Skip to main content

Full text of "Patrologiae cursus completus ; omnium SS patrum, doctorum scriptorumque ecclesiasticorum"

See other formats 


Google 


This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project 
to make the world's books discoverable online. 

It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject 
to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books 
are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover. 


Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the 
publisher to a library and finally to you. 


Usage guidelines 
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the 


public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work is expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to 
prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying. 





We also ask that you: 


-* Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individual 
personal, non-commercial purposes. 





and we request that you use these files for 


* Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine 
translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the 
use of public domain materials for these purposes and may be able to help. 


-* Maintain attribution The Google "watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find 
additional materials through Google Book Search. Please do not remove it. 


* Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just 
because we believe a book is in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other 
countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of 
any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner 
anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe. 






About Google Book Search 


Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers 
discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web 
a[nttp: //books . google. con/] 























THIS VCLUHIE 
D^FS NOT CIRCULATE 
OUTSIDE THE LiBnAnT 


-————————— —————M——— s —  HENENNNAe o 


!^ 


Tant, “ο 1 aul 


CURSUS COMPLETUS, 


| PATROLOGULE 


P ad 


SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA, 


ONNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM SCRIPTORUMQUE ECCLESIASTICORUM, 


SIVE LATINORUM, SIVE GR KCORUM, 


QUI AB KVO APOSTOLICO AD ETATEM INNOCENTI ΤΙ (ANN. 1316) PRO LATINIS, 
ET AD CONCILII FLORENTINI TEMPORA (ANN. 1159) PRO GR.ECIS FLORUERUNT : 


RECUSIO CHRONOLOGICA 


OMNIUM QUA EXSTITERE MONUMENTORUM CATIIOLIC/E TRADITIONIS PER QUINDECIM PILUORA 


ECCLESUE SAECULA, 


PJUXTA €DITIONES ACCURA TISSIMAS, INTER SE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUBCRIPTIS COLLATAS, PERQUAM DILIGEN 


TER CASTIGATA ; DISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS YARIISQUE LECTIONIBUB CONTINENTER II.LUSTRATA ; OMNIBUS 
OFKRIBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES QUAE TRIBUS NOVISSIMIS SACULIS DEBENTUR ABBSOLUTAS, DETECTIS 
&UCTA ; INDICIBUS OBDINARIIS YEL ETIAM ANALYTICIS, SINGULOS SIVE TOMOS, SIVE AUCTORES ALICUJUS 
NOMENTI SUBSEQUENTIBUS, DONATA ; CAPITULIS INTRA IPSUM TEX TUM RITE DISPQS) TIS, NECNON ET TITULIS 
SINGULARUM PAGINARUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATERIAM 8IGNIFI- 
CANTIBUS, 4DORNATA ; OPERIBUS CUM DUBIIS, TUM APOCRYPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE IN 
ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBUB, AMPLIFICATA ; 


DUCENTIB ET QUADRAGINTA INDICIBUS SUB OMNI RESPECTU, SCILICET, ALPHABETICO, CIIRONOLOGICO, ANALYTICO, 


* 


ANALOCICO, STATISTICO, SYNTRETICO , ETC., RES gr AUCTORES EXHIBENTIBUS, ITA UT NON SOLUM STU- 
51060, SED NEGOT!IS JMPLICATO , ET 81 FORTE SINT , PIGRIS ETIAM ΕΤ IMPERITIS PATEANT OMNES 
66. PATRES, LOCUPLETATA; SED PRAESERTIM DUOBUS IMMENSIS ET GENERALIBUS INDICIBUS, ALTERO 
sciLicgT RERUM, Quo CONSULTO, QUIDQUIP NON SOLUM TALIS TALISVE PATER, VERUM ETIAM 
UNUSQUISQUE PATRUM, ABSQUE ULLA EXCEPTIONE, IN QUODLIBET THEMA SCRIPSERIT, UNO 
INTUITU CONSPICIATUR ; ALTERO SCIHPTUR/E SACRE, εχ QUO LECTORI COM- 

PERJRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM S8UORUM LOCIS 
SINGULOS SINGULORUM LIBRORUM SCRIPTURA VERSUS, A PRIMO GENESEOS 
USQUE AD NOYISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT : 


SbITIO ACCURA TIS8$1MA, CA TERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDAa, $81 PERPENDANTURA CHARACTERNUM NITIDITAS, 


CHARTAÀ QUALITAS8, INTEGRITAS TEXTUS, CORRECTIONIS PERFECTIO, OPERUM RECUSORUM TUM VAR!ETAS 
TUM RUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO PATROLOGI/E DECURSU CONSTANTER 
S'MILIS, PRETI! EXIGUITAS, PRESERTIMQUE 18TA COLLECTIO UNA, METIIODICA ET CHRONOLOGIC4, 
SKXCENTORUM FRACMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUB HC ILLIC SPARSORUM, VEL ETIAM 
JREDITORUM, PRIMUM AUTEM IN NOBTRA BIBLIOTBECA, EX OPERIBUS ET M8S..AD OMNES 
A&TATES, LOCOS, LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS , COADUNATORUM, 

ET EX INNUMERIS OPERIBUS TRADITIONEM CATHOLICAM CONFLANTIBUS, OPUS UNICUM MIRABILITER Εεοιηῷὖ». 


SERIES 6ΒΕΟΑ POSTERIOR, 


IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORKSQUE ECCLESIA GRAECAE 
AB /£VO PHOTIANO USQUE ΑΡ CONCILII FLORENTINI TEMPORA. ET AMPLIUS ; 


ACCURANTE J.-P. MIGNE, 


Bibiiotheese eleri universe, 
SIVE CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIRNTLE ECCLESIASTICAE HAMOS RDITORK. 





PATROLOGIA, AD INSTAR 1IP51US ECCLESIA, IN DUAS PARTES DIVIDITUR, ALIAM NEMPE LATINAM, ALIAM GR/ECO-LATINAM. 


AMBAE PARTES PENE JAM INTEGRE EXARAT/E SUNT. LATINA, DUCENTIS ET VIGINTI DUOBUS VOLUMINIBUS MOLE SUA 
STARS, DECEM ET CENTUM SUPRA MILLE FRANCIS VENIT : GRAECA DUPLICI EDITIONE TYPIS MANDATA EST. PMIOR 
GRAECUM TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATINA LATEBALI COMPLECTITUR, NOVEMQUE ET CENTUM VOLUMINA, PRO PRIMA 
SERIE GRAECA, NON EXCEDIT. POSTENIOR AUTEM VERSIONEM LATINAM TANTUM EXBIBET, IDEOQUE INTRA QUINQUE ET 
QUINQUAGINTA VOLUMINA RETINETUR. SECUNDA SERIES GR/ECO-LATINA SEXAGINTA "VOLUMINA PROBABILITER 
NON SUPERABIT ; DUM HUJU8 VERSIO MERE LATINA TRIGINTA YOLUMINIBUS ABSOLVETUR. UNUMQUODQUE fYOLUMEN 
GHAECO-LATINUM OCTO, UNUMQUODQUE WERE LATINUM QUINQUE FRANCIS SOLUMMODO EMITUR : UTROBIQUE VERO, 
UT PRETI! HUJUS BENEFICIO FRUATUR EMPTOR, COLLECTIONEM INTEGRAM, SIVE LATINAM, SIVE GRIECAM COM- 
PARET NECESSE ERIT; SECUS ENIM CUJUSQUE VOLUMINIS AMPLITUDINEM NECNON ET DIFFICULTATES VARIA PRETIA 
J&QUABUNT. ATTAMEN, 81 QUIS EMAT INTEGRE ET BEORSIM COLLECTIONEM GIECO-LATINAM, VEL EAMDEM .EX 
CRECO LATINE VERSAM, TUM QUODQUE VOLUMEN PRO NOVEM VEL PRO SEX FRANCIS SOLUM OBTINEBIT. ISTA CON- 
DI TIONES FUTURIS PATROLOGI£ $ERIEBUS APPLICANTUR, 81 TEMPUS EAS TYPIS MANDANDI NUN NOBIS DEEST. 


—— ÉD Pem  — 
PATROLOGIXE GRAECIE TOMUS CXXXIV. 


JOANNES ZONARAS. 


EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE, EDITOREM, 
IN VIA DICTA THIBAUT, OLIM I"AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETLE PARISIORUM YULGO 
D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE, NUNC VERQ INTRA MOENIA PARISINA. 


186^ 








ους — 


TRADITIO CATHOLICA. 


IOANNOY 
TOY ZONAPA 


TA EYPIZKOMENA ΠΑΝΤΑ. 


JOANNIS ZONARJE 


OPERA OMNIA 


HISTORICA, CANONICA, DOGMATICA. 


ACCURANTE ET DENUO RECOGNOSCENTE i.-P. MIGNE, 


BIBLIOTHBEGQXE GLBRI UNIVERSA, 
ΒΙΥΕ 
CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIENTLE ECCLESIASTICA RAMOS EDITORE. 


- 
- " ^e. 
ω 
$s 
B * - 
΄ Lan) "443 
"4 . - 
y * "» ν .- 
r1 νους, [*] ιό ο - 
. ος 959.9 , νο ν 9” ο 
43 4 ^5 *?.9 
bid *" 2o. - MEM 
ο. e 
Md μας. 
5 FI ^ € - ” 
t : e εο * να e 
κά - 


σου - 
M »* ες P rv 


——— ο ο συν πο Ert tmeupumt ' 


VENEUNT DUO VOLUMINA 22 FRANCIS GALLICIS. 


EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, 


IN VIA DICTA THIBAUT, OLIM D'AMBOISE, PROPE PORTAM LUTETIJAE PARISIORUM VULGO. 
D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUCE, NUNC VERO INTHA MOENIA PARISINA, 


1865 


TRADITIO CATHOLICA. | 


SAECULUM XII, ANNUS 1190, 


|... ELENCHUS 


AUCTORUM ET OPERUM QUI IN HOC TOMO CXXXIV CONTINENTUR. 


————QuE—— 


JOANNES ZONARAS. 


Caroli Ducangii Prefatio, in qua de Joannis Zonare scriptis et rebus gestis. — col. 9 
Hieronymi Wolfii Prefatio.- | 27 
Joannis Zonare Annales. 39 


Parisiis. — Ex Typis J.-P. MIGNE. 


Wu. 





—ÁÉBÓ————M RÀ HM Ma a; m ————''——Í— 


—— — —/— M — A — ME P—-—— - — "ger 





IOANNOY TOY AXKHTOY 


TOY ZQNAPA 


TETONOTOZ TOY ΜΕΓΑΛΟΥ APOYITAPIOY THZ ΒΙΓΛΑΣ, KAI ΠΡΩΤΟΑΣΗΚΡΗΤΙΣ 


XPONIKON. 
JOANNIS ZONARJE 


MONACHI 
MAGNI ANTEA VIGILUM PRJEFECTI ET PRIMI A SECRETIS 


. ANNALES. 


CAROLUS DU FRESNE, DOM. DU CANGE, 
REGI A CONSILIIS, ET FRANCLE APUD AMBIANOS QUAESTOR, 


WOLFIANAM EDIT-HONEM CUM SCRIPTISCODICIBUS CONTULIT, LATIN AM V ERSION EM RECENSUIT, 
ANNALES NOTIS ILLUSTRAV IT. 


DUCANGII PRJEFATIO. 


Nemo est tum ex nostris tum etiam exteris (1), qui Regiam scriptorum Byzantinorum editionem 
velut eximium Gallice magnificentie monumentum non suspiciat. Et«neríto sane ac jure optimo, cum, 
praeterquam quod historiam minus hactenus notam et quz tot rerum eventis varietur, Romanique im- 
pcrii universo pene orbi olim dominantis causas inclinationis atqae ruinz ob oculos proponat, typis 
illa tam elegantibus chartarumque magnitudine adernata exit in publicum, ut quamdam pra se ferat 
majestatem, et quotquot litteras amant ad sui lectionem quodammodo sollicitet et alliciat. At cum tot 
inter Regio isto apparatu insignes, Joannis Zonarz Annales Grzce semel minusque nitide impressos ac 
in przsens rariores plerique ex eruditis desiderari monuissent, vir illustrissimus marchio de Louvois, 
regi ab intimis consiliis el secretis, cujus curz zdificia Regia, artes, ipsaque typographia Regia per- 
missa sunt, in idem etiam consilium conspirapte illustrissimo fratre archiepiscopo Rhemensi ac primo 
Franciz pari, pro innato non vulgari erga litteras affectu ut auctor Regia editione dignissimus ederetur 
optimum factum videri sibi significavit. Hacce mihi deinde demandata provincia, qua doctiores alios 
longe melius defuncturos licet minime dubitem, manum statim admovi, codices veteres quantum per 
tempus licuit collegi et contuli, notasque adjeci : quod qualecunque est, assqui bonique consulturos be- 
nignos lectores confido. 

Enimvero ut de hisce qui nunc prodeunt Annalibus ac de eorum auctore Zonara quxdam premita- 
mus, hos presertim commendat scriptoris eruditio, quz non ex iis inodo colligi potest, sed etiain ex 
aliis quam plurimis operibus, quorum indicem huicce Prafationi subjicimus; in quibus neque rerum 
cognitionem neque acre vel solidum judicium ut nec pielatem quispiam desideret: Quin etiam si nata- 
lium splendor gestique in imperatorum palatiis magistratus existimationem aliquam scriptori conciliare 
possunt, quod nemo forte in dubium revocaverit, de illo precipue qui de rebus politicis, in quibus ver- 


(1) Mart. Hankius iy rafat. ad lib. De script. Byzant. 
Ῥατκοι. GR. CXXXIV. 1 


N 
X/ 


1 | DU CANGII 1? 


satus est, scribere aggreditur, eo sane celebrari poterit et ipse Zonaras : quem cezteroquin ab illo 
Zonara, qui sub Constantino Porphyrogenito Leonis Sapientis filio in aula vixit (2), genus duxisse sua- 
det omnino nominis similitudo. Quippe in Joannis et Manuelis Comneni, quibus imperantibus vixit, 
palatio, magni vigiliarum drungarii seu, ul Latini efferebant, vigilum prafecti ac primi a secretis gestae 
dignitates, inter illuftriores semper habitee, magno fuisse apud imperatores loco satis argnunt. Atque ex 
eo, ni fallor, a Theodoro Balsamone (3) et a Mauhzo Dlastaie (4) ὑπερφνής indigitarl solet, quod essent 
inter senatorias praecipuz, cum hocce epitheto senatum ac ipsos senatores donari solitos constet, uti 
alibi observamus (5) : quo quidem et nobilitas generis et magistratuum splendor exprimitur, cum, ut 
ait Gregorius Nazianzenus (6), µέγιστον εἰς εὐγενείας ἁπόδειξιν συγχλήτου µετουσία habeatur. 

Verum abdicatis postea palatinis curis, quo sibi in primis vacaret animzque saluti consuleret, mona- 
chum induit, relictaque urbe imperii primaria in insulam remotiorem secessit : quod ipsemet in Prz- 
fatione ad Annales testatur : quo loco in iis ut par erat conscribendis librorum defectum causatur, αὐτὸς 
ὑπερόριος (v xoi πόῤῥω τοῦ ἄστεως Ev νησῖδι ἑνδιαιτώμενος. Quae vero fuerit insulula ista, tanto ab urbe 
-spatio disparata, non promptum est assequi; sed vel inde saltem licet conjicere, venire in dubium quod 
tradit Andreas Thevetus, scriptor c:eteroquin in aliis haud certz fidei, sua zeiate visum adhuc in quo- 
dam Montis Sancii (ita Athos bodie appellatur) monasterio Zonar: epitaphium hisce verbis conceptum: 
ENTAAE ΖΩΝΑΡΑΣ ΚΕΙΤΑΙ, nisi sub vit:e extrema eo dicatur concessisse (7). 

Utcunque de hac re sit, vix aliquot in asceterio annos exegerat, cum eum convenere amici (8) hor- 
tatique sunt ut solitarium istud otium in negotium aliquod conferret, quod et rem publicam juvaret et 
xterne vite przmium sibi conciliaret : quod quidem maxime assequi liceret si historiam conscriberet 
qua et resecaret supervacanea et res memoratu digniores nullo verborum ambitu in compendium quod- 
«πι contraheret. Eos enim qui in hocce scriptionis genere operam hactenus collocassen!, rerum quas 
enarrant seriem fere. semper interrumpere inutilibus xapex6ácsct seu excessibus, vel etiam descriptio- 
nibus aut concionibus, atque adeo intempestivis et qu:e annalibus parum conveniant de r«ligione dis- 
putationibus, dum fidei mysteria exponunt vel hzreses confutare aggrediuntur, argumentis e sacra 
Scriptura vel e sanctis Patribus petitis. Quibus quidem ex cbronologis aliquot suggillabant qui ea tem- 
pestate in omniuin manibus versabantur, auetorem forte Chronici quod Alexandrinum vocant, Geor- 
gium Syncellum, Georgium Hamartolum, Georgium Cedrenum, aliosque quorum scripta ejusmodi su- 
yervacaneis excursibus passiin scatent. 

Verum tametsi duas res languorem afferre animis, otium et solitudinem, quod aiebat Tullius, persua- 
sum haberet, et apud Christianos, ac monachoe in primis, pravas illas seu cogilationea (λογισμούς as- 
cetici vocant) seu cupiditales, quz: mentem a negotiis vacuam invadere solent et in peccata fere semper 
demergunt, avocare unicam posse occupationem, zgre tamen cessit amicorum hortatibus, cum rem 
esse cerneret qux» librorum, quibus carebat, copiam postularet. ΑΙ vellicare ii non prius destiterunt 
quam improbitate stimulandi ad suscipiendum opus impulissent. Victus igitur familiarium flagitationibus, 
et supra allatis adductus rationibus, ad Annales conscribendos se accinxit, cum in hoc secessu agens, 
ubi ad condendam historiam necessarii libri non suppeterent, si non omnia dicenda complecteretur, 
veniam a benigno lectore se impetraturum facile sibi persuaderet. In qua ceteroquin conscribenda ita 
est versatus. ut przcipua et qua alicujus viderentur momenti non omiserit, « eaque in epitomen coegerit 
tan(a elegantia, solus ut videatur assecutus quod contra rerum naturam est, brevitas ut obscura non 
essel; » quod de Pontio Paulino, qui tres Suetonii libros de Regibus in compendium redegerat, dixit 
Ausonius (9). Quidam enim sunt, ut aiebat Focas GrammaüUcus, qui late copioseque scripserunt, ita ut 
superflua interdum ubertate narrationis memoria legentium confundatur : alii, dum brevitati student, 
admodum diffusam coartasse materiam, ut sterili compenJio nihil ad integram scientiam lectoribus 
conferant. Neque tamen sibi ipsi satisfecit omnino, cum quibus ad operis quod in manus sumpserat 
absolutionem necesse erat codicibus perszpe careret, quos cum saopius quassisset, reperire non potuerat, 
seu temporum injuria essent a:missi, seu negligentius ab iis inquisiti quibus id negotii dederat (10), 


(2) Anonym. Couibefis. in Porphyrogen., n. 8. 
[Patrol. t. UIX.) 

(3) Ad can. 56 Apost. 

(4) Lit. E cap. 41. 

M In Gloss. med. Gravit. 

(6) Orat. 18 in S. Cyprian. 

(1) En Theveti verba in Pourtre«its et vies des hom- 
mes illustres, Paris, 4584, in-fol., 1, 260 et 27a: 
ε... toutesfois les Grecs du mont Athos in'ont dit 
que ce fut en un rocher qui peut avoir de tour 
(compris les escueilz qui l'environnent) quelque 
leue, le plus inaccessible lieu que j'aye veu en 
toute la mer Egée et Archipela;ue, et de present 
appellé par les Grecz Caloier d'Ándros, autrement 
dici le bon vieillard, les Tures le nomment Cahvra, 
les Hebrieux ou Juifs du pays luy donnent le nom 


de Charchas, auquel y a encores aujourd'huy un 
fort beau monastere de Grecz. ... Zonare doncq 
ayant demeuré einq ans en ce lieu .. Callineus son 
Pairiarche .. luy coimmanda 66 retirer 2u mont 
Athos, .. οὗ ayaut deineuré treize ans, finit ses jours 
aagé de quatre-vingtz-huict ans scpt moys, οἱ fut 
depuis honorablement enterré en l'un des mionas- 
teres nouimé sainct Helie dudict mont, la sepulture 
duquel se voit encore de present, couverte d'uno 
pierre jaspée contre laquelle sont écritz ces mois 
en Grec, et la pius part si effacez qu'à grand' peine 
les peut .on lire .. ΩΣ TO ΠΑΡΟΝ MNHMEION O0 
Σ0ΦυΣ ΖΩΝΑΡΑΣ KEITAI. » 

(8) Praef. n. 1. 

(9) Epist. 7. 

(10) Zonar. lib. ix, n. 34. 


ν 


13 PIUEFATIO 14 
dum ipse extorris οἱ procul ab urbe in parva insula vitam ageret : ex quo factum agnoscit ut consulum 
οἱ dictatorum historia minus sit absoluta. Neqae porro mirari debere subdit lectorem, si in iis quos 
conscripsit Annalibus scriptionis character ubique sibi similis non occurrat, cum aliter fieri vix queat, 
ut qui historiam e variis scriptoribus veluti stipem colligit, illorum et dictione et compositione in multis 
non utatur. (20d ita tamen confecit, ut si aliquid de suo interjecerit, id illius stylo quem sequebatur au- 
ctoris quantum [ieri potuit accommodaverit, ne scriptionis ratio a 8050 ubique dissidere videretur : 
cum interim alia longe quam cxteri qui res chronologicas hactenus tractaverant, Áunales suos con- 
scriberet, res nempe quasi de suo componens οἱ narrans, et quod laude dignum est eaque summa, non 
alienorum furtis plausum captans, neque tractatus integros exscribens, ut de ipso Zonara scribit Lco 
Allatius (11). 

Non defuere tamen qui censorio quodam judicio ut minus diligentem, maxime ubi de rebus Romanis 
agit, vellicarint atque adeo perstrinxerint. « Omnia, inquit horum alter (12) , an:e Constantinum incpte et 
parum diligenter (de rebus Latinis loqwor) explicavit. » Sed quam sano ille judicio hzc effutierit ve! 
inde patet, quod a paulo zquioribus judicibus, iisque pereruditis quibusvis chronologicis scriptis Anna- 
lium Zonarz pars illa quz res Latinas pertractat longe anteponatur, Nam cum in recensendis Roma- 
norum gestis ex Dione przsertim, quem minime truncatum ut hodie editus est sed integrum legerat, 
alisque scriptoribus qui periere temporum injuria, hanc historiz: partem compegerit, nova fere semper 
el ab aliis indicta commemorat : ita ut multis in locis de verbo ad verbum Dionem ezscripsisse dicatur 
a Guillelmo Xylandro, Fulvio Ursino, Friderico Sylburgio et Ilenrico Valesio, istius scriptoris eruditis 
interpretibus, quibus solemne est ex Zonara aul ipsum Dionem emendare aut Romanos scriptores alios 
illustrare : unde Theodorus Marcilius (12) Zonaram et Xiphilinum Dionis subdigas vocat. Et certe ita 
de Zenara sensisse constat eumdem Allatium, « qui » ait ille « licet in historia post Constantinum 
Magnum jejunior sit, et nonnisi obvia queque percurrcrit, in his vero que ante Constantinum ad mundi 
exordia diligentius et copiosius versatur, » Non mirum igitur si ab Alexandro Brassicano in Przefatione ad 
Salvianum sincere fidei historicus, et a Casaubono (14) dicatur vir eruditissimus. Cedreni codici 
manuscripto schedam ascripsisse dicitur Wolfius, in qua observabat tractare idem argumentum quod 
Zonaras, sed habere a Zonara multa de industria pretermissa, brevitatis forte studio, sed certe nom 
pratermittenda, ita ut optione sibi data ab initio Cedrenum Zonare pratulisset. Qui, inquit Xylan- 
der (15), a quo hzc ex Wolfio referuntur, ad ea respexit przcipue, quz aliunde quam ex eo repeti non 
possunt, enm duo priores Zonar:z tomi longe alioquin sint meliores ac Jaude digniores, quam ea qua 
ad Constantinum usque Magnum Cedrenus collegit. Scribit preterea idem Wolfius (10) Zonaram alias 
prolixiorem videri, ut in Judaica historia, alias breviorem, ut in exterarum gentium gestis. In quo 
quidem si qua culpa commissa est, excusalionem habere videri hanc, quod ipse non ex suo ingenio 
deprompsit ea qu:e scripsit, sed ex variis auctoribus collecta in certum ordinem redegit : qui auctores 
inter se dissimillimi sunt. Quod autem non omnia persecutus est, non 1am negligentia quam de indu- 
stria fecisse. 

Verum, licet in iis quze post Constantinum Magnum scripsit obvia quaeque percurrere Zonaram dicat 
Allatius, longe aliter tamen sensisse videtur exacti vir judicii Henricus Valesius, qui non modo au- 
ctorem sat diligentem haud semel indigitat, sed et in iis presertim qux ejusdem Constan ini familiam 
spectant, accuratiorem quam in caeteris, neque aliis obvia dicere observat (17). Et sane quanquam ic 
recensendis Cpolitanorum imperatorum gestis, fusioribus forte editis commentariis versati sint Thco- 
phanes, Cedrenus, Scylitzes et aliquot alii, constat id Zonar: in primis consilium fuisse, ut non plenio- 
rem quemadmodum ii historiam, sed contractiorem atque adeo compendium conscriberet, in quo singu- 
laria queque et quz in re historica precipui viderentur ponderis perstringeret. Ex quibus facile eilui- 
&ur quod ait Gerardus Vossius, tum in eo majorem curam et industriam desiderari, tui etian: maxime 
mirandum esse, virum usque adeo experientem in sui temporis presertim rebus pleraque perfunctorie 
&antum dicere, cum multa magnaque iis temporibus gesta sunt, orientali orbe cum occidentali quasi 
concurrente : adeo ut pauca sint quibus Alexii vitam perstrinxerit. Id, inquam, haud segre refellitur ex 
aucloris ipsius Annalium lemmate, vcl ex ipsius Prafatione, in qua non historiam sed historiz com- 
pendium scribere se profltetur; ita ut οἱ prolixiori sui tei poris res fuisset persecutus narraüone, pri- 
mum scriptoris officium minime observasse diceretur : cum, ut ait Plinius alter, titulum suum legere 
cebeat, atque identidem interrogare se quid coeperit scribere, scireque si materie immoratur non esse 
longum, longissimum si aliquid arcessit atque attrahit. Atque ex hacce virorum eruditorum varia de 
Zonare Annalibus sententia patet quam infausta sit corum sors qui aliquid scribere aggrediuntur, cum 
quibusvis ac fere iniquis hominum judiciis et censurz ingenii foetus exponunt. 

Cxterum in Annalium decursu occasionem interdum captat Zonaras Grecorum sus wtatis mores 
vellicandi, veluti cum virorum ecclesiasticorum Simoniam carpit, comatos et cincinnatos palatinos 


(14) De Georg. (14) Ad Hist. Aug. p. 203, 2 ed. 
(2) Apud Allat. De error. magn. viror. in dicendo, (45) In praefat. ad Cedren. 
. 120. (18) In praefat. 

(42) In not. ad Sueton. (17) In not. ad lib. xviii Ammiani 


15 DU CANGII 16 


perstringit (18), et imperatores, quod abdicato patrio vestitu barbaricum amplecterentur (19). Deniqu* 
in ipsos adhuc Áugustos ac eorum in rebus administrandis publicis tyrannidem gravius invehitur. 
Nam ut Valentis mathematici (20) de urbis Cpolitanz duratione editum sub Constantino Magno natali- 
uum thema quodammodo tueatur, πο omnino faàjsum putetur, quam annos 696 duraturam przdixerat, 
* jam olim cum scribebat Zonaras elapsos, subdit aut falsam existimandam Valentis predictionem, aut 
! annos illos intelligendos esse quibus instituta rei publice ac status conservabantur, dum suus honor 
erai senatui, dum cives sub legitima inperii potestate florebant, non autem cum manifesta vigebat 
tyrannis dominorum publica sibi pro privatis vindicautium et ad suas voluptates conferentium, easque 
parum honestas, cum publica quibusvis donarent, nec pastoruin instar subditos tractarent, nec lana 
supervacua detonsa, sed praedonum more oves mactaudo, ad medullas ipsas exsugerent. 

Chronici titulum huiece Zonarz historie ascripsimus quemadmodum Wolüus. Nam et ita laudatur a 
Michaele Glyca in Annalibus ; 'O ζωναρᾶς àv τῷ χρονιχῷ αυντάγµατι, εἰ in altero e codicibus Regiis, in 
quo secunda duutaxat pars continetur, hzc verba in fronte leguntur : Τὸ παρὸν βιθλίον χρονογράφος ὁν,- 
µάζεται. Verum in codice Viennensi, quo usus est Wolfius, alia habetur epigraphe , hisce videlicet 
vocibus concepta : Ἐπιτομὴ latoptuv συλλεγεῖσα xal συγγραφεῖσα παρὰ τοῦ σοφωτάτου μοναχοῦ τοῦ 
Zwvapd, τοῦ γεγονότος μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγλας xai πρωτοασηχρίτις. Et sane compendium 
historie scribere se profltetur ipse Zonaras * 'Epot δ ἐπιτομὴν ἱστορίας πεποιηµένῳ οὐχ ἐπέοικε «iv 
πραγµατείαν θέσθαι πολύστιχον, elc. (21). 

Universum vero opus duas in partes distribuit : ac in priori quidem bistoriz: quam vulgo sanctain 
vocant ex sacris Libris et ex Josephi Archzologia compehdium complexus, tum res Greeorum veterum 
tangit, ac Romauorum deinde ad ea usque tempora historiam perducit, quibus res publica in unius 
administrationem seu monarchiam delapsa est. Alteram autem a triumviratu orditur, ac recensitis sir:- 
gulorum imperatorum gesüs usque ad Alexii Comneni exitum perscquitur, id est ad seculum quo 
ipse vixit undecimum. Non solum enim Joannis Comneni imperatoris Alexii fllii meminit, sed et Ma- 
ημείς Joannis filio imperante vixisse infra docemus. Caterum hec Annalium Zonar: partitio non ex 
ipsa modo Profatione percipitur, sed prasertim ex verbis quibus pars prior clauditur (22), atque adeo 
ex alterius iuscriptione, quie in scriptis codicibus h:ec verba praefert : ᾿Ἀρχὴ τῆς περὶ τῶν αὐτοχρατόρων 
ἱστορία»ς. Quibus quidem vocibus in altero ex Regiis iste, charactere licet paulo recentiori, przfigun- 
tur ; Ἱστορίας Ζωναρᾶ τόμος δεύτερος καὶ τελευταῖού. Sed prassertim alter ex Regiis, qui secundam dun 
taxat partem Annalium Zonare complectitur, in primis contextus lineis hanc partitionem prorsus 
astruit, in quo scriptor ita hanc orditur : Ἐξ ἀρχῆς μὲν οὖν, ὡς ἐν τῇ προτέρᾳ βίθλῳ µοι προϊστόρηται, 
βασιλεῦαιν dj τῶν Ῥωμαίων, etc. Ubi codex alius Regius et Colberteus preter editionem Wolfianam 
bac tantum habent : "Ej ἀρχῆς μὲν οὖν, ὡς ἱστόρητα:, etc. Sed et in. ejusdem codieis Regii initio ha 
leguntur : Ἐν προτέρᾷ βίόλῳ περιέχει τὰ "E6poixá xax τὰ περὶ Ῥωμαίων ὑπάτων, τῷ δὲ τὰς τῶν αἳ- 
τοκρατόρων ἱστορίας. Quin etiam Wolflanos codices hanc Annalium Zonarz partitionem prztulisse ar- 
guit quod in fronte Zonarzi codicis a se Cpoli empti praefixit Joannes Dernschwamus, el ex eo descri- 
psit in sua Prafatione Wolfius. Ex quibus abunde colligitur hosce Annales in duos duntoxat tomos a 
"Tonara fuisse dispertitos, non vero in ires, ut illos divisit idem Wolfius : quorum prior de rebus Ju- 
daicis ab initio mundi usque ad Hierosolymitanum excidium ; alter historiam Romanam ab Urbe con- 
dita usque ad Constantinum Magnum breviter complectitur, in qua tum Dionem, ut diximus, tum etiam 
Eutropii interpretem Pzeanium, quem ad verbum szpenumero exscribit, ut observatum a Scaligero (25), 
prasertim sequitur. Terius denique imperatorum res gestas a Constantino Magno usque ad obitum 
Alexii Comneni tractat. Falsum tamen constat Dernschwamum, cuin dixit priorem Annalium Zonarz 
partem in Hierosolymorum excidium desinere. 

Licet porro Wolfii divisio tolerari quodanimodo possit, ut. que sacram historiam a Romana r.i pu- 
blice, rursum paganorum a Christianorum imperatorum historia distinguat, cum ipsius Zonarz divi- 
sioni contraria sit, satius du£imus ex virorum eruditorum consilio universum hoc Annalium opus in 
libros xvin partiri, libros vero ín sectiones, 

Sumere ne lector juge paveret opus. 
nam ul ; 
]ntervalla vie fessis prestare videtur 
Qui notat inscriptus millia crebra lapis (24), 


31a librorum divisiones a continua lectionis assiduitate lectoris animum relaxant, cum habet ubi longo 
quasi itinere defatigatus consistat ; presertim etiam cui nihil auctori detrabant nec scriptionis seriem 
abrumpant. Adde quod id partitionis genus ad locos ex scriptoribus laudatos statim reperiendos mul- 
t2m conducat : unde inductum illud fere ab eruditioribus in quibusvis exemplaribus, qux continua 
serie absque libria vel absque capitibus describuntur, Quod quidem ita in. Zonara confeciinus, ut alte- 


48) Lib. vt, sect. 17. (22) Lib. 1x, sect. ult. 
19) Lib. x, sect. 28. EH In not. ad Euseb., p. 241, 242, 2 edit. 
(20) Lib. xui, 9. 24) Rutilius Numat, lib. i. 


(31) Lib. nt sect. 26. 


ἕνα 


11 . PRJEFATIO. 18 


ram partem Wolflanam a vii, tertiam vero a xiii libro, ut partem Annalium alteram secundum auctoris 
receptam divisionem a libro x auspicemur. 

Jam vero quid Wolfium impulerit ut ad Zonare Annales in Latinam linguam convertendos sese 
accinxerit, pluribus declarat ipse in Przfatione, quam nostra? hic subjicimus, atque etiam in alia ad 
Nicephori Gregor llistoriam a se pariter Latio donatam, quam, ut et Zonarz, Antonio Fuggero nobili 
Germano dicavit. In qua postrema sic loquitur : « Fateor equidem ad Zonaram convertendum pra- 
miis a ie propositis, eoque tempore peropportunis, initio excitatum me fuisse potius quam meapte 
voluntate accessisse : non tam laborum et molestiarum fuga, quibus ita tum quoque assueveram ut 
jgnavo otio nihil mihi esset molestius, quam privatis meis studiis, si quid daretur otii, fruendi, et 
diuturnam quasi sitim variz lectionis restinguendi cupiditate. » Cum vero de Fuggerorum nobilium 
insigni liberalitate ac munificentia in eruendis ab interitu bonis libris idem fere praedicet Guillelmus 
" Xylander, premiisque illectos ab iis sux :etalis viros eruditos testetur qui Gracos scriptores Latina 
toga donarent necdum editos, vel inde patet quantas debeat gratias res litteraria viris principibus, qui 
propositis subinde coronis publicam utilitatem sibi juvandam proponunt, et Musis non semper opulen- 
ts, imo persspe inopibus, manum ultro porrigunt. Neque enim fateri dedignatur ipsemet Wolfius, 
quidquid hactenus ediderat, id vel publica utilitate vel temporibus suis adductum fecisse, nec tam 
famam capiasse quam famem vitasse. Sed et Xylander (25) : « Me, » inquit, « ne quid dissimulem, 
paupertas, nt ille ait, impulit audax ut libros facerem. » Quem quidem dicentem audivisse scribit 
Joannes Leunclavius (26), lucubrationeia Dioniam et alias non a fama sed fame sibi pariter extortas 
ac precipitatas fuisse: Neque nostrorum szculorum isthaec est duntaxat querela, cum legamus (27), 
Plautum propter annonz difficultatem ad molas manuarias pistorem se locasse, ibique quoties ab opere 
vacasset, scribere fabulas solitum et vendere : quomodo etiam Pacuvium Brundusinum tragediarum 
scriptorem Romz picturam exercuisse ac fabulas vendidisse ferunt. Sed οἱ Lactantium, virum omnium 
$uo tempore eruditissimum, adeo in hac vita pauperem fuisse, ut plerumque etiam neeessariis indi- 
guerit, scribit Eusebius. Infausta omnino litteratorum conditio, qui ne panem euendicent, libros con- 
licere coguntur. Debemus igitur illustribus Fuggeris, quod illorum cura et sumptibus in publicum 
prodierint Joannis Zonare, Georgii Cedreni, Nicetx» Acominati et Nicephori Gregorze historiz, et quod 
rerum Byzantinarum bisce editionibus gustum primi quodammodo inspirarint litterarum studiosis. Sed 
Ron minus obstricta erit erudita posteritas regum nostrorum munificentiz, qui non hactenus modo 
publicatos imperatorum Cpolitanorum bistorie scriptores, sed et novos ac e manuscriptis codicibus 
ex rcgia ae loeupleti prorsus bibliotheca depromptos magnifico adeo atque splendido apparatu edi quo- 
tidie volunt, viris doctis ut in idem consilium una conspirent, suaque conferant studia, Regia przemioruan 
mercede invitatis ac illectis. 

Enimvero ut Wolfius in vertendis Zonarz Annalibus versatus fuerit, quzeque observarit quotve codi« 
cibus scriptis in iisdem edendis usus fuerit, pluribus in przdicta ad eosdem Annales Praefatione. expo- 
nit; et ut in opere Latine Grzeceque exscribendo adjutorem sibi asciverit Jeremiam Martium, pre- 
clare tum indelis adolescentem, medicum deinde physicum Augustanum. Quem quidem ea de re verba 
facientem prastat audire in Praefatione ad Nonum medicum, quem Argentorati is primus edidit anuo 
£568 : « Cum itaque, » inquit, « non parvi interesse viderem ut quis quamprimum optimis uteretue 
praeceptoribus, nec ob rei familiaris angustiam alio conferre me, quod unice optabam, possem, com- 
mode sane cecidit ut eo ipso tempore Cpoli Augustam afferrentur Annales Joannis Zonarz et Nicetas 
Choniatie historia, sumptibus magnifici et generosi viri et studiosorum omnium Mxzcenatis Antonii 
Fuggeri. Quos cum prudentissimus vir, τη judicium adhibitis doctissimis hominibus, praecipue vero 
Ludovico Carino, cui et tribuebat multum et quo uno omnium maxime delectabatur, dignos existima- 
ret ut in publicum exirent, tum ob rerum quas tractabant amplitudinem, tum ob bistorie seriem 
longissimam,a condito mundo usque eleganti ordine deduetam, sollicite (ut fuit propagande posterita- 
tis studiosissimus) de conversione eogitare, et quem ei muneri przíicere possel, anxie deliberare se- 
cum cepit, et tandem de multis unum eumque omni liberali doctrina politissimum virum, et in lingua. 
utraque singularem prope, Hieronymum Wolfium, schol et urbis vestrae ornamentum, non exigua. 
praemii spe proposita elegit. Quem laborem hoc libentius suscepit, quo juvandze posteritatis studiosior 
el Fuggeranz lamilize laudis propagandz avidior fuit. Sed cum ob afflictam valetudinem, a qua fere- 
uunquam ob assiduum in litteris studium, ut ego quidem existimo, liber est, solus el versioni et scri- 
ptioni vacare non posset, me sibi, accedente auctoritate et consilio Joannis Baptiste Heintzelii, viri et. 
rerum iractandarum usu eximii et mei amantissimi, a cujus przdicatione invitus digredior, socium 
laborum adjunxit, meaque opera in exscribendo Zonara et Choniate Grece et Latine ultra integrum» - 
annum usus est, eamque non prorsus improbavit. Qui vel ob hoc minus gravis mihi esse debuit, quod 
el triennii sumptus Antonius Fuggerus, eo exacto, pollicitus est, et liberalissime etiam prestitit, el 
ego lantum utilitatis ex doctrina et domestica consuetudine Wollli cepi, ut ejus laboris nunquam me 
p«enitere debeat. » Hactenus ille. 


(35) In pref. ad Cedr. (27) Euseb. in Chr. lib. ». 
(20) In prf. ad Dionem. 


19 DU CANGII 20 


Ceterum non una est in mss. codicibus Zonar» Annalium descriptionis ratio, seu rerum in iis 
pertractatarum spectentur argumenta, qu» in quibusdam ex iis in marginibus, seu qui Interdum, cum 
uova inchoatur materia, in ipso contextu tituli apponuntur. Λο certe quoad notas istas marginales, non 
semper etiam ezdem in omnibus exemplaribus in quibus habentur, nec simili dictione exaratz. In 
quibusdam przterea interdum plures ac crebriores quam in aliis, iu quibusdam per intervalla longius- 
cula breviores occurrunt. In aliis denique ac antiquioribus codicibus nulle fere semper habentur. 
Scribit Leo Allatius in Diatriba de Georgiis ulii de Cedreno [imo Scylitza, c. 27] agit, exstare in bibliotheca 
Sfortiana codicem ingentem Georgii Scylitzze nomen preferentem, licet unicos duntaxat Zonare An- 
nales contineat. Sed et inter codices Palatinos Romam alvectos se vidisse ejuslem Zonare historiam 
principio mutilam, a monarchia Romanorum incipientem, in qua, etsi notis ab historia diversis, 
preeüxum est Γεωργίου τοῦ Σχυλίτζη. Qu: quidem differt, inquit, ab edito Zonara, quod in capita divisa 
ubique summaria capitum exhibeat. « An summarum,» subdit idem Allatius, « auctor Scvliizes iste ? an 
propterea vel fraude sua vel exscriptorum oscitantia historie auctor comminiscitur » seu fingitur? 
unde prorsus licet conjicere hzcce rerum argumenta non esse ipsius Zonarz, tum ex eo eliam quod 
diversis sepe concepta verbis legantur, tum quod, ut attigi, varie marginibus codicum, alibi scilicet 
rarius, alibi singulis ferme periudis appingantur. Quod quam inutile eit ve] ex eo patet, quod longe 
salius est. qu:xe in contextu breviter descripta habentur legere, quan! in argumentis, cum totidem fere 
semper verbis constent. Ea qualiacunque sunt et cujusmodi in suis codicibus invenerat Hieronymus 
Wolíius in interiorem editionis sus marginem seu ad Grzecam columnam edi curavit, et cum non tanti 
viderentur, eorum omisit interpretationem, notis aliis brevioribus Latinis ad alteram columnam pariter 
ascriptis, quae subinde de rerum argumentis lectorem admonerent. Harum plerasque in hac Regia 
edi curavimus, aliis certis ex causis rejectis, tum eliam ne, si erebrioribus ejusmodi argumentis fusca- 
rentur libri margines, editionis prorsus Regix venustas ac majes!as commacularetur. Atque id quidem 
eausz fuit, ut Grieca ista argumenta in int2riores margines rejicere, quod fecerat Wolfius, visum nou 
fuerit, tum quod Hlz in editionibus Regiis vulgo hasce notas hactenus non admiserint, tum etiaro quod 
eo sunt inutiles, quod apposite Latinze idem prorsus cffüciant. Ne tamen Grzcis argumentis fraudare 
lectorem videamur, ea rursum hic recudimus, aliquot in locis ex 1989. codicibus auctiora, eaque secun- 
dum librerum et sectionum numeros digesta, ita ut rerum a Zonara in Annalibus desceriptarum elenchi 
seu summarii vicem przetarc possint. 

Quid porro postrema: huic ae Regix* prorsus Joannis Zonare Annalium editioni accesserit, lectoremr 
interest? edocere. Graeca contulimus, maxime in locis qui dubietatem quamdam praferebant, cum qua- 
tuer codicibus Regiis et uno Colberteo. Regiorum duo [1714, sx»c. xut , οἱ 17:6, sve. xv] integros 
Annales coinplectuntur, przeterquam. quod. horum alter [1716] duobus foliis initio mutilus est ; tertius 
[1768, svc. xiv], secundam Annalium partem; quartus [1718, soc. xvi] demum, isque recentiori dc- 
scriptus mann, eosdem Annales ab imperio Diocletiani ad Alexium continet. Codex Colberteus (28) sat 
bonz notz, paucis etiam paginis initio mutilus, desinit in bujusce editionis sectionem $4 libri xu, in 
Maximini scilicet et Licinii imperium. Varias ex hisce codicibus excerptas lectiones in Notas subinde 
reiuimus, nonnullis qux: extra controversiam videbantur in contextum ipsum immissis. Hieronymi 
WoMi versionem Latinam interdum et rarius emendavimus, maxime iis locis ubi auctoris mentem non 
omnino erat assecutus, quos in Notis fere semper indicamus ; sed prasserlim in ea parte ubi res Byzan- 
tinz pertractantur quzdam potissimum immutavimus, ubi palatinas seu ecclesiasticas dignitates minus 
eonsentanee reddidisse videbatur. Annalibus denique Aduotationes nostras subjecimus, una cum Disece- 
ptatione de tlebdomo et aliquot additamentis ad nostram Cpolim Christianam, de quibus omnibus initio 
eujusque lucubrationis lectorem monemus. 

Breve denique Chronicon, levioris forte licel momenti, Joannis Zonarz Annalibus subjicimus, quod 
temporum ab Adamo ad Alexium Comnenum, quz ille persequitur, summarium quoddam contineat, 
eujusmodi nonnulla alia habentur in codicibus manuscriptis bibliothecze Regize, quae tamen in annorum 
eharaeterismis nou omnino ubique cum eo quod edimus conveniunt, exscriplorum, ut existimo, potius 
incuria, quam eorum a quibus sunt confecta. Ut tamen celeris istud przferrem, fecit viri in chronolo- 
gicis ut et in cxteris disciplinis versatissimi Dionysii Petavii auctoritas, a quo primum editum est cum 
Nicephori patriarchze Breviar:o historico : quod cum in Regia editione ejusdem scriptoris omissum fuerit, 
hic rursum proponere visum est, tuin maxime, ut attigiinus, quod cosdem quos Zonaras annos com- 
plectatur, a mundo scilicet condito usque ad eumdem Alexium. 

Sed priusquam huie Przfationi flnis imponatur, prostat, quod supra sumus polliciti, aliorun 
Zonar» operum, quorum memoria ad nos pervenit, in:icem subjicere, ut v&l inde, quam singularis 
fuerit viri eruditio ac pietas, lector assequatur. A:que ut ab. editis sumatur initium, occurrit in primis 
Ceinnentarius in canones apostolorum et conciliorum (39) et in Epistolas canonicas (50), cujus titulu: 


(28) Nunc Regius 1717, sxc. xim. Priter lios (29) Ed. Paris. 1618, in fol. et in Dereregii Pan: 
Vonarz codices Parisiis sunt duo alii, alter Coisli- — dectis Canonum. 
nianus 4137, sec. xiv, alter paulo. post Zonaram a (50) El. ad ealcem Gregorii Thaumaturgi, Paris 
Pacangio editum Parisios zdvectus, Regius 1712. 1021, in fol. et iu. Devercgii Pandect.s Canonum. 


ET] 





?1 PRAEFATIO. 93 


ita concipitur in codicibus mss. Regiis : Ἑξήγησις τῶν ἱερῶν xal θείων χανόνων τῶν τε ἁγίων xoi 
σεπτῶν ἁποστόλων xal τῶν ἱερῶν οἰκουμενικῶν συνόδων, ἀλλὰ μὴν xal τῶν λοιπῶν ἁγίων Πατέρων, 
πονηθεῖσα Ἰωάννῃ μοναχῷ τῷ Ζωναρᾷ τῷ Ὑεγονότι μεγάλῳ δρουγγαρίῳ τῆς βίγλας xai πρωτοαση- 
κρῆτις. In istius porro operis Priefatione illud se aggressum ait non sponte sed alterius persuasu, | 
Manuelis forte Comneni imp., ut infra dicemus : Μή τις δέ pot χαταγνοίη προπέτειαν * οὗ γὰρ ἀφ' 
ἑαυτοῦ τῷ πονήµατι ἐγχειρῶ, ἀλλὰ παραχληθεὶς ὑπέχυψα xal τῷ πόνῳ δέδωκα ἐμαυτὸν ἵνα μὴ Q^ 
ἀνηχοῖαν χαταχκριθῶ. 

Λόγος πρὲς τοὺς τὴν φυσιχὴν τῆς γονῆς ἐχροὴν µίασµα ἠγουμένους, Editus habetur in Jure Grzco- 
Rom. [tom. I, p. 551-561 et in Enimundi Bonefidii Jure orientali, p. n, p. 216, 201.] 

Ἰωάνν.υ μοναχοῦ τοῦ Ζωναρᾶ. ix προσώπου τῶν ἀρχιερέων, περὶ τοῦ μὴ δεῖν δύο δισεξαδέλφους τὴν 
αὐτὴν ἀγαγέσθαι πρὸς γάμον (51). Edit. a. v. c. Joanne Baptista Cotelerio, tom. l1. (4. 885] Monumen- 
torum Eccl. Gr. 

Laudatur a Petro Lambecio lib. ni De Bibl. Cesarea, pag. 59, ejusdem Zonar: et Nicete. Thessalo- 
nieensis Expositio canonum Anastasimorum S. Joannis Damasceni, hoc titnlo : Ἰωάννου ἁσχητοῦ τοῦ 
Ζωναρᾶ, γεγονότος μεγάλου δρουγγαρίου τῆς βίγλας καὶ πρωτοασηχρῆτις, ἐξήγησίς τῶν ἀναστασίμων χανό- 
νων τῶν τοῦ Δαμασχηνοῦ, cujus initium hisce verbis concipitur : Ἐπεὶ χανόνων ἑρμηνεία ἐστὶ τὸ παρὸν 
σύνταγμα, χρῆ χαὶ περὶ αὐτὸ τὸ ὄνομα τοῦ xavóyoz, xal τὴν τοῦ εἰρμοῦ καὶ τὴς ᾠδῆς κλῆσιν, ἔτι δὲ καὶ τοῦ 
«ροπαρίου (Ex τούτων γὰρ ἀπαρτίζεται ὁ χανών) φιλοσοφῃσαι ἡμᾶς, Posterioris vero expositionis titulus est 
bic, Αὕτη dj ἐξήγησις τῶν ἀναστασίμων Χανόνων τοῦ πρώτου χαὶ τοῦ δευτέρου, ἄχρι τῆς c' ᾠδῆς, γέγονε 
παρὰ ἱερωτάτου µητροπολίτου θεσσαλονίχης κυρίου Νικήτα ἐξ αὐτοῦ τοῦ Ζωναρᾶ, etc. Laudatur pariter 
Zonaras in canones Anastasimos Damasceni ab Allatio in Syntagmate de Georgiorum scriptis pag. 417, 
ex quibus quzdam fragmenta edidit Jacobus Gretzerus sub initium libri v De sancta cruce : et in Octa- 
teuchum ejusdem Joannis Damasceni Expositio pulcherrima, ab eodem Allatio in Symmictis , 
pag. 453. 

Servatur in bibl. Reg. : Ἰωάννου μοναχοῦ xal πρωτοασηκρῆτις τοῦ Ζωναρᾶ xavüv εἰς τὴν ὑπεραγίαν 
θεοτόχον, οὗ fj ἀχροστιχὶς YZTATOXE ΗΧύΣ YEZTATON IIAEKEI ΜΕΛΟΣ. [ed. in Jo. Bapt. Cotelerii βε- 
clesie Grece Monum., tom. 1, p. 465-472]. Huic subduntur Νιχηφόρου πατριχίου καὶ ἀνθυπάτου Μ.- 
τυληναίου στίχοι χαταθάσιοι ιβ’ εἰς την ποσότητα τῶν (Ó' μηνῶνι. Μὴν Σεπτεύριος, etc. 

Quatuor praterea Zonare laudantur opuscula a Leone Allatio in Diatriba de Symeonibus, 
scilicet : 

Λόγος slc τὴν σταυροπροσχύνησιν, hoc initio, Ἡρετό µέ τις πρόθληµα τῶν Ex πνεύματος. Ἐπεὶ δὲ xal 
σωφοονῶν. ι 

Bio; τοῦ ἁγίου Σιλδέστρου, hoc initio, Οἱ μὲν σεπτοὶ καὶ θεόπται ἀπόστολοι, Proinde alia est Vita ejus- 
dein S. Silvestri edita a Combefisio, eujus initium aliter concipitur. 

Ὑπόμνημα εἰς τὴν ὑπαπαντὴν τοῦ Σωτῆρος, hoc initio, Πάλιν τοῖς εὐσεθέσι mavhyupig, χαὶ πάλιν. 
μυστήριον ἕτερον. Denique 

Ei; τὸν Ἱεροσολύμων λΣωφρόνιον, hoc initio, Οἱ τοῖς θείοις χαὶ µακαρίοις Πατράσι συγγράφοντες tà: 
ἐγχώμια. 

Laudatur etiam a Lambecio lib. v De bibl. Casar., pag. 150, opusculum aliud Ῥοπογα, hoc titulo, Περι 
τῆς χοιµήσεως τὴς ὑπεραγίας θεοτόχου, 5x τῆς ἐπιστολῆς Ἰωάννου τοῦ Ζωναρᾶ, "Οτι γαὶ δίχαιοι πολλά- 
Χις, ἦν.χα τῶνδε µεθίστανται, ὁπτασίας ἁγίων τεθέανται xal θείων ὕμνων ἐν οὐρανοῖς αὐτήχοοι γἰ- 
νονται, etc. Sed hzc epistola est ex iis quie sub nomine etiam Glycze circumferuntur ; de quibus mox 
agemus. 

Scribit idem Lambecius lib. iv servari in. eadem bibl. Caesarea anonymi cujusdam auctoris Para- 
phrases 33 in totidem S. Gregorii Naziauzeni carmina, de quorum auctore nondum liquet, inquit idem 
Lambecius, nisi sint Nicetas Davidis Paphlagonis, quem àa506pov scilicet episcopum nominatum ait 
David Hoschelius (52), cujus Coinmentarius in S. Gregorii Naziauzeni Tetrasticha et Monosticha Latine 
versa edita sunt ab Hercule Phaello Imole an. 1588, vel potius Joannis Zonar, qui non solum S. Gr.- 
gorii Nazianzeni Tetrasticha, verum etiam alia non pauca partim ejusdem partim diversi generis monu-: 
menta antiqua commentariis atque paraphrasibus suis illustravit. Vide pag. 39 et 247 ejusdem 
lib. iv. (35). 

Laudatur preterea ejusdem Zonarz Lexicon, de quo ita Josephus Sealigcr in epistola ad Isaacum 
Casaubonum, quz est 48 inter Sealigerianas editas: « Ego quoque videor mihi non inutiliter Zonarz 
Lexicon tractare, quod est in libris soceri tui » (Ilenrici Stephani), « si per se et affinem tuum Paulum 
Stephanum ejus usara brevis mibi contingat. » [Ed. ab I. A. H. Tittmanno, Lips. 1808, 3 vol. in-4,. 
sed de auctore valde dubito. 


(51) Ex cod. Reg. 2058, 

(32) In Bibl. August., p. 46. 

(95) Zonar Procmiuim Commentarii in S. Gre- 
gorii Nazianzeni Tetrasticha editum est in libro 
nerit NIKHTA ΦΙλΟΣΟΦΟΥ TOY ΚΑΙ AABIA 
ΕΡΜΗΝΕΙΑ ΕΙΣ TA TETPAZTIXA ΤΟΥΜΕΓΑΛΟ 


ΠΑΊΡὺΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΥ TOY NAZIANZHNOY. TOY 


AYTOY EPMHNEIA ΕΙΣ TA µονόστιχα. Tou αὑτοῦ 
εἰς τὰ ἐπιγράμματα τὰ εἰς τὸν µέγαν Βασίλειον 
παράφρασις. ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΓΕΩΜΕΤΡΟΥ ἐπν 
γράµµατα, Venet. ap. Franc. Zanetum 1565, in-4. 


23 DU CANGIT 24 


Meminit denique Joannes Pontanus, in Przfatione ad historiam Joannis Cantacuzeni, poematuni 
Joannis Zonar:e de Processione Spiritus sancti, que a Genebrardo in Latinam linguam conversa esse 
observat. Ea cum in omnibus fere bibliothecis exacta satis adhibita diligentia conquisierim, nec reperi, 
nec ubi et in quo Genebrardi volumine edita sint ab hujusce urbis viris doctis rescire potui (24). Sic 
porro Pontanus : « Zonaram fuisse schismaticum testari possunt ejus poemata aculeatissima de proces- 
sione sancti Spiritus, et alia adversus Latinos composita, quz Genebrardus dum converteret, se crimi- 
nationes illas omisisse narrat. » Qu: quidem ipsissima Pontani verba exscripsit Allatius in Creygto- 
num (35). 

Enimvero preter supra laudata Joannis Zonar:e opera circumferuntur passim in bibliothecis Epistolze 
dogimatiez, continentes obseuriorum sacre Scripturz locorum explicationem, numero sex et quinqua- 
ginta, quarum seriem et argumenta descripsit Petrus Lambecius (50); quas quidem Joanni Zonarz 
quidam codices, ali Michaeli Glycze ascribunt, adeo ut hactenus incertum maneat utrius sint : tametsi 
in eam videatur concedere sententiam Leo Allatius (57) ut Glycze potius illas tribuat quam Zonar:e, ubi 
ita scribit: « Hec et alia Michael Glycas, epistola satis prolixa ad Joannicium monachum, etc. Hujus 
etiam epistolam de hac eadem re se legisse scribit Casaubonus exercit. in Baronium 16, n. 49, sed sub 
nomine Zonarz editam, quam Glycz esse codices antiqui reprzsentant. Cujusnam vero sint illze epistolze, 
qus sub nomine Glycz et Zonare nomine in mss. prostant, alius erit disserendi locus. » Utinam viti 
doctissimi et in re veterum libraria peritissimi exstaret super hac difficultate dissertatio, quz mos ab 
hac disquisitione levasset. Certe Zonarz has aseribit codex Regius, sed recentiori inanu scriptus, anno 
scilicet mundi juxta Grecos 6996 (Christi 1488), Ind. 6, hoc titulo Ἐπιστολαὶ χυροῦ Ἰωάννου Ζωναρᾶ xot 
πρωτοσυγχρίτης καὶ δρουγγαρίου τῆς βίγλης. Continet porro hic codex (n. 5015] 45 duntaxat epistolas, 
quarum prima Joanni Sinaitze inscribitur, penultima vero, quz est 38 inindjce Lambeciano, videtur esse 
Manuelis Comneni imper., scripta videlicet, ut. prefert inscriptio, Τῷ τιµιωτάτῳ μοναχῷ xup'q Αλυπίῳ 
τῷ ἐγκλείστῳ El χρὴ τὴν μαθηματιχὴν ἐπιστήμην ἀποτρόπαιον ἡγεῖσθαι παντάπασιν. Initium vero illius 
est, Τὰ τῆς μαθηματικῆς, etc. Atque. in. hiecce verba desinit : "Ex τούτων οὖν πάντων µάνθανε, ἱερὰ 
κεφαλῃ, ὡς εἰμαρμένη μὲν xal γέννησις παντάπασιν &mnyópsuvsat τὸ" χατ᾽ εἰχόνα καὶ γὰρ θεοῦ πλα- 
αθέντα λογιχκὸν αὐτεξούσιον ἄνθρωπον οὗ γὰρ φυσιχαῖς ἀνάγχαις ὑποχεῖσθαι καταδεξώµαθα * προγνω- 
στικἣν δέ τινα τοῖς ἀνθρώποις ἑνδεδόξασθαι δύναμιν, χαθὰ καὶ φάσας ὁ λόγος ὑπέδειξεν, οὐ τοσοῦτον 
ἀπέοιχε δι fjv αἰτίαν εἴρήχαμεν, εἰ xaX παρὰ τῶν ἁγίων Πατέρων ἑνασχολεῖσθαι τούτοις οὐ συγχωρού- 
µεθΣ, ὅτι μὴ χατὰ λόγον ὀρθὸν αὐτοῖς ἀποχρώμεθα. Istius epistole. Antapologeticum sequitur in cod. 
Reg. οἱ in Indice Lambeciano, qui banc Manueli omnino ascribunt, hoc titulo : ἸΑνταπολογητιχὸν ἐκ 
µέρους πρὸς thv ἐγχειρισθεῖσαν abt γραφὴν» τοῦ xpatatoo xat ἁγίου ἡμῶν βασιλέως χυροὺ Μανουἡλ 
Κομνηνοῦ, τὴν ἀπολυθεῖσαν πρός τινα μοναχὸν ἐπιμεμφάμενον οὗ μιχρῶς αὐτοῦ διά γε τὸ τῆς ἁστρολο- 
γίας µάθηµα, xa φιλονειχοῦσαν τὸ τοιοῦτον συστῆσαι µάθηµα φνσιχαῖς xal γραφικαῖς ἀποδείξεσι, Tum 
vero illius initium hisce verbis concipitur : Τολμῶν ὑποιιμνήσχω τὸ προγεγονὸς vpóppa τῆς βασιλείας 
σου καὶ εἰς ἡμῶν ἤδη χεῖρας ἑληλυθέν. Καὶ iv πρώτοις μὲν ἀναννοὺς xal περιεπτυξάµην αὐτῷ xal 
θ:ρμῶς κατεφίλησα. Τΐνος Évaxsv ; "Οτι παναγἰᾳ τῷ ὄντι xaX Ίρεμαίᾳ φωνῇ, χατὰ µίμµησιν αὑτοῦ τοῦ 
εἰπόντος Χριστοῦ, « Μάθετε ἀπ ἐμοῦ, ὅτι πρᾶός clip: καὶ ταπτινὸς τῇ χαρδίᾳ, » πρὸς αὐτὸν ἐκεῖνον ἑποιῃ- 
σατο thv ἀπόκρισιν τὸν ἀπερισχέπτως οὕτω τοῦ Οεοστεροῦς χαταθοώµενον χράτους σου. Μετὰ δὲ ταῦτα 
τὸ τοιοῦτον γράµµµα ἐθαύμαχα χατά γε τὸ προσὺν αὐτῷ τῶν λέξεων στρυφνὸὺν καὶ εὔρυθμον χαὶ τὸ τῶν 
νοημάτων βαθὺ καὶ πυχνόν. Οἷς δὴ νοήµατι, καὶ οὐχ οἵδ ὅπως, περιπεσὼν, χειροβοθῆναι πρὸ τοῦ χαταπνι- 
γῆναι τὸ τέλεον, elc. Alia ex eadem epistola exscribimus in Notis ad nostrum Zonaram, ubi de Ὑοειίο 


Valente astronomo, qui imperante Constantino Magno vixit, agimus. Sub (inem vero haec subduntur : | 


IIz(051.2t οὖν καὶ τοῦτο, χράτιστε βασιλεῦ, ὡς o9x ἂν ὁ μοναχὸς Exslvo; παὐσαιτό ποτε κατηγορῶν τοῦ 
µαθήµατος, εἴπερ εὐπαράγραπτοί εἰσιν ἐπὶ τοσοῦτον οἱ xav' αὐτοῦ πρ)σφερόμενοι μάρτυρες. Αά calcem 
denique codicis Regii describuntur eorum nomina quorum auctoritatibus usus est epistolarum scriptor, 
Συγυρἀάφοντες xai συμµάρτυρες τῆς ῥβίόθλου αὐτοὶ, Γρηγόριος 6 θεολόγος, ὁ μέγας Βασίλειος, 
Γρϊηγόριος Νύσης, Ἰωάννης ὁ Χρυσοῤῥήμων, ὁ μέγας Αθανάσιος, ὁ Κύριλλος, ὁ µέγας Ἐπιφάνιος, 
Αναστάσιος ὁ Σνναΐῖτης, Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς, Γρηγόριος ὁ διάλογος, ᾿Ανδρέας Κρήτης, Πέτρος xal 
Παῦλος ol ἀπόστολοι, Νικηφήρος πατριάρχης, αὖν τούτοις xal Μωσῆς xal Δαθὶδ, xai τίς ὁ φωτίζων 
τούτους χαὶ µάρτυς ἀφευδῆς, τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ex hisce epistolis aliquot edidit Bonaventura Vulea- 
nius in notis ad S. Cyrillum contra Anthropomorphitas, ex cod. quem Georgius Douza Cpoli attulerat, 
recenti et parum fida manu, ut ipse testatur, exscripto, qui Joannis Zouare nomen przeferebat. 
Zonar ascribuntur przterea iste epistolz in Indice librorum Grecorum ex cod. ms. Reg. 2815. Verum 
codices duo Casarei, quos laudat Lambecius (58), quorum prior 50, alter 56 epistolas continet, Michae- 
lem Glycam auctorem praeferunt, hoc lemmate : To) σοφωτάτου xal λογιωτάτ»υ κυροῦ Μιχαλλ τοῦ l'Avxd 
εἰς τὰς ἀπορίας τῆς θείας Γραφῆς. Laudantur etiam a Gesnero sub nomine Glyc:e, ut et ab* Hoesclielio 
ex bibl. Augustana eodem titulo, et a Jacobo Pontano, qui priores duas Latine edidit. Sed et ad es!cem 


cn V. Fabricii Biblioth. Gr. ed. Harles, t. XI, (36) Lib. rv, de Bibl. C:esar. 
p. 222. (91) Contra Creygten, p. 544. 
(55) Pag. 510. (98) Fol. 50, v. 





- 


25 ΡΕ ΕΕΑΤΊΟ. 26 


€odicis posterioris C:esarei hzec. scribuntur : Τοῦτο βιδλίον ὑπάρχει Mtyat τοῦ TAoxd. Promiscue vero 
hasce epistolas sub nomine Zonare sive Glycx semper laudat Allatius, lib. m De consensu utriusque 
Ecclesie, esp. 18, n. 17; lib. 111, cap. 15, n. 8, cap. 16, n 24; cap. 18, n. 8, et contra Creygtonem (29). 
In quibus quidem locis quasdam ex iis integras exscripsit, ita ut, cum scribebat, cujus essent non 
omnino ipsi pro indubitato haberetur. ΤΙ duntaxat constat, harum auctorem vixisse sub Manuele Com- 
neuo, tuni ex Aufapologetico cujus meminimus, tum ex viris primariis αἱ Cpolitanz quibus aliquot 
inscribuntur, atque in iis Joanne Duca magno hetriarcha et sebasto, cujus prz ceteris, ut alios prz- 
teream, mentio occurrit apud Nicetam (40), et Manuele Comneno scebastocratore, qui non alius est ab eo 
cujus pariter meminit Cinnamus (41). 

Quando vero Glycas vixerit, ex illius Historia non promptum est assequi : tametsi Zonara posterio- 
rem fuisse, vel certo post Zonaram scripsisse, ex eo colligimus quod illius Annalea non semel laudet (43). 
Unde illo multo esse posteriorem non desunt qui conjiciunt, Neque perinde ex Annalibus, vel ex aliis 
hactenus editis operibus, Joannis Zonarz xtatem plane deprehendimus, nisi quod post. imperium Joan- 
nis Comneni vitam produxisse ipsemet videatur indicare, atque adeo vixisse Manuele imperante, a quo, 
ut opinor, ipse et Theodorus Balsamon, tum Magn:e Ecclesi» Cpolitane nomophylax οἱ chartophylaz, 
deinde Antiochenus patriarcha, sunt delecti dt sacros canones inspicerent et qu:e in iis obscuriora occur- 
rerent interpretarentur, vel quz aliquatenus legibus adversari viderentur observarent; quod de se 
testatur Balsamon in Praefatione ad expositionem Nomocanonis. Quod quidem ad ipsum Zonaram re- 
ferri potest, qui suos in canones Commentarios non suapte sed alterius jussu se conscripsisse prodi!, 
uti supra observavimus, ita tamen ut Zonaras suos emiserit ante Balsamonem, a quo non semel et cum 
elogio is laudatur. Ex quibus saltem licet colligere, sub Manuele vixisse Zonaram atque adeo ipsum 
Glycam, si quidem illius sunt epistole de quibus agimus: quod certe suadere videtur scriptionis 
qua in Annalibus utitur ratio, ubi sacrz Scripturz potius quam illustrandze histori:e totus incumbit. 
Quin etiam in iis astronomos carpit et illos qui astrorum affectionibus quidquid in terra agitur ascri- 
bunt, adeo ut τοὺς μὲν πόρνους, τοὺς δὲ μοιχοὺς xaX ἄλλους πάλιν Φφονέας xal &pmaya; efficiant (45); 
quod et ipsum iisdem ferme verbis habetur in Antapologetico cujus supra meminimus : licet fateatur, 
ut et auctor Antapologetici, multa ex siderum affectionibus etsignis celestibus id quod futurum sit 
nos posse conjectare. Ex quibus non omnino tamen conficitur Michaelem Glycam esse auctorem episto- 
Jarum de quibus agimus, cum trivialis et quibusvis obvia sit ejusmodi circa astrorum influxus senten- 
tia, atque adeo ipsius sit Zonarz, qui in Annalibus (44) Deum astra condidisse scribit ut terr? ambitus 
Der ea illustraretur et mensura temporis ex eorum circuitibus peteretur, non vero ut una cum motu 
stellarum omnia nostra circumferantur. Jam vero Manuelem imperatorem astronomi: plus quam par 
erat operam impendisse, et astrologorum nugas pro oraculis excepisse, testatur non uno loco Nicetas in 
illius Vita (45), Quem quidem haud mirum sententiam suam in cpistola ad monachum flrmasse tot sa- 
era Scripture et Patrum auctoritatibus, cum a Cinna.no (46) divinis perinde ac humanioribus litteris 
admodnm instructus, et bello clarus habitus, Martem et Mercurium una et simul coluisse dicatur: ita 
vt Manueli aptari potuerit quod Calpurnius (47) de Carino imperatore cecinit : 


Utcunque tamen conspeximus ipsum 
Longius, ac, nisi me decepil visus, in uno 
Et Martis vultus et Apollinis esse putati. 


(38, P. 541, 544. (45) Lib. i, n.H. . 

(40) [n Alexio Man. f. n. 7-9. 45) Lib. n, n. 7; lib. v, 1. 2,8; lib. vi, n. 7. 
m Lib. v, n. 14, 15. 46) Lib. vi, n.2. 

42) Glycas p. 140, 286,294, 297. - (er) Ecl. ult. 


(43) Glycas p. 26. 





LECTORI. 


Monitum subsequens premittebatur Notis historicis Du Cangli quas ex calce t. IL revoeatas textui subjecimus. Eprr. 


Ejusmodi sunt qui generalem presePtim spectant historiam, quemadmodum sunt Zonare quos modo 
recudimus, Annales, ut fusioribus illustrari commentariis minime debeant : cum qui id faclendum sibi pro- 
poneret, inulilibus polius ac supervacaneis Lectorem [atigaret observationibus, quam labore quovis suble- 
varet. Ea quippe est scriptionis istius ratio, ut qua ex auctoribus decerpuntur, attingantur duntaxat, nec 
pleniori oratione conscribantur. Continua gestorum series, et.secundum certiores temporum notas digesta, 
in illis attenditur. potissimum, adeo wu ipsas consulere origines necesse habeat, qui prolixiores ezpetierit 
narrationes; cum corum qui condunt annales praecipuum sit consilium, ut universali quadam rerum coqni- 


27 HIERONYMI WOLFII 25 


tione, Lectoris animum informent. « lta Ζονατα illud in primis fuit, ut recle in Pra(atione ait Wolfius, 
ceriam quamdam historie quasi disciplinam constituendi, et dispersa in plurimis membra, et partes ejus in 
unum quoddam corpus redigendi. Delegit enim sibi non omnium, sed pracipuarum gentium historias : neque 
eas omnes, sed vel praecipuas duntaxat, vel eas qua ad Ecclesie seriem perspiciendam facere videbantur. 1 
In hac igitur tot eventuum. atque rerum expositione, quam Annales complectuntur, qui mundi primordia, 
Veterisque Foederis historias, que cx sacris Libris, et ex Josepho, ac Georgio Syncello: aut res Gra'canicas, 
vel etiam Romanas, seu reipublice seu imperii tempora spectentur, ex scriptoribus refert Zonaras, cum iis 
con[erre vellet, ac eorum auctoritate firmare qui singulas ex professo periractarunt, vel qua ille lde indu- 
stria omisit. afferre, duo pariter subiret incommoda, ut el nimium diceret, nec tamen totum, ut (Juintiliani 
verbis utar : fatendum (amen occurrere interdum. in iis multa, qua critica indigeant manu : cum in ipsa 
videlicet narratione, aut in personarum vel locorum nomenclaturis, atque adeo in [actis ipsis a suis disce- 
dunt authenticis, de quibus Lectorem interest admonere. Nonnulla sunt. praterea, qua locis exoticis possunt 
adoruari, cum lumen sibi invicem plerumque commodent scriptores : quod quidem in nolis, quas hic in pra- 
sens edimus, pro virili prestitimus, in iis maxime que Bysanline historie illustrande conducunt, quan- 
doquidem hosce Annales publicamus, celeris rerum. Byzantinarum scriptoribus, typis regiis hactenus exprcs- 
sis, adjungendos. Num ut Theophanem, ac illius Continuatores, vel qui, ut Zonaras, Annales a mundi 
conditu ad sua tempora, alia forte methodo, perduxerunt, Georgium Cedrenum, Georgium. Hamartolum, 
Symeonem Logothetam, Joannem Scylitzen, Constantinum. Manassem, Michaelem Glycam, Joelem, et alios 
istiusmodi cum ipso Zonara compararem, absonum prorsus visum esset, cum satis εἰ abunde sit, si que 
sunt ezira usum. cominunem, vel a cateris intacta, in notas re[erantnr, ex quibus. scriptori lux utcunque 
a[fulgeat. Jam vero cum in universam Bysuntinum historiam perpetuos, ut ita dicam, seu qui singulis illius 
scriploribus aptari possint, commentarios antehac ediderim, duobus publicatis voluminibus, quorum alterum 
Familias Augustas et Dalmaticas, una cum urbis Constantinopolitane descriptione, alterum, ad medie 
et infine Gracitatis Glossarium complectatur, in quo non modo vocabula mixobarbara, sed etiam dignitates 
palatine, militares, ecclesiastice et monastice explicantur : unum supererat, ut sola duntaxat [acta illu- 
strari posse arbitrarer. (Quod quidem ila a me praestitum est, ut si quid in supra memoratis lucubrationibus 
excidisset, subinde annotarem, idque sape ez scriptoribus ineditis, ne vel ex incuria nostra, vel ez memorie 
lapsu dispendium Lector patiatur. Sed et varias interdum lectiones ex Zonare manu descriptis codicibus, 
quos videre contigit, subinde inserimus, pratermissis interea synonymis, tanquam nullius compendii, quod 
et &e fecisse profitetur Wolfius interpres ; cujus alioquin notas priori editioni subditas, cum nostris edi suis 
locis curavimus, littera nominis initiali W. indicatas, praetermissis quibusdam inutilibus. Atque he quidem 
priorem Annalium partem, εἰ alteram. usque ad Constantinum Magnum potissimum spectant, κθὶ paulo 
visus est accuralior, quam in iis que Byzantinorum imperatorum historie erant subjuncte, in qua minus 
scientem [uisse palam est, quod et ipsemet ingenue agnoscit ; quemadmodum et Xylander in notis ad Cedre- 
num singulis fere locis, qui res Byzantinas spectant, non modo hesitare cogitur, sed fatetur ultro vocum 
sibi iusolentium, partim hybridarum ac µιξοδαρδάρω», partim prorsus et ad apud Latinos et apud Grecos 
peregrinarum, notiones ignolas, nec alibi lectas : quod non omnino mirandum, siquidem hac tempestate, 
nulli tum fere essent editi Byzantinm historim scriptores, et in iis illustrandis nemo ex tot viris eruditis 
studia sua hactenus contulerat. 


 λι.. 





HIERONYMI WOLFII 


JOANNIS ZONAR/E ANNALES 
PRAEFATIO, 


Ad magnificum et generosum virum D. Antonium Fuggerum Kirchpecrge et. Weissenhorni 
dominum, Casarece majestati a consiliis, elc. 


Opus hoc historiarum Joannis Zonare, viri sua xtate in Cpolitano imperio clarissimi, longo jam 
tempore a multis viris doctissimis desideratum, duplici polissimun nomine comniendandum esse γἰάθ- 
tur, tum propter amplitudinem et varietatem rerum quz in eo conlinentur, tum ob brevitatem, h ini- 
nibus vcl in re publica vel domesticis negotiis vel studiis gravioribus occupatis, vel iis quorum intir- 
µιέως est memoria, gratam atidue aptissimain. Neque eniin cuilibet accommodatum est omnia scripta oin- 


99 PRJEFATIO. 30 


nium bistoricorum evolvere, et prxcipuas res summorum imperiorum a mundi exordio, quantum qui- 
dem mortalitati nostr: concessum est, usque ad hanc ztatem, ignorare turpissimum. Nam οἱ Cicerone 
auctore inter hominem εἰ belluam hoc maxime interest, quod hzc tantum quantum sensu movetur, 
ad id solum quod adest quodque przsens est se accommodat, paululum admodum sentiens praeteritum 
3ut futurum, homo autem quoniam rationis est particeps, consequentia cernit, principia et causas 
rernm videt, earumque progressus el quasi antecessiones non ignorat, similitudines comparat, et re- 
bus prasentibus adjungit atque adnectit futuras, facile totius vite cursum videt, ad eamque degendam 
praeparat res necessarias, vix hominis nomine dignus est qui memoria et cogitatione ultra suam zta- 
tem non progreditur. Ac przscientia rerum futurarum, si qua est, divini potius esse muneris quam 
bhunani ingenii creditur : etsi non desunt qui vel natura incitati vel arte adjuti vel usu rerum edocti 
ea przdicunt qux multo post futura sunt. Qus quidem facultas οἱ latius pateret et multo esset. illu- 
strior, si tria hzc in uno homine conjungerentur : przteritarum autem ignoratio in homine litteris. vel 
mediocriter imbuto vix ullam babet excusationem. Neque enim in hac, ut in illa, vel de rei difficultate 
vel de naturz nostre iinbecillitate queri possumus, sed vel supina negiigentia vel occupatio supervaca- 
nea vel inane volupiatis studium culpam omnem sustinet. Quis enim omnium mortalium ita negotiis 
obruitur quin, si parcus et prudens sit temporis pretiosissimi et irreparabilis thesauri dispensator, unam 
atque alteram horam legendo meditandoque absque ullo incommodo valetudinis et rerum suarum dis- 
pendio quotidie possit impendere? Videmus euim quibus nugis, ne quid dicam gravius, plerisque tem- 
pus pereat, quod longe rectius studio sapientiz tribueretur. Nec injuria vir gravissimus Seneca excla- 
mat, magnam vitz partem nihil agentibus, majorem male agentibus, totam aliud agentibus elabi, eoque 
fieri u: necessaria ignoremus quoniam supervacanea didicerimus. Supervaconea porro intelligit immo- 
dicum voluptatum, honoris, potentis, pecunieque studium, necessaria vero philosophiam, hoc est humsa- 
narum divinarumque rerum cognitionem : quz si ulli mortalium perfecta contingeret, haud dubie om- 
nium oculi atque animi in illum unum tanquam deum quemdam converterentur. Nunc quia nomen inane 
multi jactitant, perpauci vero ita sunt morati ut recta ratio postulat, fil ut res ipsa vulgo non intelli- 
gatur, et nomen odiosum zque atque ridiculum babeatur. Idque baud scio quam recte. Neque enim 
discipline ant vitz? genus ob hominum inscitiam aut perversitatem jure traducitur : et qui tam severo 
judicant, ne semetipsos quidem, nisi mentis errore afficiantur, probabunt. Homines enim sunt ut cse- 
teri, et iisdem affectibus obnoxii : et parum liberale est unum atque alterum nzvum exagitare dissimu- 
latis virtutibus, quarum in philosophis non minima est studium inquireedi veri et. moderandarum 
cupiditatum, ut intra nature prescriptum coerceantuar, eodemque pro sua virili producendi quam 
plurimos. Postulare autem ut ii sese infra omnes infimos homines abjiciant, et in extremis sordibus 
Cynicorum more vivant, immanis est inscitiz etque superbiz. Sed ad historiam redeo, quae cum cras- 
sior quedam philesophia sit, et exemplis potius quam rationibus vitam civilem ac privatam instituat, 
non dubium est quin magnam habeat utilitatem cum summa suavitate conjunctam. In. qua qu» przci- 
pue observanda sint, prudenter Livius his verbis monet : « Ad illa mihi pro se quisque acriter intendat 
animum, quz vita, qui mores fuerint, per quos viros quibusque artibus domi militieque et partum et 
auctum imperium sit. Labente deinde paulatim disciplina, velut dissidentes primo mores sequalur 

animo, deinde ut magis magisque lapsi sint, tum ire ecperint przcipites, donec ad hzc tempora, qui- 
bus nec vitia nostra nec remedia pati possumus, ventum est. Hoc illud est precipue in cognitione re- 
rum salubre ac frugiferum, omnis te exempli documenta in illustri posita monimento intueri : inde tibi 
tuzque rei publicze quod imitere capias, inde foedum inceptu, feedum exitu, quod vites. » Hactenus 
ille. Sed et C:»ero, preterquam quod ait « nescire quid antea quam natus sís acciderit, id est semper 
esse paerum, » magnis ornat laudibus historiam, cum testem temporuin, lucem veritatis, vitam memo- 
riz, magistram vitz, nuntiam vetustatis appellat. Quse cuin. vera esse non negem (neque enim quorum- 
dam fabulosa commenta rem ipsam corrumpere possunt), tamen, si maxima ex parle omnium «latum 
consilia, acta, eventus sestimemus, quid est aliud historia quam ingens quoddam pelagus ac potius 
nau(ragium miserabile humanze stultitiz, improbitatis et miseriz, et speculum longe illustrius vita pri 
vatze et politica, quam ulla comoedia aut trageedia ? Quze cogitatio in hujus operis elucubratione perpetuo 
sensibus atque animo meo obversata est. Sive enim sacrasive profana, sive novasive velera occurre- 
rent, sive Hebrza sive Grzeca tractatentur, cramben eamdem repeti, cantinelam eamdem cani. videbam : 
omnia plena erratorum, scelerum, fraudum, mendaeiorum, prastigiarum, sarumnarum, dissensionum, 
czedium, excidiorum. Ut res ipsa abunde doceat, humanum ingenium ab, ipso ortu esse depravatum, 
neque inanem exstitisse divinam exsecrationem, cum ubique sudor vultus, ubique tribuli αἱ spinz, 
ubique serpentis insidiz appareant. Boni et simplices pauci sunt : et si qui sunt, ii alias per impruden- 
tiam in facinus ruunt, alias malis exemplis corrumpuntur, aliasa maximo improborum et callidoruu 
numero opprimuntur. Et quanquam natura hominum dro insignia munera, facultas rationis et oratio- 
nis divinitus sunt concessa, quibus ad contemplandum et celebrandum hujus universitatis Opificem. 
et ad tuendam ac juvandam hominum inter ipsos communitatem utendum erat, in nullum fere alium 
usum a plerisque ea converti videmus, nisi ad expeditius fallendum et nocendum, et vastitatem  efíl. 
eiendam. Annon ita plerumque vivitur, ut quemadmodum fer in solitudine et silvis, pisces in flumi 


3l HIERONYMI WOLFIT 32 


nibus et mari, volucres in immensis illis aeris spatiis, magna ex parte quasi naturz quadam lege imbe- 
cilliores opprimunt et devorant, ita etiam in nostro genere callidissimi et potentissimi quique  imbecil- 
Iitatem et simplicitatem czeterorum in suam przedam vertunt, aliquando etiam sine fructu, quid fructu 
dico? imo etiam cum periculo et incommodo suo aliis nocent; idque cum faciunt, quasi re bene 
gesta gloriantur. Interea theologi de justo Dei judicio, de pramiis piorum, de suppliciis improborum 
concionantur ; cum ipsi sese, quasi lerrigenz illi fratres, acutis exacerbatz linguz pugionibus confo- 
diant, eumdemque morbum in animis auditorum propagent, ut baud' injuria dubitari queat απ... sed 
temperandum est calamo, ne ipsc in idem vitium incidam. Philosophi de officiis precipiunt, et ipsi ab 
officio sa*pe discedunt : neque fere usquam plus est injurie quam ubi juris plurimum, ncque plus 
morborum quam in copia remediorum, nusquam plus paupertatis quam in summis opibus, nus- 
quam plus dementis quam in summa sapientie persuasione. Quse quidem sapientia consuetu- 
dinis inveterat&, accepteque a majoribus opinionis, et aucloritatis magistrorum fundamentis 
haud scio quam firmis innititur. Hinc infinita illa dissidia religionum , doctrinarum, morum, 
institutorum, et propter opinionum (rei levissimz) diversitatem capitales inimiciliz , seditiones 
perniciosm, hellaque a!rocissima. lnter hzc alii fremunt, alii gemunt, aliqui rident, multi flent, 
plures indignantur, plerique omnes conqueruntur. Nemo non aliena vitia perspicit οἱ exagtat; sua 
vero serio et constanter emendat fere nemo, aut sane paucissimi :in quo exiguo grege utinam et ego 
meipsum numerare possem ! Sed nescio quo pacto exemplis magis omnes trahimur quam disciplina et 
ralione, xai τὸν ἐπιχώριον, ut. Aristophanes ait, ἀσχοῦμεν τρόπον. Pauci eniin ea sunt vel prudentia vel 
animorum constantia przediti, ut cum vitiis et erroribus suorum temporum pugnare possint. [ία quasi 
fato quodam przcipites in vitia ruimus, et ex vitiis in calamitates. Quz: fortasse minus multe aut sal- 
tem leviores essent, si rectam rationem et reliquos adhuc in natura nostra divinse lucis igniculos in 
tantis fortun:e tenebris tanquam fidelissimos duces sequeremur. Quod si fieret, non toties fatum fatui et 
cecam fortunam caeci accusaremus, neque nostros errores et vitia obscuris quibusdam nominibus νο- 
laremus. Nulla quidem est in terris vel sapientie vel virtutis perfectio, et frustra describitur nobis ille 
qui apud Horatium : 
Uno minor est love : dives, 


Liber, honoratus, pulcher, rex denique regum, 
Pracipue sanus, 


aut apud Gellium ἀχώλντος, ἀνεχδίαστος, ἁπαρβμπόδιστος, ἐλεύβερος, εὔπορος, εὐδαίμων. Qualis, ut opi- 
nor, nemo unquam fuit neque futurus est. Omnibus enim, quod satyricus perfacete addit, non modo 
pituita, sed flava et atra bilis aliquando molesta est. Quod utinam minus crebro et in dictis et in factis 
prestantissimorum virorum cerneretur ! Alioqui doctrinam divinarum humanarumque rerum et integrio- 
rem el minus controversam et multo expeditiorem haberemus, et vita mortalium zrumnis longe paucio- 
ribus premeretur. Sed tantam esse vecordiam et malitiam, ut quasi de industria miseros et nos ipsos et 
alios esse velimus, id vero est dolendum. Quid enim obstat, morbis et morte exceptis (quorum illos 
intemperantia voluptatum atque libidinum cumulamus, hanc s:zpe quasi refugientem ultro arcessimus), 
quominus eliam in terris aliquo modo beati simus? cum divina beniguitas ad victum et cultum neces- 
saria liberaliter omnia suppeditet, modo rect: uleremur et humaniter communicaremus. Nam pesti- 
lenti quidem et sterilitates et terree motus et siccitates οἱ inundationes, et si quz sunt ejus generis 
alia publica mala, in unius hominis zatem rarius incidunt. Bella vero nulla nature necessitate, sed 


hominum, eorumque principum et regum, quos virtute et sapientia praestare caeteris et cives suos τοά- 


dere beatos decebat, vel ambitione vel zemulatione vel avaritia vel crudelitate exsistunt, et longe majo- 
rem malorum omnium molem secum trahunt quam qux? natoürz nobis necessitas imposuit. Ne vero ϱς- 
teri nos excusatos putemus , nunquam principes tantos ciere tumultus possent, nisi inferiores, iisdem 
morbis laborantes, illorum cupiditatibus non ministros modo sed duees etiam se przberent : qui honesti 
laboris fuga et scelesti otii cupiditate divina humanaque, jura omnia violare non verentur, οἱ horribili 
furore et plus quam belluina immanitate grassautur; cumque ipsi pessimi sint, bona etiam aut saltem 
mediocria ingenia corrumpunt, aut exteros quietos οἱ tranquillos esse non patiuntur. Sievuim profecto 
et borrendum est Martis imperium, qui ferro et igni s$evit ; sed paulo mitior est Mercurii tyraunis, qui 
falsis rationibus et callidis verbis miscet oninia, et tela fere suppeditat qu:& Mars ejaculetur : pessimi 
sane demagogi, ut ab astrologis appellantur, ac potius χοσµοχράτορες. Nam vis et fraus, jure et veri- 
tate oppressis, plerumque rerum potiuntur. Quod etsi ita in promptu est, ut optabile sit esse obscurius, 
lamen nescio quo modo lectione historiarum magis animus commovetur et ad considerandam vite hu- 
man:e sive comico-tragaediam sive tragico-comoediam et miseriam simul et vanitatem impellitur : qua nos 
ad aliam vitam, piis divinitus promissam, majori studio et ardentiorihus votis expelendam excitare debebaut, 
et dum hic sumus, etiam diligentiores, prudentiores et moderatiores efficere. Nam tragicos casus, quorum 
plenz sunt historiz, vel ex superbia et ambitione, vel ex negligentia ct temeritate, vel ex animi libidine οἱ 
jnjustitia ortum habpisse fere constat; perpaucos autem, dum officio fungerentur, impegisse. Cujus rei Zo- 
naras noster exempla pene innumera, in postremo tomo praserlim (absque quo sí esset, posteriorum im- 
peratorum res gestas magna ex parte ignoraremus) compendio proponit. In quo etsi alii alia desiderare 


33 PRJEFATIU. 94 


possunt (quis enim satisfaciat omnibus?), tamen conatus ejus egregius atque institutum preclarum fuit , 
certam quamdam lnstorixw quasi disciplinam constituendi, et dispersa in plurimis voluminibus membra 
et partes ejus in unum quoddam corpus redigendi, ea moderatione adhibita, ut instar lauti magis quam 
copiosi convivatoris optima potius quam plurima apponeret, nec convivas cum fastidio dimitteret, sed 
ia affectos, ui Timotheum de Platone dixisse ferunt, ccenas ejus etiam postridie delectare. Delegit enim 
sibi non omnium, sed przcipuarum gentium historias, neque eas omnes, sed vel przcipuas duntaxal vel 
cas quz ad ecclesi: seriem perspiciendam facere videbantur, consilio judicioque suo. Quod sive pro- 
barit sive non probarit omnibus, hoc illi cum multis, illud cum paucissimis scriptoribus, ne dieam nullis, 
commune erit. In bona tamen spe sum, fore plures qui avide accepturi et gratis animis hoc opus pelle- 
«turi sint, quam qui contempturi αἱ calumniaturi. Morosorum vero et obtrectatorum querelas atqne 
aculeas quis hominum deorumve effugiat? quibus, nisi quod ips: fecerunt, nihil placet : ac ne ipsi qui- 
dem sibi ubique satis placent, alioqui non alias aliud probarent atque improbarent. Non inflcior posse 
videri Zonaram alias prolixiorem , ut in Judaica historia, alias breviorem, ut in exterarum gentium 
rebus gestis. In quo si qua culpa commissa est, excusationem hahere videtur hane, quod ipse non ex 
δυο ingenio deprompsit ea quz seripsit, sed ex variis auctoribus collecta in certum ordinem redegit ; 
qui auctores inter se dissimillimi sunt. Quod autem non omnia persecutus est, fortasse non negligentia 
sed de industria fecit. Nam omnium gentium atque ürbium res gestas describere immensi est negotii 
alque adeo inniti, ut taceam non semper esse fructuosum. Αο parum abest quin dicam, id ih tanta am- 
plitudine orbis terrarum non magis esse vel utile vel necessarium, quam si quisin civitate maxima 
omnium domorum acta cognoscere studeat. Insignia, rara, exquisita, nos aliqua ex parte attingentia igno- 
Tare turpe : consectari singula curiositatis potius est. quam eruditionis. Si geographis, qui totius terree 
formam tenere se profitentur, multas et magnas orbis partes ignorare licuit, cur non idem in historia 
quoque cum venia liceat? Jam quod ad elocutionem attinet, contiones, strategemata, consilia, eventus, 
eadem fere ubique recurrunt. Nam finitimos populos plerumque de flnibus dimicare, esse causas vel 
pretextus quosdam bellorum et subitas occasiones, alia atque alia consilia, sententias, eventus, quis 
nescit ? 


Occidit miseros crambe repetita magistros, 

inquit ille, et alio loco 
Quidquid agunt homines, votum, timor, ira , voluptas, 
Gaudia, discursus nostri farrago libelli. 


Quse cum ita se habeant, et Philosopho auctore &ngularia infinita sint nec ullis scientiz limitibus in- 
cludi possint, pracipda ex iis scire satis est (de hominibus occupatis loquor) et ordinem temporum ac 
rerum gestarum animo complecti. Quam ad rem non parum adjumenti afferet Zonaras noster, qui ab 
orbe condito auspicatus ad suam usque ztatem , hoc est ad annos abbinc amplius 400 processit, In quo 
necesse habuit prima quasi rerum gestarum cunabula ex Litteris sacris, Josepho atque aliis scriptoribus 
vetustis repetere. Qux nobis, si absque Mose fuisset, plane ignotze essent : cui nos ut divinitus edocio 
religio nostra, quamvis adversante pbilosophia, credere jubet ac cogit. Ut ut sit, auctorem eo autiquio- 
rem et certiorem non babemus. Est enim Judaica historia veluti fundamentum aut principium caeterarum 
omnium : et gentis illius mirum quoddam fatum, ut pene totum terrarum orbem pervagata, in suinmnis 
exterarum gentium odiis et adversationibus, tamen opiniones suas mirabili sive perlinacia sive constaritia 
defenderit, atque etiam hodie tueatur, et multos in suam sententiam pertraxerit. Quale nihil in caeteris 
populis cernitur : quorum histori:e, insertis etiam et explicatis Danielis et aliorum prophetarum oraculis, 
obiter attinguntur, ut /Egyptiace , Assyrize , Persicee , Macedenice , Romanz. Quanquam his peculiare 
volumen dedicavit, quod ego in duas partes distinxi, et Christianos imperatores ab ethnicis 
separavi, ut totum opus tripartitum esset. De cujus argumento hactenus. Nunc etiam de stylo 
aucioris nonnihil est dicendum, qui cum non unius sit generis el forma, sed pro varietate auctorum 
e quibus bzc petita sunt, et ipse variel, in ultimo tomo praesertim , qua atate Graca pariter et Romana 
lingua degeneravit, eruditi hommes in eo nonnihil desiderabunt. Desideravi et ipse nonnihil, parci- 
moniam in primis Deimostheniez orationis, qua meo palato longe fuit gratior et ad convertendum 
non tantum jucundior sed etiam facilior : ut ut aliis difficilis videatur, et mea tenuitate superior. 
Na n hoc auctore multe sunt aut mihi certe esse videntur περισσολογίαι, qui: ut Graecum 
ΦΕΓΙΩΟΗΕΙΗ suo quodam genio sepe non infeliciter lascivientem deceant, Latinis auribus multo seve- 
rioribus, nisi multum ego fallor, permoleste futurz erant. Eaque de causa, ubi citra sententiz detri- 
mentum (eri potuit, a me alicubi pratermisse sunt. Idque cum non tam mea ΒΡΟΠί6, quam monitu 
doctissimorum virorum, Joachimi Camerarii et Ludovici Carini, fecerim, me facile viris doctis proba- 
turum confido. Imperitorum autem et obtrectatorum judicia, qua vel nulla vel perversa sunt, contemuo, 
neque facio pluris quam morsum pulicis elephantus Indicus. Fabris enim fabrilia tractanda sunt, neque 
temere falces in alienam messem immittenda. Concessa omnibus est ab invidia οἱ imperitia ad aqui- 
tatem et eruditionem provocatio. Idem mihi jus, ubi vel decere vel necessarium esse visum est, el in 
dialogismis ad perpetuam orationem redigendis haud raro permisi, ne propria nomina et pronomina 
quadam et verbum inquit et alia hujusmodi ad fastidium usque inculcanda essent. Quis enim non malit 


35 HIERONYMI WOLFII 36 


cum Aristoxeno redire in latomias, quam eamdem cuculi cantilenam audire toties ? Ut enim Grzci vel 
ob complures breves et commodas connexionum particulas, vel ob participioruim, qu: praeteriti teii- 
peris significationem habent, multitudinem, sive etiam aliis de causis, quas hic persequi longum fuerit, 
a tautologiis et perissologiis minus abhorrent, el omnia minutius et. curiosius persequuntur, sic qui 
apud Latinos imitari eadem voluerit, ng is in horrendam et ineptam incidet luquacitatem ? Qui igitur 
interpretem hujusmodi salebras sine ullo sententie detrimento vitantem vel negligentize vcl malz fidei 
aceusant, suam vel inscitiam et judicii inopiam vel morbum animi et nulla de causa maledicendi libidi- 
nem produpt. Neque tamen indulsi mihi nimium. Nam quod Plato ait, ei qui in disputando respon- 
deat interrogantis vestigia persequenda esse, id multo magis faciendum esse aliens linguz inter; reti 
cogitavi. Quod si is scriptor, quem explicandum susceperis, recto itineris przcessit, hoc est si rerum 
bonitatem cum elegantia dictionis conjunxit, interpres ei minus laboris et plus laudis capit: sin illius 
salebrosa est oratio, οἱ res baud magni momenti continet, alienz culpze dare poenas etiam interpres 
cogitur. Nam, ut Sophocles alio sensu affirmat, malarum rerum pulchra esse commemoratio noa potest, 
et ordinem ac dispositionem earum immulare vix conceditur. Ut igitur oratio interpretis" Latina et 
pura sit, ipsa tamen compositio horridum quidam atque asperum sonat, membris et partibus ejus non 
multo melius quam arena sine calce colzrentibus. Qua vitia qui effugere volunt, in aliud gravius ple- 
rumque incidun!, ut dum orationi poliendzg et exornandz impense student, ab auctoris sententiis longe 
aberrent, et gravissimo perfidie crimine se obstriugant. llis incommodis acute perspectis, summo. 
jngenio et doctrina vir Joannes Jovianus Pontanus przclare scripsit, malle se quemque afferre sua, 
quam offerre aliena : et quod scripsu, ipse in doctrina morum et rerum celestium explicanda fecit, a 
philosophis et astrologis petita materia, quam suo arbitratu et collocaret et. exornaret. Sed tanti viri 
exemplum ego imitari, praesertim in hoc scripti genere, el ingenii tenuitate el aliis íncommodis impeditus 
neque possim neque ausim. Illud mibi satis fuit, ut sententias bona fide appenderem, et dictione, quan- 
tum ipse auctor et orationis mea; paupertas pateretur, quam minime aspera uterer aul. barbara. Nec 
tamen ipse mibi ubique salisfeci, et in me:e infelicitatis parte numeravi, quod in auctorem luculentio- 
rem non incidissem. Non quod hunc reprehendam; sed quod vereor ne ab aliis ipse reprehen/ar, qui 
nihil nisi florem dictionis sequuntur, qui profecto in brevitate annalium ]ocum non babet. Ubertatem 
Livii quxris? at orationis divitiz cum paupertate rerum conjungentur. Diligentiam ip minutissimis qui- 
busque persequendis postulas? atqui in immensum volumen excrescet historia, nec jain compendium 
erit sed dispendium aut potius furtum. Nam quem prolixitas voluminum delectat, is non epitomas sev 
historias legat. Quas si omnes meminit, bene est : sin minus, Zonara tanquam indice et monitore ut 

uir; ac cogitet nihil ab omni parte beatum esse, et multiplicem variarum rerum in uno non usque adeo 
magno volumine cognitionem styli incommodis, si qua sunt, comparet. Que ratio me quoque mov't ut 
non conquiescerem prius quam saxum hoc, quod toto hoc anno versavi, ad montis cacumen perductum 
tandein aliquando constitisset, ingenti utique labore et tmultis sudoribus, quocunque tandem eventu. 
Nam ut de conversionis ipsius srumnis taceam, quantum difficultatis in ipsa lectione fuit ob characteres 
elegantissimos illos quidem sed lectu diffie:llimos propter affectata illa scribendi compendia et τῆς χαλ- 
λιγραφίας, studium unde infinita errata oriuntur ex facili notarum mutatione : qux cum alicubi non 
dissimiles sint, vim diversissimam babent. Unde factum ut, quemadmodum Plutarchus se Latina verba 
ex cognitione rerum assecutum profitetur, ita ego szepe de varietate lectionis ex sensu et constructione 
divinare sim coactus, ratione plane prapostera. Nam et verba rerum, et litterz: verborum note ut 
essent sunt invent. Neque tamen liac solertia me expedire ubique potuissem, nisi plures mihi codices 
sappeditati fuissent. Quorum tres e tua bibliotheca accepi, magnis sumptibus Cpoli comparatos opera 
atque industria egregii viri et prudentia longinquis peregrinationibus Ulyssis exemplo ac multo rerum 
usu parta clari, Joannis Dernschwam, qui in fronte vetustissimi illius codicis hzc verba scripsit : 
« Chronicon Joannis Zonar duobus tomis distinctum, quorum prior historiam Judaicam potissimum 
ab exordio mundi usque ad Hierosolymorum excidium, alter imperatorum tam Grzecorum quam Roma- 
norum res gestas usque ad Alexii Comneni obitum complectitur: anno Domini 15354 Cpoli in Pera sive 
Galata (quam olim xépa; sive Cornu appellatam putant) 450 ducatis Hungaricis emi a magnifico domino 
Antonio Cantacuzeno ::cujus familia, dum res Byzantina stetit, imperatoria fuit, nune sub Turcico 
domiuatu ad privatam conditionem redacta est: ab eoque rogatus sum ut hoc opus aliquando excu- 
deretur, et impressi codicis sibi copia fieret ob Zonaram conservatum. Przterea secundum Zonar: 
tomum de imperatoribus conferendi gratia ab Alexandro chartophylace triginta ducatis Hungaricis 
comparavi. Alium item Zonarz libellum de rebus imperii et Ecclesie a Constantino usque ad Justinia- 
num imperatorem ex vetusto codice transcribendum curavi. » Hactenus ille. Quartum codicem, qui a 
Constantino Magno incipiebat, omnibus ornamentis amplissimi viri, domini et Maecenatis mei, Joannis 
Jacobi Fuggeri bibliotheca instructissima suppeditavit. Denique prziter omnem spem et exspectationem 
meam accessit Viennensis bibliothece codex integer, benignitate singulari clarissimi viri et senatoris 
Icgii, domini Gasparis a Nydprug, etc., ultrosuppeditatus : quem totum, adjutore Jeremia Martio, pra- 
cara indolis adolescente (cujus in hoc opere Grece Latineque exscribendo solerti et fldeli opera sum 
usus), contuli, et inullas nostri codicis lacunas explevi. Qui sicubi ambo non satisfecerunt, czeteros quo- 


$1 PRAEFATIO. 98 


que tres inspexi, et e variis difficultatibus me quanto potui studio espedivi: quauto labore, nemo asti- 
mabit melius quam qui ipse operis non dissimilis periculum fecerit. Si qua, iu diversitate illa, momenti 
alicujus essc videbantur, ad flnem operis ascripsi. Manifeste vero pritermissa aut depravaia non ad- 
notavi. Cujus enim dementis fuerit, persequenda librariorum vel inscitia vel negligentia vel perfidia ct 
mihi et lectoribus facessere negotium ? Ut enim oculus integer candidum a nigro facile discernit, sic 
acuto εἰ exercítato ingenio videre non diflicile est, quz lectio vera sit, qux prétermissa, qua addita 
€x supervacuo, qus depravata sint. Neque bis contentus, indicem quoque adjeci: quod genus opere, 
quamvis lectoribus utilissimum, ut nihil admodum laudis et ingenii habet, ita multum temporis et laboris 
Sibi vindicat, presertim si eum indicem per temporis angustias et alias occupationes ita pertexere 
licuisset uti caeperam. Qoid multa ? Confido me officio fidelis et non indiserti interpretis sedulo esse 
functum ; in id certe operam dedi. Sin aliis aliud videbitur, illud salem affirmare possum, me'quod 
scierim et potuerim fide optima fecisse ct diligentia summa; sicubi vero aut ingenii vires aut erudi- 
tionis nervi mihi defuerint, fortune eam esse culpam, infelicitatem meam, quz cum aliis tantum dis- 
pliceat, mihi etiam plurimum nocet. Neque tam iniquum ullum esse puto, qui plus a me postulet quam 
prestare qucam. Ego vero iis, qui vel in hoc vel in aliis operibus a me conversis laudem solidain 
assequentur, gratulabor potius quam invidebo. Cum enim, quidquid hactenus edidi, id vel publica 
utilitate vel temporibus meis adductus fecerim, nec tam famam captarim quam fainem vitarim, si exe 
lucubrationes mez illustrioribus aliorum editionibus, quales aliqui pollicentur, aliqui etiam minantur, 
abolite fuerint, non iniquo animo ferendum erit meum privatum dedecus (si quod tamen infelicis 
potius quam inhonesti conatus est dedecus) cum rei publice litterarie utilitate conjungi, cui ex animo 
consultum esse et volo et volui. Vellem equidem id cum laude mea potius et gloria fleri (neque enim 
amorem nostri ab ipsa natura insitum plane abjecimus), sed si fatis aliter visum est, hoc quoque Φα αἱ 
bonique faciendum erit. 

Atque hzc de auctore et argumenti genere et opera mea : nunc ad eam Przfationis partem acceden- 
dum est, in qua alioqui multum sudare solitus, quod verebar ne vel in assentationis suspicionem 
commemorando vel in Begligentiz crimen dissimulando venirem : nunc ut liberiore sim animo, tua 
modestia γε] potius magnitudo animi facit, qua id ab ineunte zelate meditatus esse videris quod apud 
Ciceronem Scipioni divinitus przcipitur, ut alle spectans atque ad coelestem sedem et zternam domum 
€ontuens, neque sermonibus vulgi dederis te, nec in praemiis humanis spem posueris rerum tuarum, sed 
suis te illecebris ipsa virtus traxerit ad verum decus:ut iliud Graci poeta de te dici possit : 


Οὐ γὰρ δοχεῖν ἄριστος ἀλλ’ εἶναι θέλεις, 
Βαθεῖαν ἅλοχα δια φρενῶν χαρπούµενος, 
Ἐξ ἧς τὰ χεδνἁ βλαστάνει β»υλεύματα * 


quibus versibus id ÀAmphiarao suo tribuit ZEschylus, ut affirmet eum virum optimum esse malle quam 
videri, cujus animus tanquam ager fecundus el probe subactus, conceptis virtutum seminibus, hone- 
siorum consiliorum et qux inde oriuntur actionum quamdam quasi segetem proferat. Quz si per omnem 
s'ialis tux decursum, quem ita modératus es ut honesta negotia suavissimo otio semper anteposueris, 
singulatim explicare studeam, opus lHiade prolixius mihi naacetur, et tux& aures satis scio non ferent. 
Quz igitur calamo vel tua voluntas vel mea verecundia negat, ea posterilatis sermonibus vel invito te 
celebrabuntar. ldem enim est glorie quod crocodili ingenium : sequentes fugit, fugientes sequitur. Nihil 
(ut e'oquentie Romans! parens testatur) de insignibus ad laudem viris obscure nuntiari solet : famae 
àemo unquam imperare potuit. Non patitur illa Hesiodi dea sibi frenos injici : loquitur et clamat, ut ab 
ips» posteritote vox ejus audiatur. Predicabit illa non tantum ornamenta fortunz, ob quz cum beatus 
habearis, tu ea. umbra parietum comparare soles, sed et ingenii magnitudinem et prudentiam tuam 
periculosissimis temporibus in re et publica et privata, animi constantiam et azquabilitatem in utraque 
fortuna, in amplissimis opibus, quas a majoribus acceptas et feliciter conservasti et sine cujusquam in- 
juria amplificasti et ad bene roerendum de multis contulisti, eam modestiam εἰ debiti etiam honoris con- 
templium, qui vel in infimis hominibus raro invenitur; nec tacebit vel benignitatem erga miseros et 
afflictos, vel liberalitatem erga studiosos et doctos : in quo numero si quis mihi locus est, et si inter 
J.uscinios, Carinos, Tonuneros, Streitos, Siphanos atque alios complures, qui tua munificentia fruuntur, 
numerari mereor (ut autem merear, tua humanitas potius quam mea dignilas facit), et ego nomen meum 
ex grati animi officio profiteri debeo, qui post multas zrumnas tua liberalitate, Vir ainplissime, tandem 
hoc consecutus videor, ut ad omnes fortunz casus, qui varii impendent, aliquid parati subsidii (nisi 
fatalis 3liqua calamitas intercesserit) me habere confidam : et bic annus, cui tu tanquam salutare quod- 
dam sidus affulsisti, id mihi attulerit, quod per omnem ztatem exhausti labores non contulerunt. lta res 
ipsa me docet, nimis verum illud esse Regii Vatie oraculum, qui frustra ante lucem surgi et panem co- 
medi doloris, Deum autem suis vel dormientibus suppeditare omnia confirinat. Etsi autem in tanto opere 
neque dormitare neque dormire nimium, ac ne valetudinis quidem semper rationem habere licuit 
(nam alias nunquam tantum volumen tantillo spatio temporis absolvissem), tamen, si bi decem menses, 


39. JOANNIS ZONAR.É : AQ 


quibus in hac lucubratione continenter elaboro, cum omni anteacta vita mea comparentur, plane dor- 
mientis rete traxisse videor, meque insigni beneflcio tuo devinctum esse hoc publico monumento testor, 
qued tua munificentia studiosis historiarum nunc primum communicatur. Fazit Deus optimus maximus 
ut neque te sumptuum tantorum neque me laborum paeniteat ; idemque te cum liberis tuis ornatissimis 
totaque amplissima Fuggerana familia quam diutissime incolumem et florentem conservet. August Vin 
delicorum, ex bibliotheca herili : Kalendis Novembris, anno a Nativitate Domini MDLVYI. 


IOANNOY TOY ZONAPA 


XPONIKON. 


- JOANNIS ZONARJE 
ANNALES. 








1 PRAEFATIO. Δ ΠΡΟΟΙΜΙΟΝ. 


Equidem haud inepte rideri queam, utsupervacuis - Α’. Εὐστόχως ἄν τις εἴποι, ἐπιτωθάζων uot, 
in rebus magis, quam in necessariis occupatus. µμεῖζόν σοι τοῦ ἔργου τὸ πάρεργον. "Εδει γάρ µε, 
Posteaquam enim e medio excessi, vilamque delegi ὡς ἀληθῶς πάλαι τῶν πραγμάτων ἀφέμενον, xal 
solitariam, perpetuo mihi ipsi velutexsilio indicto(id- 3Τυρδάξεται ἁποσχόμενον, xal τοῦ μέσου µετανα- 
que illius nutu arcanoque consilio factum, qui supra στεύοντα, χαὶ καθ) ἑαυτὸν ἑλόμενον ζᾗν, ἀειφυγίαν 
nos est, ruptis vinculis meis, ereptisque. mihi cha- τε ἑαυτοῦ χαταφηφισάµενον (οὕτω τὰ xa0' ἡμᾶς 
rissimis, cum dolore quidem, utiliter tamen), omni- οἰχονομήσαντος τοῦ ὑπὲρ ἡμᾶς, ἐπειδὴ τοὺς δεσμούς 
no me jainpridem, omissis negotiis, turbisque repu- Κου διέῥῥηξε, τῶν φιλτάτων στερῄσας µε, οἷς οἶδεν 
diatis, nihil aliud tractare ουπγειΙθΏαέ, nisi ea quae ῥἐχεῖνος λόγοις, ἀλγεινῶς μὲν ἐμοὶ, συµφερόντως 
animum excolunt, et 3 maculis pravarum actionum ὃ ὅμως) μηδὲν ἕτερον µετιέναι, ἢ ὅσα ψυχὴν κατ- 
assuetudine 4 ímpressis purgant, quzeque Numen αρτίζουσι xal χαθαίρουσι τῶν ἑνταχέντων αὐτῇ 
infestum mihi ob ejus przcepta violata, et deser- µμολυσµάτων διὰ φανλότητα πράξεων, xoi ἅττα ἑξ- 
tam justitie viam placare queant, itaque delicto-  «λεοῦνται τὸ θεῖον, Eg! οἷς παρόργισται παρ) ἐμοῦ, 
rum veniam impetrare. Ego vero (quse mea ad ? παραθεθηχότος τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, xal τὰ διχαιώµατα 
recte faciendum socordia est) rebus necessariis χαὶ ζητεῖν οὕτω συγγνώµην ἑπὶτοῖς πταίσµασιν. Ἐγὼ 
neglectis, in supervacuis elaboro. Tamen, ut pro δ᾽ ἁμελῶς πρὸς τὸ ἔργον ἐκ τῆς πρὸς τὰ χαλά νωτριάός 
mei defensione aliquid afferam : non meapte au- διατιθέµενος, περὶ τὸ πάρεργον χατέτεινα τὴν σπου- 
cioritale susceptuin hoc opus est, sed hortatu ami-, δήν. Ἁλλ' ἵνα «t xat ὑπεραπολογήῆσομαι ἐμαυτοῦ, οὐχ 
corum : qui cum me otium agere viderent, id; οἴχοθεν ὠρμήβην πρὸς τὸ ἐγχείρημα. "Ανδρες δέ µε 
aiebant in negotium aliquod esse conferendum, «φίλοι πρὸς τοῦτο παρέθηξαν, σχολάζοντα βλέποντες, 
quod et rempublicam juvaret, etipsum quoque di- — xai χρῆσαι λέγοντες τῇ σχολῇ πρὸς ἔργον χοινωφε- 
vinum mihi premium conciliaret. Addebant eos, Aie, xal χείσηταί σοι τι xàx τούτου πρὸς τοῦ θεοῦ 
qui historiis εἰ rebus olim gestis describendis ἀνταπόδομα. Προσεπῆγον γὰρ, ὡς ol περὶ τὰς ioto- 
laborassent, partim cum alia facta veterum, tuza — pía; πονῄσαντες, καὶ τὰ πάλαι γενόµενα συγγραψά- 
firategemata prolixius conscripsisse, atque acies µενοι, οἱ μὲν διεξοδιχώτερον τάς τε ἄλλας πράξεις 
instructas , exercituum — conflictus ,  castrame- τῶν παλαιῶν ἀνδρῶν, xal τὰ στρατηγήµατα συγγε- 
tationes, aggeres excitatos, et alias hujus gene-  vYpágact παρατάξεις διηγούμενοι, xal συμπλοχὰς 
119 enarrare : prelereaque loca, et impedito C στρατευμάτων, καὶ ovpavonebelac, xal χάραχας, xal 
itinera, et montes arduos atque iuaccessos, vallium — e τι τούτοις ἑἐπόμενον. Πρὸς δὲ τοῖς περιηγίσεις 
Mem angustias, urbium munitiones, et turrium — yoplov xal δυσχορίας ὁδῶν, καὶ ὄρη προσάντη καὶ 
altitudines immensas, propeque in celum porre- δύσδατα, xal αὐὑλώνων στενοχωρίας, xal πόλεων 
ctas quasi oculis sabjicere : partim scriptasua ad ὀχυρότητας, xa πυργωµάτων ὕψη µετέωρα, xal ὡς 


i . 


PRJEFATIO. 13 


ἄν τις φαίη αἰθέρια, τοῖς δὲ καὶ πρὸς imlóriziv A ostentationem retulisse , ot suam scribendi (1ου: 


συντέθειντα: τὰ συγγράµµατα, ἐπιδειχνυμένοις ὅπως 
εἶχον περὶ τὸ γράφειν δυνάµεως, xal διὰ τοῦτο 
δημηγδρίας μεταξὺ τιθεῖσι, καὶ παρεχδατικώτερον 
3| χαὶ ῥητοριχώτερον κεχρηµένοις τῷ λόγμ. Ἐνίοις 
δὲ χαὶ εἰς διάἀλογον τὸ φιλότιμον ἐτελεύτησεν, ὡς 
ϐ) ὁπηνίχα περί τινων ἁτεροδοξούντων xat σφαλλο: 
µένων περὶ τὰ ὀρθὰ συγγράφωνται δόγματα, διαλέ» 

εις Κοιεῖσθαι πρὸς ἐχείνους ὡς παρόντας, χαὶ 
δ.ελέγχειν αὐτῶν τὸ κχαχόδοξον, χἀχ τῆς ἱερᾶς 
Γραφῆς τοὺς ἑλέγχους παράγεῖιν, ἣ χαὶ ἹἸουδαίεις 
ἀντιλέχειν, xal ἐθελοχακοῦντας δειχνύειν αὐτοὺς, 
εἰ μὴ τὸ xa0' ἡμᾶς µνατήριον δέχοιντο, χαὶ χρἠ- 
σεσι (1) χεχρῆσθαι προφητιχαῖς. Καὶ πρὸς Ἕλληνας 
αὖθις ἀντιχαθίστασθαι; xai τὸν Ὅθλον ἑἐχείνων εἰς 
μέσον παράχειν, xal χαταμωκᾶσθαι τῶν µυθενοµέ- 
νων αὐτοῖς, καὶ τὰς αὐτῶν γραφὰς προφἑρειν τῆς 
κακοδοξίας εἰ; ἔλεγχον. Ἔστι δ᾽ οὖν γ»ωμολογεῖν τε 
καὶ ἠθικεύεσθαι (2). Ταῦτα δ ἔφασαν τοῖς πλείοσι 
tv ἀΔναγινωσκόντων τὰ τῶν ἱστοριῶν ἑχείνων 
συγγράµµατα, ἵνα ph λέγωμεν πᾶσιν ἴσως (3), 
φορτιχά τε καὶ παρέλχοντα ΊΆγλνται, ὅτι τε σχολῆς 
εἶσι δεόµενα Ἰλείονος, καὶ ὅτι, xàv ταύτης τύχοιεν 
τῶν ἐπιόντων τὰς ἱστορίας τινὲς, µάταιον ἑχείνοις 
ἀποθαίνει τὸ περὶ ταύτας πονεῖν, τῶν μαχρῶν 
διηγημάτων τῶν περὶ παρατάξεων, καὶ πολέμων, xat 
τοῦ τῶν στρατιῶν διαχόσµου, xal τῶν λοιπῶν 
πῶν ὁμρίωον διαφευγόντων thv μνήμην, τῶν δέ 
γε δημτγοριῶν xai τῶν διαλέξέων, καὶ εἰς τὸ 
ἀνόνητον περ'.σταµένων τοῖς ἐπιοῦσι τὰ ἱστορού- 
μενα. Τίνι γὰρ ἔσται τις λυσιτέ)εια, ἔλεγον, ἐκ τοῦ 
γνῶναι τέ μὲν ὁ δημαγωχγὸς ὅδε διελέχθη τῷ δήμῳ: 
τί δὲ τοῖς στρατιώταις Ó στρατηγός; f) τί τοῖς 
πρέσθεσιν ὁ αὑτοκράτωρ ἐχεῖνος ἔφη τοῖς ἐκ Περ- 
σῶν, f) ἄλλος τοῖς ἐκ Κελτῶν, 7) Σχυθῶν, f| τοῖς ἐξ 
Αἰγύπτου τυχὸν, f] τοῖς ἐκ Δαχῶν τε (4) καὶ Τριδάλ- 
λῶν τί δ' ἕτερος τῇ συγκλήτῳ βουλή, 9| τῇ πληθύτ 
^5 δηµότ.δι ἑημηγορῶν προσωµίλησε ; Τοὺς μὲν οὖν 
τοιαῦτα ἔλεγον τὰ τῶν ἱστοριῶν ἑχδεδοχέναι συγ- 
γράμματα, πεπλατυσµένα δηλαδη, καὶ mph; «b φι- 
λοτίµότερον ἁποχκλίνοντα * τοὺς δὲ ἀντιθέτως ἑχείνοις 
δια-εθῆναι περὶ τὴν τῶν ἱστοριῶν συγγραφἢν, βρα- 
χνῤῥημοσύνῃ χρησαµένους, κἀντεῦθεν περὶ τὰ xal- 
pr ζημιοῦντας τοὺς περὶ τὰ σφῶν ἑσπουδανότας 


tatem. demonstrarent, eoque conciones interpo- 
suisse ac digressiones oratorio plane modo : par- 
tim. ambitiune quadam desinere in dialogos, ut 
cum de aliquibus divers? opinionis, et a rectis 
sententiis aberramtibus scribunt, cum iis, quasi 
adessent, d disputent, et pravas eorum persuasio: 
wes arguant, probationibus et sacra Scriptura pe- 
titis: aut Judssos confutent, ipsorumque pravitate 
ac pertinacia fieri contendant , quominus religio: 
nis nostre arcana amplectantur, oraculis prophe- 
tarum in medium adductis. Αἰαο etiam gentili- 
bus sese opponere, corumque nugas afferre in me- 
diut, ac deliramemtis fabularum subsannatis, scri- 
pta ipsorum erroris cearguendi gratia proferre, 
neenon slicubi sententias congerere, οἱ de for- 
mendis moribus disputare. llx:c aiebant illi, si non 
omnibus, at plerisque lectoribus molesta et su- 
pervacanea videri, quod et multum otii requirant, 
etsi quibus id suppetat, inanem tamen laborem 
sumi in evolvendis prolixis illis narrationibus 
preliorum οἱ bellerum et ordinationis exercituum, 
aliaramque similium verum, qux» memoria effluere 
soleant : 9η concionibus et disputationibus in 
historia legendis, nullum fieri opere pretium. 
Nam quem ex eo capi fructum, si quis sciat, quid 
vel tribunus plebis apud populum, vel dux apud 
miltes dixerit ? quid item imperator alius legatis 
Persarum, alius Gallorum aut Scytharum, aut /Egy- 


c ptiorum forsan, Pacorumve aut Triballorum re- 


sponderit? quz verba alius apud patres conscriptos, 
aut populum fecerit? Scripta igitur hujusmodi 
asserebant latius evagari, et ad ambitionem 44 incli- 
nare. Álios porro scriptores contrario laborare 
vitio, qui dum brevitatem affectarent, rerum ne- 
cessariarum cognitione (raudarent lectcrem : 
preteritis aliquando, aut saltem Lreviter perstri- 
etis, prestantium virorum rebus gestis, qua vel 
divinis celebrari laudibus mereantur , nec decla- 
rarent, qui mores, qus ἱηρεπία, quas consi- 
lia illorum fuerint , nec quo pacto quisque re- 
£gum sit potitus regno, qui fuerit ante illud 
partum, quibus ortus majoribus. Addebant, scri- 
ptorum Hlorum quis!am nimium inornata esse 


ουγγράμματα, ἅτε xal αὐτὰς τὰς χαιριωτέρας τῶν p dictione, compositione aspera, verbisque plebeiis, 


T.9á5euv t&v ἱστορουμένων παραλελοιπότας ἀνδρῶν, 
ἑνίας μέντοι xal ἐξυμνεῖσθαι διχαίας, βράχνστα δέ 
τινα περὶ ἐχείνων εἰπόνεας, xal ταῦτα µήτε «5 ἦθος 
ἐκείνων fj τὴ φύσιν Καραδηλοῦντα, xe «ἣν προ- 
αίρεσιν, μῇθ) ὅπως τῶν βασιλευσάντων ἕχαστος τῆς 
βασιλείας ἐχράτησε, μἠθ) ὕστις ἣν πρὸ ταύτης, 
μὴτ ἐκ τίνων ἐγένετο. Τινὰ δὲ «v συγγραμμάτων 
τούτων xal ἀφελεστέρᾳ λίαν ἐκδεδόσθαι προσετίθουν 
«7, φράσει, συντεθεῖσθαί τε αὐτὰ αολοικότερον, καὶ 


40 nonnunquam barbaris constare : unde fieret ut 
homines cruditi ab eorum lectione abliorrerent. 
His i3: dicendis, et scriptis historicorum ad hunc 
modum traducendis , s2pe me cohortati sunt, ut 
libris in manus sumptis, tam ea. pretermitterem, 
qua ob protixitaterm memoria non caperet, quam 
qua utilitatis nihi] haberent : et longa narratione 
in compendium redacta, brevem bistoriam cde- 
rem, quae fscta. et res memoratu digniores quam 


Varie iecliones et neta. 


(ἱ) Χρήσεσι. Ita mss. Wolfiani et Regii. At idem 
Wolfius $fjosct reposuit. 

(3) l'rugoAoretv xal ἠθικεύεσθαι. Moralizare, 
verbo Latino-barbaro, scriptores :evi inferioris ali- 


ParRoL. Ga. CXXKXIV. 


quot utuntur. 

(6) "Ισως. Hzc vox abest ab aliquot mss. 

n Ἐκ Aaxov τε. Δαμασχῶν perperam preeíert 
unus e mss, Wolfianis. 





43 JOANNIS ZONAR.E | ái 
.paueissimis complecteretur, οἱ lectoribus velut ob A ἰδιωτιχαῖς λέξεσιν ἐχφέρεσθαι, 7) καὶ βχρθάροις ἑνίοτε. 


oculos poneret. ΑΟ illi quidem hujusmodi laboris 
capiendi, et talis operis consceribendi auctores mihi 
fuere. 


ὥστε ἐντεῦθεν ἀηδῶς τοὺς λόγοις ὠμιληχότας πρὸς 
αὐτὰ διατἰθεσΏαι. Τοιαῦτα λέγοντες, xai οὕτω τῶν 
ἑστορικῶν συγγραμμάτων, ὡς εἴρηται,, χαθαπτόµε- 


νο», 7.ολλάχις µε παρέθηγο, τὰς βίδλους ἀνὰ χεῖρας λαθεῖν, xol παρεάσαντα τὰ πολλὰ, ὧν τὰ μὲν τῇ 
pvp προσι,άνειν διὰ τὸ πλήθος ἀποπεφύχασι, τὰ δ εἰς οὐδὲν τελευτῶσιν ὀνήσιμον, τὴν δέ γε πεπλατυ- 
σµένην ἑπιτεμόντα διήγησιν σύντομον ἱστορίαν ἐχδεδωχέναν, συνοπτιχκῶς διδάσχονσαν τοὺς ἑπιόντας τὸ 
αὐγΎρ.΄µµα τὰ καιριώτερα τῶν πεπραγμένων, ἡ xal ἄλλως συµθεθηχότων τοῖς περὶ ὧν ἡ συγγραφἡ δια- 
λέγεται. Ἐχεῖνοι μὲν οὖν πρὸς τοιοῦτόν µε παρεκίνουν ἁποδύσασθαι πόνημα, χαὶ τοιῦδε συγγράμμα- 
τος ἄφασθαι. 

Il. Ego vero cum et remisso essem animo (di- pg — B'. Ἐγὼ δὲ τὸ μὲν ἀνειμένος τὴν γνώµην ὧν (εἰ- 


cam enim quod res esi) otioque deditus, et rem 
esse cernerem uagns occupationis, S quaque li- 
brorum copiam postularet, dubitabam, etabeo co- 
natu abhorrebam. Verum ili me vellicare non 
prius destijerupt, quam improbitate stimulandi ad 
suscipiendum opus tandem perpulissent. Nam si 
aqua guila subinde cadendo solidam saxi duri- 
liem caval , quanto magis oralio crebro aures fe- 
riens, animi torporem, οἱ quielis studium excutit? 
Deinde in mentem mihi venit, laborem illum, ct 
historiz: scribendi occupationem, aliquid utilitatis 
el lucri etiam animo esse allaturam. Nam nequitiz 
^atus magis aspirare solent meuti quiescenti, ma- 
larumque cogitalionum eL rationum alias alios 
excitare fluclus, eamque continenter invadendo 
demergere, et aul in peccata impellere (si facto 
minus, at assensu) aut undarum in ea magnam 
agitationem ac tumultum commovere. Animus 
auiem ceriis negoliis occupatus effugere fere solet 
multarum cogitatiorum  pravarumque cupidiia- 
tum. decumanos fluctus. Igitur tum amicorum 
cohortationibus, tum sordidas aut inanes curas 
expellendi studio, ad opus hoc suscipiendum 
sum adductus. ltaque factum est, ut lianc pro- 
vinciam  aceiperem. Quod si minus exquisite 
perfectze fuerint operis hujus singula partes, vc- 
niam a lectoribus peto. Fortassis enim in hoc se- 
cessu nunc agenti mihi, neque copia librorum ad 
condendam historiam necessaria G suppetet, neque 
ecriptores omnes iisdem de rebus eadem tradide- 
runt, ul non in pluribus, saltem in multis dissen- 
üentes. Quod si omnia curiose persequi voluero, 
ac rccensere, quid alius atque alius eadem de re 
dixerit : Mihi ctiam prolixum unaquaque de re 
nascctur opus. Quapropter contrarias historicorum 
narrationes pralerire mihi visum est, nisi quid 
maximi fuerit. momenti : quo pratermisso, ipsa 
historie integritas labascat. Jam dictionem esse 
variam, nec per omnia sui similem nemo miretur, 


ρήσεται γὰρ τἀληθὲς) xat ῥᾳστώνῃ συζῶν, τὸ δὲ xot 
ἀπχολίας συνορῶν τὺ πᾶγμα δεόµενον, xal βίθλων 
πολλῶν, (0xvouy xal ἀνεδυάμην πρὸς τὴν ἐγχείρτα:». 
Οἱ δέ µε νύττοντες οὐχ ἀνίεσαν, xal ποτε πρὺς 
τοῦργον τῇ τῶν νυγμῶν συνεχείᾳ διεγηγέρχασιν. Ei 
γὰρ χοιλαίνειν vb τῆς πέτρας σχληρὸν χαὶ ἀπόχροτυν 
ἑανίδος ἑνδελέχεια δύναται, μᾶλλον ἂν ἂυνήσεται 
λόγος ἑνδελεχῆς τὰ ὥτα θυροχοπῶν, γνώμης διεγεῖ- 
pat ῥᾳστώνην καὶ ἀνειμένην προαίρεσιν. Εἶτά µοι 
καὶ ὡς οὐδὲ πρὸς ψυχιχὴν ὠφέλειαν ἀκερδὴς ὁ πόνος 
ἔσται, καὶ dj περὶ τὴν συγγραφὴν ἀσχολία, ἑλήλυθε 
κατὰ νοῦν. ἨἩρεμοῦντι γὰρ τῷ vot (5) μᾶλλον εἴωθε 
τΏς πονηρίας ἐπιπνέειν τὰ πνεύματα, ἐνθυμήσεών 
τε φαύλων καὶ λογισμῶν ἄλλοτε ἄλλων ἐπεγείρειν 


C κλνδώνια, καὶ καταδαττίξειν αὐτὸν τῇ σννεχείᾳ τῶν 


προσθολῶν, xat ἣἡ πρὺς ἁμαρτίας ἑξολισθαίνειν 
ποιεῖν, εἰ xa μὴ πράξεσιν, ἀλλά γε συγκαταθέσεσιν, 
fj τέως ζάλην αὐτῷ πολλὴν ἐπιχυμαίνειν χαὶ τάρα- 
χον. El δέ τισιν ὁ νοῦς ἑνησχόληται, διαφεύγειν πέ- 
φυχεν ὡς ἐπίπαν τὸς Ex τῶν πολλῶν λογισμῶν τρι- 
χυµίας, xai τῶν πονηρῶν ἐνθυμήσεων. Διά τς τοί- 
νυν τὴν ix τῶν φίλων παράθτδιν, καὶ διὰ την τῶν 
ῥυπαρῶν, ἣ χαὶ µαταίων λογισμῶν ἀπόθ,σιν, Άροα- 
ἠγαγον ἑαυτὸν τῷ σπουδάσµατι. Οὕτω μὲν οὖν uot 
ἐπιθαλεῖν ἐγένετο τῷ παρόντι συγγράµµατι. El δὲ 
μὴ διηκριθωµένην τὴν περὶ ἑχάστου τῶν ἀναγραςο- 
µένων ἱστορίαν ποιήσοµαι, νέµειν pot guy vv 
αὐτῷ τοὺς ἐντευξομένους αὐτῃ. Οὔτε γὰρ βίδλων 
[gu pot εὐπρῆσαι γενῄσεται, ὅσαι pot χρειώδεις 
εἰσὶ πρὸς τὸ σύγγραμμα, παρὰ τῇ ἐσχατιᾷ ταύτῃ 
ποιουμένῳ νυνὶ τὴν διατριθὴν, οὔτε πάντες οἱ συΥ- 
γραφεῖς τῶν ἱστοριῶν τὰ αὐτὰ περὶ τῶν αὐτῶν 
συγγεγράφασιν, ἀλλ’ ἐν πολλεῖς διαφωνοῦσιν, εἴ s 
μὴ ἐν τοῖς πλείοσιν. El δὲ καὶ ἀχριδοῦσθαι Bou)oe- 
pat περὶ ἑκάστου τῶν ἱστορουμένων, xal δηλοὺν, τί 
μὲν ὅδς περὶ τοῦδε λέγει ὁ συγγραφεὺς, τί ὃ ἕτερος 
περὶ τοῦ αὐτοῦ, πολύστιχον ἂν xal αὐτὸς viv περὶ 
ἑκάστου πραγµατείαν ποιήσοµαι. Διὰ ταῦτά quet 
παρεᾷν δἑδοκται τὰ ἐφ᾽ οἷς ἀλλήλοις οἱ περὶ τῶν 


Varite lectiones et note. 


(5) Ἡρεμοῦντι γὰρ τῷ vo?, etc. Anonymus mo- 
nachus Hatisponeusis de suis tentationibus, nuper 
editus a viro doctissimo Joan. Mabillonio. Anee- 
clur. tom. [V : Ideoque in tanta molestia tentationis, 
qua eo magis imminebat, quo magis sospitas corpo- 
ralis inerat, omnimodo tractare cepi, quali studio 
quulique (abore corpus spiritui subjicerem. Nam ea 
g'ur communiter cum. ει (υγ fratribus in. cenobio 
«gere docebar : sed. et illa quw speciali devotione 


scribendo aut legendo, seu eliam jejunando sponte 
subii, non. satis affligere corpus videbantur. Cumque 
diu traclarem, quo potisshmum studio memet m tantis 
periculis constiiutum aptissime jugiterque comstringe- 
rem, occurri! animo, ut in dictamine m2 occuparem 
aliquo : quod et sape expertus sum mentem lascivam 
cujuslibet scholactici instructi. in. nullo posse magis 
constringi, quam stu lio dictandi. 


-ω 


$5 PIUEFATIO. 45 
αὐτῶν συγγράφαντες ἠναντίωνται, ei pf, τι τῶν A aut culpel orationem, aut me auctorem illius. Cuu 


ἄγαν εἴη σπουδαίων, καὶ $ παραλιμπανόμενον περὶ 
τὰ καίρια λυμανεῖται τῇ συγΥραφῇ. Ei δ᾽ ὁ χα(ακτῆρ 
τοῦ λόγου ποιχ/λλεται, xal μῆ δι ὅλου ὅμοιός ἕστιν 
ἑαυτό, θαυμαζέτω μηδεὶς, urbi τις τὸν λόγον ai- 
τιῷτο, ἢ τὸν τούτου πατέρα µε. Ἐκ πολλῶν γὰρ 
Φίδλων τὰς ιστορία; ἐρανισάμενος, Ev Ye πολλοῖς 


enim historiam e variis scriptoribus veluti stipem 
colligere necesse habeam , in muitis, illorum et 
dictione et compositione uteudum erit. Sicubi 
tamen ipse de meo aliquid ipterjecero ac inseruero : 
stylus ad illius, quem sequar auctorem, formam ac- 
commodabitur,ne scriptura a sese dissidere videatur. 


ταῖς τῶν συγγραφέων ἐκείνων χρησαίµην àv συνθῆχχις χαὶ opásssw, ἓν ὅσοις U' ἂν αὐτὸς παρῳφλήσω 
Ἡ παρεμφράσω, πρὸς τὸν Σχείνων χαρακτῆρα την ἰδέαν τοῦ λόγου µου µεθαρμόσοµαι, ἵνα μὴ ἀσύμ- 


Φωνο; 19:1 ἑαυτῇ δοχῇ ἡ γραφ{. 

1". 'AJ4á µοι πρὸ τῆς ἱστορίας χεφαλαιωδέστε- 
qo» εἰρήσθω, τινὰ τὰ ἱστορηθησόμενα, ἵν εἰδοῖεν οἱ 
τῷ συγγράµµατι ἐντευξόμενοις ὡς πολλῶν τε Xal 
τούτων ἀναγχα.οτάτων ἱστοριῶν ἐν εἰδήσει γενήσον- 
ται. Πςριέ(εςαι γοῦν τῇ Ἐπιτομῇ ἡ Ὀκτάτενχος, 


Ill. Enimvero antequam ipsam rem aggrediar, 
summatin ea complectenda sunt, qu&& iractabun- 
tur, ut norint lectores, quam multas, easque sum- 
me necessarias historias sint cogniluri. Conti- 
nentur igitur hoc Compendio, octo primi Biblio- 


xai ὅσα ἐν ἐγείνῃ ἑστόρηται * καὶ τῶν Βασιλειῶν al B rum libri, et quz in illis narrantur; Regum item 


Bi6A0t ταύτῃ συμπερ:ἐχονται, xal Ex' αὐταῖς τὰ Παρα- 
λειπόµενα, καὶ ὅσα ᾿Βθραῖος Ἰώσηπος ΑἈρχαιοο- 
τῶν, ἢ τῷ. παλαιοτέρων τις εἶπεν ἐπέχεινα, f) παρεκ- 
δατιχώτερο» ἢ xal ἀλλοιώτερόν μού τι rap. ἐχείνους 
ἑστόρησε * καὶ τὰ τοῦ Ἔσδρα, τά τε τῶν αἰγμαλω- 
σιῶν τῶν Εθραίων προτέρας μὲν τῆς τῶν δέχα 
φυλῶν $ παρὰ τοῦ ᾿Ασσυρίου Σαλμανασὰρ Υέγονε 
τὴν Σαμάρειαν ἑ-όντος πολιαρχίᾳ, xal τὸ ἔθνος 
αἰχμαλωτίσαντος, xai τέραν Εὐφράτου ἀπαγαγόν- 
τος xal κατοιχίσαντος, εἰς δὲ Σαµάρειαν µετοιχί- 
ὀαντος ἔθνη τινὰ, ἃ Χουθαῖοι ἐπωνομάζοντο * ετα 
καὶ τῆς παρὰ τοῦ Ναθουχοδονόσορ ἐπενενηγμένης 
τὸ Ἱερουσαλὴμ, καὶ ὡς ἔρημος ἡ πόλις ἐγένετο, xal 
ὁ ναὺς ἑνετέπρηστο, xai τὸ ἔθνος ἅπαν ἐξηνδραπό- 
διστο” xai ὡς μετὰ ἐνιαντοὺς ἑθδομήχοντα χατὰ 
τὰς προῤῥήσεις τῶν προφητῶν ἐκχεχώρηται τῷ λαῷ 
ὁπὺ Κύρου τοῦ τῇ» τῶν ᾿Ασσυρίων βασιλείαν καθη- 
ρτκότος ἀνελθεῖν εἰς ᾿Ἱερουσαλὴμ, xal την πόλιν 
ἀνεχεῖραι, xal ἀνακαινίται «b ἱερόν" τίς τε ἣν ὁ 
Κῦρος, xa! ὅπως τὴν τῶν Ασσυρίων βασιλείαν κατ- 
έλυσε, xal τίνες µετ ἐχεῖνον τῆς βασιλείας ἑχρά- 
τΏσαν, xai ὅπως xai παρὰ τίνων 1) τῆς πόλεως ἔχω- 
ἀύθη οἰκοδομὴ, xàx τίνος αὖθις ἡ ταύτης ἐξηχωρήθη 
ἀνέγερσις. Καὶ περὶ Δανιηλ τοῦ προφήτου, xal 
ὅπως ἔχρινε τὰ τοῦ Ναθουχοδο.,όσορ ὀνείρατα, καὶ 
τοῦ BaA:ásap thv ὅρασιν, ὅτ εἶδεν ὁ Βάρθαρος 
ἐκεῖνος τῆς χειρὺς τὸν ἁἀστράγα]λον γράφοντα ἐν τῷ 
τοίχῳ, καὶ περί τινων τῶν τοῦ προφίτου ὁρά.εων, 
ἃ πάντα μετὰ ουντετμημµέντς ἱστόρηται ἐδηγήσεως. 
Καὶ περὶ τῶν τριῶν παίδων, καὶ τῶν eig αὐτοὺς ἢ 
δι αὐτῶν γεγονότων ὑπὸ θεοῦ ἐξαισίων ᾿ περί τε 
τὶς Ἑσθὴρ, καὶ ὅπως τὸ τῶν ᾿Ἑδθραίων Ὑένος παν- 
ωλεθρίας αὕτῃ ἐῤῥύσατο”, xai περὶ Ἰουδὶθ, fj τὸν 
! Ολοφέρνην κατασοφισαµένη ἀνεῖλε, καὶ την αὐτοῦ 
στρατιὰν παρέδωχεν ei; ἀπώλειαν ' xal περὶ Toit, 
καὶ ὅπως ἀἁορασίᾳ πληχεὶς, καὶ ἐξ εὐπορίας el; 
ἀχριθῆ πενἰαν συνελαθεὶς, αὖθις δι ἀγαθοεργίαν, 
8:05 προνοίᾳ τετύχτκε τοῦ ὁρᾷν, xal πλούτου δα- 
Φίλειαν ἔλαδεν. ᾽Αλλά καὶ τὰ τοῦ Μακεδόνος ᾿Α)ε- 
ξάνδρου ἐνταῦθα συντέτµηνται, µνησθείσης τς 
ἱστορίας ἀναγκαίως ἐχείνου, διά τε ἄλλα, xat ὅτι 
τῇ ερουσαλὴμ μετὰ τῆν ἐν "Isa τοῦ Δαρείου 
πε,οτέραν ἅτταν ἐπιδεδήμηχε, xal τὸν ἀρχ'ερέα δια- 


libri, et Paralipomena, quique vel in Jesephi He- 
Lrzi Antiquitatibus inveniuntnr, vel ab antiquiori- 
bus aut copiosius, aut aliter paulo quam ab illis 
factum "7 est, referuntur ; et libri Esdrse, οἱ capti- 
vitates Hcbrzorum, quarum prior decem tribuum 
sub Assyrio Salmanassare contigit, qui Samariam 
gentemque obsidione cepit, caque ultra Eu- 
phratem abducta, gentes quasdam Samariam 
transtulit, qui Chutsi cognowinabantur; altera 
sub Nabuchodonosore, captis Hierosolymis, urbe 
deserta, et templo incenso, totaque gente in servi- 
iutem abducta ; utque post annos septuaginta, 
secundum oracula prophetarum, a Cyro, Βαὐγίο- 
nico regno everso, populo Hierosolyma redire cen- 
cessum sit, et urbem instaurare, et renovare 
templum ; quis fuerit Cyrus, ut regnum Assyrio- 
rum everterit, qui post eum id regnum tenuerint, 
quemadmodum ac a quibus urbis zedificatio prohi- 


bita fuerit, a quo rursus ejus instauratio concessa. 


Agelur etiam de Daniele propheta, ut Nabucho- 
donosoris somnia exposuerit, et Balthasaris visio- 
nem, cum barbarus ille digitos manus seribentes 
vidit in pariete, et de quibusdam prophete «isio- 
nibus : quz. omnia brevi enarratione adjecta re- 
censentur. De fribas item pueris, et miraculis vel 
in eos, vel per eos divinitus editis ; de Esthere, 
ut a gente Hebrrorum internecionem averterit ; 
de Juditlia, quie Holophernem fraude sustulit, etejus 


D exercitum ad interitum dedit ; deque Tobia, ut is 


czxcitate percussus, eL paupertate ad extremam 
egestatem redactus, & ob bencficentiam suam Dei 
providentia visum receperit, opumque affluentiam. 
Praterea res Alexandri Macedonis hic perstrin- 
guntur, cujus mentio facienda fuit cum ob alia, 
tim quod post priorem Darii eladem ad fseum ac- 
ceptam, Hierosolyma profectus summum pontiflci 
honorem habuit ; ut. Persarum regnum eversum 
occuparit, quandiu regnarit, ut imperium ab ejus 
obitu in regna quatuor fuerit divisum ; que Ju- 
dei ab Antiocho Epiphane, uno ex posteritate 
successorum Alexandri , perpessi sint, ut Asamonzi 
illi restiterint, ac populares suos ab illius tyran- 
nide liberarint ; qui illi sint, quoinodo et quandiu 





47 JOANNIS ZONAR.E 48 


populo prae(uerint, 
ab Assyria captivitate, Judaica gens non regibus, 
' sed pontificibus paruerit : ut Asamonzorum, quos 
diximus, posteri, surhmi sacerdotii honore przditi, 
ac genti sux imperantes, diadema etiam assum- 
pserint : ut Pompeius Magnus, Romanorum impe- 
rator, ad componendam Hyrcani et Aristobuli fra- 
wum de regno contentionem accersitus, tum ur- 
bem Hierosolymorum ceperit, tum gentem Roma- 
nis subjecerit : ut deinde Herodes Antipatri filius 
reguo Judzorum potitus sit, quis ille fuerit, unde 
oriundos, quaitze clades ejus domesticze, quousque 
posteri illius regnum tenuerint ; quomodo, qua- 
que de causa przsides in Judeam sint missi : et 
quae de 9 Servatore nostro Jesu Christo Josephus 
seripserit, deque Joanne Baptista : qua de causa 
Judei a Romano imperio doseiverint , υἱ gens 
corum bello a Romanis petita sit : a quo et quo- 
modo Hieresolyma postremum excisa, uec amplius 
instaurata sit. 


ut post reditum Hierosolyma A φερόντως ἐτίμησε * xal ὅπως τὴν liepaiov κατέλυσε 


βασιλείαν, xal ὑφ᾽ ἑαυτὸν ἐποιέσατο, xal ὅσον ἐδα- 
σἔλευσε χρόνον, καὶ. ὡς εἰς τέσσαρας ἀρχὰς, ἐχείνου 
θανόντος, ἡ ἐκείνου βασιλεία pepéptoto* xai ὅσα 
τοῖς Ἰουδαίοις ἐξ Αντιόχου γέγονε τοῦ ᾿Επιφανοὺς, 
τῶ» Αλεξάνδρου διαδόχων ἑνὸς ἀπογόνου τυγχάνον- 
τος χα) ὡς οἱ ᾽Ασαμωναῖοι τούτῳ ἀντέσττσαν, xa 
τῆς ἐξ αὐτοῦ τυραννίδος τοὺς ὁμογενεῖς ἑλυ-ρώ- 
02vt0^ xat τίνες οὗτοι, xal ὅπως τῶν ὁμορύλων 
xai ἐπὶ πόσον προέσττααν , xal ὡς μετὰ τὴν ἐκ της 
αἰχμαλωσίας τῆς ὑπ' ᾿Ασαυρίων εἰς τὴν Ἵερουσα- 
λἡμ ἐπανέλευσιν οὐκ fjv τὸ τῶν Ἰουδαίων ἔθνος βα- 
σι)λευόµενον, ἁλλ' ὑπὸ τῶν ἀρχιερέων ἀρχόμενον " 
xai ὅτι οἱ τῶν εἱρημένων ᾿Ασανωναίων ἀπόγονο. 
«hv ἀρχιερατ'χὴν τίμὲῖν περιχείµενοι, xal τὰ τοῦ 


D ἔθνους ἰθύνοντες, χαὶ διάδηµα ἑχυτοῖς περιέθεντο ” 


καὶ ὅπως Ὑρχανοῦ χαὶ ᾿Αρ  στοδούλου τῶν ὀδελφῶν 
διενεχθέντων περὶ τῆς "louécixt; βασιλείας, 6 Μά- 
γνος Πομπήϊ-ς στρατηγῶν τότὲ Ῥωμαίων, διαι- 
tica: μεταχλτθεὶς «ot; ἐμαίμοσε, τήν τε πόλιν εἷλε 


τῆς Ἱερουσαλὴμ, xai τὸ ἕθνος τοῖς Ῥωμαίοις ὑπέταξε' χαὶ ὅπως ᾿Ἡρώδης Αντιπάτρου υἱὺς μετὰ 
ταῦτα τῆς τῶν Ἰουδαίων βασιλείας ἐκράτησε, καὶ τίς fjv οὗτος, xai ὅθεν κατήγετο, καὶ ὅσα xat' οἶχον 
ἐχείνψ αυµθέδηχε, καὶ μέχρι τίνος οἱ ἐχείνου τῆς βασιλείας ἐκράτησαν, x&x τίνος τρόπου, καὶ ἑξότου 
Άγεμόνες ἐκ Ῥώμης εἰς Ἰουδαίαν ἑστέλλοντο, xol ὅσα περὶ τοῦ Σωτηθης ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁ Ἰώ- 
exo; συνεγράφατο * ἁλλὰ μέντοι xai περὶ τοῦ Παπτιστοῦ Ἰωάννου, xai διὰ τένας αἰτίας τοεῦ τοῖς 
Ῥωμαίοις ὑπείχειν Ἰουδαῖοι ἁπέστησαν, xal ὅπως τὸ ἕθνος αὐτῶν ἐἑπολεμήθη παρὰ Ῥωμαίων , xal 
παρὰ τίνος ἡ Ἱερουσαλήμ, xai ὅπως ἐξεπορθήθη τὴν τελευταίαν, xal μὴ σχοῦσαν ἀνάχλησιν πόρθησιν. 

iV. Facta autem Romanoram et Romz mentione, C A'.. Ῥωμαίων δὲ χαὶ τῆς Ῥώμης µνησθείσης τῆς 


necessarium mihi visum est de his etiam scribere, 
et tradere, unde sit populus f'omanus, in quos im- 
perium habuerit, qui oliin Italie regionem eolue- 
rint, unde Romulus in Jucem prodierit, Romz 
conditor ; ut interfectus sit Remus frater ejus, ac 
pos ille etiam inter mortales esse desierit ; ut ílla 
urbs principio regibus paruerit, quibus sit usa 
moribus et institutis : ut Tarquinius Superbus 
zegno in tyrannidem mutato pulsus sit, quot et 
qualia bella Roma ob illius expulsionem sustinue- 
pit ; ut res Romana primum ab optimatibus, post 
eiiam a populo adininistrata fuerit, sumaia rerum 
in consules et diclatores, mox etiam in tribunos 
plebis translata ; quid olim fuerit consulatus, quid 


dicigtura, quod censorum munus, quanium tem- D 


pore euique magistratuum prafnitum, qualis apud 
ilios wriuspbus, unde nomen buc deductum, qua 
temporibus consulatuum gesta fuerint, quamvis 
pon omnía, ob librorum penuriam quibus illa tra- 
dita sunt, persequemur. Ut tandem Romanum im- 
perium in unius 10 potestateui ceciderit, ut Caius 


Julius Casar mutationis hujus primus auctor, et-i 


non universe (uerit, ut eo ab his qui libertatem 
tuebantur, in curia interfecto, Octavius Augustus 
Casar, inter(ecli Ceeaaris ex sorore nepos, ab ee- 
que adoptatus, ibterfectores palris ultus fucrit, 
adjutore Antonio ; quem deinde, υγίο dissidio, 


ἱστορίας, ἀναγχαῖόν µοι ἑνομίσθη xaX περὶ τούτων 
συγγράψασθαι, xaX παραδοῦναε, πόθεν τὸ τῶν Ῥω- 
µαίων £0voc, xàx τίνος ἔσχηχε τὴν ἀρχὴν, χαὶ παρὰ 
τίνων ἡ τῆς Ἰταλίας χώρα πρώην χατῴχιστο” ὅθεν 
τε προΆχθη "Popolo; εἰς qc, ὁ τῆς Ῥώμης yevó- 
µενος οἰκιστὴρ, xal ὅπως ἀνηρέθη ᾿Ῥῶμος ὁ ἆδελ- 
φὺὸς αὐτοῦ, εἶτα χαχεῖνος ἐγένετο ἀφανὴς, καὶ ὅπως 
πρῶτον fj πόλις αὕτη ἑθασιλεύθη, xai ἔθεσιν οἵοις 
xaY νοµίµοις ἐχρήσατο' xal ὡς εἰς τυραννίδα τὴν 
βασιλείαν 6 Σούπερθος Ταρχύνιος μεταγαγὼν, χαθ- 
Ἱρέθη, xal ὅσους πολέμους χαὶ οἵους ἡ Ῥώμῃ δ.ὰ 
thv ἑχείνου χαθαίρεσιν Ίνεγχε΄ xol ὡς εἰ; ἀριστο- 
Χρατείαν, εἶτα καὶ δηµοκρατείαν, µετηνέχθη Ῥω- 
palo; τὰ πράγματα, ὑπάτων καὶ δικτατόρων, 
εἶτα xai δηµάρχων τὴν τῶν κχοινῶν ποιουµένων 
διοίχησιν» χαὶ τί, piv fj ὑπατεία τὸ παλαιὸν fjv, 
τίς δὲ fj διχτατορία, τί 5 fiv «b ἔργον τῶν τιμη àv, 
xai πόοος ὥριστο χρόνος ἑχάστῃ τῶν ἀρχῶν του- 
των[” xal οἷος ἐγένετο map" ἐχείνοις ὁ θρίαµθος, 
xai ὅθεν παρήχθη τοῦτο «5 ὄνομα ' xai ὅσα ἐν tol; 
xatpolc τῶν ὑπάτων ἐγένοντο, εἰ xaX μὴ πάντα, ἓν- 
δείᾳ βίδλων (6) τῶν ταῦτα διηγουµένων. Καὶ ὅπως 
ὕστερον ix τούτων εἰς µοναρχίαν dj ἀρχὴ τοῖς "Po- 
µαίοις µετέπεσε᾽ καὶ ὡς πρῶτος ταῦτα, εἰ xal uii 
καθαρῶς, 6 Τάΐος ᾿]ούλιος Καΐσαρ µετεποιῄσατο, 
εἶτα ἐπὶ βήματος ἀναιρεθέντος αὐτοῦ παρὰ τῶν τῆς 
ἐλευθερία; ἐξεχομένων, ὁ Αὔγονατο, Ὀχτάδιο; Καΐ- 


Vari lectiones et nota. 


(6) Καὶ uà πάντα ἐνδείᾳ  Bí6.1ov. Progressus 
enim usque ad Carthaginis et Corinthi excidium, 


abrupta historia, Cn. Pompei Magni res gestas sta- 
tim orditur, historia annorum 00 practerinissa, W. 


i) |. PRAEFATIO. 9 
σχρ. ἀδελφιδοὺς ὧν τοῦ ἀνῃρημένου Καΐσαρος. xal À navali praelio ad Aeliuni superatum, et fuga Ale- 


εξ σποιηθεὶς ἐχείνῳ, τοὺς φονεῖς τοῦ θετοῦ uetr^0s 
σατρὸς, ἔχων καὶ τὸν ᾽Αντώνιον τοῦ Épyou αὐτῷ 
συναιβ”μενον μετέπειτα δὲ κἀχείνῳ διενεχθεὶς, 

xaX νικήσας ναυµαχίᾳ περὶ τὸ "Αχτιον, εἶτα καὶ 
εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν σὺν τῇ Κλεοπάτρα φυγόντα ἐπι- 
καταλαθών, εἰς τοῦτο περιέστηδεν ἀνάγκης τὸν &v- 
δρα, dg xai διαχειρίσασθαι ἑαυτόν. ὅση τε φθορὰ 
τῶν Ῥωμπαίων ἓν τοῖς ἐμφυλίοις πολέμοις τούτοις 
ἐγένετο, πρότερον μὲν πρὸς Βροῦτον χαὶ Κάσσιον, 
χαὶ τοὺς.ἄλλους ἀναιρέτας τοῦ Καίσαρος, τοῦ Ὄκτα- 
6iou καὶ τοῦ ᾽Αντωνίου ἀντικαθισαμένων, εἶτα καὶ 
πρὸς ἀλλήλονς µαχεσαµένων αὐτῶν, καὶ ὡς ἑσω- 
γρήθη μὲν fj Κλεοπάτρα ἡ τῆς Αἰγύπτου βασίλισσα, 
9231 τῶν Πτολεμαίων ἀπόγονος, ἀνεῖλε δὲ ἑαυτὴν 
κἀχείνη, ὡς εἰχάσθη, ἁἀσπίδος δήγματι ᾿ xal ὅτι οὕτω 
μετ ἐπινιχίων λαμπρῶν εἰς τὴν Ῥώμην ἐπανελθὼν 
ὁ ᾿Οκτάριος, τῆς αὑταρχίας ἀντεποιήσατο, xal εἰς 
ἀχριθῆη µοναρχίαν την τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν 
µετήνεγχε, xal τίνες μετ αὐτὸν ἐμονάρχησαν, xai 
ὅπως ἕχαστος τῆς ἀρχῆς ἐπέθη, xal ὅπως καὶ ἐφ᾽ 
ὅσον Ίοξε, καὶ ot τέλει τῆς ζωῆς συνέχυρσε * xal 
τίνες ἐπὶ τούτων, μετὰ τοὺς σεπτοὺς ἁποστόλους, 
τοὺς θρόνους ἑχόσμησαν τῶν τεσσάρων μεγάλων 
᾿Εχχλησιῶν, τῆς Ῥώμης λέγω, xai τῆς Άλεξαν- 


δρείας, ᾿Αντιοχείας τε χαὶ τῆς Ἱερουσαλὴμ, xa. 


ὅσοι τούτων μαρτυρικοῦ τέλους κατηξιώθησαν" 
ὅπως τε μᾶλλον τῶν ἄλλων κατὰ Χριστιανῶν ἑξε- 
λύττησαν Διοχλητιανὸς xal Μαξιμιανὸς ὁ Ἐρκού- 
λιος, xai ὡς τὴν ἀρχὴν ἀποθέμενοι ἑτέρους ἀνθ᾽ 
ἑαυτῶν ἐχειροτόνησαν Καίσαρας ' ὧν εἷς Κωνστάν- 
τιος 6 Χλωρὸς (7) ἣν, 6 τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου 


πατῇρ, τῆς ἀρχῆς τῶν Γαλλιῶν καὶ τῆς Βρεττανίας- 


ἀπονεμηθείσης αὐτῷ καὶ ὡς θνῄσχων ἐχεῖνος τὸν 
περωτότοχον νἱὸν ἑαυτοῦ, τοῦτον Uh τὸν ἱσαπόστολον 
δΣωνσταντῖνοντῆς οἰχείας ἀρχῆς διάδοχον ἐπο.ᾗσατο" 
xai ὡς μονάρχης οὗτος γατέστη,τοὺςλοιποὺς χαταγω- 
νισάµενο», ὀφθέντος αὐτῷ τοῦ στανρικοῦ σημείου δι) 
ἀστέρων ἐν τῷ οὐρανῷ' xal ὡς προσεληλύθει Χρι- 
στῷ, xai τὴν πίστιν ἐἑπλάτυνε, παῤῥησίαν δοὺς τῷ 
χηρύγματι, καὶ ὅπως iv τῷ Βυζαντίῳ πόλιν ἑαυτῷ 
ἐμώνυμον ᾠχοδόμησε, Νέαν ᾿ΡῬώμην ὀνομάσας αἎὑ- 
την, xal βασιλείαν bx τῆς πρεσθυτέρας Ῥώμης 
εἰς ταύτην µετήνεγχε. Καὶ τίνες μετ ἐχεῖνον ἐν 
αὐτῇ ἐδασίχευσαν, xal οἷος ἕκαστος ἣν τοὺς *pó- 
κους, ἀλλά μὴν χαὶ τὸ σέδας, xai ἐφ᾽ ὅσον ixpá- 
τησε (8) τῆς ἀρχῆς, καὶ ὅπως μετήλλαξς τὴν ζωήν’ 


xandriam cum Cleopatra elapsum nactus, ad ma- 
nus sibi ipsi afferendas compulerit; quant:e Roma- 
norum in civiEbus istis bellis strages sint editze, 
primum Octavio et Antonio Cassium et Brutum, 
ceterosque Caesaris percussores persequentibus , 
deindc inter sese bellum gerentibus; ut Cleopatra, 
JAEgypii regina ex gente Ptolemzorum, viva in po- 
testatem , vietoris venerit, et seipsam (ut conjc- 
ctura fuit) morsu aspidis serpentis sustulerit ; ut 
hoc modo victoriis illustris Octavius Romam in- 
gressus, imperium uni sibi usurparit, principatu 
Romanorum plane in monarchiam commulato : 
qui οἱ suecesserint in imperio, ut. quisque impe- 
rium susceperit, ut εἰ quandiu imperarit, queni 
vita exitum habuerit; qui sub his, post sanctos. 
apostolos, quatuor magnarum Ecclesiarum thronos 
ornarint, Romanz, inquam, Alexandrine, Antio- 
chenz, et Hierosolymitanz ; qui ex his in marty- 
rum numerum ei dignitatem sint recepti ; uL Dio- 
cletiani 11 et Maximiani llereulii insignis prz 
exieris rabies in Chrisuianos exstiterit ; ut iidein 
abdicato imperio, alios suo loco Cesares surroga- 
rint, quorum unus fuit Constantius Chlorus , 
Magni Constantini pater, cui Galliarum et Britan- 
niz imperium fuerat altribulum; ut hic moriens 
primogenitum suum Constantinum, pietate apo- 
stolis conferendum, imperii successorem designa- 
verit ; ut hic unus rerum sit potitus, subactis ce- 


C teris, cum quidem signum crucis per stellas in 


ccelo formatum ei apparuisset : ut ad Cliristum se 
contulerit, fidemque propagarit, Evangelii libere 
praedicandi potestate data; ut Byzantii urbem 
sibi cognominem :zdiücarit, Nove Rome nomine 
indito, atque imperium ex vetere Rowa in hanc 
transtulerit; qui post eum ibi regnarint, quibus 
quisque fuerit moribus, qua pietate, quandiu te- 
nuerit imperium, ut e vita discesserit; qui Con- 
stantinopolitane Ecclesie prefuerint, et quandiu 
quisque ; qui ex illis rectam sententam tenuerint, 
qui ab ea ad alias opiniones defecerint, ul quisque . 
ex hac vita migrarit; sub quibus imperatoribus 
et patriarchis, et cum quibus concilia fuerint 
congregata. Sic usque ad nostri temporis impera- 
tores descendens oratio, consummabit historiam, 
multarum interim οἱ occullarum rerum facta men- 
Lione. 


τένες τε τῆς ἐν Κωνσταντίνου πόλει πβροέστησαν Ἐκκλησίας, xal ἐφ) ὅσον ἕχαστος, xal τίνες αὐτῶν 
τοῦ ὀρθοῦ δόγματος ἀντείχοντο, τίνος δὲ γεγόνασιν ἑτερόδοξοι, ὅπως τῶν τδε µετελήλυθεν ἕκαστος, 
καὶ ἐπὶ τίνων αὐτοχρατόρων xal κατριαρχῶν, καὶ κατὰ τίνων αἱ αὐνοδοι σνγχεχρὀτηνται. Οὕτω τε 
χατιὼν ὁ λόγος µέχρι τῶν καθ ἡμᾶς Ὑεγονότων αὑτοχρατόρων, περαίνει τὴν συγγραφὴν, πολλῶν 
ἓν τῷ µέσῳ xdi ἀποχρύφων ἄλλων pspvnpévog ἱστοριῶν. 


Varie lectiottes et bota. 


(T) Κωνσεάντιος ὁ XAopóc. Wolfius Kevoca.- 7 / &criptores aliquot, ut suo loco observamus 
tlvo; ediderat, et ita habent quidam codicéá mss. ^ (8) Kal óc ἐχράτησε. [ια mss, codd. Wolfius 
Hunc Κώνσίαντα alibi appellat, quomodo etiaà — &g' ócov legendum putat. 


51 





JOANNIS ZONAR.E 





^2 


LIBER PRIMUS. 


Ι. Sumendum autem mihi est hujos operis 
exordium ab ineffabili primo principio, causa 
rerum omnium, principii et temporis experte, et 
ab iis qua ab illo ex nihilo producta sunt ut essent 
atque subsisterent, naturamque et ortum suum ab 
illo consecuta. Fuit igitur Dcus semper, super 
omnem causam οἱ potentiam effulgens, sine ten- 
pore, cum majestate sux glorise ac splendoris zter- 
num moveretur, et sine principio, neque ex alia 
quapiam re prius nata ortus, neque post ultro ex 
iis que non fuerant factus, aut paulatim . ad su: 
glorie complementum progressus. Sed semper est 
et permanet, id quod supra naturam solus novit 
sacrosanctus ille Spiritus, qui omnes divinitatis 
recessus perscrutatur, atque in iis exsultaus per- 


petua suavitate una perfruitur. Posteaquau autem H 


ex summa bonitate et. immensa misericordia, et 
ineffabili benignitate, aspectabilem hune mundum 
forinare instituisset, atque exinde in medium pro- 
ducere mundum, ut opere secundum, ita 14 gratia 
yrimum et admirabilem, ut qui ad Dei $t imagi- 
nem conformatus, hominem inquam : viam οὐ 
opificium ingressus optimam, omnis ex materia 
concretionis expertes potestates et celestes centu- 
riones prius condidit, solo mentis conceptu, cogi«- 
tatione illa dicto citius in opus progressa. Est 
autem Deus natura nullius egens rei, seipsa con- 
tenta ad gloriam et perceptionein : quie nec alie- 
nam gloriam desiderat, nec ab alio percipi potest : 
uisi quis illud percipi dicat, quod neque natura 
neque immensitas cjus percipi queat. Cum autera 
Deum dico, Patrem dico, et Filium, et Spiritum san- 
«um, qua est Deitas, auctore magno Patre Gregorie 
Theologo. Deus igitur, hae natura preditus, primum 
angelicas potestates creat, ut ministri sint. et cele- 
bratores ccelestis majestatis : nou quod iis indigeat, 
sed ne sui duntaxat contemplatione moveatur, sed 
diffundatur et progrediatur bonum, et beneficentia 
Jatius pateat; hoc enim summe bonitatis fuit. 
Deinde mundum etiam hunc aspectabilem, quique 
constat ex materia, condidit. Ac initio quidem 
velum fecit, et terram. Cum autem terra lateret 
(mam ἱοποῦγῷ erant, et aqua superficiem ejus 
necupabat), lucem produxit Deus, lucemque ac 
tcnebras separavit : ae illam, diem, has noctem 
appellavit, ejusque initio, vesperi : primo diei 
exortui, mane momen fecit. Sic ex mane ct ves- 
pere dies unus exstitit. Equidem scio in parva 


A ΑΛ’ Αρκτέον δέ µοι τῆς συγγραφῆς ἀρχὴν ταύτης 
ποιουμένῳ τὴν ἄῤῥητου πρώτην ἀρχὴν, τῆς τῶν 
ὅλων αἰτίαν, την ἄναρχόν τε xal ἄχρονον, χαὶ τῶν 
ὑπ ἐχείνης παραχθέντων Ex τοῦ μὴ ὄντος εἰς ὑπό- 
στασιν xat οὐσίωσιν, τὴν παραγωγὴν xai τὴν 
γένεσιν. "Ην οὖν ἀεὶ (9) τὸ θεῖον, ὑπὲρ αἱτ'αν πᾶ- 
cav χαὶ δύναμιν ἑχλάμπον ἁχρόνως, καὶ τῷ χἆλλει 
τῆς οἰχείας δόξης τε καὶ λαμπρότητος ἀῑδίως χινού- 
µενον, xat ἀνάρχως pf e Ex τινος ἄλλου πρ,Ὀποστὰν 
πρότερον οὐσιώματος. μηθ) ὕστερον αὐτομάτως 
γενόµενον ἐξ οὖχ ὄντων, xal εἰς συμπλήρωσιν τῆς 
ἑαυτοῦ δόξης ἐπὶ μιχρὸν προϊὸν, ἀλλ ὃν ἀεὶ xol 
διαµένον, ὡς ἔγνω µόνον ὑπερφνυῶς τὸ τὰ βάθη τῆς 
θεότητος πάντα διερευνῶν πανάνιον Πνεῦμα, xat 
τούτοις συναϊδίως ἐπεντρυφῶν xal συναγαλλώμενον. 
Ἐπεὶ δὲ 60 ἄχραν ἀγαθότητα, χαὶ πέλαγος ἑλέαυς, 
καὶ οἰχτιρμὸν ἄφατον, τὸν ὁρατὸν τουτονὶ χόσμον εἶδ,-- 
ποιῆσαι προείλετο, χἀντεῦθεν ἐς μέσον παραγαχεῖν τὸν 
δεύτερον μὲν τῷ ποιήµατι, πρῶτον δὲ xal ἐξαίσιον 
τῷ χαρίσµατι xÓócpov, ὅσω xai xav' εἰχόνα Θεοῦ 
πεπ)αστούργηται, φημὶ 65 τὸν ἄνθρωπον, οἷά τινε 
χρησάµενος ἀρίστῃ πρὸς τὴν δημιουργίαν ὁδῷ, τὰς 
ἆθλους πρότερον Δυνάμεις xal οὑρανίους Ταξιάρ- 
χας (10) ὑφίστησιν ἐννοῃησαν ἁπαξαπλῶς, προθεδη- 
χυίας θᾶττον f| λόγος εἰς ἔργον τῆς ἐνθυμήσεως. 
Geh; 8 ἔστι μὲν ἀνενδςῆς φύσις, αὐτὴ ἑαυτῇ ἀντάρ- 
χης εἰς δόξαν xa elg κατάλτψιν, οὔτε τῆς παρ) 
ἑτέρων δερµένη δόξης. οῦθ) ἑτέρῳ καταληπτή » εἰ 

μὴ τις φαίη κατσληπτὸν εἶναι τὸ ἄπειρον αὐτῆς, 

€ καὶ τὸ ἀχατάληπτον. θεὺν δὲ λέγων, Πατέρα φημὶ, 
xai Ὑϊν, χαὶ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, ἃ 14 θεότης, 
χατὰ τὸν μέγαν Πατέρα τὸν Θεολόγον Γρηγόριο». 

Οὕτω δ᾽ ἔχον τὸ Θεῖον, πρῶτον μὲν τὰς ἀγγελιχὰς 
οὑρανίους δυνάµεις λειτουργούς τε xal ὑμνφδοὺς 
τῆς ἄνῳ λαμπρότητος, οὐχ ὡς τούτων δεόµενον, 
ἀλλ᾽ ἵνα pi τῇ ἑαυτοῦ µόνον θεωρίᾳ χινοῖτο, χυθῇ 
δὲ xal ὁδεύσῃ τὸ ἀγαθὸν, xal dj εὑεργεσία χωρήσῃ 
πρὸς πλείονας ' τοῦτο γὰρ τῆς ἄχρας Tv ἁἀγαθότη- 
τος. Ἑΐτα xal τόνδε τὸν χόσµον ὑφίστησι τὸν ὑλιχὸν 

xaX ὀρώμενον. Καὶ Ev ἀρχἹ μὲν ἑποίησε τὸν οὗρανὸν 
χαὶ τὴν γῆν. Τῆς δὲ γῆς ἀορασίᾳ χαλυπτοµένης, 
ἐπεὶ xat. σχότος ἦν, χαὶ ὕδωρ αὑτῇ ἐπεπόλαζε, τὸ 
φῶς παρήγαγεν ὁ θεὸς, καὶ διδχώρισε τὸ φῶς xol 
τὸ σχότος. Καὶ τὸ μὲν, ἡμέραν ἑχάλεσε᾽ cb δὲ 

“σχόκος, νύχτα ὠνόμασεν' οὗ τῇ ἀρχῇ ἑστέραν, 
cpu δὲ τῇ πρώτῃ φαύσει τῆς ἡμέρας ὄνομα ἔθετο" 
xai ἐγένετο ἑσπέρα, xaX ἐγένετο πρωῖ, ἡμέρα µία. 
Οἶδα μὲν οὖν iv τῇ Λεπτῇ Γενέσει (13) veypappé- 


D 


Varie lectiones et nou». 


(9) "Hr οὖν ἀεί. Hxc et es qua 
ad θεὸς 6 ἔατ:, desunt in codicibus 
herteo. 

(10) Ταξιάρχας. Centuiiones vertit. interpres, 
qua vis est vocis Ταξιάρχης apud Taeticos : melius 


uuntur usque 
egiis εἰ Col- 


celestis militie principes, seu duces : nam Αρχι- 
στρατηγοὶ passim indigitantur SS. Mich«el et Qa- 
briel apud Grzcos. Vide Gloss. med. Grzcit. in Τα. 
£lapyo:;. 

(11) Λεπτῃ γειέσει, Quam unica voce Λεπτογέ- 








53 ANNALIUM 115. I, δι 
vov, ὡς ἐν τῇ πρὠτῃ ἡμέρᾳ χαὶ αἱ οὐράνιαι Δυνά- A Genesi scriptum, primo die celestes eliam pote- 


μεις πρὸ τῶν ἄλλων ὑπέστησαν παρὰ τοῦ τῶν ὅλων 
Δη μιουργοῦ. Ἁλλ) ὅτι μὴ ταῖς παρὰ τῶν θείων IIa- 
τέρων ἐγκεχριμένοις (12) βιθλίοις τῆς Ἑδραϊκῆς 
σοφίας, xaX ἡ Λεπτὴ αὕτη συντρίθµητχι Γένεσις, 
οὐδὲν τι τῶν ἓν ἐχείνῃ Ὑεγραμµένων λογίζομαι 
βέδα.ο», οὐδὲ τῷ λόγῳ. σνντίθεµαι. Εἶτα τὸ στε- 
ῥέωμα ὑπεστήσατο, Ev µέσῳ τῶν ὑδάτων διατείνας 
αὑτ», ὥστε τὰ μὲν ἄνω αὐτοῦ ἐναποληφθῆΏναι, τὰ 
δὲ χάτω περιχεχύσθαι τῇ ΥΠ. Στερέωμα δὲ ἐχλήθη, 
ὅτι στεγανὺν τὸ σῶμα τούτου, χαὶ οὐ λεπτην οὐδ' 
ἀραιὰν thv φύσιν ἔχει, κατὰ τὰ ὕδχτα, ἐξ ὧν τὴν 
σύστασι» ἔσχηχεν, ὃ xal οὐρανὺς ὠνομάσθη. Ταῦτα 
ἐν τῇ δευτέρᾳ ἡμέρᾳ ἐγένετο. Ἐν δὲ τῇ τρίτῃ΄ τὸ 
ὕδωρ, τῖς γῆς ἅπαν χαλύπτον τὸ πρόσωπον, ἑχέλευ- 


σεν ὁ θεὺς συναχθΏναι, καὶ ὀφθηῆναι ^T,» Empáv. B 


Καὶ ὁ λόγος ἔργον ἐγένετο, xal κοιλότητες βαθεῖαι 
γΣνόµεναι τὰ ὕδατα εἰσεδέξαντο. Καὶ τὴν μὲν γῆν 


ξτρὰν χατωνόµασε, θαλάσσας δὲ τὰ τῶν ὑδάτων ου-΄ 


στήµατα. Κατὰ ταύτην δὲ τὴν ἡμέραν φυτά τε γῆθεν 
ἀνεδόθη, xal cméppata. Ἔδει γὰρ (15) ἄχοσμον 
οὖσαν τῆν γῆν, χοσμηθῆναι ταῖς πόαις, καὶ τοῖς 
µυρίοις βλαστήµασι, χαὶ τοῖς ἄνθεσι, καὶ τοῖς 
παντοίοις χαρποῖς, xai τῶν δένδρων ταῖς χάρισιν. 
Ἡ δὲ τετάρτη ἡμέρα τὴν τῶν φωστήρων ἔσχηχε 
γένεσιν, λλίου τε χαὶ σελήνης, xai τῶν λοιπῶν 
ἁστέρων. Kal τούτοις τὸν οὐρανὸν ὁ Δημιουργὸς 
χατεγ)λἀῖσε, xa τὸ χατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν ὀφθὲν 
φῶς (14) τοῖς φωστῆρσι τούτοις ἑνέθετο, χινέσεις 


αὐτοῖς ἐπιτολάς τε xat δρόµους καὶ καταδύσεις δια-ϱ 


τυπώσας. ἵνα τε φωτίζοιτο δι αὐτῶν τὸ περίγειον, 
καὶ ὁ χρόνος ἀπαριθμοῖτο ταῖς τούτων περιόδοις (15), 
σεαρέχοιντο δὲ DV αὐτῶν τοῖς εὐθύτατα ταῖς αὐτῶν 
προσέχουσι φαύσεσι (xal μη περινενοηµένως (16) 
σχρποῦσιν, j| ὡς ἂν εἴποι τις ἀκρ.δούμενος τὸν 
Ἀθγον, ἀθέλτερον xai τῇ κινήσει δη τῶν τοιούτων 
ἀστέρων ἅπαντα δοςάζουσι συμπεριφἑρεσθαι τὰ 
ἡμέτερα) μεγάλην καὶ ἆφενδη τὴν ἰθύτητα xaY ὠφέ- 
λειαν. Tf πέµπτῃ δ᾽ αὖθις τῶν ἡμερῶν (17) θεοῦ 
κελεύσαντος, ἀνΏκε τὰ ὕδατα ἑρπετὰ ψυχῶν ζωσῶν, 
x3i πετεινά ὧν τὰ μὲν ἐμφυλοχωροῦσι τοῖς ὕδασι, 
xal τούτοις ἐννήχονται" τὰ πετεινὰ δὲ τὸν ἀέρα 
τέµνουσιν, ἕρποντα ὥσπερ διὰ τούτου µετάρσια. 
Κατὰ δέ γε τῆν ἕκτην, ψυχὴν ζῶσαν τετράποδα xol 


slates, ante cztera, ab universitatis Opifice esso 
conditas ; sed quoniam parva ista Genesis a divinis 
Patribus non relata est in approbatos Hebraicz 
sapientizd libros, nihil quod inea scriptum est, 
satis firmum judico, neque isti rationi assentior. 
Postea firmamentum constituit, et in medio aqua- 
rum extendit, ut alix supra id repositz sint, alix 
infra terra cireumfuse. Firmamentum autem ap- 
pellatum est, eo quod corpus ejus est solidum, nee 
aquarum instar tenui et rara natura preeditum, e 
quibus ortum habet, quod idem et ccluin nomi- 
natur, Tertio die jussit Deus aquam, quz univer- 
sam terre faciem obtegebat, in unum congregari 
locum, et apparere aridam. Mox quod dictum erat, 
factum est : profundzque cavitates dehiscentes, 
aquas exceperunt. Ac terram nominavit aridam : 
aquarum colluviem, maria. Hoc eodem 15 die 
plantz et semina e terra sunt edita. Oportebat enim 
terram quz inculta esset, herbis, infinitis germi- 
nibus, floribus, omne genus fructibus, et arborum 
jucunditatibus. exornoari. Quartus dies luminum 
ortum habuit, solis, lunas, ac reliquarum stella- 
rum. Átque his Opifex rerum colum exornavit ; 
el conspectam primo die lucem his luminibus im- 
posuit, atque eis motus, exortus, cursus et occasus 
proeformavit, ut terrze ambitus per ea illustraretur, . 
et mensura temporis circuitibus eorum peteretur, 
praeberentque iis qui exortus eorum reciissima 
observarent (non autem curiose spectarent, nec ut. 
vere ac recle dici queat, inepte una cum motu. 
harum stellarum omnia nostra circumferri putas 
rent magnam minimeque fallacem certitudinem, 
et utilitatem. Die quinto, aqua reptilia viventium 
animarum et volucres produxerunt , quorum illa 
in aquis cum voluptate innatant, hz? aerem secant : 
sublimesque per illum quodammodo repunt. Sexto. 
die quadrupedia, feras et reptilia viventis anima, 
terra edere jussa est : atque omnia ex divino man-^ 
dato prodierunt. Viventis porro animx productio« 
nem terre esse imperatam Scriptura dicit, ut ea 
ratione humani animi discrimen ab illa declara- 
ret. Nam aliarum animantium anima e terra exslitiL 
ex mandato : qua de causa recte terrestris et inor- 


θηρία καὶ ἑρπετὰ ἐξαγαγεῖν ἡ T προσετέταχτο, D talis habetur, cum alibi etiam Scriptura dicat 


Varie lectiones et nota. 


νεσεν alii vocant, de qua pluribus egit vir doctissi- 
mus Joan. Baptista Cotelerius ad lib. vi Constit. 
Apostol.. cap. 46. 

(12) "Evxsxpii£rotc. Ita codd. Reg. et Colbert. 
Ài ἐχχοεχρυμμένους habet cod. Viennensis : sed 
sententia repugnat, inquit interpres. Constaret ta- 
men, si vox μη, que praeponitur, abesset, ita ut in 
hbris ἀποχρύφοις accenseatur parva ista 6Ge- 
nesis. 

(15) Ἀγεδόβη xal ezépuaca ἔδει γάρ. [ta mss. 
At Constantinopolitanus codex habet : &veó40r. ὡς 
ἐντεῦθεν ἀναφαίνεσθαι πρότερον ἄχοσμον οὖσαν τὴν 
γην, κχοσμηθεῖσαν ταῖς πόαις, etc., uti monet 
Wolfius. 

(14) ᾿ορθὲν goc. Ms. Colbert. 12294. Ibidem 


pro διατυπώὠαας, διαδἐξάµενος, 

(13) Ταῖς τούτων περιόδοις. Mss. Wolfiani, ἔπι. 
τολαῖς xaX δύσεσι, καὶ σημεῖα περιέχοιντο δι᾽ αὐτῶν 
τοῖς εὐθύτατα. Ita. etiam codex Colberteus, nist 
quod.habet ἀνατολαῖς et παρέχοιντο. 

(16) Mi) περιγεγοηµένως. Mss. Wolf. et Colbert. 
ph περιεργότερον χαταστοχαζόµενος αὐτῶν, fj ὡς 
ἂν εἴποι τις, etc. Rursus pro τῶν τοιούτων ἁστέ- 

ων, τῶν οὑρανίων, quomodo etiam Colb. 

(47) Τῇ πέµπτῃ δ᾽ αὖθις τῶν ἡμερῶν. Constan- 
tinopolilanus codex mutilus est hoc loco ; sic eniin 
in &o legitur : Κατὰ δὲ τὴν πέµπτην ἡμέραν τὰ μὲν 
ὕδατα πᾶν γένος πτηνῶν προῄγαγον, ἡ γη ψυχην 
ζῶσαν, τετραπόδια ζὺα τὸ θεῖον εὐξῆχτο σύμπαντα. 
πρόσταὺµα. W. | 











$5 JOANNIS ZONAR.E | 9fi 
omnis jumenti animam esse sanguinem, qui utique A xal κατὰ τὸ θεῖον ἐξῆχτο σύμπαντα πρόσταγμα. 
corrumpitar. Woyn; δὲ ζώσης ἑξαγωγὴν ἡ Toon περιέχει ποιή- 
σασθαι χελευσθῖναι (18) την γην, lv οὕτω «fic τοῦ ἀνθρώπου φυχζςἐμφήνῃ πρὺς αὐτὴν τὸ διάφορον. Ἡ μὲν 
γὰρ τῶν ἄλλων ζώων γῆθεν ἐξέφυ χατὰ τὸ κέλευσµα, καὶ γετρὰ οὖσα, (ικότως ἂν λογίζοιτο καὶ φΏαρτή " 
ἐπεὶ xal ἀλλαχοῦ φησιν ἡ Γραφή: Wuyh παντὸς Χτήνους τὸ αἷμα αὐτοῦ, τὸ U αἷμα πάντως Φθειού- 





μενον. 

Il. Hominis autem animam non terra edidit, 
seil Deus eam Ádaino iuspiravit. Quamobrem di- 
vinum esse quiddam et immortale perhibetur. 
Sextus dies bominem etiam habuit manu Dei for- 
matum. Nam cum optimus Αγιος universa jam 
condidisset, et mundum ordine et ratione elfccis- 
»el, unde Graco nomine Κόσμος dicitur, οἱ tan- 
" quain ad regem excipiendum regiam quamdam in- 
struxisset : tum demum producit hominem, quasi 
rerum Lerrenarum regem superne gubernaudum, 
eumque non item inandato conditum, sed mani- 
bus suis informatum, ut peculiare suum opus, non 
simile cxteris, sed diversum et incomparabile. 
Nam estera quidem omnia verbo sunt producta, 
hunc vero Deus opera suarum manuum est digna- 
tus. Suinpto enim de terra pulvere, Deus (inquit 
liber 16 Geneseos) hominem formavit, et inspi- 
ravit ei animam viventem, ob quam etiam ad ima- 
ginem Dei homo factus esse dicitur. Nom rerum 
quarumdam, quz nature divina vere insunt, ima- 
gines in hominis animo relucent, cum quidem in 
eo insint, non natura, sed gratia. Deus enim na 
tura est inaspectab.lis, et immortalis : idemque in- 
comprehensibilis, et interitus expers. Eadem hzc 
znimo etiam insunt per gratiam, non per naturam. 
' Neque enim natura ejus vel comprehensibilís est, 
vel aspectabilis, preiereaque ab interitu et morte 
immunis : atque eliam «lia, quibus natura divina 
describitur, in animo per gratiam cernuntur. 
Appellavit autem eum quem finxerat, Adamum, 
quod (auctore Josepho) lingua Hebraica rufum 
sonat, quod e rubra terra formatus esset. Talis 
enim est pura terra. Sie mundo sex diebus con- 
dito, septimo quievit, eaque de causa Hebrzorum 
lege dies septimus, quod Sabbatum hinc appellant 
(Sabbatum porro eorum lingua idem quod requies) 
feriatus cst. Collocavit Deus hominerm in paradiso, 
quem ipse conseverat. Ibi fuit arbor vitze, et arbor 
cognitionis , seu, ut Josephus ait, sapientie : 
eique mandavit, ut reliquis frueretur, arbore 
cognitionis abstineret, ac mortem fore ponam in- 
terdictj γἱο]αιί denunUiavit. Irrigatur autem fluvio 
paradisus, qui inde egrediens quadrifariam dividi- 
tur. Ac primo, fluvio nomen est Phison, quod 
multitudinem significat; Grecis Ganges est, qui 
Indiam przteérfluit, atque in mare evolvitur. Alter 
Geon vocatur, quod voeabulum declarat eum qui 


! Levit, xvut, t6. 


B'. Th» δὲ τοῦ áv0pomou φυχὴν οὐχ fj rfj ἀνῖ- 
x£v, ἀλλὰ τὸ θεῖον αὐτὴν τῷ "AbXy. ἐνῆχεν ἑἐμφύ- 
σηµα. Διὸ χαὶ χρῆμά τι θεῖον εἶναι πιστεύεται, xal 
ἀθάνατον. Ἡ δ᾽ ἕχτη τῶν ἡμερῶν, καὶ τὸν ἄνθρω- 
«ov Écymxs, χειρὶ διαπεπλασμένον Βεοῦ. Προῦπο- 
ατῆσας Ὑὰρ ὁ Αριστοτέχνης τὰ σύμπαντα, xal 
παραγαγὼν τὸν χόαμον tv τάξει τε xol ῥυθμῷ, δ.ὸ 
xai Κόσμος ὠνόμασται, καὶ ὣς Ev ὑποδοχῇ βασι- 
λέως, ὥσπερ βασίλεια προετοιµάσας, αὐτὸν οὕτω 


B παράχει τὸν ἄνθρωπον o!& τινα βασιλέα τῶν ἐπὶ 


γῆς βασιλευόµενον ἄνωθεν, οὗ προστάγµατι xal 
τοῦτον ὑποστησάμενος, ἀλλὰ χερσὶν αὑτὸν διαπλά- 
σας, xal δημιουργίαν αὐτοῦ οὐχ ὁμοίαν τοῖς ἄλλοις 
πεποιηχὼς, παβηλλαγμένην δὲ καὶ ἀσύγχριτον. 
Τᾶλλα μὲν γὰρ πάντα παρῄχθησαν ῥήματι  ὁ δὲ 
καὶ αὐτουργίας Ἠξίωται. Xoüv γὰρ λαδὼν ἀπὸ τῆς 
γῆς ὁ θεὸς, ἡ βίθλος φηαὶ τῆς Γενέσεως, τὸν ἄνθρω.- 
mov ἔπλασε, xal ἐνεφύσῆσεν αὐτῷ doyt,» ζῶσαν, δι’ 
fjv χαὶ κατ εἰχόνα θεοῦ λέγεται γενέσθαι ὁ ἄνθρω- 
πος. Tv γὰρ τῇ θείᾳ φύσει οὐσιωδῶς προσόντων, 
τινὰ ἐν τῇ τοῦ ἀνθρώπου φυχῄ εἰκονίξονται, οὐ 
φύσει αὑτῇ ἑνόντα, ἀλλὰ χάριτι. Φύσει μὲν γὰρ τὸ 
θεῖον ἁόρατον xat ἀθάνατον, ἀκατάληπτόν τε xal 
ἄφθαρτον. Ταῦτα δὲ xai τῇ Quyfj πρόσεισι χατὰ 
χάριν, οὐ κατὰ φύσιν. Οὔτε γὰρ fj φύσις αὐτῆς χαὶ 
ἡ οὐσία χαταληπ/ἡ, οὔτε μὴν ὁρατή. Καὶ ἄφθαρτος 
δὲ ἐστὶ xai ἀθάνατος, καὶ ἕτερα δὲ τῆς θείας φύσεως 
χαρακτηριστικὰ κατὰ χάριν bv τῇ qvx κεθεώρηνται. 
Αδὰμ δὲ τὸν πλασθέντα ὠνόμασε' σημαίνει δὲ 
τοῦτο πυῤῥὀν, κατὰ τὴν Ἔδραβδα διάλέχτον, ὡς φησὶν 
Ἱώσηπος, ὅτι ix πυῤῥᾶς γῆς διεπέπλαστο * τοιαύτη 
γὰρ ἡ παρθένος rf (19). Οἄτω δ' ἐν ἓξ ἡμέραις τὸν 
κόσμον παραγαγὼν, iv τῇ «ἑδδόμῃ χατέπαυσε. Διὸ 
καὶ τοῖς Ἑδραίοις f, ἑδδόμη τῶν ἡμερῶν ἄπρακτος 
εἶναι νενόμισται. "Όθεν καὶ Σάδδατον χέχληται ' τὸ 
& Σάθδατον ἡ τῶν Ἔδραίων γλῶττα λέγει, ἀνά- 
παυσυ’. Ἔθετο τὸν ἸΑδὰμ ὁ θεὸς iv τῷ παραδείσῳ, 
ὃν αὐτὸς κατεφύτευσεν, Eva τὸ ξύλον ἣν τῆς ζωής, 


D xai τὸ ξύλον τῆς γνώσεως, 7], κατὰ τὸν Ἰώσηπον, 


τῆς Φρονήσεως. Καὶ ἐνετείλατο αὐτῷ, τῶν μὲν 
λοιπῶν µετέχειν (20), ἀπέχεσθαι δὲ τοῦ ξύλου τῆς 
γνώσεως, θάνατον δὲ προεῖπε τὸ τς παραθάσεως 
ἐπιτίμιον. Ἄρδεται δὲ ποταμῷ ὁ παράδεισος, xal 
παόεισιν ἐχεῖθεν ὁ totae οὗτος εἰς τέσσαρα µερ:- 
ζόμενος, xai Φεισῶν μὲν ὄνομα τῷ πρώτῳ, x Ano» 
δὲ τοῦτο δηλοῖ ’ τοῖς δ' Ἕλλησι Γάγγης οὗτος dvó- 
µασται, τὴν Ἰνδιχὴν διιὼν (34), x«t ἑχδιδοὺς εἰς 


Varia lectiones οἱ note. 


(48) Ἡ Γραφὴ περιέχει ποιήσασθαι χε.ευσθῆ- 
αι. Ita cod. Colbert. Wolfianus, προσαγορσύει xs- 


λευσθῆναι. W. 
(19) Ἡ παρθένος v5. Pro ἡ χαδαρὰ xal ἁπμι- 


γῆς dictam putat Wolfius : malim quod nondum 
aratro proscissa essei. . 

(20) Ἠετόχειν. Al. ms. ἆπο)αντιν Ww: 

QU) 13x Ἰγδικὴ» διιών. Sequentia usque ad 


51 


ANNALIUM LIB. I. 


98 


τὸ πέλαγος. Επὼν δὲ χαλεῖται 6 δεύτερος ᾽ σηµαίνει A ab. Oriente prominet. Eum Josephus Nilum a 


δὲ ἡ χλῆσις τὸν ἀπὸ τῆς ἀνατολῆς ἐχδιδόμενον, ὃν 
Νεῖλον Ἰώσηπος λέγει προααγορξύειν τοὺς Ἓλληνας,. 
Ὁ δ' ἐπὶ τοῦτο Τίέγρις ἐστιν, ὃν καὶ Διγλὰθ χἀλεῖ- 
αθαί φγσιν ὁ αὐτὸς, xal τὸ μετὰ στενότητος ὁξὺ 
ἐμφαίνεαθαι τῷ ὀνόάκατι,. Ὁ δὲ λοικὸς Εὐρράτης 
ἑατίν ' ftot φθρὰ, ἢ ἄνθοςο, Ἡ σχεδασµύός ' xa 
ἄμφω δὲ οὗτοι εἰς τὴν Ἐρυθρὰν εἱσδάλλουσι θάλασ- 
aav. Παρίστησι δὲ τῷ ᾽Αδὰμ ὁ θεὸς πάντα τὰ Qua * 
ὁ δὲ ἑχάστῳ γένει αὐτῶν ὀνόματα τίθηόι. Κτίζει ve 
τὴν γνναῖχα (22) ὁ θεὺς, µίαν τῶν πλευρῶν λαδὼν 
ὀπνώττοντος Teu ᾽Αδὰμ, xal προσήγαχεν αὐτὴν 
αὑτῷ. 'O δὲ ἐξ ἑαυτοῦ γενοµένην ταύτην ἑγνώ- 
ρισε, Χαὶ γυναῖχα ὠνόμασει Tol; yàg Ἑδραίοις 
Ρὐέα καλεῖται ἡ vuvh, χάχείνη Εὖα ὠνόμαστο. 
"Hv μὲν οὖν ἀμφοῖν dv τῷ παραδείσῳ µαχαρία 
&ayeyh, Ὑυμνοῖς cüst τῇ ἁπλότητι, καὶ ζωῇ 
τῇ ἀτέχνῳ. Φθονοῦνται δὲ παρὰ to) ὄφεως, f| μᾶλ- 
low παρὰ τοῦ νοητοῦ δράχοντος. Καὶ πρόσεισιν 6 
ἴφις τῇ γυναιχὶ, xal συμθουλεύει γεύσασθαι τοῦ 
ουτοῦ τῆς φρονήσεως' ὁμοφωνεῖν δὲ τότε qnoi ὁ 
Ἰώστηπος τὰ ζῶα ἅπαντα, Ἡ δὲ πείθεται, xai 
ἱδυνθεῖσα τῇ βρώσει, πείθει xat τὸν ἄνδρα τοῦ xap- 
ποῦ μετασχεῖν. Καὶ ἔγνωσαν γυμνοὺς ἑαυτοὺς, xal 
ix φύλλων συχῆς ἐποίησαν ἑαυτοῖς περιζώματα. 
Ἑκ ρύπτοντό τε διὰ τὴν γύμνωσιν ἀπὸ τοῦ θεοῦ ὁ 
λδάμ τε χαὶ fj γυνή’ χαὶ ὁ θεὸς τὴν αἰτίαν ἠρώτα, 
xat ὁ ᾿Αδὰμ τν γύμνωσιν προεθάλλετο, καὶ τὸ 
αἰτίάμα προσῆπτε τῇ Υυναιχίἰ. Ἡ ὃ) ἐξηπατῆαθαι 


καρὰ τοῦ ὕφεως ἔλεγεν. Ὁ δὲ Geb; τῷ Doe xat- σ 


α2ασάμενος πρότερον, ποδῶν τε αὐτὸν στερῄσας, xai 
τὴν Quvhv ἀφελόμενος, χατὰ τὸν Ἰώσηπον, xal 
ἱλυσπᾶσθαι χατὰ γῆς ἐπιτάξας, χαὶ πολέμιον ἆπο» 
efvac τὸ σπέρµα τῶν ἁπατηθέντων, πρὸς τὴν Υν- 
vaixa τρέπεται, xal τῷ ἀνδρὶ αὐτὴν ὑποχείριον 
τίθησι, xat ταῖς àv τῷ τίκτειν ὡδῖοιν ἐπιτιμᾷ. Εἶτα 
φ1ὶ τὸν ᾿Αδὰμ ὑπάγει ἐπιτιμίῳ: τόδ v ἡ πρὸς τὴν 
γῆν, ἐς ἧς ἐλήφθη, ἀποστροφὴ, καὶ τὸ ἐν ἱδρῶτι 
τὸν ἄρτον ἐσθίειν, xal «b τὴν γῆν ἀκάνθας xal τρι- 
θόλους ἀνατέάλλειν αὐτῷ. Καὶ µετοιχίζει αὐτοὺς ix 


Grecis appellari ait. Qui sequitur, Tigris est, 
quem Diglathun appellari idem auctor affirmat : 
quo vocabulo acumen sive celeritas cum angustiis 
significatur. Qui restat Euphrates est : declarat 
autem ea vox sive impetum, sive florem, sive dis- 
sipationem : hi ambo in Erithreum mare erum- 
punt. Deus porro onimantes omnes ante Adamum 
statuit, ut is unicuique generi nomen luderet. 
l'raterea mulierem condit, costa sumpta ab Adamo 
dormiente, et eam adducit illi. Is vero ex se 
faclam agnovit, at mulierem nominavit. Nam 
Evam IHebrzei mulierem vocant, que illa nomine 
fuerat appellata. Ac utrique vitam in paradiso 
beatam agebant, nui simplicitate, et vita fraudis 


B 17 experte. Hanc. invidet eis serpens, vel draco 


potius, qui per serpentem intelligitur. Accedit 
serpens, fit auctor mulieri gustandi de arbore sa- 
pientiz: (eamdem autem tum fuisse vocem Jose- 
phus tradit omnium animantium) ; illa paret, esuque 
dcelectata marito etiam persuadet ut fructus esset 
partceps. Mex nuditate sua agnita, e ficulnis 
foliis cingula sibi fecere, seque a conspectu Doi 
subdueunt Adam et mulier. Cujus rei causam Deo 
percontante, Adamus nuditatem excusat, et cul- 
pam in mulierem transfert. Hxc vero a serpente 
se deceptam queritur. Deus autem serpentem 
prius exsecratas, privatum pedibus, ademptaque 
voce, et humi volutari jussum, hostem eoruin 
declarat, quos decepisset : ac. ad mulierem con- 
versus, maritu eam reddit obnoxiam, et partus 
doloribus multat. Deinde viro etiam poenam irro- 
gat hujusmodi, utet in terram, unde sumptus 
esset, reverteretur : et in sudore pane suo vescere- 
tur, et terra spinas οἱ tribulos ei gigneret. Jtaque 
paradiso ejicit pelliceis indumentis amictos, per 
qua crassior caro fortassis et. mortalis ac refra- 
οἱατία inteligitur. Hinc laboriosa nobis et plena 
dolorum vita exstitit, et ad vitia propensio. 

τοῦ παρβδείσου, δερμάτινα aütolg περιθεὶς ἐνδύ- 


pasa, ἴσως τὴν παχυτέραν σάρχα, x«l θνητὴν, καὶ ἀντίτυπον. Εντεῦθεν ἡμῖν d$ μοχθηρὰ χαὶ ἑπώδννος 


ζω], καὶ τὸ πρὰς χαχίαν εὐόλισθον. 


Γ’. Γίνονται τοΐνυν παΐδες αὐτοῖς, ὧν Κάῑν μὲν ϱ 


ὁ πρότερος ἣν (ατῆσιν σημαίνει τὸ ὄνομα), ὅτι 
Ἱχτήσαντο ἄνθρωπον. "Λόθελ ὃ' ὁ δεύτερος. boot 
δὲ πένθος | κλῆσις, ἔσεσθαι γὰρ αὐτοῖς πέἐνθο; 
ἔμελλε δι αὐτόν. Καὶ ὁ μὲν "A662 νομεὺς ἣν ποι- 
pvlou, xal ἀρετῆς ἐπεμέλετο. 'O δὲ Κάῑν ἐγεώργει 
τὴν γῆν, πονηβότατος ὧν. Δόξαν δὲ αὐτοῖς ἀπαρχὰς 
ἐκ τῶν ἰδίων πόνων προσαγατεῖν τῷ θεῷ, ὁ μὲν ᾿Α6ελ 
τὰ χρείττω τῶν πρωτοτόχων καὶ θρεµµάτων προᾶ- 
Ίνεγχε, Κάῑν δὲ τὰ τυχόντα προσηγΊόχει τῶν τῆς γῆς 


]H. Liberos igitur suscipiunt, quorum prior 
€ainus (acquisitionem hoc significat), quod homi- 
nem acquisissent ; posterior Abelus (luctum notat 
vocabulum : nam propter eum in luctu futuri erant) 
appellatas est. Ac Abelus quidem erat opilio, vir. 
tatisque studiosus : Cainus sutem terram colebat, 
homo improbissimus. Porro cum .eis visum — esset 
primitias laborum suorum offerre Deo, Abelus 
prestanüora ex primogenitis gregis offert, Caino 
sine delectu de terre fructibus offereute. Cum 


Varie lecliones et note. 


θάλασσαν in textum immisimus, ex cod. Viennensi 
et ex duobus Regiis et Colberteo. Sic autem edide- 
rat Wolfius : Τὴν Ἰνδιχὴν διιὼν χώραν, xa* πᾶσαν 
την v» χυχλῶν Εὐτάτ. Τῷ δὲ δευτέρῳ ποταμῷ 
Γεὼν τοὔνομα * δηλοί δὲ τοῦτο πολύ. Νεῖλος δ᾽ οὗτος 
τοῖς Ἕλλησι χάχληται! οὗτός ἐστιν χοχ)λῶν πᾶσαν 


τὴν γῆν Αἰθιοπίαν ' Ὁ δέ γε τρίτος Τίγρις ἐπονο- 
µάρεται, τουτέστιν ἠχῶν, Ὁ δὲ λοιπὸς Εὐφράτης 
ἐστὶ», ἧτο: φορὰ, ἤγουν xlvnatz* καὶ ἄμφω δὲ οὐτοὶ 
εἰς τὴν Ἐρυθρὰν εἰσβάλλουσι θάλασσαν. 

(22) Γυγαἴκα. «ta Reg. alter cod. Wolflianus γύι 
νσιον. 





8) JOANNIS ZONAR.E 60 
aute: Deus Abeli munera, Caini oblatione repu- Α χαρπῶν καὶ ngo3£zy17 68:5, cot; τοῦ "ΑΡελ b opou, 
diata, acceptasset, is illum sibi prelatum zgre fe- — «jj δὲ τοῦ Κάῑν οὗ προσέσχε προσαγωγῇ. Ὁ δὲ φθο: 
rens, occidit : et diris obligatus a Deo ad gemitum νήσας ἐπὶ τῇ προτιμήσει. κτείνει αὐτὸν, καὶ ἑπάρατος 

; et tremorem condemnatur, et a conspectu Dei µΥίνεται τῷ 8e, καὶ ατένειν χαὶ τοέµειν χαταδε- 

t ejectus, interra Naid habitat, ibique liberos pro- ῥδίχασται. Ἐχθληθεὶς δὶ ἀπὸ προσώπου τοῦ θεοῦ, 

'ereat, Hic mensuras et pondera excogitavit, οἱ ἐν Υῇ Ναὶδ ὤκησεν, ἔνθα καὶ παῖδας ἐγείνατο. 


' primus agros limitibus distinxit, magister scelerum, 
atque urbem de nomine primogeniti sui Enossi 
condidit. Enossi fllius fuit Gaidad, qui Maleleelem 
genuit , Maleleel Mathusalem : quo natus Lainechus, 
e duabus uxoribus fllios suscepit Lxxviu, quorum 
Joabel armentarius fuit, pastu 16 ovium gaudens ; 
Jubal musicam excogitavit, et citharam ac psalte- 


Οὗτος µέτρα τε xal στἆθµια Exsvónos. Καὶ πρῶτος 
ὅρους ἐπίξατο (23) γῆς, πονηρἰας χαθηγητὸς xpn- 
µατισθείς. Καὶ πόλιν εἰς ὄνομα τοῦ πρωτοτόχου 


υἱρῦ αὐτοῦ Ἑνὼς ᾠκοδόμησεν υἱὸς δὲ τοῦ ᾿Ενὼς 
Γαἴδὰδ, υἱὸς δὲ τούτον Μαλελεὴλ, τοῦ δὲ Μαθον - 
σἀάλα, οὗ Λάμεχ υἱός. Οὗτος δύο γυναῖχας ἑαυτῷ 


συναρµόσας, Αδὰν xa Σελὰν. παῖδας ἐς ἀμφοῖν 


rium composuit ; Thobel Sela natus, faber fuit, ἔσχεν ἑδδομήκοντα xai ἑπτά' Gv. Ἰωαθὶλ μὲν κτη- ' 
ferro et re tractando occupatus. Adamo post Abe- .. νοτρόφος ἦν, χαὶ προθατείαν Ἠγάπηπεν' Ἰουρὰλ δὲ 
lis. nteritum annos nato ccxxx alius natus est β- B Μουσιχὴν ἐπενόησε, xal κιθάραν ἐμηχανήσατο, xat 
lius, quem Sethum.appellavit. Obiit Adamus, cum Φαλτήριον. θόδελ δὲ γεγονὼς ἐκ Σελᾶς, σιδηρεὺς 
aunos vixisset. Dcccc et xxx., Sethus annos v et cc jv, ἐργάτης σιδήρου τε xal χαλκοῦ. T δὲ 'Aüku 
g'nuit Enossum. Hic primus ausus est invocare µμετὰ θάνατον ᾿Αθελ διαχοσίων τριάχοντα Ὑεγονότι 
nomen Domini Dei, et Deum appellare Dominpm. ἐἑτῶν, ἕτερυς ἐγεννήθη νυἱὸς, ὃν ἐκάλεσε X10. Τέ- 
Sethus cum annos ncccc el xn. explevisset, defecit, Όνηκε δὲ ^ 'AóXp, ἔτη ζήσας ἑνναχόσια xal τριά- 
(1119 et flliabus relictis. Hic virtutem coluit, idem- — xov:a. X50 δὲ γενόμενος ἑτῶν πέντε xa διακοσίων, 
que studium posteris suis tradidit, qui doctrinam ἐγέννησε ziv Ἑνὼς, ὃς πρῶτος i mioev ἐπικαλεῖσθαν 
rerum coelestium a se inventam, duabus columnis, τὸ ὄνομα Κυρίου τοῦ θεοῦ, τόν τε Θεὸν πρρσαγο- 
alteri lapideze, alteri ex latere coctili inscripserunt: µρεῦσαι τὸν Κύριον. Δώδεχα δὲ καὶ ἑννακόσια ἔτη 
quod Adamus predixerat, universitatem rerum et *à πάντα (f$ea; Σὴθ, xol υἱοὺς xaX θυγατέρας 
i4ni et aqua perituram. £nosso natus est Cainan, λιπὼν, ἐξέλιπε: ὃς &ápsshv µετμει, xal μιμττὰς τοὺς 
a'iique fli ει fllis. Mortuus est, cum vixisset an- ἀπογόνους χατέλειψεν, οἳ σοφίαν τὴν περὶ τὰ οὐράνια 
μυ3 v et DCCCC. Cainano orti sunt Meleleel, aliiqueli- κχατενόησαν, καὶ στήλαις δυσὶ, τῇ μὲν &x λίθου, τῇ 
beri. Obiit, cum vixisset annos pcccc et x, Meleleelis C δὲ ἐκ πλίνθου ὁπτῆς πεποιηµέναις, τὰ εὑρημέ"'α 
filius fuit Jared, et alil : vita excessit anno ziatis ἐνέγραψαν, ἵνα καὶ τοῖς μετέπειτα σώκωνται. Ἔσεσθαι 
ροσσχον. Jared pater Henochi, et prater.hunc, Y&p ἀφανισμὸν τοῦ παντὸς, ᾿Αδὰμ προειρήχει, ix 
aliorum, defunctus est, cum vixisset annos. Lxu — mupó; τε καὶ ὕδατος. Ἐξ Ἑνὼς δὲ ἑτέχθη 6 Kolviv, 
supra pcccc. Henochi filius fuit Mathusala, et alii, — &33ot τε υἱοὶ xal Ouyacépec,xat ἁπέθανεν ἔτη ζήσας 
Acceptus autem fuit Henochus Domino, et transla» — mévze xal ἑνναχόσια. Ἐκ δὲ Kaiviv ἑξέφυ Μελειεὴλ 
tu5, ne€ reperius, annos natus cccLxv. Matbusalae — xai ἕτεροι παῖδες, καὶ τέθνηχε ζῆσας ἀριθμὸν ἑτῶν 
lias Lamechus fuit, et alii. Moritur anuo ztatis— àvvaxocluy xal δέχα. Παῖς δὲ Μελελεὴλ 6 άρεδ, 
PCCCCLXIX. Lamecho natus est Noe. Lamechus vera καὶ ἕτεροι, ὃς κατέλυσε τὴν ζωὴν ἐπ ἔτεσιν ὀχτα- 
mortuus est, expletis annis DCCLIH. χοπίοις xal πέντε πρὸς ἔνενβχοντα, Ἰάρεδ δὲ mavho 
του Ἐνὼχ, καὶ παίδων ἐπὶ τούτῳ ἑτέρων, καὶ τέθνηχε βιώσας ἔτη ἐνναχόσια xal ἑξήχοντα πρὺς 
δυσίν * vib; δὲ τοῦ ᾿Ενὼχ Μαθουσάλα xai ἕτεροι. Εὐηρέστησε δὲ Ἑνὼὠχ τῷ Κυρίῳ, καὶ µετετέθτ, 
x1it οὐχ εὑρίσχετο, ἑτῶν γεγονὼς τριακοσίων ἑξήχοντα χαὶ πέντε. Παῖς δὲ τοῦ Μα[ουσάλα Λάμεχ. 
καὶ ἕτεροι, χαὶ 0νῄσχει ζήσας Ert; ἑνναχόσια ἑξέχοντα χαὶ ἑννέα. Nos. δ᾽ ἑτέχθη τῷ Λάμεχ, καὶ τέ- 
Όνηχε Λάμεχ ἑπταχόσια ζήσας ἔτη, χαὶ πεντήχοντα πρὺς τοῖς τρισ[. 

IV. No: tres nati sunt filii, Semns, Chamus,Ja- D — A'. Tip δὲ Νῶε τρεῖς ἐγένοντο. παῖδες, Zhu, Χὰμ, 
phetus. Filii porro Dei, conspectis flliabus homi- —'[ázc8. Ἰδόντες δὲ οἱ υἱοὶ τοῦ Θεοῦ τὰς θυγατέρας 
num, eas uxores duxerunt. Vocat autem Dei filios τῶν ἀνθρώπων, ἔαθον ἑαυτοῖς γυναῖχας' υἱοὺυς δὲ 
Scriptura, Sethi posteros, ob studium et cultum τοῦ θεοῦ φησιν f; Γραφῇ, τοὺς ἁπογόναυς τοῦ Σὴθ, 
virtutis : quo pacto etiam filios Altissimi vocat ὡς ἀρετὴν µετιόντας, καθὸ xai υἱοὺς "Yuylotou τους 


eos, qui sunt virtute przediti. Hominum vero filias 
nominat, oriundas ex Caini posteritate. Josephus 
aulem ait, angelos accepisse filias hominum, eo 
sic (opinor) vocatos, quod placerent Deo, illorum- 
que vitae rationem zwularentur. Multiplicati ho- 


ἑναρέτους χαλεῖ. θυγατέρας δὲ τῶν ἀνθρώπων φησὶ, 
τὰς ix τῶν τοῦ Κάῑν ἀπογόνων χαταγοµένας. 'O 
δὲ Ἰώσηπος ἀγγέλους λέγει τὰς θωγατέρας τῶν 
ἀνθρώπων λαθεῖν, οὕτω χαλέσας, οἶμαι, αὐτοὺς, ὡς 
εὐαρεστοῦντας Θεῷ, xal τὴν ἑχείνων πολιτείαν 


Varia lectiones et note. 


(33) 'Exsvóncs, xal πρῶτος ὅρους ἐπήξατο. À - 
ter cod. hoc loco mutilus hzc dantaxat habet : 'Ex- 
ενόησε. Τούτῳ vevvdzac παῖς "Evo. 'Ez ὦ l'at636, 


ἀφ᾽ οὗ Μαλελεήλ * τῷ δὲ Μαθουσάλα τίχτεται Aapix 
υἱός. θατος, eic. W. 


(1 ANNALIUM L.1B. I. 63 


ἑ τιτγδεύοντας. Πλγθυνθέντες δὲ οἱ &/0purot πρὸς A mines, ad improbitatem deflexerunt, ac liberos ge- 


xaxlay ἀπέχλιναν' οἷς xal παῖδες ἐγένοντο ὑθρισταὶ, 
γαὶ ἀτάσθαλο:, διὰ τὴν ἐν τῇ δυνάµει πεποίθησιν. 
Οἷς «ὸ θεῖον προσώχθισε, xal τὸ µακρόδιον ὑπετέ- 
' µετο, ἑχατὸν χαὶ εἴχοσιν ἔτεσι την τῶν ἀνθρώπων 
«τεριγράὀας ζωὴν. Nos εὗρε χάριν ἑναντίον τοῦ θεοῦ. 
A:b xa εἰς θάλασσαν τῆς Ἱπείρου µεταθλτθείσης 
δι ἐπομθρίας πολυηµέρου τε xal σφ.δρᾶς, πᾶν μὲν 
τὸ ἀνθρώπινου φθείρεται γένος. Nie δὲ μόνος σώ: 
ζεται προμτθείχ θεοῦ, ξυλίνη λάρνακι, ἣν τετράγω» 
νον χστεχχε΄ασε, μῆχος μὲν ἔχουσαν πήχεων τρια- 
χωσίων, τὸ δὲ πλάτος πεντήχοντα, xal τὸ βάθος 
τριάχοντα. "Ev $, αὐτός τε xal οἱ παῖδες σὺν αὐτῷ, 
ἐμθέβηχεν, καὶ ἡ µίτηρ, xai αἱ γυναῖκες αὐτῶν, 
σπέρµατά τε παντοῖα ἐνθέμενος. xal ζῶα ὁμοίως 
Ex γένους παντός, πρὸς δ.ατἠρησιν τῶν :γενῶν αὖ- 
τῶν, ἀνὰ δύο μὲν τῶν ph καθαρῶν, ἑπτὰ δ᾽ ἐξ Exá- 
στου Ἰένους τῶν γαθαρῶν. Δέχατος 0 ἣν 6 Νῶε ix 
τοῦ ᾽Αδὰμ ἀριθμούμενος, xal μετὰ χιλιόδα διπλὴν 
ἑτῶν πρὸς διαχοσίοις τΞσσαράκοντα χαὶ δύο µέχρι 
xal αὐτοῦ τοῦ κχαταχλυσμοῦ. ᾿Ανοιγέντων δὲ τῶν 
αταραχτῶν τοῦ οὐρανοῦ ἡμέρας τεσσαράκοντα xal 
νύχτας, τὸ ὕδωρ ἐπὶ πῄήχεις πεντεχαίδεχα ὁρῶν 
ὑφψηλότερον γέγονε. Λέξαντος δέ γε τοῦ ὑετοῦ, xal 
-οὗ ὕδατο; ἑλαττουμένου μεθ) ἡμέρας ἑκατὺν xo 
πεντίχοντα, 5 λάρναξ ὄρει τινὶ τῖς ᾽Αρμενίας προ- 
a«)X£-À:, χατὰ τὸν μΏνα τὺν ἕθδομον. "Ote χαὶ 
a voitac ὁ Nie, µεθίησι xópaxa: ὁ δὲ οὐχ ἐπαντιλθε. 
Kai μεθ ἡμέρας àgtxe περιστερὰν, f) πάλιν ὑπέ- 
στρεφεν. Ἑ πτὰ δὲ διελθουσῶν ἡμερῶν, αὖθις ἀφῆ- 
x:v σὐτην, dj 0b »ápyo; ἑλαίας φέρουσα ὑπενέ- 
στησε. Νάντεῦυῦεν ἕγνω, ἐκλελοιπέναι τὸ ὕδωρ ἀπὸ 
τῆς γῆς. Καὶ ἐξῆλθον Νῶε xal ἡ γυνῆ αὗτοῦ, xal 
ol υἷοὶ αὐτοῦ σὺν ταῖς αὐτῶν γυνα!Θ, xal τὰ Qua 
503a f» μετ αὐτῶν iv τῇ κιέωτῷ, καὶ ἔθυσε τῷ 
Θεῷ. ᾽Αποβατῆριον δὲ τὸν τόπον χλλεῖσθαι τοῖς 
᾽Αρμενίοις φησὶν ὁ Ἰώσηπος, xai λείψανα δείχνυ- 
σθαι της λάρναχος ἐκεῖ * μεμνῆσθαι δὲ xal τοῦ xá- 
ταχλυσμοῦ καὶ τῆς κιθωτοῦ λέγει xal πολλοὺς τῶν 
τὰς βαρθαριχὰς ἱστορίας συγγραφαµένων, τὸν 
Χαλδαῖον τε Βηρωαὸν, καὶ Ἱερώνυμον τὸν Αἰγύπ- 
τιον, ὃς τὴν ἀρχαιολογίαν τὴν Φοινικικὴν συνεγρά- 
qato, xal τὸν ἀπὸ Δαμασχοῦ Μνασέαν' ὁ δὲ θεὸς 
µηχέτι ἐπαγαγεῖν εἶπε τοιουτονὶ πάθος τῇ Υῇ. 
Ἑνετείλατο δὲ πρὸς βρῶσιν χεχρῆτθαι τοῖς ζώοις, 
πλὴν χρέας Ev αἵματι φψυχῆς μὴ ἐσθίειν, xal φόνου 
ἀνθρώπων ἀπέχεσθαι. Σημεῖον δὲ τοῦ µηχέτι xa- 
ταχλύσαι τὴν γῆν iv ὄμθρῳ, τὸ τόξον ἔθστο τὸ ἐν 
τῇ νεφέλῃ, τὴν Ἶριν διὰ τοῦ τόξου δηλῶν. Νῶε δὲ 
μετὰ τὸν καταχλυαμὸν βιώσας fcm τριαχόσια καὶ 
πεντήχοντα, θνήῄσχει ἐνιαυτῶν γεγονὼς ivvaxo- 
σίων xal πεντήχοντα. Ἐϊρηται δέ γε περὶ τῆς πο- 


nuere injurios, et ex filucia virium temerarios : 
quibus Deus offensus, etiam longzvitatem sustulit, 
vita hominum centum viginti annis circumscripta. 
Noe vero gratiosus fuit apud Deum. 19 Itaque con- 
tinente in mare vehemens οἱ diuturnum commu- 
tata, omne humanum genus interit. Noe solus di- 
vina Providentia arca lignea conservatur, quam 
quadrangulam fabrcfecit, longitudine — cubituum 
ccc, latitudine L, altitudine xxx. Eam conscendit 
ipse cum filiis, et mater, uxoresque eorum : ac se- 
minibus variis impositis, et animalibus cujusque 
generis, ad genera eorum conservanda, binis im- 
mundorum, et septenis paribus mundorum. Noe 
ab Adamo decimus numeralur, annis  MMCCXLI 
elapsis usque ad diluvium. Apertis autem coli ca- 
taractis ad dies xi, totidemque noetes, aqua xv cu- 
bitis montium altissimorum cacumina superavit. 
Cum pluvia desiisset, et aqua post dies cL minue- 
retur : arca ad quemdam Armeni» montem septi- 
mo mense applicuit. Noe vero corvum per fene- 
stram emisit, qui non reversus est. Post dies ali- 
quot emisit columbam ; ea. rediit. Septem diebus 
elapsis, eadem, rursus emissa, festucam olivz re- 
tulit. Unde intellexit, aquam defecisse in terra. 
Itaque Noe et uxor ejus, et. filii cum suis uxori- 
bus, sunt egressi, et animalia quze cum eis in arca 
fuerant, ac sacrificarunt Deo. Locum eum Exscen- 
sum vocari ab Armeniis, tradit Josephus, et arcz 
reliquias ibi monstrari, ac mentionem facere dilu- 
vii et arce multos barbariez historie scriptores : 
ut Derosum Chaldzum, et /Egyptium Hieronymum, 
qui Pho'nicias antiquitates scripserit, et Mnaseam 
Damascenum; Deus autem se non amplius talem 
cladem terr: immissurum dixit et vesci jussit ani- 
mantibus (carnem tamen in sanguine animx ve- 
tuit edere) εἰ c»de hominum abstinere. Signum 
non peritura aqua terrz, ut in diluvio faetum, ar- 
cum in nube posuit, iridem per arcum intelligendo. 
Noe post diluvium vixit annos ccct; moritur natus 
annos DpcCCCCL. Josephus de multitadine annorum 


ilius statis hominum sic ait : Νέεπιο hanc vitam, 


annorumque paucitatem intuens, falsa. existimet ea 
que de veteribus memorantur. Nam illos, cum Deo 


p chari essent, et ab ipso Deo orti, ac cibis etiam ad 


diuturnitatem aptioribus uterentur, non mirum fuit, 
tantum temporis spatium vivere. Allera longrmeitatis 
causa [uit, utilitas rerum ab eis. excogitatarum, at 
astronomicg et geometrie : que deprehendi αὐ eis 
certo et explicari haud potuissent, ni pc annos vixis- 
sent, 90) quanto spatio magnus annus. completur. 
Hzc ille. 


λυετίας τῶν ἀνθρώπων ἐχείνων ταῦτα τῷ Ἱωσήπῳ  Μηδεὶς οὖν πρὸς τὸν viv βίον καὶ τὴν βραχύ- 
τητα τῶν ἑτῶν, ψευδῆ νομιζέτω τὰ περὶ τῶν πα.]ωιῶν ἱστορούμεγα. Οἱ μὲν γὰρ θεοφιλεῖς ὄν- 
τες, καὶ ὑπ αὐτοῦ τοῦ θεοῦ γενόµενοι, xal διὰ τὸ ταῖς τροφαῖς (24) ἐπιτηδειοτέραις κεχρῆσύαι 


Vario lectiones et note. 


vt: W 


24) Kai διὰ τὸ ταῖς τροφαῖς. ΔΙ. Καὶ διὰ τὸ τὰς τροφὰς ἐπιτηδειοτέρας 


ποὺς πλείονα χρήνον εἷ- 





EwM ο ο πτ 


μμ”... ο 
πρὸς ᾖΆνιδιωρω (4,70€, Εεἱκότως ἔζων π.ῆθος ἐτῶν tocobDrov. Ἔπειτα καὶ διὰ τὴν εὐχρηστίαν 
ὧν ἐπεγόουν. ἀστρονομίας τε καὶ γεωμετρίας, ἅπερ οὐχ ἦν ἀσφαλῶς αὐτοὺς κατανοησαί τε 
καὶ εἰπεῖν pij ζήσαντας ἑξακοσίους ἐγιαυτούς' διὰ τοσούτων γὰρ π.ηροῦται ὁ μέγας ἐνιαντός. 

V.Noz vero filii, δοιηυ8, Chamus, Japhetus, cum A — E'. Οἱ δὲ τοῦ Νῶε παῖδες, Σὴμ. Χὰμ, καὶ Ἰάφεθ, 


redes suas e montibus in planitiem transtulissent , 
Noe, planiata vinca, epotoque vino inebriatus nu- 
datur. Ibi Chamus, nuditate patris visa, rem veluti 
per derisum suis fratribus nuntiat. Verum illi veste 
in tergum rejecta, retrorsum accesserunt, et nu- 


., ditatem ejus aversis oculis contexerunt. Qua de 


causa Noe, discussa ebrietate, illos votis remune- 
ratur, Chamum detestatur. Campus quem inco- 
luere Νο filii, Sennaar vocatur ; quorum cuique 
multis liberis matis, et in familias propagatis , 


multiplieati aunt eorum posteri. Nemrodus, Cham . 


nepos, qui primus in terris gigas visus est, homo 
audax, οἱ robore: manuum przstans ceteris, (γ- 
rannicuin imperium institu:t, ae eis condendz tur- 
ris ex coctis lateribus auctor fuit. Sed Deus in- 
»itutum eoruin callide elusit, injecta linguarum 
diversitate, ut alii aliorum sermonem non intelli- 
gerent. Campus ille nunc Babylon vocatur, ob ser- 
monum confusionem. Nam Babel Ilebrzis est con- 
lusio. Ob eam linguarum diversitatem ita fuere 
dispersi, ut omnem continentem, omnes insulas 
«omplerent. Ex illis Noz posteris ita dissipatis, 
genles condità et cognominate sunt. Japhetus 
quidem septem genuit filios, qui a montibus Tauro 
οἱ Àmano progressi sunt, in Asia usque ad Ta- 
naim fluvium , in Europa usque ad Gades, quo- 
runi cognomina gentibus eunt indita. Gomares eniin 
a Gomer, nunc Galatz dicuntur. Magogos suos po- 
steros nominavit Magog, nunc Scythe vocantur. 
Ab Jovan, lones eLomnes Grzci cognomen habent. 
A Madai Madzi, hoc est Medi, nunc vocantur. 
Thobel Thobelos a se cognominavit, Iberes bi sunt. 
Mosoch auetor fuit Mesclenorum, qui nunc Cappa- 
doces babentur. Thiras a se nominavit Thiros, qui 
mutato post nomine Thraces dicii sunt. Àb Ja- 
pheti porro posteris hi orti sunt: Aschanaxes, Re- 
genes dicti, ab Aschanaxo : Riybatlzi (sic olim 
Paphlagones vocabant) genus ducere a Riphato 
creduntur. Thorgamzi Thorgamam auctorem 
jactant, post mutato nomine Phryges ap- 
pellati. Elisan Alis;orum princeps exstitit , 
qui aunt JZEolenses : et Tarseus Tliarsensium, 
sic enim olim Cilices vocabantur : unde 
precipua urbs eorum Tarsus dicitur, facta 
2 unius Περ mutatione. S.c enim Josephus de 
Tarso scribit. Alii dicunt, Perseum in Ciliciam 
profectum, ac de condenda urbe cogitantem, dum 
fabris locum urbis demonstraret, planta pedis 
Jerram percussisse, atque inde urbem (Τάρσος cnim 
plantam Latinis significat) cognominatam. Οι!» 


ἐχ τῶν ὁρῶν εἰς τὴν πεδιάδα χατῴχησαν. Νῶε δὲ 
φυτεύσας ἀμπελῶνα, ἔπιεν Ex τοῦ olvou, χαὶ ἐμε- 
θύσθη, xal ἑγυμνώθη. Xàp δὲ τὴν γύμνωσιν τοῦ 
πατρὸς ἰδὼν, τοῖς συγγένοις ἀνήγγειλεν, οἵον ἔπεγ- 
γελῶν τῷ πατρἰ. Οἱ δὲ χατὰ νώτου θέμενοι τὸ ἱμά- 
τιον, την πατριχὴν ἐχάλυψφαν γύμνωσιν, ὀπισθοφα- 
νῶς Ἰόντες, χαὶ ph προσθλέψαντες τῷ matpl. Διὸ 
xai ἀνανίφας ὁ Noe τοὺς μὲν εὐχαῖς ημείφατο, τῷ 
δὲ Χὰμ κατηράσατο' τὸ δὲ πεδίον ὃ χατῴχουν οἱ 
υἱοὶ Νῶε, χέχληται Σεναάρ. Πολλῶν δὲ γενοµένων 
ἑχάστῳ παίδων, χαὶ εἰς γενεὰς προελθόντων (95). 
ἐπληθύνθησαν οἱ τούτων ἀπόγονοι. Νεθρὼδ δὲ τις 
ὁ τοῦ Χὰμ υἱωνὸς, ὃς πρῶτος ὤφθη Ὑίγας ἐτὶ 
τῆς γῆς, τολμηρὸς χαὶ χατὰ χεῖρα Ὑενναιότερος 


B τῶν ἄλλων ὑπάρχων, el; τυραννίδα τὰ πράγματα 


περιέστησε, xal πύργον οἰκοδομεῖν αὐτοῖς ὑπέθετο 
ἐξ ὁπτῆς πλίνθου δξδομημένον. ᾽Αλλ᾽ ὁ θεὺς τὰς 
τούτων βαυλὰς (26) διεσχέδασεν εὐφνῶς, ἀαυνέτους 
τῶν παρ) ἀλλήλων φωνῶν διὰ τοῦ τῶν Ἱγλωσσῶν 
μερ.σμοῦ τούτους ἀποφηνάμενος. Τὸ δὲ π.δίον 
ἑχεῖνυ vov Βαδυλὼν χαλεῖται, διὰ viv περὶ διάε- 
xtov σύγχνσιν. 'E6paiot μὲν Υὰρ Βαθὶλ χαλοῦαι 
thv σὐγχυσιν. Zxlbvavzat δὲ λοιπὸὺν ὑπὸ τῆς ἆλλο- 
γλωσσίας, ὡς πᾶσαν Ίπειρον xol νησον πληρω- 
0ῆναι αὐτῶν. Σχεδασθέντων δὲ τῶν ἀπογόνων τοῦ 
Nos, &E ἐχείνων τὰ ἔθνη συνέστησάν τε καὶ cvo- 
µάσθησαν. Ἑπτὰ voov ὁ Ἰάφεθ νυἱοὺς ἐγέννησεν, 
οἱ ἀπὸ τοῦ Ταύρου xal ᾿Αμάνου τῶν ὁρῶν προῇλθον, 
ἐπὶ μὲν τῆς ᾿Ασίας ἄχρι ποταμοῦ Ταναῖδος' ἐπὶ δὲ 


C τῆς Εὐρώπης ἕως Γαδείρων, ὧν τοῖς ὀνόμασι xol 


ἔθνη ἐπεχλήθησαν. Γομαρεῖς μὲν ἀπὸ lópep, οἱ 
voy Γαλάται λεγόμενοι’ Μαγώγας δὲ τοὺς ἐξ αὐτοῦ 
ὠνόμασεν ὁ Mayo, Σχύθαι δὲ νῦν χαλοῦνται. Ἐκ 
δὲ Ἰωδὰν Ίωνες καὶ πάντες Ἕλληνες ἐπεχλήθησαν. 
'Ex Μαδαῖ δὲ Μαδαῖοι, οἱ Μῆδοι προσαγορεύονται 
νῦν. θεδὲλ, Θεδῄλους τοὺς ἐξ αὐτοῦ ἐπωνόμασεν' 
οὗτοι δ' εἰσὶν Ἰδηρές, ὁ δέ γε Μοσὸχ τοῦ γένους 
κατῆρξε τῶν Μεσχηνῶν, Καππαδόχαι οὗτοι vopi- 
ζονται. θειρὰς δὲ θείρας τοὺς ἐξ αὐτοῇ πρυσηγό- 
ρευσεν, οἱ 8páxec µετωνομάσθησαν ὕστερον. Ἐκ 
6b τῶν ἐκγόνων Ἰάφεθ ᾿Ασχανάξαι μὲν οἱ χληθέν- 
πες Ῥηγῆνες, ἐξ ᾿Ασχανὰξ πρυχθησαν. Ίνεφα- 
θαῖοι δὲ (οὕτω πρὶν τοὺς Παφλαγόνας ἑἐχάλουν) ἐκ 
Ῥιφὰθ τὸ γένος ἕλχειν πιστεύονται’ χαὶ Θοργαμαῖοι 
τὸν Θοργαμᾶν πρόγονον ἑαυτοῖ ἐπιγράφουσιν, 
ot Φρύγες μµετεχλήθησαν ὕστερον. Ἐλισὰν € 
Αλισαίων ἀρχηγέτης ἐγένετο, οἵπερ εἰσὶν Αἱολεῖς. 
Καὶ θαρσεὺς τῶν Θαρσέων ἐγένετο πρόγονος τὸ 
γὰρ πάλαι Θαρσεῖς ἑχαλοῦντο οἱ Ἐίλιχες. "O0ev 
χαὶ ἡ τῶν παρ) αὐτοῖς πόλεων ἀξιολογωτέρα Tap- 


Varie lectiones et nota. 


(25) Elc γεγεὰς zposAQrtur. Παρελθόντων. W. 
(26) 'A.1L4" ὁ θεὸς τὰς τούτων BovAdc. Οὕτω δὲ 
ἁεμηνότας αὐτοὺς ὁρῶν ὁ θΘεὺς, ἑτερογλώτσους 
μἱργάσατο. Hoc est, Deus, cum furorem illorum 


cerneret, effecit ut. diversis linguis loquerentur. Et 
paulo post: 'O δὲ τόπο:, iv ᾧ πύργον ᾠκοδή- 
ουν, locus vero in quo turrem exstruebant. Et mox, 
pro ἄχρι ποταμοῦ, µέχρι. W. 


^ -* 
το T-RMX TELLE Ni 
. te . . ι 


65 ÁNNALIUM 1.19. I. (0000 66 
οὓς καλεῖτα:, τοῦ θῆτα µεταθληθέντος εἰς ταῦ. Οὔ- A mam insalam Chetim etcoláit : hic Cyprus est, 


τως τῷ ἹἸωσήπῳ γέγραπται περὶ τῆς Ταρσοῦ. ἅτεροι 
δὶ τὸν Περσέα φασὶν τῇ τῶν Κιλίχων χώρα ἐπιδη- 
µήσαντα, καὶ πόλιν βουληθέντα χτίσᾳε, xai τὸν τόπον 
«hc πόλεως τοῖς οἰκοδόμοις δεικνύοντα, τῷ ταρσῷ 
τοῦ ποδὺς πατάξαι τὶν γῆν, χἀντεῦθεν ἐπιχληθῆναι 
τὴν πόλιν Ταρσόν. Χέθιμα δὲ τὴν νῆσον συνῴκισεν 
ὁ Χ:θίμ. Ἡ Κύπρος αὕτη ἑστὶ παρ) Ἑλλήνων οὕνω 
χληθεῖσα, διὰ τὴν παρ᾽ αὐτοῖς θεόν' τὴν ᾿Αφϕροδίτην 
γὰρ Κύπριν προσαγορεύουσιν. Οἱ δὲ γε παῖδες τοῦ 
Xàip, τὴν ἀπὸ Συρίας, xat 'Apávou καὶ Λιθάνον τῶν 
ὁρῶν vf» χατέσχον, χαὶ ὅσα πρὺς θάλασααν αὐτῶν 
ἑτέτραπτο μέχρις Ὠχεανοῦ, χατειλήφασι. Καὶ προ. 
ᾖλθοσαν Ex μὲν Χοῦς Χουσαῖοι, Αἰθίοπες οὗτοι εἰσί. 
Μεσρὲμ δὲ, Μεσραίων προπάτωρ ἐγένετο. Οὕτω δὲ 
χαλοῦνται Αἰγύπτιοι, χαὶ ἡ τῆς Αἰγύπτου χώρα 
Μεσρὴν ὀνομάζεται. Φοὺτ δὲ τὴν Λιθύην χατῳχισε, 
χαλ Φούτους τοὺς τῆς χώρας ἐχάλεσε, Δούτην δὲ τὴν 
χώραν αὐτὴν. Μετεθλήθη 5' ἡ χλῆσις αὐτῆς (27) 
μετέπειτα εἰς Λιθύην, ἐχ Λιθύος υἱοῦ Μεσρέμ. Χα- 
vaio δὲ τὴν χληθεῖσαν ὕστερον Ἰουδαίαν συνοικίσα;, 
Χα»αναίαν αὐτὴν προσηγόρευσε, xai Χαναναίους 
touc ἐξ αὐτῃ;. Οἱ δὲ Μεσρὲμ παΐδες τὴν ἀπὸ Γάδης 
ἕως Αἰγύπτου χατέσχον γῆν. Móvou δὲ Φιλιστιεὶ 
thv ἐπωνυμίαν διεφύλαξεν dj ἐχείνου µερὶς, fiv Ua- 
λαιστίνην Ἕλληνες ὠνομάχασι, Σιδώνιος δὲ wai; 
πρωτότοχος Χαναάν, àv Φοινίχῃ πόλιν ἀνέστησε, 
Σιδῶνα χαλέσας αὐτὴν. Ἀμαθεὶ δὲ ᾽Αμάθην ἔχτισε 
φόλιν, fj» ἩΜαχεδόνες κατῴκισαν (25), τὴν δὲ πόλιν 
Πτολεμαῖος Ἐπιφανὴς λεγόμενος, Ἐπιφάνειαν µετ- 


ωνόµασε. Σημ. δὲ τῷ vli) Νώε πέντε τἶχτονται παῖ- (c 


δες, ol τὴν μέχρις Ὠκεανοῦ τοῦ κατ Ἰνδίαν ρἰχοῦσιν 
σαν, àm' Εὐφράτου ἀρξάμενοι. Ἐλὰμ μὲν οὖν 
Ἐλυμαίους Περσῶν ὄντας ἀρχηγέτας κατέλιπεν. 
λσουρ δὲ Nivov οἰχίζει πόλιν, xal τοὺς ὑπ' αὐτὸν 
ἸΑσσυρίους ὠνόμασε΄ καὶ ᾽Αρφϕαξὰδ Χαλδαίων προ- 
πάτωρ fv. Ἰ Αρὰμ δὲ τοὺς Σύρους κληθέντας 
ὕστεραν, ᾽Αρχμαίους ἐᾷ ἑαυτοῦ προσηγόρευσεν. 0 
δὲ Λοὺδ Λούδους προήγαχεν, ol Λυδοὶ μετέπειτα 
προσεῤῥήθησαν. Tov δὲ υἱῶν Αρὰμ τεσσάρων bv- 
των, ὁ μὲν τὴν Ἱραχωνῖτιν οἰχίδει, 


quam Greci a dea sua Cypridé, hoc est Venere 
denominant. Chami liberi Syriam et Amanum ac 
Libanum montes tenucre; et quidquid terre illius 
mare spectat, usque ad Oceanum occuparunt. & 
Chuso Chuszi sunt orti, hoc est, ZEthiopes. Μες. 
rem Mesrzorum (sic /JEgyptii vocantur, et terra 
JEgypti Mesren) conditor exstitit. Phut Libyam 
incoluit, et regionis incolas Phutos nominavit, ip- 
semque regionem Phutam. Post appellatio ejus in 
Libyam est mutata, a Liby filio Mesremi. €Chansam 
Chanansam, post Judeam vocatam, incoluit, no- 
mine a se indito : populus Chananzi dictus. Mes- 
remi liberi terram quie est a Gaza /£gyptum usque 
tenverunt. Verum solius Plrilisttim nomen pars ii- 
lius retinuit quam Greci Palzstinam dixerunt. δί- 
donius primogenitus Chanaanis filius, urbem 
a se in Phoenicia conditam Sydonem appellavit. 
Amathes urbem Amatham, Macedonibus habi- 
1atam, condidit: eujus urbis nomen Ptolemzus 
cegnomenio Épiphanes, in Epiphaniam commuta- 
vit. Semo Noe filio quinque nati filii, sumpto ab 
Euphrate initio, Asiam usque ad Indicum Oceanum 
incoluerunt. Elam Elymzos Persarum majores re- 
liquit. Asur urbem Ninum condidit, et populum 
suum Assyrios vocavit. Arphaxad Chaldaeorum fuit 
auctor. Aram eos qui post Syri nominati sunt, Ára- 
meos a se vocavit. Lud Ludos dixit, qui post Lydi 
sunt appellati. Cum autem Arami quatuor essent 
filii, alius Tracbonitidem et Damascum condit, quz 
inter Palestinam et Colesyriam interjacet : alius 
Armenios, alius Bactrianos. Arphaxadi fllius fuit 
Cainam, Cainanis Sala. ls Eberis pater. Eber Pha- 
lecum genuit, ob terra divisionem sicappellatum : 
nam cum ilius temporis homines dividerentur, 
eliam terrz facta esi partitio. Hebrzi autem par- 
titionem Phalec dieunt, qu:e gens ab Ebere auctore 
suo nomen habet. Phaleci filius 94 fuit Ragab, 
Ragab autem pater Seruchi. 1s Nachorum genuit, 
Nachorus Tharam, Thara Abrahamum. 


xai τὴν Aapgaoxóv* μέση δ' ἐστι Παλαιστίνης xol Κοίλις 


Συριας * ὁ δὲ ᾽Αρμενίαν, Βαχτριανοὺς δὲ ὁ ἕτερος. Τοῦ ᾽Αρφαξὰδ δὲ υἱὸς Kalvàv, mai; Καϊνὰν ὁ Σαλά. 
θὗτος δὲ πατὴρ "E6:p. "E6ep δ' ἔτεχε τὸν Φαλὲγ, οὕτω κληθέντα διὰ τὸν τῆς γῆς µερισµόν. "Oz: γὰρ 
à διαίρεσι; γέχονε τῶν τότε ἀνθρώπων, γχαὶ ὁ τῆς (ῆς μερισμὸς τότα ἐτέχθη. Φάλεχ γὰρ ᾿Εδραῖον 
τὸν μερ:σμὸν ὀνομάζουσιν Ἑδραίων δὲ «b ἕθνος ἐκ τοῦ "Ἔδερ ἀρχῆθεν ἐκλήθη. Τοῦ Φαλὲγ δὲ 
ὁ υἱὸς à "Payà6 πατὴρ τοῦ Σερούχ, οὗτος 0 ἔτεχέ τὸν Ναχώρ * ἐκ Ναχὼρ δὲ θάῤῥα προῇλθε, θάῤῥα 0k 
κατὴρ Αθραάμ. 

6’. Τοῦ δὶ τῶν Ἑδραίων γένους προπάτωρ xaX D —VlI. Gentis porro Hebraorum  auetor ei patriar- 


πατριάρχης τῶν αὐτοῦ πατριῶν ὁ μέγας οὗτος Υέγο- 
νεν ᾿Αδραὰμ, ὃς αλδαῖος μὲν ἣν τὸ γένος, δέχατος 
ἀπὸ Νῶε γενόμενος, διαχοσίων &viov xal ἑνενήκοντα 
πρὸς δυσὶ διεληλυθότων, EG ὅτου τὴν γην &xacav ὁ 
θιὸς ἐπομθρίᾳ χατἐχλυσεν. Οὗτος προγόνων iy 
ἀσεθῶν, πρῶτος ἔγνω 8sbv ἕνα, τὸν τῶν ὅλων Δη;» 


cha sus nationis maghus iste Abrahamus exstitit; 
genere Chaldeus, a Noe deeimus, annis ecxco 
elapsis, exquo Deusterram universam undis demer- 
serat. Hic impiis ortus majoribus, primus cognorvis 
Deum unum, rerum universitatis opifteem, auctore 
ex operibus deprehenso, cui soli tribuendum ho- 


Vario lectiones et nota. 


(27) 'H «Anci αὑτῆς. Cod. Colbert. et Wolf. 
Ἡ κ«λῆσις τῆς χώρας. 

(28) "Hx Μακεδόνες καᾳζφκισαν. "lv Μακεδόνες 
à; ἑνὶς τῶν Πτολεμαίων Ἐπιφανοῦς A&Topévou 


Ἐπιφάνειαν µετωνύµασαν, Cujus nomen Macedo- 
nes a. Ptolemeo quodam Epiphane in Epiphaniam 
mutarunt. lta codd. Wolf. leg. εἰ Colbert. 





01 JOANNIS ZONARJE 68 
norem asserebat. Qua de re controversia inter eum A μιουργὸν, ἔχ τῶν ποιημάτων χαταλαθὼν τὸν ποιη 


et Chaldaeos orta, demigravit illinc, auctore quem 
cognoveral Deo, et Chananzam tenuit. Quam cum 
(ames premeret, abiit in /Egyptum, ibique ob sa- 
pientiam admirationi habitus, arithmelticam et 
aswononiam rudibus tum artium illarum /gyptis 
tradidit : qux quidem a Chaldzis in "Egyptum, 
atque inde in Greciam transisse perhibentur. As- 
syriis autem Sodomitas aggressis, apud quos Lotus 
fratris Abrahami filius, et Sarz frater habitabat , 
ac multis Sodomitarum interfectis, caeterisque ca- 
piis, Lotus ctiam inter exteros ezpitur. Quo Abra- 
hamus intellecto, cum ccexvin verbis et 111 amicis 
Assyrios persequitur, Lotum ac Sodomitas liberat. 
levertentem ab hostium persecutioue, urbis So- 
lymz rex nomine Melchisedecus (qui Graecis regem 
justum significat) excipit. Solyma vero tum dicc- 
batur urbs Jerusalem. Adeo vetusta illa est, atque 
omnes antiquitate superat. Deus approbata virtute 
Abrahami, remunerationem illi pollicetur. Illo au- 
tem dicente; quodvis sibi bencficium insuave fore, 
qui harede careret. (iequedum enim germanam 
sobolem susceperat, αγ vulva obstrucia;, Deus 
etiam filium ei se daturum promittit, a quo magnus 
populus esset propagandus, stellis numero par : 
eumque una cum suis masculi sexus pudenda cir- 
cumcidere jussil, ne genus ejus cum aliis gentibus 
confunderetur : itaque circumciduntur. Abrahamo 
jam centenario nascitur e Sara filius, Dei jussu 
lsaacus appellatus, qwod risum significat : sive 
quod Sara, dato oraculo de partu suo riserat : 
quod ob effetam zetatem, promissioni fidem habere 
diflicile, neque ulla spes prolis erat (nonagenaria enim 
Isaacum 93 peperil) : sive quod puer, risus occa- 
sio fuerit parentibus, hoc est, alacritatis οἱ lzelitize. 
Octavo post nativitatem die puer circumciditur : 
qui mos etiam a Judsis observatur. Arabes vero 
anno xi cireumcidere pueros solent, quod Ismaci 
gentis conditor circa eain fuerit aatem  circum- 
cisus. Nam quo tempore circumcisionem Abrahamo 
mandarat Deus, xii annorum fuerat. Significat au- 
iem [smaelis nomen divinitus vocatum ; quippe quod 
Deus Abrabamum supplicis voti compotem red- 
didisset, dato filio. Genuit autem hunc ex ancilla, 


την, καὶ τούτῳ μµόνῳ thv τιμὴν ἀπονέμειν δεῖν 
ἔλεγε. Στασιασάντων δξ διὰ ταῦτα πρὸς αὐτὸν τῶν 
Χαλδαίων, µετῴχχσεν ἐχεῖθεν, τοῦ γνωσθέντος αὐτῷ 
χελεύσει Θεοῦ, xai τῆν Χαναναίάν ἔσχηχε viv. Λι- 
μοῦ δὲ τὴν Χαναναίαν πιέζοντος, µεταναστενει εἰς 
Λίγυπτον. Καὶ θαυμασθεὶς ἐπὶ συνέσει, την ἀριθμη- 
τιχὴν τοῖς Αἱγυπτίοις xal τὰ περὶ ἀστρονομίαςι 
ἁμαθῶς τούτων ἔχουσι, παραδίδωσιν. Ἐκ Χαλδαίων 
γὰρ λέγεται φοιτῆσαι ταῦτα πρὺς Αἴγυπτον, κἀκεῖ- 
θεν πρὸς ἝἛλληνας (29). Ασσυρίων δ ἑπελθόντων 
τοῖς Σοδοµίταις. o; συνῴκει xai Aot, ἀδελφόπαις 
ὢν ᾿Αθραὰμ, τῆς Σάῤῥας τε ἀδελφὸς, xal πολλῶν 
μὲν πεσόντων Σοδομιτῶν, αἰχμαλωτισθέντων δὲ τῶν 
λθιπῶν, xai Λὼτ τοῖς Σοδοµίταις συνηχµαλώτεντο. 
*"O μαθὼν ᾿Αθραὰμ, σὺν τριαχοσίοις ὀχτὼ xal δέκα 
οἰκέταις αὐτοῦ, xal φίλοις τρισὶ, κατεδίωξεν ὀπίσω 
τῶν Ασσυρίων, καὶ τούς τε Σοδοµίτας ἔσωσε, xai 
τὸν Aut. Ἐπανιόντι ὃ ix τῆς διώξεως,ὁ τῆς Σ΄λυψα 
πόὀλέως βασιλεὺς αὐτὸν ὑποδέχεται, χεχλη:μένος Mes- 
χισεδέχ. Σημαίνει δὲ τοῦτο μεθαρμοζόμενον εἰς την 
Ἑλλήνων διάλεκτον, βασιωεὺς δίκαιος. Σόλυμα 
γὰρ ἣν ὄνομα τότε τῇ πόλει Ἱερουσαλήμ». οὕτως 
ἀρχαία λίαν ἡ πόλις, xa* χρόνῳ τὰ πρεσδεῖα xÀn- 
ρωσαμένη κατὰ πασῶν. Τῆς ἀρξτῆς δὲ τὸν ᾿Αθραὰμ 
ἁποδεξάμενος 6 θεὸς ἀμιιδὴν ὑπὲρ αὐτῆς ἐπηγγέλ- 
)sto* toU δὲ φαµένου ἄχαρι πᾶν αὑτῷ δοχεῖν εὖε, 
γέτηµα, pr, ἔχοντι τὸν τοῦτο διαδεξόµενον ( jv γὰρ 
ἔτι γονῆς ἁμοιρῶν γνησίας, ὅτι τὴν μήτραν ἡ Σάῤῥα 
πεπἠρωτο) ὁ sb; xal παῖδα δώσειν αὐτῷ χαθυπέ- 
σχετο, xaX ἐξ ὀχείνου µέγα προελθεῖν ἔθνοι, τοῖς 
ἄστρασι τὸν ἀριθμὸν ἐξισούμενον * xal περιτµηθῖνα» 
τὰ αἰδοῖα αὐτὸν xat τοὺς ὑπ) αὐτὸν ἐχέλενσεν ἄῤῥε- 
vas, ἵν εἴτ τὸ γένος αὐτοῦ τοῖς ἄλλοις ἕννεσιν ἀνε- 
πιμιχτὸν, xal περιετμήθησαν. Γίνεται τοίνυν τῷ 
Ἀθραὰμ mal; ἑκατὸν γεγονότι ἐνιαυτῶν ἐκ τῆς 
Σάῤῥας, 076 θεὸς Ἰσαὰχ χαλέσαι προσέταξε. Δηλοϊ 
δὰ τὸ’ ὄνομα γέλωτα, f] ὅτι μειδίσµα τῇ Σάῤῥα ἑἐγέ- 
veto, τέξεσθαι αὐτὴν τοῦ Θεοῦ χρηµατίζαντο;, διὰ 
τὸ τῆς ὑποσχέσεως δύσελπι, παρήλικι οὔσῃ, xav μὴ 
πρ,σδοχώση τεκεῖν (ἐνεγῆχοντα γὰρ ἑτῶν τὸν 
Ἰσαὰκ τεχοῦσα ἐτύγχανεν) ἡ ὅτι γέλωτος ὑπόθεσις 
τοῖς γονεῦσι τὸ παιδίον ἐγένετο, θυµηδίας δηλαδὴ xal 
χαρᾶς. Τεχθέντα δὲ τὸν παΐδα τοῦτον, κατὰ τὴν 


cum qua eum Sara rem habere jusserat. Nam quia D ὀγδόην ἡμέραν ὁ πατὶρ περιέτεµεν. "00εν οὕτω καὶ 


Qum ex sese nihil parere poterat; a marito petiit, 
ut cuu) ancilla domestica, ZEgyptia genere, cui no- 
men Agar erat, concuuberet : e qua natum lsmae- 
Jem, pro [ilio sibi vendicavit. Post tamen Isaacum 
genituin, Agarem cumx;filio ex aemulatione relegavit. 
Cum ad.evisset Isaacus, aut, ut Josephus Hebraus 
LradiL, vir factus esset (nam lsaacum Lum quinde- 
cim onnorum fuisse ait), Deus periculum facit 
Abrahami, et filium immolare jubet, atque in monte 
quodam adolere unigenitum illum et dilectum. Non 
refragatur Abrahamus : sed fllio assumpto, et in 


τοῖς Ἰουδαίοις Evsvóutato περιτέµνεσθαι. "Άραδες 
δὲ μετὰ τρ.σχαιδέχατον ἔτος τοὺς Ταΐδας περιτέ- 
μνειν εἰώθαγιν, ὅτι xal Ἰσμα]λ ὁ προπάτωρ αὐτῶν 
kv τούτῳ τῷ χρόνῳ περιετέτµητο. Τρισχαΐδεχα γὰρ 
ἦν ἐτῶν, ὃτε τῷ ᾿Αθραὰμ ὁ Ocho ἐπέταξε τὴν περι- 
πομἠν. Σημαίνει δὲ τὸ ὄνομα τοῦτο Θεὀχ.1ητογ, 
ὡς τοῦ Θεοῦ τῆς ἱκεσίας ᾽Αθραὰμ axoucavto;, xal 
παῖδα δόντο; αὐτῷ. ᾿Εγείνατο δὲ τοῦτον ἐκ παιδί- 
σχης, ἣν ἡ Σάῤῥα αὐτῷ συγχατέχλινεν. Ἰδίας γὰρ 
ἁμοιροῦσα τό-ε γονῆς, οἰχείᾳ παιδίσχῃ, ᾿Ἀγὰρ ὀνο- 
µασθείσῃ, Αἰγυπτίᾳ τὸ γένος, μιγΏναι τὸν ἄνδρσ 


Varie lectiones οἱ nota. 


(29) Πρὸς "EAAnxrac. Εἰ;. Et post αἰχμαλωτισθέντων pro a χμαλωτευθέντων. W. 


(a ANNALIUM LIB. 1. 70 
5:122:0, xai τεχούσῆς ἐχείνης τὸν Ισμαήλ, ᾠχειώ- A designatum a Deo montem abducto, communicat 


σατο τὸ παιδίον ἡ Σάῤῥα. Τεχοῦσᾳ δέ γς τὸν Ἴσαὰν, 
τῆς "Aqap σὺν τῷ υἱῷ φυγὴν διὰ ζηλοτυπίαν κατ- 
εΦηφίσατο. ᾿Αδρυνθέντος δὲ τοῦ Ἰσαὰκ, f| ἀνδρωθέν- 
τος χατὰ τὰν 'E6palov Ἱώσηπον (εἴκοσι γὰρ xai 
πέντε ἐνιαντῶν φησὶν εἶναι τὸν Ἰσαὰκ τότε) πεῖραν 
ὁ θεὸς ἑπάγει τῷ ᾽Αδραὰμ, χαὶ χα).έσας αὐτὸν θύμα 
προσαγαχεῖν χελεύει τὸν υἱὸν, xal εἰς ἓν τῶν ὁρέων 
ἁ παγαγόντα τὸν μονογενῆ, τὸν ἀγαπητὸν, ὅλοχαυ- 
τῶσαι. Καὶ οὐκ ἀντεῖπεν ὁ ᾿Αθρᾳὰμ., ἀλλά τὸν παῖδα 
προσειληφὼς, xal εἰς τὸ ἐπιταχθὲν αὐτοῦ ὄρος άνα- 
γαγὼν, τὸν θεῖον αὐτῷ χ.ινοῦται χρησμὸν, xai γεν- 
ναίως οἴσειν τὴν καθιέρωσιν παραινεῖ, χελεύοντος 
τοῦ Θεοῦ. 'O δὲ πείθεται, xal ἑχὼν ἑαυτὸν παρέχει 
πρὺς καθιέρωσι», gh δίχαιον εἶναι φῆσας cou xal 


oraculum : hortatus ut, quoniam Deus ita juseis- 
sél, consecrationem fortiter ferret. Paret ille, ος .— 
ultro se offert victiinam. Neque enim zequum esse, 
Dei et patris voluntati adversari. Sic ista Josephus 
refert. Deinde filio parcere jubetur Ahrabamus, et 
aries ultro ad incensum substtuitur. Post ha:c Sara 
moritur,annos nala cxxvr. Abrahamus zliam uxorem 
ducit, Clieturam nomine, e qva (ilii sex ei nascontur. 
Isaaco annos circiter xL nato, Rebeccam filiam 
Bathuelis, fratre Abrahami Nachore nati, in Mesc- 
potamia despondet. Deinde moritur, cum vixisset 
snnos cLxxv. Isaacus Rebecca ducta, gemellos ex ea 
procreat , quorum natu major, ob hirtos corpore pi- 
los, Esau vocatus. Minor plantam majoris, qui prior 


Πατ ρὸς ἀντιτείνειν θελήµατι. υὕτω ταῦτα τῷ Ἰω- B ex utero materno exsilierat, manu retinet : ob 


957 ἱστόρηται. Elsa φείαασθαι τοῦ vioU χελεύεται 
Αθδραὰμ, xai χριὸς αὑτομάτως εἰς ὁλοχαύτωσιν ἀντι- 


id Jacobus appellatus, quod supplantatorem η:- 
tat. 


δίδοται. Mezà ταῦτα θνήσχει μὲν Σάῤῥα, ἑτῶν οὖσα ἐχατὸν εἴχοσι πρὸς ἑπτά. 'O 9^ ᾿Αδραὰμ ἑτέραν t ráyeto, 
χεχλημένην Χετοῦραν ἐξ fi viel; αὐτῷ φύονται EC. Td Ἰσααὰκ δὲ περὶ τεσσαρακοστὸν ἔτος γεγονότι, µντ- 
στεύεται ὁ πατὴρ Ῥεθέχχαν ἐχ Μεσοποταμίας, Ὀνγατέρα Βαθουᾗλ, υἱουΝαχὼρ, ἁδελφοῦ ᾿Α6ραάμ. Ἔπκειτα 
τελε .τᾷ μὲν ἕτη ζήσας ἑχατὸν ἑθδομήκοντα καὶ πέντε. Εῆμας δὲ τὸν Ῥεθέακαν ὁ Ἴσαὰς, διδύµους ποῖδας 
ix ταύτης γεννᾷ , ὧν τῷ μὲν πρεσθυιέρῳ καθόλου τοῦ σώματος δασεία ἑφύετο θρ)ξ, ὅθεν καὶ Ὥσαῦ 
ἐχλέθη, διὰ τὴν τρίχωσιν. Τῷ νεωτέρῳ δὲ fj yep εἴχετο τῆς π-:έρνης τοῦ ἀδελφοῦ, τῆς μητριχῆς προ- 


εχθορήντος Ὑαστρὸς, διὸ xal Ἰακὼδ ὠνομάσθη. ΠἩτερνιστὴν δὲ τὸ ὄνομα χατ᾽ Ἑδρανους δηλοξ. 


Z'. Γτράσας ἐπὶ τούτοις ὁ Ἰσαὰχ xai τὰς ὄψεις 
πιπέρωται. Καὶ τὸν Ἡσοῦ προσκαλεσάµενος ( προ- 
τετίµητο yàp ἐχείνῳ διὰ τὰ πρωτοτόχια) xat θτρᾶ- 
σαι χελεύε:, xal ἑτοιμᾶσαι δεῖπνον αὑτῷ, ἵνα φαγὼν 
(φησὶν) εὐ.λογήσω σε πρὸ τοῦ µε ἀποθανεῖν. Kol 


'Ἡσαῦ μὲν ἑξήει πρὸς θήραν. Ἡ δὲ ᾿Ῥεθέχχα φι- C 


λοῦσα μᾶλλον τὸν ἸΙαχὼδ, xal τοῦτον χαλέσασα, 
εἶπεν ἃ ὁ πατὴρ ἑπέταξε τῷ ᾿Ἡσαῦ. Καὶ σπεῦσαι 
παρεχελεύσατο πρὸς τὸ ποίμνιον, xai δύο χοµίσαι 
ἁπαλοὺς ἑρίφους αὑτῇ, ὡς ἂν Ex τούτων ἑδέσματα 
ἑτοιμάσῃ τῷ γέροντι, ola φιλεῖν ἐκεῖνον ἐπέσταται, 
xaX φαγὼν εὐλογήσῃ αὐτόν. 'O δὲ ποιεῖ χατὰ τὰς 
μητριχὰς ἐντολάς, "Hóv δὲ παρεαχευασµένων τῶν 
ἑδεσμάτων, τοὺς βραχίονας τοῦ παιδὸς περιελίασει 
«aig τῶν ἐρίφων δοραῖς, xat δίδωσι τὸ δ:ἴπνον πα” 
γαγεῖν τῷ πατρί. Ἰσαὰκ δὲ τῇ φωνῇ τὸν ἸΙαχὼδ 
εἶναι τὸν προαίοντα αἰσβόμενος, ἔγγιστα προχαλεῖ- 
ται αὐτὸν, xal τῶν χειρῶν ἐπαφᾶται. Tou Θεοῦ δὲ 
πάντως τὸν Ἡσαῦ εὐλογίας ἀνάξιον χρίναντος, Ebo- 
ξεν Ἰσαὰκ τὸν πρωτότοχον αὐτῷ παρεατάναι υἱόν. 
Ἡπάτητο δὲ τάχα διὰ τὸ βαθὺ τῆς τριχὸς, xai φα- 
γὼν εὐλόγησε τὸν "laxo. Ἐποντλθε δὲ xal Ἡσαῦ, 
xat εἰσήγαγε δεῖπνον τῷ πατρὶ, xai τει τὴν εὐλο- 
χίαν. Ὁ δὲ ἔγνω τὸ σόφισµα, καὶ ἐλθὼν, ἔφη. 'O 
ἄδε.1φός σου ἔωδε τὴν εὐλογίαν σου. Τοῦ δὲ ὀλο- 
φυροµένου xal ἀξιοῦντος εὐλογῃθῆναι (μηδὲ γὰρ 
μίαν εἶναι παρ᾽ αὐτῷ εὐλογίαν } παρακληθεὶ, Ἰσαάκ 
ὥρμησε μὲν εὐλογῆσαι. "Ότι 6b μὴ τῷ ἑνηχοῦντι 
ἐχεῖνον ἑδόχει θείῳ πνεύµατι εὐλογίας τ9χεῖν τὸν 
Ἡσαῦ, ἐπεὶ pro ἄξιος ἣν αὐτῆς, εἰς ἀρὰν ἀντ εὖ- 
Ἰογίας ἐτυποῦτο τῷ 'Iaàx ἡ φωνή. Δυσμενῶ, εἶχε 
$.à ταῦτα πρὸς τὸν ἀδελφὸν ὁ ᾿Ησαῦ, 'O δὲ. τὸν 
ἁδελφὸν δεδοιχὼς, συμβουλῇ τῆς μητρὸς εἰς Μεσο- 
πωταµίαν ἀπέοχετα.. Απιὼν δὲ ἄξιουτα: καβ One 


VII. Post senio confectus Isaacus, atque orbatus 
oculis, vocat E-aum (is enim ob ztatesu przroga- 
tivum ή, przferebatur alteri), venatam ablegat, ut 
coenam sibi pararet: (πο (inquit) ante obilum 
meum liíói bene precer. Ελα venatum proflcisci- 
tur. Rebecca Jacobi amantior, illi accersito, quid 
pater Esao jussisset, dicit. Mandat ut e grege duos 
teneros ligdos afferat, quo ex iis edulia conficeret 
seni, quibus eum delectari sciebat : iisque comes s, 
ipsi bene precaretur ille. Paret maternis jussis 
Jacobus. Paratis jam eduliis, brachia filii pellibus 
hasdorum involvit mater, et coenam dat patri offeren- 
dam. lsaacus Jacobum ex voce agnitum, proxime 
se accedere jubet, manusque contrectat. Sed quia 
Deus Esauw faustis ominibus semel indignum ju- 
dicara!, putavit Isaacus primogenitum sibi filium 
astitisse (pilorum forsan asperitate deceptus), cibo- 
que sumpto bene precatus est Jacobo. Redit ei 
Esaus, oblataque patri ccena, faustam comprecatio- 


p nem postulat. Agnoseit ille imposturam : et : Fra- 


ter tuus, inquit, illam intercepit. Quo ejelante, et - 
faustam comprecationem flagitante (neque enim 
unicam duntaxat illi esse) motus precibus Isaacus, 
bene precari homini instituit ille quidem, sed qui 
jd resonanti in eo Spiritui sancto non placebat, quod 
tali fortuna. indignus esset Esaus, Isaaci vox pro 
fausta precatione in exsecrationem vertebatur. lli; 
de causis infensus fratri fit Esaus : qui illius metu 
percu;sus, de concilio matrisin Mesopotamiam dis- 
cedit. Inter proficiscendum, ostentum illud scale 
celebratum in somnis videt, cujus una pars lerra, 
altera coelo inniteretur, et futurarum cognilione re- 
rum divinitus instruitur. Locum oblaue visionis 
Bxthel vocat, quod dieinum domécilium Grecis so- 


LL JOANNIS ZONARAE -) 
nat. Profectus Carram, apud Labsnem Hebecez A νους τοῦ ἁδομένου θεάματος τῆς χλίµαχες. ἧς τῶν 


matris fratrem divertit : a quo exceptus hospita- 
liter, curz gregum prafficitur. Labani porro duz 
erant filie : natu majori Lie, minori Rachelis no- 
men erat. Jacobus amore junioris corripitur, qux 
sororem forma superabat : et Labanem de ea allo- 
quitur. ls desponsurum se illam ei pollicetur, si 
septem sibi annos inserviat. ΄ Ànnuit amator, tem- 
pus elabitur, nuptias apparat socer : sed noctu fi- 
liam natu majorem Jacobo in ibalamuw aóducit. 
Qui mane impostura cognita, cum socero do 
injuria expostulat. Ille autem Rachelem etiam ei 
45 post alterius septenii servitutem pollicetur. 
Eam conditionem Jacobus amore subacius denuo 
&ccipit : et alteris septem annis elapsis, Rachelis 
etiam matrimonio potitur. Lia jam e Jacobo liberos 
habebat, Rubenem primogenitum, quod ex divina 
misericordia is sibi contigisset. AKgre ferebat e- 
nim amorem marili erga sororem : sperabatque se 
honoratiorem fore, si uterum ferret. Secundum 
Simeonem appellat, quod vota ipsius exaudisset 
Deus. Post bunc Levis nascitur, qui conjunctionis 
confirmationem significat. Hunc Judas sequitur, 
quod nomen gratiarum actionem sonat. Racbel, quia 
liberos non babebat, verita ne minus gratiosa esset, 
maritum orat, ut cum ancilla sua congrederetur : 
ille obleinperat. Ex eoque Jacobi cum Balla (id 
enim ancille nomen erat) congressu, Dan nascitur : 
divinum judicium hoc vocabulum significat. Rursus 


ἄχρων τὸ μὲν τῇ yj, «5 δὲ τῷ obpavq προσἑρειστο, 
xai μυεῖται τὰ μέλλοντα Ex τοῦ χρείττονος, χαὶ τὸν 
τόπον iv ᾧ «b ὅραμα εἶδε, Βαιθὴλ προσηγόρευσε - 
δηλοῖ δὲ θείαν &cclav χαθ) Ἕλληνας. Καταντήσας 
δὲ εἰς Κάῤῥαν, χατήχθη πρὸς Λάδαν τὸν τῆς µη- 
τρὺς τῆς ᾿Ρεδέχχας ὁμαίμονα, fal &svía; mag 
ἑχείνρ τετύχηχε, xal τὴν ἐπιμέλειαν τῶν πηιµνίων 
πιστεύεται. Δύο δὲ τῷ Λάδαν θνγατέρες ἐτύγχανον, 
ὧν ἡ μὲν πρεσξντέρα Λεία, ἡ 6 ἑτέρα Ῥαχὴλ ἐπε- 
χέχληντο. El; ἔρωτα οὖν τῆς νεωτέρας ἠρέθιστο 
Ἰαχὼθδ. ἁστείας οὕσης τὸ εἶδος παρὰ τὴν ἀδελφὴν, 
xai προσάγει λόχους τῷ Λάθαν περὶ αὐτῆς 'O Cb 
ὁμολογεῖί χατεγγνῆσαι τῷ Ἰαχὼδ τὴν  Payh, εἰ 
ἐπὶ ἔτη ἑκτὰ δουλεύσει αὐτῷ. Κατανεύε: πρὸς τοῦτο 
ὁ ἑραστὴ:, παρέρχεται ὁ χα:ρὸς, ἑτοιμάζει τοὺς 
Υάμους ὁ mevUspóc. Νυχτὸς δὲ τὴν πρεσδυτέραν 
τῶν θυγατέρων συνενυνάζει zip Ἰακώδ. Γνοὺς δὲ μεθ) 
ἡμέραν, ὧς ἑξηπάτηται, ἁδικίαν ἐπενεκάλει τῷ 
πενθερῷ. Ὁ δὲ xai τὴν "Pay αὐτῷ ἐπηγγέλλετο 
μετὰ δονλείαν ἑτέρα., ἑπταετίας. Πείθεται οὖν αὖθις 
δουλεῦσαι ὁ Ἰακὼδ, δουλούµενος ἔρωτι. Καὶ μεθ 
ἑτέραν ἑπτακτίαν καὶ «fj, ᾿Βαχὴλ συνευνάζεται. T 
μὲν οὖν Λεία παῖδες σαν ἐξ "laxo6. Καὶ Ῥονθ)ι 
μὲν καλεῖ τὸν πρωτότοχον, ὅτι χατ᾽ ἔλεον αὐτῇ vt 
votzo τοῦ Θεοῦ. Ἐδάκνετο γὰρ ἐρωμένης τῆς ἁδελ- 
φῆς "ip ἀνδρὶ, xal προσεδόχα μᾶλλον ἐντιμοτέρα 
Υενήσεσθαι, εἰ σχοίη χατὰ γαστρὰς. Tiv δεύτερον 
δὲ Συμεὼν ὀνομάζει. Δηλοῖ δὲ τοῦτο ἐπήκχοον «bv 


eadem Nephialim parit, hoc est asiutum : quod C 8«bv γενέσθαι abs]. Καὶ ἐπὶ τοῦτο γεννᾶται Acvt, 


hoc astu fecundilati sororis se opposuisset. Lia 2« 


$Olatione incitata, Zelpham ancillam suam et 
ipsa Jacobo despondet, que Gadum prperit : for- 
*uilus vocari queat. Alium poet hunc Asserern pa- 
rit, quem prosperum interpreteris licet : quod Lia 
ob liberorum multitudinem celebris et beata per 
jlum partum habenda esset. Cum autem Ruben 
Liz fllius mandragors mala atiulisset, Rachel par- 
vem sibi dari petiit, concesso Liz nocte illa, qua 
sibi debebatur, mariti concubitu : e quo muiiercula 
isacharem suscipit, qued nomen mercede genitum si- 
gnillcat : et. aMerum filium Zabulonem, hoc est, 
pignus benevolentia erga se ; ac filiam Dinam. Na- 
scitur ei Racheli filius Josephus : id nomen acces- 
sienem rei alicujus futura notat. 


ποινωνίας tobvoua σηµαίνει βεθαιωτήκ. Μεθ) ὃν 
Ἰούδας αὐτῇ ἀποτίχτεται εὐχαριστίας ἡ κ.ῆσις 
δηλωτική. Tf, δὲ ᾿Ῥαχὴλ ταιδίον οὐκ ἦν, xal δεδοι- 
χνῖα μὴ δι ἀτεχνίαν παρενδοχιµηθῇ, δέεται τοῦ 
ἀνδρὺς τῇ θεραπαίνῃ αὐτῆς συνελθεῖν. 'O δὲ xal 
πείθεται, xai τῇ Βάλλᾳ συνέρχεται, xai παιδίον ἐξ 
Ἰαχὼδ ἡ Βάλλα γεννᾷ, χαὶ Δὰν ἐχλήθη ὁ παῖς, θεό. 
αριτον εἴποιεν (50) Ἕλληνες. Kàx οῆς αὐτῆς αὖθις 
εἰχτεται Νεφθαλεὶμ, εὐμηχάνητος, οἷον διὰ τὸ ἀν- 
τιτεχνάσασθαι πρὸς τὴν εὐτεχνίαν τῆς ἁδελφῆς. 
Ζηλοῖ ἐπὶ τούτοις ἡ Λεία, xal παρᾶχαταχλίνει xà- 
κείνη τῷ Ἰαχὼδ Ζελφὰν τὴν ἰδίαν θεράπαινανν 
Υἱὸν δὲ xai αὐτὴ ἑγείνατο Γάδ’ ευχαϊον ἄν τις xa- 
λέσῃ αὐτόν. Καὶ ἐπὶ τούτῳ τίκτει χαὶ ἕτερον, οὗτος 


D δ) ἣν ὁ ᾿Ασσήρ ' λέγοιτο δὲ μακαρισεὴς ὡς εὐχλείας 


τῇ Λείᾳ διὰ «hv πολυτεχνίαν xal μαχαρισμοῦ γενόμενος αἶτιος. Tfj Λείᾳ δὲ ἍἜῬουθὶμ τοῦ υἱοῦ µαν- 
ὁραγόρον μῆλα κομίσαντος, fjvav Ῥαχ)λ μεταδοῦναι τούτων αὑτῃ, καὶ ἁμοιδὴν προὐτίθει «jj ἀδελφῇ τὸν 


wat ἑκχείνην τὴν νύχτα λέχτρον τοῦ Ἰαχώδ. 'H γὰρ νὺξ ἐκείνη τῇ ᾿Ραχὴλ προσχεκλἠρωτο. 


Και 


συνευνάζεται διὰ τοῦτο «fj Asia 6 Ἰαχὼδ, καὶ τίχτει παῖδας ἔτι δύω τὸ Τύναιον, τὸν Ἰσάχαρ τὸν ix 
μυσθοῦ δὲ Teyoróca σηµαίνει τὸ ὄνομα * χαὶ Ζαβουλών  δηλοῖ δὲ τὸν ἠνεχυρασμένον εὐνοίᾳ τῇ πρὺς 
αὐτόν ' xal θνγατέρα κληθεῖσαν Δεῖναν. Γίνεται δὲ καὶ «fj, Ῥαχὴλ νὶὸς Ἰωσὴφ * τὸ ὃ ὄνομα προσθήχην 


εινὸς Ὑενησοµένου δηλοῖ. 


VH. Sic apnis vigenti Jacobus soceri opilio 


HP. Ἔτη piv οὖν εἴχοσι ἑποίμαινε τῷ πενθερῷ 


Varite lectiones et notte. 


(50) θεόκριτον εἴποιεν. Hzc Latine satis com- 
mode reddi non possunt, sive divinum judicium, 
aut judicem, sive divinus judicatwm dicas. Εὐμη- 
Κάνητος passiva signilicalionis potius esse vidctur : 


quare arte quesitum vertere maii, quam daetitum, 
aut artificiosum. lta etiam μακαριστὴς, beatorem, 
si dicere liceat, quam óegtum potius significat. 
Prosperum cgo verti. W. 


13 


ANNALIUM 115. I. 


n 


Ἰσχώθ, Εἶτα ὑποχωρῆσαι θέλω», οὗ συγχεχώρητο. A fuil: ct cum discessurus essel, non situs est. Itaque 


"OUsv χρύφα μετὰ τῶν γυναιχῶν σὺν ταῖς θεραπαι- 
γίσι xai τοῖς παισὶν ἁπεδίδρασκχεν, χαὶ thv κτῖσιν 
προσεπαγόµενος, xai τῶν βοσχηµάτων ἅπερ αὐτῷ 
τοῦ ποιμαίΐνειν μισθὸς προσνενέµηντο. Ῥαχὴλ δὲ 
κ1ὶ τὰ εἴδωλα τοῦ πατρὺς ἐπεφέρετο, οὐχ ὡς τ!- 
μῶσαι ἀλλ᾽ tv! ἔχοι ταῦτα χαταφυγὴν, εἰ ἐπιδιώξας 
αὐτοὺς ὁ πατῆἣρ καταλάθοι. Tou δὲ Λάθαν καθ’ £6- 
Gur» ἡμέραν καταλαθόντος, χατ bvap ἐπέταξεν 
aj1:0 6 θεὺς σπείσασθαι τῷ Ἰακώθ. Μεθ) ἡμέραν 
δὲ λόγοι ἀμφοῖν γίνονται, καὶ τοῦ Ἰακὼδ μηδὲν 
ἀδιχεῖν ἀποδξίξαντος περὶ τῶν πατρῴων θεῶν ἐπ- 
ενσχάλει ὁ Λάδαν αὐτῷ. Ὁ δὲ μτδὲν περὶ αὐτῶν 
συνειδὼς, ἐρευνᾷν παρεχώρει, χαὶ γίνεται ἡ ἔρευ- 
να (51). Ἡ Ραχὴλ δὲ τὰ εἴδωλα τῇ ἁἀστράδῃ τῖς 
Φερούσης αὐτὴν χαµέλου ἐντίθησι, xal αὐτὴ ἀπεχά- 
θητο, φάσχουσα τὴν τῶν ἑἐμμήνων ῥύσιν αὐτῇ év- 
ο(λεῖν. 'U δὲ Λάδαν μὴ ἄν ποτε τὴν θυγατέρα μετὰ 
το.ούτου πάθους τοῖς θεοῖς αὐτοῦ προσελθεῖν οἵη- 
0:1;, παρῃλθεν αὐτὴν. Καὶ ὁ μὲν ἀνέζευξεν * ὁ δὲ 
Ἰσχὼδ, τὸν ἁδελφὸν δεδιὼς, προπέµπει, δηλῶν αὐτῷ 
τὴν ἐπάνοδον, xal δῶρα στέλλει αὑτῷ. Ννκτὸς δ᾽ 
ἑπ,γενομένης, φαντάσµατι συντυχὼν διεπάλαιε, xal 
ἑδόχει χκρατεῖν. Αἰσθύμενος δὲ ἄγγελον εἶναι θεοῦ, 
εἰπεῖν αὑτῷ παρεχάλει, τίνα μοῖραν ἕξει, 'O δὲ τὸ 
χρατησαι θείου ἀγγέλου μεγάλων ἀγαθῶν σημεῖον 
ἡγεῖσθαι δεῖν ἔλεγε. Καὶ Ἰσραἡλ αὐτὸν χαλεῖσθαι 
ἐχέλευεν. Τοῦτο δὲ οἱ μὲν ἄλλοι οῦς ὁρῶν θεὸν, 
ἑρμηνεύονυσιν. Ιώσηπος δὲ, τὸν ἀντιστάντα θείφ 
ἀγγόλῳ, σημαίνειν φησίν. 'Iaxi6 δὲ τὸν τόπον χαλεῖ 
$avoub, τούτεστι, θεοῦ πρόσωπο». Γενοµένου δ᾽ 
£v τῇ πάλῃ τῇ πρὸς τὸν ἄγγελον ἀλγήματος αὐτῷ 
περὶ τὸ νευρον τὸ πλατὺ, ἐχεῖνος τε τῆν τούτου βρῶ- 
σ.ν ἀπείπατο, x21 δι’ ἐχεῖνον, καὶ τῷ &xelvou γένει 
παντι ἀπηγόρευται' ὑπαντήσαντος δὲ τῷ ἁδελρῷ 
του ᾿Ησαῦ, συνέθαλον ἀλλήλοις, καὶ dà σπάσαντο. 
E::a ὁ μὲν ᾿Ησαῦ ἁπηλλάγη, Ἰαχὼθ ὃ) ἀφίκετο πρὸς 
τὰ Ζιχιμα. Tov δὲ Σιχιμιτῶν ἑορτὴν ἁγόντων, ἡ 
θυγάτηρ αὐτοῦ Δεΐνα εἰς τὴν πόλιν παρΏλθε, τὰ τῆς 
ἑορτΏς ἱστορήσουσα. θεασάµενος οὖν αὐτὴν Συχὲμ 
ὁ τοῦ τῆς πόλεως βασιλέως υἱὸς, φθείρει δι’ ἁρπο- 
γης. Ἔπειτα ὁ τούτου πατὴρ ἑδέετο τοῦ Ἰαχὼδ, 
συζςεῦξαι τὴν Acivav τῷ Zuxép. Ὁ δὲ οὗ χατένευσε, 
Συμεὼν δὲ xai Acvt τῆς κόρης ὁμομήτριοι ἀδελφοὶ, 


Β 


6 


clam cum uxoribus, ancillis et liberis fugam capit, 
abduciis una bonis suis, et pecudibus, quas pa- 
stionis mercede nactus fuerat. Rachel etiam simu- 
lacra patris abstulit : non quod illa. veneraretur, 
Sed ut ad ea confugere possel, si à paire perse- 
quentie deprehensa esset. Cuin autem Laban eos 
die septimo consecutus esset, somnio divinitus mo- 
netur, uL reconcilietur Jacobo, Postridie verbis utrin- 
que QG fatis, etsi J.cobus dettonstrarat, nullam 
a se ortam fuisse injuriam, Laban tamén de patriis 
diis eum accusabat. Qui ejus tei nescius, inquisi- 
tionem illi permittit. Iuquirit ille. Sed Rachel si- 
mulacris selle cameli, qua vehebatur, subjectis 
insidens, monstruorum fluxu lahorare se ait. Laban, 
qui filiam ad deos suos eo malo conflietaniem, 
nunquain accessuram, persuasum haberet, ea ῥεο- 
teritàa, domum reteriitur. Jacobus vero ftatrem 
metuens, suum reditum illi, muneribus pranmmissis, 
cenuntiat. Nocte superveniente, coi spectro sibi 
decertare, victoriaque potiri visus, cum ange!um 
esse Dei animadvertisset, orat, ut sibi diceret, quo 
fato usurus esset. [ile victoriam divini angeli, ma- 
gnorum bonorum signum habendam esse asserit, 
εἰ Israelem vocari jubet. Quam voeem alii mer- 
tem, qua Deum videat, interpretantur; Josephus, 
eum qui divino angelo restilerit, significare tradit. 
Jacobus locum illum Phanuel, hoe est, Dei füciem 
vocat. Et quia in l&eta cum augelo, poplitís dolore 
alfectus fuerat, cum ipse illius esu abstinuit, tum 
omnis ejus posteritas ab eo, ut illicito, abhortet. 
Frater Esaus obviam illi progressus, salute dicia 
aceeplaque recedit. Jacobus Sicima pervenit. Si- 
cimitis autem festuth celebrantibüs, tilia ejus Dina, 
speclandze [festivilatis gratia, urbein ingreditur. 
Quam conspectam $ychemus regius adolescens ra- 
pit, raptam stuprat. Rex adolescentis pater Jaco- 
bum orat, ut Dinam Sychetno despondeat Re non 
impetrata, Symeon et Levi uteritii puelle fratres, 
civibus ob festivitatem convivantibus atque ine- 
briatis, urbem noctu (jngressí, rhares prorsus 
omnes, psumque regetn cum filio trucidant. flic 
Josephus tradit. Sed liber Geneseos prolabilius 
his de rebus disserit. Cum, inquit, Emiuór Syche- 


ὃια τὴν ἑορτὴν εὐοχουμένων τῶν ἐν τῇ πόλει, καὶ D mi pater Dinam filio üxorei peteret, Symeonem 


χαρηθαρούντων, νύκτωρ παρελθόντες, mdv ἄρσεν 
λ6τὸ»ν ἀναιροῦσι, καὶ τὸν βασιλέα, xai τὸν υἱὸν 
αὐτοῦ. Ταῦτά φησιν ὁ Ἰώσηπος. Πιθανώτερον δὲ 
περὶ τούτων fj βίδλος ἱστορεῖ τῆς Γενέσεως. Λέγει 
γὰρ, ὅτι "Epphp τοῦ πατρὸς Συχὲμ ἀξιοῦντος σν- 
ζευχθῖναι τὴν Δεῖναν τῷ vlip αὐτοῦ, Συμεὼν καὶ 
Asut εἶπονυ, ὡς El περιτμηθεῖον ol Ev τῇ πόλει ἄῤ- 
ῥενες πάντες, δώσομεν τὴν ἀδελφὴν ἡμῶν τῷ υἱῷ 
σον. Καὶ ὅτι χατεδέξαντο τὸν λόγον, xal πέριετµἠ- 
652av ἁπαντές. Κατὰ δὲ την ix τῆς περιτὸμῆς 
τρίσην ἡμέραν, πονηρῶς τῶν περιτµηθέντων δια- 


et Levim dixisse, si mares utbis omnes circumci- 
derentur, se filio ejus sororem suam desponsuros, 
qua accepta conditione, circumcisos esse omnes. 
Ac die inde tertio, cum ex cfuciatu ardoris male 
haberent, ab illis trücidatos, Jacobo ignorante. 
Quem facinus illud gravitet féreritetri, bono animo 
47 Deus esse jubet. Inde Bethlelem profectus Ja- 
cobus, ubi somnium viderat, tem divinam facit, ac 
progressus, Rachelem ex partu moftua:ro Ephtatp 
sepelit, puero οὐ matris ex eo dolorem Benjamine 
appellato, Chebronem profectus, pátrem Isaacum 


Varia lectiones et nola. 


(21) Kal Τίνεται ἡ ἔρευνα. Καὶ ὡς i, ἔρευνα Ὑίνεται. Et paulo post, pro ἄν ποτε, ἅμποτε. W. 


ParsoL. Gn. CXXXIV. 


3 


13 JOANNIS ZONAR/.E 10 
adhue viventem invenit : sed Rebecca jam obierat. A χειµένων, καὶ ὀδννωμένων διὰ τὴν φλ:γμονῖν, 


Nec multo post etiam [eaacus moritur, et una cum 
uxore in patrio monumento sepelitur , expletis 
vitre annis supra CLXXXV. 


ἐπέθεντο αὐτοῖς, xal ἀνεῖλον ἅπαντας, ἀγνουῦντος 
τοῦ Ἰακώδ * ᾧ χαλεπαίνοντι διὰ ταῦτα, θαῤῥεϊν 
ἐχέλευσεν ὁ θεός. ᾿Ελθὼν δὲ ἐν Βαιθὴλ ὁ Ἰαχὼδ, 


όπου τὸν ὄνειρον ἐθεάσατο, ἔθυσεν. Καὶ προϊὼν, τὴν '᾿Ῥαχὴλ ix τοχετοῦ θανοῦσαν, ἐν Ἑφβατᾶ θάπτει. 
Καὶ vb ἐξ αὐτῆς παιδίον Βενιαμὶν ἐχάλεσε, διἁ τὴν ἐπ᾽ αὐτῷ Ὑγενοµένην τῇ μητρὶ ὀδύνην. Ἐλθὼν δ' εἰς 
Χεθρὼν, πόλιν τῶν Χαναναίων, Χατέλαθε τὸν πατέρα αὐτοῦ Ἰσαὰκ ἔτι ζῶντα. dj δὲ Ῥεθέχχα ἔφθη 
θανεῖν. Θνῄσχει δὲ μετὰ βραχὺ xal ὁ Ἰσαὰχ, xoi θάπτετιι σὺν τῇ γυναιχὶ παρὰ τῷ γονιχῷ µνη- 


µείῳ, βιώσας ἕτη πέντε χαὶ ὀὁγδοήχοντα πρὸς τοῖς ἑκατόν. 


ΙΧ. Esaus autem ldumzw imperabat, regioni a 
se dato nomine. Edom enim vocatus fuerat, quod 
aliquando famelicus a venatu reversus, cum a 
fratre petiisset, ut lentem, quam ille sibi coxerat, 
daret, jurejurando adactus, xtatis praerogativam 
illi concessit, Ex eo cognominatus est Edom, ob 
rufum admedum lentis colorem. Edom porro He- 
brais rufum. significat. Jacobus Josephum ob et 
vultus elegantiam, et ingenii dexteritatem, pra 
eseteris diligebat. Itaque et patria charitas, et som- 
uia quz viderat, fratrum invidiam illi conciliarunt. 
Somnia hujusmodi fuerunt. Unum : Tempore mes- 
sis cum fratribus metens, manipulos sibi ligare ct 
componere, ac $uos immotos stare, quos fraterni 
accurrentes adorarent : alterum, a sole et luna ac 
reliquis stellis adorari sibi videbatur. Has visiones 
fratribus etiam przsentibus patri referens quid 
sibi vellent, scire cupiebat. At ille felicitatem nato 
denuntiabat, ac fore tempus, quo eta parentibus 
et a fratribus coleretur, et adoraretur. Hzc fratres 
zgre ferre, et torve adolescentulum intueri. Post 
hec pater Josephum ad filios, greges Sicimis pa- 
scenles, visum mittit, Quo conspecto, ad eum pe- 
rimendum sunt concitati. Se] Rubeu monebat, ne 
fraterno sanguine manus polluerent, sed in pro- 
ximum puteum copjectum emori sinerent: sic 
levius fore facinus. Quo consilio adolescentibus 
probato, puerum sensiin in puteum demisit. Judae 
vero Arabicis mercatoribus visis, auctor fit fratri- 
bus vendendi illis Josephi. Ássentiuntur, eumque 
viginii minis vendunt, annos natum septemdecim. 
Ruben noctu ad puteum accedit, ut Josephum 
inde ereptum clam fratribus conservaret. Quo non 
invento, lugens, Íratres criminatur: sed re ex 
28 illis cognita, lugere desinit. Illi tunica adole- 
scentis hircino sangnine polluta, ad patrem veniunt, 
dicentes, se Joseplium nec vidisse, nec quomodo 
interiisset scire * sed tunicam illam reperiisse, 
cruentatam ct laceratam. Jacobus sacco indutus, 
Josephum luget. At illam a mercatoribus emit 
Petephres, bomo /Egyptius, Pharaonis regis coquis 
prafeztus, et honorifice tractat. Herilis autem uxor, 
elforina et dexteritate ejus in amorem illecta, ver- 
bis ad eum de congressu factis, repulsam fert : ac 
nihilo tamen secius cupiditatis ardore subacta, 
speque persuadendi dejecta, vim parat. Ut. autem 
adolescens veste relicta exsilit, illa tristis οἱ per- 
turbata sedet : maritoque reverso, Josephum ac- 
cusat, deimnonsirans vestem, quam ille violaturus 
dominam, reliquisset. Petephres Josephum in car- 


O'. 'Ησαῦ δὲ Ίρχε τῆς "Iboupala;, χαλέόας τὴν 
χώραν ἁἀφ᾽ ἑαυτοῦ. Ἐδὼμ γὰρ ἐχεῖνος ἐχέχλητο, ὅτι 
ἀπὸ θήρας ποτὸ λιµώττων ἐπανελθὼν, xai τὸν ábz2- 
φὸν εὑρὼν φαχἣν ἑτοιμάσαντα ἑαντῷ πρὸς τρορᾶν, 
ἠξίου δοῦναι αὐτῷ. Ὁ δὲ ἀποδόσθαι αὐτῷ τὸ πρεσδεῖον 
Ἠνάγχασεν ἀντὶ mnc φαχῆς, xal παραχωρεῖ τούτου 
μεθ) ὄρχων διὰ τὸν λιμόν᾽ ὅθεν ᾿Εδὼμ ἐπεχλήθη, 
διὰ τὴν ξανθότητα τῆς φαχῆς σφόδρα γὰρ ἣν «hv 
χροίαν τοιαύτη. Ἐδὼμ δὲ παρ) Ἑθραίοις τὸ ἑρυ- 
θρὸν ὀνομάξεται. Ἰακὼδ δὲ τὸν ἐκ της Ταχἡλ 
Ἰωσὴφ, διά τε τὴν τοῦ προσώπου εὐφνῖαν, xai τὴν 
τῆς oye ἀρετὴν, πλέον τῶν ἄλλων παίδων ἡγάπα. 
"H τε γοῦν τοῦ πατρὸς στοργὴ, χαὶ οἱ ὄνειροι οὓς 
ἐθεάσατο, εἰς φθόνον αὐτοῦ τοὺς ἀδελφοὺς xexivfixaot. 
Tóv δὲ ὀνειράτων τὸ μὲν ἦν τοιοῦτον. Ἐν ὥρᾳ 
θέρους ἐδόχει, μετὰ τῶν ἀδελφῶν θερίζων, δράγµατα 
δεσμεῖν xaY τιθέναι, xal τὰ μὲν αὐτοῦ ἠρεμεῖν, τὰ 
δὲ τῶν ἀδελφῶν προστρέχοντα προσχυνεῖν τοῖς αὐτοῦ. - 
Τὸ δὲ, τὸν ἤλιον καὶ τὴν σελήνην, xal τοὺς λοιποὺς 
τῶν ἀστέρων προσχννεῖν ἐδόχει αὐτῷ. Ταύτας τὰς 
ὄψεις τῷ πατρὶ διηγούµενος, παρόντων xoi τῶν 
συν γΥόνων, τὴν δήλωσιν ἐζήτει μαθεῖν. Ὁ δὲ εὖδαι- 
µονίαν κατήγγειλε τῷ παιδί * καὶ xatphy Ἠξειν, χαθ᾽ 
ὃν ὑπὸ τῶν Ὑονέων xal τῶν ἀδελφῶν τιµηθήσεται 
καὶ προσκυνηθήῄσεται. Ταῦτα τοὺς ἀδελφοὺς ἑλύπησς 
τοῦ Ἰωσὴφ, x21 ὑπεθλέποντο τὸ µειράχιον. Nepév- 
των δὲ τὰ ποίμνια τῶν παϊΐδων τοῦ ἸΙαχὼθ ἐν Σικ/- 
pote, ὁ πατὴρ πέµπει τὸν Ἰωσὴφ, ἐχείνους ἐπισκεφό- 
psvov. Οἱ δὲ τοῦτον ἱδόντες, ὥρμῆσαν ἀνελεῖν. 
'Ρουθὶμ ἐδ συνεθοῦλευε, μὴ αὐτόχειρας Ὑενέαθαι 
τοῦ ἁδελφοῦ, ἀλλ εἰς τὸν παραχείµενον λάχχον ῥίφαι 
αὐτὸν, ἵνα ἀποθάνει ἐχεῖ, xay οὕτω μετριώτερον 
ἔσοιτο τὸ χαχόν. Συναινεσάντων δὲ τῷ λόγῳ τῶννεα- 
γίσχων, λαθὼν ὁ Ὑουθὶµ τὸ µειράχιον, ἠρέμα χαῦ- 
ἐαησεν εἰς τὸν Aáxxov. Ἰούδας δὲ ἐμπόρους ἰδὼν 
"λραθας, συνεθούλευσε τοῖς ἀδελφοῖς τὸν Ἰωσὴφ 
ἀπεμπολῆσαι αὐτοῖς. Καὶ δόξαν τοῦτο, τοῖς ἐἑμπόροις 
αὐτὸν ἀποδίδονται μνῶν εἴχοσι, ἐτῶν ἑπτακαίδεχα 
γεγονότα. Ῥουθὶμ δὲ νύκτωρ ἐπὶ τὺν λάκχον 
ἐλθὼν, iv ἐξενέγχῃ τὸν Ἰωσὴφ, xal σώσῃ 
τοὺς ἀδελφοὺς λαθὼν, καὶ μὴ εὑρὼν αὐτὸν, 
πενθῶν ἠτιἄτο τοὺς ἁδελφούς. Tov δὲ τὸ πραχθὲν 
Φρασάντων, παύεται τοῦ πένθους. Τὸν δὲ χιτωνίσχον 
τοῦ µειρακίου αἵματι τράγου µολύναντες, Tixov πρὸς 
τὸν πατέρα, xal εἶπον, τὸν μὲν Ἰωσὴφ pfit ἰδεῖν, 
pf9' ὅπως διέφθαρται γνῶναι χιτῶνα δὲ τοῦτον 
εὑρεῖν, ἡμαγμένον xal διεῤῥωγότα, Ἰαχὼδ δὲ ἐπὶ 
τῷ μειραχίῳ πενθῶν ἐχαθέσετο͵, xat σάκχον ἑνδύσας. 
Τὸν Ἰωσὴφ δὲ Ex τῶν ἑμπόρων ὠνῄσατο Πετεφρὴς, 
ἀνῆρ Αἰγύπτιος, ἐπὶ τῶν βασιλέως Φαραὼ µαγείρων, 


17i ANNALIUM LIB. I. "8 
καὶ εἶχεν αὐτὸν Ev τιμῇ. Της δὲ τοῦ δεσπότου γυναιχὸς 4 cerem maleficorum conjici jubet, quo et pincerna 


διά τε εὐιορφίαν xal τὴν αὑτοῦ δεξιότητα ἔρωτι- 
χῶς διατεθείσης, xal λόγους περὶ µίξεως προσαγα- 
γούσης, παρέπεµπε τὴν ἀξίωσιν. 'H δὲ δεινῶς 
πολιορχουμένη τῷ ἔρωτι, δευτέραν ἐπηγε πεῖραν, 
καὶ τὸ πείθειν ἀπογνοῦσα, βιάκεσθαι Ἠθελεν. Ὡς δὲ 
xai τὸ ἱμάτιον ὁ νεανίσχος χαταλιπὠν, ἐξεπήδησε, 
καθῖῦστο χατηςὴῆς xai συγκεχυµένη. Ἑλθόντι δέ τ 
ἀνδρὶ χατηγόρει τοῦ Ἰωσὴφ, καὶ τὸ ἱμάτιον in- 
εδείχνυεν, ὣς ὃτ᾽ ἐπεχείρει βιάζεσθαι, καταλιπόντος 
αὐτό. Πετεφρὴῆς 6$ εἰς τὴν τῶν χαχούργων εἰρχτὴν 
ἐμδάλλει τὸν Ἰωσΐφ , ἐν f] χαὶ ὁ οἰνοχύος Φαραὼ 
xzz' ὀργὴν ἐνεχέχλειστο, xal ὁ ἀρχισιτοποιός " οἷς 
συνήθης Ὑσενόμενος, Ἠξιοῦτο φρᾶσαι αὑτοῖς τῶν 
ἑνυπνίων τὴν δήλωσιν. Ὁ μὲν γὰρ οἰνοχόος ἄμπελον 
ἐρᾶν ἔδοξεν, ἐξ ἧς τρία ἐφύοντο χλήματα, ὧν ànqu- 
(ηντο μεγάλοι xai πέπειροι βότρυες. ῦούτους δ᾽ 
ἀποθλίδειν εἰς φιάλην, καὶ προσάχειν τῷ Φαραὼ, 
χἀχεῖνον λαθεῖν προσηνῶς. ᾿Αγαθὰ γοῦν σηµαίνειν 


Pharaonis per iracundiam conjectus fuerat, οἱ ma- 
gister pistorum : qui inita cum co familiaritate, 
petebant somnia sibi ab eo sua declarari, Pincerna 
viteri sibi videre visus fuerat, unde tres palmiles 
enascerentur, ée quibus magnas et mature uva 
dependerent, quas in phialam exprimeret, eamque 
Pharaoni offerret, qui benigne acceptaret. Josephus 
bonam somnii esse significationem asserebat : naui 
intra triduum pristinam ei functionem restitutum 
iri : petebatque, uL is rcbus suis secundis, sui 
recordaretur. Pistorum autem magister visus sibi 
fuerat tria canistra in capite ferre, duo plena pani- 
bus, tertium obsonio et variis cibis refertum, quas a 
devolantibus alitibus diripcrentur. Dixitautem huic 


D etiam Josephus, tia canistra significare triduum, 


ac die tertia suspensum eum carnivoris alitibus 
fore cibum. Utrique accilere qua Josephus prz- 
dixerat. 


αὐτῷ τὸν ὄνειρον ἐξηγεῖτο ὁ Ἰωσέφ. Ἐν γὰρ τρισὶν ἡμέραις ταῖς προσαγούσαις εἷς τὸ πρότερον ánoxz- 
τασταθίσεται διακόνηµα, xal ἠξίου μεμνῆσθαι αὐτοῦ, εὐπραγήσαντα. " δὲ ἀρχισιτοποιὸς τρία xavà 
ἑδόχει φέρειν ἐπὶ τῆς χεφαλῆς, δύο μὲν ἅρτων πλήρη, τὸ δ) ΄ ἕτερον ὄφου xal ποικίλων βρωµάτων, 
TX δὲ διαρπαγΏναι ὑπὸ πτηνῶν καβιπταµένων. Ἔφη δὲ καὶ τούτῳ ὁ Ἱωσὴφ τὰ τρία xavà τριῶν 


fiue pov εἵναι σημαντιχὰ, xal ἐν τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ μέλλειν αὐτὸν χκρεµασθέντα, σσρχοφἀγοις ἔσεσθαι βορὰν 
πετεινοῖς. 1έγονε δ᾽ ἐπ ἀμφοῖν, ὡς "lusto ἐξηγήσατο. 


l'. Εἶτα τῷ Φαραὼ 6 θεὸς ὄφεις ἑνυπνίων ἔπι- 
πέμπει διττὰς, xal τὰς δηλώσεις ἀμφοῖν. 'O δὲ τῶν 
μὲν ὄφεων ἐμιμνήσχετο, τῶν ὃ ἐςηγήσεων ἐπελά- 
θετο. Συγχαλεῖ τοίνυν τοὺς τῶν Λἰγυπτίων σοφοὺς, 
xai ἀπαγγέλλει αὐτοῖς τὰ ἑνύπνια, καὶ τὴν 
δήλωσιν ἀπαιτεῖ *. ἀπορούντων δ᾽ ἑχείνων, ὀργίζε- 
ται. Ὁ δ᾽ olvoyóog, εἰ καὶ μῆ πρότερον, ἀλλὰ 
τότε πρὸς μνήμην Ίκε τοῦ Ἰωσὴφ, καὶ 
διδάσχει Ππερὶ ῥἐἑκείνου τὸν Φαραώ. "Αγεται 
τυίνυν αὑτίκα. 'O 6: φησί Νεαγία, φράσαι pot 
τὴν κρίσι’ τῶν ὀνειράτων, Qrzxep τεθέαμαι. 
Ἔδοξα βόας εὐτραφεῖς ἑπτὰ προϊόνγτας τοῦ 
ποταμιοὺ πρὸς τὸ Éloc χωρεῖν * ἐτέφους δ' ἑπτὰ 
ἱσχνοὺς, xal τετηγµέγους «Ίιμῷ τοῦ &ovc ἐξ- 
ελθόγτας συναγτῆσαι τούτοις, xal βρωθῆγαι 
παρὰ τῶν δευτέρων τοὺς πρώτους καὶ alorac, 
xal µέγει' ἔτ αὐτοὺς ὁμοίως ἰσχνούς. Δὖθις 
ὃ (go ctáyvac ἑπτὰ «ἐκφύντας ῥίζης μιᾶς 0a- 
Jepobc καὶ κχεκ.ιμένους τῷ βάρει τῷ τοῦ xap- 


X. Post hzc Deus Pharaoni bina visa in somnis 
offert,eorumqueenarrationes. At ille visa quidem 
meminerat, enarrationum autem oblitus fuerat. Ita- 
que sapientes AEgyptiorum convocat, somnia enarrat, 
interpretationem expetit : quibus hasitantibus ira- 
scitur. ΛΙ pincerna, elsi pridem oblitus, tandem Jose- 
phi reditin memoriam : deeo regem edocet. Adduci- 
tur 29 ille statim. Cui rex : Adolescens, inquit, som« 
niorum quad vidi judicium mihi declara. Vidi boves 
vii pingues e (lumine ascendentes , se conferre ad pa- 
ludem , quibus alii vi occurrerent. tenues. et. fame 
confecti : atque pinguibus illis devoralis , eque tenues 
manerent. liursus vidi spicas ΥΗ , ex unovegeto ca- 
lamo enalas, pondere granorum inclinatas : ac 
prope illas totidem videre videbar spicas tenues , ci 
ob squalorem aspectu [ωάαε, qua et ipse fecundas 
el pulchras consumerent. Ad hax Josephus : Etsi , o 
rer, inquit, somnia bina suni, eadem (amen est 
utriusque in [uturum  aignificutio. Nam et boves , 


zov. IlAnclor δ αὐτῶν ἱσαρίθμους ἐδόχουν Ὦ animal arando exerceri solitum , a delcrioribus de- 


ἑρᾷν στάχυας ἁδεανεῖς ὑπὸ ἀδροσίας xal πρὸς 
ὅρασιν ἀηδεῖς, ol καὶ ἀνή.Ίισκον τοὺς εὐχκάρ- 
aovc τε xal ὡραίους. '0 8 Ἰωσήφ. Κὰἂν διττὰ, 
φποὶν, ὦ βασιάεῦ, εἰσὶ τὰ évózvia, à4Aà µίαν 
ἔχουσι τῶν μµεΆ.τόντων civ δἠ-Ἰωσυ". Οἵ τε γὰρ 
βόες, ζῶον ἐπ᾽ ἁρότρῳ πονοῦν, ὑπὸ τῶν χειρό- 
ων κατεσθιόµεγοι, καὶ οἱ θάλ.Ίογτες στἆχυες 
ὑπὸ τῶν ἁδρανῶν δαπαγώµεγοι, «ιμὸν ἐπὶ τοσ- 
οὕτον ἔτη τῇ χώρᾳ cov καταγγέἐλλουσι ἓν 


ἱσαρίθμοις ἐνιαυτοῖς εὐθην ηθείσῃ πρότερον τοῖς 


xapzoic, ὡς τὴν τούτων εὐφορίαν àraAw0vat 
ὑπὸ τῶν ἔπειτα. El δὲ σὺ ταμιεύσεις τὰ τῆς πρό- 
τέρας εὐδαιμογίας, εἰς τοὺς τῆς ἀφορίας ἔγιαυ- 


τοὺς, θήσεις τοῖς Αἰγυπτίοις ἀγεπαίσθητον τὸ : 


vorali , et spice florentes a tenuibus. absumpte ,. tot 
annorum [amem (ug regioni portendunt , cum qui- 
dem iotidem annis proventus annonce uberrimus a 
posterioribus sit absumendus. Tw vero, si priorem 
copiam in sterilitatis annos seposueris , sensum istius 
calamitaiis «ουρία adimes. Pharao Josephi sa- 
pientia obstupefactus , tum ob somniorum con- 
jecturam, tum propter consilium : Tu, inquit, 
ipse, rerum istarum conjector et suasor, idem eliam 
consiliorum administrator eris. Itaque potestatem 
suam- in eum confert , ut et sigillo Pharaonis ute- 
retur, et purpuram gestaret , et curru veheretur, 
Accidit hoc Josepho 50 annos nato, quem Pharao 
Psoi.thomphanechum, hoc est, occultorum interpre- 


123 JOANNIS ZONAR.E 
adhue viventem invenit : sed Rebecca jam obierat. Α κειμένων, καὶ 
Nec multo post etiam [eaacus moritur, et una cum 
uxore in patrio monumento sepelitur , expletis τοῦ 'laxeof. 
vit:e annis supra CLXXXV. ἐχέλευσε 

ὀπου τὸν ὄνειρον ἐθεάσατο, ἔθυσεν. Καὶ προϊὼν, τὴν ᾿Ῥαχὴλ ? : 7 


80 

- τὴν Ἰωσὴφ ἐκπλαγεὶς σο- 
) καὶ τὴν συμθουλήν' Αὐτὸς 
τε, xal σύμδου.ῖος, καὶ 
τυθέντων. Καὶ παρέσχεν 


ἐτέθεντο a 


4 1 PEL ὥστε σφραγίδι χρῖσθ 
Xa τὸ ἐξ αὐτῆς παιδίον Βενιαμὶν ἐχάλεσε, διὰ τὴν ἐπ᾽ αὖτς ο νδύεσθαι, xal ἐλα 
Χεθρὼν, πόλιν τῶν Χαναναίων, Χατέλαθε τὸν πατέρα . 5. ἄκοντα γεγονὼ; 
θανεῖν. θνῄσχει δὲ μετὰ βραχὺ xal ὁ Ἰσαὰνχ, χαὶ P A E ὧν 6 Φαραὼ " 
µείῳ, βιώσας ἔτη πέντε xal óybofxovza πρὺς τος 27 X - Ῥνομα, xpv 
IX. Esaus autem ldumzse imperabat, regioni a . 2 2 2. i LA αἱ yov? 

se dato nomine. Edom enim vocatus fuerat, qut. « $7, 4 5 . ν 
aliquando famelicus a venatu reversus, ους. ὃ 7 22*2 Y à 
fratre petiisset, ut lentem, quam ille sibi co. 9 $ E [2 $ 2 2 , 
daret, jurejurando adacius, etatis preror 23 £ £ € 2 t.c 
illi concessit, Ex eo cognominatus est " $ € e tu ca 
rufum admodum lentiscolorem. Edor : :£ ^22 z ? ια c 
brais rufum signiflcat. Jacobus Jose. i, € ^ ξ $2227 E ν fxev 
vultus elegantiam, et ingenii der ; ; f t t 4 * 3 B κ f πτου Χατεχ 
esleris diligebat. Itaque et patria. ; ͵ 1 f , zt z € $ ν ., καθ fv παρῴκε, 
uia quz viderat, fratrum invidi», : ét τς v * * ως υἱοὺς εἰς Αἴγνπτον, otto. 
Somnia hujusmodi fuerunt. U', ; : ο) : €. νον παρ ἑαυτῷ κατασχὼν τὸν Βενια- 
«is cum fratribus metens, m : te . y e e*t ὠτατον. Οἱ μὲν οὖν προσΏλθον τῷ Ἰωσήφ. 
componere, ac 8008 immo 1 : $ P d aM μὴ γνωσθεὶς ἐπέγνω τοὺς ἀδελφοὺς, καὶ xa- 
Sel quis stellis adorar s : ] : e? romans E.eyev fivc M αὐτούς. Οἱ δὲ ὅθεν τε Ἴχοιεν 

! o: t5 m &yov, χαὶ ὡς ἑνὸς εἴεν πατρὸς ἔτι ζῶντος, xal ὡς 
fratribus euam Pr t | 1UClo, ἕτερος νεώτερος ἁδελφός ἐστι παρὰ τῷ πατρἰ. Πλτ- 
bin ei Lo .uplex fru- — pogoplav δ' ἔλεγεν Ἰωσὴφ δοῦναι αὐτῷ ἀληθείας, el 


.«à. addit. Ut in 

munera offerunt : 
,eratione commotus, ad 

,s secedit. Deinde fratribus 


et a fratribus ο ; ' 
egre ferre, e' 
hec pater ' 


* 
PM 4s, duplis Benjaminem portioni- 
fee , honorat : et quaestorem frumentum 
ra 


, jubet , et pretium in saccos imponere, et 
le pjamninis sarcinam scyphum argenteum con- 
, ^" is factis discedunt fratres, recepto Sy- 
jm Eos abeuntes circumdant equites , obji- 
jentes furtum scyphi : quem , inquisitione facta, 
im Benjaminis sarcina reperiunt. Benjamiuem 
equites 3d Josephum abducunt, quem fratres, 
ecissis vestibus, plorantesque sequebantur. Jose- 
phus inseciatus eos, ut ingratos, missos facit, 
solius Benjaminis retentione contentus : czleri 
attoniti astant, Judas vero causam agere exorsus , 
cum multa ad commiserationem apta dixissel , 
affectum | Josephi ita commovit , ut nec iram diu- 
Qus simulare posset , et se fratribus agnoscendum 
ρπουοτεί, et gratiam eis baberet , ut qui consilio- 
rum Dei de $e ex parte fuissent adjutores : Abite 
ergo, inquit, et hac significate. patri : ipsugae et 
omi ejus cognatione asewmpta , huc. commigratote : 
nam james adhue quinquennium duratura est. tcc 


xim 


τὸν νεώτερον ὁδελφὸὺν χοµίσουσι πρὸς αὐτόν. Alze- 
σιν οὖν clzov αὑτοῖς, καὶ τὸ ἀργύριον τῷ ἑκάστου 
δάχχῳ ἐνθέμενος Ἰάθρα  χατέσχε δὲ τὸν Συμεὼν, 
τῆς ἐπανόδου ἐσόμενον Ἀμὴήρον. Ἔπανϊλθον mpiq 
τὸν Ἰαχὼθ οἱ υἱοὶ, τὸν οἵτον χοµίζοντες, xal τὰ 
ὀυµδάντα ἀπήγγειλαν, xal λύπην αὐτῷ ἡ τοῦ Συ- 
μεὼν ἐποίει χατάσχεσις, δοῦναι τε τὸν Βενιαμὶν ἁπ- 
ἀχθῆναι εἰς Αἴγυπτον οὐ χατένευσεν. "δη δὲ τοῦ 
σίτου δαπανηθέντος, ἐπεὶ pi] ἄλλως ἑξην αὐτοῖς εἰς 
Αἴγυπτον ἀπελθεῖν, εἰ μὴ xal τὸν Ἐενιαμὶν συν- 
επἀγοιντο, ὑπείχων ἀνάγχῃ δίδωσιν αὐτὸν ὁ πατὴρ, 


«καὶ τὴν τοῦ σίτου τιμὴν διπλασίονα, xai τῷ Ἰωσὴφ 


δωρεάς. Ὡς δ' ᾖλθον εἰς ΑΛἴγυπτον, προσἠγαχον τὰ 
δῶὣρα αὐτῷ. 'O δὲ τὸν Βενιαμὶν ἰδὼν, χαὶ συνθρυ - 
πτόμενος, ἵνα μὴ δαχρύων χαταφανὴς γένοιτο, µετ- 
έστη. Εἶτα΄ἐπὶ δεῖπνον παραλαμθάνει τοὺς ἁδελφοὺς, 
καὶ διπλασίοσι µοίραις ἐδεξιοῦτο τὸν B&viaptv, καὶ 


D τὸν τοῦ σίτου ταμἰαν δοῦναι σἵτον αὐτοῖς χελεύει, 


xai τὴν τιμΏν ἐνθεῖναι τοῖς σάχχοις, εἰς δὲ τὸ 
τοῦ Βενιαμὶν φορτ[ίον xaX σχύφον ἀργύρεον ἐμθαλεῖν. 
Τούτων δὲ γεγονότων, ἀπῄεσαν οἱ ἀδελφοὶ, λαθόντες 
χαὶ τὸν Συμεών. Περιχυχλοῦσι δὲ ἀπιόντας αὐτοὺς 
ἐππεῖς, ἐπεγχαλοῦντες τὴν τοῦ σχύφου χλοπὴν, καὶ 
ἐρευνῶντες εὗρον τὸν σχύφον παρὰ τῷ φόρτῳ Bs- 
νιαµίν. Οἱ μὲν οὖν ἰππεῖς γον πρὸς τὸν Ἰωσὴφ τὸν 


Varie lectiones οἱ nola. 


(32) Ὑονδομφάνη κο. |ta reposuimus ex Jose- 

ho lib. 1, cap. 19. Wolfius perperam ediderat το 
δομφάνηχον. Duo codd. Regii et Colberteus dotop.- 
φάνηχον praeferunt. Sed ut Josephus, ita et Philo 
Judeus in lib. De mutat. nomin. hanc vocem sic 
effert, eujus significationem ita declarat in lib. 46 
Jesepho ' Μετυνομάζει δὲ αὐτὸν ἀπὸ τῆς ὀνειροκριτι- 


χῆς ἐγχωρίφῳ γλώττῃ προσαγορεύσας. Paulo aliter 
hanc effert auctor Ghironici Alexandrini, quo loco 
seribit Mosem, haud secus Josephum, eodem no- 
mine fuisse ab /gyptiis appellatum, quod futura 
predixerit : Tóv Μωῦσην μετὰ τὸ ἑπαγαγεῖν αὐτὸν 
τὰς πληγὰς, οἱ Αἰγύπτιοι ψομθομφαχὴ προσηγόρευ» 
σαν, ὃ ἑρμηνεύεται, ᾧ ἀπεχαλύφθη µέ)λον. 


ANNALIUM LIB. I. 


86 


8] xai τὸ À pedibus insistens. Quo is sacerdos, qui ex gente 

Βενιαμίν. Οἱ δὲ ἀδελφοὶ αὑτοῦ, "áp — Mebrzorum oriturum esse dixerat, qui "Egypti re- 

ξαντες, ἔκλαιον xai συνείποντε $ vo, gnum depressurus esset, conspecto, exclamans . 
ἠνειδίσας ὡς ἁγαρίστους, ἣλε » *- dlc, inquit, ille puer est: hoc interfecto, /Egyptios 
Vxopía συνεῖχεν. Ἰούδας δὲ «y metu libera.Sed Thermuthis puero erepto antever- 

τοῦ πάθους τὸν Ἰωσή 8 y sit, el Pharaonem Deus segniorem ad codem reddi- 

Ὃν, xai χάριν αὖτε i i E. Pon JE tate progressus Moses, qua virtute esset, 

*€ 0Or, ρησὶ, xc " E 1 : .'ecasione AKgyptiis innotuit. Athiopes Egypto 

"4vÜoi gusto zz i ; * regionem populantur. /Egyptii bello conira 

αἱ δωρες - 8 3 E 3 à Pe succumbunt, et contemplui sunt ho. 

' uad eos * B d N Ex ul universam Agyptum incursarent. 

πὶ . 289891 XX waculo Mosem jam virum factum, a 

Il u 8 z &t i y tt. Concedit illa ; sed jurejurando 

-— 2 Ey ας,  ὁ : & Ve quid illi noceat. Moses belli 
L2 » e 3 2 5 κ E" 2 ἃ ἃ ὃν non solita via exercitum ducit 
2D καὶ τ. | € E 3 3 3 ? 3 E 3 x ver loca ob venenatarum be- 
-o7w pac, χαίρ $5285339vk.invia ibiqe prudentiam 
€ o4 m $&Zrzti5-ti.'fslis ibdes (quarum 

- πρὸς αὐτὸν, ο Νψεδι ξανά des. 

ναι τοὺς μετ αὐτοῦ, . ME: & » ξ & PPS alit) incluaas , 

069 ἩἨλίου πόλει χατοίχησιν. Του IEEE .autem ibides serpen- 
«εεινοµένου, χρημάτων τοῖς Αἰγυπτίοις — p. SE * stricibus contra ve- 
-σου τὸν αἶτον 6 Ἰωσήφ. Τούτων 5 ἐπιλειπόντων, — Ut haber. 3d "88 nec opinantes 


τῶν βοσχηµάτων ὠνοῦντο αὐτόν ' εἶτα xaX εἲς γῆς 
παρανεχώρουν, ἵνα τραφεῖεν. Οὕτω δὲ τοῦ Φαραὼ 
κάστς περιουσίας χυρίου γενοµένου, πλὴν τῶν ἰε- 
ῥἑων (τούτοις Υὰρ ἔμενεν dj χώρα αὐτῶν), ὡς ἤδη 
ἑχώφτσεν 6 λιμὸς, συλλέγων τοὺς Αἰγυπτίους ὁ Ἰω. 
Cho, ἕχκαστον εἰς τὴν πόλιν αὐτοῦ, τὴν τε γῆν αὐτοῖς 
ἐχαρίζετο, xal φιλεργεῖν παρεχάλει, τὴν πέµπτην 
τῶν χαρπῶν τελοῦντας τῷ Φαραώ. Ἰαχὼθδ δὲ Ezza- 
xaibexa ἔτη ἓν Αἰγόπτῳ διαγαγὼν, voatiaa; ἑξέλιπε, 
προειπὼν πῶς μέλλοιεν οἱ ix τῆς γενεᾶς αὐτοῦ την 
Χαναναῖαν οἰχεῖν. Καὶ τοῖς μὲν ἄλλοις τῶν υἱῶν 
χτησιν ἀγαθῶν ἐπευξάμενος, τοῦ "luct? 8 ἑγχώ- 
piov διεξελθὼν, ὅτι μὴ μνησικαχκήσειε τοῖς ἀδελροῖς, 
σερησέταξε τοῖς υἱοῖς, ἵνα τοὺς παΐδας τοῦ Ἰωσὴφ 
Ἑφραῖμ xot Μανασση συναριθµήσωσιν ἑαυτοῖς, avv- 
διαιρούμενοι τούτοις την Χαναναίαν. Εὐλογηθῆναι δὲ 
τοὺς υἱοὺς αὑτοῦ Ἰωσὴφ παραστῄσας τῷ Ἰαχὼθ, 
τὸν μὲν πρεσθύτερον xavà τὴν δεξιαν ἕστησε χεῖρα * 
τὸν δὲ νεώτερον, χατὰ τὴν λαιάν. 'O δὲ τὰς χεῖρας Ev- 
αλλὰξ ταῖς τῶν παίδων κχεφαλαῖς ἐπιθέμενος, τὴν 
μὲν δεξιὰν τῷ νεωτέρῳ ἀπένειμε, τῷ πρεσθυτἐρφ 
δὶ «hw εὐώνυμον. Καὶ τοῦ Ἰωσὴφ μὴ οὕτω χρῆναι 
την ἐπίθεσιν ποιῄσασθαι τῶν χειρὼν φῄήσαντος τῷ 
πατρ), Εχεῖνος ἁλλοιῶσαι τὸν τῶν χειρῶν οὐκ ἐπαίσθη 
σχηµατισµόν. Ob γὰρ, ὡς ὑπείληφεν Ἰωσὴφ, οὐχ 
ᾖδει ὃ ἐποίει, τῷ βαθεῖ τοῦ γήρως βλαθεὶς τὴν 
δ:3νοιαν. à3Y ὡς προφήτης τὰ μέλλοντα ὑπῃνίττετο, 
καὶ τὸν σωτῇῆριον ἑτύπου σταυρὺὸν, xal τὸν νέου λαὸὺν 
τὸν ἐξ ἐθνῶν δηλαδη δεξιὸν ἐδήλου λογισύήσεσθαι 
τῷ Op, xal τοῦ πρεσδυτέρου προτιμτθήῄσεσθαι, 
enu δῆτα τοῦ Ἰουδαϊκοῦ. Τελευτᾷ δὲ Ἰαχὼό 
βιώσας ἔτη τριῶν δέοντα ἐχατὺν χαὶ πεντέχοντα. 
Ἱωσὴφ δὲ τοῦ Φαραὼ συγχωρῄήσδαντος, ἄπεισιν εἰς 
Χεθρῶνα, xal θάπτει τὸν πατἐρα πολυτελῶς. Τῶν 
δὲ ἁδελφῶν δεδιότων σὐνυποστρέρειν αὐτῷ. ἵνα μὴ 
μνυησικαχήσας ἀνταποδοίη αὐτοῖς, πείθει μηδὲν 
ἐκατὸν δέκα, ἐντειλάμενος, ὅτι μεταναστεύσουσι 
καὶ τὰ ὁστᾶ αὐτοῦ, xal εἰς τὴν Χαναναίαν ἁπαγαγεῖν. 


copiis potito (4Ρ.. * capit : qui. in 


possessoribus manebani, ta ναι 

Josephus Agyptios in urbes qu, "ulsi, bilis. 

cat, terram eis donat, οἱ operi Intent, vna a pta 
5m 


ut quintas frugum Pharaoni penderen, M 
annis xvi In ZEgypto transactis, ος wem, 
moritur, cum predixissel ante, ut Sui » ie 
Chananza habitaturi essent; ac ceterly qi 
filiis fausta - comprecatus, et Josephi MN 
predicatis , quod fraternz injurii oblitug "— 
mandat fiiis, ut Josephi liberos Ephraimug, et 
Manassem, in suum numerum referrent , et B 
Chansnzez. terrz portionem admitterent. Josephus 
filiis suis ad Jacobum adductis , ut eis bene pre. 
caretur, majorem ad dextram statuit, juniorem 
ad levam. At ille manibus decussatim puerorum 
capitibus impositis, dextram juniori admovet, 
sinistram majori. Ob quod facium a Josepho re- 
prehensus, collocationem manuum mutare noluit. 
Neque enim (ut Josephus putabat) per errorem 
ita fecerat, hebescente ob senium ingenio : sed 
vatis instar futuros eventus per ambages denun- 
tlabat, et salutarem crucem informabat : ac recen- 


p em populum , e gentibus conflatum scilicet, dex- 


trum a Deo judicatum iri significabat : antiquiori , 
4udaico nimirum, preferendum. Obiit Jacobus 
annos cL tribus demptis. Josephus permissu Pha- 
raohis Chebronem  proflciscitur , patremque 
magno sumptu sepelit : ct fratribus dubitantibus 
2n cun eo reverterentur (verebantur enim ne ve- 
terem injuriam uleisceretur), serupolum illum 
eximit. Et jpse etiam moritur, expletis annis 
centum et deeem : cum mandasset , ut populares 
sui ex /Egypio remigraturi, sua eliam ossa in 
Chapans»am terram secum asportarent. 

ὑφορᾶσθαι. Τελευτᾷ δὲ xal οὗτης, ἔτη βιώσα; 


τῆς Αἰγύπτου, οἱ ix τοῦ Ὑένους αὐτοῦ, ἐχχο-ίσαι 


R3 


JOANNIS ZONAQG.E 


8i 


AIL JEgyptii, quia florere videbant Israelitas, Α IB. Αἰγύπτιοι δὲ ἀκμάνοντας τοὺς Ἱσραηλίτας 


olliti Josephi , varias in ecs xrumnas excogitant. 
Nam et Nilo in plurimas fossas derivare jus- 
seruint, οἱ urbes cireumdare moenibus, et aggeres 
excitare, 39 per quos Nili exundationes coer- 
cerentur, et pyramides exstruere.  liujusmodi 
igitur rebus Hebrzos excruciabant. Ac longo illi 
tempore istas zerumnas tolerarant, cum quidam ex 
sacerdotibus Pharaoni nuntiat, fore ut circa id 
tempus quidam Israelitis nasceretur, qui si ado- 
leviss-t , et AEgyptios depressurus, et populares 
8uos evecturus esset. Qua re perterritus Pharao, 
omnes masculos qui Hebrsis nascerentur, in flu- 
men projectos necari jubet. Quod quicunque pa- 
rentum negligerent , cum omni familia perituros : 
et partus. [lebriearum mulierum ab  /Egyptiis 
obsteiricibus observari jubet. Ac illi quidem {η 
his erant. Quidam autem vir nobilis ob edictum 
istud angebatur (nam uxor ejus ferebat uterum) 
ac precatus Deum, in somnis monetur, ns desperet : 
Nam et puer (inquit Deus) quem dixerunt /Egyptii , 
Dus erit, et manebit. incolumis , εἰ ignorantibus 
insidiatoribus educabitur : et popularibus suis ex 
/Egyptiaca servitute ereptis, aterna memoria cele- 
brabitur. Frater item ejus cum suis. posteris sacer- 
dos meus semper erit, Uxor clam custodibus pue- 
rum marem ei parit, quem tres menses parentes 
alunt. Sed metu tandem subacti, salutem ejus 
Deo committunt : ac in fiscellam bitumine illitam 
Inpositum infantem , in fluvium demittunt : Ma- 
riamme pueri sorore observante, quid de eo futu- 
rum esset. Interea Thermuthis fllia Pharaonis ad 
ripam lusitans, fiscellam videt, tolli jubet, 
puerumque visum ob pulchritudinem et magni- 
tudinem diligit. Adducuntur /Egypti:e mulieres , 
lactaturad puerum : at ille mammam JEayptiam 
aversatur. Tum Mariamme , quasi fortuito iuter- 
venisset : Regina, inquit, si Hebraea mulier vocetur, 
jortassia admittet mammam | infans. lla vocari 
jubet : adducitur pueri mater, cui Thermuthis ali- 
moniam ejus mercede locat, nomine ex eventu 
indito. Nam aquam mos vocant /Egyplii ; hgses , eos 
qui ex aqua eripiuntur. Ambobus igitur his verbis 
compositis, ad infantis nomen illa usa est. Moses 
ab Abrahamo septimus numeratur. Nam Amarami 
filius fuit, Caathus Amarami pater, ille Levis , Le- 
vis Jacobi, Jacobus Isaaci filius, patre nati Abraamo. 
Mosem ires annos natum et staturz proceritas , 
33 εἰ forms elegantia, beneficio quodam numinis 
decorabant: ingenium porro supra captum «elatis 
in eo elucebat. Thermuthis itaque orba liberis, 
eum adoptat, ad patrem affert, [s puerum comple- 
citur, et diadema per blanditias ei imponit : quod 
yuer, ut fert illius zetatis simplicitas, humi abjicit, 


C 


ὁρῶντες, xaX τοῦ Ἰωσὴφ ἐπιλελησμένοι, ταλαϊιπυ- 
ρίας ποικίλας κατ αὑτῶν ἐπένοουν. Τόν τε γὰρ 
ποταμὸν εἷς δ.ώρυχας πλείστας κατατεμεῖν αὐτοῖς 
ἐπέταξαν, χαὶ οἰχοδομῆσαι τείχη ταῖς πόλεσι, xol 
χώματα ἀνεγεῖραι, ἵνα δι αὐτῶν ὁ ποταμὸς λιµνά- 
ζειν ἀνείργοιτο, xat ἀνιστᾷν πυραμίδας, xa) τούτοις 
τοὺς Ἑδραίους ἐξέτρυχον. Xpóvov μὲν οὖν συχνὸν 
ἐπ᾽ αὐταῖς διἠνωσαν ταῖς χαχώσεσιν. Etza τῶν '"Ie- 
ρογραµµατέων τις ἀγγέλλει τῷ Φαραὼ, τεχθέσε- 
σθαι τινὰ xav! ἐκεῖνον τὸν χαιρὸν τοῖς Ἰσραηλίταις, 
ὃς τραφεὶς ταπεινώσει μὲν τοὺς Αἰγυπτίους, αὑξῆ- 
cct δὲ τοὺς ὁμογενεῖς. Δείσας οὖν ὁ Φαραὼ, χελεύει 
πᾶν ἄρσεν γενώμενον τοῖς Ἐδραίΐοις, ῥιπτοῦντας els 
τὸν ποταμὸν, διαφθείρειν * τοὺς δὲ μὴ οὕτυ ποιοῦν- 
τας τῶν παίδων τοχεῖς, παγγενῃη ἀναιρεῖσθαι * καὶ 
τοὺς τοχετοὺς δὰ τῶν ΄Εθραίων γυναικῶν, τὰς Alyu- 
πτίας µαίας παραφυλάττειν. Καὶ οἱ μὲν σαν iv 
ταύτοις. 'Avhp δέ τις τῶν εὖ γεγονότων πρὸς ταῦτα 
δ.έχειτο χαλεπῶς. Ἐχυοφόρει yàp ἡ τούτον γυνὴ, 
xal ἐδέετο τοῦ Θεοῦ. Μὴ ἀπογινώσχειν δὲ xa ὕπνους 
προσέταξεν αὐτῷ ὁ θεός.Ὅ τε γὰρ παῖς, ὃν εἶπον 
Αἱ]ύπειοι, cóc, ÉAspyer, ἔσται, καὶ σωθήσεται͵ 
καὶ τραφήσεται, «αθὼν τοὺς éxi6ovAevorrac, 
xal Δύσει μὲν τῆς παρ) Αἱγυπτίοις δουλείας 
τοὺς ὁμοφό-ους, μγήµης δὲ αἱωγίου τεύξεται. 
Ὁ δὲ désipéc αὐτοῦ ἱεράσεταί µοι σὺν τοῖς 
ἐχγόνοις διαπαντές. Ἵιχτει τοίνυν αὐτῷ dj vov 
παιδίον ἄῤῥεν, λαθοῦσα τοὺς φύλαχας, xai τρέφεται 
παρὰ τῶν τεχόντων τὸ βρέφος ἐπὶ μῆνας τρεῖς. 
Δεδοιχότος δὲ, ἐπὶ τῷ Oti τὴν αὐτοῦ σωτηρίαν 
πεποίηνται, xal π)έγμα τι μηχανησάμενοι, ἀσράλτῳ 
τε περιχρίσαντες, ἑντιθέασι τὸ βρέρος, xal ἀφιᾶσι 
μετὰ τοῦ ποταμον (95). Ἡ δὲ του παιδίου ἀδελφῆ 
Μαριάμμη, παρξτῄήρει τὸ γενησόμενον. Παίζουσα ὃὲ 
παρὰ ταῖς ὅκθαις τοῦ ποταμοῦ θέρµουθι”, ἡ θυγάτηρ 
Φαραὼ, ὁρᾷ τὸ πλέγμα, καὶ στείλασα χοµίζεται 
τοῦτο. Ἴδουσα 0b τὸ παιδίον, ἠγάπησεν αὐτὸ xal 
διὰ κάλλος, xal δ.ὰ μέγεθος. Καὶ παράγονται γυ- 
ναῖκες Αἰγύπτιαι θηλάσουσαι αὑτό. Τὸ δὲ θήλην αὖ- 
τῶν οὐ προσίετο. Ἡ δὲ Μαριάμμµη ὡς τάχα παρατὺγ- 
χάνουσα, Βασίλισσα, εἶπε, εἰ Ἐδραῖς κ.ληθείη 
χυνἡ, ἴσως προσήσεται θήλην τὸ βρέφος όμογε- 
voUc. δὲ, Kd.lscor, Eon καὶ παρήγαγε τὴν 
µητέρα. Καὶ ἡ Θέρµουθις τὴν του παιδὸς τροφὴν 
ἔμμισθον αὑτῇ ἀνατίθησι, καὶ ἓχ τοῦ συµδεδηχότος 
ὀνομάζει αὐτό. Τὸ γὰρ ὕδωρ μῶς καλοῦσιν Αἱγύ- 
πτιοι, ὑσης δὲ τοὺς ἐξ ὕδατος σωζοµένους. "Augu 
γοῦν συνθεῖσα τὰ ῥήματα εἰς χλῆσιν» αὐτοῖς τοῦ 
βρέφους ἐχρήσατο. "Hv δ᾽ i& ᾿Αθραὰμ ἕΣόδομος 
Μωῦσῆς. ᾽Αμαρὰμ μὲν γὰρ αὐτὸς ἣν παῖς, Καὰθ δὲ 
τῷ ᾽Αμαρὰμ ὁ πατἠρ. Ὁ δὲ τοῦ ΛενΊ, καὶ τοῦ Ἰακὼδ 
ὁ Acut. Ἰαχὼθ δὲ ἑτέχθη τῷ Ἱσαὰκ, Ἰσαὰκ δ' 
ἑξέφυ τοῦ ᾿Αόραάμ. Τριετε δὲ τῷ παιδι Υε- 


Varie lectiones et note. 


(55) Μετὰ τοῦ ποταμοῦ. Lege κατά. Error li- 
rari. 

(54) Bac(.ucca. Ita Tbermutim, regis filiam, 
reginam vocat Josephus, lib. 11, cap. 5, unde sua 


hausit Zonaras. Scribit Suidas ex Aristotele, apud 
Cyprios regum filios ἄναχτας, ut fllias ἀνάσ- 
cac appellatas. Vide Gloss. med. Lat. in Regina. 








$5 ANNALIUM LIB. I. 86 
zovóu, xai τὸ τῆς ἡλικίας ἀνάστημα, xal τὸ Α pedibus insistens. Quo is sacerdos, qui ex gente 


τῆς μορφῆς ἀστεῖον ἐκ θειοτέρας ἑπέτρεπε χάρι- 
z5;. Ἡ δὲ σύνεσις πολὺ χρείττων τῆς ἡλιχίας ἐφύετο. 
"H θέρµουθις οὖν γνησίας ἁμοιροῦσα γονῆς, υἱοτε- 
Οεἴται αὐτὸν, xal χοµίδει πρὸς τὸν πατέρα. Ὁ δὲ 
τὸν παΐῖδα προστερνισάµενος, ἐπιτίθῃησιν αὐτῷ χατὰ 
φιλοφρόνησιν τὸ διάδηµα. Καὶ ὁ παῖς αὐτὸ, χατὰ νη- 
πιότητα δῆθεν, ῥιπτεῖ κατὰ γῆς, χαὶ ἐπέθαινε τοῖς 
ποαΐν. Ὅπερ ὁ Ἱερογραμματεὺς θεασάµενος, ὃς ix 
τῶν Ἑδραίων γενέσθαι τινὰ, τὸν τὴν Αἰγνπτίων 
ἀρχῆν ταπξινώσοντα προεῖπεν, ἀναχραγών * Οὗτος, 
εἶπεν, ἐχεῖγος ὁ παῖς, ὃν ἀγελὼν τοῖς Αἱγυπτίοις 
τὸ δέος x£pisAg. "Ex0n δ᾽ αὐτὸν ἡ θέρµουθις ἔξαρ- 
πάσασα, xai τὸν Φαραὼ δὲ νωθρὸν πρὸς τὸν φόνον 
διέθηχεν ὁ θεός. Παρελθὼν δὲ εἰς ἡλιχίαν ὁ Μωῦσῆς 
Ex τοιαύτης λαβῆς οἷος τὴν ἀρετὴν ἦν, φανερὸς τοῖς 
Αἰγυπτίοις ἐγένετο. Πρόσοιχοι ὄντες τῇ Αἰγύπτῳ 
Α:θίοπες, ἑσίνοντο την χώραν αὐτῶν. Οἱ à' Αἰγύπτιοι 
στρατεύουσιν ἐπ᾽ αὐτοὺς, χαὶ ἠττήθησαν. Αἰθίοπες 
δὲ χαταφρονήῄήσαντες αὐτῶν, τὴν ἅπασαν κατέτρεχον 
Λἴγυπτον. Κατὰ δὲ θεῖον χρησμὸν, αἰτεῖ τὴν θυγα- 
τέρα τὺν Μωῦσὴν Φαραὼ ἤδη ἀνδρωθέντα, κατ’ Al- 
θιόπων στοατηγὸὺν αὐτῷ Ὑενησόμενον. Ἡ δὲ δίξω- 
σιν, ὁρχώσασα τὸν πατέρα, μηδὲν διαθεῖναι αὐτὸν 
xaxóv. Μωῦσῆς δὲ τὸν πόλεμον πιστευθεὶς, οὗ διὰ 
συνήθους ὁδοῦ ἄγει ἐπὶ τοὺς πολεμίους τὴν στρα- 
ς.ὰν, ἁλλὰ δι) ἀστιθήτου Ex πλήθους ἑρπετῶν ἰοθόν 
λων  ἔνθα χαλ τὴν σύνεσιν αὐτοῦ ἐπεδείξατο. Πλέ- 
ἵγματα γὰρ ποιῄσας, xal ταῦτα πληρώσας ἴδεων 
(πολλὰς δὲ ταύτας τρέφει καὶ χειροῄθεις fj, Αἴγυ- 
της), Χατὰ τὴν ὁδὺν ἑχείνην ἑκόμιζεν. AL δὲ ἴδεις 
τοῖς ἰοθόλοις τούτοις πολέμιοι. Καὶ ταὐταίς προ- 
πγουμέναις τῆς στρατιᾶς προµάχοις χατὰ τῶν lo66- 
λων ἐχρήσατο, xal μηδὲν προγνοῦσιν ἔπεισι τοῖς 
Αἰθίοψι. Καὶ τούτους vixd, xal πόλεις αὑτῶν αἱρεῖ. 
Οἱ δὲ συνελαθέντες εἰς Σαθὰν (55), πόλιν βασίλειον 
οὖσαν Αϊθιοπίας, ἣν ὕστερον Καμθύσης Μερόην 
ὠνόμασε διὰ τὴν ὁμώνυμον ἁδελφὴν, ἑπολιορχοῦντο. 
"Hv δὲ ἡ πόλις δυσπολιόρχητος. Θάρδης δὲ τοῦ Al- 
θιόπων χρατοῦντος θυγάτηρ εἰς ἔρωτα ὤλισθε Μωῦ- 
σέως, xaY διαπέµπεται πρὸς αὐτὸν περὶ γάμου. Ὁ 
δὲ χατένευεν, εἰ παραδο/η τὴν πόλιν αὑτῷ. Φθάνει 


Mebrzorum oriturum esse dixerat, qui Egypti re- 
gnum depressurus esset, conspecto, exclamans. 
llic, inquit, ille puer est : hoc interfecto, A:gyptios 
metu libera.Sed Thermuthis puero erepto antever- 
tit, et Pharaonem Deus segniorein ad exdem reddi- 
derat. /Etate. progressus Moses, qua virtute esset, 
lali occasione "Egyptiis innotuit. Athiopes /Egypto 
finitimi regionem populantur. /Egvptii bello conira 
eos molo, οἱ succumbunt, οἱ contemptui sunt ho- 
stibus, ita ut universam /Egyptum incursarent. 
Pharao ex oraculo Mosem jam virum factum, a 
filia ducem petit. Concedit illa ; sed jurejurando 
patrem adigit, ne quid illi noceat. Moses belli 
summe sibi credita, non solita via exercitum ducit 
conira hostes, sed per loca ob venenatarum be. 
stiarum multitudinem invia, ibique prudentiam 
Suam demonstrat. Nam f(iscellis ibides (quarum 
multas, easque cicures /Egyptus alit) inclusas, 
conira «Ethiopes portati (sunt autem ibides serpen- 
tibus infest:*) quibus propugnatricibus contra ve- 
nenatas bestias usus, et /Ethiopes ncc opinantes 
aggressus, vincit, ac urbes corum capit : qui iu 
urbem /Ethiopi: . regiam Saban, (post a Cambyse 
ex nomine sororis Meroe dicia est) compulsi, obsi- 
dentur, οἱ si urbs illa haberetur inexpugrnabilis. 
Verum Tharbe principis Aihiopum filia, capta. 
amore Mosis, internuntios ad eum mittit de conjugio. 
Ille aunuit, si urbem sibi traderct. Fit hoc dicto 


C ciuus. Moses nuptias celebrat, ZEgyptios reducit 


domum. At illi et oderant illum , quanquam con- 
servati, et Pharaonem contra eum instigabant. Qui 
et sacerdotibus obtemperans, et cede /Egyptii, qui 
Hebrzum flagellarat, irritatus (ut in libro Geneseos 
continetur, esse Josephus hec. praxeriit) vitai Mosis 
insidiatur. Tamen, ille, quamvis vise custodirentur, 
clam per desertum aufugit in 944 urbem Madiam, 
ac sacerdotis hujus loci hospitio utitur : qui nomine 
duplici przditus, οἱ Raguel et Jothor vocabatur. 
Is filiam suam Sephoraui Mosi uxorem despondet, 
οἱ curam gregum mandat. 


τὸ ἔργον τοὺς λόγους, xal Μωῦσῆς ἑτέλει τοὺς Ὑάμους, χαὶ τοὺς Αἰγυπτίους amfvaysv εἰς τὴν ἑαν- 
τῶν. Οἵδ' ἐμίσουν αὐτὸν xal σωνόμενοι, χαὶ ἹΠρέθιζον τὸν Φαραὼ κατ αὐτοῦ. Ὁ δὲ καὶ τοῖς ἱερογραμ- 
ματεῦσι πε,θόµενος, xal διὰ τὸν Φόνον τοῦ Αἰγυπτίου, τοῦ τὸν 'E6palov µαστίζοντος, ὡς τῇ βίδλψ 


περιείληπται τῆς Γενέσεως (el καὶ τοῦτο παοέδραµεν ὁ 


Ἰώσηπος) ἐπέθετο τῇ ἀἁναιρέσει τοῦ Μωῦ- 


αέω:. 'O δὲ xal τῶν ὁδῶν φυλαττομένων λαθὼν ὑπέξεισι διὰ τῆς ἐρήμου, xal εἰς πόλιν ἄπεισι 
Μαδιὰμ, καὶ ξενίτετχι παρὰ τῷ τῆς πόλεως ἱερεῖ, ὃς, διώνυµος v, 'Payout ἐχαλεῖτο χαὶ Ἰοθόρ. Ὁ δὲ τὴν 
θυγατέρα αὐτοῦ Σεπφώραν τῷ Μωῦσῇ πρὸς γάμον ἑχδίδωσιν, xal ποιμένα ποιεῖται τῶν ἑαυτοῦ θρεµµάτων. 


ΙΓ”. Νέμων 8 ἐπὶ τὸ Σίναιον ὄρος 6 Motore, τοῦ XIII. Cum autem ad Synzeum montem pasceret, 


περὶ τὴν βάτον ἀξιοῦται ὁράματο:, fjv ἔφλεγε mop, 
οὐ μέντοι κχατἐχαιεν. Εἶτα xai φωνῆς ἐχεῖθεν 
ἀχούει. ἢ μὴ προθαίΐνειν ἐπέταττεν, ἅτε θείου τοῦ 
τόπου τυγχάνοντος, xal τὰ ἑσόμενα προηγόρενε, 
xai ἀπιέναι αὐτῷ εἰς Αἴγυπτον ἐχέλενε, τοὺς ὁόμο- 
χενεῖς τῆς ἐχεῖ χαχώσεως ἁπαλλάξοντι, xai ἑξά- 


cernit miraculum illud rubi: qui cum arderet, 
non eremabatur. Deinde vocem etiam inde audit, 
qua pregredi vetaret , quod locus ille divinus essct, 
et futura przdiceret, et abire in Egyptum juberet, 
ut populares suos ex illis erumnis eriperet : quos 
cum eduxisset ex Egypto, sacra in loco illo facerct. 


Varic lectiones et note. 
(35) Βασάν. Σαδὰν. lta codice Regio et Colbertino. 


e7 JOANNIS ZONAR.E 88 


H:ec Mosi divinitus e flamma significantur. Czeterum Α ξοντι αὐτοὺς τῖς Αἰγύπτου, θυσίας τε εἰς Exelvov 


js dubitabat, quo pacto vel popularibus suis per- 
suaderet, vel a Pharaone extorqueret exitum, cum 
Deus ea se facillime redditurum pollicetur, in cujus 
rei fldem, baculum humi projiceret. Quo facto, is 
serpens exstitit * receptus, in baculum redit. Manum 
item in sinum ablere jussus, protulit instar calcis 
candidam : qux: mox et ipsa pristinum colorem 
recipit. Rursus e propinquo aquam effundere jus- 
sus, cruentam videt. His portentis confirmatus, 
rem citra cunctationem jubet aggredi. Assumptis 
igitur uxore, et ex ea susceptis liberis, Gersone, 
quod nomen signiflcat, adventum in peregrinam 
terram, et Eleazaro, (a divino auxilio sumpta est 
appellatio), in /gvptum proficiscitur. Ad limiles 
progresso frater Aaron occurrit. Ambo Pharaonem 
adeunt, et Dei mandatis expositis monent, ne divino 
θηρίο adversetur. Io verba eorum deridente, 
miracula edunt. Baculus projectus fit serpens. 
Quod incantatoribus ZEgvptiorum imitatis, versis 
jllerum etiam baeulis in serpentes, rursus Moses 
suum baculum humi projicit : qui in serpentem 
mulatus, baculos JEgyptiorum, qui serpentium 
speciem habebant, devorat. Deinde in suam formam 
reversum recipit. Pharaone vero se offirmante, 
aqua in eruerem mutantur, deinde rane omnem 
terram Egypti occupant, postea pediculi e terra 
scaturiunt. Ac cztera quidem miracula etiam Pha- 
raonis prestigialores videbantur imitari : pedicu- 
lorum autem spectrum quia effingere non poterant, 
Pharaoni dicebant, illud digitnm Dei esse. Verum 
cum is nihil cederet, ingruerunt muscz, et 35 
perlerunt pecudes. Deinde cum Moses fuligine 
caminorum aerem opplevisset, ulcera et pustulze 
tam in bominibus quam pecudibus efferbuerunt. 
Rursus grando depluit, quam secut2 sunt locustz, 
post quas teuebrz /Egyptios tres dícs operuerunt. 
Denique post hzc omnia primogenitorum consecu- 
tus est interitus. Nam cum occalluisset Pharao, 
jussit Deus Mosem sacriflcium in diem mensis xiv, 
apparare, qui mensis ab Hebrwis Nisan, ab /Egy- 
ptiis Pharmuthi, apud Macedones Xanthieus appel- 
latur, Latine Aprilis dicitur. Que dies xxv cum 
adesset, sacrificant omnes, et victimarum sanguine 
limina aedium inungunt : ceenaque peracta, reli- 
quias comburunt. Unde ex illo tempore festum 
Hebrai celebrant circa id tempus, et sacriticant ; 
quod festum Pascha vocant ; id alii transitum in- 
terpretantur, Josephus, pr«teritionem, quod Deus 
noete ila Hebreis preteritis, /Egyptios interitu 
primogenitorum afBixerit. Qua de causa congressi 
AEgyptii Pharaoneni orant ut dimittat Hebraeos. 
Jubet ile.  Discedunt Hebraei : quorum fuere 
(militaris duntaxat setatis) sexcenta millia. Egressi 
sunt mense Xanthico, die xv, oriente Juna, annis 


τὸν τόπον ποιεῖν ἑντέλλεται. Ταῦτα ix. τοῦ πυρὰς 
θεοχλυτεῖται ὁ Μωῦσῆς. Ὁ δ᾽ Ἱπόρει πῶς f| τοὺς 
οἰκείους πείσειεν, f) βιάσαιτο Φαραὼ ἐπιτρέναι xtv 
E£oboy. Καὶ ὁ θε»ς ῥᾷστα ταῦτα θἠσειν ἑπηγγέλλετο 
αὐτῷ, καὶ εἰς πίστιν την βαχκτηρίαν εἰς τὴν vt,v 
ἀφεῖναι κελεύεται, xal ἀφέντος, δράκων ἐγένετο. 
Εἰτ᾽ ἐπιλαθομένον, πάλιν βάχτρον fjv. Καὶ χαθεῖναι 
τὴν δεξιὰν εἰς τὸν χόλπον προσταχθεὶς, λευχὴν 
ὁμοίαν τιτάνῳ τὴν χρόαν ἐξήνεγχεν, εἶτα εἷς τὸ 
πρότερον εἴδος ἁποχατέστη. Καὶ τοῦ πλησ[ον 06310; 
λαθεῖν κελευσθεὶς, xai χαταχέαι τῆς Υῖς, ὁρᾷ τὸ 
χνθὲν αἱματῶδες. θαῤῥεῖν οὖν ἐπὶ τούτοις παρέχε- 
λεύετο, xal µηχέτι µένειν. Παραλαθὼν οὖν τὴν 
γυν αἴχκα, καὶ τοὺς παῖδας τοὺς ἐξ αὐτῆς, Τηρσὼν, ὃ 
σηµα(νει ὅτι εἰς τὴν ξένην, xaY Ἐλεάξαρ, δηλοῖ 
δὲ ὡς συμμάχῳ χρήσαιτο τῷ πατρῴῳ θεῷ, ὥρμα- 
σεν εἰς Αἴγυπτον. Πλησιάσαντι δὲ ὁ ἁἀδελφὸς ὑπίέν- 
τησεν Λαρών, Παραγίνονται οὖν ἄμφω πρὸς ὅᾳ- 
pa, xa* τὰ ἐκ θεοῦ προστεταγµένα εἰπόντες, 
Ἠξίουν μὴ ἀντιπράττειν τῇ θείᾳ βουλῃ. Ἀλευάσαν- 
τος b ἐχείνου, ἔργῳ τὰ σημεῖα ἐδείχννον, χαὶ f 
ῥάέδις ὅρις ῥιφεῖσα ἐγένετο. Τὸ δ αὐτὸ χαὶ τῶν 
Αἰγυπτίων ἐπαοιδῶν πεποιηχόσων, xal τὰς δρετέ- 
ρας βακτηρίας µεταθαλόντων εἰς δράχκοντας, Μωῦ- 
σῆς thv βαχτηρίαν αὖθις ῥιπτεῖ κατὰ γῆς. xal εἷς 
ὄφιν μεταθληθεῖσα, τὰς τῶν Αἰγυπτίων βαχτηρίας, 
al δράχοντες ἐδόχουν, χα:ἡσθιεν. Ἑϊτα εἰς τὸ ἔαυ»- 
τῆς σχῆμα μεταπεσοῦσαν αὐτὴν κοµίσεται. Σχλη- 


C ρυνοµένου δὲ Φαραώ, εἰς αἷμα τὰ ὕδατα μεταξί- 


6ληται. Elsa. βάτραχοι πᾶσαν τὴν γῆν Αἰγύπτου 
ἐχάλυναν. Ἐπὶ τούτοις σχνίπες bx τῆς γῆς ἀνεδό- 
θησαν. Τὰ μὲν οὖν ἄλλα τεράστια καὶ οἱ ἐπανιδοὶ 
Φαραὼ ἑδόχουν ποιεῖν, σχνίπας δὲ φαντάσαι οὔκ 
Ἰδυνίθησαν. Ἐἶπον οὖν πρὸς Φαραὼ, ὅτι δάκτυλος 
θ:οῦ τοῦτο ἑστίν. Ὦ δ᾽ ἔτι ἀνένδοτως fjv γαὶ ἐγένετο 
κυνόµνια, xal μετὰ ταῦτα φθηρὰ τῶν κτηνῶν. 
Ἔνπειτα τοῦ Μωῦσέως Χαμινιαίαν αἱθάλην τοῦ 
ἀέρος χατασκεδάσαντος, ἕλκη καὶ φλυκτ:δες Ev τε 
τοῖς χτῆντσι xai ἐν τοῖς ἀνθρώποις ἀνένεσαν, xai 
αὖθις χάλαζα ὕσθη, xal μετ) αὐτὴν ἐπῆηλθεν ἀχρὶς 
καὶ ἐπὶ ταύταις σχότος τοὺς Ailyum:loug; ἐπὶ τρεῖς 
ἡμέρας ἐχάλυψε, TeXeuxatov δ ἐπένέχτο τούτοις ἡ 
tO) πρωτοτόχων ἀπώλεια. Σχληρυνοµένου vàp 
Φαριὼ , ἐχέλευσεν ὁ θεὺς Μωῦσῇ θυσίαν παρα-ύ 
σχενάσαι εἰς τὴν τεσσαρεσκαιδεχάτην τοῦ gro, ὃς 
παρὰ μὲν ὙἙδραίοις Νισὰν χαλεῖται, παρ' Αἰγυ- 
πτίυις δὲ Φαρμουθὶ, παρὰ Μαχεδόσι δὲ Φανθιχὸς, 
xai παρ) Ἕλλησιν Απρίλλιος (30). Ἐνστάσης δὲ 
τῆς τεσσαρεσχαιδεχάτης, ἅπαντες ἔθυον, xai τῷ 
τοῦ θύματος αἵματι τὰς φλιὰς τῶν οἰχιῶν ἔχριον, 
xal δειπνβσαντες, τῶν κρεῶν τὰ περιττεύσαντα 
ἔχαυσαν, ᾿40εν ἕχτοτε ἀορτὴν ἄγουσιν 'E6patot 
πατὰ «bv χαιρὸν τοῦτον, xal θύουσι, Πάσχα τὴν 
ἑορτὴν χαλοῦντες. Τὸ δὲ Πάσχα ἄλλοι μὲν διάδασωο 


Vario lectiones et note. 


(36) Παρ) "EAAnci Απρίλιος. 1mo apud La- — hic ut et alibi non semel Ἕλληνας vocat Zonaras, 
tinos, seu ut habet S. Maximus in Compute Ec- — quos alii Romanos; contra quam Eunapius in Chry- 
clesias(ico parte 1, cap, 15, κατὰ Ῥωμαίους. Sed —saotbio p. 89. 


€9 . ANNALIUM LIB. I. 90 
engaívetv. φασίν"' Ἰώσηπος δὲ ὑπερδασίαν, ὅτι A quadringentis οἱ triginta postquam Abrahamus in 


xaT' ἐχείνην τὴν νύχτα, τοὺς Ἑθραίους ὁ 8:5; 
ὑπερδὰᾶς, Αἰγυπτίαις ἑνέσχηψε τὴν τῶν πρωτοτόχων 
Φθοράν., "Όθεν συνελθόντες Αἰγύπτιοι ἑδέοντο τοῦ 
Φαραὼ, ἀπρλύειν τοὺς Ἑδραίους, Ὁ δὲ ἀπιέναι 
προσέταξεν ' αἱ 5' ἐξήεσαν. "Hv óà τὸ τῶν με-αν- 


Chananzam pervenerat, post Jacobi in AEgyptum 
mügrationem annis ducentis et quindecim, Mose 
lum annos Lxxx nato, quem Aaron triennio supera- 
bat : avehentes etiam ossa Josephi secum, quemad- 
modum ille mandarat. Sic illi proficiscebantur. 


εσταµένων πλῖθος τὸ στρατεύσιµον ἡλικίαν ἔχον µόνον, μυριάδες ἑδήκοντα. Ἐξήλθον δὲ μηνὺς 8ανθι- 


χοῦ (57) πέµπτῃ καὶ δεκάτῃ χατὰ σελήνην, 
Καναναίαν ἐλθεῖν ' ἐκ δὲ τῆς Ἰακὼό6 εἰς 
xa ó:xa, ἣν δὲ Μωῦσῇ τότε ζωῆς ἔτος 


μετὰ ἔτη τετραχόσια τριάχοντα «eb τὸν Άθραὰμ εἰς 
Αἴγνπτον παροικίας, μετὰ ἐνιαυτοὺς διακοσίαυς xal πενεε- 
ὁ (δοηχοστὸν, 


᾿λαρὼν δὲ τρισὶν ὑπερεῖχε. Συνεπήγοντο δὲ 


κάἱ τὰ ἀστᾶ τοῦ Ἰωσὴφ, πληροῦντες τὴν ἐντολὴν τοῦ ἀνδρός. Οἱ μὲν οὖν ἀπῄεσαν. 


I3. Αἰγύπτιοι Gb µετεµέλλοντο, καὶ λαδόντες Β 


ὅπλα ἐδίωχον, Ἑδαχόσια δ' ἦσαν αὐτοῖς ἅρματα, 
ἱσπεῖς τε πενταχιαμύριοι, καὶ μυριάδες εἴχοσι 
ὁ αιιτῶν. Ἑδραίους ὃ εἰς ἀπόγγωσιν ἦγον ἐν στενῷ 
TsYovó:a τὰ πράγµατα, xai λίθοις βάλλειν τὸν 
Μωῦσην ἔμελλον. Ὁ δὲ παρεχάλει αὐτῷ ἔπεσθαι, 
καὶ ἦγεν αὐτοὺς ἐπὶ θάλασσαν, χα) στὰς παρ᾽ αὐτῇ, 
καὶ τὸν Oehv ἐπιδθοησάμενος, τύπτει τῇ βακτηρίᾳ 
τὸν όλζσσαν. Ἡ 6B ἀνεχόπη, xai γυμνὴν ἀφῆνχε 
τοῖς 'E6pzíot; τὴν γην ' χἀχεῖνοι διέδαινον σπεύδου- 
τες. Ὀρῶώντες δὲ ταῦτα Αἰγύπτιοι, καὶ αὐτοὶ πρθ- 
τάξαντες τὸν ἵππον, ἑδίωχον, "Ηδη δ' ἐπὶ τὴν ἀντι, 
πέραν Ὑῆν τῶν Ἑθραίων διασωθέντων, ἐπιχεῖται 
τοῖς Αἰγυπτίοις ἡ θάλασσα, τοῦ Μωῦσέως τῇ ῥάδδῳ 
ἐπεστρεπτικῶς (38) αὖθις τὸ ὕδωρ πατάξαντος, καὶ 


XIV. At JEgyptii acti poenitentia, correptis armis 
eos persequebantur, curribus sexcentis, equitibus 
quinquagies mille, et ducentis millibus peditum. 
Hebrzi in angustias redacti zstuare , vix a lapida- 
lione Mosis sibi temperare : ille hortari ut se 
sequerentur, ad: mare ducere. lbi in littore stans, 
Deo invocato, baculo mare percutit. Hlud discludi- 
tur, ut nuda Hebrzis tellus appareret : festinanter 
itaque transeunt. Quod videntes /Egyptii, equite in 
fronte collocato, persequuntur. Jam autem Hebresis 
in oppositum liltus eitra noxam egressis, AEgyptios 
aqua a Mose virga percussa, ut in suum locum 
regrederetur, fluctibus coeuntibus, mare obruit. 
Itaque ZEgyptii universi in 8G undis perierunt. 
Hebraei vero laudibus Deum lxi cencelébrant. 


τὰ τούτου ἑνώσαντος χύματα. ᾽Απώλοντο οὖν ol C Moses eliam eanticum Deo facit veraibus senariis, 


Αἰγύπτιοι iv τοῖς ὕδασι ξύμπαντες. Καὶ ol μὲν 
ἝἜδραϊο: iv ὄμνοις σαν, xal ἔχαιρον. Μωῦσῆ ὃδ 
ᾠλὴ πεποίηται πρὸς θεὸν ἐν ἐξαμέτρῳ τόνῳ συντε- 
εεµένη, ὥς φησιν ὁ Ἰώσηπος. Τὰ 5' ὅπλα τῶν Al- 
γυκτίων σὺν τοῖς σώμασιν αὐτῶν ἑκθρασθέντα τῆς 
θαλάσσης ὑπὸ τοῦ πνεύματος, λαθόντες 'ÉÓpalot, 
τοήτοις ὡπλίσθησαν. Καὶ ἦγεν αὐτοὺς ὁ:Μωῦσῆς εἰς 
τὸδρα; Σινᾶ, θύσων ἐχεῖι τὰ σῶστρα, ὡς αὐτῷ ἓν- 
ετέταλτα. ᾿Αγομένους δ᾽ ἐχεῖ fj τῶν τροφῶν ἑλύπει 
οτεάνις, χαὶ dj τοῦ ὕδατος ἔνδεια. Καὶ οὕτως ἔχοντες 
εἰς τόπον ἀφικνοῦνται, ἓν ᾧ φρέαρ ἣν, οὗ τὸ ὕδωρ 
6.X πιχρίαν ἄποτον. Καὶ τὸ ὄνομα τοῦ τόπου ἡ μὲν 
της Ἔξόδου βίθλος Μαιῤῥὰν ὀναμάζει, ὁ &' Ἰώση- 
πος Μὰρ αὐτὸν κληθῆναι παρὰ τῶν Ἑθραίων συγ- 
χράφεται, Μὰρ τὸ πικρὸν λέγων τοὺς Ἑδραίους 
χαλεῖν' καὶ τοῦ δημαγωγοῦ κατεγόγγυζον. 'O δὲ 
τοῦ Θεοῦ πρότερον δεηθεὶς, ζύλον λαθὼν, εἰς τὸ 
epéap ἑνέδαλε, χαὶ τὸ ὕδωρ ἐγλύχανεν. Ὁ δὲ Ἰώση- 
πος ἔοικε μὴ πιτιεύων ὡς θαύματι τῇ γλυχάνσει 
τοῦ ὕδατος, ἀλλὰ φυσικῶς αὐτὸ γλυκανθῆναι δοξά» 
ζων. Δέγς: γὰρ, ἅτι -à ξύλονὁ Μωῦσῆς εἰς τὸ ὕδωρ 
βαλὼν, ἐξαντλεῖν τὰ φρέαρ ἐχέλενεα, xal αἱ μὲν 
ἑπόνουν. Τὰ ὃ ὑπὸ τῶν συνεχῶν πληγῶν Yevupva- 
σµένον, xat κεχαθαρµένον, Άδη πότιµον ἣν. Τὴν δὲ 
τῶν τροφῶν ἔγδειαν ἰάσατο, «QU Θεοῦ δεηθεὶς δι᾽ 
ὀρτύγων. Ἐφίπταται γὰρ τῇ τῶν '᾿Εθροίων παρεµ- 
693] xÀn0o; ὁρτύγων οὓς σωλλαθάντες Άαθιον, καὶ 


Josepho auctore. Arma AEgyptiorum cum corpori- 
bus eoruni a vento in littus ejeeta capiunt, sibique 
accommodant. Moses 908 in montem Sina ducit, ad 
exsolvenda vota Deo ob salutem adeptam, ut in 
mandatis acceperat. Dum co ducuntur, et cibario- 
rum penuria, et aqux inopia laborant. Sic a(fecti 
in locum perveniunt, ubi puteus erat, cujus aqua 
ob amariciem potari non poterat (quem locum 
liber Exodi Mzrrau nominat, Josephus ab Hebrvis 


. Mar vocatum fuisse tradit: sic enim amarum dici 


lingua. eorum) et contra ducem fremunt. ls Deum 
eomprecalus prius, ligno quodam in puteum con- 
jecto, aquam dulcem reddit. Josephus non crede- 
re videtur, j32-qus saporeu miracuio mulgtum, sed 
naturaliter id accidisse. Ait enim Mosem ligno in 
aquam counjecto, eibauriri aquam jussissa : ac 
dum illi intenti essent operi, aquai continentibus 
ictibus exercitatam et expurgatam, potabilem tan- 
dem esse factam, Cibariorum itemm penuria occur- 
rit, Deo invocato, per colurnices, quarum jugens 
multitudo in castra Hebrzorum delata et capta, 
famem sedat. Deinde mannam pluit eis Deus, dul- 
cedine melli parem, magaitadine grano coriandri 
similem. Lst autem Mansa ab eis appellata, cum 
dubitarent quid rei esset. Man enim lingua illa 
interrogationis quoque nota est : sic Josephus haec 
tradit. Jussus autem era, quilibet Asearonem 


Vapie lectiones et note. 


(57) Ξανθικοῦ πέμλτῃ xal δεκἀάτῃ κατὰ σελἠ- 
*nv. Xanthici seu Aprilis decimo quinto secundum 
lunam. Awmbiguum est utrum sub ortum Junz, an 


mense lunari, inquit Wolfius, 
(38) Ἐπιστρεατικῶς. lta Reg. εἰ Colbert. t/ 
ἐπιτρέφηῃ, cod. alter Wolfii. 


91 JOANNIS ZONARJE ος 
unensurz id genus est) ex eo colligere : quo si A ἐπὶ τούτοις τὸ Mávva ὕσεν αὑτοῖς 6 θέὺς, µέλιτ; 


quis plus collegisset, postridie non erat esui, et 
vermibus et amaritodine corruptum. Id eo consilio 
factum, ne ubi robusti multum coacervassent, in- 
firmi egerent. Hoc victu annos quadraginta sunt 
usi, donec e deserto excesserunt. Denuo in locum 
aquarum expertem progressi, nomine Raphbidin, siti 
conva Mosem exstimulantur. 1s precatus Deum, 
jubetur baculo percutere petram : quo facto, 34049 
limpidiasimze copia erumpit. Inde Amalechitz, fini- 
timis etiam in auxilium evocatis, contra Hebrazos 
procedunt. Moses bellícosis a reliqua turba scgre- 
gatis, et Jesu Navis filio duce creato, ac parte 
exercitus ad aquarum custodiam 37 relicta, ipse 
montem conscendit : Jesuque mandat, ut Deo fre- 
tus, contra hostes educat copias. Conser!ia jam 
pugna, quoad Moses manus sursum tenebat, llel.rzi 
Amalechitas male tractabant : cum  remisisset, 
extensione illa fatigatus, iidem succumbebant. 
]taque Aaroni fratri, et Ori Mariammes marito 
mandat, ut utrinque astantes manus sibi fulcirent. 
ο Hebraei victores, Amalechitas internecione 
de:evissent, nisi nox pralium diremisset, nullo e 
suis 03889. 


τευµα χατὰ vov ἑναντίων ἐξάγειν. δη οὖν ὁ πόλεμος συνεῤῥήγνυτο: 
χεῖρας εἶχεν ὑψφοῦ, τοὺς ᾽Αμαληχίτας οἱ Ἑδραϊΐιι καχῶς διετίθεντο. 
Μωῦσῆς, τῇ ἀνατάσει τούτων πονούμενος, χαταπονηθΏναι τοὺς ᾿Ἑδθραίους συνέδαινεν. 


μὲν τὴν ἡδονὴην ἐμφερὲς, τὸ δὲ μέγεθος χηριάνδρου 
σπέρµατι ὅμοιον, Mávya 6k παρ) ἑχείνων χληθὲν, 
ὡς ἀπορούντων τί ἂν εἴη αὐτό. Τὸ γὰρ Μὰν xoi 
ἑπερώτησιν δτλοῖ, χατὰ τὴν ἑχείνων διάλεκτο». 
Οὕτω xal ταῦτα Ιώσηπος. Ἐνετέταλτο δὲ ἁρσά- 
ρωνα ix τούτου ἔχαστον συλλέχειν (5 δὲ ἁσσάρων 
µέτρον Eaxiv)- εἰ δέ τις πλέον συνέλεξεν, εἰς τὴν αὖ - 
ριον ἄθροτον ν, ὑπό τε σχωλήχων xai πιχρίας 
διεφθαρµένων. Τοῦτο δὲ ᾠφχονόμητο, ἵνα μὴ τῶν 
ἑῤῥῥωμένων πολὺ συναγόντων, ἐπιλείπῃ τοῖς ἀσθε- 
νέσι. Τῇ δὲ τροφῇ ταύτῃ τεσσαράχοντα ἐχρήσαντο 
ἔτεσιν, ἐφ᾽ ὅσον σαν ἓν τῇ ἑρήμῳ. Αὖθις οὖν εἰς 
ἄννυδρον ἦλθον τόπον, χαλούμενον 'Ῥαφιδὶν, xat δι- 
ψῶτες χατὰ Μωῦσέως κχεχίνηντο. Ὁ δὲ τοῦ θεοῦ 
δεηθεὶς, κελεύεται ῥάθδῳ τὴν πέτραν πλῆξαι, xal 
πλήττει, ἧς αὑτίκχα ὕδωρ ἐξεδλύσθη πολύ τε xal 
διαυγἑέστατον. Ot δὲ ᾽Αμαληχίται χατὰ τῶν Ἑδθραίων 
ἐχώρουν, τοὺς περιοίχονς συμμάχους προσχαλεσά- 
Εενοι. Μωῦσῆς δὲ τὸ µάχιμον τοῦ λαοῦ τῶν ἄλλων 
ἀποδιελὼν, χαὶ Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ναυῆ ἐπιστίσας αὐ- 
τοῖς, µέρος δέ τι τῆς στρατιᾶς χαταλιπὼν εἰς τὴν τοῦ 
ὕδατος φυλαχὴ», αὐτὸς μὲν ἀνεχώρει πρὸς τὸ ὄρος - 

Ἱησοῦ ὃ ἑνετέλ)ετο πεποιθέἑναι θεῷ, xai τὸ στρά- 
xai μέχρι μὲν Μωῦσῆς τὰς 
Ὁσάκις δὲ τὰ: χεῖρας χαθίει ὁ 
Ἑχατέρωθεν 


o»y τὸν ἁδελφὸν ᾿Λαρὼν, xol "Dp, τὸν ἄνδρα τῆς ἁδελφῆς Μαριὰμ, ατῄσας ἀνέχειν τὰς χεῖρας αὑτοῦ 
ἐνετείλατο xal οὕτω τοὺς ᾽Αμαληχίτας νικῶντες ἘἜβραϊοι, πάντας ἁπώλεσαν, ἂν εἰ μὴ νὺξ ἐπέσχεν 


οὐτοὺς Ἑδραίων δὲ τέθνηχεν οὐδὲ εἷς. 


XV. Ει ου loco progressi, trimestri post exi- C 


tum οχ Egypto spatio, ad Sina moutem perve- 
niunt. Ibi Moses rem divinam facit : ,et a Ragucle 
socero aditur , qui cum generum negotiis obrutum 
videret, omnibus eum adeuntibus, suadet, ut juris 
dic(ndi provinciam aliis mandet: ipse majorum 
rerum cura suscepta, saluti populi consulat, e 
prxfectos designet, qui decies millenis , qui mille- 
nis, qui quingenis, centenis, quinquagenis, trice- 
nis item, vicenis , et denis prasint. Raguelis mo- 
nitis paret Moses; populum prope Sina castra 
locare jubet, ipse montem ascendit. Populus jussa 
exsequitur , cum aliis rebus immundis, cum con- 
gressu mulierum triduum abstinens. Die tertio nu- 
bes Hebrzeorum castra cireumdat, cum fulguribus 
terribilibus, et impetu ventorum : quibus Hebrzi 
perterriti , intra tabernacula se continent. Deinde 
Moses procedit, fiducia plenus , suoque conspectu 
popularibus metum adimit : quz» mandarit Deus 
exponit, et quz eis instituta sint tenenda: producit 
populum cum uxoribus et liberis ad audiendum 
Deum. Audiunt illi vocem ex alto demissam. Hle 
rursus montem conscendit : in quo cum diutius 
mioraretur, populus ad Aaronem confluens : Facito, 
inquit, nobis deos : nam quid Mosi acciderit, ignora- 
mus. ÁÀaron vi subactus, aureas inaures, et mun- 
jum muliebrem uxorum el filiarum cos afferre ju- 
bet. Afferunt illa, et vitulum aureum inde conflant, 
eique immolant. Moses de monte descendens , et 


ΙΕ’. Ἐχεῖθεν ἀπῄεσαν εἷς τὸ πρόσω, xai ἓν τρι- 
μήνῳ μετὰ την ἐᾷ Αἰγύπτου ἐξέλευσιν, παρῆσαν 


Ἐπὶ τὸ ὄρος X:v3. Καὶ ἔθυσε Μωῦσᾶς ἐχεῖ τῷ θεῷ, 


ὅπου xai 'Payouhà ὁ πενθερὸς αὐτοῦ ἀπήντησεν 
αὑτῷ. θεασάµενος δὲ τὸν γαμθρὸν ἐν ὄχλῳ πρα- 
γµάτων ὄντα, πάντων Ex αὐτὸν βαδιζόντων, συν- 
εδούλευε τὴν μὲν τῶν διχῶν ζήτησιν ἑτέροις ἑπιτρέ- 
πειν. αὑτὸν δξ τῶν µειξόνων προνοεῖν πραγμάτων, 
καὶ τῆς τοῦ λαοῦ σωτηρίας ᾿ xal χἀτὰ µυρίους &p- 
χοντας ἀποδειχνύειν, εἶτα χατὰ χιλίους, xai χατὰ 
πενταχοσίους ἑτέρους ἐφιστᾷν, καὶ ἐπὶ τούτοις Exa- 
τοντάρχους xal πεντηχοντάρχους ποιεῖν, xal ἐν 
τριάκοντα, xal εἴκοσι, καὶ δέχα ἐφιστᾷν τοὺς δ.αχο- 
σµήαοντας. Ταῦτα τοῦ ᾿Ραγουὴλ συμδουλεύσαντος, 
Μωῦσης χατὰ τὴν ἐχείνου ὑποθήχην ποιεῖ. Εἶτα 
πλησίον μετασχηνῶσαι τοῦ ὄρους Σινᾶ τῷ λαῷ ἐν- 
τειλάμενος, αὐτὸς εἰς τὸ ὄρος ἀνῄει, καὶ ὁ λαὺς 
µετεσχήνωσεν, ἀγνεύων τὴν τε ἄλλην ἁγνείαν, xa 
ἀπὸ γυναιχὸς συνουσίας τρίτην ἡμέραν. Κατὰ δέ γε 
τὴν τρίτην ἕωθεν νεφέλη περιεχύχλου τὸ τῶν 
ἛἙδραίων στρατόπεδον, ἀστραπαί «e ἦσαν φοδεραὶ, 
xai πνευμάτων σφοδρότης, ἃ τοὺς Ἑδραίους ἐδεί- 
µαινε ταῖς σχηναϊς προσµένοντας. Ἐπιφαίνεται δὲ 
ὁ Μωῦσῆς ἔμπλεως θάρσους, xa ὀφθεὶς ἁπαλλάτ- 
τει τοῦ δέους αὐτοὺς, xal μηνύει σφἰσιν ἃ ὁ θεὸς 
ἑνετείλατο, xal ὅσα φυλάξουσι νόµιµα, xal προσ- 
άγει τὸν λα)ν ἅμα Υγυναιξὶ xal τἐχνοις, ὡς ἀχούσαιεν 
τοῦ Θεοῦ. Καὶ Ίχουον φωνῆς ὑγόθεν γ.νοµένης. 
Eiv' αὖθις ἄνεισιω εἰς τὸ ὄρος" xai χρονήσαντος 


93 ANNAEIUM LIB. I. 04 
ἐχεῖ, 6 λαὸς Ἰθροίσθη πρὸς ᾿Δαρὼν, λέγων Ποίησον A duas testimonii tabulas manibus ferens , lapideas, 


ἡμῖν θεοὺς, ὁ γὰρ Μωῦσῆς οὐκ οἵδαμεν cl TéTO 
γεν. ἸΑΔαρὼν δὲ βιατόμενος, προσενεγχεῖν αὐ-ῷ 
ἑπέταξεν ἕκαστον τὰ ἑνώτιχ τὰ χρυσᾶ, χαὶ τὸν χό- 
auov ὃν al γυναῖχες, xat αἱ θυγατέρες αὑτῶν περι- 
ἐχειντο. Οἱ δὲ προσήγαγον, καὶ ἐξ αὐτῶν μόσχον 
ἐποίησαν χωνευτὸν, xoi ἔθνσαν αὐτῷ. Μωῦσῆς δὲ 
χαταθαίνων ἀπὸ τοῦ ὅρους, xat τὰς δύο πλάχας τοῦ 
μαρτυρίου ἓν ταῖς χερσὶ φέρων, λιθίνους xacave- 
γραμµένας ἐπ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, ὡς ἤγγησε 
τῆ παρεμθολῇ, ὁρᾷ τὸν µόσχον, xai ὀργισθεὶς τὰς 
πλάχας συνέτριψε, xoi λαθὼν τὸν µόσχον κατέχαυσε, 
xai ἐἑλέπτυνε, xai βαλὼν εἰς ὕδωρ ἑπότισο τὸν λαόν. 
Καὶ ἐνετείλατο τοῖς υἱοῖς Λευῖ, xat διῆλθον διὰ τῆς 
παρεμβολῆς, χαὶ ἀπέκτειναν πολλοὺ:, ὡς εἰς τοισ» 
y oo; τοὺς πεδόντας ἀριθμηθῆναι. 'Ὑπέστρεφς 
δὲ Μωῦσῆς πρὸς τὺ ὄρος, λέγων * Κύριθ, ἡμάρτηκεν 
ó 1αός σου, xal vür οἱ μὲν dglnc αὐτοῖς τὴν 
ἁμαρτίαν, ἄφες ' εἰ δὲ ph, xdpà ἑξά.ειψον ἐκ 
τῆς βί6Ίου σου. Καὶ εἶπεν αὐτῷ Κύριος’ Κατά- 
670:, ὁδήγησον τὸν λαὸν τοῦτον εἰς τὸν τόπον. ὃν 
εἰπόν σοι. Καὶ ἑνεφάνισε Κύριος τῷ Μωῦσῇ αἰτὴ- 
cau ἰδεῖν αὐτὸν, τὰ ὀπίσθια αὐτοῦ. Καὶ χατέδη 
π;ὸς τὸν Aabv αὖθις, δύο πλάνας ἐπιρερόμενος, 
τοὺς δέκα λόγους Υεγραµµένους ἐχούσας, καὶ 1d 
ὄνις τοῦ προσώπου αὐτοῦ ὑπῆρχε δεδοξασµένη. xal 
οὐκ ἠδύνατο ἀτενίσαι αὐτῷ ὁ λαὸς, καὶ περιέθετο 
xáAogua περὶ τὴν ὄψιν αὐτοῦ, xai οὕτως ὠμῖει 
αὐτοῖς. Καὶ ἀπήγγειλεν αὑτοῖς ἃ ἐνετείλατο ὁ θεὺς 
περί τα θυσιῶν xal καθαρσίων, καὶ ζώων ἀκαθάρ- 


utrinque scriptas : ut castris appropinquans, vitu- 
lum videt, iratus tabulas confringit, vitulum 
comminutum comburit, scobe in aquam conjecta 

potat 3& populum. Levitis mandat, ut per castra 
grassentur : a quibus tribus circiter millibus homi- 
num occisis, in montem revertitur , dicens : Do- 
mine, populus peccavit, quod peccatum si eis condonas, 
bene est: sin minus, me quoque e libro tuo deleto. 
Jubet Deus Mosem descendere , ac populum in lo- 
cum designalum perducere: eique conspectum ejus 
petenti, posteriora sua conspicienda przebet. Sic 
rursus ad populum ille descendit, duas tabulas af- 
ferens , quibus decem illi sermones inscripti erant. 
Ceterum facies cjus ita. fulgebat, ut eam populus 


B intueri nequiret: eaque de causa velat eam, atque 


ita cum iis colloquens , mandata Dei de sacrificiis, 
de lustrationibus, de animalibus mundis et immun - 
dis, quorum his abstinerent, illis alerentur, de 
coitu illicito, de matrimoniis sacerdotum et pontifi- 
cum,'de Sabbato, de anno septimo et quinquagesimo, 
quem Jubil:»um vocant, exponit. Jubet porro Deus 
tabernaculum fieri , in quod descenderet, quodque 
cum eis discedentibus tronsferretur: dimensiones 
et figuram ejus Mosi demonstrat, secundum quas 
id fabricandum esset. Populus iis rebus letus, au- 
rum, argentum, gemmas, zs, ligna, pilos caprinos, 
pelles arietum, linum et lanas confert. Operi taber- 
naculi conflciendi praficitur Beseleel, Marizx sororis 
Mosis filius, et Elipbatus. 


των τε xal χαθαρῶν, ὥστε τῶν μὲν ἀπέχεσθαι, τοῖς δὲ τρέφεσθαι, περί τε µίξεων ἀθέσμων, xal τΐνας οἱ 
leget; εἰς Υάμον ἀγάχονται, xai ofaq oi ἀρχιερεῖς, καὶ περὶ Χαθθάτου, καὶ τοῦ ἑδδόμου ἐνιαυτοῦ, xal 
τοῦ πεντηκοστοῦ, ὃν Ἰωθηλαϊον καλοῦσι. Καὶ ὅτι ἐπέταξεν ὁ θεὸς ακηνην γενέσθαι, εἰς fv ἂν παρα- 
qivott2, συνεπαγοµένην αὐτοῖς μεταθαίνουσι * καὶ µέτρα τῆς σχηνῆς Τδσιδεν αὐτῷ, καὶ σχῆμα καθ᾽ 


$ ἂν χατασχενασθείη. 'O δὲ λαὸς χαίροντες ἐπὶ τούτοις, 


προσῆγον Χχρυσόν τε καὶ ἄργνρον, καὶ λίθους 


τ'µίους xal χαλνὸν, xal ξύλα, καὶ τρίχας αἱγείας, xol δέρµατα χριῶν, καὶ Alvov, sot ἔρια. Αρχιτέ- 


χτονας & ἐφίστησι τῆς σχηνῆς, «bv τε τῆς ἁδελφῆς αὑτοῦ τῆς 


φάτζ. 

IG". δη && τῆς σχηνῆς εἰργασμένης, ἔστησε 
ταύτην ὁ Μωῦσῆς. Εἴργαστο δὲ xad χιθωτὸς ἐκ ξὺ- 
λων ἀσήπτυν, ἁπανταχόθεν χρυσίον περιεχάλυπτον, 
ᾗ τὰς δύο πλάκας ἑνέθεντο, αἱ τοὺς δέχα λόγους 
εἶχον ἐΥγεγραμμένους. "Qv ὁ μὲν πρῶτος, "Ewa 
θεὺν εἶναί φησι, καὶ τοῦτον μόνον σέθεσθαι δεῖν. "OU 
δεύτερος δὲ, Μηδενὺς εἰκόνα ζώου πηιεῖν, μηδὲ 
προσκυνεῖν. Ὁ τρίτος, Ἐπὶ μηδενὶ µαταίῳ τὸν 8cbv 
ὀμνύναι. Ὁ τέταρτος, τὰς ἑδδομάδας παρατηρεῖν, 
ἀναπανομένους ἐξ ἔργου παντός. Ὁ πέμπτος, Γο” 
νεῖς τιμᾷν. Ὁ ἕκχτος, Φόναυ ἀπέχεσθαι, Ὁ ἔθδδο- 
pos, Mh. µοιχεύειν. 'Q 5y6ooz, Mi) χλέπτειν. Ὁ ἕν- 
νατος, Mh ψευδομαρτυρεῖν. '0 δέκατος, Μηδενὺς 
ἁλλοτρίου ἐπιθυμεῖν. Ταύτην οὖν τὴν κιδωτὺν 
εἰσάγουσιν εἰς τὸ ἄδυτον. Ἑν δὲ τῷ ναῷ τιθέασι 
τράπεζαν, καὶ ἐπὶ ταύτης ἄρτους ἀζύμους δώδεχα, 
xaX λυχνίαν χρυσῆν, xot θυµιατήριον ξύλινον ἐντὸς, 
ἔξωθεν δὲ χρυσίῳ περικεχαλυµµένιν. Καὶ πρὸ τῆς 
σκηνῆς βωμὸν ἱδρύσατο ξύλινον, χαλκαῖς λεπίσι 
περιεληλαμένον, οὗ ἄντιχρυς φιάλαι xal κρατΏρες 
Guy θυΐῖσκοις ἀτίθεντο, xai ἅλια σκεύη, ἃ πρὸς 


Μαριὰμ υἱὸν τὸν Βεσελεὴλ, καὶ τὸν Ἐλι- 


X VI. Tabernaculum jam confectum Moses erigit. 
Arcam etiam fabrefecit e lignis non putrescentibus, 
circumcirca inaurat: in eaque duas tabulas, quibus 
decalogus continebatur , condit. Unum esse Deum 
affirmat, eumque solum colendum. Alterum, Nul- 
lius animantis imaginem faciendam et adorandam 
esse. Tertium, Per Dei nomen ob nullam rem ina- 
nem esse jurandum. Quartum, Diem septiinum 
observandum, atque in illo omni opere abstinen- 
dum. Quintum, Parentes honorandos. Sextum, Ca- 
de abstinendum. Septimum , Non adulterandum. 
Octavum , Non furandum. Nonum, Non dicendum 
esse falsum testimonium. Decimum , Nihil alienum 
concupiscendum esse. Arcam banc in adyta coll.- 


D cant, in ede mensam statuunt, et in ea panes non 


fermentatos duodecim : 39 candelabrum item au- 
ryeum, et aram suffiloriam intrinsecus ligneam, 
foris auro incrustatam. Ante tabernaculum aram 
posuit ligneam, laminis ferreis circumtectam , 
in qua phialz et crateres cum acerris collocaban. 
tur : aliaque vasa , qux ad sacrificia parata erant, 


95 


JOANNIS ZONARJ.E 


96 


ex auro omnia. Parantur et sacerdotibus ae ponti- A ἱερουργίαν ἠτοίμαστο, χρύδεα πάντα. Γίνονται δὲ 


fici etiam stolz. Pontificem autem Áaronem renun- 
tiarat Deus. Tum Moses populo eonvocato : Viri , 
inquit, opus absolutum est, sacrificandi autem ho- 
nore Aaronem dignatur Deus. Deinde conferre siu- 
gulos jubet Sicli semissem, ad tabernaculi mini- 
steria sustentanda. Est autem Siclus, Hebraici nu- 
mismalis genus , quod quatuor drachmas Atticas 
v3let. Numerus eorum qui conferebant , fuit sex- 
centorum, quinque millium, quingentorum et 
quinquaginta : cum ex ingenuis ii duntaxat confer- 
rent, qui vicesimum annum excessissent, usque ad 
quinquagesimum. — Confectum est tabernaculum 
mensibus septem. Ostendit autem Deus descensu 
in tabernaculum suo , id opus ex animi sui senten- 
tia confectum esse. Presentiam porro suam ita 
declaravit. Vapor soli tabernaculo incumbebat, 
neque densus οἱ involutus, ac nubibus siüni- 
lis, 96085 oni;imo tenuis et rarus, ut penetraret 
visus, sed suavis inde ros destillabat. Moses diebus 
septem in tabernaculo sub dio sacrificat. Octavo , 
festum indicit populo, et sacris operari jubet. At 
illi certare inter sese liberalitate, Victimis jam 
arm impositis, ignis sponte sua orlus, omnia qus 
in illa erant, consumit. Post, quatuor filiorum Aa- 
TORi$ natu grandiores, Nadabus et Abius sacris uon 
rite factis, pectora el facies, igni ultro exorto, 
adusti: cadavera eorum extra elata, οἱ sepulta; 
Dehine Moses tribum Leviticam ab aliis sccreiam 


καὶ τοῖς ἱερεῦσι στολαὶ, ἀλλὰ μέντοι xat τῷ ἀρχιερεῖ. 
Αρχιερέα δὲ ὁ θεὺς τὺν ᾽Ααρὼν ἑφηφίσατο. Συν- 
αθροίσας δὲ τὸ πληθος ὁ Μωῦσῆς, Ἄγδρες, ἔφη, τὸ 
μὲν ἔργον τετέ.Ίεσται, τῆς δὲ τοῦ ἱερᾶσθαι τιµης 
ὁ sóc τὸ Ααρὼν ἀξιοι. Προσέταξε δὲ Μωῦσης, 
εἰσφέρειν ἕκαστον Σίχλονυ τὸ ἥμισυ, Cv" εἰς τὰς περὶ 
τν σχηνὴν χρείας εἴη ἀνάλωμα. Ὁ δὲ Σ/χλος 
Ἑδραίων ἔατι νόμισμα, ᾽Αττιχὰς δεχόµενον ὁδρα- 
χμὰς τέσσαρας. Τὸ δὲ πλῆθος τῶν εἰαφερόντων ἣν 
μυριάδες ἑξήχοντα χαὶ πενταχισχίλιοι πενταχόσιοι 
πεντήκοντα. Thv δ᾽ εἰσφορὰν ἑποιοῦντο τῶν ἐλευθέ- 
po» οἱ τὸν εἰχοστὸν ὑπερθάντες ἐνιαντὸν, ἄχρι πεν- 
τηχοστοῦ. Ἐποιήθη δὲ ἡ σχηνἡ μησὶν ἑπτά. Ἔδειξε 
δὲ ὁ cb; χατὰ γνώμην αὐτοῦ τὸ ἔργον γενόµενον, 
παρουσιάσας bv τῇ αχηνῃ. Οὕτω 6b την παρουσίαν 
ἐδήλωσεν. ᾿Αχλὺς ὑπὲρ τὴν σχηνὴν µόνην ἐγένετο, 
οὔτε βαθεία xat συμπεπιληµένη, xal νέφεσιν ἔμφε- 
ρῆς, οὖτε πάνω λεπτή τε xal ἀραιὰ, ὡς δι’ αὐτῆς 
δι.κνεῖσθαι τὴν ὅρασιν ' ἠδεῖα δὲ ἀπ᾿ αὐτῆς ἕβῥει 
δρόσος. Μωῦσῆς δὲ ἔθνσεν ἐν τῷ τῆς σχηνῆς αἱθρίῳ 
(59) ἐφ᾽ ἡμέρας ἑπτὰ, τῇ δὲ ὀγδόῃ ἑορτῆν ἐχήρυξε 
τῷ λαῷ, χαὶ θύειν ἐπέταξεν. Οἱ δὲ ἀλλήλοις fuu- 
λῶντο. Ἐπιχειμένων δὲ τῶν ἱερῶν τῷ βωμῷ, πῦὂρ 
ἀνίφθη αὐτόματον, xaX πάντα τὰ ἐπὶ τοῦ βωμοῦ ἐδα- 
πάνησεν. Οἱ δὲ πρεσθύτεροι τῶν τεσσάρων vliov 
λαρὼν, Naài6 καὶ ᾿Αθιοὺυ παρὰ τὰ διατεταγμένα 
θύσαντες, κατεχαύθτσαν τὰ στέρνα τε καὶ τὰ πρόα- 
ωπα, πυρὺς ἐξδαφθέντος αὐτομάτου, xal φλέξαντος 


lustrat : eisque tabernaculum et sacra vasa tradit,  αὐτούς * àv τὰ σώματα ἔξω τῆς παρεμθολῆς xopt- 


ut sacerdotibus ad przseriplum eorum ministra- 
rent. His peractis, nuraerare populum instituit : 
inventique sunt, qui arma ferre possent, sexcen- 
lies mille, ter mille sexcenti et quinquaginta ex iis 
qui annum vicesimum excesserant , et quinquage- 
simum attigerant. Pro tribu autem Leyitica Jose- 
phi filios Ephraimum et Manassem tribunis substi- 
tuit, secundum mandatum progenitoris Jacobi. 
Levitarum porro numerus A) inventus est trium 
οἱ viginti millium, octingentorum et octoginta. 


σθέντα, ἑτάφησαν. Τὴν δὲ φυλὴν τοῦ Λευῖ τῶν ἄλλων 
δ.αχρίνας Ἠγνισε, xal παρέδωχεν αὐτοῖς τὴν σχη- 
vh», xal τὰ σχεύη τὰ ἱερὰ, ἵνα ὡς ὑφηγῶνται οἱ 
ἱερεῖς. ὑπηρετῶσιν αὐτοί. Μετὰ ταῦτα ἁἀριθμῆσαι 
διέγνω τὺν λαὺ», καὶ εὑρέθησαν τῶν ὅπλα ipt 
δυναµένων μυριάδες ἐξέκοντα, vai τρισχίλιοι, πρὺς 
ἐξαγχοσίοις χαὶ πεντήχοντα. Οὗτοι δ᾽ σαν οἱ τὸν εἶκο- 
στὸν ὑπερδάντες ἐνιαυτὸν, καὶ ἄχρι τοῦ πεντηκοστοῦ 
ἑρθαχότες. ᾽Αντὶ δὲ τῆς Λευϊτιχῆς φυλῆς τοῖς Φυλάρ- 
χοις κατέλεξαν τοὺς παΐδας τοῦ Ἰωσὴφ, τὸν Mavas- 


σην καὶ τὺν Ἐφραῖμ, κατὰ τὴν διαταγὴν τοῦ προπάτηρος Ἰαχώδ. Οἱ δέ γε Λευῖται δισμύριοι xal 
τρ:αχἰίλιοι ἀριθμηθέντες εὑρέθησαν, πρὸς ὀχίαχοσίοις xal ὀγδοήχοντα. 


XVI. Post hec populus seditionem Mosi movet, D 


conquerens se e bona terra in desertis oberrare 
coactos ab eo. Itaque ex eo loco in terram eos du- 
cit, quz Vallis dicebatur, Chananzz terrz propin- 
quam : et singulos ex qualibet tribu delectos, mittit 
exploratum tires Chananzorum, et agri qualitatem. 
Hi quadraginta diebus regione peragrala , rever- 
tuntur, fructus etiam ex ea secum afferentes : ac 
terrz quidem bonitatem laudant, sed populo metum 
injiciunt, quasi obtineri nequeat, tuni ob fluminum 
magnitudinem, tum ob ardua juga montium, tum 
ob urbes munitissimas. Hoc nuntio rursus irritau- 


1Z'. Eta στασιάξει τὸ πληθος τὸν Μωῦσην αἰτιώ- 
µξνον, ὅτι γῆς ἀγαθῆς αὐτοὺς ἀποστήσας, ἓν ἑρήμῳ 
πλανᾶσθαι, πεποίτχεν. ᾽Αναγαγὼν δὲ αὐτοὺς ἐχεῖ- 
θεν εἰς την χκαλουμένην Φάραγγα, πλησίον οὖσαν 
τῆς Χαναναίων γῆς, ἐς ἑχάστης quin; ἕνα λαθὼν, 
κατασχοπῄσοντας ἔστειλε τήν τε δύναμιν τῶν Xava- 


| Valov, καὶ τῆς γῆς τὴν ποιότητα (40). Οἱ δὲ τεσσαρά- 


χοντα ἡμέραις διελθόνεες τὴν γῆν, ὑπενόστησαν, 
καὶ χαρποὺς ἐκ τῆς γῆς ἐχείνης χοµέζοντας, xal 
τὴν μὲν χώραν ἐπῄνουν ὡς ἁγαθὴν, τὸ δὲ πλῆθος 
ἐφόθουν ὡς οὔσης ἁπόρου τῆς αὐτῆς χατααχέδεω;, 
διά τε ποταμῶν μεγέθη. καὶ ὁρῶν ἁνσχωρίας, xal 


Varie lectiones et nota. 


(39) Ἐν τῷ αἱθρίῳ τῆς σχηνῆς. In ea taberna- 
D» perle qua patel, vel sub dio jurta tabernacu- 
lum. W. 


(40) Καὶ τῆς γῆς €hv ποιότητα. Qualitatem. lta 
Reg. et Colbert. Alter codex Woltianus habet πιό- 
τητα, vinguedinem, id est fertilitatem. 


07 ANNALIUM L8. I. 9) 
πόλεων ὀχυρότητας. Τὸ 63 πλῆθος πάλιν δι ὀργῆς A tur. aninii popularium contra Mosem, ndeo ut de eo 


εἶχε τὸν Μωῦτην, xal Evsvóouv καταλεῦσαι αὐτόν τε 
χαὶ τὸν ᾽Ααρὼν, χαὶ ὑποστρέψαι εἰς Αἴγνπτον. Μό- 
νοι δὲ τῶν χατασχότων Ἰησοῦς ὁ τοῦ Ναυη καὶ 
λαλὲ6 παρεθάῤόυναν τὸν λαὺν, μγδὲν δυσχερὲς 
ἁπαντήσειν αὐτοῖς ἀπισχυρ:«όμενοι. Μωῦστς δὲ καὶ 
᾽Ααρὼν ἱκέτευον τὸν θεὸν, ὅπως τῆς ἀπονοίας παύση 
τὸ πληθος. Παρῆν δὲ ἡ νεφέλη ἓν τῇ σχηνῇῃ, xai 
ἑσήμαινε τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ Θεοῦ. Καὶ Μωῦσῆς 
θαρσήσας , διελέχθη τῷ πλήθει, xo ὀργισθῆναι 
ἕρτσε τὸν θεὸν, μὴ ἀπολεῖν μέν τοι πάντας, μτδὲ 
τὸ γένος ἐξαφανίσειν, xtv δὲ Χανάναί.ν μὴ παρ- 
έφειν αὐτοῖς, ἑᾶσαι δ᾽ ἐπὶ τῆς ἐρήμου ἐπ᾽ ἔτη τεσ- 
σχράκοντα, παισὶ δὲ τοῖς ἐξ αὐτῶν παρέξειν τὴν γῆν. 
Ταῦτα τοῦ Μωῦσέως εἰπόντος, kv Aur) τὸ πλῖθος 
ἐγένετο. Εἶτα συμµίδαι τοῖς Xavavalotz ἤθελον, xai 
ταῦτα χωλύυντος τοῦ θεοῦ, καὶ προσθαλόντες ἡττή- 
θησαν. Καὶ οἱ μὲν ἔπεσον, οἱ δὲ εἰς τὴν xapsu6o- 
λην συμπεφεύγασι, Στάσις δὲ τὸ πληθος χατέλαδεν 
ἐξ αἰτίας τοιχύτης. Κορὲ τῆς Λευϊῖτιχῆς τυγχάνων 
φυλῆς, καὶ γένει καὶ πλούτῳ περιφανέστατος, καὶ 
ὁμ.λεῖν πιθανώτατοςι φθόνον ἔσχε πρὸς Μωβθσην, καὶ 
τοῦ ἀνδρὺς χατεθόα ὡς τυραννίδι χρωμµένον * Τίνι 
γὰρ Aóyq, ἔλεγεν, Ααρὼ» καὶ τουῖς αὐτοῦ νυἰέσι 
τὴν ἱερωσύνη»ν προσέγειµεν; El μὲν ὡς ἐκ τῆς 
Λευϊτικῆς gvAnc, ἐγὼ ταύτης τυχεῖν δικαιότερος, 
γένους μὲν ὁμοίως ἔχων, π.λούτῳ δὲ καὶ ἡ.ικίᾳ 
διάρορος. El δὲ ἑτέρᾳι «ου.1ῇ προσχ.ληρωθῆναι 
ἑέον αὐτὴν, προτιµμηθήσεται ἡ τοῦ Ῥουθὶμ διὰ 


πρεσθυγένειαν, καὶ.1ήνογται ταύτην Δαθάν τε καὶ C 


Ἀδειρών. Ταῦτα ἐχεῖνος μὲν καχοήθω, ὄλεγον. " Hoav 
δὲ αὐτῷ συντεταγμένοι ἄνδρες τῶν πρώτων διακόσιοι, 
xai πεντήχοντα, ἀνηρέθιστο δὲ χαὶ τὸ πλτθος. 'O δὲ 
Μωῦσης εἰς μέσον στὰς, εἶπεν Εμοὶ, ὦ Kopé, καὶ 
σὺ, καὶ τῶν col συντεταγμένων ἕχαστος, τιμής 
ἄξιοι δοκειτε. Ὁ δὲ θεὸς τὴν ἱδρωσύγην τῷ 
᾽Ααρὼν ἑγηφίσατο, καὶ νῦν αὐτὸς αὖθις κριγεῖ 
ὃν ἱερᾶσθαι βούεται. "Κωθεν οὖν, ὅσοι τῆς 
ἱερωσύνης ἀντιποιθίσθε, πάριτε, ἕκαστος κοµί» 
ζω» θυμιατήριογ οἴκοθεν, καὶ πὂρ καὶ θυμίαμα. 
σὺν ὑμῖν Ó ὁμοίως παρίτω καὶ Ἀαρών. Καὶ 
θυµίων τῶν ὑμῶν ἐγώπιο» τοῦ «αοῦ, υὕπερ ἂν 
τὴν θυσία» ἡδίω xpiwret d θεὸς, «οὗτος ἔσεται 
ὑμῖν ἱερεύς. Βπῄνεσε ταῦτα 40 πλῆθος, xal τῇ 
ἐπιούσῃ ἀυνηλθον εἰς ἐχκλησίαν. Μωῦσῆς δὲ πέμ» 
φας πρὸς ᾿Αδειρὼν καὶ Δαθάν, ἐνετέλλετο fixew. Ol 
δὲ μὴ πεισθέντές, καὶ κατὰ Μωῦσέως Ἠπείλησαν. 
Μωῦσῆς δὲ ἀχολονθεῖν αὐτῷ τοὺς προθούλους χελεύ- 
σας, ἀπῄει πρὸς τὰς ἑχείνων ακηνᾶς, xal πλησίον 
γενόµενον, τὰς χεῖρας ἀνόσχοαν tl; οὐρανὸν, xal μέγα 
ἑέόησεν' Επεὶ xaxovprsiv ὁδοκτεύομαι, Δέσποτα, 
αὐτὸς ὀἱθὲ διχασεὴς, xai παράστησο»ν, ὅτιοδὲν' 
αὐὑτομάτως, dAAà πάντα σῇ διοικεῖται προγοίᾳ. 
Καὶ εἰ coU καλεύσαντος δέδωκα τὴν ἱερωσύγην 
τῷ Δαρὼν, χάγοι xepl Δαθάν τε xal Ἀδειρὼών xul 
την αὐτῶν γενεὰν ép' v ὀσεήκασι γη. El δ' 
ἀληθεύοιεν κατ ἐμοῦ, οἷς ἐληρασάμην αὐτοῖς, 
ἐγὼ καρἰπέσοιµι. Ἐαῦτα sine. δαχρύων, xal σείδ- 
ται μὲν ἀθρόον fj v9. Σκληροῦ δὲ ῥατέντος Ίχου, 


el Aarone lapidibus obruendo, deque reditu in Zgy- 
pium cogitarent. Verum Jesus Navis fllius et Cale- 
bus, soli exploratorum conü(ürmant populum, nuitas 
difficultates pertimescendas esse asseverantes. Moses 
quoque et Aaron deprecantur Deum, ut desperatio- 
nemillam vulgi sedaret. Jam nubes in tabernaculo 
aderat, Dei przesentiam declarans, cum Moses animo 
resumpto populum alloquitur, ae Deum iratum esse 
ail, non támen perditurum omnes , neque totam 
gentem deleturum : sed: nec Chananzam terram 
waditurum ipsis, quibus per annos quedraginta 
commorandum esset in deserto , sed liberis eorum. 
His a Mose dictis, merere populus. Deinde Chana- 
nxos invadere velle, quamvis vetante Deo; facta- 
que impressione vincuntur, aliis eswsls, allis jn 
castra trepide se recipientibus. Inde orta est populi 
seditio, hujusmodi ex causa. Core Leviticz tribus 
lomo, genere οἱ opibus maxime conspicuus, aura 
popularis captandz insignis artífex, invidet Mosi , 
et contra eum vociferatur, ut tyrannum: Nam qua, 
inquit, ratione Aaroni , ejusque filiis sacerdotium 
attribuit? Si ob tribum Leviticam, ego sum illo honore 
dignior : quippe el genere illi par, eL opibus ac atate 
superior : sin alteri tribui debetur id munus , Rubenla 
ob a'tatis prerogativam primas feret ac Dathan et Abi- 
ron illo potientur Ixc malitiose dicebat ille, cum 
οἱ viros principes ducentos et quinquaginta instru- 
cios AI haberet, et plebs concitata esset. At. Mo- 
ses in medium progressus : Ego, inquit, Core et te, 
et eorum qui a te stant, quemlibet honore dignos ju- 
dico. Verum Deus Aaroni sacerdotium assignavit : 
idemque nunc denuo declarabit, a quo sacra sibi ve- 
lit fieri. Mane igitur qui de sacerdotio contenditis, 
prodite, thuribulo quisque domo secum allato, et igne, 
&uffituque. Una vobiscum etiam Aaron prodeal. Tum 
vobis in populi conspeciu. odoramenta incendentibus, 
cujus; victimam  suaviorem judicaril Deus, is. vobis 
pontifex erit. Collaudat hzc populus; postridie in 
concionem frequentes conveniunt. Moyses Abiro- 
nem el. Datlianem accersi jubet. Non parent illi, 
minas Insuper contra Mosem adjicientes. Tum ille 
primoribns se sequi jussis, ad tabernaculum illo- 
tum ahit : prope quod cum venisset, manibus in 


D celum sublatis, magna voce exclamat : Quoniam, 


Domine, doli mali suspectus habeor, tu. ipse venito 
judez, ac demonstra nihil forluito geri, sed tua pro- 
videntia gubernari omnia : quod si tuo jussu ponti- 
fcatum | Aaroni dedi, tellus cui. Dathan οἱ Abiron 
cum δια progenie insistunt, dehiscat. Sin vera sunt 
qui contrá me dicunt, qua eis sum imprecatus, ea 
in taput meum redundent, Haec ubi lacrymans di- 
xisset, tellus. vehementer concussa, cum ingenti 
fragore juxta illorum tabernaculum dehiscens; 
cum et ipsos οἱ eorum omnia deglutisset, iterum 
expletus est hiatus. His lactis populus stupet. Μου 
8eS eos qui sacerdotium sibi vindicabant, vocat. 
Conveniunt viri illustres σοι. Aaron et Core ante 
tabernaculum cum acerris suis ea quie ipsi αμα; 


Τὸ JOANNIS ΖΟΝΑΠΒ T6 
adhue viventem invenit : sed Rebecca jam obierat. A Χειµένων, xai ὀδυνωμένων διὰ την φλεγμονῖν, 


Nec multo post etiam [eaacus moritur, et una cum 
uxore in patrio monumento sepelitur , expletis 
vits annis supra CLXXXV. 


ἐπέθεντο αὐτοῖς, xaX ἀνεῖλον ἅπαντας, ἀγνο,ὂντος 
τοῦ Ἰακώδ  ᾧ χαλεπαίνοντι διὰ ταῦτα, θαῤῥεϊῖν 
ἐχέλευσεν ὁ θεός. Ελθὼν δὲ iv Bai05) ὁ Ἰαχὼθ, 


όπου τὸν ὄνειρον ἐθεάσατο, ἔθυσεν. Καὶ προϊὼν, τὴν 'Ῥαχὴλ ix ποχετοῦ θανοῦσαν, ἐν Ἑφβατᾶ Οάπτει. 
Καὶ τὸ ἐξ αὐτῆς παιδίον Βενιαμὶν ἐχάλεσε, διὰ τὴν Ex? αὐτῷ Ὑενομένην τῇ μητρὶ ὀδύνην. Ἐλθὼν δ' εἰς 
Χεθρὼν, πόλιν τῶν Χαναναίων, κατέλαθε τὸν πατέρα αὐτοῦ Ἰσαὰκ ἔτι ζῶντα. ἡ δὲ ᾿Ῥεθέχχα ἔφθη 
θανεῖν. θνῄσχει δὲ μετὰ βραχὺ xol ὁ Ἰσαάχ, xoY θάπτετχι σὺν τῇ γυναιχὶ παρὰ τῷ γονιχῷ µνη- 


pep, βιώσας fer πέντε καὶ ὁγδοήκοντα πρὸς τοῖς ἑκατόν. 


IX. Essus autem ldumaz imperabat, regioni a 
se dato nomine. Edom enim vocatus fuerat, quod 
aliquando famelicus a venatu reversus, cum a 
fratre petisset, uL lentem, quam ille sibi coxerat, 
daret, jurejurando adactus, etatis prerogativam 
illi concessit, Ex eo cognominatus est Edom, ob 
rufum admodum lentis colorem. Edom porro He- 
brais rufum. significat. Jacobus Josephum ob et 
vultus elegantiam, et ingenii dexteritatem, pra 
eseleris diligebat. Itaque et patria charitas, et som- 
uia que viderat, frstrum invidiam illi conciliarunt., 
Somnia hujusmodi fuerunt. Unum : Tempore mes- 
sis cuim fratribus metens, manipulos sibi ligare ct 
componere, ac 84086 immotos stare, quos fraterni 
aceurrentes adorarent : alterum, a sole et luna ac 
reliquis stellis adorari sibi videbatur. Has visiones 
fratribus etiain przsentibus patri referens quid 
sibi vellent, scire cupiebat. At ille felicitatem nato 
denuntiabat, ac fore tempus, quo eta parentibus 
et a fratribus coleretur, et adoraretur. IIzc fratwes 
cgre ferre, et. torve adolescentulum intueri. Post 
ο pater Josephum ad filios, greges Sicitis pa- 
scentes, visum mittit. Quo conspeclo, ad eum pe- 
rimendum sunt concitati. ὧθιὶ Rubeu monebat, ne 
fraterno sanguine manus polluerent, sed in pro- 
ximum puteum conjectum emori sinerent: sic 
levius fore facinus. Quo consilio adolescentibus 
probato, puerum sensim in puteum demisit. Judas 
vero Arabicis mercatoribus visis, auctor fit fratri- 
bus vendendi illis Josephi. Assentiuntur, eumque 
viginti minis vendunt, annos natum septemdecim. 
Ruben noctu ad puteum accedit, ut Josephum 
inde ereptum clam fratribus conservaret. Quo non 
invento, lugens, íratres criminatur ; sed re ex 
28 illis cognita, lugere desinit. Illi tunica adole- 


scentis hircino sangnine polluta, ad patrem veniunt, D 


dicentes, se Josephum nec vidisse, nec quomodo 
interiisset scire * sed tunicam illam reperiisse, 
cruentatam et laceratam. Jacobus sacco indutus, 
Josephum luget. Αἱ illam a mercatoribus emit 
Petephres, homo /Egyptius, Pharaonis regis coquis 
pracfeztus, et honorifice tractat. Herilis autem uxor, 
elforina et dexteritate ejus in amorem illecta, ver- 
bis ad eum de congressu factis, repulsam fert : ac 
nihilo tamen secius cupiditatis ardore subacta, 
speque persuadendi dejecta, vim parat. Ut autem 
adolescens veste relicta exsilit, illa tristis οἱ per- 
turbata sedet : maritoque reverso, Josephum ac- 
cusat, demonstrans vestem, quam ille violaturus 
dominam, reliquisset. Pelephres Josephum in car- 


8'. 'Hsaj δὲ Ίρχε τῆς "Iboupalaz, χαλέόας τὴν 
χώραν &q' ἑαυτοῦ. Ἐδὼμ γὰρ ἐχεῖνος ἐχέχλητο, ὅτι 
ἀπὸ θήρας ποτὲ λιμώττων ἐπανελθὼν, xai τὸν ἆδεὶ- 
φὸν εὑρὼν φαχἣν ἑτοιμάσαντα ἑαντῷ πρὸς τρορἣν, 
ἠξίου ἑοῦναι αὐτῷ. 'O δὲ ἀ ποδόσθαι αὐτῷ τὸ πρεσθεῖον 
ἠνάγκασεν ἀντὶ πῆς φαχῆς, χαὶ παβαχωρεῖ τούτου 
μεθ) ὄρχων διὰ τὸν λ'μόν; ὅθεν Ἐδὼμ ἐπεχλήθη, 
διὰ τὴν ξανθότητα τῆς φακῆς * σφόδρα γὰρ ἣν τὴν 
χροίαν τοιαύτη. Ἐδὼμ δὲ παρ) Ἑθραίοις τὸ ἐρυ- 
0póv ὀνομάζεται. Ἰακὼό δὲ τὸν ἐκ τῆς ΤῬαχὴλ 
Ἰωσὴφ, διά τε τὴν τοῦ προσώπου εὐφνῖαν, καὶ τὴν 
τῆς φυχῆς ἀρετὴν, πλέον τῶν ἄλλων παίδων ἡγάπα. 
"H τε γοῦν τοῦ πατρὸς στοργἡ, xal οἱ ὄνειροι οὓς 
ἐθεάσατο, εἰς φθόνον αὐτοῦ τοὺς ἀδελφοὺς χεχινήχασι. 
Tov δὲ ὀνειράτων τὸ μὲν ἣν τοιοῦτον. Ἑν pq 
θέρους ἑδόχει, μετὰ τῶν ἀδελφῶν θερίζων, δράγµατα 
δεσμεῖν χαὶ τιθέναι, καὶ τὰ μὲν αὐτοῦ ἠρεμεῖν, τὰ 
δὲ τῶν ἀδελφῶν προστρέχοντα προσχυνεῖν τοῖς αὐτ.ῦ. 
Τὸ δξ, τὸν ἥλιον καὶ τὴν σελήνην, καὶ τοὺς λοιποὺς 
τῶν ἀστέρων προσχννεῖν ἑἐδόχει αὐτῷ. Ταύτας τὰς 
ὄψεις τῷ πατρὶ διηγούµενος, παρόντων xol τῶν 
συν γγόνων, τὴν δῄλωσεν ἑζήτει μαθεῖν, Ὁ δὲ εὖδαι- 
µονίαν κατήγγειλε τῷ παιδί * xal καιρὸν fSetv, χαθ᾽ 
ὃν ὑπὺ τῶν γονέων xai τῶν ἁδελφῶν τιµηθήσεται 
καὶ προσκυνηθᾳσεται. Ταῦτα τοὺς ἀδελφοὺς ἑλύπησς 
τοῦ Ἰωσὴρ, καὶ ὑπεθλέποντο τὸ µειράχιον. Νεμέν- 
των δὲ τὰ ποίµνια τῶν παίδων τοῦ Ἰαχὼδ ἐν Σικί- 
pote, ὁ πατὴρ πάμπει τὸν Ἰωσὴφ, ἐχείνους ἔπισχεφό- 
µενον. Οἱ ὃξ τοῦτον ἱδόντε, ὥρμησαν ἀνελεῖν. 
'Ρουθὶμ ó& συνεθούλευε, μὴ αὐτόχειρας γενέσθαι 
τοῦ ἀδελφοῦ, ἀλλ εἰς τὸν παρακείµενον λάχχον ῥίψαι 
αὐτὸν, ἵνα ἀποθάνει ἐκεῖ, χαὶ οὕτω μετριώτερον 
ἔσοιτο τὸ χαχόν. Συναινεσάντων δὲ τῷ λόγῳ τῶννεα- 
νίσχων, λαθὼν ὁ }Ψονδὶιμ τὸ uetpáxtov, ρέμα χαῦ- 
ίαησεν εἰς τὸν λάχχον. Ἰούδας δὲ ἐμπόρονς ἰδὼν 
Λραθας, σννεθούλευσε τοῖς ἁδελφοῖς τὸν ἹἸωσὴφ 
ἀπεμπολῆσαι αὑτοῖς. Καὶ δόταν τοῦτο, τοῖς ἑμπόροις 
αὐτὸν ἀποδίδονται μνῶν εἴχοσι, ἑτῶν ἑπταχαίδεχα 
γεγονότα. Ρουθὶμ δὲ νύκτωρ ἐπὶ τὺν λάχχον 
ἐλθὼν, iv ἐξενέγχῃ τὸν Ἰωσὴφ, καὶ σώσῃ, 
τοὺς ἀδελφοὺς λαθὼν, xai μὴ εὐρὼν αὐτὸν, 
πενθῶν ἡτιἄᾶτο τοὺς ἀδελφούς, Τῶν δὲ τὸ πραχθὲν 
Φρασάντων, παύεται τοῦ πένθους. Τὸν δὲ χιτωνίσκον 
τοῦ µειραχίου αἵματι τράγου μολύναντες, χον πρὸς 
τὸν πατέρα, xal εἶπον, τὸν μὲν Ἰωσὴφ μήτ᾽ ἰδεῖν, 
μήθ᾽ ὅπως διέφθαρται γνῶναι χιτῶνα δὲ τοῦτον 
εὑρεῖν, ἡμαγμένον xal διεῤῥωγότα,. Ἰακὼδ δὲ ἐπὶ 
τῷ μειραχίῳ πενθῶν ἐχαθέσετο, χαὶ σάχκον ἐνδύσας. 
Τὸν Ἱωσὴφ δὲ ἐκ τῶν ἑμπόρων ὠνήσατο Πετεφρὴς, 
ἀνἣρ Αἰγύπτιος, ἐπὶ τῶν βασιλέως Φαραὼ µαγείρων, 


Ti ANNALIUM LII. I. "8 


xa εἶχεν αὐτὸν Ev τιµῇ. Τῆς δὲ τοῦ ὑξσπότου γυναιχὸς A cerem maleficorum conjici jubet, quo et pincerna 


διά τε εὐ κορφίαν xal «hv αὑτοῦ δεξιότητα ἑέρωτι- 
χῶς διατεθςείσης, χα) λόγους περὶ µίξεως προσαγα- 
γούσης, παρέπεµπε τὴν ἀξίωσιν. 'H δὲ δεινῶς 
πηλιορχουµένη τῷ ἔρωτι, δευτἐραν ἐπηγε πεῖραν, 
καὶ τὸ πεῖθειν ἀπογνοῦσα, βιάνεσθαι Ἠθελεν. Ὡς δὲ 
χαὶ τὸ ἱμάτιον ὁ νεανίσχος χαταλιπὼν. ἐξεπήδησε, 
χαθῆστο χατηςῆς xai συγχκεχυµένη. Ἑλθόντι δέ v 
ἀνδρὶ χατηγόρει τοῦ Ἰωσὴφ, καὶ τὸ ἱμάτιον ἑπ- 
εδείχννεν, ὣς ὅτ ἐπεχείρει βιάξεσθαι, χαταλιπόντος 
αὐτό. Πετεφρὴς δὲ εἰς τὴν τῶν χαχούργων εἱρχτῆν 
ἐμθάλλει τὸν Ἰωσὴφ , &v fj χαὶ ὁ οἰνοχόος Φαραὼ 
χατ ὀργὴν ἐνεκέχλειστο, καὶ ὁ ἀρχισιτοποιός" οἷς 
συνήθης ὙΥ:νόμενος, Ἀξιοῦτο φρᾶσαι αὑτοῖς τῶν 
ἑνυπνίων τὴν δἠλωσιν. Ὁ μὲν γὰρ οἰνοχόος ἄμπε)ον 
ἐρᾶν ἔδοξεν, ἐξ ἧς τρία ἐφύοντο χλήματα, ὧν ἁπῃμώ- 
ϱηντο μεγάλοι xai πέπειροι βότρνυες. Ἰούτους δ᾽ 
ἀποθλίδειν εἰς φιάλην, καὶ προσάχειν τῷ Φαραώ, 
χἀχεῖνον λαθεῖν προσηνῶς. Αγαθά γοῦν σηµαίνειν 


Pharaonis per iracundiam conjectus fuerat, οἱ πιᾶ- 
gister pislorum: qui inita cum eo familiaritate, 
yetebaut somnia sibi ab eo sua declarari. Pincerna 
viter! sibi videre visus fuerat, unde tres palmites 
enascerentur, de quibus magnae et mature uv 
dependerent, quas in phialam exprimeret, eamque 
Pharaoni offerret, qui benigue acceptaret. Josephus 
bonam somnii esse significationem asserebat : nau 
intra triduum pristinam ei functionem restitutum 
iri : petebatque, ut is rebus suis secundis, Sui 
recordaretur. Pistorum autem magister visus sibi 
fuerat tria canistra in capite ferre, duo plena pani- 
bus, tertium obsonio et variis cibis refertum, quie a 
devolantibus alitibus diriperentur. Dixitautem huic 


B etiam Josephus, iria canistra significare triduum, 


ac die tertia suspensum euni carnivoris alitibus 
fore cibum. Utrique accilere qux Josephus prz- 
dixerat. 





αὐτῷ τὸν ὄνειρον ἐξηγεῖτο ὁ Ἰωσήφ. Ἐν γὰρ τρισὶν ἡμέραις, ταῖς προσαγούσαις εἰς $0 πρότερον áxoxz- 
τασταθίσεται διαχόνηµα, καὶ ἡξίου µεμνῆσθαι αὐτοῦ, εὐπραγήσαντα. Ὁ δὲ ἀρχισιτοποιὸς τρία χανὰ 
ἐδόχει φέρειν ἐπὶ τῆς χεφαλῆς, δύο μὲν ἅρτων πλήρη, τὸ δ ἕτερον ὕψου καὶ ποικίλων βρωμάτων. 
TX δὲ διαρπαγΏναι ὑπὸ πτηνὼν χαθιπταµένων. Ἔφη δὲ xai τούτῳ ὁ "loch τὰ τρἰα xavà τριῶν 
ἡμερῶν elvat σημαντικὰ, xaX £y τῇ τρίτῃ ἡμέρα μέλλειν αὐτὸν χρεµασθέντα, σσρχοράγοις ἔσεσθαι βορὰν 


πετεινοῖς. Τ έγονε δ᾽ ἐπ ἀμφοῖν, ὡς Ἰωσηφ ἑξηγήσατο. 


l'. Εἶτα τῷ Φαραὼ ὁ θεὸς ὄφεις ἑνυπνίων ἐπι- 
«πέμπει διττὰς, xal τὰς δηλώσεις ἀμφοῖν. 'O δὲ τῶν 
μὲν ὄφεων ἐμιμνήσχετο, τῶν ὃ' ἐξηγήσεων ἐπελά- 
θετο. Συγχαλεῖ τοίνυν τοὺς τῶν Αἰγυπτίων σοφοὺς, 
xai ἁπαγγέλλει αὐτοῖς τὰ ἑνύπνια, xal τὴν 
δήλωσιν ἀπαιτεῖ ' ἁπορούντων δ᾽ ἐχείνων, ὀργίζε- 
ται. "O0 6 οἱνοχύος, εἰ x3 μὴ πρότερον, ἀλλὰ 
τότε πρὺς μνήμην κε τοῦ Ἰωσὴφ, καὶ 
διδάσχει περὶ ῥἐἑκείνου τὸν Φαραώ. ᾿”Λγεται 
τοίνυν αὐτίχα. 'O 6: φησί ' Nearía, φράσαι µοι 
thv κρίσι τῶν ὀνειράτωγ, ὦνγπερ τεθέαµαι. 
Ἔδοξα βόας εὐτραφεῖς ἑπτὰ απροϊόγτας τοῦ 
ποταμοῦ πρὸς τὸ Éloc χωρεῖν * érépouc δ' ἑπτὰ 
Ισχνοὺς, καὶ τετη)µένους «Ίιμῷ τοῦ &lovc ἐξ- 
ε1θόγτας συναντῆσαι τούτοις, xal βρωθῆναι 
παρὰ τῶν δευτἐρων τοὺς πρώτους καὶ πίογας, 
καὶ μένει» ἕτ αὑτοὺς ὁμοίως ἰσχνούς. Δὖθις 
( (nó σεάχυας ἑπτὰ «ἐκφύγτας ῥίζης μιᾶς 0a- 
Jepobc xal χεκ.1ιμένους τῷ βάρει τῷ τοῦ xap- 


X. Post hec Deus Pharaoni bina visa in somnis 
offert,eorumqueenarrationes. At ille visa quidem 
meminerat, enarrationum autem oblitus fuerat. Ita- 
que sapientes Egyptiorum convocat, somnia enarrat, 
interpretationem expetit : quibus hazsitantibus ira- 
scitur. Al pincerna, etsi pridem oblitus, tandem Jose- 
phi redit in memoriam : deeo regem edocet. Adduci- 
tur 29 ille statim. Cui rex : Adolescens, inquit, som« 
niorum que vidi judicium mihi declara. Vidi boves 
vii pingues e [lumine ascendentes , se conferre ad pa- 
ludem , quibus alii vi occurrerent. tenues. et. fame 
confecti : atque pinguibus illis devoralis , eque tenues 
manerent. liursus vidi spicas vii, ex unovegeto ca- 
lamo επαίαε, pondere granorum inclinatas : ac 
prope illas totidem videre videbar spicas tenues , ct 
ob squalorem aspectu (edas, que et ipse fecundas 
et pulchras consumerent. Ad hac Josephus : Etsi , o 
rer, inquit, somnia bina sunl, eadem tamen est 
utriusque in futurum significatio. Nam et boves , 


zov. IlAncior δ᾽ αὐτῶν ἱσαρίθμους ἐδόκουν Ὦ animal arando exerceri solitum , a dclerioribus de- 


ὁρᾷν στἀάχυας ἁδρεανεῖς ὑπὸ ἀδροσίας xal πρὸς 
ὅρασιν ἀηδεῖς, ol καὶ ἀνή.Ίισκον τοὺς εὐχάρ- 
πους τε xal ὡραίους. '0 8 Ἰωσήφ: Κἂν διττὰ, 
φησὶν, ὦ βασιλεῦ, εἰσὶ τὰ ἑνύπνια, ἀ.λ1ὰ µίαν 
ἔχουσι τῶν με..Ἰόντων τὴν δἠλωσιν. Οἵ τε γὰρ 
βόες, ζῶον ἐπ ἀρότρῳ πονοῦν, ὑπὸ εῶν χειρό- 
νων κατεσθιόµενοι, xal οἱ θά.ΊΊοντες στάχυες 
ὑπὸ τῶν ἁδρανῶν δαπανώµεγοι, «ιμὸν ἐπὶ τοσ- 
ovtor ἔτη τῇ χώρᾳ cov καταγγἐλΊουσιω àv 


ἰσαρίθµοις ἐνιαντοῖς εὐθηνηθείσῃ πρότδρον τοῖς 


καρποῖς, ὡς τὴν τούτων εὐφορίαν dra Avc0nrat 
ὑπὸ τῶν ἔπειτα. El δὲ σὺ ταμιεύσεις τὰ τῆς πρό: 
τέρας εὐδαιμονίας, εἰς τοὺς τῆς ἀφορίας ἐἔγιαυ- 


τοὺς, θήσεις τοῖς Αἱγυπτίοις ἀγεπαίσθητον τὸ : 


vorali , et spice [loreutes a tenuibus. absumpte , tot 
annorum famem (ug regioni portendunt , cum qui- 
dem (otidem annis proventus annone uberrimus a 
posterioribus sit. absumendus. Tw vero, si priorem 
copiam in sterilitatis annos seposueris , sensum istiue 
calamitaiis /Egyptiis adimes, Pharao Josephi sa- 
pientia obstupefactus, tum ob somniorum con- 
jecturam, tum propter consilium : Tu, inquit, 
ipse, rerum istarum conjector εξ suasor, idem etiam 
consiliorum administrator erís. Itaque potestutem 
suam. in eum confert , ut et sigillo Pharaonis ute- 
retur, et purpuram gestaret, et curru veheretur, 
Accidit hoc Josepho 50 annos nato, quem Pharao 
Psoi.thomphanechum, hoc est, occultorum inierpre- 


75 JOANNIS ZONAR/E 8) 


adhue viventem invenit : sed Rebecca jam obierat. A χειµένων, καὶ ὁ) 
Nec multo post etiam leaacus moritur, et una cum — àré0cvto αὐτοῖς 
uxore in patrio monumento sepelitur , expletis τοῦ "laxe * " 
vite annis supra ΟΙ ΣΣΣΧΥ. ἐκέλευσεν ὁ 

όπου τὸν ὄνειρον ἐθεάσατο, ἔθυσεν, Καὶ προϊὼν, tiv. ᾿Ῥαχὴλ ix c 

Καὶ τὸ ἐξ αὐτῆς παιδίον Βενιαμὶν ἐκάλεσε, διά τὴν Ex αὐτῷ * 

Χεθρὼν, πόλιν τῶν Χαναναίων, Χατέλαθε τὸν πατέρα at 


y Ἱωσὴφ ἐκπλαγεὶς σο- 
τὴν συµδουλήν' Αὐτὺς 
xal σύμδου-ος, καὶ 
Ὕτων. Καὶ παρέσχεν 
Ἔ σφραγίδι χρῖΏσθαι 
σθαι, xal ἐλαννειν 

τα γεγονὼς ἑτέ 


θανεῖν. θνῄσχει δὲ μετὰ βραχὺ χαὶ ὁ Ἰσαὰκ, xoY θάπτ Φαραὼ W'oyf 
µείῳ, βιώσας ἔτη πέντε xol ὀγδοήχοντα πρὸς τοῖς ἑκατό" . 1, κρυπτᾶ 
[X. Esaus autem ldumzo imperabat, regioni a "E vuv alxa 

se dato nomine. Edom enim vocatus fuerat, quod d 1 - {λίου 

aliquando famelicus a venatu reversus, cum a . i.c 

fratre petisset, ut lentem, quam ille sibi coxerat . ι 

daret, jurejurando adactus, ztalis prarogativ? PEE 

illi concessit, Ex eo cognominatus est Edom Po. L^ 

rufum admedum lentis colorem. Edom por MEE p 

brais rufum significat. Jacobus Josephum μμ... το aq ὁ τῆς 

vultus elegantiam, et ingenii dexterit^ "Rt tx. κατεκράτησ. 

r*eleris diligebat. itaque et patría chari! "TO ή . s f» παρῴκει ὁ Cle. 

o dU? hujumodi faera am i 2E t. οὓς εἰς Αἴγυπτον, αἴτον ὦνη- 
. ) 27 4p ἑαυτῷ χατασχὼν τὸν Βενια- 

sis cum (ratribus metens, manipu' n or μὲν οὖν ngos 0oy τῷ Ἰωσήφ. 

ee renles rent: leg 25e «ωσθεὶς ἐπέγνω τοὺς ἁδελφοὺς, xal xa- 

ac . ! $e. 


reliquis stellis adorari sibi ν΄ * ^ 5 — 
fratribus etiam przsentil 
sibi vellent, scire cupieb 


denuntiabat, ac fore t ut 4- 
ct a fratribus coleret! . In 
. offerunt : 


egre ferre, εἰ torv 
hzc pater Joseph: 
scenles, visum ! 
rimendum sur 


commotus, ad 

κε. Deinde fratribus 
Benjaminem portioni- 

et questorem frumenium 


fraterno sar | 
ximum pr "reium in Saccos ΙΠΡΟΠΟΓΕ, et 
levius fc ,arcinam scyphum argenteum con- 


facis. discedunt fratres, recepto Sy- 
sbeuntes cireumdant equites , obji- 
be furtum scyphi : quem , inquisitione facta, 
. T επι ην sarcina reperiunt. DBenjamiuem 
P» sd Josephum abducunt, quem fratres, 
«f. vestibus, plorantesque sequebantur. Jose- 
insectalus eos , ut ingratos, missos facit, 
P ,us Benjaminis retentione contentus : czleri 


i 
Quoniti üstant, Judas vero causam agere exorsus , 


proba! — . 
vero 


ος ἔλεγεν fixewv. αὐτούς. Οἱ δὲ csv τε fjxotev 

04, xal ὡς ἑνὸς εἶεν πατρὸς ἔτι ζῶντος, xal ὡς 
ετερος νεώτερος ἁδελφρός ἐστι παρὰ τῷ πατρί. Πλτ- 
ρ0φορίαν δ᾽ ἔλεγεν Ἰωσὴῆφ δοῦναι αὑτῷ ἀληθείας, el 
τὸν νεώτερον ἁδτλφὸν χοµίσουσι πρὸς αὐτόν. Δίρε- 
σιν οὖν olxov αὐτοῖς, καὶ tb ἀργύριον τῷ ἑκάστου 
δάχχῳ ἑνθέμενος λάθρα * χατέσχε δὲ τὸν Συμεὼν, 
τῆς ἐπανόδου ἐσόμενον Ἀμὴήρον. 'Emavzi0ov πρὺς 
τὸν Ἰαχὼθ ol vlol, τὸν οἵτον χοµίζοντες, xai τὰ 
ουμθάντα ἀπήγγειλαν, xal λύπην αὑτῷ fj τοῦ Συ- 
μεὼν ἐποίει χατάσχεσις, δοῦναι τε τὸν Βενιαμὶν ἁπ- 
ἀχθΊναι εἰς Αἴγυπτον οὗ χατένευσεν. "Ηδη δὲ τοῦ 
σίτου δαπανηθέντος, ἐπεὶ μὴ ἄλλως ἔξην αὐτοῖς εἰς 
Αἴγυπτον ἀπελθεῖν, cl pi xol τὸν Βενιαμὶν συν- 
επἀγοιντο, ὑπείχων ἀνάγχῃ δίδωσιν αὐτὸν ὁ πατὴρι, 


.Χαὶ τὴν τοῦ σίτου τιμὴν διπλασίονα, καὶ τῷ Ἰωσὴ 


δωρεάς. Ὡς δ᾽ ἦλθον εἰς Αἴγυπτον, προσήγαγον τὰ 
δῶρα αὐτῷ. 'O δὲ τὸν Βενιαμὶν ἰδὼν, xal συνθρυ - 
πτόμενος, ἵνα μὴ δαχρύων χαταφανῆς Υένοιτο, µετ- 
έστη. Εἶτα ἐπὶ δεῖπνον παραλαμδἀνει τοὺς ἀδελφοὺς, 
xai διπλααίοσι µοίραις ἐδεξιοῦτο τὸν Βἐνιαμὶν, xat 


cum mula ad commiserationem apta dixisset , [) τὸν τοῦ σίτου ταµίαν δοῦναι σἶτον αὐτοῖς χελεύει, 


9ffectum | Josephi ita commovit , ut nec iram diu- 
uus simulare posset , et se fratribus agnoscendum 
preeberel , et gratiam eis baberet , ut qui consilio- 
rum Del de se ex parle fuissent adjutores : Abite 
ergo, inquit, et hac significate patri : ipsugne et 
omiti ejus cognatione asewmpta , huc. commigratote : 
nam [ames adhue quinquennium duratura est. Hc 


xai τὴν τιμΏν ἐνθεῖναι τοῖς σάχχοις, εἰς δὲ τὸ 
τοῦ Ἐσνιαμὶν φορτίον xal σχύφον ἀργύρεον ἐμθαλεῖν. 
Τούτων δὲ γεγονότων, ἀπῄεσαν οἱ ἀδελφοὶ, λαδόντες 
xai τὸν Συμεών. Περιχυχλοῦσι δὲ ἀπιόντας αὐτοὺς 
ἐππεῖς, ἐἑπεγχαλοῦντες τὴν τοῦ σχύφου χλοπὴν, xal 
ἐρευνῶντες εὗρον τὸν σχύφον παρὰ τῷ φόρτῳ Βε- 
νιαµίν. Οἱ μὲν οὖν ἱππεῖς yov πρὸς τὸν Ἰωσὴφ τὸν 


Varie lecliones et note. 


(32) Ψονθομφάνηχον. lia. reposuimus ex Jose- 

ho lib. 1, cap. 19. Wolfius perperam ediderat το- 
δομφάνηχον. Duo eodd. Regii οἱ Colberteus φοθοµ.. 
φάνηχον proferunt. Sed ut Josephus, ita et Philo 
Judeus in lib. De mutat. nomin. hanc vocem sic 
effert, cujus significatlonem ita declarat in lib. fe 
Jesepho : Μετονομάζει δὲ αὐτὸν ἀπὸ τῆς Óvetpoxpite- 


χῆς ἐγχωρίῳ γλὠττῃ προσαγορεύσαξ. Paulo aliter 
hanc effert auctor C/ironici Alexandrini, quo loco 
scribit Mosem, haud secus Josephum, eodem no- 
mine fuisse ab Agyptiis appellatum, quod futura 
predixeriv : Tóv Μωῦσῆν μετὰ τὸ ἐπαγαγεῖν αὐτὸν 
τὰς πληγὰς, οἱ Αἰγύπτιοι ψομθομφαχὴ προσηγόρευ» 
σαν, ὃ ἑρμηνεύέται, ip ἀπεχαλύφθη µέ)λον, 


p 


NNNALIUM LIB. I. 86 


81 -αἱ τὸ À pedibus insistens. Quo is sacerdos, qui ex gente 
Βενιαμίν. Οἱ δὲ ἀδελφοὶ αὑτοῦ, 1 'áp- — Mebrzorum oriturum esse dixerat, qui /Egypti re- 
ξαντες, ἔχλαιον xal συνείποντη. ο. gnum depressurus esset, conspecto, exclamans . 
'wstBicaq ὡς ἁγαρίστους, Ίλευθ u . llic, inquit, ille puer est; hoc interfecto, Agyptios 
Ἱπορία αυνεῖχεν. Ἰούδας δὲ ὅ * metu libera.Sed Thermuthis puero erepto antever- 
"90 πάθους τὸν ἹἸωσήφ. 1 eS et Pharaonem Deus segniorein ad cadem reddi- 
'w, xal χάριν αὐτοῖς fb. Ειαιο progressus Moses, qua virtute esset, 
"οὖν, φησὶ, xal ' κ i '«αδίοι JEgyptiis innotuit. A&ihiopes JEgypto 
v0oi µετοικί S t5, "ορίοπεπι populantur. AEgyptii bello conira 
' 6w£sat; πο εν οἱ succumbunt, et contemptui sunt ho- 
αθὼν ’ S ? € E * (ap universam. "Egyptum | incursarent. 
*ca Εν. ; : ; ^culo Mosem jam virum factum, 4 
- ? ξ H € io. Concedit illa ; sed jurejurando 
T iT r:€e.* t i, quid illi noceat. Moses belli 
κ ] - --5 . - z " í : : ; on solita via exercitum ducit 
^ . τοὺς ως στ : ς 1008 ob venenatarum be- 
co 7 4, yatptov . -& B gp νι ία, ibique prudentiam 
up -^* ος αὐτὸν, ἁσπα.. (*id $yC "cellis. ibides (quarum 
τοὺς μετ αὐτοῦ, συνεχι.͵ .. : : » "tus alit) inclusas , 
Ηλίου πόλει χατο[χησιν. Too δὲ y. ot tem ibides serpen- 
µένου, χρημάτων τοῖς Αἰγυπτίοις — pecoribus . cibus contra ve- 


.» αἶτον ὁ Ἰωσήφ. Τούτων 5 ἐπιλειπόντων, 
:«αχημάτων ὠνοῦντο αὐτόν ' εἶτα χαὶ ες γῆς 
.«αθανεχώρουν, ἵνα τραφεῖεν. Οὕτω δὲ τοῦ Φαραὼ 
κἀάσης περιουσίας χυρίου γενοµένου, πλην τῶν ἰε- 
pé» (τούτοις YXp ἔμενεν ἡ χώρα αὐτῶν), ὡς ἤδη 
ἑλώφησεν 6 λιμὸς, συλλέγων τοὺς Αἰγυπτίους ὁ Ἰω. 
Cho, Έχαστον cle τὴν πόλιν αὐτοῦ, τήν τε γῆν αὐτοῖς 
ἐχαρίξδετο, xal φιλεργεῖν παρεκἀλει, τὴν πέµπτην 
τῶν χαρπῶν τελοῦντας τῷ Φαραώ. Ἰαχὼδ δὲ ἑπτα- 
Χαΐδεχα ἔτη Ev Αἰγύπτῳ διαγαγὼν, νοσῄσας ἑξέλιπε, 
πτροειπὼν πῶς μἀλλοιεν οἱ Ex τῆς γενεᾶς αὐτοῦ τὴν 
Xavavalav οἰχεῖν. Καὶ τοῖς μὲν ἄλλοις τῶν υἱῶν 
χτΏσιν ἀγαθῶν ἐπενυξάμενος, τοῦ Ἰωσὴφ δ᾽ ἑγχώ- 
piov διεξελθὼν, ὅτι μὴ µνησιχακήσειε τοῖς ἀδελρροῖς, 
σερησξταξε τοῖς υἱοῖς, ἵνα τοὺς παΐῖδας τοῦ Ἰωσὴφ 
ἙἜοραϊμ xat Μανασσῃ συναριθµ.Ίσωσιν ἑαυτοῖς, συν- 
δικιρούμενοι τούτοις thv Χαναναίαν. Εὐλογηθῆναι δὲ 
τοὺς υἱοὺς αὐτοῦ Ἰωσὴῆφ παραστήσας τῷ "Iaxo, 
τὸν μὲν πρεσθύτερον χατὰ τὴν δεξιαν ἕστησε χεῖρα * 
τὸν δὲ νεώτερον, χατὰ τὴν λαιάν. 'O δὲ τὰς χεῖρας ἓν- 


αλλὰς ταῖς τῶν παίδων χεφαλαῖς ἐπιθέμενος, τὴν . 


μὲν δεβ.ᾶν τῷ νεωτέρῳ ἀπένειμε, τῷ πρεσθυτέρῳ 
δὲ «hw εὐώνυμον. Καὶ τοῦ Ἰωσὴφ μὴ οὕτω χρῆναι 
την ἐπίθεσιν ποιῄσασθαι τῶν χειρῶν φῄσαντος τῷ 
ap, Exetvo; ἀλλοιώσαι τὸν τῶν χειρῶν o)x ἑπαίσθη 
σχηματισµὀόν. O0 γὰρ, ὡς ὑπείληφεν "lost, οὐχ 
δει ὃ Εποίε, τῷ βαθεῖ τοῦ γήρως βλαθεὶς τὴν 
διᾶνο-αν. ἁλλ᾽ ὡς προφήτης τὰ μέλλοντα ὑπῃνίττετο, 
χαὶ τὸν σωτήριον ἑτύπου σταυρὸν, xal τὸν νέου λαὸν 
τὸν ££ ἐθνῶν δηλαδη δεξιὸν ἐδήλου λογισθήσεσθαι 
τῷ θεῷ, xal τοῦ πρεσθυτέρου προτιµτθήσεσθαι, 
cri δῖτα τοῦ Ἰουδαϊχοῦ. Τελευτᾷ δὲ "Jaxo6 
βιώσας Et τριῶν δέοντα ἑκατὺν xal πεντήχοντα. 
Ἰωσὴφ 65 τοῦ apa συγχωρήῄήσαντος, ἄπεισιν εἰς 
Χαθρῶνα, xal θάπτει τὸν πατέρα πολυτελῶς. Τῶν 
δὲ dis) gov δεδιότων συνυποστρέρειν αὐτῷ. ἵνα p 
µνησικαχήσας ἂν-αποδοίη αὑτοῖς, πείθει μηδὲν 
&xasb) δέκα, ἑντειλάμενος, ὅτι μεταναστεύσουσι 
καὶ τὰ ὁστᾶ αὐτοῦ, χαὶ εἰς την Χαναναίαν ἀπαγαχεῖν. 


ncc opinantes 


ut haberent unde .. ο, 
οί : qui in 


copiis potito (agris saceru.. 


possessoribus manebant) ut jam tai. Cambyse 
Josephus AEgyptios in urbes quosque. ". ον 
cat, terram eis .donat, οἱ operi intentos v." ^w i n 


ut quintas frugum Pharaoni penderen; V^ "04 
annis xvi in JEgypio transactis, ex "ile. v ' 
moritur, cum predixissel ante, ut sui ponet 
Chananea habilaturi essent; ac czterls qua," 
filiis fausta - comprecatus, et Josephi laudi, 
predicatis , quod fraterne injuri oblitus ester 
mandat filiis, wt Josephi liberos Ephralmum ει 
Manassem, in suum numerum referrent , et in 
Chananzs terrz portionem admitterent. Josephus, 
filiis suis ad Jacobum adductis , ut eis bene pre. 
caretur, majorem ad dextram statuit, juniorem 
ad levam. At ille manibus decussatim puerorum 
capitibus impositis, dextram juniori admovet, 
sinistram majori. Ob quod factum α΄ Josepho re- 
prebensus, collocationem manuum mutare noluit. 
Neque enim (ut Josephus putabat) per errorem 
ita fecerat, hebescente ob senlum ingenio : sed 
vatis instar futuros eventus per ambages denun- 
tlabat, et salutarem crucem informabat : ac recen- 
' tem poptalum , e gentibus conflatum scilicet, dex- 
trum 4 Deo judicatum iri significabat : antiquiori , 
4udaico nimirum, preferendum. Obiit Jacobus 
annos cL tribus demptis. Josephus permissu Pha- 
raonis  Chebronem  proflciscitur , — patremque 
magno sumptu sepelit : et fratribus dubitantibus 
2n cun eo reverterentur (verebantur enim ne ve- 
terem  injariam  uleisceretur), serupulum illum 
eximit. Et ipse etiam moritur, expletis annis 
centum et deeem : cum mandasset , ut. populares 
sui ex /Egypto remigraturi, sua etiam ossa in 
Chananwam terram secum asportarent. 
ὑφορᾶσθαι. Τελευτᾷ δὲ xal οὗτης, ἔτη βιώσας 
τῆς Αἰγύπτου, οἱ kx. τοῦ γένους αὐτοῦ, ἐχχο-κίσαι 


79 JOANNIS ZONAR.E 80 


tem. vocabat 
Heliopolitani pontificis filiam, despondet : e qua 
ante famem liberos suscipit, quorum natu majorein 
Manassem ab oblivione vocat, quod calamitatum 
oblitus esset : minorem Ephraimum , à retribu- 
tione, quod majorum suorum libertas sibi restituta 
esset. Ádventat interea penurim tempus : ncque 
Agyptum duntasat invadit fames, sed eam quoque 
regionem , in qua Jacobus inquilinum agebat. Mit- 
vit igitur filios in Egyptum , ad emendum frumen- 
tum, solo Benjamíne apud se retento, ut natu ini 
nimo. Accedunt illi Josephum ; qui non agnitus, 
23noscit fratres , οἱ exploratum venisse ilios ait. 
Lli et unde venerint, et se uno patre natos esse , 
adhuc superstite, ac alium fratrem natu minimum 
esse apud patrem, dicunt. Josephus tum demum 
se fidem illis habiturum dicit, si fratrem mini- 
mum ad se adduxissent. 30 Dat eis frumentum : 
argentoque sacco cujusque clam imposito. Symeo- 
nem reditus illorum vadeia retinet. Redeunt ad 
Jacobum filii, frumentum afferentes , et quid sibi 
accidisset nuntiantes. Ille retentum esse Symeo- 
nem gre fert, Benjaminem in Agyptum perduci 
se passurum .negat. Frumento aulem jam con- 
sumpto, cum eis alia conditione reverti in ZEgy- 
ptum nou liceret , nisi Benjamine etiam ad/luclo, 
vietus necessitale paler concedit : et duplex fru- 
meni pretium, ac Josepho munera addit. Ut in 
JEgyptum venere, Josepho munera offerunt : 
qui Benjamine viso, miseratione commotus, ad 
lacrymas dissimulandas secedit. Deinde fratribus 
ad παπι adhibitis, duplis Benjaminem portioni- 
bus appositis honorat: et quaestorem frumentum 
illis dare jubet , et pretium in saccos imponere, et 
in Benjaminis sarcinam scyplium argenteum con- 
jicere. His factis discedunt fratres, recepto Sy- 
meone. Eos abeuntes circumdant equites , obji- 
cientes furtum seyphi : quem , inquisitione facta, 
in Benjaminis sarcina reperiunt. Benjamiuem 
equites ad Josephum abducunt, quem fratres, 
scissis vestibus, plorantesque sequebantur. Jose- 
phus insectàlus eos, ut ingratos, missos facit, 
solius Benjaminis retentione contentus : czleri 
attoniti astant, Judas vero causam agere exorsus , 


: eique uxorem Ásenetham nomine , A Óvocóynya. Φαρσὼ ὃξ thv Ἰωσὴφ ἐκπλανεὶς σο- 


φίαν, δ.ά τε τὴν ἐξήγησ:ν xal τὴν συμθουλἠν' Αὐτὺς 
ὁ τούτων, ἔφη, λριτής τα, xal σύμδου-ος, καὶ 
olxovéuoc ἔσῃ τῶν βουΛευθέντων. Καὶ παρέσχεν 
αὐτῷ τὴν ἐξουσίαν αὐτοῦ, ὥστε σφραγίδι χρῖΏαθαι 
τῇ Φαραὼ, καὶ πορφύραν ἐνδύεσθαι, xal ἐλαύνειν 
bo" ἅρματο;. "Hv δὲ τότε τριάκοντα γεγονὼς ἑτῶν 
Ἰωσὴφ. Προσπγόρενε δὲ αὐτὸν ὁ Φαραὼ Ὑονθομ- 
φάνηχον (32). Στμαίνει δὲ τὸ ὄνομα, χρυπτῶν εὖἌ- 
ρετήν. Συζεύγνυσι δὲ αὐτῷ xa γυναῖχα ᾿Ασενὲθ 
χεχλημένην, τὴν θυγατέρα τοῦ ἐν 'Ἡλίου πόλει {- 
ρέων πρωτεύοντο;. "ES ἧς αὐτῷ γί.ονται παῖδες 
πεὸ τοῦ λιμοῦ, ὧν ὁ πρεσθύτερος ἣν Μανασσῆς: 
ἐπίληθον δὲ δηλοῖ, ὅτι λήθην εὕρατο τῶν ἀτνχημά- 
των. Ἐφραῖμ δὃΣ ὁ νεώτερος * ἀποδιδοὺς δὲ τοῦτοι 


B σηµαίνει, διὰ τὸ ἀποδοθῆναι αὐτῷ τὴν τῶν προγό- 


γων ἐλευθερίαν. Ἐντ:ὔθεν fxev ὁ τῆς ἑνδείας χαιρὸς 
οὐ µόνης δὲ τῆς Αἰγύπτου χατεχράτησεν ὁ λιμὸς, 
ἀλλὰ xai τῆς χώρας, χαθ) fv rappxsi ὁ Ἰαχώθ. 
Πέμπει τοίνυν τοὺς υἱοὺς εἰς Αἴγνπτον, σἵτον ώνη- 
σαμένους, µόνον παρ) ἑαυτῷ κατασχὼν τὸν Βενια- 
plv, ὣς νεώτατον. Οἱ μὲν οὖν πρ»σΏλθον τῷ Ἰωσήφ. 
'O ἐξ μὴ γνωσθεὶς ἐἑπέγνω τοὺς ἀδελφοὺς, xal xa- 
ταρχόπους ἔλεγεν fxev αὐτούς. Οἱ δὲ ὅθεν τε Ίχοιεν 
ἔλεγον, χαὶ ὡς ἑνὸς εἴεν πατρὸς ἔτι ζῶντος, xal ὡς 
ἕτερος νεώτερος ἀδελφός ἐστι παρὰ τῷ πατρί. Πλτ- 
p^goplav δ᾽ ἔλεγεν Ἰωσὴῆφ δοῦναι αὐτῷ ἁληθείας, εἰ 
τὸν νεώτερον ὁἀδελφὸν χοµίσουσι πρὸς αὐτόν. AlZe- 
σιν οὖν σἵτον αὐτοῖς, καὶ tb ἀργύριον τῷ ἑκάστου 
δάχκῳ ἐνθέμενος Ἰάθρα * zavioys δὲ τὸν Συμεὼν, 
τῆς ἐπανόδου ἐσόμενον ὅμὴρον, 'Emavzi0ov πρὲς 
τὸν Ἰαχὼδ ol viol, τὸν οἵτον χοµίζοντες, xai τὰ 
δυµθάντα ἀπῆγγειλαν, xal λύπην αὐτῷ fj τοῦ Συ- 
μὲὼν ἑἐποίει χατάσχεσις, δοῦναι τε τὸν Βενιαμὶν ἁπ- 
ἀχθῆναι εἰς Αἴγυπτον οὐ χατένευσεν. "Ηδη δὲ τοῦ 
σίτου δαπανηθέντος, ἐπεὶ pi] ἄλλως ἑξην αὐτοῖς εἰς 
Αἴγυπτον ἀπελθεῖν, εἰ pA xai «tv. Βενιαμὶν συν- 
επἀγοιντο, ὑπείχων ἀνάγχῃ δίδωσιν αὐτὸν ὁ πατὴρ, 


.Χαὶ τὴν τοῦ σίτου τιμὴν διπλασίονα, xat τῷ Ἰωσὴφ 


δωρεάς. Ὡς δ᾽ ᾖλθον εἰς Αἴγυπῖον, προσήγαγον τὰ 
δῶρα αὑτῷ. 'O δὲ τὸν Βενιαμὶν ἰδῶν, xai συνθρυ : 
πτόµενος, ἵνα y δαχρύων χαταφανῖς Υένοιτο, µετ» 
έστη. Exo ἐπὶ δεῖπνον παραλαμδάνει τοὺς ἀδελφοὺς, 
xa διπλασίοσι µοίραις ἐδεξιοῦτο τὸν Βἐνιαμὶν, xai 


cum multa ad commiserationem apta dixisset , f) τὸν τοῦ σίτου ταµίαν δοῦναι αἶτὸν αὐτοῖς κελεύει, 


affectum Josephi ita commovit , ut nec iram diu- 
vus simulare posset, et se fratribus aguoscendum 
presberet , el gratiam eis haberet , ut qui consilio- 
rum Del de se ex parte fuissent adjutores : Αδίί6 
ergo, inquit, et hac significatle patri : ipsuqne et 
omni ejus coghaHone assumpta , huc. commigratote : 
nam james adhuc quinquennium duratura est. Hzc 


καὶ τὴν τιμὴν ἐνθεῖναι τοῖς σάχχοις, εἰς δὲ τὸ 
τοῦ Βξνιαμὶν φορτίον καὶ σχύφον ἀργύρεον ἐμθαλεῖν. 
Τούτων δὲ γεγονότων, ἀπῄεσαν οἱ ἀδελφοὶ, λαθόντες 
χαὶ τὸν Συμεών. Περικυκλοῦσι δὲ ἀπιόντας αὐτοὺς 
ἐππεῖς, ἐπεγχαλοῦντες τὴν τοῦ σχύφου χλοπὴν, xal 
ἐρευνῶντες εὗρον τὸν σχύφον παρὰ τῷ φόρτῳ Bs- 
νιαμίν. Ot μὲν οὖν ἱππεῖς Ίγον πρὸς τὸν Ἰωσὴφ τὸν 


Varie lectiones et nota. 


(32) Ψονθομφάγηχον. νο reposuimus ex Jose- 

ho lib. 1, cap. 19. Wolfius perperam ediderat το- 
δομφάνηχον. Duo codd. Regii et Colberteus φοθοµ. 
φάνηχον prsferupnt. Sed ut Josephus, ita et Philo 
Judeus in lib. De mutat. nomin. hanc vecem sic 
effert, eujus significationem ita declarat in lib. fe 
Jesepho ' Μετυνομάζει δὲ αὐτὸν dnb τῆς ὀνειροχκριτι- 


κῆς ἑγχωρίῳ γλώττῃ προσαγορεύσας. Pauló aliter 
hanc effert auctor Chronici Alexandrini, quo loco 
scribit Mosem, haud secus Josephum, eodem πο» 
mine fuisse ab /"Kgyptiis appellatum, quod futura 
priedixerit : Τὸν Μωῦσῆν μετὰ τὸ ἐπαγατεῖν αὐτὸν 
τὰς πληγὰς, οἱ Αἰγύπτιοι ψομθομφαχὴ προσηγόρευ» 
σαν, ὃ ἑρμηνεύεται, ip ἀπεχαλύφθη µἐ)λον. 


81 ANNALIUM LIB. I. 89 
Βενιαμίν. Οἱ δὲ ἀδελφο: αὐτοῦ, τὰς στολὰς 6uaA9- A jocutus , fratres amplexus, muneribus prosequitur. 
ξαντες, ἔχλαιον xal συνείποντρ. Ἰωσὴφ δὰ τούτους — Itaque illi abeunt. 

ὀνειδίσας ὡς ἀχαρίστους, Ἰλευθέρου μὲν τοὺς λαιποὺς, póvn δ' ἠρχεῖτο τῇ τοῦ Βενιαμὲν κατοχῇΆ, τοὺς 
δὲ ἁπορία αυνεῖχεν. Ἰούδας δὲ διαλεχθεὶς καὶ πολλὰ πρὸς ἔλεον δηµηγορήσας ἑπαγωγὰ, εἰς ἔλεγχον 
ἤγαγε τοῦ πάθους τὸν Ἰωσὴήφ. Ὁ δὲ µηκέτι δυνάµενος ὑποχρίνεσθαι τὴν ὀργὴν, Ὑνωρίζει τοῖς ἀδελ- 
qol; ἑαυτὸν, xai χάριν αὐτοῖς ὡμολόγει, ὡς συναιτίοιό Ὑενομένοι τῶν τῷ Os βεδουλευμένων περ 
αὐτοῦ. "Aste οὗ», fol, καὶ ταῦτα δη.1ώσατε τῷ πατρὶ, αὐτόν τε xal πᾶσαν τὴν συγἸένειαν ἀἆνα- 
:αδόντες ἐνταυθοῖ µετοικίζεσθε' ἔτι γὰρ ἐπὶ πεγταετίαν Bora. Aigóc. Ταῦτα εἰκὼν περιδάλλει 
τοὺς ἀδελφοὺς, xal δωρεαῖς δεξιοῦται, Καὶ o! μὲν ἀπῆηλθον. 


ΙΑ’. 0 6& Ἰαχὼθ μαθὼν τὰ περι Ἰωσὴφ. ὥρμη- 
σεν εὐθὺς πρὸς αὑτὸν, πᾶσαν τὴν συγγένειαν αὐτοῦ 
ἐπαγόμενος. "Ησαν δὲ ἑβδομήχοντα πέντε. "Ηδη ót 
εἃς ΑΙγύπτου πλησίον ὄντι αὐτῷ, προσουπαντᾶ Ἰω- 
σὴφ. Ὁ δ' ὑπὸ χαρᾶς μικροῦ δεῖν ἑξέλιςε. Παρα- 
γεγονότα δὲ τὸν Ἰακὼδ καὶ τοὺς μετ αὐτοῦ εἰς 


ΧΙ. Jacobus Josephi rebus cognitis, statim ad 
eum properat cum omni $ua cognatione , qui om- 
nes Lxxv erant. Cum vero jam. prope Egyptum 
venisset , obviam ei Josephus progreditur. At ille 
pre gaudio pene animo linquitur. Pharao audito 
Jacobi cum suis in JEgyptum adventu , gaudet , 


Αἴγυπτον ἀχούσας ὁ Φαραῦ, χαίρων Tiv, xat παρα- B cumque secum congressum salutat : et quia illiuc 


γενάµενον τὸν Ἰακὰδ πρὸς αὐτὸν, ἁσπάσατο. Καὶ 
μαθών ποιμένας εἶναι τοὺς pev! αὐτοῦ, συνεχώρι- 
σ.ν αὑτοῖς τὴν ἐν 'Hilou πόλει χατο/χησιν. Τοῦ δὲ 
λιμοῦ ἐπιτεινομένο, χρημάτων τοῖς Αἰγυπτίοις 
ἀπεδίδου τὸν σῖτον ὁ Ἰωσήφ. Τούτων δ᾽ ἐπιλειπόντων, 
τῶν βοσχηµάτων ὠνοῦντο αὐτόν ^ εἶτα xaY ες γῆς 
παρανεχώρουν, ἵνα τραφεῖεν. Οὕτω δὲ τοῦ Papa 
κάσης περιουσίας χυρίου γενοµένου, πλὴν τῶν ἵε- 
pev (τούτοις Υὰρ ἔμενεν dj χώρα αὐτῶν), ὡς ἤδη 
ἐἑχώφησεν ὁ λιμὸς, αυλλέγων τοὺς Αἰγυπτίους ὁ Ἰω- 
cho, ἕκαστον clc τὴν πόλιν αὐτοῦ, τὴν τε γῆν αὐτοῖς 
ἐχαρίζετο, xal φιλεργεῖν παρεχάλει, την πέµπτην 
τῶν χαρπῶν τελοῦντας τῷ Φαραώ. Ἰαχὼδ δὲ ἕπτα- 
χαΐδεχαᾳ ἔτη iv Αἰγόπτῳ διαγαγὼν, νοσῄσας ἑξέλιπε, 
προειπὼν πῶς μάἆλλοιεν οἱ ἓχ τῆς γενεᾶς αὑτοῦ τὴν 
Xavavalav οἰχεῖν. Καὶ τοῖς μὲν ἄλλοις τῶν υἱῶν 
χτῆσιν ἀγαθῶν ἐπευξάμενος, τοῦ "loch? 5 ἐγχά- 
ttov διεξ«λθὼν, ὅτι p µνησιχαχήῄσειε τοῖς ἁδελφοῖς, 
πρραέταξε τοῖς υἱοῖς, ἵνα τοὺς παῖδας τοῦ Ἰωσὴφ 
"Eo paty. χαὶ Μανασσῆῃ συναριθµήσωσιν ἑαυτοῖς, συν- 
διαιρούµενοι τούτοις την Χαναναίαν. Εὐλογηθῆναι δὲ 
τοὺς υἱοὺυς αὐτοῦ Ἰωσὴφ παραστήσας τῷ ἹἸαχὼθ, 
15» μὲν πρεσθύτερον χατὰ τὴν δεξιαν ἕστησε χεῖρα * 
τὸν δὲ νεώτερον, χατὰ τὴν λαιάν. 'O δὲ τὰς χεῖρας Ev- 


αλλὰξ ταῖς τῶν παίδων χεφαλαῖς ἐπιθέμενος, τὴν . 


μὲν δεβιὰν τῷ νεωτἐρῳ ἀπένειμε, τῷ πρεσθυτέρῳ 
δὲ εἩν εὐώνυμον. Καὶ τοῦ Ἰωσὴφ μὴ οὕτω χρῆνα. 
την ἑπίθεσιν ποιῄσασθαι τῶν χειρῶν φῄσαντος τῷ 


d»niesticos, opiliones esse cognorat, 31 sedes eis 
Heliopoli assignat. Fame porro crescente, Josephus 
pecunia framentum vendit Egyptiis : ea exhausta, 
pecoribus id emunt. Denique agris etiam cedunt , 
ut baberent unde viverent. Sie Pharaone omnibus 
copiis potito (agris sacerdotum exceptis, qui suis 
possessoribus manebant) ut jam fames remiserat , 
Josephus /Egyptios in urbes quosque- suas eonvo- 
cat, terram eis donat, et operi intentos. esse jubet, 
ut quintas frugum Pharaoni penderent. Jacobus, 
annis xvi in /Egypto transactis, ex valetudine 
moritur, cum predixisset ante, ut sui posteri in 
Chananea habitaiuri essent; ac cxteris quidem 
filiis fausta- comprecatus, et Josephi laudibus 
predicatis, quod fraternz injurie oblitus esset , 
mandat filiis, ut Josephi liberos Ephraimum et 
Manassem , in. suum numerum referrent , et. in 
Chananzs terrz portionem admitterent. Josephus, 
filiis suis ad Jacobum adductis, ut eis bene prc- 
caretur, majorem ad dextram statuit, juniorem 
ad levam. At ille manibus decussatim puerorum 
capitibus impositis, dextram juniori admovet, 
sinistram majori. Ob quod factum a Josepbo re- 
prehensus, collocationem manuum mutare noluit. 
Neque enim (ut Josephus putabat) per errorem 
ità fecerat, hebescente ob senium ingenio : sed 
vatis instar futuros eventus per ambages denun- 
tlabat, et salutarem craücem informabat : ac recen- 


πατρὶ, ἔχεῖνος ἀλλοιῶσαι τὸν τῶν χειρῶν οὐκ ἐπείσθη p em populum , e gentibus conflatum scilicet, dex- 


σχηματισµόν. O0 γὰρ, ὡς ὑπείληφεν Ἰωσὴφ, οὐκ 
ᾖδει 9 ἔΕποίει, τῷ βαθεῖ τοῦ γήρως βλαδεὶς τὴν 
διᾶνοιαν. ἀλλ ὥς προφῆτης τὰ μέλλοντα ὑπῃνίττετο, 
χαὶ τὸν σωτήριον ἑτύπου σταυρὸν, xal τὸν νέον 3aby 
τὺν ἐξ ἐθνῶν δηλαδη δεξιὸν ἐδήλου λογισύήσεσθαι 
τῷ θεῷ, xal τοῦ πρεσδυτέρου προτιµηθήσεσθαε, 
φημὶ δῆτα τοῦ Ἱουδαϊχοῦ. Τελευτᾷ δὲ Ἰαχὼθ 
βιώσας ἔτη τριῶν δέοντα ἑχατὸν χαὶ πεντήχοντα. 
Ἰωσὴφ δὲ τοῦ Φαραὼ συγχωρῄσαντος, ἄπεισιν elg 
Χεθρῶνα, xal θάπτει τὸν πατέρα πολυτελῶς. Τῶν 
δὲ ἁδελφῶν δεδιότων αυνυποστρέφειν αὐτῷ, ἵνα μὴ 
μνησικαχήσας ἀἂν-αποδοίη αὐτοῖς, πείθει μηδξὲν 
ἐκατὺν δέχα, ἐντειλάμενος, ὅτι μεταναστεύσουσι 
xai τὰ ὁστᾶ αὑτοῦ, καὶ εἰς τὴν Χαναναίαν ἁπαγαχγεῖν. 


trum 4 Deo judicatum iri significabat : antiquiori , 
Judaico nimirum, przferendum. Obiit Jacobus 
annos cL tribus demptis. Josephus permissu Pha- 
raonis  Chebronem  proflciscituP , — patremque 
magno sumptu sepelit : ct fratribus dubitantibus 
2n cun eo reverterentur (verebantur enim ne ve- 
terem  injariam  ulcisceretur), serupslum illum 
eximit. Et ipse etiam moritur, expletis annis 
centum et deeem : cum mandasset , ut populares 
sui ex JEgypto remigraturi, sua etiam ossa in 
Chapanewam terram secum asportarent. 

ὑφορᾶσθαι. Τελευτᾷ δὲ xal οὕτης, ἔτη βιώσας 


τῆς Αἱγύπτου, οἱ bx τοῦ Ὑένους αὐτοῦ, ἔχχομίσαι 


R3 


JOANNIS ZONAU.E 


84 


AI JEgyptii, quia florere videbant [sraelitas, Α — IB'. Λἰγύπτιοι δὲ ἀκμάνοντας τοὺς Ἰσραηλίτας 


oLliti Josephi , varias in 608 »rumnas excogitant. 
Nam et Nilom in plurimas fossas derivare jus- 
serunt, et urbes cireumdare moenibus, ct aggeres 
excitare, 99 per quos Nili exundationes coer- 
cerentur, et pyramides exstruere.  liujusmodi 
igitur rebus Hebrzos excruciabant. Ac longo illi 
tempore istas serumpas tolerarant, cum quidam ex 
sacerdotibus Pharaoni nuntiat, fore ut circa id 
tempus quidam Israelitis nasceretur, qui si ado- 
leviss-t, et /Egyptios depressurus, et populares 
805 evecturus essel. Qua re perterritus Pharao, 
omnes masculos qui Hebrzis nascerentur, in flu- 
men projectos necari jubet. Quod quicunque pa- 
rentum negligerent , cum omni familia perituros : 
et partus. [lebriearum. mulierum ab. ZEgyptiis 
obstetricibus observari jubet. Ac illi quidem in 
his erant. Quidam autem vir nobilis ob edictum 
istud angehatur (nam uxor ejus ferebat uterum) 
ac precatus Deum, in somnis monetur, n2 desperet : 
Nam et puer (inquit Deus) quem dixerunt /Egyptii , 
Lrus. erit , εξ manebit. incolumis , et. fgnorautibus 
insidialoribus educabitur : et popularibus suis ον 
/Egyptiaca servitute ereptis, eterna memoria cele- 
órabitur. Frater item ejus cum suis. posteris sacer- 
dos meus semper erit. Uxor clam custodibus pue- 
rum marem ei parit, quem tres menses parentes 
alunt. Sed metu tandem subacti, salutem ejus 
Deo committunt : ac in fiscellam bitumine illitam 
inpositum infantem , in fluvium demittunt : Ma- 
riamme pueri sorore observante, quid de eo futu- 
rum esset. Interea Thermuthis filia Pharaonis ad 
ripam lusitans, flscellam videt, tolli jubet, 
puerumque visum ob pulchritudinem et magni- 
tudinem diligit. Adducuntur 7Egypti:e mulieres , 
lactatura pucrum : at ille mammam Ezyptiam 
aversatur. Tum Mariamme , quasi fortuito inter- 
venisset : Regina, inquit, si Hebrea mulier vocetur, 
iorfassia admittet/ mammam | infans. Illa. vocari 
jubet : adducitur pueri mater, cui Thermuthis ali- 
moniam ejus mercede locat, nomine ex eventu 
indito. Nam aquam mos vocant /Egyplii ; hiyses , eos 
qui ex aqua eripiuntur. Ambobus igitur his verbis 
compositis , ad infantis nomen illa usa est. Moses 
ab Abrahamo septimus numeratur. Nam Amarami 
filius fuit, Caathus Amarami pater, ille Levis , Le- 
vis Jacobi, Jacobus Isaaci (ilius, patre nati Abraamo. 
Mosem (res annos natum et staturz proceriias , 
Q3 et forma elegantia, beneficio quodam numinis 
decorabant: ingenium porro supra captum elatis 
in eo elucebat. Thermuthis itaque orba liberis, 
eum adoptat, ad patrem affert. [s puerum comple- 
cüitur, ct diadema per blanditias ei imponit : quod 
puer, ut fert illius eatis simplicitas, humi abjicit, 


C 


ὁρῶντες, χαὶ τοῦ Ἰωσὴφ ἐπιλελησμένοι, ταλαιπω- 
ῥίας ποικίλας χα. αὐτῶν ἑἐπένοουν. Τόν τε γὰρ 
ποταμὸν εἷς δ.ώρυχας πλείστας κατατεμεῖν αὐτοῖς 
ἐπέταξαν, xaX οἰκοξομῆσαι τείχη ταῖς πόλεαι, xol 
χώματα ἀνεγεῖραι, ἵνα δι’ αὐτῶν ὁ ποταμὸς λιμνά- 
(etw ἀνείργοιτο, xat ἀνιστᾷν πυραμίδας, xa) τούτοις 
τοὺς Ἑδραίους ἐξέτρυχον. Χρόνον μὲν οὖν συχνὸν 
ἐπ᾽ αὐταῖς διἠνυσαν ταῖς χαχώσεσιν, Εἶτα τῶν 'le- 
ρογραμµατέων τις ἀγγέλλει τῷ Φαραώ, τεχθίσε- 
σθαι τινὰ κατ ἐχεῖνον τὸν καιρὸν τοῖς Ἰσραπηλίταις, 
ὃς τραφεὶς ταπεινώσει μὲν τοὺς Λἰγυπτίους, αὑςη- 
σει δὲ τοὺς ὁμογενεῖς. Δείσας οὖν ὁ Φαραὼ, χελεύει 
πᾶν ἄρσεν γενώμενον τοῖς Ἑδθραίοις, ῥιπτοῦντας el; 
τὸν ποταμὸν, διαφθείρειν * τοὺς δὲ μὴ οὕτω ποιοῦν- 
τας τῶν παἰδων τοχεῖς, παγγενη ἀναιρεῖσθαι * xal 
τοὺς τοχετοὺς δὲ τῶν ᾿Εθραίων γυναιχῶν, τὰς Αἰγυ- 
πτίας µαίας παραφυλάττειν. Καὶ οἱ μὲν σαν ἐν 
τούτοις, 'Avhp δέ τις τῶν εὖ γεγονότων πρὸς ταῦτα 
δ.ἐχειτο χαλεπῶς. Ἐχνοφόρει γὰρ Ἡ τούτον Yuvh, 
xai ἑδέετο τοῦ θευῦ. Mh) ἀπογινώσχειν δὲ xa0' ὕπνους 
προσέταξεν αὐτῷ ὁ θεός.Ὅ τε γὰρ παῖς, ὃν εἶπον 
Αἰγύπειοι, cóc, δ.1εΥενΥ, ἔσται, καὶ σωθήσεται, 
καὶ τραφήσεται, «αθὼν τοὺς ἐπιθουεύογταςι 
καὶ ύσει μὲν τῆς παρ) Αἱἰγυπτίοις δουλείας 
τοὺς ὁμοφύ.λους, µγήµης δὲ αἰωγίου τεύξεται. 
'O δὲ ἁδεΊφὲς αὑτοῦυ ἱεράσεταί µοι σὺν τοῖς 
ἑχγόνοις διαπαντός. Τἶχτει τοίνυν αὐτῷ 1d) vovit 
παιδίον ἄῤῥεν, λαθοῦσα τοὺς φύλαχας, xal τρέφεται 
παρὰ τῶν τεχόντων τὸ βρέφος ἐπὶ μῆνας τρεῖς. 
Δεδοικότες δὲ, ἐπὶ τῷ θεῷ τὴν αὐτοῦ σωτηρίαν 
πεποίηνται, xal π)έγμα τι μηχανησάµενοι, ἀσφάλτῳ 
τε περιχρἰίσαντες, ἑντιθέασι τὸ ῥρέρος, xal ἀφιᾶσι 
μετὰ τοῦ ποταμοῦ (95). Ἡ δὲ τοῦ παιδίου ἀδελφῆ 
Μαριάμμη, παρττήρει τὸ γενησόµενον. Παίζουσα δὲ 
παρὰ ταῖς ὅκθαις τοῦ ποταμοῦ θέρµουθι”, f) θυγάτηρ 
Φαραὺ, ὁρᾷ τὸ πλέγμα, καὶ στείλασα χοµίζεται 
τοῦτο. Ἴδουσα δὲ τὸ παιδίον, Ἠγάπησεν αὐτὸ xal 
διὰ κάλλος, xal δ.ὰ μέγεθος, Καὶ παράγονται γν- 
ναῖκες Αἰγύπτιαι θηλάσουσαι αὑτό. Τὸ δὲ θήλην αὖ- 
τῶν οὐ προσίετο. Ἡ δὲ Μαριάμμη ὡς τάχα παρατύγ- 
χάνουσα, Βασίλισσα, εἶπε, οἱ Ἑδραῖς κ.ἰηθείη 
yuxij, ἴσως προσήσεται θή.λην τὸ βρέφος ὁὀμογε- 
νοῦς. 'H δὲ, Kd.lscov, ἔρη᾽ καὶ παρήγαγε τὴν 
ψητέρα. Καὶ fj θέρµουθις τὴν τοῦ παιδὸς τροφὴν 
ἔμμισθον αὐτῇ ἀνατίθησι, καὶ ix τοῦ συµδεθηχότος 
ὀνομάζει αὐτό. Τὸ γὰρ ὕδωρ μῶς καλοῦσιν Αἰγύ- 
πτιοι, ὑσῆς δὲ τοὺς ἐξ ὕδατος σωζομένους. "Αμϕω 
γοῦν συνθεῖσα τὰ ῥήματα εἰς xsv αὐτοῖς τοῦ 
βρέφους ἐχρήσατο. "Hv δ᾽ ἐξ ᾿Αθραὰμ Σόδομος 
Μωῦσῆς. ᾽Αμαρὰμ μὲν γὰρ αὐτὸς ἦν παῖς, Καὰθ δὲ 
τῷ ᾽Αμαρὰμ ὁ πατἠρ. Ὁ δὲ τοῦ Λευῖ, χαὶ τοῦ Ἰαχὼδ 
ὁ Λευῖ. Ἰαχὼθ δὲ ἐτέχθη τῷ 'Icaàx, Ἰσαὰκ δ᾽ 
ἑξέφυ τοῦ ᾿Αδραάμ. Τριετεῖ δὲ τῷ ma γε- 


Varie lectiones et nola. 


(53) Μετὰ τοῦ ποταμοῦ. Lege χατά. Error li- 
rarii. 

(34) Bac(.Lucca. Ita Thermutim, regis filiam, 
regtam vocat Josephus, lib. 1, cap. 5, unde sua 


hausit Zonaras. Scribit Suidas ex Aristotele, apud 


yprios regum filios ἄναχκτας, ut filias ἀνάσ- 
σας appellatas. Vide Gloss. med. Lat. in Regina. 





£5 ANNALIUM LiB. I. £6 
xovóst, xai τὸ τῆς ἡλιχίας ἀνάστημα, xal τὸ À pedibus insistens. Quo is sacerdos, qui ex gente 


τῆς μορφῆς ἁστεῖον Ex θειοτέρας ἑπέτρεπε χάρι- 
τος. 11 δὲ σύνεσις πολὺ χρείττων τῆς ἡλιχίας ἐφύετο. 
Ἡ θέρµουθις οὖν Υνησίας ἁμοιροῦσα Ὑονῆς, υἱοτε- 
0εῖται αὐτὸν, xal χοµίζει πρὸς τὸν πατέρα. Ὁ δὲ 
τὸν παΐδα προστερνισάµενος, ἐπιτίθησιν αὐτῷ κατὰ 
φιλοφρόνησιν τὸ διάδηµα. Καὶ ὁ παῖς αὐτὸ, κατὰ νη- 
πιότητα δῇθεν, ῥιπτεῖ κατὰ γῆς, χαὶ ἐπέδαινε τοῖς 
ποαἰν. Ὅπερ ὁ Ἱερογραμματεὺς θεασάµενος, ὃς Ex 
τῶν Ἑδραίων γενέσθαι τινὰ, τὸν τὴν Αἱγνπτίων 
ἀρχὴν ταπεινώσοντα προεΐῖπεν, ἀνακραγών * Οὗτος, 
εἶπεν, ἐχεῖγος ὁ παῖς, ὃν ἀγ ελὼν τοῖς Αἰγυπτίοις 
τὸ δέος περίε-ῖε. 'Ἔφθη δ᾽ αὐτὸν ἡ θέρµουθις έἑξαρ- 
πάσασα, xal τὸν Φαραὼ δὲ νωθρὸν πρὸς τὸν φόνον 
διέθηχεν ὁ θεός. Παρελθὼν δὲ εἰς ἡλιχίαν ὁ Μωῦσῆς 
Ex τοιαύτης λαβῆς οἷος τὴν ἀρετὴν ἦν, φανερὸς τοῖς 
Αἰγυπτίοις ἐγένετο, Πρόσοιχοι ὄντες τῇ Αἰγύπτῳ 
Αιθίοπες, ἑσίνοντο τὴν χώραν αὐτῶν. Οἱ ἃ Αἰγύπτιοι 
στρατεύουσιν ἐπ) αὐτοὺς, xal ἠττήθησαν. Λἰθίοπες 
δὲ χαταφρονήσαντες αὐτῶν, τὴν ἅπασαν κατέτρεχον 
Αἴγυπτον. Κατὰ δὲ θεῖον χρησμὸν, αἱτεῖ τὴν θυγα- 
τέρα τὸν Μωῦσὴν Φαραὼ Ἡδη ἀνδρωθέντα, κατ’ Αἱ- 
θιόπων στοατηγὺν αὐτῷ γενησόµενον. Ἡ δὲ 6o- 
διν, ὀρχώσασα τὸν πατέρα, μηδὲν διαθεῖναι αὑτὸν 
xaxóv. Μωῦσῆς δὰ τὸν πόλεμον πιστευθεὶς, οὗ διὰ 
συνήθους ὁδοῦ ἄγει ἐπὶ τοὺς πολεμίους τὴν στρα- 
τιὰν, ἀλλὰ bi ἀστιδήτου Ex πλήθους ἑρπετῶν lo6ó- 
λων  ἔνθα χαλ τὴν σύνεσιν αὐτοῦ ἐπεδείξατο. Πλέ- 
γµατα γὰρ ποιῄσας, xal ταῦτα πληρώσας ἴδεων 


Mebreorum oriturum esse dixerat, qui Ααγριί re- 
gnum depressurus esset, conspecto, exclamans. 
Ilic, inquit, ille puer est : hoc interfecto, AEgyptios 
metu libera.Sed Thermuthis pucro erepto antever- 
tit, et Pharaonem Deus segniorei ad exdem reddi- 
derat. JEtate progressus Moses, qua virtute esset, 
tali occasione /Egyptiis innotuit. ZEthiopes Egypto 
finitimi regionem populantur. /Egyptii bello conira 
eos molo, οἱ suceumbunt, et contemptui sunt ho- 
slibus, ita ut universam /Egyptum incursarent. 
Pharao ex oraculo Mosem jam virum factum, à 
filia ducem petit. Concedit illa ; sed jurejurando 
patrem: adigit, ne quid illi noceat. Moses belli 
summo sibi credita, non solita via exercitum ducit 
coutra hostes, sed per loca ob venenatarum be. 
siiarum multitudinem invia, ibique prudentiam 
$uam demonstrat. Nam fiscellis ibides (quarum 
multas, easque cicures ;Egyptus alit) inclusas, 
contra Athiopes portati (sunt autem ibides serpen- 
tibus infest:e) quibus prupugnatricibus contra ve- 
nenatas bestias usus, et /Ethiopes που opinantes 
aggressus, vincit, ac urbes corum capit : qui in 
urbem /Ethiopix regiam Saban, (post a Cambyse 
ex nomine sororis Meroe dicla est) coinpulsi, obsi- 
dentur, et si urbs illa haberetur inexpugnabilis. 
Verum Tbarbe principis Zihiopum filia, capta. 
amore Mosis, internuntios ad eum mittit de conjugio. 
Ille aunuit, si urbem sibi traderet. Fit hoc dicto 


(πολλὰς δὲ ταύτας τρέφει καὶ χειροῄθεις ἡ Αἴγυ- C citius. Moses nuptias celebrat, JEgyptios reducit 


πτος), χατὰ τὴν 600v ἐχείνην ἑκόμιζεν. AL δὲ ἴδεις 
τοῖς ἰοθόλοις τούτοις πολέμιοι, Καὶ ταύταίς προ- 
ηνουμέναις τῆς στρατιᾶς προµάχοις κατὰ τῶν lo6ó- 
λων ἐχρήσατο, xal μηδὲν προγνοῦσιν ἔπεισι τοῖς 
Αἰθίοδι. Καὶ τούτους νιχᾷ, xat πόλεις αὑτῶν αἱρεῖ, 
01 δὲ συνελαθέντες εἰς Σαθὰν (55), πόλιν βασίλειον 
οὖσαν Αἱθιοπίας, ἣν ὕστερον Καμθύσης Μερόην 
ὠνόμασε διὰ τὴν ὁμώνυμον ἁδελφὴν, ἑπολιορκοῦντο. 
"Hv δὲ ἡ πόλις δυσπολιόρχητος. Βάρδης δὲ τοῦ Al- 
θιόπων χρατοῦντος θυγάτηρ εἰς ἔρωτα ὤλισθε Μωῦ- 
σέως, χαὶ διαπέµπεται πρὸς αὐτὸν περὶ γάμου. Ὁ 
ξὰ χατένευεν, el παραδοίη τὴν πόλιν αὑτῷ. Φθάνει 


domum. At illi et oderant illum , quanquam con- 
servati, et Pharaonem contra eum instigabant. Qui 
et sacerdotibus obtemperans, et cede /Egyptii, qui 
Hebrzum flagellarat, irritatus (ut in libro Geneseos 
coutinetar, esse Josephus bec. praeteriit) vitze Mosis 
insidiatur. Tamen, ille, quamvis vise custodirentur, 
clam per desertum au(ugit in 946, urbem Madiam, 
ac sacerdotis hujus loci hospitio utitur : qui nomine 
duplici preditus, et Raguel et Jothor vocabatur. 
Js filiam suam Sephoram Mosi uxorem despondet, 
el curam gregum mandat. 


«b ἔργον τοὺς λόγους, xai Μωῦσης ἑτέλει τοὺς Υάσους, xaX τοὺς Αἰγυπτίους ἀαπήγαγεν εἰς τὴν ἑαν- 
τῶν. Οἵδ᾽ ἑμίσουν αὐτὸν καὶ σωνόµενοι, καὶ ἠρέθιζον τὸν Φαραὼ γατ αὐτοῦ. Ὁ δὲ καὶ τοῖς ἱερογραμ- 
ματεῦσι πειθόµενος, xal διὰ τὸν φόνον τοῦ Αἱγυπτίου, τοῦ τὸν 'E6palow µαστίζοντος, ὡς τῇ βίθλφ 
περιείληπται τῆς Γενέσεως (el καὶ τοῦτο παοέδραµεν ὁ Ἰώσηπος) ἐπέθετο τῇ ἀναιρέσει τοῦ Μωῦ- 
σέω-. 'O δὲ xal τῶν ὁδῶν φυλαττομένων λαθὼν ὑπέξεισι διὰ τῆς ἐρήμου, καὶ εἰς πόλιν ἄπεισι 
Μαδιὰμ, xal ξενίσετχι παρὰ τῷ τῆς πόλεως ἱερεῖ, ὅς, διώνυµος Qv, 'Payoutà ἐκαλεῖτο xal Ἰοθόρ. Ὁ δὲ τὴν 
θυγατέρα αὐτοῦ Σεπφώραν τῷ Μωῦσῇ πρὸς Υάμον ἑχδίδωσιν, καὶ ποιμένα ποιεῖται τῶν ἑαυτοῦ θρεµµάτων. 


II". Νέμων δ᾽ ἐπὶ τὸ Σίναιον ὄρος ὁ Μωῦσῆης, τοῦ 0 XIII. Cum autem ad Synzeum montem pasceret, 


περὶ τὴν βάτον ἀξιοῦται ὁράματος, ἣν ἔφλεγε πῦρ, 
οὗ μέντοι χατέχαιεν. Εἶτα xai φωνῆς ἐχεῖθεν 
ἀχούει. ἢ μὴ προθαίνειν ἐπέταττεν, ἅτε θείου τοῦ 
τόπου τυγχάνοντος, xal τὰ ἑσόμενα προηγόρευε, 
xaX ἀπιέναι αὐτῷ εἰς Αἴγυπτον ἐχέλενε, τοὺς ὁμο- 
χενεῖς τῆς ἐχεῖ χακώσεως ἁπαλλάξοντι, xal ἑξά- 


cernit miraculum illud rubi : qui cum arderet, 
non eremabotur. Deinde vocem etiam inde audit, 
qui pregredi vetaret , quod locus ille divinus essct, 
et futura przdiceret, et abire in Egyptum juberet, 
ut populares suos ex illis serumnis eriperet : quos 
cum eduxisset ex Egypto, sacra in loco illo faceret. 


Varie lectiones et note. 
($5) Βασάν. Za65v. lta codioe Regio et Colbertino. 


eT JOANNIS ZONAR.E R8 


H:ec Mosi divinitus e flamma significantur. Czeterum À ξοντι αὐτοὺς τῖς Αἰγύπτου, θυσίας τε εἰς ἐχεῖνον 


js dubitabat, quo pacto vel popularibus suis per- 
suaderet, vel a Pharaone extorqueret exitum, cum 
Deus ea se facillime redditurum pollicetur, in cujus 
rei fldem, baculum humi projiceret. Quo facto, is 
serpens exstitit * receptus, in baculum redit. Manum 
item in sinum abiere jussus, protulit instar calcis 
candidam : quze mox et ipsa pristinum colorem 
recipit. Rursus e propinquo aquam effundere jus- 
sus, cruentam videt. His portentis confirmatus, 
rem citra cunctationem jubet aggredi. Assumptis 
igitur uxore, et ex ea susceptis liberis, Gersone, 
quod nomen signiflcat , adventum in peregrinam 
terram, et Eleazaro, (a divino auxilio sumpta est 
appellatio), in Agvptum proficiscitur. Àd limites 
progresso frater Áaron occurrit. Ambo Pharaonem 
adeunt, et Dei mandatis expositis monent, ne divino 
eoneilio adversetur. Illo verba eorum deridente, 
miracula edunt. Baculus projeetus fit serpens. 
Quod incantatoribus JEgvptiorum imitatis, versis 
illerum etiam baeulis in serpentes, rursus Moses 
suum baculum humi projicit : qui in serpentem 
mutatus, baculos JEgyptiorum, qui serpentium 
speciem habebant, devorat. Deinde in suam formam 
reversum recipit. Pharaone vero se offirmante, 
aquse in cruerem mutantur, deinde rane omnem 
terram /Egypti occupant, postea pediculi e terra 
scaturiunt. Ac extera quidem miracula etiam Pha- 
raonis przstigiatores videbantur imitari : pedicu- 
lorum autem spectrum quia effingere non poterant, 
Pharaoni dicebant, illud digitum Dei esse. Verum 
cum is nihil cederet, ingruerunt muscz, et 35 
perlerunt pecudes. Deinde cum Moses fuligine 
caminorum aerem opplevisset, ulcera et pustule 
tam in hominibus quam pecudibus efferbuerunt. 
Rursus grando depluit, quam secutz sunt locustz, 
post quas teuebrz /Egyptios tres dics operuerunt. 
Denique post hzc omnia primogenitorum consecu- 
tus est interitus. Nam cum occalluisset Pharao, 
jussit Deus Mosem sacriflcium in diem mensis xv, 
apparare, qui mensis ab Hebrzeis Nisan, ab /Egy- 
ptiis Pharmuthi, apud Macedones Xanthieus appel- 
Jatur, Latine Aprilis dicitur. Quz: dies χιτ cum 
adesset, sacriflcant omnes, et victimarum sanguine 
limina adium inungunt : cenaque peracta, reli- 
quias comburunt. Unde ex illo tempore festum 
Hebrsi celebrant circa id tempus, et sacriticant ; 
quod festum Pascha vocant ; id alii transitum in- 
terpretantur, Josephus, prrrteritionem, quod Deus 
noete illa Hebrewis preteritis, /Egyptios interitu 
primogenitorum afBixerit. Qua de causa congressi 
AEgyptii Pharaonem) orant vut dimittat Hebrzos. 
Jubet ille. Discedunt Hebraei : quorum fuere 
(militaris duntaxat setatis) sexcenta millia. Egressi 
sunt mense Xanthico, die xv, oriente luna, annis 


τὸν τόπον ποιεῖν ἑντέλλεται. Ταῦτα Ex. τοῦ πυρὰς 
θεοχλντεῖται ὁ Μωῦσης. 'O δ' ἠπόρει πῶς Ἡ τοὺς 
olxzlouz mslss:ev, f) βιάσχιτο δαραὼ ἐπιτρέτα: τὶῖν 
ἔξοδον. Καὶ ὁ θεὺς ῥᾷστα ταῦτα θᾖσειν ἐπηγγέλλετο 
αὐτῷ, καὶ εἰς πίστιν τῶν βακτηρίαν εἷς τὴν vtv 
ἀφεῖνα: χελεύεται, xal ἀφέντος, δράχων ἐγένετο. 
Εἶτ) ἐπιλαδομένον, πάλιν βάχτρον fjv. Καὶ καθεῖναι 
τὴν δεξιὰν εἰς τὸν χόλπον προσταχθεὶς, λευχην 
ὁμοίαν τιτάνῳ τὴν χρόαν ἑἐξήνεγχεν, εἶτα εἰς τὸ 
πρ΄τερον εἶδος ἁποκατέστη. Καὶ τοῦ πλησίον ὕδατος 
λαθεῖν χελευσθεὶς, καὶ χαταχέχι τῆς Yne, ὁρᾷ τὸ 
χυθὲν αἱματῶδες. θαῤῥεϊν οὖν ἐπὶ τούτοις παρξχε- 
λεύετο, xai µηχέτι µένειν. Παραλαθὼν οὖν τὴν 
γυναῖχα, καὶ τοὺς παΐδας τοὺς ἐξ αὑτῆς, Γηρσῶν, à 
σηµαίνει ὅτι εἰς τὴν ξένην, καὶ Ἐλεάζαρ, δηλοῖ 
δὲ ὡς συμμάχῳ χρῄήσαιτο τῷ πατρῴῳ θεῷ, ὤρμῃ- 
σεν εἰς Αἴγωπτον. Πλησιάσαντι δὲ ὁ ἁδελφὸς ὑπήν- 
ττσεν ᾽Αχρών, Παραγχίνονται οὖν ἄμφω πρὸς 2- 
pa, καὶ τὰ bx θεοῦ προστεταγµένα εἰπόντες, 
ἠξίουν pij ἀντιπράττειν τῇ θείᾳ βουλῇ. Χλευάσαν- 
τος b' ἐχείνου, ἔργῳ τὰ σημεῖα ἑδείχννον, xax fj 
ῥάέδυς ὄφις ῥιφεῖσα ἐγένετο. Τὸ δ' αὐτὸ xai τῶν 
Αἰγυπτίων ἐπαοιδῶν πεποιηχότων, xai τὰς δρετέ- 
ρας βακτηρίας µεταθαλόντων εἰς δράχοντας, Μωῦ- 
σῆς τὴν βακτηρίαν αὖθις ῥ:πτεῖ κατὰ γῆς. xal eig 
ἔφιν μεταθληθεῖσα, τὰς τῶν Αἰγυπτίων βακτηρίας, 
al δράχοντες ἐδύκουν, χατῄσθιεν. Ἑΐτα εἰς τὸ ἔαυ- 
τῆς σχῆμα μεταπεσοῦσαν αὐτὴν χοµίζεται. Exin- 


C ρυνοµένου δὲ Φαραὺ, εἰς αἷμα τὰ ὕδατα μµεταθῖ- 


6ληται. Elta. βάτραχοι πᾶσαν τὴν Υῆν Αἰγύπτου 
ἐκάλυψαν. "Emi τούτοις σχν/πες ἐκ τῆς γῆς ἀνεδό- 
θησαν. Τὰ μὲν οὖν ἄλλα τεράστια καὶ οἱ ἐπανιδοὶ 
Φαραὼ ἐδόχουν ποιεῖν, σχνίπας δὲ φαντάσαι οὐχ 
ἐἠδυνήθησαν. Εἶπον οὖν πρὸς Φαραὼ, ὅτι δάκτυλος 
θ«οῦ τοῦτο ἐστίν. 'O δ᾽ ἔτι ἀνένδοτος ἣν val ἑγένέτο 
κυνόμνια, xal μετὰ ταῦτα φθορὰ τῶν xinvyüv. 
Ἔπειτα τοῦ Μωῦσέως καμινιαίαν αἱθάλην τοῦ 
ἀέρος κατασκεδάσαντος, ἕλκη xal φλυκτίδες Ev τα 
τοῖς κτήνεσι xal ἓν τοῖς ἀνθρώποις ἀνέζεσαν, xai 
αὖθις χάλαξα ὕσθη, καὶ μετ αὑτῆν ἐπῆλθεν ἀχρὶς 
xa! ἐπὶ ταύταις σχότος τοὺς Αἱγυπτίους ἐπὶ τρεῖς 
ἡμέρας ἐκάλυψε, Τελευταῖον δ' ἀπῄνεχτο τούτοις f) 
τῶν πρωτοτόχων ἁπώλεια. Σκληρυνομένου Υὰρ 
Φαριὼ., ἐχέλευσεν ὁ θεὺς Μωῦσῇ θυσίαν παρα-ς 
σχενᾶσαι εἰς τὴν τεσσαρεσκαιδεκάτην τοῦ µηνὸ:, ὃς 
παρὰ piv Ἑδραίοις Νισὶν χαλεῖται, παρ' Αἱἰγυ - 
τίυις δὲ Φαρμουβὶ, παρὰ Μαχεδόσι δὲ Ξανθιχὸς, 
καὶ παρ) Ἕλλησιν Απρίλλιος (56). ἘἙνστάσης δὲ 
τῆς τεσσαρεσχαιδεκάτης, ἅπαντες ἔθνον, xai τῷ 
τοῦ θύματος αἵματι τὰς φλιὰς τῶν οἰχιῶν ἔχριον, 
καὶ δειπνῄσαντες, τῶν κρεῶν τὰ περιττεύσαντα 
ἔκαυσαν. ᾿0θεν ἔχτοτε ἑορτὴν ἄγουσιν ᾿Ἱδραϊοι 
πατὰ «bv χαιρὺν τοῦτον, χαὶ θύουσι, Πάσχα τὴν 
ἑορτὴν καλοῦντες. Τὸ δὲ Πάσχα ἄλλοι μὲν διάδασι» 


γατὶῷ lectiones et note. 


(36) Παρ) "EAAncur Απρίά.ιος. 1mo apud La- 
tinos, seu uL habet S. Maximus in. Computo Ec- 
clesiastico parte 1, cap, 13, χατὰ Ῥωμαίους. Sed 


hic ut et alibi non semel Ἕλληνας vocat Zonaras, 
quos alii Romanos; contra quam Eunapius in Chry- 
santbie p. 89. 


69 


ANNALIUM LIB. I. 


90 


enguatwtv φασίν ' Ἰώσηπος δὲ ὑπερδασίαν, ὅτι A quadringentis et triginta postquam Abrahamus in 


xat' ixt[vrv τὴν νύχτα, τοὺς "E6palou; 6 6:5; 
ὑπερδὰς, Αἰγυπτίαις ἑνέσχηψε τὴν τῶν zpuzazóxuv 
φθοράν. "Όθεν συνελθόντες Αἰγύπτιοι ἑδέοντο taU 
Φ αρα, ἀπολύειν τοὺς Ἑδραίους, Ὁ δὲ ἀπιέναι 
προσέταξεν * αἱ δ᾽ ἐξῄεσαν. "Hv δὲ τὸ τῶν µε-αν- 


Chananzam pervenerat, post Jacobi in Agyptum 
nügrationem annis ducentis εἰ quindecim, Mose 
tum annos LXX«* nato, quem Aaron triennio supera- 
bat : avehentes etiam ossa Josephi secum, quemad- 
modum ille mandarat. Sic illi proflciscebantur. 


ἔσταµένων πλῖθος τὸ στρατεύσιµον fiux(av ἔχον µόνον, μυριάδες ἑξήκοντα. Ἐξήλθον δὲ μηνὸς Ἀανθι- 
xo) (07) πέμπτῃ καὶ δεκάτῃ χατὰ σθλήνην, μετὰ ἔτη τετρᾳχόσια τριάχοντα τοῦ τὸν ᾽Αδραὰμ εἰς 
Καναναίαν ἐλθεῖν ᾿ ix δὲ τῆς Ἰακὼδ εἰς Αἴγυπτον παροιχίας, μετὰ ἐνιαυτοὺς διακοσίαυς xal πεντε- 
καΐδεκαι "Mv δὲ Μωῦσῇ τότε ζωῆς ἔτος ὁγδοηχοστὸν, 'Aapüv Oh τρισὶν ὑπερεῖχε. Συνεπήγοντο δὲ 
xai τὰ ὁστᾶ τοῦ Ἰωσὴφ, πληροῦντες τὴν ἐντολὴν τοῦ ἀνδρός. Οἱ μὲν οὖν ἀπῄεσαν. 

[A. Αἰγύπτιοι Gb µετεµέλλοντο, xal λαθόντς B — XIV. Αι JEgyptii acti poenitentia, correptis armis 


ὅπλα ἐδίωχον. ᾿Εξαχόσια δ᾽ foav αὐτοῖς ἅρματα, 
lxx τε πενταχιαμύριοι, xal μυριάδες εἴχοσι 
ὁ τι κιτῶν. Ἑδθραίους ὃ εἰς ἀπόγνωσιν ἦγον àv στενῷ 
Υ5Υγονότα τὰ πράγματα, xai λίθοι; βάλλειν τὸν 
Μωῦστν ἔμελλον. Ὁ δὲ παρεχάλει αὐτῷ ἔπεσθαι, 
xai ἦνεν αὐτοὺς ἐπὶ θάλασσαν, χαὶ στὰς παρ᾽ αὑτῇ, 
καὶ τὸν Oehv ἐπιδοησάμενος, τύπτει τῇ ῥαχτηρίᾳ 
τὸν θάλσσσαν. Ἡ à ἀνεχόπη, καὶ γυμνὴν ἀφῆκε 
τοῖς Ἑθρχίοις τὴν γῆν’ χἀχεῖνοι διέδαινον σπεύδου- 
t£; Ορῶντες δὲ ταῦτα Λἰγύπτιοι, xal αὐτοὶ προ- 
τἆξαντες τὸν ἵππον, ἐδίωχον. "Ηδη δ᾽ ἐπὶ τὴν ἁντι» 
πέραγ γῆν τῶν ᾿Εθραίων διασωθέντων, ἐπιχεῖται 
τοῖς Α]γυπτίοις ἡ θάλασσα, τοῦ Μωῦσέως τῇ ῥάθδῳ 
ἐπιστρεπτικὼς (28) αὖθις τὸ ὕδωρ πατάξαντος, xal 


eos persequebantur, curribus sexcentis, equitibus 
quinquagies mille, et ducentis millibus peditum. 
Hebrzi in angustias redacti zstuare, vix a lapida- 
lione Mosis sibi temperare : ille hortari ut se 
sequerentur, ad: mare ducere. lbi in littore stans, 
Deo invocato, baculo mare percutit. Hlud discludi- 
tur, ut nuda Hebrzis tellus appareret : festinanter 
ilaque transeunt. Quod videntes /Egyptii, equite in 
fronte collocato, persequuntur. Jam autem Hebr:eis 
in oppositum littus eitra noxam egressis, /Egyptios 
aqua a Mose virga percussa, ut ip. suum locum 
regrederetur, fluctibus coeuntibus, mare obruit. 
jtaque AEgyptii universi in 8g undis perierunt. 
Hebraei vero laudibus Deum leti cencelebraut. 


«X τούτου ἑνώσαντος χύματα, ᾽Απώλοντο οὖν ol C Moses eliam eanticum Deo facit versibus senariis, 


Αἰγύπτιο:ι ἐν τοῖς ὕδασι ξύμπαντες. Καὶ οἱ μὲν 
Ἔδραϊοι ἓν ὕμνοις σαν, καὶ ἔχαιρον. Μωῦσῇ δὲ 
$i πεποίηταε πρὸς θεὸν ἐν ἑξαμέτρῳ τόνῳ συντε- 
θειµέντπι ὥς φησιν ὁ Ἰώσηπος. Τὰ δ' ὅπλα τῶν Al- 
γυπτίων σὺν τοῖς σώμασιν αὐτῶν ἑκθρασθέντα τῆς 
ϐ21λάσσης ὑπὸ τοῦ πνεύματος, λαθόντες ᾿Εθραῖοι, 
τούτοις ὡπλίσθησαν. Καὶ γεν αὐτοὺς ὁ: Μωῦσης εἰς 
τὸ δὅρας Σινᾶ, θύσων ἑἐχεῖι τὰ σῶστρα, ὡς αὑτῷ ἐν- 
ετέταλτα. ᾿Αγοαμένους Ó' ἑχεῖ ἡ τῶν τρορῶν ἑλύπει 
oiu, xai ἡ τοῦ ὕδατος ἔνδεια. Καὶ οὕτως ἔχοντες 
εἰς τόπον ἁγικνοῦνται, ἐν ᾧ φρίαρ ἣν, οὗ τὸ ὕδωρ 
6.X πικρίαν ἅποτον. Καὶ τὸ ὄνομα τοῦ τόπον ἡ μὲν 
«τῶς Ἑξόδου βίθλος Μαιῤῥὰν ὀναμάζει, ὁ δ' Ἰώση- 
πος Μὰρ αὐτὸν κληθῆναι παρὰ τῶν Ἑθραίων avy- 
γράφεται, Μὰρ τὸ πικρὸν λέγων τοὺς ᾿Εδραίους 
χαλεῖν: xat τοῦ δημαγωγοῦ κατεγόψγυζον. 'O δὲ 
xoU Θεοῦ πρότερον δεηθεὶς, ξύλον λαθὼν, εἰς τὸ 
φρέαρ ἑνέδαλε, καὶ τὸ ὕδωρ ἐγλύκανεν. Ὁ δὲ Ἰώση- 
πας Éorxe μὴ πιτιεύων ὡς θαύματι τῇ Υλυχάνσει 
τοῦ ὕδατος, ἀλλὰ φνσικὼς abt) γλυκανθῆναι δοξά» 
Quy. Λέχε: γὰρ, ἅτι τὸ ξύλονὁ Μωῦσῆς εἰς τὸ ὕδωρ 
βαλὼν, ἐξαντλεῖν τὰ φβέᾳρ ἐχέλευα, καὶ οἱ μὲν 
ἐπόνουν. Τὰ ὃ ὑπὸ τῶν αωνεχῶν πληγῶν Yevupva- 
σµένον, xai χεχαθαρµένον, Άδη πότιµον fv. Τὴν δὲ 
τῶν τροφῶν ἔνδειαν ἰἱάαατο, τοῦ Θεοῦ δεηθεὶς δι’ 
ὀρτύγων. Ἐφίπταται γὰρ τῷ τῶν Ἑθρσίων παρεµ.- 
θαλῆ πλῆθος ὁρτύγων οὓς συλλαθάντες Ἀαθιον, καὶ 


Josepho auctore. Arma JEgvptiorum cum corpori- 
bus eorum a vento in littus ejeeta capiunt, sibique 
accommodant. Moses eos in montem Sina ducit, ad 
exsolvenda vota Deo ob salutem adeptam, ut in 
mandatis acceperat. Dum co ducuntur, et cibario- 
rum penuria, οἱ aqu: inopia laborant. Sic affecti 
in locum perveniunt, ubi puteus erat, cujus aqua 
ob amariciem potari non poterat (quem locum 
liber Exodi Marrau nominat, Josephus ab Hebr:is 


. Mar vocatum fuisse tradit : sic enim amarum dici 


D 


lingua eorum) et contra ducem (remunt. ls Deum 
comprecatus prius, ligno quodam in puteum con- 
jecto, aquam dulcem reddit. Josepbus non crede- 
re videtur, aqui saporeu miracuio mutatum, sed 
naturaliter id accidisse. Ait enim Mosem ligno in 
aquam conjecto, exbauriri aquam jussisa : ac 
dum illi intenti essent operi, aquai continentibus 
ictibus exercitatam et expurgatam, polabilem tan- 
dem esse factam, Cibariorum item penuria occur- 
rit, Deo invocato, per colurnices, quarum ingens 
multitudo in castra Hebrzeorum delata et capta, 
famem sedat. Deinde mannam pluit eis Deus, dul- 
cedine melli parem, magsmitgdine grano coriandri 
similem. Est autem Manua ab eig appellata, cum 
dubitarent quid rei esset, Man «nim lingua illa 
interrogaUonis quoque nota est : sic Josephus hao 
tradit, Jussus aute eret quilibet Asearoaem 


Varie [lectiones et note. 


(37) Ξανθικοῦ πέµατῃ xal δεκάτῃ κατὰ σε.λή- 
γη». Xanthici seu Aprilis decimo quinto secundum 
lunam. Ambiguum est utrum sub ortum lJunz, an 


mense lunari, inquit Wolfius, 
(58) Επιστρεατικῶς. lta Weg. εἰ Colbert. t/ 
ἐπιτρέφη, cod. alter Wolfii. 


91 JOANNIS ZONAR.E 03 
(mensure id genua est) ex eo colligere : quo si A ἐπὶ τούτοις τὸ Mavya ὕσεν αὐτοῖς ὁ θέὸς, μµέλιτι 


quis plus collegisset, postridie non erat esui, et 
vermibus et amaritudine corruptum. ld eo consilio 
factum, ne ubi robusti multum coacervassent, in- 
firmi egerent. Hoc victu aunos quadraginta sunt 
usi, donec e deserto excesserunt. Denuo in locum 
aquarum expertem progressi, nomine Raphidin, siti 
contra Mosem exstimulantur. Ils precatus Deum, 
jubetur baculo percutere petram : quo facto, aquae 
limpidiasima copia erumpit. Inde Amalechitz, fini- 
timis etiam in auxilium evocatis, contra Hebraos 
procedunt. Moses bellicosis a reliqua turba scgre- 
gatis, et Jesu Navis fllio duce creato, ac parte 


exercitus ad aquarum custodiam 37 relicta, ipse 


montem conscendit : Jesuque mandat, ut Deo fre- 
tus, contra hostes educat copias. Conser!a jam 
pugna, quoad Moses manus sursum tenebat, llel.rzi 
Amalechitas male tractabant : cum  remisisset, 
extensione illa faügatus, iidem succumbebant. 
liaque Aaroni fratri, et Ori Mariammes marito 
mandat, ut utrinque astantes manus sibi fulcirent. 
S.c Mebrei victores, Amalechitas internecione 
de:evissent, nisi nox pralium diremisset, nullo e 
suis 63:89. 


τευµα χατὰ τῶν ἑναντίων ἐξάγειν. "Hb οὖν ὁ πόλεμος συνεῤῥήγνυτο: 
χεῖρας εἶχεν ὑφοῦ, τοὺς ᾽Αμαληχίτας οἱ Ἑθραίΐνι χαχῶς διετίθεντο. 


μὲν τὴν ἡδονὴν ἐμφερὲς, τὸ δὲ μέγεθος χηριάνδρου 
σπέρµατι ὅμοιον. Μάννα δὲ map! ἔχείνων κληθὲν, 
ὡς ἀπορούντων τί ἂν εἴη αὑτό. Τὸ γὰρ Μὰν xoi 
ἑπερώτησιν δηλοῖ, κατὰ τὴν ἑχείνων διάλεχτον. 
Οὕτω xal ταῦτα Ἱώσηπος. Ἐνετέταλτο δὲ ἁρσά- 
ρωνα ix τούτου ἕχαστον συλλέχειν (ὁ δὲ ἁσσάρων 
µέτρον kaxiv): εἰ δέ τις πλέον συνέλεξεν, εἰς τὴν αὔὖ - 
piov ἄθροτον ἣν, ὑπό τε σχωλήχων xal πικρία» 
διεφθαρµένων. Τοῦτο δὲ ᾠχονόμητο, ἵνα uh τῶν 
ἑῥῥωμένων πολὺ αυναγόντων, ἐπιλείπῃ τοῖς ἆσθε- 
νέσι. Τῇ δὲ τροφῇῃ ταῦὐτῃ τεσσαράχοντα ἐχρήσαντο 
ἔτεσιν, ἐφ᾽ ὅσον σαν ἐν τῇ ἐρήμῳ. Αὖθις οὖν el; 
ἄνυδρον ᾖλθον τόπον, χαλούμενον Ῥαφιδὶν, χαὶ δι- 
ψῶτες χατὰ Μωῦσέως κχεχίνηντο. Ὁ δὲ τοῦ θεοῦ 
δεηθεὶς, κελεύεται ῥάόδῳ τὴν πέτραν πλῆηξαι, καὶ 
πλήττει, ἧς αὑτίχα ὕδωρ ἐξεδλύσθη πολύ τε xal 
διαυγέστατον. Οἱ δὲ Αμαληχίται κατὰ τῶν 'E6palov 
ἐχώρουν, τοὺς περιοΐχους συμμάχους προσχαλεσά- 
pevot, Μωῦσῆς δὲ τὸ μάχιμον τοῦ λαοῦ τῶν ἄλλων 
ἀποδιελὼν, xat Ἰησοῦν τὸν τοῦ Ναυῆ ἐπιστίσας αἎ- 
τοῖς, µέρος δέ τι τῆς στρατιᾶς καταλιπὼν εἰς τὴν τοῦ 
ὕδατος φυλαχὴ», αὐτὸς μὲν ἀνεχώρει πρὸς τὸ ὄρος - 

Ἰησοῦ ὃ' ἑνετέλ)ετο πεποιθέναι Θεῷ, xat τὸ στρά- 
xaX uéypt μὲν Μωῦσῆς τὰς 
Ὁσάκις δὲ τὰς χεῖρας χαθίει ὁ 


Μωῦσῆς, τῇ ἀνατάσει τούτων πονούμενος, χαταπονηθΏναι τοὺς Ἑθραίους συνέθαινεν,. Ἑκατέρωθεν 
oiv τὸν ἁδελφὸν ᾿Λαρὼν, xoi "Dp, τὸν ἄνδρα τῆς ἁδελφῆς Μαρ.ὰμ, στήσας ἀνέχειν τὰς χεῖρας αὐτοῦ 
ἑνετείλατο xal οὕτω τοὺς ᾿Αμαληχίτας νιχῶντες 'E6paiot, πάντας ἁπώλεσαν, ἂν εἰ μη νὺξ ἐπέσχεν 


αὐτοὺς Ἑδραίων δὲ τέθνηχεν οὐδὶ εἷς. 


XV. Ex eo loco progressi, trimestri post exi- C 


tum οχ ZEgypto spatio, ad Sina montem perve- 
niunt. Ibi Moses rem divinam [acit : ,et a Raguele 
socero aditur , qui cum generum negotiis obrutum 
videret, omnibus eum adeuntibus, suadet, ut juris 
dicendi provinciam aliis mandet: ipse majorum 
rerum cura suscepta, saluti populi consulat, et 
prxfectos designet, qui decies millenis, qui mille- 
nis, qui quingenis, centenis, quinquagenis , trice- 
nis item, vicenis , et deuis przsint. Raguelis mo- 
nitis paret Moses; populum prope Sina castra 
locare jubet, ipse montem ascendit. Populus jussa 
exsequitur , cum aliis rebus immundis, cum con- 
gressu mulierum triduum abstinens. Die tertio nu- 
bes Hebrzorum castra cireumdat, cum fulguribus 
terribilibus, et impelu ventorum: quibus Hebrzi 
perterriti , intra tabernacula se continent. Deinde 
Moses procedit, fiducia plenus , suoque conspectu 
popularibus metum adimit : qux mandarit Deus 
exponit, et quz eis instituta sint tenenda: producit 
populum cum uxoribus et liberis ad audiendum 
Deum. Audiunt illi vocem ex alto demissam. Hle 
rursus montem conscendit : in quo cum diutius 
nioraretur, populus ad Aaronem confluens : Facito, 
inquit, nobis deos : nam quid Mosi acciderit, ignora- 
mus. ÁÀaron vi subactus, aureas inaures, et mun- 
dum muliebrem uxorum el filiarum cos afferre ju- 
bet. Afferunt illa, et vitulum aureum inde conflant, 
eique immolant. Moses de monte descendens , et 


ΙΕ’. Ἐχεῖθεν ἀπῄεσαν εἷς τὸ πρόσω, xai ἓν τοι- 

μήνῳ μετὰ τὴν ἐξ Αἰγύπτου ἐξέλευσιν, παρῆσαν 
Vai τὸ ὄρος Σινᾶ. Καὶ ἔθυσε Μωῦσῖς ἐκεῖ τῷ θεῷ, 
ὅπου xai '᾿Ῥαγουὴλ ὁ πενθερὸς αὑτοῦ ἀπήντησεν 
αὐτῷ. θεασάµενος δὲ τὸν γαμθρὸν ἐν ὄχλῳ πρα- 
Υµάτων ὄντα, πάντων ἐπ᾽ αὐτὸν βαδιζόντων, συν- 
εδούλευε τὴν μὲν τῶν δικῶν ζήτησιν ἑτέροις ἐπιτρέ- 
πειν. αὑτὸν δὲ τῶν µειζόνων προνοεῖν πραγμάτων, 
καὶ τῆς τοῦ λαοῦ σωτηρίας ' xal χἀτὰ µυρίους ἄρ- 
χοντας ἀποδειχνύειν, εἶτα χατὰ χιλίους, xai κατὰ 
πενταχοσίους ἑτέρους ἐφιστᾷν, xal ἐπὶ τούτοις Exa- 
τοντάρχους xal πεντηχοντάρχους ποιεῖν, xal iv 
τριάχοντα, xal εἴκοσι, xaX δέχα ἐφιστᾷν τοὺς δ:αχο- 
σµήσοντας. Ταῦτα τοῦ ᾿Ῥαγουὴλ συμδουλεύσαντος, | 
Μωῦσῆς χατὰ τὴν ἐχείνου ὑποθήχην ποιεῖ. Εἶτα 
πλησίον μετασχηνῶσαι τοῦ bpouc Σινᾶ τῷ λαῷ ἐν- 
τειλάμενος, αὐτὸς εἰς τὸ ὄρος ἀνῄει’ xat ὁ Xab; 
µετεσχήνωσεν, ἀγνεύων τὴν τε ἄλλην ἀγνείαν, xol 
ἀπὸ γυναιχὸς συνουσἰίας τρίτην ἡμέραν. Κατὰ δέ γε 
τὴν τρίτην ἕωθεν νεφέλη περιεχύχλου τὸ τῶν 
Ἑδραίων στρἀτόπεδον, ἁστραπαί τε σαν φοδεραὶ, 
xai πνευμάτων σφοδρότης, ἃ τοὺς Ἑδραίους ἐδεί- 
µαινε ταῖς σχηναϊς προσµένοντας. Ἐπιφαίνεται δὲ 
ὁ Μωῦσῆς ἔμπλεως θάρσους, xal ὀφθεὶς ἁπαλλάτ- 
τει τοῦ δέους αὐτοὺς, xal μηνύει σφίσιν ἃ ὁ Geb; 
ἑνετείλατο, xal ὅσα φυλάξούσι νόµιµα, xol προσ- 
ἆγει τὸν λαὺν ἅμα γυναιξὶ χαὶ τἐχνοις, ὡς ἀχούσαιεν 
τοῦ Θεοῦ. Καὶ Ίχουον φωνῆς ὑγόθεν γ.νοµένης. 
Eiv' αὖθις ἄνεισωυ εἰς τὸ ὄρος' καὶ χρονήσαντος 


93 ANNAEIUM LIB. I. 01 
ἐχεῖ, ὁ λαὸς ἠθροίσθη πρὸς ᾿Δαρὼν, i (tov Ποίησον A duas testimonii tabulas manibus ferens , lapideas, 


ἡμῖν θεοὺς, ὁ γὰρ Μωῦσῆς ovx οἵδαμεν cl TéTO: 
v£v. "Aapüv δὲ βιαζόµενος, προσενεγχεῖν αὐτῷ 
ἑπέταξεν ἕχαστον τὰ ἑνώτια τὰ χρυσᾶ, xat τὸν xó- 
σμν ὃν al γυναῖκες, xat αἱ θυγατέρες αὐτῶν περι: 
ἐχειντο. Οἱ δὲ προσήγαγον, καὶ ἐξ αὐτῶν μόσχον 
ἐπλίησαν χωνευτὸν, xal ἔθυσαν αὐτῷ. Μωῦτῆς δὲ 
χαταδαίνων ἀπὸ τοῦ ὅρους, χαὶ τὰς δύο πλάκας τοῦ 
μαρτυρίου ἓν ταῖς χερσὶ φέρων, λιθίνους Χαταἵθ- 
γραμµένας im" ἀμφοτέρων τῶν μερῶν, ὡς Ἠγγησε 
«fj παρεμδολῇ, ὁρᾷ τὸν uóayov, xai ὀργισθεὶς τὰς 
πλάχας συνέτριψε, xai λαθὼν τὸν µόσχον κατέχανσε, 
xoi ἑλέπτυνε, xat βαλὼν εἰς ὕδωρ ἑπότισε τὸν λαόν. 
Καὶ ἐνετείλατο τοῖς υἱοῖς Aevt, xax διῆλθον διὰ τῆς 
παοεμβολῆς, xal ἀπέχτειναν πολλοὺς, ὡς Elq τρισ- 
y: 00; τοὺς πεσόντας ἀρ:ιθμηθῆναι. Ὑπέστρεφς 
$i Μωῦσῆς πρὸς τὸ ὄρος, λέγων ΄ Κύριε, ἡμάρτηκεν 
ὁ ἰαές σου, καὶ vüv εἰ μὲν ἀφίης αὐτοῖς τὴν 
ἁμαρτίαν, ἄφες ' εἰ δὲ p, xàpà ἑξά.ειψον ἐκ 
τῆς βίδΊου σου. Καὶ εἶπεν αὐτῷ Κύριος’ Κατά- 
670:, ὁδήγησον τὸν λαὺν τοῦτον εἰς τὸν τόπον. ὃν 
εἶπόν σοι. Καὶ ἑνεφάνισε Κύριος τῷ Μωῦσῇ αἰτὴ- 
cau ἰδεῖν αὐτὸν, τὰ ὀπίσθια αὐτοῦ. Kol χατέδη 
π.ὸς τὸν λαὺν αὖθις, δύο πλάκας ἑπιρερόμενος, 
τοὺς δέχα λόγους Ὑεγραμμένους ἐχούσας καὶ ἡ 
ὄψις τοῦ προσώπου αὑτοῦ ὑπῆρχε δεδοξασµένη. xat 
οὐχ ἠδύνατο ἀτενίσαι αὐτῷ ὁ λαὸς, xal περιέθετο 
χάλαµµα περὶ τὴν ὄψιν αὐτοῦ, καὶ οὕτως ὠμῖλει 
αὐτοῖς. Καὶ ἀπήγγειλεν αὐτοῖς & ἑνετείλατο ὁ θεὺς 
περί τε θυσιῶν xal καθαρσίων, xai ζώων ἀχαθάρ- 


utrinque scriptas : ut castris appropinquans, vitu- 
lum videt, iratus tabulas confringit , vitulum 
comminutum comburit, scobe in aquam conjecta 

potat 48 populum. Levitis mandat, ut per castra 
grassentur : a quibus tribus circiter millibus homi- 
num occisis, in montem revertitur , dicens: Do- 
mine, populus peccavit, quod peccatum si eis condonas, 
bene est: sin minus, me quoque e libro tuo deleto. 
Jubet Deus Mosem descendere , ac populum in lo- 
cum designatum perducere: eique conspectum ejus 
petenti, posteriora sua conspicienda prebet. Sie 
rursus ad populum ille descendit, duas tabulas af- 
ferens , quibus decem illi sermones inscripti erant. 
Ceterum facies ejus ita. fulgebat, ut eam populus 


B intueri nequiret : eaque de causa velat eam, aique 


ita cum iis colloquens, mandata Dei de sacrificiis, 
de lustrationibus, de animalibus mundis et immun - 
dis, quorum his abstinerent, illis alerentur, de 
coitu illicito, de matrimoniis sacerdotum et pontifi- 
cum,de Sabbato, de anno septiino et quinquagesimo, 
quem Jubil»um vocant, exponit. Jubet porro Deus 
tabernaculum fieri, in quod descenderet, quodque 
cum eis discedentibus transferretur: dimensiones 
et figuram ejus Mosi demonstrat, secundum quas 
id fabricandum esset. Populus iis rebus |zetus, au- 
rum, argentum, gemmas, 5, ligna, pilos caprinos, 
pelles arietum, linum et lanas confert. Operi taber- 
naculi conficiendi praeicitur Beseleel, Mariz sororis 
Mosis filius, et Eliphatus. 


των τε xa χαθαρῶν, ὥστε τῶν μὲν ἀπέχεσθαι, τοῖς δὲ τρέφεσθαι, περί τε µίδεων ἀθέσμων, καὶ τίνας οἱ 
ἱερεῖς εἰς γάμον ἀγάχονται, καὶ οἷας oi ἀρχιερεῖς, xai περὶ Χαθδάτου, xai τοῦ ἑδδόμου ἐνιαυτοῦ, xal 


τοῦ πεντηκοστοῦ, 
γένοιτο, 


τ'µίους xal χαλκὺὸν, xo ξύλα, xal 


φάτζ. 

Ἰσ'. Ἠδη ὃξ τῆς σχηνῆς εἱἰργασμένης, ἕστησε 
ταύτην ὁ Μωῦσῆς. Εἴργαστο δὲ καὶ ἡ χιδωτὸς ix $2- 
λων ἀσήπτυν, ἁπανταχόθεν y ρυσἰον περιεκάλυπτον, 
ᾗ τὰς δύο πλάκας ἑνέθεντο, αἱ τοὺς δέκα λόγους 
εἴχον ἐγγεγραμμένους. "Qv ὁ μὲν πρῶτος, Ἔνα 
Θεὺν εἶναί φησι, xal τοῦτον μόνον σέθεσθαι δεῖν. Ὁωὸ 
δεύτερος δὲ, Μηδενὺς εἰκόνα ζώου ποιεῖν, μηδὲ 
προσκυνεῖν. 'O τρίτος, "Em μηδενὶ µαταίῳ τὸν 8ebv 


ὀμνύναι. Ὁ τέταρτος, Τὰς ἑθδομάδας παρατηρεῖνν 


ἀναπανομένους ἐξ ἔργου παντός. 'O πέμπτος, Γο- 
vele τιμᾷν. Ὅ Έχτος, Φόνα ἀπέχεσθαι. 'O ἔ6δο- 
gos, Mh μοιχεύειν. *Q ὄγδοος, M χλέπτειν. Ὁ ἕν- 
νατος, Mh ψευδομαρτυρεῖν. 'Q δέκατος, Μηδενὺς 
ἁλλοτρίου ἐπιθυμεῖν. Ταύτην οὖν τὴν χιδωτὸν 
εἰσάγουσιν εἰς τὸ ἄδυτον. Ἑν δὲ τῷ ναῷ τιθέασι 
τράπεζαν, xaX ἐπὶ ταύτης ἄρτους ἀζύμους δώδεχα, 


xaX λυχνίαν χρυσῆν, καὶ θυμµιατήριον ξύλινον ἐντὸς, 


ἔξωθεν δὲ χρυσίφ περικεχαλυµµένον. Καὶ πρὺ τῆς 
σκηνῆς βωμὸν ἱδρύσατο ξύλινον, χαλκαῖς λεπίσι 
περιεληλαμένον, οὗ ἄντικρυς φιάλαι καὶ κρατΏρᾶς 
σὺν θυῖσκοις ἑτίθεντο, xai ἄλλα σχεύη, ἃ πρὸς 


ὃν Ἰωθηλαῖον Χαλονσι. Καὶ ὅτι ἐπέταξεν ὁ Gab; σχηνὴν Ὑδνέσθαι, elo ἣν ἂν παρα- 
συνεπαγοµένην αὐτοῖς μεταθαίνουσι ' καὶ µέτρα τῆς σχηνῆς ἔδειξεν αὐτῷ, xat σχῆμα καθ 
$ 3v χατασκευασθείη. Ὁ δὲ λαὸς χαίροντες ἐπὶ 1001016, 


προσῆγον χρυσόν τε καὶ ἄργυρον, καὶ λίθους 


τρίχας αἰγείας, xai δέρματα κριῶν, xai λίνον, xal ἔρια. Ἀρχιτέ- 
Χτονας ὃ ἐφίστησι τῆς οχηνΏς, τὸν τε τῆς ἁδελφῆς αὐτοῦ τῆς 


Μαριὰμ υἱὸν τὸν Βεσελεῆλ, καὶ τὸν Ἐλι- 


X VI. Tabernaculum jam confectum Moses erigit. 
Arcam etiam fabrefecit e lignis non putrescentibus, 
circumcirca inaurat: in eaque duas tabulas, quibus 
decalogus continebatur , condit. Unum esse Deum 
affirmat, eumque solum colendum. Alterum, Nul- 
lius animantis imaginem faciendam el adorandam 
esse. Tertium, Per Dei nomen ob nullam rem ina- 
nem esse jurandum. Quartum, Diem septimum 
observandum, atque in illo omni opere abstinen- 
dum. Quintum, Parentes honorandos. Sextum, Cz- 
de abstinendum. Septimum , Non adulterandum. 
Ociavum , Non (αγαπη μπι. Nonum, Non dicendum . 
esse falsum testimonium. Decimum, Nihil alienum 
concupiscendum esse. Árcam hanc in adyta coll.- 


D cant, in ede mensam statuunt, et in ea panes non 


fermentatos duodecim : 39 candelabrum item au- 
reum, et aram suffiloriam intrinsecus ligneam, 
foris auro incrustatam, Απὶθ tabernaculum aram 
posuit ligneam , laminis ferreis circumtectam , 
in qua phiale et crateres cum acerris collocaban. 
tur : aliaque vasa , qua ad sacrificia parata erant, 





05 JOANNIS ZONARJE 96 
ex auro omnia. Parantur et sacerdotibus ac ponti- A ἱερουργίαν ἠτοίμαστο, χρύσεα πάντα. Γίνονται δὲ 


fici etiam stolz. Pontificem autem Aaronem renun- 
tiarat Deus. Tum Moses populo eonvocato : Viri , 
inquit, opus absolutum est, sacrificandi autem ho- 
nore Aaronem dignatur Deus. Deinde conferre sin- 
gulos jubet Sicli semissem, ad tabernaculi mini- 
Steria sustentanda. Est autem Siclus, Hebraici nu- 
mismatis genus , quod quatuor drachmas Atticas 
valet. Numerus eorum qui conferebant , fuit sex- 
centorum, quinque millium, quingentorum et 
quinquaginta : eum ex ingenuis ii duntaxat confer- 
rent, qui vicesimum annum excessissent, usque ad 
quinquagesimum. — Confectum est tabernaculum 
mensibus septem. Ostendit autem Deus descensu 
in tabernaculum suo, id opus ex animi sui senten- 
tia confectum esse. frzsentiam porro suam ita 
declaravit. Vapor soli tabernaculo incumbebat, 
neque densus οἱ involutus, ac nubibus simi. 
lis, gequg onino tenuis et rarus, ut penetraret 
visus, sed suavis inde ros destillabat. Moses diebus 
septem in tabernaculo sub dio sacrificat. Octavo , 
festum indicit populo, et sacris operari jubet. Αι 
illi cerlare inter sese liberalitate. Victimis jam 
are impositis, ignis sponte sua ortus, omnia qux 
in illa erant, consumit. Post, quatuor filiorum Aa- 
ronis natu grandiores, Nadabus et Abius sacris non 
rite factis, pectora et facies , igni ultro exorto , 
adusti: cadavera eorum extra elata, οἱ sepulta; 
Dehinc Moses tribum Leviticam ab aliis sceretam 


xa τοῖς ἱερεῦσι στολαὶ, ἀλλά μέντοι xal τῷ ἀμρχιερεῖ. 
Αρχιερέα δὲ 6 θεὸς τὺν ᾿Ααρὼν ἑφηφίαατο. Σνν- 
αθροίσας δὲ τὸ πλῆθος ὁ Μωῦσῆς, Ἄγδρες, ἔφη, τὸ 
μὲν ἔργον τετέἐ.Ίεσται, τῆς δὲ τοῦ ἱερᾶσθαι tuuc 
ὁ θεὸς τὸ) Ααρὼν ἀξιοι. ΠἩροσέταξε δὲ Μωῦσης, 
εἰσφέρειν ἕχαστον Σίχλου vb Άμισυ, Cv' εἰς τὰς περὶ 
τὴν σχηνὴν χρείας c! ἀνάλωμα. 'O δὲ Σ/χλος 
Ἑδραίων ἔστι νόμισμα, ᾽Αττικὰς δεχόµενον ὅρα- 
χμὰς τέσσαρας. Τὸ δὲ πλῆθος τῶν εἰαφερόντων ἣν 
μυριάδες ἑξήκοντα xal πεντακισχίλιοι πενταχόσιοι 
πεντήκοντα. Τὴν ὃδ᾽ εἰσφορὰν ἐποιοῦντο τῶν ἐλευθέ- 
pov οἱ τὸν εἰχοστὸν ὑπερθάντες ἐνιαυτὸν, ἄχρι πεν- 
τηκοστοῦ. Ἐποι ήθη δὲ ἡ axnvtj μησὶν ἑπτά. Ἔδειξε 


n δὲ ὁ θεὸς χατὰ γνώµην αὑτοῦ τὸ ἔργον vevópevov, 


παρουσιάσας bv τῇ αχηνῃ. Οὕτω 6b την παρουσίαν 
ἑδήλωσεν. Αχλὺς ὑπὲρ τὴν αχηνην µόνην ἐγένετο, 
οὔτε βαθεία xat συμπεπιληµένη, xal νέφεσιν έμφε- 
ρῆς, οὔτε πάνω λεπτή τε xal ἁραιὰ, ὡς Ov αὐτῆς 
δι.κνεῖσθαι τὴν ὅρασιν * ἠδεῖα δὲ ἀπ αὑτῆς ἕρῥει 
ὁρόσος. Μωῦσῆς δὲ ἔθυσεν Ev τῷ τῆς σχηνῆς αἱθρίῳ 
(59) ἐφ᾽ ἡμέρας ἑπτὰ, τῇ δὲ ὁγδόῃ ἑορτῆν ἐχήρυξε 
τῷ λαῷ, χαὶ θύειν ἐπέταξεν, Οἱ δὲ ἀλλήλοις ἡμιλ- 
λῶντο. Ἐπιχειμένων δὲ τῶν ἱερῶν τῷ βωμῷ, πῦΌρ 
ἀνῆφθη αὐτόματον, xat πάντα τὰ ἐπὶ τοῦ βωμοῦ ἐδα- 
πἀνησεν. Ol δὲ πρεαθύτεροι τῶν τεσσάρων vlov 
᾿λαρὼν, Ναδὸθ καὶ ᾽Αθιοὺ παρὰ τὰ διατεταγμένα 
θύσαντες, χατεχαύθτησαν τὰ στέρνα τε xal τὰ πρόα- 
tra, πυρὸς ἐξαφθέντος αὑτομάτου, xal φλέξαντος 


lustrat : eisque tabernaculum et sacra vasa tradit, (C, αὐτοὺς * ὧν τὰ σώματα ἔξω τῆς παρεμθολῆς κοµι- 


ut sacerdotibus ad ργαςετίρίση eorum ministra- 
rent. His peractis, nuraerare populum instituit : 
inventique sunt, qui arma ferre possent, sexcen- 
ties mille, ter mille sexcenti et quinquaginta ex iis 
qui annum vicesimum excesserant , et quinquage- 
simum atligerant. Pro tribu autem Leyitica Jose- 
phi (ilios Ephraimum ct Mana$sem tribunis substi- 
tuit, secundum mandatum progenitoris Jacobi. 
Levitarum porro numerus A() inventus est trium 
et viginti millium, octingentorum et octoginta. 


σθέντα, ἐτάφησαν. Τὴν δὲ φυλὴν τοῦ Λευῖ τῶν ἄλλων 
ὃ αχρίνας Άγνισε, xal παρέδωχεν αὐτοῖς τὴν σκη- 
vh», χαὶ τὰ σκεύη τὰ ἱερλ, (va ὡς ὑφηγῶνται οἱ 
ἱερεῖς, ὑπτρετῶσιν αὐτοὶ. Μετὰ ταῦτα ἀριθμῆσαι 
διέγνω τὸν λαὺν, καὶ εὑρέθησαν τῶν ὅπλα φἑρειν 
δυναµένων μυριάδες ἐξήκοντα, vai «pray Don, πρὺς 
ἑξαχοσίοις χαὶ πεντήχοντα. Οὗτοι δ’ σαν οἱ τὸν cixo- 
στὸν ὑπερθάντες ἑνιαυτὸν, καὶ ἄχρι τοῦ πεντηκοστοῦ 
ἐφθαχότες. Αντὶ δὲ τῆς Λευϊτικῆς φυλῆς τοῖς Φυλάρ- 
χοις χατέλεξαν τοὺς παΐδας τοῦ Ἰωσὴφ, τὸν Μανασ- 


σην xal τὸν Ἐφραῖμ, κατὰ τὴν διαταγΏν τοῦ προπάτορος "laxw6. Οἱ 66 γε Λευῖται δισμύριοι xal - 
τρισχίλιοι ἀριθμηθέντες εὑρέθησαν, πρὸς ὀχταχοσίοις καὶ ὀγδοῆχοντα. 


XVII. Post hec populus seditionem Mosi movet, D 


conquerens se e bona terra in desertis oberrare 
coactos ab eo. Itaque ex eo loco in terram eos du- 
cit, qux: Vallis dicebatur, Chananzze terr: propin- 
quam : et singulos ex qualibet tribu delectos, immittit 
exploratum tires Chananzorum, οἱ agri qualitatem. 
lli quadraginta diebus regione peragrata , rever- 
tuntur, fructus etiam ex ea secum afferentes : ac 
(ευρο quidem bonitatem laudant, sed populo metum 
injiciunt, quasi obtineri nequeat, tum ob fluminum 
magnitudinem, tum ob ardua juga montium, tum 
ob urbes munitissimas. Hoc nuntio rursus irritau- 


IZ'. Εἶτα στασιάζει τὸ πλῆθος τὸν Μωῦσην αἰτιώ- 
µενον, ὅτι γῆς ἀγαθῃς αὐτοὺς ἀποστήσας, ἓν ἑρήμῳ 
πλανᾶσθαι πεποίπκεν. ᾽Αναγαγὼν δὲ αὐτοὺς ἐχεῖ- 
θεν εἰς την παλουμένην Φάραγγα, πληαίον οὖσαν 
τῆς Χαναναίων γῆς, ἐς ἑχάστης φυλῆς ἕνα λαδών, 
Χατασχοπῄσοντας ἔσττιλε τήν τε δύναμιν τῶν Xava- 
ναίων, xai τῆς γῆς τὴν ποιότητα (40). Οἱ δὲ τεσσαρά- 
Χοντα ἡμέραις διελθόντες τὴν γῆν, ὑπενόστησαν, 
καὶ xapmoUg ἐκ τῆς γῆς ἐπείνης χοµίζοντες, xal 
«ἣν μὲν χώραν ἐπῄνουν ὡς ἁγαθὴν, τὸ δὲ πλῖθος 
ἐφόθονν ὡς οὔσης ἁπόρου τῆς αὐτῆς χατασχέσεως, 
διά τε ποταμῶν μεγέθη, καὶ ὁρῶν ἂνσχωρίας, καὶ 


Varie lectiones et nota. 


(39) Ἐν τῷ αἱθρίῳ τῆς oxnvnic. In ea taberna- 
ei parie qua patet, vel sub dio juría  tabernacu- 
um 


(40) Kal τῆς γῆς τὴν ποιότητα. Qualitatem. Tta 
Reg. et Colbert. Alter codex Wollisnus habet πιό- 
τητα, vinguedinem, id. est fertilitatem. 


27 ANNALIUM LIB. I. 91 
πόλεων ὀχυρότητας. Τὸ 6E πληθος πάλιν δι ὀργῆς A tur animi popularium contra Mosem, adeo ut de eo 


εἶχε τὸν Μωῦτην, xal ἑνενόουν χαταλεῦσαι αὐτόν τε 
χαὶ τὸν ᾽Ααρὼν, χαὶ ὑποστρέψαι εἰς Αἴγνπτον. Mó- 
vot ὃξ τῶν χατασχότων Ἰησοῦς ὁ τοῦ Νανη xal 
Ἀα)λὲθ παρεθἀάῤόυναν τὸν λαὺν, μηδὲν δυσχερὲς 
ἁτ-αντήσειν αὐτοῖς ἀπισχυρ:κόμενοι. Μωῦττς δὲ χαὶ 
᾽Λαρὼν ἱχέτευον τὸν Osov, ὅπως τῆς ἀπονοίας παύσῃ 
τὸ τληθος. Παρην δὲ ἡ νεφέλη ἓν τῇ σχηνῇ, xai 
ἑσήμαινε τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ zou. Καὶ Μωῦσῆς 
θαρσήσας, διελέχθη τῷ πλήθει, xoi ὀρχισθῆναι 
Erst τὸν θεὸν, μὴ ἀπολεῖν pév το, πάντας, urb 
τὸ γένος ἐξαφανίσειν, τὴν δὲ Χανάναί.ν μὴ παρ- 
ἑκειν αὐτοῖς, ἐᾶσαι δ᾽ ἐπὶ τῆς ἐρήμου ἐπ᾽ ἔτη τεσ- 
σαρᾶχοντα, παισὶ δὲ τοῖς ἐξ αὐτῶν παρέξειν τὴν γῆν. 
Tav:a τοῦ Ἁ]ωῦσέως εἰπόντος, ἓν λύπῃ τὸ πλῖῆθος 
ἐγένετο. Εἶτα συμµίδαι τοῖς Χαναναίοις ἤθελον, xal 
ταῦτα χωλύωντος τοῦ θεοῦ, καὶ προσθαλόντες fjttf- 
Orsav. Καὶ οἱ μὲν ἔπεσον, οἱ δὲ εἰς τὴν napsu6o- 
Àt» συμπεφεύγασι. Στάσις δὲ τὸ πληθος χατέλαθεν 
ἐξ αἰτίας τοιαύτης. Kopk τῆς Λευϊτιχῆς τυγχάνων 
φυ,ῆς, xal γένει καὶ πλούτῳ περιφανέστατος, καὶ 
ὁμιλεῖν πιθανωώτατος, φθόνον ἔσχε πρὸς Motos, xdl 
τοῦ ἀνδρὺς κατεθόα ὡς τυραννίδι χρωμένον * Tiri 
yàp «Ιόγῳ, ἔλεγεν, ᾽Ααρὼν καὶ τοῖς αὐτοῦ υἱέὸι 
τὴν ἱερωσύγη» προσέγειµεν; El μὲν ὡς Bx τῆς 
Λευῖτιχης φυ τῆς, ἐγὼ ταύτης τυχεῖγ δικαιότερος, 
«έγους μὲν ὁμυίως ἔχων, π.λοὐτῳ δὲ καὶ ἡ.Ίικίᾳ 
διάφορος. Bi δὲ ἑτέρᾳ pv4dqQ προσκ.ληρωθῆναι 
€éor αὐτὴν, προτιµηθήσεται ἡ τοῦ '"Pcv6lg διὰ 


πρεσδυγένειαν, καὶ τήν οΥται ταύτην Δαθάν τἐκαὶ ϱ 


Ἀδειρών. Ταῦτα ἐχεῖνος μὲν καχοήθω, ἔλεγεν. "σαν 
δε αὐτῷ ανντεταγµένοι ἄνδρες τῶν πρώτων διακόσιοι, 
xal πεντίχοντα, ἀνηρέθιστο δὲ καὶ τὸ πλτθος. 'O δὲ 
Μωῦσῆς εἰς μέσον στὰς, εἶπεν' ᾿Εμοὶ, ὦ Κορέ, xal 
σὺ, καὶ τῶν col συντεταγμένων ἕκαστος, τιμής 
ἄξιοι δοκεῖεα. Ὁ δὲ θΘεὸς τὴν ἱερωσύνην τῷ 
᾿Ααρὼν ἐψηφίσατο, καὶ νῦν αὐτὸς αὖθις xpuret 
ὃν ἱερᾶσθαι βούλεται. "ξωθεν οὖν, ὅσοι τῆς 
ἱερωσύνης ἁἀγτιποιείσθε, xápite, ἕκαστος κοµί» 
ζων θυμιατήριον οἴκοθεν, xoi πὂρ καὶ θυμίαμα. 
Züór bgiv ὃ᾽ ἁμοίως παρίτω καὶ ΑἈαρών. Καὶ 
θυµίων τῶν ὑμῶν ἐγώπιο» εοῦ Jaov, υὗπερ ἂν 
τὴν θυσίαν ἡδίω κπριοεῖ d θεὺς, οὗτος ἔσέται 
ὑμῖν ἱερεύς. 'En(vscs ταῦτα 45 πλῆθος, xal τῇ 
ἐπιούσῃ ἀυνῆλθον εἰς ἐχκλησίαν. Μωῦσῆης δὲ nip. 
φας πρὸς ᾿Αδειρὼν καὶ Δαθάν, ἐνετέλλετο fixew. Ol 
ób μὴ πεισθέντές, xal καιὰ Μωῦσέως ἠπείλησαν. 
Μωῦσῆ; δὲ ἀχολονθεῖν αὐτῷ τοὺς πρυθούλους χελεύ- 
σας, ἀπῄιει πρὸς τὰς ἐκείνων ὀκηνᾶς, xal πλησίον 
γενόµενον, τὰς χεῖρας ἀνέσγχαν tl; οὐρανὸν, xal μέγα 
£Cónas v- 'Ezsl κακουργεῖν ὑποπτεύομαι, Δέσποτα, 
αὐτὸς ἐ,δὲ δικαστεὴς, xdi παράστησο», ὅτι οὐδὲν' 
αὑτομάτως, dAAà xárca σῇ διοικεῖκαι προγοίᾳ. 
Καὶ εἰ cov χελεύσαντος δέδωκα τῇ ἱερωσύγην» 
τῷ Ααρὼν, χάνοι περὶ Δαθάν τε καὶ Ἀδειρὼσ πι 
την αὐτῶν γεγεὰν àp' v ὀσέήκασι ΥΠ. El δ᾽ 
ἀ.ληθεύοιεν κατ ἐμοῦ, οἷς ἑληρασάμην αὐτοῖς, 
ἐγὼ περἰπέσοιµι. Ταῦτά Εἶπε δαχρύων, xal σείβ- 
ται μὲν ἀθρόον ἡ γη. Σκληρβοῦ δὲ ῥατέντος Ίχου, 


οἱ Aarone lapidibus obruendo, deque reditu in AJgy- 
ptum. cogitarent. Verum Jesus Navis fllius et Cale- 
bus, soli exploratorum confirmant populum, nullas 
difficultates pertimescendas esse asseverantes. Moses 
quoque et Aaron deprecantur Deum, ut desperatio- 
nem illam vulgi sedaret. Jam nubes in tabernaculo 
aderat, Dei prsesentiam declarans, cum Moses animo 
resumpto populum alloquitur, ac Deum iratum esse 
ait, non támen perditurum omnes , neque totam 
gentem deleturunm : sed: nec Chananzam terram 
wraditurum ipsis, quibus per annos quedraginta 
commorandum esset in deserto , sed liberis eorum. 
His a Mose dietis, meerere populus. Deinde Chana- 
nzmos invadere velle, quamvis vetante Deo; facta- 
que impressione vincuntur, aliis czsis, aliis in 
castra trepide se recipientibus. Inde orta est populi 
seditio, hujusmodi ex causa. Core Leviticz tribus 
homo, genere et opibus maxime conspicuus, aurz 
popularis captandz insignis artifex , invidet Mosi , 
et contra eum vociferatur, ut tyrannum: Nam qua, 
inquit, ratione Aaroni , ejusque filiis sacerdotium 
attribuit? Si ob tribum Leviticam, ego sum illo honore 
dignior : quippe et genere illi par, οί opibus ac etate 
superior : sin alteri tribui debetur id munus , Rubenia 
ob etatis prerogativam primas feret ac Dathan et Abi- 
ron illo potientur IL:xc malitiose dicebat ille, cum 
οἱ viros princiyes ducentos οἱ quinquaginta instru- 
cios & 1 haberet, et plebs concitala esset. At Mo- 
ses in medium progressus : Ego, inquit, Core el te, 
et eorum qui a te stant, quemlibet honore dignos ju- 
dico. Verum Deus Aaroni sacerdotium assignavit : 
idemque nunc denuo declarabit, a quo sacra sibi ve- 
lii fieri. Mane igitur qui de sacerdotio contenditis, 
prodite, thuribulo quisque domo secum allato, et igne, 
&xnffituque. Una vobiscum etinm Aaron prodeat. Tum 
vobis in populi conspectu odoramenta incendentibus, 
cujus; victimam  suatiorem judicaril Deus, is. vobis 
pontifex eril. Collaudat hzc populus ; postridie in 
eoncionem frequentes conveniunt. Moyses Abiro- 
nem οἱ Datlianem accersi jubet. Non parent illi, 
minas insuper contra Mosem adjicientes. Tum ille 
primoribns se sequi jussis, ad tabernaculum illo- 
rum alit : prope quod cum venisset, manibus in 


D coelum sublatis, magna voce exclamat : Quoniam, 


Domine, doli mali suspectus habeor, tu. ipse venito 
judez, ac demonstra nihil fortuito geri, sed tua pro- 
videntia gubernari omnia : quod si tuo jussu ponti- 
ficatum | Aaroni dedi, tellus cui. Dathan et Abiron 
cum sua. progenie insistunt, dehiscat. Sin vera sunt 
quw contrá me dicunt, qua eis sum imprecalus, ea 
in caput meum redundent, Haec ubi laerymans di- 
xisset, tellus. vehementer concussa, cum ingenti 
fragore juxta illorum tabernaculum dehiscens ; 
cum et ipsos et eorum omnia deglutisset, iterum 
expletus est hiatus. His lactis populus stupet. Mo- 
809 eos qui sacerdotium sibi vindicabant, vocat. 
Conveniunt viri illustres cc Aaron et Core aute 
tabernaculum cum acerris suis ea qux ipsi atu 


19 | JOANNIS ZONARJE 


100 


lerant, suffiunt. Tum ingens flamma emicat, qualis A συνίξησε περὶ τὰς ἔχείνων cxrvàg, xal αὗτοῦς τε 


videlicet jubente Deo-incendatur, qua illi cct una 
cum Core ita conflagrarunt, ut nec cadavera eo- 
rum reperirentur. Solus Aaron incolumis invenitur. 
Moses ihuribula illorum virorum circ? zucam 
aram reponi jubet, in rei geste monumentum ad 
posteros ; ae denuo habita concione, edicit tri- 
bunis, ut nomina tribuum baculis inscripta afferant. 
Nam illius (ore sacerdotium, in cujus baculo si- 
gnum edidisset Deus. Afferunt igitur tum alii suos 
baeulos, tum Aaron quoque suum, Levita inscri- 
pto. Eos in tabernaculo Dei repo:uit Moyses, postri- 
die protulit ac czeteri quidem, quales fuerant, tales 
ἆβ manserant : Araonis autem et ramos et fru- 
ctus germinarat : quos fructus Levitici liber nuces; 


Josephus amygdalas fuisse dicit. Obstupuerunt igi- B 


tur omnes, Aarone ter divinitus electo. Jam quia 
Levitica tribus bellorum et expeditionum immunis 
erat, ne ob rem necessariarum penuriam, sacrorum 
curam adjicerent, jubet Moyses Hebraeis, ut Chana- 
naa terra parta, oppida xLviu Levitis assignarent, 
ut agros anle ea, et. decimas annuaruin. frugum, 
tum ipsis, tum sacerdotibus penderent: aliaque 
plurima eis a populo tribuenda constituit, quae 
qui singulatim scire desiderat in libro, qui Levi- 
ticus inscribitur inveniet. 


καὶ τὰ αὐτῶν εἰς τὸ χάσμα κατήνεΥγχε, χαὶ οὕτως 
αὖθις συνηλθε τὸ διεστώς. "Eri τούτοις ἔφριξς μὲν 
ὁ λαὸς, Μωῦσῆς δὲ κχαλεῖ τοὺς περὶ ἱερωσύνης 
ἁμ.λλαμένους. Καὶ συνελθόντες πεντῄχοντα καὶ 
διαχόσιοι ἄνδρες τῶν ἐπισήμων, xal 'Aapüv xol 
Κορὲ πρὸ τῆς σχηνῆς ἐπὶ τοῖς θυµιατηρἰοις χαθ- 
ἡγιζον ἃ ἑχόμιζον. Ἐξέλαμψε δὲ πῦρ πολὺ ofov ἂν 
θεοῦ χελεύσαντος ἀναφθείη, ὑφ οὗ ot τε διαχήσιοι 
xa πεντήχοντα, xal Κορὰ διεφθάρησαν, ὡς μηδὲ xà 
σώματα αὑτῶν εὑρεθῆναι μόνος δὲ ᾽Λαρὼν εὑρέθη 
ἁλώδιτος. Μωῦσῆς δὲ τὰ θυμιατέρια τῶν ἀνδρῶν 
ἐχείνων περὶ τὸν χάλχεον ἑχέλευσε καταθέσθαι 
βωμὸν, ἴν) ὑπόμνησις ὧσι τῶν γεγονότων, xa τοῖς 
μετέπειτα. ἘΕκκλησιάσας δὲ πάλιν προεῖπε τοῖς 
φυλάρχοις Ἠχειν, τὰ τῶν φυλῶν ὀνόματα βακττρίαις 
ἐπιγεγραμμένα χοµίκοντας, ἑχείνῳ τῆς ἱερωσύνης 
ἑσομένης, οὗπερ ἂν τῇ βακτηρἰᾳ σημεῖον γένηται 
ἐκ θεοὺ. Κομµίζουσιν οὖν, ot τε ἄλλοι χαὶ ᾽Ααρὼν, 
ἐπιγράφας τῇ βαχτηρίᾳ Λευῖτην, ἃς ἓν τῇ σχηνῇ 
τοῦ Θεοῦ χατέθετο Μωῦσης, τῇ δ᾽ ἐπιούσῃ προεχό- 
µισαν ταύτας. Καὶ αἱ μὲν ἄλλαι, οἷαί περ ἐτύγχα- 
yov, Έμενον, ἡ δὲ ᾿Ααρὼν ἑἐθλάστησε χλάδους τε xal 
καρπούς. Τὸν δὲ χαρπὸν fj μὲν τοῦ Λευϊτιχοῦ βίθλος 
xápua λέγει, ἀμύγδαλα δὲ ὁ Ἰώσηπο:. Ἐξεπλά- 
γησαν οὖν πάντες, τρὶς τὸν ᾽Ααρὼν χειροτονήσαν- 


τος τοῦ θεοῦ. Ἐπεὶ δὲ πολέμων xal στρατείας ἡ τῶν Λευϊτῶν ἀφεῖτο φυλὴ, ἵνα μὴ διὰ ἀπορίαν 


τῶν ὀναγχαίων ἁμελοῖεν τῆς λειτουργίας τοῦ 


lego), ἐχέλευε Ἁ]ωῦσῆς 


την Χαναναίαν κτησαµέ- 


νους τοὺς Εδραίους, ὀκτὼ xal τεσσαράχοντα πόλεις κατανεῖμαι ' τοῖς Λευῖταις, xol γην πρὸ αὐτῶν, xal 


δεχάτην τῶν ἑπετείων καρπῶν αὐτοῖς τε xai τοῖς ἱερεῦσι τελεῖν, 


xai ἄλλα 6b πλεῖστα τούτοις 


χορηγεῖν τὸν λαὸν διετάξατο, ὧν τὸ καθ) ἕχαστον ὁ ζητῶν, τὴν τοῦ Λενϊτικοῦ βίδλον ἀναπτύξας 


εὑρήσει. 


XVIII. His rebus ordinatis, Moses cum exercitu C 


ad ldumzaam accedit, transitum petens. Αι rex 
illius terrea cum armatis copiis occurrit. Moses ita- 
que per desertum pergit, monitus a Deo ne pugnam 
auspicaretur. Eo tempore etiam Mariamme mo- 
ritur, Mosis soror, quadragesimo anno post exi- 
tum ex /Egypto. Populo igitur. ductu Mosis per 
desertum eti Arabiam proficiscente, Aaron etiam 
obit, alto monte conscenso, et pontificalibus ve- 
stibus Eleazaro filio traditis in populi conspectu, 
anno zlatis cxxii. Moses ad Moabitarum et Amor- 
rhz:orum regionem progressus, petebat ut traducere 
liceret exercitum. Sed loci illius rex Seon trau- 
situ populum prohibebat. Cum autem Mosi ora- 
culum consulenti, victorie signa dedisset Deus, 
Hebraei armis sumptis, in przlium vadunt. Statim 
in fugam vertuntur Amorrhzi, et omnes intereunt, 
rege etiam occiso, et captis urbibus, ac provincia 
eccupata. Ogus item Galaditice et Gaulanitidis 
rex, qui Seoni jam interfecto suppetias veniebat, 
Israelitas aggreditur. Sed et ipse in prelio cadit, 
et exercitus ejus deletur captis urbibus, et in- 
colis interfectis. Inde Moses copias in magnam 
planitiem ducit, et castra contra Hierichuntem lo- 
cat, urbem beatam, ac palmarum et Balsami fera- 
cem. Balacus autem rex Balaamum vatem accer- 
$t, ut Israelitas diris devoverct. Sed iter ingresso, 


IH'. Ταῦτα δὲ διατάξας Μωῦσῆς, ἐπὶ τὴν Ἴδου- 
palav Ύλθε μετὰ τῆς στρατιᾶς, xal Ἠξίου παρελ- 
θεῖν δι αὐτῆς. Τῆς χώρας δὲ ὁ βασιλεὺς, μετὰ στρα- 
τιᾶς ἑνόπλο» προὐπήντᾳ τῷ Μωῦσῃ. Καὶ ὃς διὰ τῆς 
ἑρήμου ἑχώρει, pi ἄρχειν μάχης συμθουλεύοντος 
τοῦ Θεοῦ. Τότε xal Μαριάμµη τέθνηχε, τοῦ Μωῦ- 
σέως fj σύγγονος, μετὰ τεσσαραχοστὸν ἔτος τῆς ἐξ 
Αἰγύπτου ἐξόδου. Τὸν δὲ λαὺν ἁπηγε διὰ τῆς ἑρή- 
µου, xal τῆς ᾿Αραδίας, ἕνθα καὶ "Aapüv ἑτελεύττ- 
σεν εἰς ὄρος ἀναθὰς ὑψηλὸν, xat τὴν ἀρχιερατικὴν 
στολην παραδοὺς τῷ vulp Ἐλεάζαρ, τοῦ πλήθους 
ὁρῶντος, ἔτη βιοὺς ἑκατὸν πρὸς εἴχοσι xal τριαίν. 
Ἐλθὼν δὲ Μωῦσῆς ἐπὶ τὴν Μωαδιτῶν καὶ 'Apop- 
ῥαίων χώραν, τῷ στρατῷ δίοδον fxev. Στὼν δὲ τῆς 
χώρας ὁ βασιλεὺς διαδαίνειν τοὺς ᾿ἙΕδραίους ἑκώ- 


D λυε, καὶ τοῦ Θεοῦ νίχην σηµήναντος ἐρομένῳ τῷ 


Μωῦσῇ, τὰς πανολπλίας ἀναλαδόντες Ἑδθραῖοι, πρὸς 
µάχην ἐχώρουν. Τρέπονται δ᾽ αὐτίκα οἱ ᾽Αμοῤῥαϊοι, 
καὶ ἅπαντες διεφθάρησαν. Πέπτωχε δὲ χα) Στὼν ὁ 
αὐτῶν βασιλεὺς, xal τὰς πόλεις εἶλον, xal τὴν 
γην ἑκείνων παρέλαθον. ᾿Ἐπιτίθεται δὲ τοῖς Ίσραι- 
λίταις, xa "Qv ὁ τῆς Γαλαδηνῆς καὶ τῆς Γαυλα- 
νίτιδος βασιλεὺς σύμμαχος ἑἐλθὼν τῷ Σηὼν ἤδη 
ἁπολωλότι. Δὐτός τε οὖν θνῄσχει χατὰ τὴν µάχην, 
xai 6 στρατὸς αὑτοῦ διαφθείρεται, xal αἱ πόλεις 
ἑάλωσαν, καὶ οἱ ἐνοικοῦντες ἁπώλοντο. Ἐχεῖθεν 
δὲ Μωῦσης τὴν δύναμιν χατὰ τὸ µέγα πεδίον ἄνει, 


101 


ANNALIUM LIB. I. 


102 


xal στρατοπεδεύει Ἱεριχοῦντος ἕναντι. Πόλις δ' A divinus angelus occurrit, quo asina, cui Dalaamus 


ἐστλν εὐδαίμων αὗτη, φοινικάς τε φέρουσα, xal 
βάλσαμον νεµμοµένη. Βαλὰκ δὲ 6 τῶν Μωαθιτῶν 
βασιλεὺς, μεταχαλεῖται τὸν µάντεα Βαλαὰαμ, ὅπως 
ἐπ) 010p, τῶν Ἱσραηλιτῶν ἀρὰς ποιησῃ παρα» 
Ὑενόμενος. Καὶ ὁ piv ἀπῄει. Κατὰ δὲ τὴν ὁδὸν 
ἀγγέλου θείου προσθαλόντος αὐτῷ, fj ὄνος, ᾗ ὁ Ba- 
2αὰμ ἐπωχεῖτο, συνεῖσα τοῦ θείου πνεύματος, οὗ 
προέδαινεν, οὐδὲ ταῖς πληγαϊς ἐνεδίδου φωνήσασα 
€ ἀνθρωπίνως χατὰ θεῖαν βούλησιν, ἅἄδικον ἑχάλει 
τὸν δεσπότην πληγὰς αὑτῃῇ ἐπιφέροντα, xol ph 
αυνιέντα, ὅτι ix θεοῦ οἷς ἔσπευσεν ὑπηρετεῖν εἴρ- 
γεται. Ταραττοµένου δ᾽ αὐτοῦ διὰ τὴν ἀνθρωπίνην 
φωνὴν, ἐπιφανεὶς 6 ἄγγελος, αὐτὸς τὴν ἐδὸν ἔλεγε 
χωλύειν τῷ κτῆνει. Βουλόμενον δ᾽ ἀναστρέφειν, 


χωρεῖν προσωτέρω παρώρµησεν, xal ὃ ἂν Ex θεοῦ B 


ἐμπνευσθείη, τοῦτο λέγειν. Καὶ ὁ μὲν ἦχει πρὸς τὸν 
Μαλάχ. Καὶ εἰς 6po; ἀχθεὶς, ἕπτά τε ταύρους 
ὁλοχαυτώσας, καὶ τοσούτους χριοὺς, ὡς εἶδε τρο- 
hw σηµαινοµένην, οὐ μόνον οὗ χατηύξατο τῶν 
Ἑδραίων, àXÀ' ἐπιθειάσας αὑτούς τε xal τὸ γένος 
ἅπαν αὐτῶν εὐλόγησε, χαὶ ἐξύμνησε. Τοῦ δὲ Βα- 
λὰκ δυσχεραίνοντος ἐπὶ τούτοις, ἔφη ὁ ΕΒαλαάμ᾽ 
Ox ἐφ᾽ ἡμῖν περὶ τῶν τοιούτων curar. 7) «1έγειγ 
ἐστὶν, à βασιλεῦ, dAA" ὅτε ἡμᾶς τὸ τοῦ Θεοῦ 
146ῃ zvevpna, dc àxsivo βού.Ίδται φωνγὰς ἀγρίησι 
9r ἡμῶν. ᾿Εμοὶ δὲ χαρἰζεσθαι βουομέγῳ σοι, 
βωμὸν αὖθις ἑτοιμαστέον καὶ θύματα. θύει τοί- 
νυν xal πάλιν, xal πεσων ἐπὶ στόµα, προῦλεγεν 
602 τε βασιλεῦσιν ἔσται πάθη, καὶ ὅσα ταῖς πόλεσι. 
Βαλὰκ δὲ ἀτίμως ἀποπέμπει τὸν Balaág. Εἶτα 
τὰς παρθένους ἐπιπέμπει τοῖς Ἰσραηλίταις, χατὰ 
συμθουλΏν Βα)αὰμ, αἷς οἱ τῶν Ἑδθραίων παῖδες 
ἁλίσχονται, καὶ ταύταις συνῄεσαν, ὡς διαπαντὸς 
hon τοῦ στρατοῦ τὴν παρανοµίαν χωρεῖν ἔρωτι 
τῶν ἥΜαδιανιτῶν Ὑυναιχῶν, θεοῖὶς αὐτῶν τῶν 
'E60:lov θυόντων, xal ἀσυνήθων Ὑευνομένων τρο- 
cov. Μωῦσης δὲ εἰς ἐχχκλησίαν ἀγαγὼν τὸν λαὸν, 
veux ἄξια ὁδρᾷν ἑαυτῶν, οὐδὲ τῶν πατέρων τοὺς 
νέους ἔλεγε' καὶ ἐπειρᾶτο τούτους ἐπανορθοῦν. 
Zap6phz δὲ φύλαρχος ὢν φυλῆς τῆς Συµεωνίτιδος, 
καὶ Μαδιανίτιδι συνοικῶν, καὶ περιμανῶς ἑχείνης 
ἐρῶν, Μωῦσέως χατηναιδεύσατο, xal μὴ ἄν ποτε 
την γυναῖχα Χαταλιπεῖν διωμώσατο. 'O Φινεὲς δὲ 


insidebat, aniinadverso, non progrediebatur, ne- 
que cedebat verberibus : sed Dei nutu voce hu- 
mana edita, expostulabat 43 cum doinino, a quo 
vapulabat, quod non intelligeret, divinitus ea pro- 
hiberi, ad qux properaret. Voce illa perterrito 
etiam angelus apparel, ac se ait jumento íter in- 
tereludere. Reverti volentem, ut pergat hortatur, 
et quidquid ci divinitus inspiretur, dicat. Λο veuit 
ille quidem ad Balacum, et in montem perductus, 
septem tauris totidemque arietibus immolatis, cum 
s!'ragem significari videret, non modo mala non 
imprecatus est lsraelitis, sed et ipsos et omue 
genus corum faustis ominibus et divinis laudibus 
prosecutus. Àc graviter illa ferenti Balaco: Non 
penes mos, inquit, est, o rez, ista vel loqui, 
vel tacere : sed. cum divinus spiritus nos occuparit, 
quas ipse vult, per nos voces edit. Sed quia tibi gra- 
tum facere cupio, denuo instruenda erit. ara εἰ vi- 
ctime. Rursus igitur sacrificat, et in faciem pro- 
lapsus, clades regibus et urbibus imminentes vati- 
cinatur. Qua de causa Balacus eum siue honore 
dimittit. Idemque post de Balaami concilio, virgines 
in Israelitarum castra mittit, a quibus Hebrzi ad 
coitum alliciebantur, ut id facinus totum exercitum 
pervagaretur, amore Madianiticarum mulierum, 
diis carum Hebrzis sacrificantibus, et cibos inso- 
litos concedentibus, Moses populo ad concionem 
vocato, dicebat, adolescentes neque se, neque pa- 


tribus suis digna facere, eosque corrigere satage- 


bat. Caeterum Zambres Simeoniz tribus princeps, 
qui Madianiticam mulierem sibi nuptam insano a- 
more deperibat, impudenter sese Mosi opposuit, 
neque unquaim deserturum jurejurando affirmavit. 
Phinees autem pontificis Eleazari filius doloris 
acerbitate victus, non prius et Madianitidem el 
Zambrem gladio verberare destitit, quam utrum- 
que occidisset. Hunc alii juvenes studiosi virtutis 
imitari, perimebant adolescentes qui eontra leges 
patrias alienigenis mulieribus se contaminarant. 
]ta viri xiv millibus haud pauclores perierunt. 
Ea re Moses iratus, costra Madianitas exercitum 
mittit, Phinez: mandato imperio. Prxlio commis- 
$0, reges eorum cadunt numero quinque, et mul. 


τοῦ ἀρχιερέως ὧν mal; Ἐλεάζξαρ, περιαλγῆσας, D titudo ingens. Hebraei regionem eorum diripiunt, 


οὐκ ἀνῆχε παίων τῇ ῥομφαίᾳ τὴν Μαδιανίτιν χλὶ 
τὸν Ζαμθρὴν, ἕως καὶ ἄμφω ἀπέκτεινεν. Ὃν xal 
ἄλλοι viot, οἷς ἀρετῆς ἔμελε, μιμησάμενοι, àv 
,fipouv τῶν νέων τοὺς ἐπὶ γυναιβὶν ἀλλοφύλοις πα» 
ῥανοµῄήσαντας. ᾽Απόλλυνται οὖν ἄνδρες οὐκ ἑλάτ» 


τους µυρίων καὶ τετρακισχιλίων, Ἐντεῦθεν παροξυνθεὶς Μωῦσῆς 


civibus una cum uxoribus occisis, solis virginibus 
parcentes, quae fuere ad xxxi milíia, quas Moses 
sacerdotibus, Ag Levitis et populo distribuit : et 
quia jam senio confectus erat, successorem sibi 
designat Jesum Navis filium. 

χατὰ τῶν Μαδιανιτῶν ἑἐξέπεμφε 





στρατιἀν, στρατάρχην αὐτῆς ἀποδείξας τὸν Φινεές. Καὶ μάχης συστάσης, ol τε βασιλεῖς αὐτῶν mi- 
πτουσιν, ὄντες πέντε, xal πλήθος ἄγαν πολύ. Οἱ δὲ 'E6palot τὴν χώραν αὐτῶν διηρπάκασι, xal τοὺς 
οἰχήτορας σὺν γυναιξὶ διαφθείραντες, µόνας τὰς παρθένους κατέλιπον, εἰς τρισµυρίας xat δισχιλίας 
ἀριθμουμένας, ἃς τοῖς ἱερεῦσι τε καὶ Λευῖταις καὶ τῷ λαῷ διένειµε Μωῦσῆης. Γηραιὸς δὲ τυγχάνων, 
δ.άδοχον ἑαυτοῦ κατέστησε τὸν τοῦ Navi Ἰησοῦν, χελεύσαντος τοῦ sov. 


J8'. Al φυλαὶ δὲ 1άδ τε καὶ. Ῥουθὶμ, xai τῆς 
ποῦ Mavacct ἡ ἡμίσεια, ἑδέοντο Μωῦσέως, τὴν 
τῶν ᾽Αμοῤῥαίων γῆν προσκληρῶσαι αὐτοῖς. Ὅ 


XIX. Cum tribus Gadia, Rubenia, et Manasseze 
seimissis Mosem orarent, ut Amorrlzeorum terram 
ipsis attribueret ; itaque ille ignaviam cis oporobra 


103 


JOANNIS ZONAR.E 


104 


ret, ut qui belli C'ananzi societatem cum popula» A δὲ δειλοὺς αὑτοὺς ἀπεχάλει, xol μη θέλοντας τῆς 


ribus detrectarent : illi se defendentes, aliam alfe- 
rebant causam, quod pecora, quorum copiis abun- 
darent, in ea regione relicturi essent, acta rei Ρο- 
cuniarie, ut ipsi popularium certamina expeditius 
adjutarent. Collaudavit ea Moses, a'que iis condi- 
tionibus Amoritidem eis Moses atribuit. Cum 
autem qoidam Manasses tribus, solls relictis filia- 
bus, decessisset, interrogatus, cujus esset illius 
portio, respondit : si quibus tribulium ntüpsissent 
virgines, ut una cum portione ad illos t£ansirent : 
sin aliquibus alterius tribus.desponderentur, por- 
tionem in patría tribu relinquerent. Sic cujusque 
bona in sua tribu esse retinenda constituit. Jam au- 
tem quadraginta annis ( demptis, triginta diebus) 


elapsis, ex quo Israelitte JEgypto excesserant, Mo- B 


ses anuos Cxx natus, populo sibi morte. instare 
denimtiat, mulis przceptis datis, legibus item οἱ 
reipublice forma descriptis, et mandàta contra 
Amalechitas expeditione, ac jurelutando exacto de 
servandis legibus, necnon imperatore ad Chananzos 
bello petendos  incitato : Ecce, inquit, ad majores 
nos.fos abeo. Nam hunc mili diem migtationis ad 
illus Deus ptofinivit. His auditis, populus in lacrv- 
nas et fletutn erupit inconsolabilein, ac tantum, ut 
affectus ille Mosi etiam vel invito lacrymas excu- 
teret. Abeuutem eum inlocum, ubi inter mortales 
esse desineret, prosequebantur omnes plangentes. 
At ille manu cieteros ulterius progredi vetans,sena- 
toribus tantum et Pontitice Eleazaro et imperatore 
Jesu comitantibus, donec venit ad montem Naban 
οἱ cacumen Phasenz, quod est in conspectu Hie- 
richuntis, unde ei Dominus terra, cujus hzredita- 


tem adituri essent Israelitae, monstrata dixit : Ocu- 
lis tuis istam inluere, sed ingressurus nones. Ad mon- 
tem hunc progressus, qui quidem altus est, senatt 
dimisso, Eleazarum solum et Jesum secum adducit : 
ζ5 atque cuin eis collocutus, densaque nube cir- 
cumdatus, evanuit. Scribitur autem in sacris Libris 
ideo mortuus, ne ob excellentem virtutem, auda- 
ciores aliqui Deum e$se factum perhiberent. Summa 
a:talis ejus fuere anni centum et viginti ; quorum 
—rientem, uuo mense miuus in. imperio fuit, De- 
functum luxerunt dies triginta. Et hiec Josephus 


wadit. Sed Deuteronomii liber &ic ad verbum ha- D 


bei : Et obiit 31oses, (amulus Domini, neque in hunc 
diem quisquam obitum ejus novit. Sopito jam luctu, 
Jesus exploratores Hierichuntem mittit, οἱ Gadig, 
lRubeniz, ac Manasse: tribus principes accersitos, 
pacti cuim Mose initi admonet : qui cum quinqua- 
ginta millibus armatorum eum ad Jordanem 
sequuntur, Ceterum exploratores Hierichuntem 
miss!, urbo tota perlustrata, cogniti el regi indicati, 
stati comprehendi jubentur. Ea re mulier nomine 
Raab, ad quam confugerant, intellecta, homines 


πρὸς Χαναναίους μάχης κοινωνῆσαι τοῖς ὁμοφύ- 


Ὅλοις. ᾿Απελογοῦντο ὃ᾽ ἐχεῖνοι ph τοῦτο εἶναι, dXX 


πλήθει βοσχηµάτων εὐθηνουμένουφ, βούλεσθαι ταύτα 
παρὰ τῇ χώρᾳ καταλιπεῖν, ἀγαθῇ τυγχανούση 
πρὸς τετραπόδων τροφὴν, ἵν εἶεν αὐτοὶ πρὸς τοὺς 
ἁγῶνας τοῖς ὁμογενέσι συνεπαἰροντες εὔσωνοι. Ἐπ- 
ἵνεσε ταῦτα Μωῦσης, καὶ τὴν ᾽Αμορίτιν αὐτοῖς 
τρυσεχληρωσεν ἐπὶ τοιαύταις συνθἠχαις. Τεθνγκό- 
τος δέ τινος Ex τῆς Μανασσηῃ «υλῆς ἐπὶ θνγατράσι 
µόναις, ἐρωτγθεὶς Mo arc, τίνος ὁ ἐχείνου κλη- 
poc ἔσοιτο; ἀπεχρίνατο ' El µέν τισι τῶν φυλετῶν 
συνοικῆσουσιν al παρθένοι, μετὰ τοῦ χλ{ρου πρὸς 
ἐχείνους χωρείτωσαν’ εἰ δὲ μντστεύοιντό τισιν ἐξ 
ἑτέρας φυλῆς, τὸν χλΏρον ἑάτωσαν ὃν τῇ πατρῴα 
φυλῇ, καὶ οὕτω µένειν ἑχάστου κχληρον iv ταῖς 
φυλαῖς διετάξατο. "Ηδη δὲ τοεασαράκοντα διεληλυ»ό- 
των ἑτῶν, ἑξότου τῆς Αἰγύπτου οἱ Ἰσραπλίται &&- 
εληλύθασι, τριάκοντα ἐνδεουσῶν ἡμερῶν, ἀθροίσας 
τὸν λαὺν Μωῦσῆης, ἑκατὸν εἴκοσιν ἐνιαυτῶν γεγο- 
và, τὸ οἰχεῖον αὐτοῖς κατήγγειλε τέλος" xal πολλὰ 
παραινέσας, xal νόµονς δοὺς ἐν βίθλοις, χαὶ τῆς 
σφετέρας πολιτείας διάταξιν, xal στρατεῦσαι χατὰ 
τῶν ᾽Αμαληχιτῶν ἑἐντειλάμενος, περὶ τῆς φυλακὴῃ; 
τε τῶν νόμων ὄρχον ἀπαιτῆσας αὐτοὺς, καὶ τὸν 
δημαγωγὸὺν Ιησοῦν παραθίξας ἐπὶ τοὺς Χαναναῖους 
στρατεῦσα:.' Ιδοὺ, φησὶν, πρὸς τυὺς ἡμετέρους 
ἄπειμι προγόνους. Tivós µοι γὰρ τὴν ἡμάραν 


᾿τῆς αρὸς ὀκείνους ἀφίξεως ὥρισεν ὁ θεός. Τὸ δε 
C mÀi0og ἐδάχρνε, xal fjv 6 θρῆνος αὐτῶν ἀπαράχλη- 


τος, xal τοσοῦτος, ὡς xal αὐτὸν Μωῦσην ἐχνιχη- 
θῆναι (41) τῷ πάθει, καὶ προενεγκεῖν δάχρυα. Πο- 
ρενοµένῳ ὃ ὅπου ἔμελλεν ἀφανῆς ἔσέσθαι, εἴποντο 
πάντες χοπτόμενοι. 'O δὲ τοὺς μὲν πόῤῥω, τῇ χειρὶ 
Κατασείων, µένειν ἑἐχέλευε, µόνη δ' ^ Ἱερυυσία 
προέπεµπεν αὐτὸν, xal ὁ ἀρχιερεὺς Ἐλεάζαρ, xa 
ὁ στρατηγὸς Ἰησοῦς, ἕως ἐπὶ τὸ ὄρος ᾖἦλθε Ναδᾶν, 
ἐπὶ χορυφην Φασενᾶ (42), ) ἐ61ι κατὰ πρόσωπο» 
Ἱεριχώ' ὅθεν ἔδειξεν αὐτῷ Κύριός τὴν γῆν, ἣν 
ἔμελλον κληρονομῆσαι οἱ υἱοὶ Ἰσραῦλ, εἰπὼν αὐτῷ, 
168 ταύτην τοῖς ὀφρθαλμοῖς σου, εἰς αὐτὴν 
Ó' οὐκ εἰσελεύσῃ. 'Ec δὲ 46 ὄρος τοῦτο ἑλ- 
θὼν, ὑψηλὸν τυγχάνον, thv μὲν Ἱερουσίαν àm- 
έπεµψε ^ «bv δ᾽ Ἐλεάζαρ καὶ Ἰηόοῦὺὗν ἐπήγέτο: 
xai προσομιλῶν αὐλοῖς, νέφου, ἀθρόον περιλαδόντος 
αὐτὺν, ἐγένετὸ ἀφὰνής. Γεγράφασι δ᾽ αὐτὸν ἐν tai; ' 
ἱεραῖς Βίδλοις τεθνεῶτα, ἵνα μὴ διὰ περιδὸλὴν τῆς 
περὶ αὑτὸν ἀρετῆς τολμ{σωσί τινες εἰπεῖν ὡς ἆπο. 
τεθέωτάι. 'Ἐδίωσε δὲ τὴν ὅλην ζωὴν ἐνιαυτοὺς ἔχα- 
τὸν εἴκοσι, ὧν Ἶρξε τὸ τρίτον µέρος, ἑνὸς λείποντος 
μηγὸς, καὶ ἐπένθηδαν αὐτὸν ἐφ᾽ ἡμέρας τριάλυντα. 
Ταῦτα pév φησιν ὁ Ἰώόηπός. Ἡ δὲ τοῦ ἄευτερο- 
γοµίου βίδλος πρὸς τὸ τέλει οὕτω περιέχει πρὸς 
ῥῆμα ' Καὶ ἐτελεύτησε Μωῦσῆς, olxérne Κυρίου, 
καὶ οὐκ οἶδεν οὐδεὶς τὴν τεέυτὴν αὐτοῦ, ἕως 


Varie lectiones et noté. 


(44) Κκνικηθῆναι τῷ πάθει. Ἐκκινηθῆναι. 


Woltianus cod. νικηθῆνα:, Colbert. 


(42) ductrd. Φα1γᾶ. Ita Wolfian. et Colbcrt, 
codd. 


105 


ANNALIUM LIB. I. 


10 


τῆς ἡμέρας ταύτης "Πδη δὲ τοῦ πένθους λελωφη- A occultat sub lini fasciculis, εἰ inquisitoribus dicit 


Χότος, πέµπει χατασχόπους εἰς Ἱεριχοῦντα ὁ Ἱη- 
σοὺς. Μεταχαλεσάμενος δὲ τοὺς φυλάρχους τῆς τοῦ 
ἜῬουδθὶμ φυλῆς, xal τῆς Γὰδ, xai τῆς Μανασσῆῃ, 
ὑπεμίμνησχεν αὐτοὺς τῶν πρὸς Μωῦσῆν συνθηκῶν. 
Tov δὲ ἑπομένων πεντάχις µνυρίοις ὁπλίταις, ἐπὶ 
τὸν Ἱορδάνην προσῄει. Ol δὲ πεμφθέντες χατάσχο- 
ποι, εἰς Ἱεριχὼ παραγενόµενοι, τὴν πόλιν ἅπασαν 
χατενόησαν. Γνωσθέντες δὲ, τῷ βασιλεῖ τῆς χώρας 
μηνύονται. 'O δ' εὐθὺς αὐτοὺς συλληφθῆναι ἐχέλευ- 
σεν. Ὡς δὲ ἔγνω τὴν ἔφοδον τῶν ζητούντων τοὺς 
ἄνδρας ἡ yov, map" fj προσπεφεύγασι, Ῥαὰθ6 xa- 
λουμένη, τοὺς μὲν χατἐχρυφε, λίνου αὐτοῖς ἀγχαλί- 
óag ἐπιθεμένη. Toig δὲ ζητοῦσιν ἔλεγεν, ὡς οἱ 
ἀγνῶτες ἄνδρες ἐχεῖνοι, πρὶν δῦναι τὸν Ίλιον, παρ᾽ 


viros illos ignoios, ante solis occasum, apud se 
coenatos discessisse. llli sic a muliere elusi, alius 
alio dilabuntur, persecuturi eos. Tum Raab domum 
se recipere jubet viros, beneficii sui memores, ac 
terra Chananza potitos, referre gratiam. Illi et - 
gratias agunt, eamque ubi urbs capta esset, ut res 
8UaS οἱ necessarios in diversorio concluderet, sus- 
penso pro foribus purpurze panno, monent, quo 
nosceretur domus, eti conservaretur. Itaque ad 
suos incolpmes reversi, quid gessissenl, renuntiant. 
Cun autem Jordanis intumuisset, sic Jesus He- 
braos per eum traduzit. Pracedebant sacerdotes, 
arcam ferentes. Deinde Levite, tabernaculum 
gestantes. Hos populus sequebatur. Ut autem 82- 


αὐτὴ δειπνἠήσανιες, ἀπηλλάγησαν. Οἱ δ' οὕτως αὖὐ- B cerdotibus primis ingressis, impetus fluminis statim 


τοὺς ὑπελθούσης τῆς γυναιχὸς, ὥρμησαν ἄλλος ἀλλα- 
χοῦ, τοὺς ἄνδρας διύχοντες. Ἡ δὲ Ραὰδ χωρεῖν 
ἐχέλευσεν ἐπὶ τὰ οἰχεῖα τοὺς ἄνθρας, καὶ μεμνῆσθαι 
αὐτῆς, xal ἁμοιθὴν ἑχτίσαι, τῆς Χαναναίων χώρας 
ἐπιχρατήσαντας. Οἱ δὲ καὶ χάριν ἔχειν ὠμολόγουν, 


interrumpitur, omnes audacter trajecere, stantibus 
in medio sacerdotibus, donec populus transisset : 
ac tum demum ipsi eliam sunt egressi, cursu Β8 - 
minis in integrum restituto. Jordane superato, 
castra decem siadiis ab Hierichunte locant. 


xai ἠνίχα ἂν ἡ πόλις ἀλίσχηται, τὴν χτῆσίν τε xal τοὺς οἰκείους εἰς τὸ χαταγώγιον ἐγχαθεῖρξαι, αὐτῇ 
ἐνετέλλοντο, ἁπαιωρῆσαι δὲ καὶ φοινικίδα πρὸ τῶν θυρῶν, Uv εἴη γνώριμος fj οἰκία, καὶ διαφυλαχθῇῃ. 
Καὶ οἱ μὲν πρὸς τοὺς οἰχείους ἐσώθησαν, xai ἃ ἔπραξαν ἐδήλουν. Tou ἸἹορδάνου δὲ πολλοῦ ῥέοντος, 
οὕτω τοὺς Ἑδραίους ὁ . Ἰησοῦς ἐπ᾿ αὐτοῦ διεδίδασε. Προῄεσαν μὲν οἱ ἱερεῖς, τὴν Κιδωτὸν αἴροντες, 
εἶτα οἱ Λευῖται, χοµίζοντες τὴν σχηνήν. Εἴποντο δὲ τούτοις ὁ λαός. Ἑς δὲ τοῖς ἱερεῦσι κρώτοις ἑᾳθδᾶσιν, 
ἀνεχόπη τὸ ῥεῦμα τοῦ ποταμοῦ, πάντες θαῤῥούντως ἑπεραιοῦντο. "Έστησαν δ᾽ ἓν dot οἱ ἱερεῖς, ἕως οὗ 
δ.αθαίη τὸ πληθος, εἶτα κἀκεῖνοι ἐξήεσαν, ἐλεύθερον ἀφέντες τὸ ῥεῦμα χωρεῖν, xal πρὸ δέχα σταδίων 


τὶς Ἱεριχοῦντος στρατοπεδεύονται. 

K'. Βωμὸν δ' &x τῶν λίθων ὁ Ἰησοῦς ἱδρυσάμενος, 
οὓς ἕχαστος τῶν φυλάρχων κατ ἐντολὴν αὐτοῦ ix 
τοῦ βνθοῦ τοῦ Ἰορδάνου ἀνείλετο, ἔθυεν ἐπ) αὐτοῦ, 
xal τὴν ἑορτὴν τοῦ Πάσχα ἑώρταζε. Ἰότε δ᾽ αὐτοὺς 
xai τὸ Μάννα ἐπιλελοίπει, χρησαµένους αὐτῷ ἐπὶ 
τεσσαράκοντα Ern. "Ηδη γὰρ εὐπόρουν &x τῆς χώρας 
πάντων, ὦνπερ ἑδέοντο. Tjj δὲ πρώτῃ τῆς ἑορτῆς 
ἡμέρᾳ τῇ πολιορχίᾳ τῆς Ἱεριχοῦντος ὁ Ἰησοῦς 
ἐπεχείρησεν, οὕτω ταύτην διατιθέµενος. Τὴν Κιδω- 
τὸν οἱ ἱερεῖς φέροντες, περιώδενον τὸ τείχος, ἁπτά 
σαλπίζοντες Χχέρασι. Καὶ ἡ Ὑερουσία παρείπετο, 
εἶθ᾽ ὑπενόστουν εἰς τὸ στρατόπεδον. Καὶ τοῦτο ἐπὶ 
ἓξ ἑποίουν ἡμέρας. Tf, δὲ ἑθδόμῃ τὰ αὐτὰ ποιησάν- 
των, χαὶ Περιελθόντων ἑπτάχις, τὸ τεῖχος κατέπεσε, 
xai ὁ λαὸς εἰσελθὼν, πάντας ἔἕχτειναν, χαὶ τὴν πόλιν 
ἑνέπρησαν. Την 65 'Ῥαὰδ µόνην σὺν τοῖς οἰχείοις 
ἔσωσαν οἱ χατάσχοποι, Φοινιχίδα πρὸ τῆς οἰχίας 
ἁπαιωρήσασαν. Καὶ Ἰησοὺς ἀγροὺς αὑτῇ ἀδωρήσατο, 
xai Ίγε διὰ τιμῆς. Κατὰ δὲ τῶν ἐγείρειν αὖθις βου- 
ληθησοµένων τὴν πόλιν ἀρὰς ἔθετο, στερηθῆναι μὲν 
ποὺ πρώτου παιδὸς, τὸν θεµελίους βαλλάμενον, τὸν 
τελεμώσαντα δὲ ζημιωθῆναι τὸν νεώτατον. Πολὺ δὲ 
πλζθος ix τῆς πόλεως ἀθροίζεται ἀργύρον τε καὶ 
χρυσοῦ, xal ἅπαν ἀνετέθη τῷ θεῷ, ὡς τῶν χατωρ- 
θωµένων ἑσόμενον ἀπαρχήν. ἸΑπείρητο γὰρ πᾶσιν 
ἐχ τούτου τι σφετερίσασθαι. "Αχωρ δέ τις ἐχ τῆς 
Ἰούδα φυλῖς, ὑφάσματι χρυσοῦφεῖ περιτυχὼν, xal 
µάζη χρυσοῦ ἑλχούσῃ σίχλαυς διαχοσίους, ἰδιώσατο 
ταύτα, χατορύξας àv τῇ σχηνῇ. Μετά ταῦτα πολέ- 
µου συστάντος τρέπονται οἱ "E6paiot, xat πίπτουσιν 

Ῥλτποι. G5. CXXXIV. 


XX. Jesus in ara ex lapidibus, quos ipsius jussu 
quilibet tribunus ex alveo Jordanis sustulerat, 
immolat, et festum Paschatis celebrat. Eodemqve 
tempore manna eos defecit, quo per annos quadra- 


. ginta fuerant. usi. Jam enim ex agris omnia 46 


quibus opus erat, suppetebant. Obsidionem Hieri- 
chunUs Jesus primo die festivitatis est auspicatus, 
re sic instructa. Sacerdotes arcam gestantes moenia 
circumibant, septem cornua inflantes, senatus pone: 
sequebatur, post in castra redibant. Idque sex die- 
bus cum fecissent, ac die septimo repetiissent, et 
septies circumissent, murus concidit, populus in- 
gressus, omnes occidit, et urbem incendit. Solam 
Haabem cum suis, signo illo pro foribus conspecto, 
exploratores conservarunt : Jesus etiam agro dona- 


p vit, et honorifice tractavit. Si qui vero urbem in- 


ttauraturi essent, eos diria hujusmodi est 
detestatus, ut qui fundamenta jaceret, primogenitum 
amitteret : qui perficeret, nata minimum Πα. 
Magna auri et argenti ουρία ex manubiis urbis 
coacta, Deo universa conseeratur, primitiz: rei bene 
gesue : ac omnibus interdicitut, ne quid inde sibi 
usurpent. Sed Achor quidam Judaic:e tribus, textum 
quoddam ex auro, et auri massam, que siclos 
ducentos pendebat, nactus, retinet, ac in taberna- 
culo suo defodit. Post orto bello, in fugam vertun- 
tur. Hebrzi, triginta sex ex eis interfectis. Eam 
cladem populus :egerrime tulit. Jesus in faciem 
prolapsus deprecatur Deum : οἱ oraculo edoctus, 
sacrilegium esse factum, judicium sorti cominittil , 
" 


191 


JOANNIS ZONAR E 


108 


qa eum in Achorem incidisset, fatetur ille facinus, A αὐτῶν ἄνδρες EE xal tpráxovta. Τοῦτο σφόδρα «b 


res - subreptas profert, ipse eum suis lapidatur : 
Jesus Naim obsidione capit. Ca:terum Gabaonitz, 
eorumque finitimi, cum 2d Chananzos pertinerent, 
veriti ne itidem ut Hierichuntii et Naitze tractaren- 
tur, legatos ad Jesum mittunt, se longissime inde 
habitare dicentes, neque genere cum Chanausis 
eonjunctos, (edus inire cum Israclitis, et jungere 
.aMmicitiam cupere. Jesus. postulatis eorum an- 
nuit. Post, ubi eos Clhananez geniis cesse intel- 
Jexit : eum eis ob dolum expostulat. llli necessita- 
tem excusant, atque excidii metum, Tum Jesus, ne 
datam fidem violaret, publicos servos eos facit. Sic 
Josephus. Sed liber Jesa ait, eos lixas et. calones 
totius Synagoga el divini altaris esse factos. Ga- 
baonitas a rege Hierosolymorum ob ícdus cum 
israelitis initura, bello petitos, Jesus defendit, 
hostes in fugam vertit, fugientes 47 persequitur. 
Quo przlio et grando solivo majer, et fulmina cc- 
Hus in hostes irruerunt : εἰ dies facta longior, 
cursum solis ad Jesu preces sistente Deo, ne 
superveniu nectis hostes elaberentur. Reges etiam 
in quodam specu delitescentes, deprehensi, occi- 
dupter omoes. His rebus gestis, Jesus in Chananze 
montana regreditur, ibique magna cede edita, et 
opima prada parta, in Galgalia castra sese recipit : 
quibus ex eo nomen erai factum, quod Israelitz 
se οἱ eervituto A&gyptiaca et erumnis deserti libera- 
(08 esse cognoscerent. Nam Galgala Hebrais liber- 
(atem signilcat. Cum autem Chapanai Libanum 
montem accolentes, et qui iu campestribus habita- 
baut, Palestinis in auxilium aseitis, bellum eis 
inferrent, atque in exercitu haberent. armatorum 
trecenta millia, oquitum decem millia, οἱ millia 
curruum triginta, Deo victoriam Israelitis pollicito, 
prelium atrox committitur : quo hostes universi, 
paucis exceptis, perierunt, regibus etiam cesis. 


πληθος ἐλύπησε. Καὶ Ἰτσοῦς ἐπὶ στόµα πεσὼν 
ἐδέετο τοῦ Θεοῦ. Χρηματισθαὶς δὲ κλοπῆν γενέσθαι 
τῶν χαθιερωθέντων χρημάτων, x)tpp τὴν κρίσιν 
ἐπέτρεφεν. Ἐπὶ δὲ τὸν "Αγωρ τοῦ χλέρου πεσόντος, 
ὁμολογεῖ τὴν χλοπὴν ἐχεῖνος, Χαὶ παράγει τὰ φώρια. 
Καὶ ὁ μὲν λίῦοις ἀναιρεῖται, σὺν τοῖς αὐτοῦ * Ἰησοὺς 
δὲ πολιορχεῖ τὴν Nutv, xal ταύτην αἱρεῖ. Γαδαω- 
νῖται δὲ xat ol Exelvotz περίοικοι, Χαναναίοις προσ- 
ἠχοντες, φοθηθέντες ὡς τοῖς Ἱεριχουντίοις χαὶ τοῖς 
περὶ Natv τὰ ὅμοια πείσονται, πρεσθείῖαν ἀποστέλ- 
λουσι πρὸς τὸν Ἰησοῦν, ποῤῥωτάτω λέγοντες χατ- 
οιχεῖν, μηδὲ Ὑένους χοινωνεῖν Xavavalor;, καὶ σπον- 
δὰς πρὸς αὐτοὺς θέσθαι ζητοῦντες τοὺς Ἱσραηλίτας, 
xai σννθῄχας φιλίας. Ἰησοῦς οὖν φιλίαν ποὺς αὐτοὺς 


B ἐποιῄσχτο. Γνοὺς 5 ἔπειτα τούτους τοῦ Ὑένους ὄντας 


τῶν λαναναίων, τῆς ἁπάτης αὐτοῖς ἐνεχάλει. Οἱ δὲ 
ἐξ ἀνάγχης ἔφασαν τοῦτο πρᾶξαι, δεδιότες τὸν ὅλε- 
θρον. Καὶ Ἱπσοῦς, ἵνα μὴ παραδαίη τὸν ὄρχον, 
δημοσίους αὑτοὺς ἁποδείχνυσιν. Όὔτως Ἰώσηπος. 
Ἡ δὲ βίδλος τοῦ Ἱτσοῦ περιέχει, ὅτι χατέστησεν 
αὐτοὺς ξυλοχόπους xai ὑδροφόρους πάσῃ τῇ συν- 
αγωγῇ, xaX τῷ θυσιασττρἰῳ τοῦ Θεοῦ. Ἐπιθεμένου 
δὲ τοῖς Γοθαωνίταις 900 βἀσιλέως τῶν Ἱεροσόλύμων, 
διὰ τὰς πρὸς Ἑδραίους σπονδὰς, 6 Ἰησοῦς αὐτοῖς 
συμμαχεῖ, xai τρέ-εται τοὺς ἑναντίους, xol τραπέν- 
τας ἑδίωχεν. "Ove xal οὐρανόθεν χάλαζά τε τῆς 
συνήθους µείνων, xal χεραυνοὶ τοῖς πολεµίοις ἐπ- 
έπεσον * xal fj ἡμέρα ηῦξητο, τὸν δρόµον τοῦ tÀlou 
στήῄσαντος τοῦ Θεοῦ, ὀντεύξει τοῦ Ἰησοῦ, fva pi, 
νυκτὸς ἐπελθούσης, διαφύγωσιν οἱ πολέμιοι, Kata 
λαμθάνονται δὲ xal οἱ βασιλεῖς Ev εινι σπηλαίῳ 
κρυπτόµενοι, xai xt&ivovtat πάντες. Ἱησοῦς δὲ 
ἑπανῄει πάλιν τῆς Χαναναίας ἐπὶ τὴν ὀρεινὴν, χαὶ 
πολὺν φόνου νῶν àv αὐτῇ ἐργασάμενὸς, καὶ λείαν 
λαδὼν, εἰς τὸ kv Γαλγάλοις ἦλθε σερατόπιδον. Ἐκλή - 
θη ὃ ὁ τόπος τοῦ στρατοπέδου Γάλγαλα, ὡς Ίδη 


ἑαυτοὺς ἐλευθέρους τῶν Αἰγυκτίων καὶ τῆς κατὰ τὴν ἔρημον ταλαιπωρίας γνόντων τῶν Ἰσραηλιτῶν. Γάλγαλα 
γὰρ τὴν ἐλευθερίαν Ἑθραΐοι καλοῦσι. Ἑτρατεύουσι δ' ἐπ αὐτοὺς ol περὶ Λίδανον Χαναναῖοι, xai οἱ ἓν 
τοῖς πεδινοῖς Παλαιστηνοῖς συμμαχούμενοι. ᾿Ηνδ᾽ 6 στρατὸς ἐχείνων ὁπλιτῶν μυριάδες τριάκοντα, µύριοι δ 
ἱππεῖς, xoi τρισμύρια ἅρματα. Νίκην δὲ «o0 Θεοῦ ἐπαγχειλαμένον, παρτερὰ μάχη vivecat, ὡς πᾶν τὸ 


στράτευμα τῶν ἐχθρῶν, πλὴν ὀλίγων, διαφθαρῆναι, καὶ τοὺς βασιλεῖς δὲ πεσεῖν. 


XXI. Annus tum quintus exierat, neque Chana- 
naorum quisquam erat reliquus, cum Jesus taber- 


KA'. "Έτος δὲ πέµμπτον ἤδη παρεληλύόθει, xol 
Χαναναίων οὐκέτι οὖδεὶς ὑπολέλειπτο. Ἰησοὺς δὲ 


uaculum in oppido Selomo collocat, donec templum D ἑστᾷ τὴν σκηνὴν κατὰ πόλιν Σηλὼμ, ἕως οἰχοδομῆ- 


aedificandi daretur occasio ; ac populi universi con- 
cilio indicto, captas urbes enumerat, oxsosque 
hostium exercitus, e£ ut triginta eoruim regos 
interfecti essent. Urbes autem quz superessent 
mnunitissimas , diuturnam postulare obsidiouem 
asserebat, et Transjordaninorum auxilia jam domum 
remitenda censebat. Duabus igimr iribubus et 
semissi, quarum viri erant quinquagies ruille, ad 
8ua redeundi potestatem facit. Illi, Jordane superato, 
aram in ripa constituunt. Qua de causa. tumultu 
inter Israelitas excitato, decem honoratos viros una 
cum Phinee legatos mittunt, de ara exsirueta 
expostulantes. Illi non rerum novandarum studio 
se arám fecisso respondent, sed ut monimento 


σαι αὐτοῖς ναὺν Ὑένηται. Σνναγαγὼν δὲ τὸν λαὺν 
εἰς Σηλὼμ, τὰς ἑαλωχυίας τῶν πόλεων ἀπηρίθμει, 
xai ὥσαι τῶν ἑναντίων διεφθάρησαν στρατιαὶ, xal 
ὡς τριάχοντα βασιλεῖς αὐτῶν ὁ Λεκτάνθησαν. Τὰς δὲ 
περιλειφθείσας ἔτι πόλεις πολυχρονίου δεῖσθαι πο- 
λιορκία, à ὀχυρότητα ἔλεγε, καὶ ἠξίου τοὺς ἐχ τῆς 
περαίας τοῦ Ἰορδάνον συνεξορμήσαντας αὐτοῖς, 
ἀπολύειν ἤδη πρὸς τὰ οἰχεῖα. Καὶ προσχαλεσάµενος 
τοὺς Ex τῶν δύο φυλῶν, χαὶ τῆς ἡμισείας, Λενταχισ- 
µυρίους ὄντας, πρὸς τὰς χληρουχίας αὐτῶν ἑπέτρε- 
πεν ἀπελθεῖ». UL δὲ διαδάντες τὸν Ἱορδάνην, βωμὸν 
ἐπὶ «fj ὄχθῃ ἱδρύονται. Ὁ θόρυόθον τῷ πλῆθει τῶν 
Ἱσραηλιτῶν ἐνεποίησε. Πέμπουσιν οὖν ἐπ᾽ αὐτοὺς 
δένα τῶν ἐντίμων, xal Θιγεὲς, αἰτιώμενοι περὶ τοῦ 


109 ANNALIUM LIB. 1. | 110 
βωμοῦ. OL δὲ ph χατὰ νεωτερισμὸν ἀναστῆσαι τὸν A esset. posteris necessitudinis ejus, quse sibi cum 


βωμὸν ἔλεχον, εἰς δὲ τεχµήριον τοῖς ἑξής τῆς πρὸς 
ὑμᾶς οἰχειότητος. "Eva γὰρ θεὸν γινώσκειν, τὸν 
σύμπασι τοῖς Ἑδραίοις χοινόν. Ταῦτα εἰπόντων, 
Φινεὶ; xol οἱ aov αὐτῷ πρὸς τὺν Ἰησοῦν ὑπενόστη- 
cav. Ἰηπουῦς δὲ χληροδοτήσας τῷ πλήθει τὰς χώρας 
ἐν Σιχίµοις διηγεν. Ὑπέργηρος δὲ γεγονὼς, καὶ 
θνῄσχειν Ίδη µέλλων, παραΐνεσιν ἐποιῆσατο πρὸς τὸ 
πλῆθος, καὶ ἐτελεύτησε, βιοὺς ἕτη ἐχατὸν δέκα, ὧν 
οὖν Μωῦσεῖ διέτρεφε τεσσαράχοντα, μετὰ δὲ τὴν 
ἐχείνου τελευτὴν στρατηγῶν πέντε χαὶ εἴχοιι. θνἠ- 
σχει δὲ χαὶ ὁ ἀρχιερεὺρ Ἐλεάξαρ, Φινεὲς τῷ vip 
τὴν ἀρχιερωσύνην λεπών. Μετὰ δὲ ταῦτα, Χαναναῖοι 
ἐλπίσαντες περιγενέσθαι τοῦ τῶν Ἑδθραίων γένους, 
θανόντος Ἰησοῦ, κατ αὐτῶν ἑπεστράτευσαν, τῷ 
βασιλεῖ ᾿Αδωνιθεζὲχ τὴν ἡγεμονίαν πιστεύσαντες. 


«Δηλοϊ δὲ τὸ ὄνομα Κύριος Betéx. ᾿Αδωνὶ γὰρ Ἑδραϊ- 


στὶ χύριος λέγεται. Συμμµίξασαι δὲ τοῖς Χαναναίοις 
αἱ δύο φυλαὶ, fj 900 Ἰούδα καὶ f, τοῦ Συμεών, ερέ- 
πονται αὐτοὺς, καὶ τὸν ᾿Αδωνιθεζὲκ αἱροῦσι, xai 
ἀκρωτηριάζουσιν. Ἑὶλον δὲ χαὶ πόλεις πολλὰς, xol 
τῶν Ἱεροσολύμων thv κάτω κόλιν, xal τοὺς ἑνοι- 
χοῦντας ἀπέχτειναν. Της 6 ἄνω δυσχερὴς ἣν ἡ πο- 
λιορχία, φύσει τε τοῦ χωρίου, xai τειχῶν ὀχυρότητι. 
Ἑλόντες δὲ xai thv. Χεθρὼν, ἅπαντας διεχρῄσαντο, 
xal ἔδωχαν αὐτὴν τῷ Χάλεῦ εἰς χλῆρον, χαθὼς 
Μωῦσῆς ἐνετείλατο. Καὶ τοῖς τοῦ Ἰοθὸρ ἁπογόνοις, 
ἁγχιστεῦσιν οὖσι Μωῦσέως, vv προσεκλήρωσαν, 
ὅτι τὴν «ατρίδα γαταλιπόντες, συνείποντο àv τῇ 
ἑρήμῳ τῷ t&v Ἕδραίων λαφ. Αἱ δὲ ἓξ Ἰούδα xai 
Συμεὼν φυλαὶ µεγάλως εὐδαιμονήσααάαι, τὰ ὅπλα 
κατέθεντο. Τὰ Βαΐθηλα δέ γε πολιορχοῦσα ἡ φυλὴ 
τοῦ Ἐφραϊμ, οὐδὲν ἥννε. Συλλαδόντες δέ τινα τῶν 
ες πόλεως, πίστεις καρέσχον αὐτῷ, καραδόντα τὴν 


6 


illis intercederet. Unum enim sese Deum agnoscere, 
omnibus Hebr»is communem. His auditis, Phinees 
cum suis ad Jesum revertitur. Is provincia sorte 
inter populum distributa , Sicimis degebat : ac 
senio confectus, et jamjam moriturus, populo 4& 
officii admonito, obit, cum annos vixisset ceutun: 
et decem, quorum cum Mose versatus fuerat qua- 
draginta, et post ejus obitum exercitum duxerai 
quinque el viginti. Moritur et Eleazarus pontifex, 
fllio Phinei sacerdotio relicto. Post obitum Jesu 
Chanaunzi, gentis Hebrz superanda spe concepto, 
bellum faciunt, Adonibezeco imperatore creato, 
quod nomen Hebrwis Dezeci dominum sonat. Cum 
his du: tribus, Judaica et Sjmeonia, congresss, 
in fugam vertunt hostes, Adonibezecum captum 
mutilant. Multa item oppida cepere, et inferiorem 
Hierosolymorum urbem, habitatoribus ocelsís. 
Verum superioris difficilis erat obsidio, tam situ 
quam moenibus permunitz,. Chebronem etiam 
captam, civibus interfectis, Calebo in sortem 
dederunt, ut mandarat Moses. Jothoris quoqtie 
posteris, Mosis affinibus, agros assignarunt, quod is 
patria relicta, populum Hebraeorum in deserto 
secutus esset. At Judaica et Symeonía tribus, ma- 
gnam adeptz felicitatem, arma posuerunt; Ephrai- 
mitz vero, Bethelis obsidione frustra tentala, cum 
civem ejus urbis cepissent, incolumitatem illi et 
cognatis ejus promittunt, si urbem proderet. Is, 
urbe prodita, conservatuf : illi, civibus occisis, 
arbem occupant. Benjamite, quibus Hieroso- 
lymorum urbs obvenerat, tribyto imposito, incolis 
divinum mandatum pepercerunt. Idem etiam alie 
tribus sunt imitatz. 


πατρίδα σώσειν, xal αὑτὸν xal τοὺς συγγενεῖς. Καὶ ὁ μὲν οὕτως προδοὺς, σώζεται μετὰ τῶν οἰχείων. 
Οἱ δὲ, ατείναντες τοὺς οἰχοῦντας, εἶχον τν πόλιν. Βενιαμῖται δὲ τῆς ᾿Ἱεροσολύμων πόλεως λαχούσης 
αὐτοῖ-, φόρους τοῖς κατοίκοις ἐπέθεντο, ζὴν συγχωρήσαντες παρὰ τὴν Oclav διαταγἠν. Ὁμοίως τε 


&zelovv xal αἱ αλλαι φυλα[. 

KB. "δη δ᾽ εὐθηνουμένους τοὺς ἐξ Ἱσραὴλ 
διέφθειρεν ἡ ερυφὴ, xal τοὺς θείους νόμους παρ- 
ἐδαινον, χαὶ πρὸς τὸ πονεῖν διέχειντο ἀηδῶς, xal ἡ 
ἀριστοχρατία ἐξέλιπε (40), xal dj γερωσία οὐχ áxs- 
δείκνυτο. Ὅθεν στάσις αὐτοὺς καταλαμθάνει δεινὴ, 
ἰξ αἰτίας τοιαύτης. ᾿Ανὴρ Αενῖτης τὴν σύζυγον 
ἐπαγόμενος, ix Βηθλεὲμ οὖσαν, οἴκαδε ne. 
δη δ' ὁψίας οὕσης ἐπιξζενοῦται παρὰ πρες- 
θὖτῃ τινὶ ἐν Γαθαὼ wi, φυλῆς τῆς Βενια- 
µίτιδας. Νεανίαι δὲ Γαθαωνῖταί τινες, «b γύναιον 
θεασάµενοι, ἦκον ἁπαιτοῦντες αὐτό. Tou δὲ κρεσ- 
έώτου μὴ διδόντος, ἀποκχτείνειν ἠπείλουν. Ὁ δὲ 
tfc ἑαυτοῦ θυγατρὸς αὐτοῖς παρεχώρει, ἵνα μή 
τι βίαιον ὑποσταῖεν οἱ ἐκιξενωθέντες αὐτῷ. 'Ap- 
πάσαντες 0 ἐκεῖνοι τεὺ Υγύναιον ἀπηλλάγησαν, 
καὶ δι ὅλης τῆς νυχτὺς ἑμφορηθέντες αὐτῆς, 
ἀφῆχαν ἀρχομένης ἡμέρας. Ἡ δὲ τῇ τε vo- 


XXII. Israelitas rebus secundis jam florentes, 
luxuria corrupit, ut et divinas leges violarent, et 
ad laborem segnes essent. Desierat etiam optima- 
tum magistratus, neque amplius senatus legeba- 
tur. Itaque atrox. seditio inter eos oritur, tali. da 
causa. Levita quidam conjugem Bethleemiticani 
domum abducturus, apud senem quemdam Gabaone, 


' Benjamitice tribus oppido, vesperi divertitur. Ibi 


quidam adolescentes Gabaonitz, cum mulierculam 
vidissent, adsunt, eam flagitantes. Seni recusanti, 
necem minitantur. lile filiam suam eis poiius offert, 
modo hospites a yi et injuria tueatur. Verum illi non 
nisi rapta muliercula discedunt, eamque per totam 
noctem pro libidine sua subagitatam, diluculo di- 
mittunt. At illa οἱ nocturna seerumna, et pudore 
A9 mariti, et dolore oppressa , exhalat animam. 
Tum maritus, mortua in duodecim partes secta, 


Varie lectiones et note. 


(43) Kal ὁ εριετοκράτης ἐξέλιπε. | Magistratus 
al vriennium praeesse solitus. Kat ἡ ἀριστοκρατία 


ἑξέλιπε., rectius in Viennensi codice et in Reg. et 
Colb. legitur. 


11 


calamitate et auctoribus illius expositiS. Israclitze 
igitur feciales Gabaonem mittunt, qui ei facinori af- 
fines ad supplicium exposcant, lllis non dedenti- 
bus, bellum inferunt: ac bis acie congressi, a 
Denjamitis in fugam vertuntur. Tandem per Pbi- 
neem sácerdotem deprecantur Deum, et sic aggressi 
Benjamitas ita cedunt, ut tantum pc ex eis super- 
essent, qui in vicinos montes diffugerunt. Israe- 
lite Gabaonem incendunt mulieres et pueros om- 
nes perimunt, idem in ceteris etiam urbibus fa- 
ctum. Quin et Jabis Galaditicge urbis incolas cum 
uxoribus et liberis occidunt, ob recusatam belli 
illing societatem, quadringentis virginibus exceptis, 
quas Benjamitarum reliquiis prebucrunt, ut con- 


juges haberent, miserti calamitatis eorum : suscepta P 


eliam cogitatione, quemadmodum reliqui ducenti 
conjugibus potirentur. Pridem enim jurejurando 
interposito, facinoris illius odio sanxerant, ne quis 
filiam Benjamite uxorem desponderet. Ea We re 
deliberantibus visum, non quidem dandas illis ob 
jusjurandum, sed concedendui αἱ ipsi raperent 
virgines, quas sibi thalamo sociarent, ipsis neque 
prohibentibus , neque incitantibus. lloc decreto 
facto, Benjamite rem exsecui sunt. Cum autem 
Israelite longo jam tempore bellice rei studium 
interinisissent, contempserunt eos Chananzi, qui- 
busdam urbibus ademptis. Dan tribus in montem 
confugit, atque inde in mediterranea sedes tran- 
tolit. Israelitis cum et Chananzorum instituta 
usurparent, et suam reipublice formam asperna- 
rentur, Numen infensum exstitit. Itaque Cliugarga- 
thaimus Assyriorum rex bellum eis infert, et gra- 
via tributa imperat, quibus octo annos premuntur : 
donec vir quidam strenuus Judaice tribus, no- 
mine Gothoniel, paucis sociis ex oraculo compara- 
tis, Assyriorum apud se presidium cadit: ac 
pluribus deinde confluentibus, Assyrios pra!io 
victos amovet. Re bene gesta, imperium et judi- 
candi potestas a populo ei decernitur. Qui cum ma- 
gistratu ad annos quinquaginta functus, vitam cum 
morte 50 commulasset : Israelitze sine magistratu, 
sine metu Numinis viventes, ab Eglone Moabi. 
tarum rege subacti, annua tributa pensitarunt. Is 
llierichunte zdificata regia, dum per annos decem 
el octo variis illos malis exagitat, adolescens qui- 
dam Benjamiticz tribus, nomine Aothus, quem Ju- 
dam vocatum Josephus asserit, homo confidens 
et robustus, se in Eglonis familiaritatem insinuat, 
aulam ejus frequentans, et blanditiis hominem sihi 
devinciens. Hic aliquando cum duobus (amulis, 
Egloni munera ferens, clam sicas gestat : cumque 
jam meridies esset, satellitibus ad sua digressis, 
nactus eum solum, pro familiaritate ingreditur, se- 
ductumque, ut arcani dicturus aliquid ictu op- 
portuno illato tyrannum perimit. Digressus Hieri- 


JOANNIS ZONAR.E 
ad siggulas tribus unam portionem mittit, [et A χτερινῇ ταλαιπωρίᾳ, 


118 
καὶ τῃ Tob; τὸν ἄνδρο 
αἰσχύνῃ, xai τῇ λύπῃ χατἀθληθεῖσα, διαπεφώ- 
νηχε. Καὶ ὁ ταύτης àvo εἰς µέρη δώδεχα διελὼν 
τὴν θανοῦσαν, διέπεµφε µέρος εἰς ἑχάστην φυλὴν, 
τό τε πάθος διδάξας αὐτοὺς, xol τοὺς αἰτίους τῆς 
συμφορᾶς. Πέμπουσιν οὖν πρὸς τὴν Γαδαὼ, τοὺς 
παρανοµήσαντας ἐξαιτούμενόι. Οἱ δὲ οὐκ ἐξέδοσαν. 
Ai φνλαὶ δ᾽ ἐπεστράτενον ἐπ᾽ αὐτούς. Καὶ δὶς συµ- 
θαλόντες τοῖς Βενιαμίταις, ἡττῶνται οἱ "Iapar Iac. 
Εἶτα διὰ Φινεὰς τοῦ ἀρχιερέως δέονται τοῦ θεοῦ, 
xai οὕτω συµδαλόντες τοῖς Βενιαμίταις ἐχράτησαν, 
ὡς πάντας αλὴν ἑξαχοσίων πεσεῖν, oi πρὸς τὰ πλη- 
σίον ὄρη χατέφυγον. Οἱ δὲ Ἱσραηλίται ἐνέπρησᾶάν 
τε τὴν Γαδαὰὼ, καὶ τὰς γυναῖκας καὶ τοὺς παῖδας 
πάντας διεχειρἰσαντο᾿ xai ἐπὶ ταῖς ἄλλαις δὲ πόλε- 
σιν αὑτῶν ὁδρῶσι τὰ ὅμοια. Καὶ Ἰαθεὶς δὲ Γαλααδί- 
ειδος πόλεως, ὅτι μὴ συνεµάχησεν αὐτοῖς, φονεύονσι 
τοὺς κατοίχονς σὺν τέχνοις xal γυναιξὶ, πλὴν τετρα- 
κοσίων παρθένων, ἃς τοῖς περισωθεῖσι τῶν Bev.a- 
μιτῶν παρέσχον, ἵνα συνεύνους ayolev αὐτὰς, τῆς 
συμφορᾶς αὗτους Χατοιχτείραντες. Ἐσχόπουν δ' 
ὅπως χαὶ οἱ λοιποὶ διαχόσιοι γυναιχῶν εὑπορήσωσιν. 
"Opxou; γὰρ ἔθεντο πρώην, διὰ τὸ τόλµηµα, µη- 
δένα δώσειν θυγατέρα πρὸς Υάμον Βξνιαμίτῃ. Καὶ 
ακοποῦσιν ἔδοξεν, αὐτοὺς μὲν μὴ διδόναι διὰ τὸν 
ὄρχον, τοῖς δὲ Βενιαμίταις ἐξεῖναι παρθένους &p- 
πάζουσι συνοιχἰζειν ἑανυτοῖς, αὐτῶν μὴ χωλυόντων, 
µή τε προτρεποµένων. Καὶ τοῖς μὲν οὕτως ἔδοῖε 
περὶ τούτων. Οἱ δὲ Βενιαμῖται εἰς ἔργον τὰ δόξαντα 


C Ίγαγον. δη δὲ πρὸ μακροῦ τῶν Ἱσραηλιτῶν παν- 


σαµένων τοῦ µάχεσθαι, Χατεφρόνησαν οἱ Χαναναῖοι 
αὑτῶν, χαὶ πόλεις ἀφείλοντο ἐξ αὐτῶν. Οἱ δὲ τῆς 
τοῦ Δὰν φυλῆς εἰς τὸ ὄρος χατέφυγον, κἀχεῖθεν εἰς 
τὴν μµεσόχειον µετῳκήχασι. Τοὺς δὲ Ἱσραηλίτας 
µεταλαθόντας τῶν παρὰ τοῖς Χαναναίοις ἐθών, xal 
τῆς σφετέρας πολιτείας καταφρονῄσαντας, δι ὀργῆς 
τὸ θεῖον πεποίητο. Στρατεύει volvov ix αὐτοὺς ὁ 
τῶν Ασσυρίων βασιλεὺς Χουγαργαθαῖμ (44), xai 
φόρους βαρεῖς ἐπιτάσσει αὐτεῖς, ofc ἐπὶ ὀχτὼ ἑνι- 
αυτοὺς ἐπιέζοντο.. Elsa δραστἡριός τις ἀν]ρ Ex τῆς 
Ἰούδα φυλῆς, Γοθονι]λ χεκληµένος, βραχεῖς τινας 
προσεταιριςεάµενος χατὰ θεῖον χρησμὸν, τὴν παρ' 
αὐτοῖς τῶν ᾿Ασσυρίων διαφθείρει φρουράν. Σννηγ- 
µένων 65 μετὰ ταῦτα πλειόνων, µάχῃ τοὺς 'Ascv- 
ῥίους νιχήσας, ἁπώσατο. xal ἄρχειν ᾖρέθη διὰ 
τοῦτο τοῦ πλήθους, χρίνειν τε τὸν λαόν. "Oc ἐπὶ 
πεντήκχοντα ἔτη τὴν ἀρχὴν ἀνύσας, µετήλλαξε τὴν 
ζωήν. ΄Άναρχοι δὲ ὄντες οἱ Ἰσραηλίναι, xai τοῦ 
θείου χαταφρονοῦντες, παρὰ τοῦ τῶν Μωαθιτῶν 
βασιλέως Αἰχλὼμ αὑτους ὑποτάξαντος, ἑτησίας 
εἰσφορὰς ἐπετάχθησαν. "Oc ἐν Ἱερικοῦντι βασίλεια 
δοµησάµενος, ἐπὶ ἐνιαυτοὺς ὀκτωκχαίδεχα πολυειδώς 
ἑχάχου αὐτούς. Νεανίας δέ τις Βενιαμίτης ᾽᾿λὼθ 
τοὔνομα (Ἱώσηπος δὲ ᾿Ιούδαν τοῦτον καλεῖσθαι 
λέγει), τολµητίας xai ῥωμαλέος, συνήθης Υίνεται 
τῷ Αἰγλὼμ, xal συνεχῶς παρ) αὐτὸν ἐφοίτα θω- 


Varie lectiones et Πο. 


(44) Xov yapra0ati Cod. alter e Wol(i :nis, Xovsxapa0ata. Colbert, Χουσπασαθαϊμ. 


113 ANNALIUM LIB. {- 114 
πεύων τὸν ἄνδρα, xaX ὑπερχόμενος. Οὗτο; σὺν δυσὶν A chuntiis auetor (it vindicanda lihetiatis. lli arma 
οἰκέταις ποτὲ δῶρα χοµίζων τῷ Αἰγλὼμ. ξ:φίδιον — capiunt. Eglonii satellites, rege invento mortuo, in 
ἔφερεν ἀφανῶς. Καὶ τῆς ἡμέρας ἤδη μεσούσης, χαὶ fugam versi, a persequentibus civibus occiduntur. 
τῶν φυλάχων πρὸς ἑανυτοὺς ἀπεληλυθότων, µεµονω- — Sic Israelite ex Moabitica servitute liberantur. 
µένον εὑρὼν αὐτὸν, εἴσεισιν ὡς συνήθηςι xat µόνον — Aoth suffragio populi princeps creatus, cum annos 
ἀπολαθὼν αὐτὸν, ὡς δἠ τι μυστιχώτερον προσοµι- — octoginta prefuisset, : moritur. Post hunc Megar 
Afjswv αὐτῷ, πλήττει χαιρίως τῷ ξιφιδίῳ, xat &v- — Dinachi filius, multis Barbarorum osis, anno 
αιρεῖ. ᾽Απελθὼν δὲ πρὺς τοὺς Ἱεριχουντίους, πεί- — primo imperii decedit. 

θει τῆς ἐλενθερίας ἀντιποιεῖσθαι. Καὶ οἱ μὲν ὠπλίζοντο, οἱ δὲ περὶ τὸν Αἰγλὼμ, vexpbv αὐτὸν εὑρόντες 
εἰς φυγἣν τρέπονται, xal διωχόµενοι διαφθείρονται. Καὶ οὕτως 'ΕἙβραῖοι τῆς τῶν Μωαθιτῶν δουλείας 
ἐλευθεροῦνται. Tip δὲ 'AG0, ἡ τοῦ πλίθους ἀρχὴ ἐγχεχείριστα, ὃς ἐπ ἔτεσιν ὀγδοήκοντα τοῦ λαοῦ 
ἠγησάμενος, τὸν βίον κατέλυσε. Μετὰ δὲ τοῦτον Μεγὰρ υἱὸὺς Αινὰχ ἄρξας, ἐν τῷ πρώτῳ τῆς ἀρχῆς 
ἐνιαυτῷ τετελεύτηχε, πατάξας τῶν ἀλλοφύλων πολλούς. 

KI". Tou δὲ λαοῦ τῶν ᾿Ἑδραίων τοὺς θείους πα- XXIII. Israelitis autem ob violatas divinas le- 
pa6alvovso; νόμους, ὠργίζετο ὁ θεὸς ’ xal Σισάρας, — ges irato Deo, Sisaras Jabis Chananzorum regis 
ὁ τοῦ Ἰαθεὶμ βασιλέως τῶν Χαναναίων ἀρχιστρά- β dux eos aggressus, graviter afflixit, et tributarios 
τηγος, ἐπελθὼν αὗτοῖς, ἑκάχωσέ τε σφόδρα, xai — effecit: in quo statu annos viginti permanserunt. 
φάροις ὑπέδαλε, xal εἶχον οὕτως ἐπὶ ἐνιαυτοὺς c(- — Tum Debora, fatidica mulier (apem Latinie sonat), 
χοσι. Δευώρα δὲ τις πραφῆτις (δηλοῖ δὲ τὸ ὄνομα — exorato Deo, Baracum virum ex Nephthalia tribu , 
jiélic00ay) ὑπὲρ τοῦ λαοῦ ἱχέτενσεν τὸν Θεόν. Καὶ — illius juseu ducem ereat ; fulgur Hebraeis id nomen 
6 8sà; ἐπένευσε, xal στρατηχὸν αἱρεῖσθαι χελεύει — significat. Hortatur ut decem millibus virorum, 
Bzpàx, ἀστραπὴν δὰ τοῦτο σηµαίνει κατὰ τὴν — quemadmodum Deus jusserit, assumptis , hostes 
"E6palov διάλεκτον * ἦν 6' ἐχ τῆς Νεφθαλίδος φυλῆς — invadal: ipsa petente illo una proficiscitur, imperii 
6 ἀνήρ. Καὶ ἡ Δευώρα τὸν Βαρὰχ προετρέφατο κατὰ — particeps. Pralio cum decem illis millibus adver- 
τῶν πολεμίων ἱέναι μετὰ νέων µυρίων, τοῦτο κε- 689 Sisarom commisso magnus imber delabitur, et 
λεύοντος ιοῦ Θεοῦ. 'O δὲ χἀχείνην ἁπῄτει συστρα- — grando erumpit, quz a vento in hostium faeiem 
τηγεῖν. Πείθεται ἡ vovh, καὶ µάχης σὺν τοῖς µυρίοις  -acta, aspeetum illis eripiunt itaque ; in fugam in- 
συῤῥαγείσης αὐτοῖς πρὸς τὸν Σισάραν, ὄμόρος xa- — clinant, in qua Bisaras etiam ad mulierem quam- 
τλχεῖται πολὺς, xal χάλαζα καταῤῥήγνυται, Ταῦτα — dam Jaclem nemine confugit, ut ab ea oecultare- 
δὲ x21à πρόσωπον viv πολεμίων ὑπὸ τοῦ ἀνέμου tur. Illa excipit hominem, et lac bibendum prsebet : 
ἠλαύνετο, xal ταῖς bjsaw ἐπεσχότουν αὐτῶν. Κάν- ^ quo epoto, Joel sopitum aggressa, caput ejus clavis 
τεῦθεν ἐνέχλιναν εἰς φυγήν.Φεύγων δὲ xal Σισάρας, — humi affigit, οἱ Baraco mortuum hostem ostendit , 
πρός τινα Ὑγυναῖχα κατέφυγε, χατακρύφαι αὐτὸν — qui armis contra Jabim Chanan:eorum regem con- 
ἀξιῶν. 'IahÀ ὠνόμαστο fj γυνή. 'H δὲ δέχεται αὖ- — versis, et ipsum occidit, et urbem $1 solo equat. 
τὸν, xal ὃ-δωσι γάλα πιεῖν, xal ὃς πιὼν ὕπνωσεν, — Moritur, cum annes triginta imperasset : Debora 
Κοιμωμένῳ 6 αὐτῷ ἐπέθετο "ahh, xai ἆλον διὰ — etiam cirea idem tempus defuncta. Post, Madiani- 
του Xpotágou αὐτοῦ ἑλάσασα, τῷ ἑδάφει προσεπατ- — t: cum Arabibus et Amalechitis Israelitas preelio 
τάλε»σε, xal τοῖς περὶ τὸν Βαρὰκ νεκρὸν τὸν πολέ- — fundunt fugantque. Quorum incursionibus per 
piov δείχνυσι, Στρατεύσας δὲ χαὶ ἐπὶ Ἴχβεὶς βασιλέα — septem annos fatigati, 9c ad egestatem et famem 
Χαναναὰν ὁ Bapàx, αὐτόν τε ἔχτεινε, xal τὴν mÓ- — redacti, divinam opem implorant. Erat tum quidam 
λιν χατέσχαψε. Καὶ στρατηγήσας bx' ἔτη τριάχοντα, — tribus Manasses vir Gedeon, qui manipulos spica- 

ελευτᾷ xal Δευώρας χατὰ τὸν αὐτὸν θανούσης χαι- — rum in torculari secans, quemdam adolescentis 
ϱό». Εἶτα λαδιανίται σὺν ᾽Αμαληχίται; καὶ "Αραϕι, — habitu sibi assistentem videt ; a. quo cum ut Deo 
μάχη τοὺς Ἰσρχηλίτας ἑτρέψφαντο. Καὶ ἐπὶ ἔτη — cbarus οἱ beatus przdiearetur, ille irridens : Hoc 
ἑπτὰ ἐπιτιθεμένων αὐτοῖς, λιμὸς ἣν, καὶ σπά- p scilicet, inquit, sigaum est beatitatis mer, guod tor- 
νις τῶν áva(xalov, xal ἑδέοντο τοῦ Θεοῦ, Γε-  culari pro area utor. Adolescens eum bono animo 
δεὼν δὲ φυλῆς àv Μανασσῃ, δράγµατα σταχύων εἰς — ease jubet, ac propere vindicasnds popularium li- 
τὸν ληνὸν ἔχοπτε κρύφα, χαὶ ὁρᾶ τινά ἐν εἶδει νεα- — bertatis curam suscipere. Gedeon eum qui appa-. 
νίσκου παρεστῶτα αὐτῷ, καὶ χαλοῦντος αὐτὸν φίλον — ruerat, orat ne discederet, ac ingressus victimam: 
τῷ θεῷ xai εὐδαίμονα. 'O δ' εἰρωνενόμενος, t&X- — affert. Eam angelus juxta rupem peni jubet: 
µήριον ἔλεγεν εἶναι αὐτοῦ τῆς εὐδαιμονίας, τὸ — quam cum baculo tetigisset, ignis ullro exortus 
κεχρῆσθαι τῷ ληνῷ ἀντὶ ἅλωνος. Καὶ ὁ νεανίας — victimam combussit. Deinde petit a Dee Gedeon, 
θαῤῥεϊν xal σπεύδειν αὐτῷ παρεκελεύετο ὑπὲρ — utrosin vellus descendat, et descendit, Rursus 
ἐλευθερίας τῶν φνλετῶν. Γεδεὼν δὲ ἰχέτευσε τὸν petit ut rore tellus madescat, vellus siccum ma- 
Φαινόμενον, pj µεταναστῆναι ἐχεῖθεν. Καὶ εἰσελθὼν — neat : itaque factum est. Paret itaque Gedeon, el 
ἑχόμισε θυσίαν. Καὶ ὁ ἄγγελος θεῖναι αὐτὴν παρὰ — decem millia virorum contra hostes armal, eosque 
4*5» πέτραν ἐκέλευσε. Καὶ τῇ ῥάδδῳ φαύσας «f; jussu Dei sub meridiem ad flumen ducit : et. qui 
πέτρας, «Up ἀνηψεν αὑτόματων, xai τὴν Üvcíav  l]ambendo ac festinanter circumagendo se, bibe- 
x41:ixausev. Εἶτα fivnas τὸν θεὸν Γεἐδεὼν ἐπὶ τὸν rant (hi trecenti erant), cos relictis caeteris eontra 


115 


JOANNIS ZONARJE 


116 


hostem ducit. Noctu, uno milite secum assumpto, A πόχον Ὑενέσθαι δρόσον, χαὶ ἐγένετο. Καὶ αὖθις 


castra hostium ingressus, audit quemdam suo eon- 
tubernali narrantem se vidisse in somnis panem 
hordeaceum, qui per ca$tra volutaretur et regis 
sitque exercitus tabernacula dejiceret : alter som- 
nium id, exereitus interitum portendere conjieit, 
Gedeonem oum suis ob paucitatem et Imbecillita- 
tem pani hordeaceo comparans. His Gedeon audi- 
tis, animum recepit, et in eastra reversus, suos in 
armis esse, exercituqae in tres centurias diviso, am- 
phoram vacuam singulos cum face ardente et arietino 
eornuferre jubet. Circa vigiliam noctisquartem edu- 
ciL eos eontra hostes: quibus cum appropinquassent, 
ét cornibus cecirierunt, et amphoras eonfregerunt, 
ei clamore sublato eum facibus irruerunt. Hec 


ὁρόσον ἤτησεν bri πᾶσαν τὴν γῆν Υενέσθαι, ἐπὶ 
τὸν πόχον δὲ ξηρασίαν' καὶ Υέγονεν οὕτως. Πείθεται 
οὖν ὁ Γεδεὼν, xal σὺν μµυρίοις xatà τῶν ἑναντίων 
ὠπλίζετο. Εἶτα ἐντολῇ τοῦ Θεοῦ ἄγει πάντας κατὰ 
µεσηµδθρίαν, bmi τὸν ποταµόν, Καὶ τοὺς μὲν λά- 
Φαντας bv τῷ πἰνειν, xal μετὰ σπουδῆς ὡς περιφό- 
ρους (45) πιόντας (τριαχόσιοι δὲ ἦσαν οὗτοι) ἔχων 
μεῦ’ ἑαυτοῦ, ἀπῄει πρὸς τὸν πόλεµον. Toug δὲ λοι- 
ποὺς χαταλέλοιπεν. Νυκτὺς 0k ἕνα τῶν στρατιωτῶν 
προσλαδόµενος, ἀπῆλθεν εἰς τὸ (46) τῶν ἑναντίων 
στρατόπεδον. Καὶ ἀχούει ἑνός τινος τῶν πολεμίων 
τῷ συσκηνοῦντι διηγουµένου, ὡς ἔδοξεν ὁρᾷν καθ) 
ὕπνους µάζαν κριθίνην διὰ τοῦ στρατοπέδου χυλιο- 
µένην, fj τὴν τοῦ βασιλέως σχηνην κατέδαλε, xal 


horrorem hostibus incussere : ei dum alii ab. hoste B τὰς τοῦ στρατεύματος " 5 δὲ, τοῦ σερατοῦ δηλοῦν 


cxduntur, alii, et quidemlonge plores, quippe 
noeiu, a suis trucidantur, 89 fere omnes aunt 
deleti, cum duobus regibus Orebo et Zebo. Reli- 
quie ducum atque exercitus fugientes , a Gedeo- 
νο comprehensi, omnes ceciderunt. Tenuit im- 
perium Gedeon annos quadraginta, et senex obiit, 
filiis legitimis e pluiibus uxoribus septuaginta re- 
lictis, et uno e concubina, Abimeleelo : qui fra- 
tribus otiDibus, uno Joatbane fuga elapso, truci- 
datis, tyrannidem oecupavit. Sicimite mota sedi- 
tione Àbimelechum urbe pelunt. Is unius civis 
opera adjutus, urbem dolo captam omnibus pube- 
ribus occisis solo squat. Aliam item urbem The- 
bas, primo impetu capit. Multitudo urbana in 
unam turrem in urbe media silam, segre confugit. 
Cujus portisAbimelechum imminentem, inuliercula 
mole frogmine in caput dejecto occidit. Ilebramo- 
rum principatus Jairo ex Manassea tribu post hunc 
creditur, quo ille annos duo et viginti functus 
obit. Tum Ammanite cum Palsstinis regionem di- 
ripiunt. Cum autem Ammanite Galaditieam vasta- 
rent, incole Jeplhtam ducem eligunt: qui cam 
hostibus congressurus, vovet, si victorin potire- 
tur, quidquid redeunti sibl primum occurrisset, id 
se Hamolaturum esse. Commisso prelio vincit. 
Revertenti unica filiola occurrit, virgo adhuc. 
tyaspirat ille ; sed ne fidem falleret, immolat puel- 
lam et ecremat. Cum autem Ephramitz illi ira- 


ὄλεθρον τὸ ἑνύπνιον ἔχρινεν, ἀπειχάζων µάζῃ xpt- 
θίνῃ τὸν Γεδεὼν, xai τοὺς σὺν αὐτῷ, διὰ τὴν ὁλιγό- 
τητα xal τὸ ἀσθενές. Τούτων ἀχούσας ὁ Γεδεὼν, 
ἀνεθάρσησε. Καὶ ὑποστρέψας, kv. τοῖς ὅπλοις εἶναι 
tol; ἑαυτοῦ ἐνετείλατο. Καὶ εἰς spreto ἑκατοστύας 
tiv σερατιὰν διελὼν, ἀμφορέα χενὸν χοµίδειν Exa- 
στον xal λαμπάδα ἡμμένην xal κριοῦ χέρας ἐχέ- 
λευσε. Κατὰ τετάρτην τε φυλάχην τῆς νυχτὸς, ἐξῆγεν 
αὐτοὺς χατὰ τῶν ἑναντίων. Καὶ ἤδη πλησίον bvce; 
αὐτῶν, ἑσάλπισαν μὲν τοῖς χέρασι, τοὺς 8 ἀμφορέας 
χατέαξαν, xoi μετὰ τῶν λαμπάδων ὥρμησαν à).a- 
λάξαντες. Ταῦτα δὲ τοῖς πολεµίοις πτοίαν ἑνέδα)ον. 
Καὶ οἱ μὲν ὑπὸ τῶν ἑναντίων ἑχτείνονυτο ' οἱ δέ γε 


C αλείους ὑπ' ἀλλήλων, οὔσης νυκτὸς, διεφθάρησαν. 


Καὶ σχεδὸν ἅπαντες ὤλοντο, xal δύο τῶν βασι.έων 
αὐτῶν Ὠρή6 τε χαὶ 746. Οἱ δὲ περιλειφθέντες τῶν 
ἡγεμόνων xal τοῦ στρατεύματος φεύγοντες, χατα- 
λαμθάνονται παρὰ Γεδεὼν καὶ τῶν μετ) αὐτοῦ, xal 
πεπτώκασιν ἅπαντες. Ἔσχηκε δὲ τὴν ἀρχὴν Γεδεὼν 
kv τεσσαράχοντα ἔτεσι, χαὶ ἑτελεύτησε γηραιὸς, 
καταλιπὼν ἐκ διαφόρων γυναιχῶν Ὑνησίους νυἱοὺς 
ἑδδομήχοντα, ἕνα δ' ἐχ πᾳλλαχκῆς ᾿Αδιμέλεχ καλού- 
µενον. "O; τοὺς ἀδελφοὺς Χχτείνας ἅπαντας, ἄνευ 
ἑνὸς Ἰωαθάνου φυγόντος, τετυράννηχεν. 'O δὲ λαὺς 
ἑπαναατάντες χατὰ τοῦ Αδιμέλεχ ἐξελαύνουσιν αὐ- 
«by τῆς πόλεως τῶν Σικίµων. Ὁ δὲ συνεργούµενος 
ὑφ) ἑνὸς τῶν Σικιμιτῶν, δόλῳ τὴν πόλιν αἱρεῖ, xaX 
φοὺς Σιχιµίτας ἠθηδὸν ἀναιρεῖ, τὴν πόλιν δὲ χατα- 


scerentar, quod ad Ammanitici belli societatem non D σχάπτει. Ἠλαυνε ὃ ἐπὶ 8ffac ἑτέραν «πόλιν, xol 


agocersiti essent, neque ullam ejus excusationem ac- 
ciperent : pugna inita mulos eorun czdit, et sex 
anaos principata administrato moritur. Ei succe- 
dit Amesas ex tribu Judaica, qui septem aunis ad- 
ministrato imperio decedit. Post illum Labdon es 
Wwibu . Ephraimitica dux creatus, moritur senex, 
Octavo magistratus anno. 


εἶλεν αὐτὴν ἐξ Επιδρομῆς. Τὸ δὲ πλῆθος el; ἕνα πύρ- 
ον µόγις συνέδραµεν, ὄντα bv. µέσῳ τῆς πόλεως. 
Ἡλτγσιάσαντα δὲ ταῖς πύλαις τούτον τὸν ᾽Αδθιμέλεχ, 
θραύσµατι μύλου γύναιον ἄνωθεν κατὰ τῆς χεφα- 
λῆς ἔδαλε xai ἀπέκτεινε. Τὴν δὲ τῶν Ἑδραίων 
Ἠγεμονίαν ᾿Ιαεὶρ ἐμπεπίστευτο, &x τῆς Μανασσὴ 
τυγχάνων φυλῆς. Δύο δὲ καὶ εἴκοσι οὗτος ἐνιαυτοὺς 


ἰθύνας τὴν ἀρχὴν ἐτελεύτησεν. ᾽Αμμανῖται σὺν Παλαιστηνοῖς εἰσέπειτα την χώραν διήρπαζον. Ληϊ- 
ζοικένων δὲ τὴν Γαλαδηνην τῶν ᾽Αμμανιτῶν, ἡγεμόνα τὸν Ἰεφθάε οἱ ἐπιχώριοι εἵλοντο. "Oc ουμμίξαι 
μέλλον τοῖς πολεµίοις, εὐχὴν ἐποιῆσατο, αἱ νιχήσειεν, xdv ὃ πρῶτον aot συναντήσει ἑπανιόντι, 


Varie leeliones et note. 
(46) Elc có. Ita Colb. alter πρὸς τά, 


—.... 


(45) Περιφόρους. Περιφόδους, ut. formidolosos. 
Tta cod. Reg. et Colbert, 





111 | 
τοῦτο ἱερουργήσειν. Καὶ αυμθαλῶὼν νιχᾷ. 
ὃν αὐτῷ, xal ἔτι παρθενευόµενον. 


ANNALIUM LIB. I. 
Αναστρέφοντι δ' ὑπήντησεν αὐτῷ τὸ θυγάτριον μονογενὲν 
Ὁ δ ἀνῴμωξεν. Ἵνα δὲ μὴ φεύσεται τὴν ὑπόσχεσιν, ἔθυσε τὴν 


118 


παΐδα, xal ὡλοχαύτωσε. Τῶν δὲ τῆς Ἐφραῖμ φυλῆς ὀργιζομένων αὑτῷ, ὅτι ph συµπαρέλαθεν αὐτοὺς 
ἐπὶ τὸν χατὰ τῶν ᾽Αμμανιτῶν πόλεμου, ἔπεὶ μὴ ἔπειθεν αὐτοὺς παραιτούµενος, πολλοὺς ἀνεῖλε µα- 


χεσαµένους αὐτῷ ἓξ δὲ τὴν ἡγεμονίαν ἀνύσας ἐνιαυτοὺς, χατέλυσς τὴν ζωήν. 


Παραλαμδάνει δὲ τὴν 


ἀρχὴν ᾿Αμεσὰ, ix τῆς Ἰούδα τυγχάνων φυλῆς, καὶ ἐπὶ χρόνον ἑπταετῆ χρίνας τὸν Ἱσραὴλ τετελεύττκε- 
Καὶ μετ ἐχεῖνον Λαθδὼν τῆς Ἐφραῖμ προελθὼν «φνλῆς, ἠἡγεμὼν ἀπεδείχόη. Καὶ τέθνηχε }Υηραιὸς, 


ἄρξας ἕτη ὀκτώ. 


KA. Εἶτα Παλαιστηνοὶ χρατοῦσι τῶν Ἱσραηλιτῶν, A OXXN. Deinde Palzstini subactos 


xai ὑποφόρους ἔσχον αὐτοὺς, ἐπὶ ἐνιαυτοὺς τεσσα- 
ράχοντα. Τότε δὲ γεννηθαὶς ὁ Σαμφὼν (ἶσχνος δὲ ἡ 
χλῆσις σημαντικ}) τοῖς Παλαιστηνοῖς ἐπετίθετο. Ἡ 
δ εἰς τὸν βίον αὐτοῦ πρόοδας τοιαύτη ἐγένετο. Μα- 
νωὲ τῆς φυλῆς ὑπάρχων τοῦ Δάν, συνφχει γυναίῳ 
στειρεύοντι, καὶ ᾖτουν τὸν θεὸὺν παΐδα δοθῆναι αἎ- 
τοῖς. Ὢφθη γοῦν ποτε µόνῃ obo» τῇ γυναιχὶ, νεα- 
νίας μέγας τε xal χαλὸς, τόχον παιδὸς αὐτῇ εὐαγ- 
χελιζόµενος, xal μὴ πιεῖν olvov fj. µέθυσμα αὐτῇ 
ἑνετείλατο, uf δὲ τὴν χόµην ἀποθρίξαι τὴν τοῦ παι- 
δὺς. Ναζωραῖον δὲ ἔλεγεν εἶναι τῷ Κυρίῳ τὸν παῖδα, 
ἅγιον ὁηλαδὴ, xal τὸν ᾿]σραὴλ σωθήσεσθαι δι’ αὐτοῦ 
ix τῆς τῶν ἀλλοφύλων χειρός. 'H δὲ, τῷ ἀνδρὶ χα- 
τήγγειλε ταῦτα. Καὶ ὃς ἀφθῃναι xal αὐτῷ τὸν φα- 
νέντα τῇ γυναικὶ, ἑδέοτο τοῦ Θεοῦ. Αὖθις οὖν Ἶχε 
πρὸ, τὴν γυναῖκα ὁ ἄγγελος. ᾽Απῆν δὲ αὐτῆς ὁ Μα- 
νωέ. Καὶ ἡ γυνὴ προσμεῖναι αὐτὸν παρεχάλει τὴν 
τοῦ ἀνδρὺς παρουσίαν. ᾿Ελθὼν δὲ Μανωὲ ἡρώτα τὸν 
ἄγγελον, τὲ ἂν τοῦ παιδὸς Ἱεννηθέντος ποιῄσειαν ; 
"O δὲ Οἱνον, ἔφη, οὗ πίεται, οὐδὲ µέθυσµα, καὶ 
ἀἁκάθαρτόν τι οὗ φάγεται, καὶ τὴν κόµην οὐ ξυ- 
ῥρηθήσεται. Καὶ ὁ Μανωὰ τὸ ὄνομα τοῦ ὁμιλοῦντος 
αὐτῷ ἑζήτει μαθεῖν. Ὁ δὲ θαυμαστὸν εἶναι τοῦτο 
εἰπὺὼν. ἁπεσιώπησεν αὐτό. Ὁ Μανωὲ δὲ ἔριφον ἑνεγ- 
κὼν ἔθυσε, xai ἄρτους προσήνεγχον. Ὁ δὲ θεῖναι 
τὰ κρέα xai τοὺς ἄρτους ἐπὶ τὴν πέτραν προσέτα- 
Sev. Τεθέντων δὲ, τῇ ῥάθδιῳ αὐτοῦ ἅπτεται τούτων, 
καὶ πρ ἐξαφθὲν ἐκεῖθεν, κατέχαυσεν αὐτὰ, xol 
ὀρώντων τοῦ Μανωὲ xal τῆς αὐτοῦ γυναικός. 
Τίκτεται οὖν αὐτοῖς μετὰ ταῦτα ὁ παῖς, xal Σα11- 
Ψὼν ὀνομάξεται. ᾿Ηδρύνετό τε καὶ πνεῦμα Κυρίου 
συνεπορεύετο αὐτῷ. Ἰδὼν δὲ ἐν θαμνᾷ πόλει τῶν 
Παλαιστινῶν χόρην τῶν ἀλλοφύλων, ἑρᾷ τῆς παι- 
δύς. Παραιτουµένων δὲ τῶν γονέων αὐτοῦ τὸν γάµον 
τῆς ἀλλοφύλου, ἐχνικᾷ γῆµαι αὐτὴν, Σνχνάζων δὲ 
πρὸς τῆς χόρης τοὺς γονεῖς, συναντᾷ λέοντι. Καὶ pf 
τι φέρων εἰς ἄμυναν, ταῖς χερσὶ τὸ θηρίον συνέτρι- 
Ψε, xal ὀχχλίνας τῆς 6600, ἔῤῥιψε πρὸς τὸ ὑλῶδες 
αὐτό. Καὶ μεθ) ἡμέρας αὖθις πρὸς τὴν μνηστὴν «o- 
ῥενόµενος, σμῆνος μελισσῶν kv τῷ στόµατι συνηγµέ- 
vov τοῦ λέοντο, εὕρηχε. Καὶ λαθὼν ἐχεῖθεν μέλιτος 
κηρίον ἔφαγε, xal τῷ πατρὶ xal τῇ μητρὶ ἀπεχό- 
µισεν. ᾿Απελθὼν δ᾽ εἰς τοὺς ἀλλοφύλους, πρόθληµα 
τοῖς αὑτῷ συνεστιωµένοις &v τοῖς γάµοις τριάκοντα 
vagvigxot, προτίθησι’ καὶ εἰ εὗροιεν ἐφ᾽ ἡμέρας 
ἑπτὰ τὴν λύσιν, δοῦναι συνέθετο αινλόνα καὶ στολὴν 
ἑκάστῳ αὐνῶν ' εἰ δ μὴ λᾶσαι ὄννηθεῖεν τὸ πρό- 
6λημα, αὐτῷ δοθῆναι παρ᾽ ἑκάστου στολὴν xal ὁθό- 
νην ἁπῄτηαε. Συνθεµένων δὲ καὶ τῶν νδανίσχων, 
προεβάλετο τὸ ἐρώτημα εἰκών' Εξ ἐσθίογτος 


Israelitas 
pet annos quadraginta tributarios habuerunt. 
Quo tempore natus Sampson, (robur hoc nomen 
signiücat) illos infestavit, cujus quidem ortus . 
hujusmodi exstitit. Manoes Dani» tribus vir 
mulierem sterilem in matrimonio cum haberet, 
ulerque sobolem orat Deum. Semel mulieri soli 
adolescens magnus eti pulcher apparet, partuin 
filii nuntians, eique mandat ne vinum aut quid- 
quat quod 58 inebriaret, biberet, neve comam 
tonderet pueri; eum enim Nazarzum, hoc est san- 
ctum, fore Domino, et lsraelem pcr eum e potestate 
alienigenarum eripiendum esse, Mulier domum 
reverso marito bac nuntiat. Tum ille, ut idem 
sibi quoque appareret, orat Deum. Angelus absente 


B Manoe denuo redit ad mulierem. llla orat, ut 


mariti adventum exspectet. Reversus Manoes, ro- 
gal, nato puero quid faciendum esset. Αἱ ilo: 
Vinum, inquit, non bibet, neque aliud quidquam 
quod inebriet, neque ulla re immunda vwescetur, ne- 
que comam radet. Tum Manoes nomen ejus quicuu 
colloquebatur, sciscitans, non aliud responsum ac- 
cipit, nisi id esse admirabile : et haedium immolat, 
a2 panes affert. llle carnes et panes in petra cul- 
locari jubet. Quo facto, baculo quem gerebat, ferit : 
ignis inde ortus illa consumit , in eaque flamma, 
vidente Manoe et uxore, angelus in codlum as- 
cendit. 


εἰς τὸν οὐρανὸν διὰ τῆς φλογὸς ἀνῄει 6 ἄγγελος, 


C | Post haec nascitur Sampson, grandescit, ac Spi- 


ritus Domini fertur super eo. Gum autem Thbamna 
(Palzstinorum id oppidum est) puellam viiissget, 
$more captus, etsi parentibus alienigena conju- 
gium recusantibus, tamen improbitate orandi im- 
petrat. Dum autem puelle parentes frequenter 
adit, in leonem incidit : et quia non alia ad de- 
fensionem arma suppetebant, manibus belluam 
eon(icit, et a via deflectens, in saluum abjicit. Post 
dies aliquot iterum ad sponsam proficiscens, exa- 
men apum in ore leonis reperit, et ipse de favo 
comedit, et patri ac matri affert, Reversus ad alie- 
Digenas, triginta adolesceniibus inter nuptiales 
epulas quaestionem proponit, cujus selulionem in- 
va diesseptem si invenissent, cmique sindonem 


D ei stolam daturum pollicetur. Sin minus, tantum- 


dem a singulis illorum stipulatur. Assensis adole- 
scentibus, questionem proponit, boc modo : Je co- 
medente exiit cibus, et de [orti dulcedo. llli quaestio - 
nem non intelligeutes, puellam orant, ut eam ex 
marito cognitam sibi renuntiaret. Orat illo, 


119 


JOANNIS ZONAR.E 


120 


Sampson refragatur initio: tandem victus sponse A é£7.12e βρῶσις, καὶ ἁπὸ ἰσχυροῦ  TAvx». Ot δι, 


Jacrymis, rem aperit. ]lla prodit adolescentibus, 
qui die septima Sampsoni dicunt: Quid est melle 
dulcius? quid leone fortius? Sampson igitur iratus, 
adolescentibus quidem dat qux promiserat, $45 sed 
nuptam abdicat : quam 4 patre alteri desponsam 
egre ferens, trecentas vulpes capit, eas facibus 
ardentibus caudis illarum alligatis, in Palmstino- 
rum arva immittit, segetem jam fere adultam et 
vineas incendit : pro quo facto Pakestini uxorem 
dudum ejus, cum cognatis in ignem conjectam, 
concremarunt. Sampson vero, multis alienigena- 
rum interfectis, in rupe consedit. llli, expeditione 
suscepta, Israelitis edicunt, si insontes haberi ve- 
lint, ut Sampsonem dedant. Accessere ad rupem 


μὴ δυνάµενοι νοῆσαι τὸ πρόδληµα, τὴν χόρην ix£- 
τευσαν μαθεῖν παρὰ τοῦ ἀνδρὸς, xol ἁἀπαγγεῖλαι 
αὑτοῖς. 'O Σαμφὼν δὲ παραχαλούσης αὐτὸν τῆς xó- 
pne εἰπεῖν αὐτῇ τὸ τοῦ προθλήµατος νόηµα, τὸ μὲν 
πρῶτον ἀντεῖχε. Δακρυούσης δ᾽ ἐχείνης, ἑἐξεῖπε τὸ 
πᾶν. Ἡ δὲ τοῖς νεανίσχοις ἁπήγγειλε. Καὶ χατὰ 
ἑθδόμην ἡμέραν εἴπον ἐχεῖνοι τῷ Σαμψών TI γὰν- 
κύτερεν µό.ιτος, ἢ τί «Ίέογτος ἱσχυρότερον:; 
Ὠργίσθη οὖν 6 Σαμγὼν, χαὶ τοῖς μὲν νεανίσχοις 
ἔδωχεν ἃ ὑπέσχετο, τὸν δὲ γάμον ἀπείπατο. Καὶ 
Ebtoxe ἑτέρῳ τὸ γύναιον ὁ πατἠρ. Παροξυνθεὶς δὲ 
ὁ Σαμφὼν διὰ τοῦτο, xal συλλαθὼν τριακοσίας ἃλ- 
ώπεχας, λαμπάδας ἠμμένας ταῖς οὐραῖς ἑχείνων 
προσέδησε, xal ταῖς «τῶν Παλαιστινῶν ἐπαφῆχεν 


armati ter mille. Sampson descendit, ultro se po- B ἀρούραις, θέρους ἐνισταμένου Καὶ οὕτω τὰ σφῶν 


pularibus offert, qui eum Palxstinis vinctum tra- 
dunt. At ille, abruptis vinculis, et asini maxilla te- 
mere illic jacente arrepta, mille alienigenas ea pe- 
rimit, reliquos fugat. Unde locus ille Maxilla di- 
citur. Cum autem pre siti deficiens Deum cum 
ploratu obtestaretur, aqua e fissnra terre, quam 
projecta maxilla fecerat, scaturiit. Potu refectus, 
Gazam adit, ubi cum Gazsi portis clausis cavere 
vellent, ne elaberetur, ille sub mediam noctem 
surgit, portam, limina et postes in humeris su- 
blata, et in montis perlata verticem depouit. Post 
hzc Sampson Palestinam metriculam deperit, no- 
mine Dalidam. Cum ea proceres alienigenarum 
agunt, multa polliciti, sí tantarum virium causam 
e Sampsone cognitam sibi renuntiasset. Πία mul- 
tifariam aggressa virum, ut id eliceret, a Sam- 
psone aliud atque aliud dicente, cum rei { ericulum 
faceret, eluditur. Sed cum illa instaret, oraretque 
vehementius, arcanum tandem prodit: Se Dei 
jussu comam alere, qui interdixerit ne eam radat, 
in eaque repositnm esse robur suum. Mulier dor- 
mienti comam radit, imbecillem hostibus tradit, 
i! oculos ei effodiunt. Ita ille prius formidabilis, 
ludibrio habetur. Progressu temporis coma illa 
renascitur, viresque redeunt. Cum autem Palze- 
Stini potarent, eorumque proceres et magnates 
convivarentur in domo qux columnis fulcicbatur, 
etiam Sampson a puero ad illudendum adducitur. 
Ad illam domum multitudo virorum et mulierum 
circiter trium millium confluit, ut ludibria Sam- 
psonis spectet. Qui cum diecteriis incesseretur et 
alapis ezederetur, puerum ducem jubet se ad co- 
lumnas adducere, ut defessus, inquit, 55$ eis innitar 
et quiescam, Tum duabus columnis convulsis, edi- 
ficium dejecit, cujus ruina ct ipse et omnesqui in 
co erant, sunt oppressi. Et hunc exitum ille ha- 
buit, cum [sraelitico populo per annos viginti jus 
dixisset. 


χατέχαυσε Afta, χχὶ τὰ; ἀμπέλους. Παλαιστινοὶ δ 
ἀντὶ τούτων τὴν γευοµένην αὐτοῦ γυναῖχα, xal τοὺς 
αὐτῇ προσήχοντας ἐνέπρησαν xal χατέκαυσαν. Zap- 
div δὲ πο;λοὺς ἀποχτείνας τῶν ἀλλοφύλων, ἐν πέ- 
τρᾷ ἐχάθισεν, ol δὲ κατὰ τῶν Ἰσραηλιτῶν ἐξεστρά- 
τευσαν, λέγοντες' El. βούλεσθε ἀναίτιοι εἶναι, δότε 
ἡμῖν τὸν Σαμφὼν ὑποχείριον. Καὶ ἀπῆλθον ἐπὶ τὴν 
πέτραν ὁπλῖται τρισχίλιοι, Καταθὰς ὃξ Σαμφὼν, 
ἑχὼν τοῖς φυλέτα:ς παρέδωχεν ξαυτόν. Κάχεῖνοι δε- 
δδµένον παρέδοσαν τοῖς Παλαιστινοῖς, 'O δὲ διαῤ - 
ῥήξας τὰ ὃτσμὰ, χαὶ ὄνου σιαγόνα Exst που ἑῤῥιμ- 
µένην ἁρπάσας, χιλίους τῶν ἀλλοφύλων ἀπέχτεινεν 
ἐν αὐτῇ. Toug δὲ ἄλλους ἑτρέφατο, ὅθεν Σιαγὼν ἐξ 
ἐχείνου ὁ τόπος ἐχλήθη. Εἶτα ἑἐδίφησεν ὡς ἐχλείπειν 
ἀπὸ τῆς δίφης, χαὶ ἔχλανσε δεόµενος τοῦ toD. Ὁ 
δὲ Qo; πηγην Ὁδατος ἀνΏχεν ἀπὸ τοῦ ῥήγματος, ὃ 
τὴν αιαγόνα ῥίψας χατὰ γῆς πεπο[ηχεν ὁ Σαμφὼν, 
xa ἀπῆλθεν εἰς Γάδαν. Ἐνήδρενσαν δὲ αὐτὸν οἱ Γα- 
ζαῖοι. χαὶ ἵνα μὴ λάθῃ αὐτοὺς ἑξιὼν, τὰς πύλας 
τῆς πόλεως ἔχλεισαν. Ὁ δὲ περὶ µέσας νύχτας 
ἀναστὰς, τάς τε πύλας xal τὰς φλιὰς αὐτῶν xat τὰς 
παραστάδας ἑπωμισάμενος, elc τὴν τοῦ ὄρους ἀνή- 
veyxe xopughv, Χαχεῖσε Χατέθετο. Ἔρασθεὶς ὅδ᾽ 
ἑταίρας Παλαιστινῆς, Δαλιδᾶς καλουµένη», στὴν 
αὐτῇῃ. Καὶ οἱ προύχοντες τῶν ἀλλωφύλων, πολλὰ τῇ 
γυναιχὶ ἐπηγγείλαντο, εἰ -"4δῃ παρὰ τοῦ Σαμγὼν 
τί τὸ αἴτιον αὐτῷ τῆς δυνάµεως, xal ἀπαγγείλῃ ab- 
τοῖς. Ἡ δὲ ποιχίλως µετῄει τὸν ἄνδρα, ζητοῦσα 
γνῶναι, ὅθεν αὑτῷ sj τοσαύτη ἰσχύς. "Exelvog δὲ ἅλ- 
λοτε ὄλλας τλαττόμενος αἰτίας τῇ γνναιχὶ ἔλεγε. 
Καὶ fj Yovh πειρωµένη τῶν λόγων, ἁπάντας αὐτοὺς 
εὕρισχεν. Ἐγχειμένης 6k xo δεοµένης θερµότε- 
pov, τὸ χρύριον αὐτῇῃ ἀνεχάλυψε- xat! ἐντολὴν εἰ- 
πὼν τοῦ θεοῦ «hv χόµην τρέφειν, ἐντειλαμένον ph 
χείρειν αὑτῆν ' καὶ ἓν ταύτῃ προσῖῆναι αὐτῷ τὴν 
ἰσχύν. Κείρει ttjv χόμην χοιµωμένου αὐτοῦ ἡ γυνὴ, 
xai παραδίδωσι τοῖς ἑναντίοις αὑτὸν ἁἀσθενη. Ἐκ- 
κόπτουσιν ἐχεῖνοι τὰ ὄμματα τοῦ ἀνδρὸς, xal ὁ πρὶν 


φοδερὸς, εἰς παέγνιων χατέστη αὐποῖς ' Προϊόντος δὲ τοῦ καιροῦ, ηῦξετο αὖθις fj κόμη αὐτῷ, xal d) ἰσχὺς 
ἐπανβρχετο. Πότου δὲ τοῖς Παλαιστινοῖς ὄντος, xal τῶν ἀρχόντων καὶ µεγιστάνων εὐωχουμένων ὁμοῦ kv 
οἵκῳ Χίοσιν ἀνεχομένῳ, 340r καὶ ὁ Zapd ὧν παιχθησόµενος, χαὶ παιδάριον ἐχειραγώγει αὐτόν. Σννήχθη 
δὲ παρὰ τὸν οἶχον πλῆθος ἀνδρῶν τε xol γυναιχῶν ὡσεὶ τρισχιλίων, ἵν) ὀρῷεν τὸν Σαμψὼν παροινούµα- 
νου, Ὅ δὲ παιζόμενός τε xal ῥᾳτινόμενος, λέγει τῷ χε'ρχγωγοῦντι αὐτόν» "Amáyay! µε παρὰ τοὺς xfo- 


191 


ANNALIUM 111. I. 


122 


vas, ὡς ἂν αὐτοῖς ἐπιστηριχθῶ, δεόµενος ἀναπαύσασθαι. Δραξάμενος δὲ τῶν δύο κιόνων ἐπιχατέσει- 
σεν ἑαυτῷ τὸν οἶχον, χαὶ αὐτός τε χαὶ οἱ ἓν τῷ οἵκῳ πάντες ἁπώλοντο. Καὶ τὸ μὲν .τοιοῦτον ἐγένετο, ἐπὶ 


ἔτη εἴχοσι χρίναντι τὸν τῶν ᾿Εθραίων λαόν. 


ΚΕ’. Οὐχέτι δὲ Κριταὶ fjyov τὸν Ἰσραὴλ, ààà ὁΑ XXV. Post Sampsonem non amplius Judices po- 


ἀρχιερεὺς Ἠλεὶ προέστη αὑτῶν, ἐφ᾽ ob λιμὸς yé- 
γονε. Καί τις ἀνῆρ ἐκ Βηθλεὲμ, ᾿Αδιμέλεχ καλούµε- 
voc, σὺν τῇ γυναιχὶ, xal δύο υἱοῖς διὰ τὸν λιμὸν εἷς 
τὴν Μωαθῖτιν μεταναστεύσει. ᾽Αγετάι οὖν τοῖς υἱοῖς 
γαμετὰς Μωαθῖτιδας. "Evhexx μέντοι ἐνιαυτοῖς, ὅ 
τε ᾿Αθιμέλεχ χαὶ οἱ παΐδες αὐτοῦ τεθνῄἠχασι. Καὶ 
κατελείφθησαν χῆῤαι, fj τε Νοεμὶν f; συνοικοῦσα τῷ 
Αδιμέλεχ, xal αἱ γυναῖχες ἄμφω τῶν παίδων αὑ- 
τοῦ, ΌὌρφά τε xai Ῥούθ. Ἡ Νοεμὶν δὲ εἰς τὴν πα- 
τρίδα ὑπέστρεφε. Τῶν δὲ Y& νυμφῶν αὐτῆς ἡ μὲν 
Ὁρφὰ παραχληθεῖσα τῆς πενθερᾶς, ἔμεινὲξ παρὰ 
ἠλωαδίταις,. Ἡ δὲ Ρουθ σὺν τῇ Νοεμὶν ἀπελήλυθς" 
καὶ ἤδη παραγενοµένας εἰς Βηθλεὲεμ, ξενίζει Βοὸζ, 
᾿Αθιμέλεχ ὢν συγγενής. Προσαγορευομένη δὲ παρὰ 
τῶν πολιτῶν ἐξ ὀνόματος fj γυνή. Μή µε Νοεμὶν 
(ἔλεγεν) ἀ.1.1ὰ Μάραν καλεῖτε (Νοεμὶν δὲ εὐτυχίαν 
δηλοῖ - Μάραν δὲ, ὀδύνην, καὶ πικρασμόν) * π.ἱήρης 
γὰρ ποεευθεῖσα, xevl] ὑπενόστησα. ᾽Αμητου δὲ 
ὄντος, ἑξήει χατὰ γνώµην τῆς πενθερᾶς χαλαμτσο- 
µένη ἡ 'Poj0, εἰς τὸν ἀγρὸν τοῦ Boó$. 'O δὲ τὴν 
χόρην ἰδὼν, χαὶ μαθὼν tlc ἐστιν, θερίζειν ὃ δύναιτο 
καὶ ἔχειν ἐπέέρεφεν, ἄριστόν τε παρέχειν abii] τῷ 
ἀγροχόμῳ ἐπέταξεν. Ἡ δὲ xol ἄλφιτα παρ) αὐτοῦ 
λαθοῦσα, τῇ πανθερᾷ συνετἠρησε. Καὶ ἀπῆῃλθεν ὀψὲ 
χοµίζουσα καὶ τὰς χριθὰς, ἃς συνέλεξε. Καὶ τὰ 
παρὰ τοῦ Βοὺζ αὑτῇ διηγἠσατο. Καὶ αὖθις ἀπῄει 
αὺν ταῖς θεραπαινίσι Βοός. Ἡ Νοεμὶν δὲ συγκα- 
ταχλίνειν αὐτῷ τὴν :«Ροὺθ ἐδουλεύσατο. Καὶ πέµπει 


τὴν νύμφην, ὑποθεμένη παρὰ τοῖς ποσὶ τοῦ ἄνδρος C 


ὑπνώττοντος bv. τῇ ἅλωνι, πεσοῦσαν ὑπνῶσαι. Καὶ 
$ μὲν οὕτω πεποίηχεν. Αἰσθόμενος δ 6 Βοὺζ περὶ 
µέσην νύκτα, Ίρετο τίς στι. Καὶ μαθὼν, τότε μὲν 
ἠσύχασεν,, ἕωθεν δ' ἐξεγείρας τὴν Ῥοὺθ, πορεύε- 
σθαι πρὸς τὴν πενθερὰν ἑνετείλατοι Αὐτὸς δὲ, Τὸν' 
ἐγγύτερον ἐμοῦ ἁἀγχιστεύοντά σοι ἐρήσομαι * καὶ 
al μὲν ἐχεῖνος ἀγωγέσθαι σε βού.ῖεται, ἀπελεύσρ 
πρὸς τὸν ἄνδρα” παραιτουµέγου δὲ, νομίμως 
συνοικήσεις ἐμοῖ. "Ants οὖν ἡ γυνὴ, καὶ δεδή- 
λωχε πάντα τῇ Νοεµίν. Ὁ δέ γε Bobo παρὰ τῇ Υε- 
pousía τήν τε Ῥοὺθ καὶ τὸν συγγενῆη συνεχάλεσε, 
xai εἶπεν αὐτῷ * ᾽ΑδιμέΙεχ τοῦ συγγενγοῦς ἡμῶν, 
καὶ τῶν παίδων αὐτοῦ κατδχεις κ.ῆρον ; Συνθε- 
µένου δ᾽ ἔχειν Σχείνου, χατὰ τοὺς νόμους OV à yc 
στείαν' Οὐχοῦν οὐχ ἐξ ἡμισείας, ἔφη, τῶν vópor 
µεμ»ῆσθαι δεῖν, ἐπὶ πᾶσι δὲ ποιεῖν κατ αὐτοὺς 
Jouxór, xal τὸ τοῦ Μα λὼν γύγαιον» vlov Αδθιμό- 
Ίεχ Τήµαί σε χρὴ, ἵνα ἀναστήσῃς σπέρµα τῷ 
συ]γενεῖ. Ὁ δὲ παρῃτήσατο, xal τοῦ κλήρου καὶ 
τῆς Υυναιχὸς παραχωρῄσας αὐτῷ. Κατὰ γοῦν τὸν 
vóuov ἑνώπιαν τῆς Ὑδρουσίας, ἡ ᾿Ροὺθ ὑπελύσατο 
καὶ τὸ ὑπόδιμα τοῦ ἀνδοὸς ἐχείνου, xal ἕπτυσεν 
αὐτοῦ εἰς τὸ πρόσωπον. Καὶ οὕτως αὐτὴν Ἠγάγετο ὁ 
Βοὺζ, xai ἔτεχεν ἐξ αὐτῆς tbv Ὠδήδ. Ἑλληνιστὶ 6' 
ἑρμηνεύεται, δου.Ίεύων, 'EZ 'Q655 δὲ γίνεται Ἴεσ- 
σσ), xal ix τούτου Δαθὶδ, ὃς τῶν ἐξ Ἰσραὴλ ἑέασ[- 


pulo przfuerunt, sed Elei pontifex : sub quo fame 
ingravescente, vir quidam Bethleemiticus, Abimelc- 
chus nomine, cum uxore et duobus filiis in Moabi- 
tidem transmigrat. Ibi filiis Moabiticas uxores de- 
spondet, et intra decem annos uaa cum filiis mori- 
tur, relicta vidua uxore Noemide, duabusque nuribus 
Orpha et Rutha.Noemis patriam repetit, ac Orpha 
nuruum altera monitu socrus apud Moabitas manet. 
Rutha cum Noeinide proficiscitur. Dethleemz Boo- 
zus Abimelechi cognatus eas hospitio excipit. Ibi 
mulier a civibus suo compellata nomine : e me, in- 
quit, Noemin, sed Maram appellate (significat autem 
Noemis felicitatem, Mara dolorem et acerbitatem) 
nam cum plena discesserim, vacua sum reversa. 
Tempore messis Rutha, de socrus sententia ad 
spicilegium in Boozi agrum egreditur. llle agnita 
puella, perinittit, ut quod posset, meteret el au- 
ferret, ac prandium ei przberi jubet a villico. llla 
de cibo etiam quem acceperat, aliquid — socrui 
conservat, et vesperi hordeum quod collegerat, 
domum ferens, ut a Boozo tractata esset, refert, 
ac cum Boozi ancillis denuo egreditur. Ibi Noemis 
consilium despondende Boozo Ruthze capit, ac 
nurum ablegat, monitam ut ad pedes Boozi in area 
dormientis procumbens, somnum caperet. Obtem- 
perat illa. Quod Boozus cum sub mediam noctem 
sensisset, qu esset rogat; re cognita tum quidem 
quiescit; mane autem excitatam Rutham ad so- 
crum ire jubet : Jpse, inquit, interrogabo eum, qui 
est tibi sangnine propior : qui si te ducere voluerit, 
ad illum te conferes : sin recusaril, legitima mihi 
conjux eris. Abit mulier, Noemidi exponit omnia. 
Boozus Rutham et cognatum ejus ad senatum ac- 
cersit, eique dicit: Abimelechi cognati nostri 'et 
filiorum ejus. hareditatem tenes? Aflirmante | illo, 
tenere se ob propinquitatem ex lege: Non ergo, 
inquit, ez semisse observande BG sunt leyes, sed. in 
omnibus rebus illis obtemperandum ?. Restat. igitur 
ut Mallonis Abimelechi filii uxorem ducas, εἰ co- 
gnato semen excites. Recusat ille, ac Boozo tam 
hxreditate quam muliere cedit. Rutha, ut lege 
jubebatur, soluto viri illius calceo, in. faciem ejus 
exspuit, itaque Boozo nubit, et filiolum ei parit 
Obedum (servientem id nomen significat). Obedo 
nascitur Jesszus, eoque David, qui regnum Israe- 
litarum obtinuit, et filiis suis imperium reliquit, 
ad genus primum et vicesimum propagatum. Elio 
autem, qui, ut diximus, populum gubernabat, duo 
fuere filii, homines nefarii, et omni genere scele- 
rum cooperti, Ophnis et Phinees : neque pater- 


' nis monitis quidquam movebantur. Horum ini- 


quitati iratus Deus, per Samuelem puerum adhuc, 
Elio significat clades ipsi liberisque et domui ejus 
imminentes. Erat autem Samuel viri Levit: Hel- 
canz filiuf, qui duas habeba! uxores, Ánnam ci 


123 


JOANNIS ZONAELE 


124 


Phenannam : quarum bac liberos ex llelvana sus- A λκυσε, xai τοῖς ἑαυτοῦ παιαὶ κατέλιπε τὴν αρχη». 


ceperat, ΑΠΩ non pepererat. Viro Silonem cum 
uxoribus profecto, cum peractis sacris, convivii 
tempus adesset, ac Phenenna liberi assidereni : 
Anna orbitatem suam deplorat, et propere taber- 
naculum Domini ingressa, Deum orat ut liberos 
sibi del, primogenitum se Deo consecraturam vo- 
vet. Dum precibus immoratur, Elius pro taber- 
naculo sedens, ebriam ratus, eam discedere jubet. 
At illa : Neque vinum, inquit, bibi, domine, neque 
aliud quidquam quod inebriet : sed dolore orbitatis 
contabesco. Tum sacerdos : Abi, inquit, ac Deus 
te voti compotem reddat. Domum reversa cum ma- 
rito, concipit, et Samuelem parit, quem Ueopta- 
tum possis dicere. Puerum jan grandiusculum ex 
voto ad Elium ducit, Deo educandum, alentem 
comam, in ade vitam degentem, et aqu:e potu uten- 


tem. ]s duodecim natus annos, vaticinatur. Et. 


quodam tempore dormiens, nominatim a Deo vo- 
catus, ad'pontificem accedit quasi ab eo vocatus 
esset ; idque ter contigit. Tum Elius intelligens 
divinam esse vocationem , Samuelem jubet, si ite- 
rum vocetur dicere : En adsum, Domine. Cum ita 
fecisset puer, aitei is qui vocarat, magnam cla- 
dem lsraelitis imminere, Elii filios una perituros, 
$7 et sacerdotium in Eleazari familiam transitu- 
rum. Ea verba cum sacerdoti Samuel referre 
nollet, tandem jurejurando adactus, omnia quem- 
admodum audierat, recenset. 


ἐπὶ εἴκοσι γενεὰς πρὸς μιᾷ διαρχέσασαν. ᾿Ηλεὶ δὲ τοῦ 
ἀρχιερέως, ὡς δη ἱστόρηται, τὸν Aabv ἄγοντος, οἱ 
δύο vlot αὐτοῦ Ὀφνὶ xal Φινεὲς ὑπῆρχον λοιμοὶ, πα- 
ρανομοῦντες ἓν ἃπασι, xal παρσοινοῦντος τοῦ πα- 
«pb; αὐτοῖς μὶ ἐπιστρεφόμενοι. Ὁ δὲ θεὸς ὀργισθεὶς 
διὰ τὰς ἑχείνων παρανοµίας, διὰ τοῦ Σαμονὴλ ἔτι 
παιδὸς ὄντος δεδήλωκχε τῷ ᾿Ηλεὶ, ἄπερ αὑτός τε xal 
ol παῖδες xal ὁ οἶκος αὐτοῦ πείσονται. Σαμουὴλ δὲ 
Ἑλκχανᾶ Λευῖτου ἀνδρὸς ἐτύγχανε mal; ᾧ συνῴχουν 
διτταὶ γαμεταὶ, ὦν τῇ μὲν 'Avva, τῇ δὲ Pevávva ἦν τὰ 
ὀνόματα. Καὶ τῇ μὲν παῖδες σαν ἐξ Ἑλχανᾶ, fj δὲ 
Άννα μοίρει γονῆς. ᾽Αφικομένου δὲ τοῦ ἀνδρὸς 
μετὰ τῶν γυναιχῶν ἀμφοῖν εἰς Σηλὠν, xai θύσαντες, 
ἐπεὶ καιρὸς ἦν εὐωχίας, xal τῇ Φενάννᾳ οἱ παῖδες 
αὐτῆς συνεκάθηντο * ὅτι dj Άννα µεµόνωτο, ἑαυτὴν 
ἀπεχλαίετο, χαὶ εἰς τὴν σχηνὴν τοῦ θεοῦ δραμοῦσα, 
ἐδέετο τοῦ Κυρίου γονην αὐτῇ παρασχεῖν, εὐξαμένη 
καθιερώσειν Θεῷ «b πρωτότοχον. Χμονιζούσης Cb tv 
ταῖς εὐχαῖς, tob τῆς σχηνῆς Ἠλεὶ καθεζόµενος, ὡς 
μεθύουσαν αὐτὴν ἑλογίσατό τε χαὶ ἀπεπέμπετο. 'H 
δὲ, Οὐκ οἶνον, ἔφη, πέπωκχα, οὐδὰ µέθυσμα, κὺ- 
ριε . ἁιλὰ κατὠώδυνος οὖσα δι ἁπαιδίαν, àxcé- 
τηκα. Καὶ ὁ ἱερεὺς, Πορεύου, εἶπεν αὐτῇ, καὶ 
δφη σοι τὸ αἴτημα ὁ θεός. Ὑποστρέφασα δὲ σὺν 
τῷ ἀνδρὶ οἴκαδε, συλλαμθάνει, χαὶ τίχτει τὸν Σα- 
μουἡλ, θεα[τητον ἄν τις εἶποι. ᾿Αδρυνθέντος δὲ τοῦ 
παιδὸς πρασάγει αὐτὸν τῷ Ηλεὶ κατά τὴν εὐχὶν a2- 
τῆς τῷ θεῷ τραφησόµενον, χόµην τε τρέφοντα, xa. 


ἐν τῷ lepip διαιτώµενον, xat ὕδατι χεχρηµένον εἰς πόσιν. "Ηδη δὲ δωδεχαέτης Υενόμενος, προεφήτευσα. 


à 


Kal mv χοιμώμενον αὖ”ὸν, ἓξ ὀνόματος ἐχάλεσεν ὁ θεός. '0 δὲ τῷ ἀρχιερε προσελήλυθεν, ὡς ὑπ' 
χείνου τάχα χαλούμενος. Καὶ τοῦτο τρισσάκις ἀγένετο, ᾿Ἠλεὶ δὲ συνεὶς θεόθεν εἶναι τὴν χλῆσιν, ἔφη 


τῷ Σαμουήλ’ Et ἔτι χκληθῇς, εἰπὲ Ιδού, ἐγὼ, Κύριε. Οὕτω δὲ ποιῄσαντος τοῦ παιδὺς, ἔφη αὐτῷ 6 xaXov, 
συμφορὰν ἔσεσθαι τοῖς Ἱσραηλίταις βαρείαν, xal τοὺς ᾿Ηλεὶ παἶδας ἅμα τεθνήξεσθαι, καὶ τὴν ἱερω- 
σύνην εἰς τὸν οἶκον τοῦ Ἐλεάζαρ μεταπεσεῖν. Obx fele δὲ τοὺς λόγους ὁ Σαμουὴλ ἐχφῆναι τῷ ἱερεῖ. 
Ὄρχοις δ᾽ ἐχδιασθεὶς, ἀπήγγειλε πάν-α καθάπερ ἀχήχοεν. 

XXVI. Dehinc Palzstini bellum Israelitis infe- C — KG", Ἐντεῦθεν Παλαιστινοὶ χατὰ τῶν Ἱσραηλι- 


rentes, pugna superiores evadunt. Populus arcam 
subsidio ferri postulat. Missa illa cum EKlii filiis, 
rediaegratur prelium, funduntur Hebrei, ad tri- 
ginta millia cadunt, inter quos et filii pontificis , 
arca item in hostium potestatem venit. Elius pon- 
tifex, qui in sublimi sella sederet, strage exercitus, 
et cxde filiorum, arczeque captivitate cognita, prz 
moerore de sella delapsus moritur, annos nona- 
ginta natus, cum quadraginta populo przfuisset., 
Alienigenz orcam in urbem Azotum perlatam, Da- 
goni (sic deum suum appellabant) consecrant. 
Mane in Dagonis z:edem ingressi , simulacrum ante 
arcam humi projectum repererunt, idque sublatum 
in suam basim restítaunt. Ut autem hoc sapius 


factum deprehendunt, et statuam quoties erexis- D 


δοηΐ, toties ante arcam adorantis specie projectam 
reperissent, obstupescunt , dubitantes quid rei es- 
set. Ex hoc Azotiorum urbem et agrum lues inva- 
dit : nam et homines circa sedem laborare (dysen- 
teriam fuisse ait Josephus) et mori complures ci- 
ves et mures e terra exorti agrum omnem va- 
$tare. Sero demum arcam sibi malorum esse cau. 


τῶν ἑχστρατεύουσι, xal σαν τῇ µάχῃ ἐπικρατέστε- 
pot. 'θ δὲ λαὺς κομισθῆναι τὴν Κιδωτὸν αἰτοῦσιν εἰς 
ἀρωγήν. Πεμφθείσης δ᾽ ἐχεῖσε τῆς χιδωτοῦ συν τοῖς 
υἱοῖς τοῦ Ἠλεὶ, συγχεκρότητο µάχῃ, xal ἤττηντο 
οἱ 'E6paiot. "Έπεσον δὲ ὡσεὶ τρισμύριοι, καὶ ol τοῦ 
ἀρχιερέως υἱοὶ, καὶ ἡ χίδωτος ἑλήφθη τοῖς πολεµίοις. 
Ἠλεὶ δὲ ὁ ἀρχιερεὺς ἐφ᾽ ὑψηλοῦ χαθῆστο δίφρου, 
xo μαθὼν τὰ τῆς μάχης, xaX τὴν σφαγὴν τῶν νἱῶν, xal 
τὴν αἰχμαλωσίαν τῆς κχιδωτοῦ, περιαλχήσας, ἑξέ- 
πεσε τοῦ θρόνου, καὶ τέθνηχκεν͵ἐνενηχοντούτης Ysvó- 
μενος', τεσσαράκοντα δὲ τούτων ἐνιαυτοὺς τοῦ 
"lopahA ἠγησάμενος. Οἱ δὲ ἀλλόφυλοι εἰς "AQ tov 
πόλιν ἁπαγαγόντες τὴν κιθωτὸν, τῷ Δαγὼν (οὕτω 
γὰρ τὸν ἑαυτῶν ἐχάλουν Ocbv) ἀνέθεντο, Ἔωθεν δὲ 
εἰς τὸν οἶκον Δαγὼν εἰσελθόντες, εὗρον χείµενον τὸ 
ξόανον ἑνώπιον τῆς χιθωτοῦ ἐπὶ γῆς. Καὶ ἀναστὴ- 
σαντες αὐτὸ, ἐπὶ τῆς προτέρας ἔστησαν βάσεως. Ὡς 
δὲ συχνάχις εὗρον τοῦτο Υινόµενον, καὶ πολλάχις τὸ 
εἴδωλον ἀνορθώσαντες, τοσαυτάχις χείµενον χατξ- 
λάμξανον iv σχήµατι προσχυνοῦντος τὴν χιδωτὸν, 
ἑθαμβοῦντο xaX διηπόρουν. Ἔπειτα δ' ἑνέσχηφε τῇ 
τῶν ᾽Αζωτίων πόλει xal τῇ χώρα φθορἀ. ἹΝόσος μὲν 


125 


ANNALIUM LIB. I. 


126 


ποῖς ἀνθρώποις περὶ τὰς Έδρας fiv, δυσεντερίαν A sam Azotii intelligentes, Ascalonem mittunt : iis 


φησὶν ὁ Ἰώσηπος, xal ἔθνησκον συχνοὶ ἐξ αὐτῆς. 
Μύες δὲ τῆς Υῆς ἀναδοθέντες, τὴν χώραν ἅπασαν 
ἐχεράῖνον. ᾿Οψὲ δὲ συνῆχαν τὴν χιδωτὸν αἰτίαν αὐ- 
τοῖς εἶναι τῶν, παθῶν οἱ ᾽Αζώτιοι, xal πέµμπουσιν 
αὐτὴν εἰς ᾿Ασχάλωνα, xai ἔπασχον χἀχεῖνοι τὰ ὅμοια. 
Καὶ οὕτω πέντε τῶν Παλαιστινῶν: ἀμείδει πόλεις ἡ 
χιδωτὸς, χαὶ πάσαις εἰς χάχωσιν γέγονεν. Συνῖλθον 
οὖν ol τῶν χαχουµένων πέντε πόλεων ἄρχοντες, 
Γήτης, xal 'Axxapüw, ᾿Ασχάλωνός τε xa! Γάζης, 
χαὶ ᾽Αζώτου. Καὶ οἱ 'μὲν ἄλλα περὶ τῆς κχιδω- 
τοῦ, ol ὃ ἕτερα συνεθούλενον. Καὶ τέλος ἔδοξε πᾶ- 
ctv, ἕδρας πέντε χρυσᾶς, xal μύας τοσούτους ypu- 
σοῦς ποιῆσαι, καὶ θέσθαι ἐπὶ τῆς χιδωτοῦ, ἅμαξάν τε 
καινουργῆσαι. xal βῥόας πρωτοτοχκούσας τῇ ἁμάξη 


ὑπαγαγεῖν, τοὺς δὲ µόσχους αὐτῶν χατασχεῖν. Καὶ B 


ἐπιθεῖναι τῇ ἁμάξῃ τὴν κιδωτὸν, τὰς βόας 6 ἀπαγα: 
Ἱόντας ἐπὶ τριόδου χαταλιπεῖν, ἵν ἐπ᾽ αὐταῖς εἴη 
ἀπιέναι xa0' fv ὀρμήσουσι. Καὶ εἰ μὲν εὐθὺ τῶν 
Ἰσραηλιτῶν ἀπελεύσονται, διὰ τὴν χιδωτὲν οἴεσθαι 
σφίσιν ἐπάχεσθαι τὰ χαχὰ, xal μὴ χωλύειν τὴν εἰς 
ἐχείνους πορείαν. El δ' ἄλλοσέ πη ἀπίοιεν, ἐπιστρέ- 
dec αὖθις τὰς βόας τε xal τὴν ἅμαξαν, καὶ τὰ ἓπ᾿ 
οὐτῆς. Ἐπιτελέσαντες τοίνυν τὰ δόξαντα, ágrxav 
τὰς βόας, µήχοθεν ἑπόμενοι xal αὐτοὶ ἵν᾽ ὀρῷεν τὸ 
ἐχδησόμενον. AL δὲ χατ᾽ εὐθὺ τῶν Ἑδραίων ἀπῄεσαν, 
xal οὗ πρότερον ἕστησαν πρὶν el; µέγα πεδίον ἓν 
Ηεθεσαμοῖς χατηντήχασιν. Ὡς δ᾽ εἶδον οἱ τῇ; xu- 
µης ἐχείνης ἄνδρες τὴν χιδωτὸν, ὠρμήκασιν, ἐπ' αὖ- 
τήν" xal καθελόνες ix τῆς ἁμάξης αὐτὴν, 
ἔθυσαν τὰς βόας. καὶ τοῖς ξύλοις οἷς ἡ ἅμαξα εἴργασ- 
«9, αὐτὰς ὡλοχαύτωσαν. Ὅπερ ἱδόντες οἱ Παλαιστι- 
vot, ὑπενόστησαν. Τοὺς δ᾽ ἀφαμένους τῆς χιθωτοῦ, μὴ 
ὄντας ἱερεῖς, ὀργισθεὶς ὁ θεὸς ἐθανάτωσεν. Οἱ δέ γε 
λοιποὶ τῷ χοινῷ τῶν Ἑθραίων ἑγνώρισαν τὰ περὶ 
τῆς κιδωτοῦ:. χἀχεῖνοι λαθόντες αὐτὴν, ἀπάγουσιν εἰς 
Καριαθιαρεῖμ , xal εἰς οἰχίαν ᾽Αμιναδὰδ (ἐκ τῆς Λευῖ- 
τιχῆς οὗτος φυλῆῃς) κατατίθενται. Καὶ ἔμεινεν ἐχεῖ ἔτη 
εἴχοσι, παρὰ δὲ τοῖς ἀλλοφύλοις μῆνας τέσσαρας. Σα- 
pou δὲ ὁ προφήτης μέγα ἤδη σχὼν ὄνομα, καὶ δόξης 
Ίχων ἐπὶ πολὺ, συναγαγὼν τὸν λαὸν περὶ ἑλευθερίας 
αὐτῷ διειλέχθη, xol ἔπεισε ταύτης ἀντιπο:ῄσασθαι. 
"Q µαθόντες οἱ Παλαιστινοὶ, ἀπροσδοκήτως τοῖς 
"E6palow ἐπίασι. Καὶ χατεπτόησαν αὐτοὺς, ὡς τῷ 


etiam eadem accidunt. Sic quinque Palsstinorum 
urbes arca pervagata, omnibus calamitosa exstitit. 
Itaque magistratus quinqne urbium lis malis con- 
flictantium congressi, videlicet Getz, Aeccaronis, 
Ascalonis, Gazx et Azoti, aliis aliad de arca cea- 
sentibus, tandem decrevere omnes, sedes quinque 
aureas, totidemque mures item aureos arez im- 
ponere, et novum fabricare currum, et vaccas qua 
primum peperissent currui jungere, sed earum 
vitulos retinere, ac currui arca imposita, boves in 
trivium abductas relinquere, ut quorsum impetus 
tulerit eant. Quz» si versus Israelitas abeant, ob 
arcam mala illa se perpeti statuendum, neque pro- 
hibendum quominus illo eant : sin alio se conver- 
terint, reducendas boves et currum, el quz in 
58 eo sint. His, ut decretum fuerat, peractis, di- 
misere boves, eminus ipsi sequentes, ut eventam 
viderent. At ille recta versus Hebraos ire, neque 
subsistere prius, quam in magnum campum Beth- 
sames pervenissent. Ut autem pagi illius viri arcam 
viderunt, accurrunt, de curru tollunt, boves im- 
molant : et lignis e quibus currus confectus erat, 
cremant. Quo Pslzstini viso, retro abierunt. Deus 
autem iis qui arcam attigerant, cum profani es- 
Sent, iratus, necem attulit. Reliqui commune Hoe- 
breorum de arca recepta certiores reddunt. llli 
eam Cariathiarim abducunt, et in Aminadabi Le- 
vitice tribus hominis zedibus colloeant, ubi annis 
viginti mansit, cum apud alienigenas quatuor 
menses fuisset. Αἱ Samuel propheta jam celebris, 
et magna praeditus auctoritate, populo convocate, 
de vindicanda libertate disserit ac persuadet. Quo 
Palzstini cognito, inopinata aggressione "Israelitas 
perterrefaciunt ; qui ad Samuelem confugientes, de 
salute sua esse actum aiunt, nisi ipse numinis 
opem exorarit. llle bonis animis esse jubet, et Dei 
auxilium pollicetur, 3gnoque immolato, Deum orat. 
Nondum flanima victimam consumpserat, cum ho- 
stes impetum in Hebrzos faciunt, facilius eos iner- 
mes superari posse rati. Sed et terra divinitus 
coneussa, et tonitribus erumpentibus, et fulguribus 
emicantibus perterriti, in fugam vertuntur. Fugien- 
tibus Samuel cum populo instat, ac multos cadit. 


XapovhA προσδραμεῖν λέγοντας, ἀπεγνῶσθαι τὴν D Post eam cladem non amplius Israelitas invasere : 


σωτηρίαν αὐτοῖς, εἰ μὴ αὐτὸς solar τὴν ix τοῦ θείου 
ἐπιχουρίαν αἰτήσεται. Καὶ ὃς θαῤῥεϊῖν παρεγγνᾷ, 


sed et terram quam Hebraeis ademerant, Samuel 
recepit. Ita is populo jus dicebat, et imperabat. 


xai *by Θεὺν ἑπαρῆξαι διαθεδαιοῦται αὐτοῖς xal θύσας ἄρνα, ἐδέετο τοῦ θεοῦ. Μήπω δὲ τὴν Oualax 
εἷς lepd; δαπανησάσης Φλογὸς, προδάλλουσι τοῖς Ἑθραίοις οἱ ἀντιπόλεμοι, ῥᾷον αὐτῶν χρατήσειν ὥς 
ἁόπλων οἱόμενοι. Σεισμῷ δὲ τῆς γῆς κλονηθείσης ὑπὺ Θεοῦ, καταῤῥαγεισῶν τε βροντῶν, xal ἐξαφθεισῶν 
ἀστραπῶν, εἰς δειλέαν ἑνέπεσον οἱ πολέµιοι, xai ἑεράπησαν εἰςφυγήν, Κατεδίωξε δὲ Σαμουἡλ καὶ τὸ πλῆθος 
ὑχίσω αὐτῶν, xal πολλοὺς διεφθάρκασι, καὶ οὐκέτι μετὰ «tv. πληγὴν ταύτην ἐπὶ τοὺς Ἰσραηλίτας kavpá- 
τευσαν, ἀλλὰ xal τὴν χώραν ἤνπερ ἀφείλοντο, ἑπανεσώσατο αὖθις τοῖς 'Ἑδραίοις ὁ Σαμουήλ. Ἔκρινε δὲ 
εὺν λαὸὺν, χαὶ Ίρχεν αὐτῆς. 


KZ, δη δὲ γεγηρακὼς, τοῖς υἷοῖς αὐτοῦ τὴν τοῦ 
λαοῦ προστασίαν καὶ τὸ δικάζειν διένειµεν ΄ ὄνομα 
^) πρεσθυτέρῳ Ἰωήλ' τῷ νεωτέρῳ δὲ, ᾿Αδιά. OT 
ουκ ἑπορεύθησαν àv ταῖς ὁδοῖς τοῦ πατρὸς αὐτῶν, 
ελλ) ἐχχλίναντες, δῶρον τὸ δίκαιον προεδίδοσα», 


XXVII. Verum jam senex populi gubernandi . 
munus ac juris dicundi provinciam filiis distribuit, 
quorum majori Joelis, minori Abi; nomen eral : 
qui morem patris non secuti, ad largitionum cor- 
ruptelas deflexerunt, et ius atque aquum vena.o 


131 


confluit, et : Quoniam tu, inquit, per etatem nobis 
praesse non poles, regem creato , qui et' gentem gu- 
bernet, et adversarios nostros oppugnet. Ea re cum 
Samuel tristaretur, dicit eis Deus : Non te pro ni— 
hilo habuit populus, sed me; quem vero tibi mon- 
straro, eum regem ungito. 99 Hebreis igitur con- 
vocatis, Samuel proponit, se electurum eis esse 
regem, pradicens fore ut peniteret eos, ac libe- 
rationem a regibus Deum oraturos. llli instant, 
regem flagitantes, de rebus futuris securum esse 
jubent.Tum Samuel : Abite nunc, inquit, &bi cogno- 
vero, quem vobis Deus dederit, accersam vos. Acci- 
dit autem, ut Benjamita quidam, nomine Cis, Sau- 
lem fllium, hominem statura et forma excellenti, 
cum servo ad asinaram quas amiserat inquisitio- 
nem mitteret. Quas ille cum passim quzesivisset, 
nec invenisset , Samuelem de asinabus interroga- 
turus, Armathaim venit. Ili Deus Samueli revelat, 
cum esse quem populo Bebreorum imperare velit. 
De asinabus igitur rogatus, incolumes esse respon- 
det ; et Saulem hospitio exceptum mane prosequi- 
tur. Urbem egressus, cum adolescentem seduxis- 
$et, oleo caput ejus perfundit, ac deosculatus : 
Unzit te Deus, inquit, regem populi sui, cujus. un- 
ctionis. illud iibi signum erit, quod circa Rachelis 
sepulcrum duo tibi viri occurrent , asinas. repertas 
gratulaturi. Adjicit et alia signa confirnandz ve- 
ritatis ergo, atque inter cxtera, ubi Gabatam ve- 
nerit, cum illius loci prophetis vaticinaturum. 
Mandat etíam, cum a se accersatur, ut Galgala ve- 
niat. Post coacto populo sortem mittere tribus 
jussit, ut constaret, cujus futurus esset rex. Cecidit 
autem sors in Benjamiticam, deinde in gentem 
Battarim : quz» cum viritim sortiretur , Sauli sors 
obvenit. Quaritur ille, nec invenitur. Samuel di- 
vinitus monstratis ejus latebria, adductuin in me- 
dio statuit. Erat autem procere stature, et hu- 
meris eminebat supra omnes. Tum ad popnlum 
Propheta : Hunc, inquit, regem vobis unxit Domi- 
nus, cujus inter vos omnes non est similis. Populus 
gratulabundus acclamat : Vivat rex. Saulem ita 
regno potitum, multi observabant ut regem, et ut 
par erat bhonorabant. Multi etiam spernebant et 
irridebant. Post mensem Naas Ammanitarum rex 
Jaben Galaaditicze obsidet, non alia conditione 56 
viris parcere velle dicens, nisi dextrum oculum 
sibi quisque eruenduin traderet. Illi septem die- 
rum inducias petunt: iis impetratis, nuntios in 
Galaaditicam G0 mittunt. Auditis Ammanite ver- 
bis, populus luget : Saul vero ingenti ira percitus, 
duos boves membratim concisos in omnes fines 
Israelitarum mittit, comminatus, eodem modo se 
tractaturum eos, qui ad propulsandos ÀAmmanitas 
non adessent. Concursu populi facto, numeroque 
inito, inventa sunt virorum septingenta millia : et 
Saul numine afflatus praedicit, Jabinos postridie 
fore salvos. Totamque noctem cum exercitu pro- 
fectus, cirea primam vigiliam ad Ammanitas pcr- 


| JOANNIS ZONARJR 
habuerunt. Hzc populus zgre ferens, ad Samuelein A καὶ λήβμασι τὰς χρίσεις ἐδικαζον. 'O δὲ λαὺς διὰ 


1?8 


ταῦτα πρὸς Σαμουἡλ ἀθροισθεὶς, Ἐπεὶ μὴ clóc 
τε σὺ, ἔφησαν, προεστάναι ἡμῶν διὰ γῆρας, ποίη- 
σον ἡμῖν βασιάδα. ὃς xal τοῦ ἔθνους ἡγήσετας, 
xal τοῖς ἓνανγτίοις ἀντιστρατεύσεται. Λυπουμένου 
δ' ἐπὶ τούτοις τοῦ Σαμουὴλ, εἶπε πρὸς αὐτὸν 
ὁ Θεός ' OU σε ἐξουθεγήκασυ ὁ  Jaóc, 
dA ἐμέ ἄκουσον τοίνυν’ αὐτῶν, xal ὃν 
ἀναδείξω col, slc βασιλέα χρῖσον αὑτοῖς. Σννα- 
θροίσας δὲ τοὺς 'E6palovz ὁ Σαμουἡλ, χατἐθετο χειρο- 
τονῄσειν αὐτοῖς βασιλέα. Μεταμελήσειν δὲ προέφη 
αὐτοῖς, χαὶ αἰτεῖσθαι μέλλειν παρὰ θεοῦ τῶν βασι- 
λέων ἁπαλλαγήὴν. Οἱ δὲ ἐνέκειντο βασιλέα ζητοῦντες, 
xai Ἱξίουν αὐτὸν, μὴ φροντίζειν τῶν ἐσομένων. Ὅ 
δὲ Προφήτης, "Απιτε νῦν, εἶπεν, ὅταν δὲ μάθω 
τίνα δίδωσω ἡμῖν ὁ θεὸς βασωέα, µετα- 
πέμψομαι ὑμᾶς. 'Avhp δὲ τις Βενιαμίτης (Κεὶῖς 
ὄνομα τῷ ἀνδρὶ) ὄνους ἀπολέσας, τὸν υἱὸν, ὃς ἣν 
αὐτῷ µέγας τε xal ὡραῖος, χεκλημένος Σαοὺλ, εἰς 
ἀναζήτησιν τῶν ὄνων σὺν EV τῶν δούλων ἀπέστειλεν. 
'O δὲ περιελθὼν, xal ζητήσας, καὶ μὴ εὑρὼν, εἰς 
᾽Αρμαθαῖμ πρὸς τὸν Σαμουὴ]λ παραγέγονεν, ἔρω- 
τήσων περὶ τῶν ὄνων. Δηλοϊῖ τοίνυν τῷ Σαμονὴλ 6 
θεὸς, τοῦτον εἶναι ὃν βούλεται βασιλεῦσαι τοῦ λαοῦ 
τῶν Ἑθραίων. ἹἙρωτηθεὶς οὖν περὶ τῶν ὄνων ὁ 
Σαμουὴλ, σεσῶσθαι εἶπεν αὐτάς. Καὶ ξενίσας τὸν 
Σαοὺλ, προἐπεμφεν ἕωθεν. Καὶ ἔξω τοῦ ἄστεος σὺν 
αὑτῷ πορευθεὶς, µόνον τε ἰδίᾳ τὸν νεανἰαν ἀπολα. 
6θῶν, ἔλαιηων xaxayéec τῆς αὑτοῦ χεφαλῆς. Καὶ 
φιλήσας αὐτὺν, Κέχριχέ σε Κύριος ἄρχοντα, ἔφη, 
ἐπὶ τὸν Jahr αὐτοῦ Ἱσραή-. Kal ἔστω enpetor 
τοῦ χρἰσµατος, τὸ συγαγτήσαι σοι περὶ τὸν τάφον 
'PayiA, ὄνδρας δύο τὴν» εὕρεσω' τῶν ὄνγων 
εὐα]'ειζοµμένους σοι. Καὶ ἄλλα δὲ σηµμεῖα τοῦ 
ἁληθεύειν εἶπεν αὐτῷ, xal ὅτι προφητεύσει ἐν 
Γαθαθὰ γεγονὼς μετὰ τῶν ἐχεῖ προφητῶν. Καὶ 
ἵξειν εἰς Γάλγαλα αὑτῷ ἐνετε[λατο, ἠνίχα µετα- 
πεμφθῇ παρ᾽ αὐτοῦ. Συνῄθροισε δ' ἔπειτα τὸν λαὸν, 
xai χλήρους βαλεῖν ἐχέλευσε τὰς φυλὰς, ἵν ἄνα- 
δειχθείη ἐκ ποίας ὁ βασιλεύσων ἔσεται. ΄Ἔπεσεν οὖν 
ὁ χλῆρος εἰς τὴν Βενιαμίτιδα, εἶτα εἰς τὴν πατριὰν 
Βατταρί. Κατ ἄνδρα δὲ τῆς πατριᾶς κληρωθείσης, 
εἰς τὸν Σαοὺλ 6 χλῆρος ἐξέπεσεν. Ὡς δὲ ζητούμενος 
οὐχ ἂν, μυεῖται ὁ «Σαμου]λ παρὰ τοῦ Geo) ὅπου 


D Σχέχρυπτο’ xal ἀχθέντα, ἕστησε μέσον. Καὶ ἣν 


ὑπερωμίας, xal πάντων ὑπερέχων κατὰ τὴν ἡλι- 
χίαν τοῦ σώματος. Καὶ πρὸς τὸ πληθος ἔφησεν ὁ 
προφήτης, Τοῦτον ἔχρισεν ὑμῖν εἰς βασιλέα ὁ 
Κύριος, ᾧ οὐκ ἔσειν ὅμοιος ἐν πᾶσιν ὑμῖν ' ὁ δὲ 
λαὺς ἐπευφήμησε, xal εἶπεν Ζήτω ὁ βασωώεύς. 
ὑὕτω δὲ τῷ Σαοὺλ βασιλεύσαντι, πολλοὶ μὲν προσεῖ- 
χον ὡς βασιλεῖ, xal κατὰ τὸ προσῄκον ἑτίμων αὐτὸν, 
πολλοι δὲ χατδφρόνουν τε xai ἐχλεύαζαν. Mesa δὲ 
priva, Νάας ὁ τῶν ᾽Αμμανιτῶν βασιλεὺς, στρατενθι 
ἐπὶ Ἰαθεὶς Γαλαὰδ, μὴ ἄλλως λέγων φείσασθαι τῶν 
ἀνδρῶν, εἰ μῇ δῶσιν αὐτῷ τὸν ἑκάστον ἐξελεῖν 
δεξιὸν ὁὀφθαλμόν. Οἱ δὰ ἀνοχὴν ἑδήτησαν ἑπτά 
ἡμερῶν ' xal λαθόντες, πέµπουσιν ἀγγέλους εἰς 
Γαλαάδ. Καὶ ἀχούσαντες οἱ ἐκεῖ τοὺς λόγους τοῦ 


129 ἵ 


ANNALIUM LIB. I. 


130 


ἸΑμμανίτου, ἐθρήνησαν. 'O δὲ Σαοὺλ ἐθυμώθη A venit : ae trifariam divisis copiis, bostes circum- 


σφόδρα ΄ xal λαθὼν δύο βόας, ἐμέλισεν αὐτοὺς, xal 
ἀπέστειλεν εἰς πᾶν ὅριον Ἰσραὴἡλ, ἀπειλῶν οὕτω 
θήσειν τοὺς μὴ κατὰ τῶν ᾽Αμμανιτῶν συνεχστρατεύ- 
σαντας αὐτῷ. Συνδραµόντος ók τοῦ λαοῦ, ἠρίθμπσεν 
αὐτοὺς, xai εὗρε µυριάδας ἑθδομήχοντα. Kal ἑφή- 
λατο πνεῦμα Κυρίου ἐπὶ Σαοὺλ, χαὶ πρρεφἀτευσεν, 
εἰπὼν ὡς αὔριον ἔσται τοῖς ἀνδράσιν Ἰαδεὶς σωτη- 
ρία. Καὶ ἀναστὰς ἐπορεύθη αὐτνός το καὶ ὁ λαὸὺς 
δι ὅλης τῆς νυχτός. Καὶ περὶ τὴν πρώτην φυλακὴν 
ἐπῃηλθε τοῖς ᾽Αμυανίταις, tpcyT, τὸ στράτευμα 
διελών. Καὶ χυκλωσάµενος αὐτοὺς, πολλοὺς μὲν 
ἀπέχτεινε, χαὶ αὐτὸν τὸν βασιλέα Νάας ' τοὺς δὲ 
περισωθέντας, ἐτρέφατο εἰ; φυγἣν, xal εἰς τὴν χώ- 
pa» αὐτῶν ἐμθαλὼν, xal τλείστην λείαν λαθών, 


dat, multos czdit, ipsumque regem Naom. Reli- . 


.quos fundit, et impressione in eorum regionem 


facta, opimaque przda parta, illustris domum re- 
vertitur, neque jam contemptui babetur, sed ob 
fortitudinem celebratur, et honoratur ab iis etiam, 
a quibus dudum subsannatus fuerat. Itaque. Sa- 
muel rursus congregato populo, Saulem denuo 
regem proclamat, iterum inunctum oleo. Sic Hle- 
breorum respublica ex optimatum imperio in re- 
gnum est mulala : nam sub Mose et Jesu parebant 
optimatibus, post, per annos octodecim magistratu 
caruerunt ; deinde sub iis fuere, qui Judices vo- 
cabantur, judiciorum et rerum omnium summa 
uni ex optimis permissa. 


λαμπρῶς ἐπανένευξεν. Οὐχέτι γοῦν ἡδόξει παρά τισιν, ἀλλ ἐπ ἀνδριίᾳ διαθεθόητο, χαὶ τετίµητο 
xal τοῖς πρώην αὐτὸν χλευάζουσι. Συναγαγὼν δὲ αὖθις ὁ Σκμουὴλ τὸν λαὺν, δις ἀναγορεύει τὸν Σαοὺλ 
βασιλέα χρίσας τῷ ἑλαίῳ xai πάλιν αὑτόν. ἸΜετέπεσεν οὖν ἡ τῶν Ἑδραίων πολιτεία εἰς βασιλείαν ἐξ 


αρ:στοχρατείας * ἐπὶ γὰρ ἥΜωῦσέω; xal Ἰησοῦ ἀριστοκρατούμενοι σαν ' 


εἶτα ἐπ) ἔτη δέχα καὶ 


ὀχτὼ, ἄναρχοι διετέλεσαν ΄ εἰσέπειτα δ Ίρχθησαν ὑπὸ τῶν χαλουµένων χριτῶν,, τῷ ἀρίστῳ διχάζειν 


περὶ τῶν ὅλων xat οἰχονομεῖν ἐπιτρέποντες. 


ΚΙ’. Too δὲ Σαμουὴλ ἐξορχίσαντος τὸν λαὺν p — XXVIII. Samuele porro sacramento populum 


εἰπεῖν, εἴ τι ἄδιχου εἰργάσατο εἰς αὐτοὺς, πάντες 
δικαίως αὑτὸν xai χαλὼς προστῆναι τοῦ ἔθνους 
ἐδόησαν. Ὁ δὲ αὑτοῖς ἀπεχρίνατο, "Ίστε ὡς µε- 
qydàJa ἡμαρτήκατε, βασιέω ἑαυτοῖς αἰτησάμεγοι, 
xàx τούτου παρωρ]ίσατε τὺν Θεόν. "Ecca δὲ 
ζοῦτο σηµεῖον ὑμῖν, τὸ θέρους ἐν ἁκμῇ χειμῶνα 
1ανήσεσθαι. Καὶ κατὰ τὸν προφήτου λόγον βρονταὶ 
χαὶ ἀστραπαὶ γεγόνασι, χατηνέχθη τε χάλαζα, ὡς 
δέος ἐμπεσεῖν τῷ λαῷ, xal ἰχετεύειν τὸν Σαμουἡλ 
ἱλεώσασθαι τὸν Θεὸν αὐτοῖς ἁμαρτήσασι. Τῶν δὲ 
Παλαιστινῶν τοὺς 'Ἑδραίους καταατρεφόντων, καὶ 
τὰ ὅπλα σφῶν ἀφαιρουμένων, σιδἠρῳ τε χεχρΏαθαι 
ἁπαγορευόντων, ὁ Σαοὺλ εἰς Γάλγαλα καταθὰς, ἐπ᾽ 
ἐλευθερίᾳ τὸν λαὸν χατὰ τῶν Παλαιστινῶν διανα- 
στῆναι Πρέθιζεν, οἱ 6^ ηὐλαθοῦντο διὰ τὸ πλῆθος 
τῶν ἑναντίων 'O δὲ βασιλευς τὸν Σαμουὴλ ἐχάλει 
πρὸς ἑαυτὸν, xat ὃς μεθ) ἡμέρας ἓξ παραγενέσθαι 
ὑπέσχετο, θύὖσειν τε τῇ ἑδδόμῃ, ἵν οὕτω τοῖς 
ἀλλοφύλοις συµµίξωσιν. Ὁ δέ γε Σαοὺλ ὁρῶν 
τὸν λαὺν ὑποῤῥέοντα χαὶ χαταλιµπάνοντα αὐτὸν, 
ἔθυσεν. ᾽Ακχούσας δὲ ἄρτι προσίοντα τὸν Σαμουὴλ, 
ἐξηλθε συναντήσων αὐτῷ. 'O δὲ, TI τοῦτο ἐποίησας, 
ἔφη, παραόάς µου civ évcoAnv ; "Ic6t τοίνυν, 
ὡς οὐ συσταθήσεταἰ σου ἡ βασιλεία, ἀ 1.ὰ ζη- 
τήσει Κύριος ἄνθρωπον κατὰ εἡν καρδίαν αὐτοῦ. 
Καὶ ἀνεχώρησεν Σαμουήλ. Σαοὺλ δὲ χαὶ Ἰωνάθαν ὁ 
υἱὸς αὐτοῦ ἦχεν εἰς Γαθαὼ, σὺν στρατιώεαις ἑξα- 
χοσίοις. Εὶς τρία δὲ διαιρεθέντες οἱ ἀλλόφυλοι, τὴν 
χώραν τῶν Ἱσραηλιτῶν ἑληΐῖζοντο. Σαοὺλ 6b xai 
Ἰωνάθαν xai 'Aytà ὁ ἀρχιερεὺς ἀφ᾿ ὕψους ὁρῶντες 
τὰ δρώμενα, χαὶ ἁῦναι δι᾽ ὁλιγανδρίαν μὴ σθένον- 
ες, Ἠχθοντο. 'O δὲ Ἱωνάθαν μηδὲν εἰπὼν τῷ πατρὶ, 
χαταθὰς ἀπὸ τοῦ βουνοῦ σὺν µόνῳ τῷ ὁπλοφόρῳ 
αὐτοῦ, Προσδάλλωμεν, ἔφη, τῇ τῶν ἀ 1λοφύλων 
παρεμόο-ῇ * xal εἰ μιὲγ εἴπωσιν ἡμῖν, Ἀπόστητε, 
οὐκ ἀναθησόμεθα πρὺς αὐτούς "εἰ δ' 'Αγάθητε πρὺς 
ἡμᾶς, φήσονσ:, σύνθημα vixnc τὸν Aóyor γοµι- 


adigente, ut dicerent, num qua injuria illos affe- 
cisset : exclamarunt omnes, eum juste et bene 
genti przfuisse. Tum ille : Scitote, inquit, vos rege 
flagitando — graviter deliquisse, eaque re irritasse 
Deum : cujus illud vobis signum erit, quod adulia 
estate tempestas orietur. Nec mora, tonitrua et 
fulgura, ut Propheta dixerat, eruperunt, et grando 
delata est, ut populus perterrefactus Samuelem ro- 
garet ut sibi delictorum a Deo veniam impetraret. 
Cum autem Palzestini Hebreos subigerent, armis 
ademptis et usu ferri interdicto, Saul Galgala 
descendit, populum ut ad vindicandam contra Pa- 
lestinos libertatem exsurgeret cohortatus, lliis vero 
multiiudinem hostium reformidantibus, rex Samue- 
lem ad se vocat. Is post sex dies venturum consti- 
tuit, ut die septimo re divina facta cum huosti- 
bus confligant. At Saul cum videiet populum clam 
abire, seque deseri, immolat: et audito Samuelis 
G1 accessu, obviam progreditur. Ibi vates : Quid, 
dnquit, istud egisti, violatis preceptis meis ? Scito 
igitur non. stabile fore regnum tuum : sed quesi- 
turum esse Deum hominem ez animi sui sententia, Ita 
discessit Samuel. Saul vero et Jonathas filius ejus 
cum sexcentis militibus Gabaonem profecti 
sunt. Alienigene autem copiis trifariam divisis, 
agros Israelitarum populabantur. Id Saul, Jona- 
thas et. Achia sacerdos ex alto conspicientes, et 
ob paucitatem ad opem ferendam impares, animis 


p angebantur. At Jonathas, patre inconsulto, cum 


solo 'armigero de éolle descendens : Aggrediamur 
inquit, castra hostium : qui si nobis dixerint : Disce- 
dite, non ascendemus ad eos. Sin ascendere jusse- 
rint, ea verba victorie tessera habenda erunt. laque 
ad castra hostium fertur. Illi : Ascendite ad nos, 
inquiunt, est enim quod vobiscum colloquamur. Ea 
vox animum auxlt Jonath:e, atque inde digressus 
aliunde cum suo comite arrepit, hostes dormientes 


| 1431 


JOANNIS ZONAR/R 


122 


invadit ; ac cx»sis ad viginti, eeteris terrorem in- A σεέον ἡμῖν. Καὶ ὥρμησαν ἐπὶ 1b. τῶν nolsuluv 


cutiunt, ut perturbati et fugientes alii ab aliis 
interirent. Saul castra hostium perlurbata videns, 
et filii atque armigeri illius absentia cognita, im- 
petum et ipse in hostes perturbatos facit. Tum qui 
dudum pre inetu se occultarant, receptis animis 
cam rege se conjungunt, hostes persequuntur, 
czdunt. Saul diras imprecatur suis, si quis ante 
noctem, cede hostium intermissa, cibum gustaret. 
Inter persequendum, Jonathas exsecrationis pa- 
ternze ignarus, cum in silvam esset ventum, in qua 
apiarium erat. favum comedit. Saul casira hostium 
oppugnaturus, per sacerdotem oraculum consulit, 
num victoriam largiatur Deus? Sed Deo nibil 
respondente, auctorem offensi Numinis querit ; 
ac : Ipsum Deum testor, inquit, me sontem occisurum. 
eliamsi fius meus Jonalhas (uerit. Sorte ducia, 
Jonathas designatur, qui rogatus quid deliquisset, 


se nullius peccati sibi esse conscium ait, nisi quod . 


pridie, paterne exsecrationis ignarus de favo gu- 
stasset. Eo pater audito, se illum occisurum ju- 
rat. Populus contra et ipse jurat se non passurum 
ut victori: auctor occidatur : eoque erepto, votis 
Deum placat. Saul Palzstinorum circiter sexaginta 
millibus occisis , regreditur : ac Ammonitis, 62 
Moabitis, Pzelestinis, Idumaeis, Amalechitis, necnon 
Sube rege subactis, Israelitas e anu. exterorum 
eripit. 


στρατόπεδον. Καὶ αὐτοῖς οἱ ἀλλόφυλοι, 'AvdÓnre, 
ἔλεγον, πρὸς ἡμᾶς xal γγωριοῦμεν ὑμῖν ῥῆμα. 
Ἰοῦτο θάρσος ἑνῆηκε τῷ Ἰωνάθαν ' xoi ἀποστὰς 
ἐχεῖθεν, ἑτέρωθεν ἀνερπύσας μετὰ τοῦ ἑἐπομένου 
αὐτῷ, ἔπεισι τοῖς πολεμίοις ὑπνώστουσι, xal χτεί- 
νουσι μὲν ὡς εἴχοσι * τοῖς δὲ λοιποῖς δειλίαν ἐνέδαλ- 
λον, οἳ θορνθούμενοί τε χαὶ φεύγοντες, ὑπ) ἀλλήλων 
διώλλυντο. Ἰδῶν bb ταραττόµενον ὁ Σαοὺλ τὸ τῶν 
πολεμίων ατρατόπεδον, χαὶ «ἁπόντα τὸν υἱὸν ἅμα 
τῷ ὁπλοφόρῳ κατανοῄσας, προσδάλλει xal αὐτὸς 
τεταραγµένοις τοῖς ἑναντίοις' χαὶ οἱ πρὶν δὲ διὰ 
φόθον χρυδέντες ἀναθαρσήσαντες, τῷ βασιλεῖ προσε- 
είθεντο * xai διώχων τοὺς πολεμίους ἐἑχτίννυεν. 
Ἐπαρᾶται τοίνυν τοῖς αὐτοῦ, εἴ τις ἀποσχόμενος 


B τοῦ φονεύειν τοὺς ἐχθροὺς, φάγοι, el pj νὺξ αὐτοὺς 


παύσοι. "Ev δὲ τῷ διώχειν χατἀ τινα δρυμὸν ἐν ᾧ 
μελισσὼν fjv, xot λαθὼν ὁ Ἰωνάθαν κηβίον μέλιτος, 
ἔφαγεν ' οὐ γὰρ ἣν ἀχηχοὼς τῆς ἀρᾶς τοῦ πατρός. 
Ἐπελθεῖν δὲ βουληθεὶς ἆ Σαοὺλ τῇ τῶν ἑναντίων 
παρεμθδολἩ "pura διὰ τοῦ ἀρχιερέως τὸν θεὺν, εἰ 
δίδωσι νίχην; Τοῦ δὲ θεοῦ μὴ δηλοῦντος, ἑξήτει τὸ 
αἴτιον. Καὶ, "ὄμνυμι, ἔφη, αὐτὸν τὸν θεὸν, ἆπο- 
κτεἰίνειγ τὸν ἁμαρτόντα, κἂν Ἰωνάθαν sin ὁ παῖς 
ὁ ἐμός. Καὶ κληρωσαμένων, ἐπὶ Ἰωνάθαν ὁ χλῆρος 
ἔπεσεν. 'O δὲ περὶ ἁμαρτίας ἀνακρινόμενος, οὐδὲν 
εἶπεν ἑαυτῷ συνειδέναι, ἡ ὅτι χθὲς τὴν ἀρὰν ἀγνο- 
1094, ἓν τῷ διώκειν ἐγευσάμην χηρίου. ᾿Ακούσας δὲ 


ὁ πατὴρ, ἀποχκτενεῖν αὐτὸν ὤμοσε. Καὶ ὁ λαὸς ἀντώμοσε, μὴ περιόψεσθαι τὸν αἴτιον τῆς νίκης ἀποθα- 
νούμµενον. Καὶ ἐξαρπάσαντες αὐτὸν, εὐχαῖς τὸν Θεὸν ἐξιλάσκοντο, Διαφθείρας δὲ à Σαοὺλ doti µυριάδας ἓξ 
τῶν Παλαιστινῶν, ἀνθυπέστρεφε. Χειροῦται δὲ ᾽Αμμανίτας xaX Μωαδίτας, Παλαιστινούς τε xat "'[bov- 
μαίους καὶ ᾽Αμαληκίτας, xal τὸν βασιλέα τῆς Σουδᾶ, Καὶ ἐξείλετο τὸν "Iopatà ἐκ χειρὸς τῶν ἀλλοφύλων, 
XXIX. Sauli filii tuere tres, Jonathas, Jesus et C Κθ’, σαν δὲ τῷ Σαοὺλ νἱοὶ τρεῖς, Ἰωνάθαν καὶ 


Melchisus : ac filie du», Meroba et Melchol. Im- 
peratorem crearat Abenerem, Neris cognati sui 
füliumn. Dixerat autem Sauli Samuel, jubere Deum 
ut cederet Amalechuim, vietoriaque potitus, ne- 
müni parceret, non mulieribus, non infantibus, 
non jumentis ; non pecudibus, sed eorum nomen 
funditus deleret. ]taque Saul cum Amalechitis 
congressus, hostes vincit, cedit omnes, Sed Aga- 
gum illius terre regem in potestatem redactum, 
admiratione {υγ et magnitudinis , non occidit : 
armenta euam, greges, Czteraque eximia, divini 
mandati immemor, conservat, Proinde Samuel a 
Deo edoctus, posnitere enm Saulis creati regis, 
occurrit regi. Is ait se gratiam habere Deo, cujus 
munere vicisset hostes, et ut jussus fuerit, admi- 
Disirasse omnia. Tum Samuel : Vocem, inquit, au- 
die jumeniorum εἰ aliarum. pecudum, unde ista? 
Saul respondet populum ea in victimam asser- 
wasse Deo : czteruu Amalechitay omnes, rege eo- 
rum excepto, deletos csse. Αά ea Samuel : Quo- 
niam, inquit, Dei jussis non. obtemperasti, scito 1e 
regnum amissurum. Δί ille, se peccasse fassus, 
Prophetam orat, ut per sacrificia Deum sibi recon- 


Ἱησουϊ καὶ Μελχισουἳ * xal θυγατέρες δύο, Μερὸό6 
xai Μελγόλ. ᾿Αρχισιρατηγὸν δὲ εἶχε εὺν ᾿Αθεννὴρ, 
υἱὸν Νὴρ συγγενοὺῦς αὐτοῦ. "Eon δὲ Σαμουὴλ τῷ 
Σαοὺλ, χελεύειν αὐτῷ τὸν Θθεὸν πατάδαι τὸν Ἀμαλὴς, 
xai χρατήῄσαντα, μηδενὺς φείσασθαι, μὴ γυναικῶν, 
μὴ νηπίων, μὴ ὑπο»υγίων, μὴ βοσχηµάτων, ἐξαλεῖ- 
φαι δὲ «b ὄνομα αὐτοῦ kx τῆς γῆς. Καὶ ὁ Σαοὺλ 
vip ᾽Αμαλὴχ σνμθαλὼν, χατὰ κράτος vixi, xai χτεί- 
v&t πάντας. Χειροῦται δὲ xal τὸν βασιλέα τῆς χώ- 
ρας, ᾿Αγαγ ὠνομασμένον, καὶ οὐκ ἀπέχτεινεν, ἀγα- 
σθεὶς αὐτὸν διὰ κάλλος, xal μέγεθος, xal τὰ τῶν 
βουχολίων καὶ ποιµνίων, xol τῶν ἄλλων ἑξαίρει« 
περιεποιῄσατο, ἀμνημονήσας τῆς θείας προστάξεως. 
Χρηματισθεὶς δὲ Σαμουὴλ παρὰ τοῦ θεοῦ, εἰπόντος 


D µεταμελῆσαι (49), ὅτι ἐθασίλενσε τὸν Σαοὺλ, συν: 


ἦντηαα τῷ Bao. Ὁ δὲ εὐχαριατῆσαι Days τῷ 
Θιῷ δόντι χράτος αὐτῷ κατὰ τῶν πολεμίων, καὶ 
πάντα δὲ τὰ χεχελευσµένα ποιῆσαι. Καὶ ὁ προφήτης, 
Βοῆς, εἶπεν, ἀχούω ὑποζυγίων xal βοσκηµάτων 
ἁλλων. Πόθεν ταῦτα ; Σαοὺλ δὲ, τὸν Aabv, εἶπεν, 
εἰς θυσίαν πετηρηκέναι αὐτὰ τῷ θιῷ' τοὺς & 
Αμαληχίτας πάντας ἐξαφανισθῆναι ἅτερ τοῦ βαφι- 
λέως αὐτῶν. Πρὸς ταῦτα ὁ Σαμουὴλ, "Esel τὰ κο- 


Varie lectiones et nola. 
(47) Μεταμελῆσαι. Legendum μεταμεμελῆσθαι. ut prefert cod. Reg. et Colbert. 


133 


ANNALIUM 115. I. 


134 


xslevcuéra σοι, ἔφη, πρὸς Θεοῦ παραθέδηκας A ciliet. Discedit vates; quem dum Sau, per vim - 


ἴσδι rt τὴν Bacidsiar ἀφαιρεθήσῃ. 'O δὲ χατετί- 
θετο ἁμαρτῆσαι, xal ἱλαστήρια θῦσαι τὸν προφήτην 
ἐχέλενε. Καὶ ὃς ὑπεχώρει, Σαοὺλ δξ τῆς διπλοῖδος 
ἐπιλαμδάνεται αὐτοῦ, xaX διαῤῥήσσει ταύτην, β.αζό- 
µενος αὐτὸν κατασχεῖν. Καὶ ὁ προφήτης, Οὔὕτως, 
ἔφη, ἡ βασιλεία σου διαῤῥηχθήσεται, καὶ δοθή- 
σεται ἀνδρὶ δικαίῳ καὶ ἀγαθῷ. - Δεομένου δ᾽ ἔτι 
τοῦ βασιλέως, πείθεται, xal ἀχθῆναι τὸν "Aya 
αἰτεῖ, καὶ χτανθέντος ἐχείνου χελεύσει αὐτοῦ, αὖ- 
τίχα εἰς ᾽Αρμαθαϊμ ἀποχωρεῖ, χαὶ αὐτῷ ἐντέλλεται 
ὁ θεὸς pe Ἰεσσαὶ ἀπελθεῖν, xat χρῖσαι τῷ ἐλαίῳ 
ti; βάσι)έα ἕνα τῶν Exslvou vlov, ὃν ἂν δείξῃ αὐτῷ. 
Καὶ ἀπελθὼν εἰς Βπθλεὶμ, xol θύσας, κέχληχε τὸν 
Ἴεσσαὶ xaY τοὺς υἱοὺς αὑτοῦ. Kal ἰδὼν τὸν πρωτύ 
τηχὸν µέχαν τε xal xaAbv, φήθη Ex' αὐτῷ τὸν θεὸν 
εὐδοχεῖν. 'O δὲ θεὸς, Mi). ἐπιδ.1έγῃς, εἶπεν, ἐπὶ 
την ὄψο αὐτοῦ, μηδ' slc τὸ τοῦ σώματος µέγε- 
Όος. "Ανθρωπος μὲν Τὰρ εἰς πρὀσωπον ὄψεται, ό 
δὲ θεὸς elc καρδίαν. Παρελθόντων δὲ καὶ τῶν ἅλ- 
λων παίδων τοῦ Ιεσσαὶ, ἐπ οὐδενὶ εὔδοχησεν ὁ θεός. 
Καὶ εἶπε Σαμουὴλ Οὐκ ἐξε.έξατο Κύριος £r. του- 
τοις. Kal εἶ ἐστιν ἔτι .Ίοιπὸς, παρε.Ἰθέτω. Καὶ 
Ἱεσσαὶ, Μικρὸς ἔτι περι.1.1ειπταε, ἔφη, ποιμαίνω».. 
Κληθῆναι οὖν αὐτὸν ὁ προφήτης ἐχέλευσεν. Ὡς 
δ ἥχε χληθεὶς ὁ Δαθὶδ, nal; πυῤῥάχης μετὰ κχά]- 
λους ὀφθαλμῶν χαὶ τἆλλα χαλὸς, τοῦτον εἶναι τὸν 
χρισθησόµενον δηλοῖ τῷ Σαμουἡλ ὁ θεός. Καὶ λαδὼν 
ἐχεῖνος τὸ χέρας τοῦ ἑλαίου, ἔχρισεν αὐτὸν Ev µέσῳ 


τῶν ἁδελφῶν αὑτοῦ * καὶ ἀπῖλθεν εἰς ᾽Αρμαθαϊμ. C 


Πνεῦμα δὲ θεῖον ἐφήλατο ἐπὶ Δαθὶδ, ἐχ δὲ Σαοὺλ 
ἀπέστη, xai πνεῦμα πονηρὸὺν µετῄει αὐτὸν, συµ- 
πνίγον καὶ χαχοὺν τὸν ἄνδρα. Ἔδοξεν οὖν, παρἰστα- 
οσθαί τινα τῷ βασιλεῖ, εἰδότα φάλλειν μετὰ χιννύρας, 
ἵν) ὅτε προσπέσοι αὐτῷ τὸ δαιµόνιον ἑχταράττον, 
φάλλῃ kv τῇ χιννύρᾳ, xol κατευνάζῃ τὸν τάραχον. 
ἹΜεταπέμπεται τοίνυν ὡς τοιοῦτον τὸν Δὰδίδ - xol 
ἠγαπήθη ὁ νεανίας σφὀδρα παρὰ τοῦ βασιλέως, xol 
εἰς ὁκλοφόρον αὐτῷ ἐχρημάτισε, Καὶ ἓν τῷ ἐπιέναι 
τῷ βασιλεῖ τὸ πνεῦμα τὸ πονηρὸν, χατεπῇδεν αὐτὸ 
xai ἀφίστατο, xai εἰς ἑαυτὸν ὁΣαοὑλέπανήρχετο. 
Ut δ' ἀλλόφυλοι χατὰ τῶν Ἱσραηλιτῶν ἐπεστράτευ- 
σαν. ᾽Αντικατέστησαν δὲ αὐτοῖς χαὶ οἱ ἐξ Ἱσραλλ, 
xaX àv ματαιχμίῳφ τῶν στρατευμάτων ἀμφοῖν ávfjp 


retinere nititur, vestem ejus abrumpit. Ibi Pro- 
pheia : Sic, inquit, regnum a te abrumpetur, ac 
viro justo et bono dabitur. Rege antem ne sic qui- 
dem remittente preces parcet; et Agago adduci 
occidique jusso, illico Armathaim revertitur; ac 
mandan:c Deo Jessseum accedit, ut anum ex filiis illius 
olco regem inauguraret, qui sibi monstratus esset. 
Betlileemam cum venisset, re divina lacta, Jesseum 
cum filiis aecersít, et cum primogenitum, virum 
magnum formosumque vidisset, illum Deo placere 
opinatur. Sed Deus : Ne, inquit, vultum ejus in- 
tuere, nec proceritatem corporis : nam ut homo [a- 
ciem spectet, animum Deus intuetur. Prztergressis 
igitur Jessxi filiis omnibus, nec ullo eorum Deo 


B placente, Jess dicit Samuel : Nullum horum elegit 


Deus, sed si quis alius tibi est, is prodeat. Tum 
Jesseeus G9 : Parvulus adhuc restat. qui oves pascit. 
Eum accersi propheta jubet. David accitus venit, 
rufus cum pulchritudine oculorum, catera etiam 
forniosus : eum esse qui ungendus esset. Samueli 
significat Deus. Itaque, sumpta ampulla, oleo euu 
in medio fratrum inungit, ac Armathaim redit. 
Spiritus autem divinus in Davidem insilit, ac a 
Saule recedit, pro quo illum malus spiritus inva« 
dit, przfocans et exagitans. Visum igitur est regi 
adjungere hominem cinnyra psallendi peritum, ut 
dimonii insultus ac turbatio cantu illo sopiretur. 
Accersitur David, ut idoneus ad eam rem, et a 
rege magnopere diligitur, adeo ut armiger ejus 
appellaretur. Quoties igitur spiritus ille malus re- 
gem invadebat, carminibus illius abigebatur, et 
Saulad se redibat. Cam autem Palzstini bellum 
Israetitis intulissent, atque hi in procinctu starent, 
quidam ex alienigenis stans in tedio amborum 
exercituum, nomine Golias, vir robustus et magni- 
tudine corporis omnibus superior, quippe statura 
sex cubitorum et dodrantis, cujus thorax siclorura 
quinque millia pendebat , hasta instar jugi texto. 
rii erat, mucrone ferreo, sexcentorum siclorum 
pondere. Is igitur in medio staus, exclamat ad 
Israelitas : Descendat aliquis vestrum, et. mecum 
congrediatur. (ui si me percusserit , serviemus vo- 
bis : sin ego illum dejecero, vos nostri servi eritis. 


τις τῶν ἀλλοφύλων στὰς, Γολιάθ ἑχείνῳ τὸ ὄνομα, D Idque quadraginta diebus continenter fecit. David 


&vhp δυνατὺὸς καὶ πάντων ὑπερανεστηχώς * πῄχεων 
γὰρ ἔξ xai σπιθαμῆς τὸ ὕψος αὐτῷ, χαὶ ὁ θώραξ 
. αὐτῷ πενταχισχὺίων σίχλων ἕλχε σταθμὸν, xat τὸ 
δόρυ αὐτοῦ ὡς ἀντίον ὑφαινόντων, καὶ ἡ λόγχη τοῦ 
δέρατος σίχλων ἑξαχοσίων (48) * οὗτος iv µέσῳ στὰς, 
ἀνεδόησε πρὸς τοὺς υἱοὺυς 'lopatà* Καταδήτω εις 
ἐξ ὑμῶν, καὶ ἀντιστήτω μοι ' xal δὰν πατάξῃ pa, 
Σου λεύσομεν ὑμῖν ' ἐὰν δὲ ἐγὼ xata6aAo αὐτὸν, 
ἔσεσθε ἡμῖν εἰς δού.ονς. Καὶ τοῦτο ἐπὶ τεσσαρά- 


autem a Saule ad patrem Jesseum remissus, sub. 
inde in castra missitabatur, ad sfferendum fratri- 
bus militantibus commeatum. Nam tres ex natu 
majoribus Saalem sequebantur. Cum igitur ad fra- 
vres venisset, Golias rursus de more singulare cer- 
tamen poscehat, et Hebrais exprobrabat, neminem 
seeum congredi audere. lis verbis auditis iudigna- 
tus David, ad eo qui aderant ait, se eum illo pu- 
goaturum. Quo nuntiato , rex Davidi, Non, inquit . 


Varie lectiones et nolee. 


(48) Περὶ τετρακοσίους. Postea subinde ἐξαχο- 
σίων fit mentio, quare totidem hic etiam legendi 
videntur, quamvis Regum lib. !, cap. 22, non plu- 


res enumerentur. Fortassis igitur post id tempus 
alii cc accesscrunt. W 


135 


JOANNIS ZONARJE 


136 


poteris pugnam committere cum isto. incircumciso, A χοντα ἐποίει ημέρας. Tou δὲ Σαοὺλ τὸν Δαθὶδ πρὸς 


cum puer adhuc sis. Tum David, se Deo fretum 


esse respondet, qui sibi contra ursam vires dedis- 
sel, et contra leonem, qui gregem invasissent, et 
pecudes rapuissent, eos se persecutum, et rapta re- 
cuperasse et percussisse bestias aique occidisse. 


Eo igitur se Θή, esse fretum, qui et alienigenam: 


illum sibi perimendum sit traditurus, et ignomi- 
niam Israeliticze gentis depulsurus. Λο ille quidem 
hic dicebat. Rex autem ire permittens, sua illi 
arma aceommodat, quibus David grava!us, uti 
recusat : sed baculo sublato, et quinque lapidibus 
in pera conditis, cum funda sua ad alienigenam 
properat. Atille per derisum interrogat, num ad 
canem cum baculo et lapidibus iret. David re- 
spondet, euin sibi cane deteriorem videri. Tum 
ille iratus, verbis arrogantibus se carnem ejus fe- 
ris et alitibus daturum minitans, contra Davidem 
ruit : qui et ipse celeriter lapide fundz imposito, 
frontem hostis ictu adeo vehementi ferit, ut is 
pronus in faciem corrueret. David accurrit, edu- 
ctoque Golie gladio, caput illi przcidit, et spolia 
ejus legit. Ea re alienigenz territi, in fugam ver- 
tuntur. Saul immisso fugientibus exercitu suo, 
magnam turbam occidit, plures vulnerat, castra 
diripit. David Goli» caput Sauli offert, gladium 
Deo consecrat. 


Ἰεσσαὶ ἀναπέμψαντος, ὁ πατ]ρ αὐτὸν Éavalxsv, 
εἰς τὸ στρατόπεδον, τοῖς στρατευοµένοις τῶν ἆἁδελ- 
φῶν κομιοῦντα τὰ ἐπιτίδεια. Τρεῖς γὰρ ἦσαν οἱ 
πρεσθύτεροι τῷ Σαοὺλ συνεπόµενοι, 'Ελθόντος δὲ τοῦ 
Δαθὶδ πρὸς τοὺς ἁδελφοὺς, ὁ ἀλλόφνυλος Γολιάθ, 
πάλιν, ὡς ἔθος αὑτῷ, εἰς µονοµμαχίαν προὐχαλεῖτο, 
καὶ τοὺς Εβραίους ὠνείδιςεν, ὅτι μιδεὶς αὐτῷ συµ- 
µίξαι θαῤῥεϊ. ᾿Ἀχούσας δὲ τῶν λόγων τούτων Δαθὶδ, 
Ἠγανάκτησε, καὶ εἶπα πρὸς τοὺς παρόντας * Ἐγὼ 
µονομαχήσω αὐτῷ. ᾿Ανηγγέλη τοῦτο τῷ βασιλεῖ. 
Ὅ 6b παραστάντι αὑτῷ (49) τῷ Δαξθὶδ, Οὗ 
δυνἠσει, ἔφη, διὰ μάχης χωρῆσαι πρὸς τοῦτον 
τὸν ἁπερίτμητον * παῖς γὰρ σὺ ἔτι. Καὶ ὁ Δαθὶδ 
θαῤῥεϊῖν ἔλεγεν ἐπὶ τῷ Θεῷ ὃς αὐτὸν χατὰ τῆς ἄρ- 


D «του ἑνίσχυσε, xai κατὰ τοῦ λέοντος, ἑπερχομένων 


τῇ ποίμνῃ, xai θρέµµατα ἁρπαζόντων, οὓς διῶξαι 
εἶπε, καὶ τὰ μὲν ἡρπαγμένα ἑπανασώσασθαι, πατά- 
δαι δὲ τοὺς θῆρας, xal ἀνελεῖν. "Exi τούτῳ ἔφη 
θαῤῥεϊῖν, ὡς xal τὸν ἀλλόφυλον πατάξαι δώσει αὗτῷ, 
χαὶ ἐξελεῖν ὄνειδος ἐξ viov Ἱαραῇλ. 'O μὲν οὖν 
εἴπε ταῦτα. 'O 65 βασιλεὺς ἑπέτρεφέν οἱ πορεύεσθαι, 
xai περιέθετο τὰ οἰκεῖα ὅπλα αὐτῷ. Καὶ σαν ἄχθος 
αὐτῷ, xal ἀπεδύσατο ταῦτα. "Άρας δὲ «hv βακτη- 
plav, χαὶ πέντε λίθους ἐν τῷ χαδδίῳ ἐνθέμενος, xal 
τὴν αφενδόνην φέρων ἓν τῇ χειρὶ, πρὸς τὸν ἀλλόφν- 
λον ὥρμησεν, Ὁ δὲ χατεγέλα αὐτοῦ, xat ἐπυνθάνετο, 


εἰ πρὸς χύνα τῇ βαχττρἰᾳ καὶ τοῖς λίθοις πορεύεται; Καὶ ὁ Δαβιδ xal χείρω χυνὸς ἡγεῖσθαι αὐτὸν ἆπε- 
xplvato. Ἐκεῖ,ος δὲ ὁρτισθεὶς xal µεγαλαυχῄσας, δώσειν τὰς σάρχας αὐτοῦ τοῖς πετεινοῖς τε xal τοῖς 
θηροὶ», ὥρμτσεν ἐπ αὐτόν. Ταχύνας δὲ ὁ Δαθὶδ, καὶ λίθον τῇ σφενδόνῃ ἐνθέμενος, ἐπὶ µέτωπον ἑπά- 
ταξε τὸν πολέμιον. Καὶ fjv fj πληγἡ χραταιὰ, καὶ ἔπεσεν ἐπὶ πρόσωπον ὁ ἀλλόφυλος. Δραμὼν ἐξ Δαξὶδ 
καὶ την ἐκείνου ῥομφαίαν σπασάµενος, ἀποτέμνει τὴν χεφαλὴν Γολιάθ, καὶ σχυλεύει τὰ ὅπ)α αὐτοῦ. 
Τοῦτο τοῖν ἀλλοφύλοις δειλίαν ἑνέδαλε, χαὶ ἔχλιναν εἰς φυγἠν. Σαοὺλ δὲ τὸ οἰχεῖον αὐτοῖς ἐπάγει στρά- 
τευµα φεύγουσι, xal χτείνεται τῶν Παλαιστινῶν πλῆθος πολὺ, xal Ἠπλείαονες τραυµατίζονται, καὶ 
τὸ στρατόπεδον αὐτῶν διαρπάξεται. Τὴν κεφαλὴν δὲ Γολιὰθ προαάγει Δαθὶδ τῷ Σαοὺλ, τὴν δὲ pop. 
φαίαν τῷ θεῷ ἀνατίθησιν. 

XXX. f'edeunti doinum exercitui occurrunt mu- ς A'. Ἑπανιούσης δὲ τῆς στρατιᾶς, αἱ γυναῖχες 


lieres et saltantes, Saulem mille occidisse, ca- 
nunt; Davidem vero decem millia delevisse, re- 
spondent virgines. Ea verba Saulem ad invidiam 
incitarunt, ul diceret : Quid ei prater regnum 
decst ? e& Davidem suspectum haberet. Itaque cum 
malo spiritu corriperetur, euinque David de more 
excantaret, lanccam contra illum mittit, idque ite- 
ralio factuin ; sed David presidio divino septus, 
ictum declinat. Deinde rex Davidem metuens, tri- 
bunum militum creat, ut inter hostes periclitetur. 
Αι ille Deo adjutore rem bene gerit, populo cha- 
rus, necnon Melchol filia regis illius amore capi- 


συνῄντων αὐτῷ, xal χορεύονσαι, χιλιάδας ὀλέσαι 
τὸν Σαοὺλ, ᾖδον * αἱ Ck παρθένοι, µυριάδας tbv 
Δαθὶδ ἀφανίσαι, ἀντῇδον. Τοῦτο πρὸς φθόνον Ἶρέ» 
θισε τὸν Σαοὺλ, φήσαντα, Kal εί αὑτῷ ὑστερεῖ 
zAhx 7" Φασιωεία; Καὶ ὑπεθλέπετο τὸν Δαθίδ. 
Ἐπιπεσόντος δὲ τῷ Σαοὺλ πνεύματος πονηροῦ, xai 
τοῦ Δαθὶδ χατεπῴδοντος, ὡς ἔθος αὑτῷ, τὸ δόρυ 
ἔθαλεν ὁ Σαοὺλ κατ αὐτοῦ * xai δις τοῦτο ἐποίησε. 
Καὶ ὁ Δαθὶδ ἐξέχλινε' Κύριος γὰρ ἣν μετ αὐτοῦ. 
Δεδιὼς δὲ αὐτὸν ὁ βασιλεὺ;, χιλίαρχον ἐποιῄσατο ἵν' 
εἰς τοὺς πολεμίους ἀπιὼν, χινδυνεύσῃ. Ὁ δὲ τῷ θεῷ 
συμμαχούμενος, εὐοδοῦτο. Καὶ à λαὸς ϊγάπα αὐτὸν 


Varia lectiones οἱ note. 


(49) Hlapsotnxóc τότε αὐτῷ. Ambiguum utrum 
sacerdoti, an Davidi, an Sauli. Sed ad Saulem si 
refertur, ut apparet, est περισσολογία Graeca, quod 
genus in vertendo propler aliam Latini sermonis 
ralionem, quo antecedentia ex iis quz sequuntur 
intelligi solent, recte omittitur. Nam si ipse Degregi 
id factum nuntiavit, astilisse aut accessisse illum 
nemo dubitat. Sie paulo post, τοῖς περιστώσιν αὖ- 
τῷ ὁπλίταις, verti, a satellitibus occidi jubet. Quod 
si quis mihi controversiam facit, participium astan - 


tibus nou esse supervacaneum, sed habere ἑνέρ- 
γειαν, concedo sane : seu illud contra dico a Lati- 
nis id ἑνερχείας genus ob participioruum alium et 
minus frequentem usum fere negligi : id quod ei 
liquido apparebit, qui eamdem sententiam a Latino 
εἰ Graeco scriptore traciam, qu:e mullie passim ϱχ- 
stant, contulerit : me exempla persequi occupatio- 
nes s instituta brevitas hoc tempore non patiun- 
tur. W. 


131 


ANNALIUM LID. I. 


138 


καὶ $j τοῦ βασιλέως θυγάτηρ Mel) Ἶρα Δαδίδ. A tur. Quod Seul nuntiato, statuendaram insidiarum 


Προσηγγέλθη οὗν ὁ ἔρως τῷ βασιλεῖ, καὶ ὃς εἰς 
λαδὴν ἐπκιδουλῆς ἐχρῆτο τῷ ἔρωτι. "Een yàp. δώσειν 
αὐτῷ «b θυγάτριον, εἰ ἐκατὸν ἀχροθυστίας ἑνέγνοι 
αὐτῷ * οἰηθεὶς κεσεῖσθαι αὐτὸν τοῖς ἀλλοφύλοις μα” 
χόµενον. Τοῦτο μαθὼν ὁ Δαθὶδ, ἐπορεύθη μετὰ τῶν 
ὑτ᾽ αὐτὸν, xal ἑπάταξεν ἐν τοῖς ἀλλοφύλοις, καὶ fj- 
νεχχεν ἀκροδυστίας τῷ Σαοὺλ ἑχατόν. 'O δὲ Ἰώσηπος 
οὐχ ἑχατὸν ἀχροδυστίας κοµίσαι τὸν Δαθὶδ, ἀλλά ἐξα- 
χφδίας κεφαλὰς ἀλλοφύλων. Καὶ ζεύγννσιν αὐτῷ τὴν 
ἑαυνοῦ θυγατέρα Μελχόλ. Ὁρῶν δὲ τὸν Δαθὶδ χαὶ τῷ 
θεῷ ευμμαχούμενον, xal τῷ πλίθει Φφιλούμενον, 
ἔτι μᾶλλον ἑἐδεδίει, καὶ ἐπεθούλευσεν αὐτῷ, xai 
xvavelv ἐπεχείρει. Tip οὖν υἱῷῳ Ἰωνάθαν καὶ τοῖς 
πιστοτάτοις τῶν οἰχετῶν τὴν ἀναίρεσιν αὐτοῦ ἐπι- 
κάσσει. Ἰωνάθαν δὲ φιλῶν τὸν Δαθὶδ, δηλοῖ αὑτῷ 
τὸ ἐπίναγμα, xal φνλάττεσθαι παραινεῖ, xal ixay- 
γέλλεται διαλεχθήσεσθαι περὶ αὐτοῦ τῷ κατρὶ, xal 
«b xdv ἐκφῆναι αὐτῷ. Καὶ μέντοι xal διελέχθη, καὶ 
µετήνεγχε κρὶς πραότητα᾽ μεταδαλὼν vào, μηδὲν 
ἀδ.κήσειν ὤμοσε τὸν Λαθὶδ ὁ Σαούλ. Ἰωνάθαν & 
φαῦτα δεδηλωχὼς τῷ Δαθὶδ, εἰσάχει πρὸς τὸν βασι- 
Aa αὑτὸν, xal ἣν ὡς πρώην αὐτῷ παραµένων. Toy 
à Παλαιστινῶν χινηθέντων xal πάλιν, xol τοῖς 
Ἑδραίοις ἑἀπιόντων, ἀντιταξόμενος αὐτοῖς παρὰ 
Σαοὺλ ἆ Δαθὶὸ ἀποστέλλεται, χαὶ μετὰ νίχης ἑπάν- 
εισι, Toi; 0 εὐτυχήμασι τοῦ ἀνδρὺὸς xal ὁ κατ 
αὐτοῦ φθόνος αυντύδετο τῷ Σαοὶὺλ, καὶ τοῦ πονη- 
ροῦ πνεύματος αὖθις ἐπελθόντος αὐτῷ xal avpxvl- 


Ίοντος, παρῆν ὁ Δαθὶὸ τὴν χινύραν χρούων, xal C 


χατεπῴδων αὑτό. Ὁ Σαοὺλ Oh, τὸ δόρυ χατέχων, 
Ἱχόντισεν αὐτὸ χατὰ τοῦ Δαθίδ. Ὁ δὲ προγνοὺς ἑδ- 
ἐχλινέ τε καὶ ἀνεχώρησεν. ᾽Απέστειλε δὲ Σαοὺλ νν- 
χτὸ, φύλαχας εἰς τὲν οἶκον Δαθὶδ, ἵνα μεθ) ἡμέραν 
χτείνῃ αὐτόν. Γνοῦσα δὲ τοῦτο Μελχὸλ dj γυνὴ αὐ- 
τοῦ, διὰ θυρίδος τὸν ἄνδρα χατήγαγε, xol ἀπέδρα. 
Ἔωθεν Ck τοῦ Σαοὺλ πέµψαντος ἐπὶ τὸν Δαθὶδ, i 
Μειχὸλ τὴν χλίνην ἑτοιμάσασα, ὥς τινος iy αὐτῇ 
κειµένου, xal τοῖς ἐπιδλήμασιν ὑποθεῖσα (map 
αἰγὸς νεοσφαγοῦ», ὡς ἂν τῇ τούτου κινήσει τὸ ἐπί- 
ὄλημα σαλευόµενον δόχησιν παράσχῃ κεῖσθαι παρὰ 
vj χλίνη τινά, εἰσάγει τοὺς σταλέντας, xal νοσεῖν 
τὸν ἄνδρα φησιν. Οἱ δὲ ἀπήγγειλαν τῷ Σαούλ. Καὶ 
0: ἐπὶ τῆς χλίνης αὐτὸν ἀχθῆναι διαχελεύξται. Απελ- 
θόντες δὲ ol πεμφθέντες, xal τῆς χλίνης ἀράμενοι τὸ 
ἐπίθλημα, τὸ τέχνασμα χατενόησαν, xal τῷ βασιλείῖ 
χατηγγέλχασιν. Οὕτω δὲ τὸν θάνατον ὁ Δαθὶδ ἐχφυ- 
T&v, τῷ Σαμουὴλ εἰς ᾽Ἀρμαθαϊμ προσελήλνθε, xat 
σὺν ἐχείνψ διῆγεν ky Ναδιὼθ εἰς Ῥαμά. Πέμπει τοί- 
νυν xàxsió Σαοὺλ τοὺς ἄξοντας τὸν Δαδίδ. Οἱ 6' 
ἀπελθόντες, xal προφητῶν ἑχχλησίαν εὑρόντες, xal 
αὐτοὶ προεφήτενον. Τοῦτο μαθὼν ὁ βασιλεὺς, ἑτέρους 


πέµκει * χἀχείνων σχόντων ὁμοίως, ἄλλους ὀπέστειλε. 


occasionem arripit, flliam ei se daturum pellicens, 
$i centum praputia alienigenarum sibi attulisset : 
fore sperans ut in prelio caderet. Eo David πιο]. 
lecto, cum suis militibus prof. etus, et casis hosti- 
bus, centum Sauli preputia aff rt (Josephus non 
centum prsputia, scd sexcenta capita attulisse 
narrat), itaqne Melcholis conjugio potitur. Cx'terum 
Saul, qui eum et divinitus foveri, et publice cbarum 
haberi cerneret, magis etiam formidare, insidiari, 
moliri 88$ necem. Igitur Jonathz fllio, et famulo- 
rum fidelissimis, c:dem ejus mandat. Verum Jo- 
nathas, qui Davidem amaret, inandatum patris οἱ 
refert, cavere jubet, cum patre acturum promiltit, 
eique indicaturuin omnia. Facit ita, et patris ani- 
uum ad clementiam traducit, ut imutata senien- 
tia juraret, se Davidi nullam faetaruu injuriam : 
et Dayidem , biá. renunliatis, ad regém addweit, 
ul sicut prias, ei. przelo esset. Cum autem Palie- 
stini denuo se moverent, et. Hebreos invaderent , 
David centra 6064 Saule missus, re bene gesta 
reverlilur. Sed quo hic pluribus successibus uti 
tur, eo graviorem regis invidiam subit. Haque cuin 
Sauli, quem malus genius denuo invaserat atquo 
angebat, com cinnyra prasto essct et excantarot, 
Saul hastam correptam contra eum conjicit : at 
ille previso declinatoque ictu, dieeedit ; Saul 
vero satellitibns noctu in Davidis sedes missis, 
mane eum tollere decreverat. Quo Melchol cogni- 
to, Davidem per fenestram demissum eripit. Mane 
eum David abducendus esset, Melchol ita parato 
lectujo, quasi oliquis iu eo jaceret, et stragulis 
corde recens maciale copre supposito , cujus 
Dioiu stragula ogitata opinionem afferrent, quasi 
aliquis in. lectulo recumber«t, missos introducit, 
uaritum sgrotare dicens : quo Saul nuntiato, 
eum in lecto afferri jubet. Illi sublato lectulo, 
rejectiaque operimentis, commentum deprehensum 
regi nuntiant. Sic David vitata morte, Armathaim 
ad Samuelem seae confert, cum eo Nabiothz Rama: 
degens. Saul eo quoque mittit satellites, qui Davi- 
dem abducerent ; qui cum eo pervenissent, in- 
venio prophetarum eonventu, vaticinari ei ipei 
ceperunt. Eo cognito rex ajios mittit, quibus et 
ipsis eodem modo affectis, iterum nittit alios : 
qui cum et ipsi numine afífleii essent , ipse ira 
percitus, propere descendit ; camque prope acces- 
sissel, itidem vatieinari coepit. Quo tempere qui 
ibi erant, celebratum illud protulerunt : Nunquid 
el Saul inter prophetas ? Cum vero ad Samuelcm 
accessisset, alienata menie, exutisque vestibus, 
tolum diem totamque noctem sudus jacuit. 

Kai οῶν τρίτων δὲ κατόχων γεγονότων τῷ πνεύµατι, 


αὐτὸς ἐξώρμηαεν ὑπ ὀργῆς, xol πλησιάσας, προφητεύειν Ίρξατο καὶ αὐτός. Ὅτε χαὶ τὸ ἀδόμενον 
οἱ ἐχεῖ παρόντες ἐφθέγξαντο, τὸ, El καὶ Σαούλ ἐν προφήεαις; Ἰλθὼν δὲ ὅπου ἣν Σαμοιὴλ, ἔχφρων 


ὥσπερ γενόμενος, xai τὴν ἑἐσθῆτα περιδυσάμενος, 

AA'. Ὁ δὲ Δαέ]δ ἐχεῖθεν ἀπέδρα, xaX τῷ Ἰωνά- 
θαν τὴν χατ’ αὐτοῦ τοῦ πατρὸς µεμήνυχεν ἐπιχείρη- 
σιν’ ὁ δὲ πίστει. Ἠξίου δὲ αὐτὸν ὁ Δαθὶὸ ἁἀπόπει- 


€ PaTROL. GR, CXXXIV. 


γυμνὸς ἔχειτο δι ὅλης τῆς ἡμέρας χαὶ τῆς νυχτό». 


XXXI. David inde aufugiens. Jonathz patris 
eontra se conatum signiüicat. Quod cuin ille non 
crederet, 86 petit ut paterni animi periculum fa- 

Ó 


179 


JOANNIS ZONAR.JE 


1:0 


eiat, eL sibi extra. urbem manenti nuntiet. Haque A pav ποιῄσασθαι τὴ; γνώμης τῆς πατριχῆς, xal ταὺ - 


4onathas Davidis apud patrem facta mentione, 
cum eum illius sitire sanguinem intellexisset, illi 
clam ipse omnem rem nuntiat, οἱ [αρα salutem 
quzrere jubet : Davidemque jurejurando sibi ob- 
giringit, ut sui recordaretur, εἰ quod si ipse mor- 
tuos esset, liberis sais benefaceret. His Jonathas 
dictis revertitur, David Nabam ad Abimelechum 
pontiicem se confert. Ei miranti cur solus iret 
David : Mihi rez, inquit, arcani aliquid mandavit, 
qued né quis rescisceret, aolus adsum : hic autem 
convenire me famnles meos jussit. His dictis, panes 
petiit, Sacerdos se nonnisi sacros habere respon- 
4it : verum si 3 mulier bus puri essent, acciperet 
atque ederet. Tum David gladium etiam dari sibi 
petit : sed cum sacerdos non alia arma nisi Golise 
gladium se habere diceret, quem ipse Deo conse- 
crasset, eo David accepto, Getbam ad regem alie- 
psigenarum Anchum se confert. ibl agnitus, et per- 
&errefactus , insaniam simulens, quasi mentis 
impos οἱ incedere et agere omnia. Sic ab alieni- 
geuis elapsus in tribum Judaicam proficiscitur, et 
in spelunca Odola delitescit, ubi fratres et cognati 
eum conveniebant. Post et alii ad eum confluxere, 
ciroiter quadringenti. Inde in Moabitidem abiens, 
regem orat, ut parentibus suis illic exsulare liceret, 
donec suz res exilum aliquem $erlirentur. Obse- 
quitur ille, et Jessseo cum sua familia suscepto, 
David Gadis propheta jussu in terram Judaicam 


«nv δηλῶσαι αὐτῷ ἔξω προσμενοῦντι «fic πόλεως. 
Ἡροφαγαγὼν οὖν λόγους ὁ Ἰωνάθαν t πατρὶ περὶ 
τοῦ Δαθὶδ, καὶ τὴν πατρικὴν προαίρεσιν ἐγνωχὼς 
δαμῶσαν τὸν θάνατον τοῦ ἀνδρὸς, ἁπαγγέλλει πάντα 
αὐτῷ λάθρα δὺ ἑαυτοῦ, xat σώζειν προτρέπεται 
ἑαυτὸν, xai ὥρχισε τὸν Δαθὶδ μεμνῆσθαι αὐνοῦ * πᾶν 
«ύχῃ θανὼν, ἑνδείξασθαί «x χρηστὸν εἰς τοὺς ἐξ aó- 
τοῦ. Ταῦντ᾽ εἰπὼν ἳωνάθαν, ὑπέστρεφε, Δαθὶὸ δὲ φεύ- 
vov εἷς Ναδὰ, παραγίνεται πρὸς Αθιμέλεχ τὸν ἁρ- 
χιερέα. Ὁ δὲ, πῶς μόνος ἥχει διεπυνθάνετο. Κάχεῖ- 
νος ᾽Εγτετάῖθαε τι παρὰ τοῦ βασωέως, εἶπεν, 
ἀπόῥῤῥητον * καὶ ἵνα µή tic. TY περὶ «ούτον, 
µεμόνωμαι * ἐνταῦθα 66 µοι cvreA0sir τοῖς παι- 
δαρίοις ἐἑπέταξο. Ταῦτα εἰπὼν, ἄρτους ᾖτησε. Καὶ 


B & ἀρχιερεὺς ph ἔχειν εἶπεν ἄλλους ἢ «οὺς ἁγίονς. 


Καὶ, El ἀπὸ γυναικὸς ἐφυλάξασθε, λάθετε «ούνους, 
καὶ φάχετε. Ὁ δὲ καὶ ῥομφαίαν αὐτῷ δοθηναι ἑζή- 
«not. Mh ἔχειν μέντοι ὁ ἀρχιερεὺς ὅπλον ἕτερον 
ἀπεχρίνατο f| τὴν ῥομφαίαν τοῦ Γολώθ, fiv αὐτὸς 
ἀνέθιτο τῷ θεῷ, καὶ ταῦτα λαδὼν 6 Δαθὶδ, eic Τὲ9 
ἀπελήλυθε πρὸς βασιλέα τῶν ἀλλοφύλων Αγχούς (50). 
Καὶ γνωσθεὶς ὅστις εἴη, xal φοδηθεὶς, µανίαν ὃπ- 
εχρίθη, καὶ ὡς ἔχφρων ἑπορεύετό τε χαὶ ἔἕπραττεν. 
Οὕτω δ᾽ ἐκ τῶν ἀλλοφύλων διασωθεὶς εἰς τὴν Ιούδα 
φυλὴν καραγἰνεται, xal χρύπτεται εἰς τὸ σπήλαιον 
Ὁδυιάμ * ἕνθα οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ xal οἱ: συγγενεῖς 
προσἢλθον αὐτῷ. Εἶἴτα χαὶ ἄλλοι ἐχεῖ συνεῤῥύησαν, 
ὡς Ὑενέσθαι πάντας περὶ τετραχοσίους. "Απεισι ὃ 


redit. Saul ubi cognovisset, Davidem manum fe- C ἐκεῖθεν εἰς thv Μωαδῖτιν, xaX παρακαλεῖ τὸν βασι- 


cisse, convocal. amicos, cum eis expostulat, quasi 
cum Davide colludentibus. Doeg autem Syrus, 
Saulis servus, qui adfuerat, cum poutifex Davidi 
panes et. Gol;z gladium dedisset , regi nuntiat, ut 
Davidem ad pontilücem profectam viderit, ut pen- 
tifex ejus nomine Deum consuluerit, ut commea- 
tum οἱ Golie gladium illi dederit. Rex pontificem 
accersitum conjurationis cuin Davide initze accusat, 
οἱ a satellitibus cum omni progenie occidi jnbet. 
]lis cedem virorum Deo sacra offerentiam refor- 
midantibus, Doego id negotii dat. Is jussa regis 
exsequitur, omnibus interfectis, G7 numero quin- 
que et trecentis : in civitatem eorum quoque gras- 
.Satus, sublatis prorsus omnibus, nullo atatis aut 


λία Μωὰθ παροιχῆσαι παρ) αὐτῷ τοὺς γονεῖς αὖ- 
τοῦ, ἕως ἂν εἴς τι τέλος Ίξει τὰ xat' αὐτόν. Ὁ δὲ 
πείθεται, xal προσθέχεται τὸν Ἰεσσαὶ xal τὸν οἶκον 
αὐτοῦ. Καὶ ὁ Δαθὶδ ἑπορεύθη εἰς thy γῆν Ἰούδα, 
τοῦτο Γὰδ coU προφήτου χελεύσαντος. Ὁ Σαοὺλ δὲ 
μαθώὼν, ὅτι πλῆθος Ίθροισται πρὸς Δαδὶδ, συγχαλε- 
φάµενος τοὺς φίλους, ὠνείδιζεν αὐτοὺς, ὥς ἐχείνωῳ 
προστιθεµένους. Δοῦλος δέ τις Σαοὺλ, Σύρός τὸ γέ- 
νος, Δωὴκ τοὔτομα, παρατυχὼν ὅτε τοὺς ἄρτους ὁ 
ἀρχιερεὺς ἔδωκε τῷ Δαθὶδ, xai τὴν ῥομφαίαν τοῦ 
Γολιὰθ, παρεστηκὼς τότε αὐτῷ, ἀπήγγειλε τῷ Ba- 
σιλεῖ, ὡς εἶδε τὸν Δαδὶδ παρπγενόµενον πρὸς τὸν 
ἀβχιερέα, χαὶ ἐρυτῶντα δι αὐτοῦ τὸν θεὸν, xal 
ἐπισιεισμὸν λαδόντα, καὶ τὴν ῥομφαίαν. Μεταπεμ- 


sexus respectu. Unus duntaxat ροηβοίς (έως D ψάµενος δὲ τὸν ἀρχιερέα ὁ βασιλεὺς, ἐπενεχάλει ab: 


Abiatbar fuga elapsus, Davidi nuntiat quid aeci- 
Alisset, Cuin autew alienigenz Ceilam impressione 
Áucta, prssdas ex agro agerent, David auctore Deo 
um quadringentis eos aggressus, cadit, omnem- 
que praedam recipit. Tum Saul copias militum ad 
eum occidendum mittit ; sed David relicta Ceila, 
in deserlum se confert. Saule autem ne. sic qui- 
-dem ab ejus occidendi consiliis discedente, Jona- 
thas ad Davidem profectus, confürmat hominem, 
et spem bonam habere jubet : sed cum David in 
petram deserti Maaais confugisset, Saule cum ma- 


συννωµοσίαν μετὰ Aa6tó* xol προσέταξε cot; mop- 
εστῶσιν αὐτῷ ὅπλίταις χτεῖναι τὸν ἀρχιερέα, καὶ 
πᾶσαν τὴν γενεὰν αὐτοῦ. Εὐλαθηθέντων δ᾽ ἑκείνων 
ἐπενεγχεῖν χεῖρα τοῖς τῷ 8eip ἱερωμένοις, τῷ Auhx 
ἐπιτρέπει τοὺς φόνους. Καὶ ὃς ἀπέχτεινεν ἅπαντας 
τριαχοσίους ὄντας καὶ πέντε. Καὶ τὴν πόλιν αὐτῶν 
ἑκάταξεν, ἡδηδὺν ἅπαντας ἀνελὼν, οὗ γυναικῶν, 
οὗ νηπίων, οὐχ ἑτέρας ἠλιχίας φεισάαενοι. El, δὲ 
Ῥόνος υἱὸς τοῦ ἀρχιερέως διέδρα τὸν θάνατον, Αδ.ά- 
θαρ χαλούμενος, ὃς φυγὼν πρὸς Δαθὶὸδ, ἀπήγγειλε 
τὰ vevópsva. Tov δὲ ἀλλορύλων ἐμθεθληχότων τὶς 


. Varie lectiones et note. 


(50) ᾽Αγχούς. Qui in Bibliis Achis dicitur. Wolius. 


I4 ANNALIUM LIB. I. [1:2 
K«D.à, καὶ «hv χώραν ληϊζομένων, à Δαθὶδ χελεύ- A gnis copiis aggresso, n periculo captivitatis fuisset, 


σαντος τοῦ θεοῦ ἐπῆλθεν αὐτοῖς μετὰ τῶν τετρᾶχο- 
σίων, xat ἑπάταξεν αὐτοὺς, καὶ τὸν λείαν ἅπασαν 
ἑπανῆγαχεν. Σαοὺλ δὲ στέλλει πλῆθος στρατιωτῶν 
ἐχεῖ αὑτὺν ἀναιρήσοντας. Ὁ δὲ ἀπῆαθεν ἐκ Κεῖλὰ 
εἰς τὴν ἔρημον. Καὶ Σαοὺλ οὐκ ἑπαύετο ζητῶν 0a- 
νατῶσαι αὐτόν. Ἰωνάθαν δὲ Ίχει παρὰ τὸν Δαθὶδ, 
xii παρεθάῤῥυνεν αὐνὺν, xal παρεκάλει ἑλπίδας 
ἔχειν χρηστάς. Ἐπεὶ δὲ Δαθὶδ ἐπὶ τὴν πέτραν κατ- 
éguys τὴν ἐν τῇ ἐρέμῳ Μαὰν, χαὶ ὁ Σαοὺλ ἐπῆλθε 
μετὰ πλήθους πολλοῦ, ἐχινδύνευε ληφθῆναι Aa6:5, 
εἰ μὴ ἄγγελος Ἶχε τῷ Σαοὺλ, ὡς ἀλλόφυλοι τῇ χώρᾳ 
ἐπέθεντ». Καταλιπὼν γὰρ τὸν Δαθὶδ, ἐπὶ τοὺς πολε- 
µίους ἑξώρμησεν. Elsa. ἀπηγγέλη αὐτῷ, ὡς ἐν τῇ 
ἐρήμῳ Γαδδὶ αὐλίζεται ὁ Δαθὶδ, καὶ τρισχιλίους λα- 


ξὼν ἑπορεύετο. ᾽Απιὼν δὲ ὑπὸ τῆς Υαστρὺς Ίνω- B 


χλάθη. Καὶ fjv τι σπήλαιον ἐχεῖ, àv ᾧ Δαθὶδ, καὶ οἱ 
μετ) αὐτοῦ ἑνδότερον κατεχρύπτοντο. Touso εἰσέδν 
Xa20,À εἰς ἁπόπατον. Καὶ Δαθὶδ ἠρεθίζετο παρὰ 
τῶν μετ) αὐτοῦ χτεῖναι Σαούλ. Ὁ δὲ οὐκ ἐπείσίη. 
λλλὰ τὸ ττερύγιον τῆς διπλαδος αὐτοῦ λάθρα ἐκ- 
τεμὼν, ἔλαθε. Καὶ ἐξελθόντος τοῦ βασιλέως, προ 
ελήλυθεν ὁ Δαδὶδ, xal ἐδόησεν ὀπίσω Σαούλ. Καὶ ὁ 
βασιλεὺς ἀπεῖξε πρὸς viv φωνήν. Καὶ προσεκύνησε 


nísi nuntiata hostiam in regionem ἱπιργοβείοπο, 
Saul relicto Davide, ad sua tuenda se recepisset. 
Post hsc Sauli nuntiatur Davidem in deserto 
Gaddi versari. Assumptis igitur delectorum tribus 
millibus, inter eundum turbatis intestinis, in spe- 
luncam ad requisita naturz secedit, in qua David 
cuia sua cohorte latitabat : qui eum a suís ad 
occidendum Savulem incitaretur, non obsequitur, 
sed l:ciniam vestis ejus clam pra:cidit. Rege egres- 
80, et ipse procedit, clamore post eum sublato: ad 
quem, conversum regem adorat, et sic ἰπβι : Noli 
fidem | adhibere, ο rex, calumniis. Ecce tradidit te 
Dominus in manus meas. Nam cum | in spelunca ve- 
stis tue laciniam praciderem, multo (acilius teipsum 
occidissem. Simulque illam profert, et: Dijudicet 
inter me et te. Deus, exclamat. Quse cum regis ani- 
mum perculissent, sublata vocé cum ejulatu Όα - 
vidi dicil : Tu justus es, nam cum ego male de te 
sim — meritus, (u in. me beneficus exstitisti. Quare 
credo te ad regnum Israelis asservari a Deo. Verum 
dato mihi fidem te domum meam non. eversurum, 
sed conservaturum essa genus meum. jurat Sauli Da- 
vid, itaque discedunt Invicem. 


&a65, xat eins * Mi) αίστευε ταῖς διαδολαῖς ' Ιδοὺ παρἐδωχέ σε Κύριος εἰς τὰς xsipác µου. "Ote γὰρ 
ἐν τῷ σπηαίῳ τὸ τῆς διπ.λοΐδος σου πεερύγιον ἔτεμον, ῥᾷυν ἦν µοι καὶ ἀνελεῖν σε. Καὶ üpa τὸ 
τμῆμα αὐτῷ ὑπεδείχννε, xol, Δικάσαι Κύριος ἀνὰ µάόσον ἐμοῦ xal coU, ἐξεδόησε. Καὶ Σαοὺλ πρὸς 
ταῦτα χατανυγεὶς, Ἶρε τὴν φωνὴν αὐτοῦ, χαὶ κλαύσας, ἔφη τῷ Δαδίδ' Αἰχαιος σὺ, ἐγὼ μὲν γὰρ αἷ- 
tóc σοι καχῶν : σὺ δὲ uou ἀνταπέδωχας ἀγαθά. "O0cv πείθοµαι, ὅτι F'aciAéa σε Ἱσραὴ.ὶ τηρεῖ d 
θεός. Δὸς δή µοι πΐστεις, ὡς οὐχ ἑξοοθρεύσεις sór olxór µου, dà διωτηρήσεις τὸ γέγος µου. 
Καὶ ὤμοσε Δαθὶδ τῷ Xaov, καὶ ἀπῆλθον &n' à) fiov. 

ΛΕΒ’. Απέθανε δὲ τότε xal Zapouhh ὁ προφήτης, ΧΧΧΗΠ. Sub id tempus Samuel etíam morijur, 


ávhp δίχαιος xai χρηστός * ὃς ips τοῦ "Iopat) μετὰ 
tbv Ἠλεὶ, μόνος μὲν ἔτη δώδεχα, μετὰ δὲ Σαοὺλ 
ὀχτωχαίδεχα. Καὶ Aa615 εἰς τὴν ἔρημον ἀπῆλθε 
Μαν, xal ἀπέστειλε mph; Νάδαλ τὸν Καρμήλιον 
πλούσιον ἄνδρα, χείροντα τὰ πυίµνια αὐτοῦ, τοὺς 
προσεροῦντας αὐτῷ, xa ἀδιώσοντας δοῦναι τοῖς μετ' 
αὐτοῦ καὶ αὐτῷ, χαθὼς ἂν προαιροῖτο, ἀνέπαφα 
τγρήσασι τὰ ποίρνια xai τοὺς ποιμένας αὐτοῦ. Νά- 
6αλ 56k, σχληρὸς τυγχάνων καὶ ἰταμὸς, ἀπανθρώπως 
«ol; τοῦ Δαθιδ ἀπεχρίθη χαὶ ἀναιδῶς, Τίς ὁ Δαθίδ; 
καὶ ríc ὁ υἱὸς Ἰεσσαί; καὶ δραπέτην χαλέσας aó- 
«ών. "EA τούτοις θυμοῦται Δαθὶδ, xal ὤμοσεν &£- 
οιοθρεῦσαι πάντα τὰ τοῦ Náfol, Καὶ ἀπῄει πρὸς 
ἐχείνον σὺν τετραχοσίοις ὁπλίταις. 'H δὲ τοῦ Ná- 


virjustuset bonus, qui post Elii obitum lsraelitis 
praiefuerat annos duodecim solus, cum Saule octo- 
decim. David in desertum Maanis recedit, et ad 
Nabalem Carnelitam, hominem divitem qui gre- 
ges suos tondebat, legatos 688 mittit, petitum ut 
sibi εἰ suis, quantum ipsi visum esset, impertire- 
tur, ob defensos et greges et pastores ejua, Nabai 
homo asper οἱ ferox, Davidicis inhumaniter re- 
spondet, et impudenter : Quis , inquit, est David ? 
quis est Jessai filius ? eumque fugitivum vocat. Ilis 
contumeliis irritatus David, se Nabalem cum om- 
nibus suis deleturum jurat, et cum quadriugentis 
armatis adversus eum proficiscitur. Verum Nabalis 
uxor, matrona prudens et formosa, cum rcscivisset 


621 γυνὴ, cuvesh οὖσα xai ὡραία, μαθοῦσα ὅπως D quemadmodum David maritum allocutus esset, et 


τε Δᾳθιδ προσεῖπε τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς, xal ὡς ἀσινῆ 
τὰ αὐτῶν σννετήρησε, xai ὅσα τῷ Δαδὶδ ἀνταπεχρίθη 
à Ná622. βλάσφηµα, prot» χοινωσαµένη τῷ οἰκείῳ 
ἀνδρὶ, λαδοῦσα ἐπὶ τῶν ὄνων ξένια παντοῖά τα xal 
πολλὰ, πρὸς τὸν Δαθὶδ ἑπορεύστο * καὶ συναντήσασα 
τούτῳ, προσεχύνηαεν. Ἐδεῖτο Di μὴ μνησικακῆσαι 
τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς. Εἶναι yàp ixsbup. χατὰ τὴν κλῆσιν 
τὸ φρόνημα, (ἀφροσύνην vàp ὁ Νάθαλ δηλοῖ) ἀφεῖ- 
vat δὲ τὴν ὀργὴν, καὶ τὰ προααγόµενα δέξασθα.. Ὅ 
δὲ xoi ἐπῄνεσε τὴν γυναῖχα xai συγγνώµην νείµας, 
ὑπέατρεφεν. Ἐπανελθοῦσα δὲ fj γυνη πρὸς τὸν Νά- 
61λ, την τοῦ Δαθὶδ ἔφοδον ἐχείνῳ μεμήνυχε. Καὶ 


bona ipsorun custodisset, atque ut maritus Davidi 
contumeliose respondisset, re cum illo non commu- 
Riícata, asinos multis et variis muneribus onerat , 
Davidi obviam proficiscitur. Ad quem cum perve- 
nisset, honore przbito, rogat ut injuriz mariti sm 
oblitus, cujus ingenium nomini responderet (Na- 
bal enim vecurdiam significat), iraque deposita, ea 
que offerrentur, acceptaret. Hle collaudata mu- 
liere, dataque venia, recedit. Reversa domum ,Na- 
bali Davidis hostilem accessum indicat : quo au- 
dito, et terrore et moerore tanto oppreasus est, ut 
post diem decimum vitam abrüperit. Quo cognito 


" 


143 


JOANNIS ZONARJE 


T! 


David ad Abigzeam mittit, eamque ambit. lila, etsi A ὃς, δείµατί τε χαὶ λύπῃ καἑασχεθεὶς, ου πλείους «x 


talis viri conjugio se indignam esse diceret, tamen 
ei nubit. Interea Saul Davidi nihilominus insidiae 
tur, cum tribus delectorum millibus juxta collem 
Echelam castris positis, quo in loco David cum 
suis quadringentis viris versabatur. ls cum Απιεδᾶ 
noctu in castra Saulis profectus, usque in tento- 
rium regis dormientis penetrat, ubi Amesam ad 
trucidandum regem incitatum inbibet, hasta dun- 
taxat et hydria regis ablato discedunt, nemine 
animadvertente : quamvis Abnerus , multique alii 
circum regem jacerent. liaque montis cacumine 
-onscenso , Abnerem his verbis inclamat : Cur 
non custodis regem ? Ecce vobis ignaris quidam in- 
gressi sunt, ad. eum occidendum. Quaere hastam et 


hydriam regis , «4 intelligas, quale vos periculum B 


[e[ellerit. Saul agnita voce Davidis, qui cum oc- 
€idere potuisset, denuo sibi pepercisset , 8e 
peccasse fatetur, ac mentis errore affici : Davi- 
demque bono animo esse jubet, domumque 
suam reverii. AL ille : Dominus , inquit, quem- 
09 que pro justitia et fide sua remuneretur. Cum- 
que sexceutis suis ad Anchum Gethz regem 86 
confert, aique ibi menses quatuor commoratur. 
Cum autem Palzstini bellum lsraelitis illaturi es- 
sent, Anchus Davidi ait : Nunquid εἰ iu cum tuis 
mecum ad bellum egredieris? Respondet ille, se 
strenuam operam navaturum., Hostibus jam fines 
Israclitarum ingressis, Saul perturbatus, Deum 
cousulit, utrum pugna ineunda sit : quo non re- 
spondente, Engastrimythum quzrit, et mulierem 
convenit, mutato habitu ne agnosceretur, petitque 
Samuelis sibi manes elici : qui cum evocati qui- 
busdam carminibus viderentur, Saul : Vehementer, 
inquit, angor : nam et alienigena contra me conve- 
nerunt, et. Deus a me recessit, Samuelis spectrum 
respondet : Fecit ea Dominus, qua per me pradi- 
zerat, regnum abs te auferens, idque Davidi tribuens, 
et populum hostibus suCjiciens. Tu vero filiique tui 
eras. cadetis. His auditis, Saul ingenti morore 
affectus, discedit. Jam castra posuerant hostes, et 
David cum suis sexcentis a tergo eorum staliva 
habebat. Verum satrapis non probabatur ea so- 
cietas. Causabantur enim, metuendui esse ne qua 


πῶν δέκα ἐπιθιοὺς ἡμερῶν, ἀπέῤῥηξε τὴν ζωήν. 
Καὶ τοῦτο μαθὼν ὁ Δαδιδ, ἀπέστειλε πρὸς 'A6cyalav 
μνώμενον αὐτὴν ἑανιῷφ. Ἡ δὲ οὑχ ἀξίαν εἶπεν ἔαυ- 
τὴν εἶναι πρὸς συνοίχησιν τοιούτῳ ἀνδρί. "Out; 
μέντοι ἀπῆλθε, xaX ἔλαδεν αὐτὴν εἰς γυναῖχα Δα- 
6ίδ. Ὁ δὲ Σαοὺλ ἐπεθούλευεν ἔτι αὐτῷ, καὶ μετὰ 
τρισχιλίων λογάδων στρατοπεδεύεται παρὰ -ὺν βου- 
νὸν ᾿Εχελὰτ, ὅπου διέτριθεν ὁ Δαδὶδ μετὰ τῶν σὺν 
αὐτῷ τετραχοσίων ἀνδρῶν. Νυχτὸς δὲ ἑπορεύθη 
Δαθιὸ αὐτὸς xal ᾿Αμεσὰ εἰς τὴν παρεμθολὴν τοῦ 
Σαοὺλ, καὶ εἰσῆλθον, ὅπου ἣν χαθεύδων Σαούλ. Καὶ 
τοῦ ᾽Αμεσὰ ἀνελεῖν ὠρμηχότος αὐτὸν, οὐκ εἴασεν ὁ 
Δαθ[δ. Τὸ δόρυ δὲ τοῦ βεσιλέως καὶ τὸ ἀγγεῖον τοῦ 
ὕδατος λαδόντες ἐξῆλθον, uf τινος αἰσθομένου * xal 
ταῦτα τοῦ ᾿Αθεννὴρ τοῦ ἄρχοντος τῆς δυνάµεως 
αὐτοῦ, xal πολλῶν ἑτέρων χύχλῳψ Χχειμένων τοῦ 
βασιλέως. ᾿Ανελθὼν δὲ ἐπὶ τὸ ἄχρον τοῦ ὄρους Δα- 
6ἱδ, ἱθόησε πρὸς τὸν ᾽Αθεννήρ' Tí δει οὗ φυ.ϊἁσ- 
σεις τὸν βασιέα; Ιδοὺ γὰρ εἰση.1θόν τινες 
xttivai αὐτὸν, καὶ ὑμεῖς οὐκ ἑγγώκατε. Ζήτησον 
οὗ» τὸ δόρν, καὶ τὸν φαχὸν τοῦ Όδατος, καὶ οἷος 
εἴσῃ ὑμᾶς παρολή.νθο κίνδυνος. Ἐπιγνοὺς δὲ 
τὴν φωνὴν Δαθὶδ ὁ Σαοὺλ, xal ὡς ἐφείσατο γαὶ 
αὖθις αὐτοῦ δυνάµενον αὐτὸν ἀνελεῖν, ἁμαρτεῖν 
εἶπε, xal μεματαιῶσθαι, xal flos θαῤῥεῖν αὐτὸν, 
xal ἐπιστρέφειν εἰς τὸν οἶχον αὐτοῦ. Ὁ δὲ, Κύριος, 
ἔφη, δώῃ ἑκάστῳ κατὰ τὴν δικαιοσύνη» αὐτοῦ, 
καὶ κατὰ thx αίσει' αὐτοῦ. Καὶ ἀπῆλθε μετὰ 
τῶν οὖν αὐτῷ ἑἐξαχοσίων Δαθὶδ πρὸς ᾿Αγχοὺς τὸν 
βασιλέα εἲς Γὲθ, xaX διῆγεν ἐχεῖ τέσσαρας μῖῆνας. 
To» δὲ Παλαιστινῶν ἐπὶ τὸν "Iopatj) ἑκσιρατεῦσαι 
βουλοµένων, ἔφη πρὸς Δαδὶδ ὁ ᾿Αγχούς, Συνεξ- 
ε.εύσῃ got εἰς τὸν πό.εμον σὺ, καὶ ol μετὰ cov; 
xàxslvo; αὐτῷ προθύµως συμµαχήσειν ὑπέσχετο. 
"Hón δὲ τῶν ἀλλοφύλων τῇ χώρᾳ προσελασάντων 
τῶν Ἱσραηλιτῶν, ὁ Σαοὺλ τεθορύδητο, xai τοῦ 
Θεοῦ ἐπυνθάνετο, εἰ µαχήσεται; Mh ἀποχρινομένου 
δὲ, ἑγγαστρίμνθον ἐζήτησε, καὶ ἑπορεύθη πρὸς 
αὐτὴν µεταμφιασάµενος, ἵνα μὴ ὅστις εἴη ἔπιγνω- 
σθῇ, xai ᾖτησεν ἀναχθῆναι αὐτῷ τοῦ Σαμονἡλ τὴν 
Ψνχὴν, xai ἐπῳδαῖς τισιν ἀναχθῆναι δοξάσῃ, eine 
Laos: θ.ίόομαι σφόδρα, ὅτι συγήχθησαν xac 
ἐμοῦ οἱ ἀ.ἰ.Ίόρν.οι, καὶ ὁ Κύριος ἀφέσεηκεν 


sibi clades ab eo inferretur in bello, ad populares D ἀπ᾿ ἐμοῦ. Τὸ δὲ τοῦ Σαμουὴλ φάντασμα ἀπεχρίθη, 


9495 se conferente. Itaque petunt uL discedat : et 
Anchos satrapis obsequens, eum abire jubet. Dis- 
cedit igitur cum suis David Sicelagem , ab Áncho 
sibí ad habitandum assignatam. Incensam reperit : 
uxoresque suas ambas cum omnibus qui ibi fuerant, 
captas ab Amalecitis. Ea clade deplorata, per 
Abiatharem sacerdotem Deum consulit, an perse- 
quendi sint hostes ? Dco permittente, cum quadrin- 
gentis persequitur, ducentos ad impedimentorum 
custodiam relinquit. Et sparsim comedentes biben- 
tesque adeptus, et ex improviso aggressus, omnes 


&; llezoinxé σοι ὁ Κύριος ἔσα αρὸς σὲ µεμήνυ- 
κε (51) δι ἐμοῦ, καὶ ἀφαιρεῖεαί σου τὴν βασι- 
Aslav, xa! δίδωσιν αὐτὴν τῷ Aa610, καὶ τὸν JAaór 
ὑποτάσσει τοῖς πο,αμίοις. Σὺ δὲ καὶ οἱ υἱοί σου 
ab(uoy πεσεῖσθε. Καὶ ἐλυπήθη σφόδρα τούτων 
ἀχούσας Σαοὺλ, xal ἀπῆλθε. Καὶ οἱ ἀλλόφυλοι &ctpa- 
τοπεδεύσαντο * χαὶ Δαθὶδ χαὶ οἱ μετ αὐτοῦ ἑζαχύ- 
cv) ὄπισθεν. Toi; δὲ σατράπαις οὐκ Ίρεσκε ev- 
στρατεύεσθαι αὐτοῖς τὸν Δαθὶδ, λέγονσι, Μή τι 
χαχὸν ἐργάσηται εἰς ἡμᾶς, ἐν τῷ πολέμῳ τοῖς épo- 
φύλοις προσθέµενον. Καὶ ἁποστρέφειν αὑτὸν Ἠξίουν. 


Varie lectiones et nol 
(51) "Οσα apopeymrvxer, Ὅσα πρὸς ok μεμήνυχεν. W. 


115 


ANNALIUM L1B. IT. 


ιδ 


Καὶ ὁ Αγχοὺς, τοῖς σατράπαις πειθόµενος, ἀπελθεῖν A credit prater quadringentos, qur cursoribus camelis 


ἐκέλευσα τῷ Δαθίδ. Καὶ ὃς ἀπῆλθε μετὰ τῶν οὖν 
αὐτῷ. Καὶ εὗρε τὴν Σικελὰγ, ἣν δέδωχεν αὐτῷ Ἁγ. 
χοὺς εἰς κατοίχησιν ἐμπεπυρισμένην, καὶ τὰς Tu- 
ναῖχας ἑαυνοῦ ἀμφοτέρας, xai ὅσοι σαν ἐκεῖ, 
αἰχμαλωτισθέντας παρὰ τῶν ᾽Αμαληκιτῶν. Καὶ 
ἀνφμωξεν ἐπὶ τούτῳ Δαδιὸ xal οἱ μετ’ αὐτοῦ. Καὶ 
Σρώτησε «bv Θεὸν διὰ «eO. ἀρχιερέως Αδιάθαρ, εἰ 
χαταδιώξεται ὀπίσω αὐτῶν; Ἐπιτρέφαντος δὲ τοῦ 
θεοῦ, κατεδίωξε μετὰ τῶν τετραχοσίων. Tob; δὲ 
διαχοσίους ἐπὶ φυλαχκῇ τῶν σχευῶν καταλέλοιπκε. 
Καὶ εὑρὼν ἑσχεδασμένους αὐτοὺς, ἐσθίοντάς τε 
xai πίνοντας , xal αἰφνηδὸὺν αὐτοῖς ἐπιθέμενος, 
πλην τετρακοσίων àv bpopáct πεφευγότων χαµή- 
Ἆοις, πάντας ἀπέχτεινε, xal τὴν λείαν ἅπασαν δι- 
εσώσατο. ΑἈναστρέφαντες δὲ oi μετὰ Δαθὶδ τετραχό- 
σιοι, οὐκ Ίθελον συμμεριστὰς αὑτοῖς χαὶ τοὺς 
διαχοσίους γενέσθαι. ᾿Αρχεῖσθαι δ' Άξίουν σεσω- 
σµέναις ταῖς ἑαυ-ῶν γυναιξίν. "Αδιχον δὲ τὴν γνώ- 
µην ταύτην ἔχρινεν ὁ Δαδθὶδ, χαὶ ἑπίσης dot δεῖν 
µερισθῆναι τὴν ὠφέλειαν ἀπεφήνατο. Ὁ xal νόμος 
ἕκτοτε véyove, συμµερίζειν χελεύων τοῖς µαχομέ- 
vot; τὰ λάφυρα χατὰ τὸ ἴσον τοὺς τὰ σχεύη φυ- 
λάστοντας. Πολέμου δὲ συῤῥαγέντος τοῖς Ἱσραηλί- 
ταις xat τοῖς Παλαιστινοῖς, πλεΐῖστοι μὲν χτείνονται 
τῶν Ἑθραίων , xat οἱ τρεῖς δὲ παΐδες Σαοὺλ ἔπε- 
σον, xa αὐτὸς Σαοὺλ ἑτέτρωτο εἰς τὰ ὑποχόνδρια. 
Καὶ γνοὺς χαιρίω; βεθλημµένος, xat οὗ ζησόμενος, 
εἶπε τῷ ὁπλοφόρῳ αὐτοῦ, ἐχκεντῆσαι αὑτὸν, ἵνα 
ph ζῶν ἔτι τοῖς πολεμίοις ληφθῶ. Τοῦ δὲ μὴ πει- 


effugerunt, omnemque praedam recuperat. (Qn*- 
dringenti Davidiei reversi, manubias eum ducentis 
partiri recusant : bene cum illis actum dicentes, 
quod uxores suas recepissent. Verum David eam 
sententiam ut injustam damnat : e! quidquid partum 
esset, ex equo jubet dividi. Qu: lex eo ex tempore 
adhuc durat, ut ad impedimentorum custodiam 
relicti, in partem manubiarum veniant cum 70 iis 
qui pugnavere. Przlio inter Palzstinos et Israelitas 
commisso, plurimi ex Hebrzis cadunt, et tres filii 
Saulis : qui et ipse lethaliter in przcorditis se vul- 
neratum sentiens, ob armigero se confodk jubet, 
ne vivus in hostium potestatem veniat: quod cum 
ille recusaret, gladio incumbens moritur. Quo 
armiger viso, et ipse necem sibi eonsciscit. Postri- 
die Palxstini dum interfectos Israelitas spoliant, 
Saulis et liberorum illius cadavera im montibus 
Gelboenis reperiunt, ac resecta eorum eapita do- 
mum mittant, ubique spectatum proponunt, victo- 
riam sibi gratulantes, armis eorum diis suis dedi- 
catis. Cadavera vero in cruces sustulerunt juxta 
monia Methorz, qu: postea Seythopolis est αρ” 
pellata. Saulis clade spud Jabinos Galaaditas 
cognita, fortissimi quique, itinere per totam 
noctem continuato, Saulis et Jonaths cadavere 
sublata Jabim retulere : iisqte crematis, ossa 
scpeliverunt. Regnavit Saul, superstite adhuc Ba- 
muele, annos octodecim : eo defuncto, viginti 
duos. 


θοµένου ποιῆσαι τὸ χελευόμενον, αὐτὸς ἐπέπεσεν ἐπὶ τὴν ῥομφαίαν αὐτοῦ, καὶ ἀπέθανεν. Καὶ ὁ ὁπ)ο- 
φύρας αὐτοῦ, ὡς εἶδε πεσόντα τὸν βασιλέα, xaX αὐτὸς ἀπέχτεινεν ἑαυτόν. Tf, δ' ἑπαύριον σχυλεύοντες 
ol ἀλλόφυλοι τοὺς πεαόντας τῶν Ἱσραηλιτῶν, ἑνέτυχον τοῖς νεχροῖς τοῦ Σαοὺλ xai τῶν παΐδων αὐτοῦ. 
ἐν τοῖ; δρεσι Γελθουὲ, xal ἑκτεμόντες τὰς χεφαλὰς αὐτῶν, εἷς τὴν οἰκείαν ἔπεμγαν χώραν, πανταχοῦ 
θεατρίζοντες ταύτας, xal εὐαγγελιζόμενοι. Καὶ τὰς πανοπλίας αὐτῶν ἀνέθεντο τοῖς οἰχεῖοις θεοῖς, 
τὰ δὲ σώματα ἀνεσταύρωσαν παρὰ τὸ τεῖχος Μεθορὰμ, fj μετέπειτα ἐκλήθη Σχυθόπολις. Τῶν δὲ τὴν 
πόλιν Ἰαδεὶς οἰχούντων ἐν Γαλαὰδ µαθόντων ὅσα συνέπεσον τῷ Σαοὺλ, ἐξήλθον οἱ δυνατώτατοι, xol 
δι) ἔλης τῆς νυχτὸς συντείναντες τὴν πορείαν, καθεῖλον τὰ σώματα Σαοὺλ xai Ἰωνάθαν. Καὶ ὁἑπ- 
αγαγόντες εἰς Ἰαδεὶς, ἔχανσαν ταῦτα. Καὶ τὰ ὁστᾶ συλλέξαντες, ἔθαφαν. Ἐδασίλευσε δὲ Σαούλ, ζῶντος 
τι τοῦ Zapovh, ὀκτωχαίδεχα ἔτη, ἐχείνου 6' ἀποθανόντος, δύο xoi slxoat, 


----ωωακκκ.μ.ωσω -- -ἧι.--- ----  —— 





LIBER SECUNDUS. 


Δ’. “Αρτι 8' ἐπανῆλθε Δαθὶδ Ex τῆς τῶν ἀλλοφύλωνα Kk. Davidi recens a. credo. hostium reverso, vir 


χοπῆς, xal τις &vhp προσῆλθεν αὐτῷ ἐπαγγέλλων 
thv ἦτταν τῶν Ἱαραηλιτῶν, xal τὸν θάνατον τοῦ 
Σαοὺλ xaX τοῦ Ἰωνάθαν. ᾿Ανακρινόμενος δὲ εἰ ἀληθῆ 
ἀἁπαγγέλλει, εἶπε χαιρίαν πληγῆναι «bv Σαοὺλ, xal 
ph οἷόν τε ὄντα δι ἀσθένειαν ἑαυτὸν ἀνελεῖν, παρα- 
χαλέται αὐτὸν, ἵνα μὴ ζῶν τοῖς πολεμίοι ἁλῷ, 
ἐπιῤῥῶσαι αὐτῷ τὴν πληγὴν ἐπιπεσόντι τῇ ἰδίᾳ 
ῥομφαίᾳ, καὶ ποιῆσαι κατὰ τὸ ἑπίταγμα , xal τὸν 
βασιλέα διχχειρίσασθαι. Καὶ eig πίστιν τῶν λόγων 
προέτεινε τὸν ἐπὶ τῆς χεφαλης ἑκείνου βασίλειον 
στέφανον, χαὶ τὸν ἐπὶ τοῖς βραχίοσι χρυσὸν, xai 
ἐδίδου Δαδθίδ. ἸἘθρήνησεν οὖν Δαξὶδ χαὶ οἱ μετ 
αὐτοῦ τὸν Σαοὺλ χα) τὸν Ἰωνάθαν, Thy δὲ τὸν 


quidam Israelitarum stragem, el Saulis ac Jonath:e 
interitum nuntiat. ftogatus, num vera nuntiaret, 
respondet : Saulem lethali vulnere accepto, cum 
ipse sese ob imbecillitatem oceidere non posset, 
suam opem implorasse, ne vivus in hostium pote- 
statem veniret : juvissc igitur, ut qui gladio pro- 
prio jam incubuisset, eo ictu conflceretur : et 
sustulisse regem, ut mandasset. Qu: ut vera cre- 
derentur, regii capitis coronam et armillas aureas 
Davidi offert. Saulem igttur et Jonasham David 
cum suis luget : sed hominem illum su^plicio afft- 
cil, qai uncto Domini manus attulitsct. Deinde 
jussu Dei Chebronem ascendit, urbem Judaicaim, 


Hi 


JOANNIS ZONARA- 


148 


cwm uiraque uxore, Achinoa et Abigwa, ejusque À Xaov) ἀνελόντα ἀχόλασεν, ὅτι τῷ χρισιῷ Kuplou 


milites cum omni familia. Ibi a tribu Judaica rex 
declaratur, et Jabinos ob sepulti Saulis et Jonathie 
officium collaudat. Abenerus autem Saulis dux. reli-. 
quum beriem filium Jebosthem, totius 71 Israe- 
litici populi, Judaica tribu exeepta, regem salutat, 
ium annos quadraginta natum, qui biennium impe- 
ravit. Ideinque Abenerus Judaiez tribui ob Davidem 
regem creatum infensus, bellum infert. Cui Josbus 
Davidis imperator cum suis copiis occurrit, ac 
prineipio duedeni utrinque concurrunt : quibus 
mutua emde sublatis, et exercitibus congressis , 
Abeuerii suceuinbunt. Joabi fratres erant Abesa et 
Asalel, quorum hic pedum celeritate fretus, Abe- 
Bcerum persequelatur : mouet ille, ut redeat : non 
obtenperantem, a tergo opportuno iclu illato, con- 
fieit. Tum perempti fratres Asahelis caede irritati, 
infesto cursu. Abenerum petunt. At ille in vertice 
eollis stans, Joabum 1uclamat ς Ne. inter populares 
pugnam concites : nam et Asahel, parum feliciter 
eontemplis meis monitis, occubuit, Joobus his verbis 
obtemperandum ratus, receptui cani jubet, ac per- 
scculionem inbibet. Ezstitit Hebraeis hoc intestini 
belli exordium , quod longissimo duravit tempore, 
eum quidem Davidicorum vires augerentur, Sauli- 
noronr minuerentur. Davidi Chebrone habitanti, e 
diversis uxoribus sex nati sunt fllii, quorum natu 
mazimus fuit Ammon. Jebosthis porro indignatio 
propter Abeneri cum patris Saulis pellice cousue- 
tudinem, eausam illi prebuit ad Davidem defi- 
ciendi. David missis ad Jebostbem legatis uxorem 
suam Melcholem repetitum , obtinet, ut ea sibi 
3 marito, cui viro exsulante a Saule desponsa 
fuerat, avulsa, remitteretur. Interim Abenerus 
cum aenioribus populi et centurionibus agit, ut 
ad Davidem se conferrent. Quo baud grava- 
tim 2b omnibus imperato, ad Davidem fide 
utrinque jurejurando firmata profectus, cupi- 
deque exceptus, ad convoeandum popalum abit, 
πἱ David ab omnibus rex consalutaretur. Joabus 
autem Cliebronem profectus, Abeneri defectione 
eognita, cum virum apud Davidem multis crimi- 
nibus objectis frustra calumniatus csset , clam 
nomine Davidis accersendum curat. Beversum, et 
engius 2 suis, tanquam arcani quid cum co actu- 
rus, seducium, pugiono in ilia impaeto, perimit. 
Qua res ingenti mogrore Davidem affecit, adeo ut 
diras ulurices interfectori 74 imprecaretur, et 
mortui exsequias magno cum luctu honorefice eele- 
braret. Paulo post Jebosthes per insidias dormiens 
occiditur, ejusque eaput a duobus qui facinus id 
perpetrarant, Davidi affertur. Is vero adeo gratiam 
cis Λου habendam esee censuit, ut supplicio affici 
jiberet, ob.cx:edem domini. Deinde omnes Israelitae 
sd Davidem se conferunt, eumque regem omnium 
tribuum wngunt. Judaic:e tribus regnum suscepit 
David anno xtatis tricesirgo, eique soli Chebrone 
amnos septein imperavit, genti vero universa tres 
εἰ triginta. 


τὴν χεῖρα iwhveyxe. Καὶ μετὰ ταῦτα, τοῦ Θεοῦ 
χελεύσαντος, tig Χεθρὼν ἀνέθη, πόλιν Ἰούδα, μετὰ 
ἀμφοῖν τῶν γυναιχῶν αὐτοῦ, 'Áy:vobg xal ᾿Αδι- 
γδίας, xaX οἱ ἄνδρες οἱ μετ αὐτοῦ πανοικέ. "Ένθα 
βασιλεὺς αἱρεῖται παρὰ τῆς Ἰούδα φυλῆς. Εὐλόγησε 
δὲ Δαδὶὸ τοὺς ἄνδρας Ἰαθεὶς, ὡς θάψαντας τος 
τοῦ Χαοὺλ xxi τοῦ ΟΙωνάθαν νεχρούς, Ὁ δὲ εοῦ 
Σαοὺλ ἁρχιστράτηγας ᾿Αδεννὴρ λαθδὼν τὸν περί- 
λοιπον υἱὸν τοῦ χυρίου αὐτοῦ εὺν Ιεδοσθὲ, βα- 
σιλέα ἐπὶ πάντα τὸν Ἱαραὴλ, τοῦ Ιούδα χωρὶς, 
ἀνηγόρευσεν, "Hv δὲ τεσσαράχοντα ἑτῶν, ὅτε 16a. 
αλευσεν ὁ Ἰεδοσθὲ, xat δύο ἔτη τῆς βασιλείας ἐχρά- 
τησὲν. Ὁ δὲ ᾿Αθεννὴρ.δι ὀργῆς ἐποιεῖτο τὴν τοῦ 
Ἰούδὰ φυλὴν ὡς βασιλεύσασαν τὸν Δαθὶδ, καὶ ὥρ- 
pues χατ αὐτῆς. ᾽Απήντησε ὃ αὐτῷ µετά δυνά» 
peus Ἰωάθ, ὃς ἣν τοῦ Δαθὶδ ἀρχιστράτηγος. Καὶ 
πρῶτον μὲν δώδεχα ἐξ ἑχάστης ἐμονομάχησαν στρα- 
τιᾶς. Πάντων δὲ πεπτωχότων ἑἔκείνων, xal ἄμφω 
αἱ στρατιαὶ ἀλλήλαις προσέθαλον, καὶ ἠττήθησαν 
οἱ τοῦ ᾿Αθεν,ἡρ. ᾿Αδεσὰ δὲ xol ᾿Ασαὴλ ἀδελφοὶ 
Ἰωάδ. Ὁ δὶ ᾿Ασαὴλ, ἐπὶ κοδῶν ὠχύτητι σεμνυνό- 
µενος, ἑδίωχεν ὄπισθεν ᾿Αθεννήρ. Ὁ δὲ ἀναστρέ- 
φειν παρῄνει’ ἐπεὶ δὲ μὴ ἔπειθε, πλήξας αὐτὸν ἑἐξ- 
ὀπισθεν χαιρίως, ἀπέχτεινε. Τοῦ τεθνεῶτος δ', οἱ 
σύγγονοι διὰ τὴν τοῦ ἁδελφοῦ σφαγὴν ὀργιζόμενοι, 
µετέθεον τὸν ᾿Αθεννήρ' ἐχεῖνος δὲ στὰς ἐπὶ κορυφῆς 
ἑνὺς τῶν βουνῶν, ἐδόησε πρὸς Ἰωὰθ, λέγων, Mh . 
παρόξννε πρὸς μάχη» ἄνδρας ὁμοεθνεῖς.' xal 
'AcatA γὰρ ἡμάρτηκε, μὴ πεισθείς µοι συµόου» 
Asvorri ἀναστρέφει, χἀντεύθεν τέτρωταί τε καὶ 
τέθνγηκε. Παράχλησιν οὖν τοὺς λόγους τούτους ὁ 
Ἰωὰδ ἠγησάμενος, ἀναχλητικὸν ἠχῆσαι χελεύει τὴν 
σάλπιγγα, xaX τὴν δἰωξιν ἕστησεν. ᾿Αρχὴν δὲ ἐξ 
ἐχείνου παρ) ἙΕδραίοις ἔλαδεν ὁ ἐμφύλιος πόλεμος, 
xal δ,ἐμεινεν ἐπὶ πλεῖστον, τῶν μὲν τοῦ Δαθὶδ χρα- 
ταιουµένων, ἀσθενούντων δὲ γε τῶν τοῦ Σαούλ. 
Ἑτέχθησαν δὲ τῷ Δαθὶὸ ἐν Xc6pov ὄντι ix γυναι- 
x »v διαφόρων υἱοὶ ἓξ, v ἣν πρωτότοχος ὁ ᾽Αμνών. 
Tou δὲ 'A6:vvhp παλλαχῇ µιχθέντος Σχοὺλ, Ίγα- 
νάχκτησεν ᾿Ἰεθοσθὶ χατ αὐτοῦ, διὰ τὴν παλλαχὴν 
τοῦ πατρὸς αὐτοῦ. Τοῦτο γέγονεν αἴτιον τοῦ προς- 
ρυῆναι τὸν ᾿Αδενν]ρ τῷ Δαδ'δ. 'O δὲ Aa615, στείλας 
πρὸς τὸν Ἰεθοσθὰ, τὴν ἱδίαν γυναῖκα ἐζήτει Μελ- 


D χόλ. 'O δὲ ἁποσπάσας αὐτὴν τοῦ ἀνδρὸς, ᾧ μετὰ 


thv φυγὴν τοῦ Δαθὶδ ἠρμόσατο αὐτὴν ὁ Σαοὺλ, 
ἀπέστειλα τῷ Δαθίδ.Αδεννῆρ δὲ, τοῖς Υηρανοῖς τοῦ 
πλήθους τῶν Ἰσραηλιτῶν xal τοῖς ταξιάρχαις 6:a- 
χεχθεὶς, µεταθέσθαι συνῄνεσε πρὸς Δαθὶδ, τοῦτο καὶ 
πάντων προθυμουµένων. Τοῦτο δὲ ποιῄσας, Ίχε 
πρὸς τὸν Δαθὶδ, ἑνόρχους πίστεις ληφόμενος, Καὶ 
δεχθεὶς ἀσμένως , ἆπῄει συναθροίσων τὸ πλῆθος, 
ἵνα παρὰ πάντων ἀναῤῥηθῇ ὁ Δαθίδ. Ἑλθὼν δὲ 
πρὸς Χεθρὼν Ἰωὰάθ, xaX μαθὼν τὰ περὶ "AGsvvhp, 
δείσας μὴ ὑπερέξει ἐχεῖνος αὐτοῦ, χατεῖπε μὲν 
πολλὰ τοῦ ἀνδρᾶὰς πρὸς Δαθίδ' μὴ πείθων δὲ, στἐλ- 
δει λάθρα τὸν χαλέσοντα τὸν ᾿Αθεννὴρ ὡς ἐκ τοῦ 
Δαθ[δ. Κάκεῖνος ἀνέστρεψε, xxi ὑπαντήσας αὐτῷ 
Ἰωὰθ, καὶ ὥς τι μυστ,κὠτερο) αὑτῷ δισλεξόµενος, 


H9 


ANNALIUM 15. II. 


150 


πόῤῥω οῶν οἰχείων ἀπαγαγὼν αὐτὸν τείνει, δίφει matáta; ὑπὸ λαγόνα, &a0t5-0b, «60*o μαθὼν, Άλγησε σφό- 
Coa, καὶ up τὸν ἄνδρα κτείναντι κατηράσατο, xat ἐθρήνησε viv θανόντα, καὶ φιλοτίµως ἐνεταφίασεν. "latostt 
δὲ, μετὰ μιχρὸν ἐπιδουλευθεὶς, ἀσφάγη κθιμώμενος. Καὶ ol τοῦτον ἀνελόντες, 869 ὄνεες, civ πεφαλὴν λαδόντες 
«ὐοοῦ, τῷ Δαδιὸ ἀπεχόμιφαν. Ὁ δὲ οὗ µόνον uy χοχαρισµένα πρᾶξαι αὐτῷ τοὺς ἄνδρας ἠγήσατο, ἀλλὰ xA. 
ἀναιρεθῦναι προσέταξς, δίχας τοῦ φύνου πραιτόµενος. Εἶτα πᾶς Ἱσραὴλ πορεύεται πρὸς Δαθδὶδ, καὶ χρῖουσιν 
αὐτὸν εἰς βασιλέα φααῶν τῶν φυλῶν., ἣν δὲ ερ.ακονταέτη» Δαθὶδ. ὅτι ἐπὶ τὺν Ἰούδαν ἐθασίλευσεν. Καὶ Ίρξεν kv 
Χεθρὼν τῆς τοῦ Ιούδα µόνηο φυλῆς ἐνιαυτοὺς ἑπτά, τριάχοντα δὲ xal τρεῖς τοῦ παντὸς Ἱσρα)λ. 

B. ᾽Απῆρε δ' ἐχ Χεθρὼν αὐτὸς xa οἱ μετ αὐ- Α Hl. Regno confirmato, Chebrone cum suis Hiero- 


τοῦ, xal πχραγέχονεν εἰς Ἱεροσόλυμα. Κατῴκουν 
bk τότε τὴν πόλιν καὶ τὴν γην ἐχείνην Ἰοαδουσαῖοι, 
ὅθεν Ἰεδοὺς ἐχαλοῖτο ἡ πόλις. Χαναναίοις δ ἦσαν 
χατὰ Ὑένος προσήποντες, ol, τοὺ9 ενφλοὺς καὶ χω- 
κοὺς, χαὶ ἄλλως πεπηρωμένους στῄσαντες ἐπὶ τῶν 
ἑκάλξεων ἐπὶ χλεύῃ, μὴ παραχωρεῖν αὑτοὺ» ἔλεγον 
τῷ Δαθὶὸ τῆς εἰς τὴν πόλιν εἰσόδομ. Ὀργισθεὶς δὲ 
διὰ ταῦτα Aa6:5, πολιορχίᾳ τὴν πόλιν εἴιε, καὶ τοὺς 
Ἱεθουσαίους ἐκεῖθεν ὠσάμενος, xal ἀνοιχρδομήσας 
αὗτῃν, εἰς ὄνομα οἰχεῖον πόλιν Δαθὶδ ἐπωνόμασεν, 
bct ᾿Α6ραὰμ Σόλυµα χαλουμένην’ xal διέτριδεν ἐν 
αὐτῇ. βασίλε.α δομησάµενος. Ἐγένοντ» δὲ ἔτι mat. 
δες αὐτῷ ἐκ γυναιχῶν πλειόνων χαὶ παλλαχῶν. 
Καὶ ol. ἀλλόφυλοι ἑστράτειμσαν χατὰ τοῦ ἀαδθίδ. 'O 
ὃς, τοῦ Θεοῦ ἐπινεύσαντος, ἔξεισι κατ ἀὐτῶν μετὰ 
τῆς ἑαυτοῦ στρατιᾶ:, wal νικᾷ. Οἱ δὲ, πολὺ πλείου; 
σαναθροισθέντες, πάλιν ἐπῄεσαν. "Epopévou δὲ xai 
αὖθις τὸν θεὸν τοῦ Δαθὶδ, Ey τοῖς ἄλσεσι τοῦ KAav- 
θμῶνας προσέταξεν ὁ θεὸς αὐλίδεσθαι σὺν τῇ στρα- 
t d: xai μὴ ἄλλως προσδάλλειν τοῖς ἑναντίοις, πρὶν 
ἂν τὰ ὅλση σαλεύεσθαι ἄρξωνται. Καὶ οὕτω ποιἠ- 
σα», τρέπει τοὺς πολεμίους. Καὶ ἄχρι τῶν ὁρίων 
αὐτῶν διώκων αὐτοὺς, ἔχτεινε. Μετὰ ταῦτα συνεχά- 
λες Ααθὶδ τοὺς ἱερεῖς xal Αευῖτας, xal ἅπαντα 
τν λαὸν εἰς Καριαθιαρεῖμ. Καὶ ἐπεδίδασαν οἱ {ε- 
ρεῖς τὴν κιθωτὸν Κυρίου ἐφ᾽ ἅμαξαν xawhy, xat- 
ἁ;οντες αὐτὴν εἰς Ἱεροσόλυμα, Καὶ ὁ λαὺς xai ὁ 
βασιλεὺς ᾖδον ἔμπροσθεν αὐτῆς πορευόµενοι. "Ava- 


solymam proficiscitur. Jebuszi tum urbem iliam et 
terram tenebant, cognati Chananais, 4 quibas ipsa 
etiam urbs Jebus appellabatur. li ezcis et elaudis, 
aliisque mutilstig ad propugnacula per.derisum 


' collecatis, eos aiunt urbis ingressu Davidem probi. 


bituros. Quo ludibrio commotus David, urbenr 
obsidione capit, et Jebus:eis inde pulsis, instaurat; 
ac de suo nomine Davidis urbem voeat, eum Abra- 
bami temporibus Solyma diceretur : construetaque 
regia ibi habitat, et aHos liberos e pluribus axo- 
pibus et concubinis suscipit. Alienigenas bellum 
inferentes, Dei nutu cum suis copiis cgressus,. 
vincit. Qui cum exercitu longe majori. reparato, 
denuo adessent, David oraculo consulto, in lucis 
Luctes eonsidere jubetur eum exercitu, neque 
prius hostes aggredi, quam luci agitari corpissout, 
Paret Devid, hostes fundit, et usque ad fines ipso: 
rem csedibus persequitur. Post hsec sacerdotes et 
levitas omaemque popolurb Cariathiarim convocat, 
arcamque ín earrum novom sublatam sacerdotes: 
Hierosolyma -advehunt, populo et rege cum cantu 
antecedentibus : qux emm in perieulo esset ne 
everleretur, Oza &lius Aminadabi exiemta manu 
eam tenens, 4 lapsu defendit, iratoque Deo, quod- 
homo profanus eam eontrectasset, statim moritur. 
Undo loeus ilie Diacopes nomen obtinukt. Veritus. 
itaque David m urbem introdueere arcam, domi Abecd- 
dara levitas deposuit : spud quem tres menses man- 


τραπῖναι δὲ χινδυνευούσης τῆς Κιδωτοῦ, 'OCàv. 6 C sit, ac viri ilius domus multis bonis affecta cst: 


υἱς τοῦ ᾽Αμιναδὰδ, Extelvag τὴν χεῖρα, κατέσχεν 
αὐτὴν, καὶ ἐπεστήριξε μὴ πεσεῖν. θνίσχει οὖν αὖ- 
τίνα, ὀογισθέντος τοῦ Θεοῦ ὅτι ἤφατο τῆς χιδωτοῦ, 
ἔτει μὴ ἱέρωτο. Καὶ ἐχλίθη 6 τόπος Exstvoz ἐντεῦ- 
ϐεν Διιχοπή. Καὶ ηὐὑλαθήθη Δαθὶδ εἰσαγαγεῖν εἰς 
thv πόλιν τὴν κχιδωτόν. Κατέθετο δὲ αὐτὴν εἰς τὸν 
o'xoy ᾿Αδθεδδαρὰ Λε. ἴτου ἀνδρὲς, καὶ fv ἐχεῖ spit; 
μῦνας. Καὶ ἀπήλαυσεν ὁ olxo, τοῦ ἀνδρὸς ἐχείνου 
ποιλῶν ἀγαθῶν. Καὶ ἀχκούσας Δαθὶδ, μετεχόμισεν 
ἐχεῖθεν τὴν χιδβωτὸν εἰς τὴν πόλιν τὴν ἑαυτοῦ, ἑπτὰ 
γ.ρῶν προαγόντων. Καὶ αὐτὸς τὴν χιννύραν ἔχρουε, 
xai iy4psus παίζων. ἹἸδοῦσα δὲ αὐτὸν ὀρχούμεναν 
xii αχιρτῶντα dj γυνὴ αὑτοῦ Μελχὸλ, ἐμέμφατο 
α’τῷ ὡς ἀσχημονοῦντι. ὁ δὲ οὐχ αἰδεῖσθαι εἶπεν 
ἐπεὶ μὴ ἀσχημοσύνη ταῦτα, Ὑινόμενα εἰς θεόν. Εΐσ- 
ἔνεγχκαν δὲ τὴν χιδωτὸν, καὶ χκατέθεντο εἰς τὴν 
σνηνὴν, fjv ἔπηξεν αὐτῃ 6 Δαθίλ. Εἶτα οἶκον δο- 
µήσασθαι τῇ χιδωτῷ 36092105. Καὶ ὁ θεὸς τῷ κρο- 
cf: Νάθαν ἐντέλλεται εἰπεῖν τῷ Ααβὶδ, ὅτι Ov 
c^ οἱκοδομήσεις οι οἶκον, àA4' ὁ νὶός cov, ὃς, 
cov θανόντος, thv βασιλεία’ σου διαδέξεται. 
Ταῦτο τοῦ προφήτου τῷ Δαθιδ ἁπαγγείλαντος, ἐχεῖ- 


Quo David audito, cam in urbem suam transfert, 
septem coetibus precedentibus, cinnyram 79 ρε 
puisans, et ludibundus saltans,. (Quem Meleho! con- 
spicata, ut indecore se gerentem increpat. AL Ipse 
ejus facti non pudere seait, nequeindecora esse illas 
ut quz ad Dei honorem referrentur. Sie aream in- 
tulerunt, et in tabernaculo, quod David in euni usum: 
erexetat, collocarunt. Ceterum s»dem illi exstru - 
cturum, Nathan propheta jussu Dei deterrens ; Non 
μι, inquit, edem mihi consirues, sed fllius tuus, qui 
regnum le moriuo suscepiurus est. His David a pro-- 
Μνεία nuniiatis, ad gratiarum actionem conversus, 
non multo post alienigenas eorumque socios cxdit 
fugatque, et Syriam sibi vectigalem reddit, przsi- 
die Damasci collocato. In r.ditu item klumwos 
Berni, omnibus in servitutem redactis. Deinde 
recordatus icti cum Jonatha Saulis fllio federis, 
quarit num quis ex cjus familia superstes sit, 
cognitoque, Jonsthze ülium, Memphibosthem mo- 
mino, captum pedibus, superesse, aecersit howi- 
nem, omnes avitas epes ei domat, vietu secum 
communi perpetuo uti jubet, paternis etiam servis. 


151 JOANNIS 20ΝΑΒΑΕ 152 
ei traditis : quorum anum Sibam procuratorem fae 4 vo; «lc εὐχαριστίαν ἑεράπεεο, Καὶ μετὰ ταῦτα 
cit, υἱ proventus fandorum, quos herus dono ac- — inásaf: τοὺς ἀλλοφύλους, χαὶ χατετροπώσατνο αὖ- 
ceperat, colligeret. Sic Mempbibosthes Hierosoly- τοὺς καὶ τοὺς ἀνµµάχους αὐτῶν, wai «hv Συρίαν 
mis babitat, nrensaque regia (ruitur. ὑπόφορον ἐπαιήφατφ, φρουρὰν iv Δαμασχῷ xata- 
στήσας. Καὶ ἐν τῷ ἑπαναςευγνύειν, ἑπάταξε τὴν Ἰδουμαίαν, xal ἁἀγένονιο πάντες Ἰδουμαῖοι Gou«o* 
τῷ Δαθίδ. Μνησθεὶς δὲ ὁ Δαδιδ τῶν πρὺς Ἰωνάθαν τῶν «οῦ Σαοὺλ συνθηκῶν, ἐζήτησον εἴ τις Ex τοῦ 
γένους τοῦ Σαοὺλ ὑπολέλειπται, xol μαθὼν περιεῖναι τοῦ Ἰωνάθαν υἱὸν βεθλαμµένον τοὺς φόδας, 
Μεμφιθοσθὲ χεκλημµένον, µετεχαλέσατο αὐτὸν, καὶ ἑχαρίσανο τὴν νοῦ πάππου κᾶσαν ὕπχρξιν *ip ἀνδρὶ, 
καὶ ὁμοδίαιτον ἑαντῷ διόλου εἶναι ἐχάλευσε. Καὶ τοὺς πατρῴους οἰχέτας αὐτῷ προααπένείµεν: ὧν 
&A Σιθὰ καλουµένῳ ἐπιτροπεύειν τῶν δεδωρηµένων τῷ αὑτοῦ κχυρίῳ ἑπένρεφε, xa προσάγειν ἑκεί- 
wp τὴν ἐχεῖθεν ὠφέλειαν. Ὁ δὲ Μεμφιθοσθὲ ἐν Ἱεροσολύμοις ὥχει, καὶ συνειστιᾶτο τῷ βασιλεῦ. 

JJ. Sub id tempus Ammanilarum rez, Davidis P". Κατὰ δὲ cby τότε χρόνον τέθνηχεν 6 τῶν Αμ. 
amicus, moritur, Annone fllio relicto, patrii regni μανιτῶν βασιλεὺς, φίλος ὢν τοῦ Δαθὶδ, ἐπὶ υἱῷ 'Av- 
suceessore. Ad eum David legatos midit, qui lu- νὼν, ὃς τὴν πατριχκὴν ἀρχὴν διεδέξατο. Ἔπεμφεν 
cuum ejus consolarentur, simulque nunciarent, οὖν πρὸς ᾽Αννὼν 6 A365 τοὺς παρηγορῄσοντα; τὴν 
Davidem amicitiam erga illum quoque censervatu- D ἐπὶ τῷ παθρὶ λύπην αὐτοῦ, xal τηρεῖν τὴν φιλίαν 
rum. ΔΙ illeexplorotores esse legatos suspicatus, ἁἀπκαγγελοῦντας xal ἐπ᾽ αὐτῷ τὸν Δαθίδ. Ὁ δὲ, xa- 
rasis ex parte barbis eorum, et semisse pslliorum Ἅτασχόπους εἶναι τοὺς πεµφθέντας ὑπειληφὼς, Eu- 
presecto, dimitüit homines. Quos euin sic affectos — pice; αὐτῶν παρὰ µέρος τοὺς πώγωνας, xat περι- 
David videret, Joabuia, tradita validissima parte — 4epóv τὰ ἡμίση τῶν ἐπωμίδων αὑτῶν, ἑξαπέστειλε 
copiarum, contra Ammonitas mittit : qui cominisso τοὺς ἄνδρας. Οὓς οὕτω διαχειµένους Iv ὁ Δαθὶδ, 
pralio, et ipzos et faederatos eorum Syros vincit. 75 τῆς στρατιᾶ; ἀχμαιότατον τῷ ἀρχιστρατήγῳ δοὺς 
Illi post fugam denuo ascitis sociis, belium redin- — 'leà6, χατὰ τῶν ᾽Αμμανιτῶν ἐξαπέστειλε. Καὶ 
tegrant. Tum David cum toto exercitu eos adortus, συμθαλὼν ἐχείνοις 6 Ἰωὰδ, αὐτούς τε xai τοὺς συµ- 
multos cxdit, Sobacum bostilium legionum ducem µάχους Σύρονς ἡττᾷ : καὶ τρέπόονται εἰς φυγἠν. Οἱ 
graviter vuluerat : quo ex illo vulnere mortuo, ῥδὲ, xal πάλιν συμμάχους προσειληφότες, πρὸς πολε- 
Syri ex Mesopotamia s0cii Ammanitarum dedi- μον fjszav. Καὶ 6 A365, oov πάσῃ τῇ στρατιᾷ ανµόα- 
tonem faciunt, David Josbum rursus contra Am- λὼν αὑτοῖς, πολλοὺς μὲν ἀνεῖλεν * 6 0' ἐξάρχων τῆς 
manita$ mittit, qui cum eos in illius terre metro- τῶν ἑναντίων δυνάµεως Σωθὰκ, τρωθεὶς χαιρίως kv 
polim 7/4 eompulsos obsideret, ipse interim Hie- C τῷ πολέμῳ, τἐθνηχεν Ex τοῦ τραύματος. Ol o)ppa- 
rosolymis degens, cum e regia mulierem, nomine ^ xot δὲ τῶν ᾽Αμμανιτῶν, Σύροι ὄντες kx Μεσηποτα- 
Bersaben, domi lavantem conspexisaet, cum illa — piae, ἑαυτοὺς παρέδωχαν τῷ Δαθίδ. Αὖθις δὲ τὸν 
accersila rem habel. Que cum se esse gravidam Ἰωὰθ ἐχπέπομφε χατά τῶν ᾽Αμμανιτῶν, ὃς συγχλε(- 
regi indicasset, Uriam (sic enim maritus ejus vo- σας αὐτοὺς εἰς τὴν τῆς χώρας αὐτῶν µητρόπολιν, 
cabswur) ab obsidione avocat, et de exereitu per- — &roXéoxes. Δαθὶὸὲ δὲ kv. Ἱεροσολύμοις διάγων, xa 
coRialus, missis de coena ferculis, domum ire ju-  &x τῶν βασιλείων By γυναῖκα xav! olxov λονομέ- 
bat. Verum ille non abit ; neque enim deoere, eum νην, Βηρσαθεὲ καλουµένην, ἠράσθη αὐτῆς. Καὶ µε- 
dux οἱ eomapilitones uy casuis zrumaas ferant, se — *acveuipevoc τὴν γυναῖχα, ἐμίγη αὐτῇ. Συλλαθοῦσα 
€um uxore concumbere. lego iterum hortante ut 6b, «i βασιλεῖ τὸ πρᾶγμα ἑδήλωσεν. Ὁ δὲ τὸν ἄν- 
domum iret, et poculis fere usque ad ebrielstem δρα αὐτῆς Ex τῆς πολιορχίας ἐχάλεσεν, Οὐρίαν ὧνο- 
urgente, ille pro regiz foribus s,mnum capit. lta- — paspívov. Καὶ ἐρωτήσας περὶ τῆς στρατιᾶς, καὶ ix 
que Uriom in castra remitlit rex, traditis ad Jea- — ToU δείπνου αὐτῷ mapacyüv, εἰς «bv οἶχον αὐτοῦ 
bum literis, quibus ille jubebatur statuere Uriacs, ἐχέλενσεν ἀπελθεῖν. Ὁ δὲ οὐχ ἀπῆλθε' μὴ δἰχαιον 
qua pugna essel ssperrima, deserique ibi solum, εἶναι φήσας, τὺν στρατηγὸν xal τοὺς συστρατιώτας 
reduciis ceteris, ul ita perimeretur. Fiunt jussa re- jj ταλαιπωρεῖσθαι ἐν τῇ παρεμδολῇ, αὐτὸν δὲ μετὰ τῆς 
gis, Urias oeciditur, ah uxore lugetur, finitoque ὙΥνναικὸς συνευνάζεσθαι. Πάλιν δὲ τοῦ βασιλέως 
Juctu mulier Davidi nubit, ac filium parit. Ob hoc. Προτρεπομένου αὐτὸν οἴχαδε ἀπελθεῖν, xal δεξιω- 
facinus iratus Deus, Nathauem ad Davidem mittit, | capávou αὐτὸν προπόσετιν, ὡς xat εἰς µέθην σχεῦν 
qui eum rege congressus, hunc in modum locutus προαχθῆναι, ἐχεῖνος πρὸ τῶν θυρῶν τῶν βασιλείων 
est : Ώμο viri fuerunt, quorum alter greges et ar-— Χατέδαρθεν. ᾽Απέττειλεν οὖν πάλιν εἰς τὸ στρατό- 
menta habui, aller unam. duntazat agnam. Cum Ἅπεδον τὸν Obplav ὁ βασιλεὺς, xal γραφὴν αὐτῷ 
autem. hospes quidam ad divitem divertisset, non de — VYxeipltts πρὸς Ἰωάδ, ἐντελλομένην στῆσαι τὸν θύ- 
suis immolavit, sed pauperis agnam mactatam amico — (av, ἔνθα τῶν πολεµίων τὸ δυσµαχώτατον, xat ἆπο- 
epulandam appesuit. lbi David eum qui id fecerit, στραφῆναι τοὺς σὺν αὐτῷ, µόνον λιπόντας ἐκεῖ, ἵν 
quadrwpli et capitis condemnat. Tum Nathan : οὕτως ἀναιρεθῇ. Καὶ γέγονε χατὰ τὸ τοῦ βασιλέως 
Contre teipsum, inquit, e. rez, aententiam. tulisti. ἐπίταγμα * καὶ ὁ θὐρίας ἀπέθανεν. Ἡ δὲ γυνη αὐ- 
Ta enim id faciuxs edisti, eique adulterium οἱ τοῦ ἐπένβησεν ἐπὶ τῷ &vbpt. Παυσαμένην δὲ τοῦ 
cxdem θατηπιοπνογαί, et iram Dei propter illa, οἱ ἨἈπένθους, ὁ Δαθὶδ ἔ]αδεν αὐτὴν εἰς γυναῖχα * xa. 
clades imminentes denuntiat : atquc inter caetero, — Extxev αὐτῷ υἱόν, Ὁ δὲ θεὸς ὠργίσθη, καὶ τὸν Νά- 
mortem filii ex adulterio geniti. David ee peccasse Üzy ἔστειλε πρὸς Δαδίδ, 'O δὲ, πρὸς τὸν Βασιλέα 


15] 


ANNALIUM LIB. II. 


151 


ἐλθὼν, ἔφη - Δύο ἦσαν ἄνδρες, ὁ μὲν ἔχων ποίµνια A Deo cum dolore exélamat. Nathan vero, Deum ejus 


xal βουκόλια, ὁ δὲ pav duvdéóa ἐκέχεητο. Eevi- 
cOÉévtoc δέ τινος τῷ sJovolo, οὐκ ἐκ τῶν cixeior 
ἔθυσεν, ἀνὶ λὰ τὴ» µίαῶν Aat ἀμνάδα τοῦ πενη- 
τος, ἔσφαξε, καὶ τὸν φί1ον εἰστίασεν. Καὶ ὁ Δα- 
61δ τὸν τοῦτο ποιῄσαντα τὴν μὲν ἀμνάδα εἰς τετρα- 
πλοῦν ἀποδοῦναει ἐχεῖνον δὲ θανεῖν χαιτεδίχασε. Νά- 
θαν δὲ, Καθ’ ἑαυτοῦ εἡν ) ἤφον, εἶπεν, ἐξήνεγκας, 
ὦ βασιλεῦ. Σὺ γὰρ εἶ ὁ εἱργασμένος τουεὶ tà 
ἀνόμημα. Καὶ τὴ» µοιχείαν αὐτῷ, xat τὸν φόνον 
κατέλεγε, καὶ thv διὰ cauta ὀργὴν τοῦ θεοῦ, xol 
ὅσα πείσεται προκατήγγειλε, θανεῖσθαι δὰ χαὶ τὸν 
υἱὸν τὸν ix τῆς µοιχείας αὐτῷ γεννηθέντα. 'Oók Δα- 
6ἱδ, Ἡμάρτιχα τῷ Κυρίῳ, περιπαθῶς ἀνεδόησε. 
Καὶ ὁ Νάθαν, παραθιδασθῆναι αὐτῷ πορὰ τοῦ θεοῦ 
τὸ ἁμάρτημα, ἀπεκρίνατο. Ἐνόσει μετέπειτα ὁ ἐκ 
τῆς Βηρσαδεὲ γεννηθεὶς, χαὶ ἤλγει σφόδρα Δαθίδ’ 
ἐφ᾽ ἡμέραν τς ἑθδύμην ἁπκόσιτος ἦν, xaX µελανειμο- 
νήσας, χαὶ ἐπὶ σάκχου πεσὼν, ἐδέετο τοῦ θεοῦ ὑπὲρ 
τῆς ζωῆς τοῦ παιδός. Τῇ δὲ ἑδδόμῃ τέθνηχεν ὁ μὲν 
παὶς ' αὐτὸς δὲ, τοῦτο μαθὼν, ἑἐξανίσταταιε, χαὶ λου- 


σάµενος, xal μεταμφιασάμενος, τῷ θεῷ ηὐχαρίστησε, καὶ τράπεζξαν αὑτῷ ἑτοιμασθῆναι ἐχέλευσεν. 


peccatum ab ilio removisse respondet. Post hsec 
natus ex Bersabe fllius segrotat : David magno dolore 
affectus, ad septimum diem cibo abstinet, pullaque 
veste indutus, et in saeco jacens, Deum pro vita 


: pueri deprecatur. Septimo die puer moritur : quo 


iHe coguito surgit, lavat, veste mutata gratias Deo 
agit, et mensam parari sibi jubet. Quz regiis mi- 
nistris admiraptibus, David : Vivente, inquit, puero 
spem habebam exorandi Dei, meque humilem ac 
supplicem prebebam. Nunc illo mortuo, et moror, 
et preces pro illo fuerint irrito, Sed Bersabe alium 
Davidi 78$ filium parit, quem Salomonem nomi- 
navit. Interea Joabus Ammanitas in extremas obsi- 
dionis angustias esse redactos, regi significat. Qui 
"ο prefectus, urbem capit, et militibus diripien- 
dam donat: sed coronam regis auream, talenti 
pondere, gemma pretiosa przditam, ipse gestan- 
dam sibi sumit, urbanam multitudinem trucidat, 
aliisque oppidis eodem modo tractatis, Hieroso- 
Iyma regreditur. 

Ὡς 


ὃ ἐθαύμαζον ἐπὶ τοῖς γενοωµένοις ol τοῦ βασιλέως θεράποντε;, ἐχεῖνος μὲν, "Ect ζῶὤντος τοῦ παιδὺς» 
εἶπεν, ἑΊπίζων παραχληθήσεσθαι τὸν θεὸν, ἑταπείνουν ἑαυτὸν καὶ ἱκέτευον. "Ηδη δὲ θανόντος, 
sic µάτην τὴν «ἀύπην καὶ τὴν περὶ éxs(vov γίγνεσθαι δἐησιν’. "Er: δὲ ἔτεχε Βηρσαθεὲ τῷ Δαθδ 
vlbv, xat Σκάλεσεν αὐτὸν Σολομῶντα. Ἰωὰθ δὲ, πολιορχῶν τοὺς ᾽Αμμανίτας, ἓν στενῷ κομιδῇ τὴν ἅλω- 
ωσιν εἶχε τῆς πόλεως, xal δηλοῖ τοῦτο τῷ βασιλεῖ. 'O δὲ ἀπῆλθεν Excel, xal τὴν πόλιν παρέλαδε, καὶ 
£i; διαρπαγὴν τῇ στρατιᾷ ἀφῆχεν αὐτὴν. Τὸν δὲ τοῦ βασιλέως αὐτῆς στέφανον αὐτὸς λαθὼν ἑφόρει, ἕλ- 
χοντα χρυσίου τάλαντον, xal λίθον ἔχοντα τῶν πρλυτίµων. Τὸ δὲ τῆς πόλεως πλῆθος διέφθειραν. Οὔ” 
τως δὲ χαὶ ταῖς ἄλλαις πόλεσι πεποίηχε τῶν Αμμανιτῶν * χαὶ εἰς Ἱερουσαλὴμ ἑπανέζευζεν. 

A'. "Hv δὲ τῷ Δαθὶδ θυγἀάτηρ θαµαρ ὠνομασμένη, ο 1V. Habebat autem David filiam Thamarem, 


ὁμομήτριος ἁδελφὴ τῷ Αδθεσαλώμ. Ταύτης foa 
᾽Αμνὼν ὁ πρωτότοχος υἱὸς τοῦ Δαβίδ. Καὶ fv ὁ ἔρως 
ποὺς, ὧς χαὶ νοσῆσαι τὸν ἐρῶντα. ᾿Αφιχομένου δὲ 
τοῦ πατρὸς πρὸς ἑπίσχεφιν αὑὗτοῦ, ἠξίωσεν αὐτὸν 
παραγενέσθαι τὴν Oápap εἰς ὑπηρεσίαν αὑτοῦ, ὁ 
δὲ χατένευσεν. Ηκεν οὖν ἡ 8ápap, καὶ ἠτοίμασεν 
αὐτῷ χολλυρίδας. 'O δὲ πάντας ἑξέπεμόε, μόνη» δὲ 
τὴν ἁδελφὴν ὑπηρετήσασθαι ἹἨξίου αὑτῷ. Της δὲ 
χόρης µόνης περιλειφθείσης, βιάζεται αὐτὴν. Καὶ 
διακορήσας αὑτὴν, μῖσος αὐτίκα ἔσχεν ἀντίθετον 
τοῦ πρὶν ἔρωτος. Καὶ ἀπιέναι παραχρῆΏμα ἐχέλευε, 
χαὶ χελεύει τῷ οἰχέτῃ αὐτὴν ἑὁχθαλεῖν. Ἐκείνη δὲ, 
διά τε τὴν βίαν χα) τήν ὕθριν περιαλγήσασα, διαῤ- 
ῥήγνυσι τὸν χιτῶνα, xal xóviy χατασπασαμένη τῆς 
χεφαλῆς, ἑπορεύετο θρηνοῦσα. 'O δὲ ἁδελφὸς αὑτῆς 
᾿λθεσαλὼμ, ἠσνχάσαι αὑτῇ συνεδούλευσεν, ἐμηνίθη 
δὲ ᾽Αμνὼν διὰ τὴν ἁδελφὴν. 'O δὲ βασιλεὺς, μαθὼν 
τ) συμθὰν, Άχθετο μὲν, λυπῆσαι δὲ τὸν ᾽Αμνὼν οὐκ 
ἤθελεν, ὅτι πρωτότοχος ἦν αὐτῷ, Διετηρίδος δὲ παρ- 
ελθούσης, χείρειν ἔμελλεν ἄρτι τὰ ἴδια πρόδατα ὁ 
λθεσαλὼμ, xal el; πότον τοὺς ἁδελφοὺς συνεχάλε- 
σεν. Ἔνετε[λατο δὲ τοῖς ὑπηρετουμένοις abzi, προ- 
χωροῦντος τοῦ πότου, πατάξαι τὸν ᾽Αμνὼν, xal 
ἀποχτεῖναι. Καὶ ἐποίησαν οὕτως οἱ παῖδες λδεσα- 
λώμ. Ἰδόντες δὲ οἱ λοιποὶ τοῦ βασιλέως vlo! τὸ γενό- 
µενον, Éguyov. Φήμης δὲ προελθούσης, ὡς Exv:tve 
πάντας τοὺς τοῦ βασιλέως υἱοὺς ᾿Αθεσαλὼμ, διἑῤ- 
fre τη» ἐσθῆτα αὐτοῦ ὁ Δαθὶδ, xal ἔπεσεν ἑπὶ γῆν 


uterinam Absalonis sororem. Eam primogenitus 
Davidis filius ÀAmnon vcehemeuter deperibat, adeo 
ut ex amore in morbum incideret. Decumbentem 
pater invisit : orat ille ut Thamarem mittat, quo 
,Sibi ministret. Annuit pater : venit puella, pla- 
centas ei parat. Amnon omnes discedere jubet, so- 
Jamque sororem sibi ministrare. Tum puellam so- 
lam nactus, vi stuprat, el confestim ardens ille 
amor in par odium convertitur : ac statim illam 
discedere, et a famulo ejici jubet. lla et raptus et 
contumelie dolore, tünicam rumpit, et pulvere 
consperso capile, plorans abit. Absalon sororem 
quietam esse jubet, pertinaci contra Amnonem ira 
ssluans. Nam rex etsi facinus illud iniquo ferebat 


D animo, fiiium tamen quod primogenitus esset, 


contristare nolehat. Elapso biennio, suas oves ton- 
surus Absalon, fratres ad comessationem convo- 
cat ; mandato prius ministris dato, ut gliscente 
compotatione, Ámnonem trucidarent. Parent illi ; 
quo viso reliqui regii fllii fugiunt, ortoque rumore, 
omnes eos ab Absalone «99508, David vestes cuas 
Jacerat, et humi stratus lamentatur. Interea czteri 
veniunt, Amnonis cedem moesti nuntiantes. Absa- 
lon ad maternum avum Gethz» regem confugit, et 
triennium ibi commoratur. Regis ira spatio tem- 
poris paulo remissiore facta, Joabus Absaloni re- 
gem bujusmodi commento reconciliare nititur. 
Subornat mulierculam, que lugubri specie regem 


--— 


15a 


JOANNIS ZONARA 


156 


adcat, eenquerens, duos sibi fuisse (ilios, quorum A θρηνῶν. Ἐν τοσούὲῳ δ' ἤκχσιν of τοῦ βαφιλέως viet, 


unus alterum oeciderit. Nune cognatos supersüitem 
ad cedem querere, ob parrieldium : orare igitur 
regem, ui solutem filii sibi condonet. Illa bise apud 
regeia perquam dolenter exponit. Rex filii salutem 
illi se donaturum pollicetur. 76 Tum mulier gra- 
tia6 agit : Sed ut pignus, inquit, habeam promissi 
(ui : tu ipse, o rex, in primis iuo filio reconciliare, 
neque cum cede filii te invito facta, voluntariam con- 
junxeris. Animadverüt rex, commentum esse pre- 
ces mulieris, Joabo auctore excogitatum : eique 
Absalonis reducendi dat potestatem. Joabus igitur 
eum Hierosolyma reducit, ea tamen conditione, ut 
ne in conspectum patris veniret, donec ipse (an- 
dem eum reconciliatus vocat, data pelenti venia, 
et oblivione injuriz promissa. Restitutus in inte- 
grum Absalon, equis, curribus, et multis satelliti- 
bus comparatis, regiam quotidie frequental : popu- 
lumque blandis alloquiis deliniens, t1ultorum gra- 
tiam colligit. Jam quatuor annis a reditu elapsis, 
fingit se religionis ergo Cbebronem profecturum 
ad exsolvenda vota qux in exsilio fecisset. Annuit 
pater. Ille digressus, passim dimittit nuntios : plu- 
rimi ad illum confluunt, ac preter czteros Acbi- 
tophel, patri ejus a consiliis. Ita rex ab omnibus 
salutatar. Hoc David cognito, cum iis quos circum 
se babebat, Hierosolyma egreditur : comitantibus 
etiam sexcentis illis, quorum sub Saule opera usus 
fuerat. Neque ulla res merorem et metum ejus 
magis auxit, quam Achitophelis transfugium : ni- 
hilominus tamen Deum invocat, et omnem illi 
eventum permittit. Chusus etiam Davidis amicus, 
de illius sententia, defectione simulata, se ad Ab- 
salonem confert. Inter proficiscendum occurrit 
Davidi Memphibosthis servus Siba, jugum asinorum 
agens, comineatuin ferentium : et herum accusans, 
quod Hierosolymis maneret, ac regnum populi suf- 
fragiis ad se rediturum esse exspectaret. Ob qua 
indignatus David, omnia quz: Memphibosthi prius 
donarat, Sibz largitur. Post in itinere Semeis eum 
aggreditur, vir Saulis cognatus, lapides jactans 
eontra regem, et exsecrans illum, et virum sangui- 
narium atque iniquum vocitans. Ad quem peri- 
mendum David suos concítatos inhibuit, divinitus 


illi ea mandata esse asserens, itaque missum fa- D 


ciendum. Ad Jordanem profectus, ibi suos defati- 
gatos refecit. 


xai εὺν φόνου τοῦ ᾽Αμνὼν πενθοῦντες ἀπήγγειλαν. 
᾽Αδεσαλὼμ δὲ ἀπέδρα «pb; τὸν πάππον τὸν πρὺς πη- 
τρὸς, τὸν βασιλέα τῆς Γὲθ, xe bv τριετίαν fv 
διάγων ἐκεξ. Τῆς ὀργῆς δὲ τῷ χρόνῳ λωφησάσης, 
παταλλαγῆναι 4bv βασιλέα τῷ ᾿Αθεδαλὼμ ὁ Ἰωὰάςδ 
ἐσοφίσαω. Γύναιον γάρ τι παρἰσκεύασεν, ὡς πεν- 
θοῦν τῷ βασιλεῖ προσελθεῖν, xal ἀποδύρεσθαι, ὅτι, 
δύυ παίδων ὄντων αὑτῇ, καὶ θατέρου τὸν ἕτερον κτεί- 
ναντος, ol συγγενεῖς ἀνελεῖν ζητοῦσι «εὖν περιόντα 
διὰ «àv φόνον τοῦ ἁδελφοῦ. Kat δέεσθαι τοῦ βασι- 
λέως χαρίαασθαι αὐτῃ τὴν τοῦ πα!δὸς σωτηρίαν. Ἡ 
μὲν οὔν, προσελθοῦσα τῷ βασιλεὶ, περιπαθῶς εἶπε 
καῦτα. 'O δὲ βασιλεὺς τὴν ζωὴν αὑτῇ χαρίσασθαι 
φοῦ παιδὸς ἑκηγγείλατο. Καὶ f) γυνὴ χάριτας ὡμλλό- 
χει αὐτῷ "Iva δ' ἐχέγγνον etn µοι τῶν óxeayn- 
µένων, εἶπε, πρῶεος αὐτὸς τῷ οἰκείῳ vi δια ἲ- 
«λάγηθδι, καὶ μὴ τῷ φόνῳ toU παρὰ γγώμη» σου 
θανόντος vlov προσθήσεις ἑκούσιον ἕτερον,. 
Xovixev ὁ βασιλεὺς σχΏψιν εἶναι τοὺς λόγους τῆς 
γυναικὸ-, xal τούτους σοφισθῆναι παρ) Ἰωὰδ, xai 
κατάγειν αὐτῷ ἐπέτρεφε τὸν ᾽Αδεσαλώμ. Καὶ πορευ- 
θεὶς Ἰωὰαθ, Άγαγεν αὐτὸν εἰς ἹἹερουσαλήμ εἰς ὄψωο 
ὃ) ἐλθεῖν οὗ συγκεχώρητο τῷ πατρί. Μετὰ δὲ ταῦτα 
χατηλλάγη ὁ βασιλεὺς τῷ ᾿Αθεσαλώμ ^ xal χαλέσας 
αὐτὸν, συγγνώµην αἰτήσαντι δέδωχε, xal ἁμνηστίαν 
«οῦ ἁμαρτήματος ἐπηγγείλατο. Ἴππους δὲ καὶ ἄρ- 
pasa προσκτησάµενος ὁ ᾿Αδεσαλὼμ, xai πολλοὺς 
ὁπαδοὺς, χαθ᾽ ἑχάστην ἀπῄει πρὸς τὰ βασίλεια. Καὶ 


C πρὸς χάριν τοῖς πλήθεσιν ὁμιλῶν, εὐνοεῖν αὐτῷ 


πολλοὺς παρεσχεύασεν. "H5n δὲ τετραετίας παραῥ- 
ῥυείσης μετὰ τὴν κάθοδον, σχἡπτεται θυαίας χάριν 
el; Χεθρὼν ἀπελθεῖν, ὡς εὐχὴν τοῦτο πεποιηχὼς, 
τυγχάνων Ev τῇ φυγῇ. Καὶ ἀφείθη πρὸς τοῦ πατρός. 
Απελθὼν δὲ, πρὸς πολλοὺς διεπέµψατο, χαὶ πλεῖστοι 
πρὸς αὐτὸν συνεῤῥύησαν. Πρὸς δὲ τοῖς ἄλλοις xal 
ἸΑχιτόφελ, ὁ τοῦ πατρλς αὐτοῦ σύμδουλος, xal ὑπὸ 
πάντων βασιλεὺς ἀνεῤῥήθη, Τοῦς» γνοὺς ὁ Δαθὶδ. 
ἀπὴῆρε μετὰ τῶν περὶ αὐτὸν ἐξ Ἱερουσαλήμ. Καὶ 
οἱ ἑξαχότιοι ἄνδρες ol ἐπὶ Σαοὺλ συνόντες αὐτῷ, 
αὖθις αὐτῷ συνεξώρµησαν. Ἠγγέλη δέ χαὶ ᾿Αχιτό- 
φελ προσρυεὶς τῷ ᾿Αθεσαλώμ * ὃ καὶ τὸν φόδον αὖ- 
τῷ μείζονα, καὶ πλείονα τὴν λύπην ἀποίησεν. Ἔπ- 
εχαλεῖτο δὲ τὸν θεὸν, χαὶ τὴν Χρίσιν ἐπὶ πᾶσιν ἔχείνῳ 
ἐπέτρεπε. Χουσὶ 0 ἑταῖρος ὢν τοῦ Δαθὶδ, χατὰ γνώ- 
µην αὑτοῦ φευδαντομολεῖ πρὸς ᾿Αδεσαλώμ. Ἡρόα- 
εισι δὲ τῷ Δαδὶδ ἀπιόντι 6 δοῦλος τοῦ Μεμφιθοσθὲ 


Σιδὰ, ζεῦγος ἄγων ὄνων φερόντω" τὰ ἐπιτίδεια, xal τοῦ δεσπότου χατηγορῶν, ὡς µείναντος iv Ἰε- 
ροσολύµοις, xai προσδοχῶντος αὐτῷ τὴν βασιλείαν περιελεύσεσθαι, ofa τοῦ πλήθους αἱρησομένου αὐτόν. 
ἩἨγανάκτησεν ἐπὶ τούτοις Δαθὶδ, xal πάντα ὅσα τῷ Μεμφιθοσθὲ πρὶν ἐδωρήσατο, τῷ X(6X ἑχαρίσατο" 
Εἶτα ἔπεισιν αὑτῷ χατὰ τὴν ὁδὺν Σεμεεὶ, ἀνῆο ἐκ τῆς συγγενείας Σαοὺλ, xai λίθους κατὰ τοῦ βασιλέως 
Ἠχόντιζε, xal κατηρᾶτο αὐτῷ, καὶ ἄνδρα αἱμάτων ὠνόμαξε, καὶ παράνοµον. Τῶν δὲ μετὰ Δαθὶὸ ὁριὦν- 
των ἀνελεῖν τὸν Σεμεεὶ, ὁ βασιλεὺς οὐκ ἀφῆκεν, εἰπών» Κύριος εἶπεν αὐτῷ ταῦτα ποιεῖν, ἄφετε αὑτόν" 
Καὶ ἐλθὼν εἰς τὸν Ἰορδάνην, ἐχεῖ τοὺς pez! αὐτοῦ χεχοπιακότας ἀνέγυξεν. 


V. Absalon autem ubi llierosolyma pervenit, 
Chuso se accedenti : Cur, inquit, patre, cui amicus 
es, JU deserto, me convenis ? Tum ille : Divinitus, 
inquit, electo adero, et eum sequar, qui totius po- 
puli consensu rex est declaratus. Deinde quid agen- 


E'. Αδεσαλὼμ δὲ, παρλγενόµενος εἰς Ἱεροσό- 
λυμα, ἑλθόντι «pb; αὐτὸν τῷ Χοναὶ, ἔφη ' "Ira 
τί ἑταῖρος dr τοῦ πατρὀό µου, zpóc ἐμὲ 
ῆκεις ὀἀχεῖνον «Ιιπών; "0 δὲ, Tp ἐκ 1εΛεγιιένῳ 
παρὰ θεοῦ cvré£cogat, εἶπε, καὶ cvrécopgac τῷ 


157 


ANNALIUM LIB. ]I. 


155 


ἠρετισμένῳ παρὰ xarsóc tov «Ἰαοῦ. Ἐί δὲ δεῖ A dum esset, percontanti. Abesioni, respondet Achi- 


πράττειν τὸν ᾽Αχιτόφελ Ίρετο ὁ ᾿Αθεσελώμ. Καὶ ὃς 
ανναθούλευσε ταῖς τοῦ πατρλς µίσγεσθαι παλλαχαῖς, 
ἓν οὕτω γνοῖεν πάντες ἄσπονδον swal σοι τὴν ἔχθραν 
πρὸς τὸν πατέρα σου. Καὶ ἐποίησε χατὰ τὴν cup 
6ουλὴν ταύτην ᾿Αθεσαλώμ. Αἰτήσαντος δὲ τοῦ "Ayt- 
τόφελ µυρίους ἄνδρας, ὡς ἂν αὐτίχα καταδιώξῃ 
ἔπισθεν τοῦ βασιλέως Δαθὶδ, xal τῶν μετ αὐτοῦ, 
ἐχλελνμένων ὄντων ὑπὸ τοῦ χόπου, xal τὸν μὲν πα» 
τάςῃ, τοὺς δὲ ἐπιστρέφῃ, ὁ ᾿Αξεσαλὼμ Ἀρώτησε τὸν 
Χουσὶ περὶ τῆς συμθουλῆς. 'O 65 οὐκ ἀγαθὴν αὖ- 
hw ἀπεφήνατο, λέγων ὡς Οὐκ ἡγγόηταί σοι ἡ 
τοῦ πατρὸς xal τῶν μεε αὐτοῦ ἀνδρεία καὶ ép- 
πειρία. Asir δὲ γοµίζω ἐκ πἀσης τῆς χώρας 
στρατιὰν συ. 1εξάμενον, οὕτως αὐτόν σε κατὰ 


τοῦ πατρὸς ὁρμῆσαι, καὶ σερατηγῆσαι τὸν xdAs- B 


ον, xal πάντως νικήσει πρὸς βραχεῖς μετὰ 
χο. Aor συῤῥηγγύμενος. Καὶ εἶπεν ᾿Αθεσαλὼμ xal 
οἱ σὺν αὑτῷ' ᾿Αγαθὴ ἡ βουλὴ Χουσὶ, ὑπὲρ τὴν Bov- 
ἂν ἸΑχιτόφελ. Πάντα δὲ ταῦτα Χουσὶ τῷ Σαδὼκ 
xai τῷ ᾿Αδιάθαρ τοῖς ἱερεῦσι δηλῶσαι τῷ Δαθὶδ ἑν- 
ετείλατο. Οἱ δὲ ἑστάλχασι πρὸς Δαθὶδ ἄνδρας τοὺς 
γνωριοῦντας αὐτῷ τὰ γενόµενα. ᾽Απηγγέλη δὲ τῷ 
Ἀδεσαλὼμ περὶ τῶν ἀνδρῶν, xai χατεδίωχεν ab- 
τούς. "O Ὑνόντες ἐχεῖνοι, προσφεύχουσιν ἐν οἰχίᾳ τι. 
νὸς, xal εἰς φρέαρ χαταδύντες, ἐχρύδησάν τε xa) 
ἔλαθον, χαὶ τῷ Δαθὶδ, ἐχεῖθςν ἐξελθόντες, τὰ µηνυ- 
θέντα ἀπήγγειλαν. 'O δὲ νυχτὸς σὺν τοῖς μετ) αὐτοῦ 

έδη τὸν Ἱορδάνην. Αχιτόφελ μέντοι παρευδοχιµη- 
θεὶς, καὶ Υνοὺς ὅτι xaxà συναντήσεται τῷ 'A6s02- 
λΥὼμ, ἀπῆλθεν εἰς τὸν ofxov αὐτοῦ, xal ἀπήγδξατο. 
Αριθμήσας δὲ τοὺς μετ᾽ αὐτοῦ ὁ Δαθὶδ, τετραχισχι- 
λίους εὗρε. Καὶ εἰς τρεῖς διεῖλε μοίρας τὴν σερα- 
τείαν, ἑκάστη τε ἑκέστησε στρατηγὸν, αὐτὸς δὲ συν» 
εχστρατεῦσαι παρὰ τῶν φίλων οὐ συγκεχώρητο, λε- 
γόντων, ὡς εἰ μετ αὐτοῦ τραπεῖεν, πάσης ἑἐλπίδος 
ἐκπίπτουσιν * αὐτοῦ δὲ σωζοµένου, ἔτι σφίσιν ἑλπὶς 
περιλέλειπται. Ἔπεμφεν οὖν τὸν ahy αὐτοῦ µαχη- 
σόµενον * xai παρεχάλει φείσασθαι τοῦ ᾿Αδεσαλὼμ, 
εἰ νιχήσειαν. Μάχης δὲ συῤῥαγείσης, χρατοῦσιν οἱ 
τοῦ Δαθὶδ, xal τὸν ᾿Αθεσαλὼμ ἐδίωχον φεύγοντα. 
Φερόμενος δ᾽ Eg' ἡμιόνου, xat elc δρυμὸν εἰσελθὼν, 
óput µεγάλῃ τῆς τριχὸς αὐτοῦ ἐμπλαχείσης (ἔτρεφε 
γὰρ τὴν χόµην σφόδρα πολλὴν), ἁπῃώρητο τῆς δρυός' 


tophel, constuprandas esse paternas concubinas , 
uL omnes, inquit, intelligant, irreconciliabiles esse 
tuas adversue patrem inimieitias. Obtemperat ille 
consilio. Sed cam idem decem millia virorum 
peteret υἱ regem Davidem cum suis e vestigio 
persequeretur, fatigatioue enervatos, 96 illum qui- 
dem tolleret, hos autom reduceret : Absalon Chu» 
sum rogat, quid de eo consilio ipsi videatur? 
Respondet ille, non csse id banum : Nec enim 
ignoras, inquit, patris twi et militum ejus fortitudi- 
nem, atque rei militaris usum. Ego vero censeo, 
e tota provincia colligendum exercitum, εί ductu 
auspiciisque tuis patrem persequendum. Vinces nimi- 
rum, cum multis in paucos facto impetu. Absalon 
ewterique, his auditis, Chusi consilium laudant, 
Achitophelis improbato. Quas, Chusus omnia per 
Sadocum et Abiatharem sacerdotes Davidi nun- 
tiari jobet. Mittunt illi viros qui hsc regi signif- 
cent, Verum Absalon cum id rescisset, eos per- 
sequitur. At illi, animadverso periculo, domum 
quamdam ingressi, in puteo delitescant : et dece- 
ptis persecutoribus, rem omnem ad Davidem per- 
ferunt. Hie noctu Jordanem transit. Ceterum 
Achitophel tum alium sibi preelatum zgre ferens, 
tum cladem Absaloni imminentem animo przvi- 
dens, domom abit, ac se suspendit. David recen- 
sens exercitum quatuor millia virorum inveriit, 
eumque trifariam partitur, cuique parti duce prz- 
posito. Verum amici eum interesse pugnz pati 
noluerunt. Quod si cum illo in fugam verterentur, 
omni spe destituti forent : incolumi vero, spem 
adhuc reliquam habituri essent. Populum igitur 
suum ad pugnam mittit, rogans «t parcerent 
Absaloni, si vicissent. Commisso  pralio, Davidici 
victores Absalonem mula fugientem persequuntur : 
qui nemus ingressus, coma, quam densissimam 
alebat, magn: quereui implicita adbzsit, mula 
subter eum progressa. Ita dependentem quidam 
conspicatus, 20300 rem nuntiat. Is vero tribus 
spiculis in cor ejus conjectis, 78 eum perimit, 
et vielorie nuntium ad Davidem mittit : qui au- 
dita victoria, num viveret fllius percontatur, ejus- 
que interitu cognito, lamentatur. Sed Joabus re- 


ἡ δ' ἡμίονος παρελήλυθε. Kal τις, ἀνηρτημένον οὕτω D gem aggressus, suadet, ut finito luctu se militum 


*)v» ᾿Αθεσαλὼμ θεασάµενος, χαταμηνύει τῷ "Imá6. 
Ὁ δὲ, βέλεσιν αὐτὸν τριαὶ χατὰ τῆς xapbla; βαλὼν, 
ἐθανάτωσε, xai τὸν τὴν νίχην ἀπαγγελοῦντα τῷ βα- 
σιλεῖ ἑξαπέστειλε. Μηννθείσης δὲ τῆς νίκης αὐτῷ, 
εἰ C£ ὁ υἱὸς, ἐπυνθάνετο. ᾿Αχούσας δὲ τεθνάναι αὖ- 
τὸν, ἀπιυδύρετο. Ἐλθὼν δὲ πρὸς 35v βασιλέα 6 Ἰωάθ, 
ἔπεισεν olg εἶπε παύσασθαι τοῦ θρηνεῖν ' παυσάµε- 
vó; τε xal τοῖς στρατιώταις ἐμφανισθεὶς, ἐπῄνεσεν 
αὐτούς. Πάντες 0 ὡς πρὶν αὐτῷ ὑπετάγησαν, xol 
ἀπελήλνθεν εἰς Ἱεροσόλυμα. ᾿Απιόντι δὲ συνῄντησε 
Σεμεεὶ, συγγνώµην αἰτῶν ἐφ' οἶσπερ ἡμάρτηκεν. 
Ὁ δὲ χἀκείνῳ τὴν &; αρτίαν ὤμοσεν ἀφιέναι, χα) πΆσι 


οοπεροοίαῖ offerret : quo facto, cum eos collaudas- 
set, ceteri omnes ad officium rediere. Hierosoly- 
ma revertenti obviam fit Semeis, delictorum veniam: 
petens. Rex et illi se condonare culpam, et omni- 
bus iis a quibus víolatus esset, jurat. Obviam egre- 
ditar et Memphibosthes, qui rege expostulante, 
eur fuge socius non fuisset, culpam omnem ir 
Sibam transfert , qui sibi ad iter necessaria non 
parasset : eum ipse, pedibus ]ωσίς. sequi non pos- 
get : nec hiscontentum adjecisse calumnias, et ne- 
faris mendacia. David accepta hominis excusa- 
tione, bonorum semissem ei restitui jubet. 


τοῖς εἰς αὐτὸν πλημμελήσασιν, ᾽Απήντησε δὲ καὶ ὁ Μεμφιδοσθέ. Καὶ ὁ βασιλεὺς, εἰ δή ποτε μὴ vic 
q»y7$ α τῷ χεχοινώνηχεν, ἤρετο. Ὁ δὲ τούτου τὸν Σιδὰ αἰτιώτατον ἔλεχε, μὴ ἑτοιμάσαντά οἱ τὰ πρὸς 


159 


JOANNIS ZONARJE ! 
τὴν ἔξοδον * αὐτὸν δὲ τὰς βάσεις ὄντα βεθλαμμένον, pi οἷόν τε) εἶναι συνέπεσθαι. Τὸν δὲ χαὶ προσδια- 


160 


θαλεῖν αὐνὺν χακούργως, καὶ καταφεύσασθαι. Tiph; ταῦτα Δαδὶδ χαὶ συγγνώµην αὐτῷ παρεῖχε, xa 
«à ἡμίση τῆς ὁποσιάσεως αὑτῷ ἁποκαταστῆναι ἐχέλευσε. 


Vl. Post hze rege Galgala profecto, omnis pe- A «’. Παραγενομένου δὲ τοῦ βασιλέως slc Γάλγαλα, 


pulus Israeliticus ad eum convenit, Judaicam tri- 
bum accusaes, quod clam ad illum se contulisset. 
Δι ili, non hoc sibi vítio esse dandum aiunt, 
quod genere conjuncti essent regi. Qui sermo 
durus visus est populo : et vir quidam factiosus 
aique improbus, nomine Sabess, ex tribu Benja- 
mitica, exclamat ; Nobis nulla in Davide pars est, 
neque ulla in Jessmi filio hereditas; inflatoque 
cornu, omnes a Davide ad sese abstrahit, sola 
tribu Judaica apud eum permanente. Rex autem 
Abesam imperatorem creatum, ad colligendas e 
Judaica tribu copias ablegat, ut intra triduum re- 
verteretur. Verum illo cessante, Joabo mandat, ut 
cum iis militibus qui ad manum essent, Sabeam 
invaderet : Ne, inquit, procrastinantibus nobis , 
inimici vires augeantur. Statim ad bellum vadit 
Joabus, cui cum magnis cepiis occurrit Abesa : 
quo accedente, gladio quo accinctus erat, de in- 
dustria e vagina bumi projecto, sublatoque, ad 
eum salutandum prope aggressus, Ábesam ense in 
ventrem defixo occidit, et populo ejus assumpto 
Sabeam persequitur, qui in urbem munitam con- 
fugerat. Eam obsidente Joabo, cordata quaedam 
mulier, de muro clamans : Cur, inquit, eversurus 
es metropolim Israeliticam ? Ob Sabeam, respondet 
ille. Tum illa civibus persuadet, ut Sabez caput 
49 amputatum in castra projicerent. Quo facto, 
Jjoabus obsidione soluta, Hierosolyma reversus, 
omnium copiarum imperator eligitur. Post hzc 
&nnonge penuria per triennium pressit populum, 
cujus causam requirenti regi, respondet Deus, ob 
Gabaonitas factam famem : eisque satisfaciendum 
esse pro quibusdam eorum, quos Saul contra fidem 
3 Jesu et senatoribus eis datam, occidisset. Itaque 
rex Gabaonitas accersit : qua re satisfieri sibi ve- 
lint, rogat. Illi septem viros e Saulia familia postu- 
lant. Eos dedil rez, ut petierant, Memphibosibe 
conservato. Quibus acceptis, occisis, pluviam de- 
misit Deus. Deinde bello contra Barbaros orio, 
David cum suo exercitu hostes persequitur, fati- 
gatus plane viribus destituitur. Quem sic affectum 
quidam ex hostibus conspicatus, ad eum occiden- 
dum accurrit. Sed Abesa Joabi frater, defenso 


rege, Barbarum interficit. Ob id ejus satellites ju- D 


rant, se posthae non passuros eum inire bellum. 
' Barbaris denuo arma inferentibus, rex oppositis 
suis copiis multos occidit, reliquos in fugam ver- 
tit, Nec multo post, iidem resumptis armis incur- 
sionem faciunt in agros lsraelitarum, adducto 
secum gigantes stature viro, qui senos manuum 
et pedum digitos babebat : quo Jonathas Davidis 
fratris filius occiso spoliatoque, popularibus suis 
victoriam faciliorem reddidit. Ab eo tempore bel- 
lum inferre Barbori destiterunt. 


συνήχθη ἐχεῖ πᾶς 6 abc Ἱσραὴλ, αἰτιώμενοι τὴν 
Ἰούδα φνλὴν λάθρα πρὸς αὐτὸν ἑλθοῦσαν. Ot δὲ 
μηδὲν χαχίζειν αὐτοὺς ἔλεγον διὰ τοῦτο αἰχείους 6v- 
κας πρὸς Υένος τῷ βασιλεῖ. Τῷ δξ λαῷ σχληρὺς ὁ 
λόγος οὗτος ἐφάνη. Kal τις ἀνηρ Βενιαμίτης στα- 
σιώδης χαὶ πονηρὺὸς, Za6sk χεχληµένος' Obx ἔστι 
ἡμῖν μερὶς 8v. Δαθὶδ, οὐδὲ χ.1ηρογοµία ἓν τῷ υἱῷ 
Ἱεσσαὶ, ἀνεδόησε. Καὶ σαλπίσας iv κἐρατι, ἁπ- 


έστησε πάντας ἀπὸ Δαθὶδ, µόνης τῆς Ἰούδα φυλῖς 


παραμεινάσης αὐτῷ. Ὁ βασιλεὺς δὲ, στρατηγὸν τὸν 
Αθεσὰ προδαλλόμενος, συλλέξαι στρατιὰν Ex τῆς 
Ἰούδα φυλῆς ἐξαπέστειλε, χαὶ μετὰ τρεῖς ἡμέρας ἐπ- 
ανελθεῖν. Χρονίζοντος δὲ τοῦ ᾿Αθεσὰ, τῷ "Io36 ἔγχε- 
λεύεται τὴν ἐχεῖ παροῦσαν λαβόντα δύναμιν, ἑξορμτ”- 
σαι κατὰ τοῦ Z26:5, "Ira μὴ, ὑπερτιδεμένων ἡμῶν, 
φησὶ, udJ4Jor ὁ ἐχθρὸς παρασκευασθῃ. Καὶ αἎ- 
τἶχα ὁ Ἰωὰθ ἑχώρει πρὸς πόλεμον. ᾿᾽Απιόντι δὲ 
μετὰ μεγάλης δυνάµεως, συνηντήχει αὐτῷ "A6eoá-- 
καὶ Ἰωὰθ, προσιόντος αὐτῷ τοῦ ᾿Αθεσὰ, τὸ ξίφος, 8 
περιέζωστο, πεποΐηκε τοῦ χουλεοῦ ἐκπεσεῖν, xal 
fioc τοῦτο ἀπὸ τῆς γῆς, xal ἀσπάσασθαι προσεγνί- 
σας τῷ ᾿Αθεσὰ, ὧσε χατὰ τῆς Ὑαστρὺς ἐχείνου τὴν 
μάχαιραν, καὶ ἀπέχτεινε. Ἡροσλαθόμενος δὲ xat τὸν 
ἐχείνου λαὸν, τὸν Σαθεὲ χατεδίωχεν. 'O δὲ εἰς πόλιν 
κατέφυγεν ὀχυρὰν, xal ἑπολιόρχει τὴν πόλιν ὁ Ἰωάθ. 
Καὶ τις ἀπὺ τοῦ τείχους Yuvh συνετὴ ἐθάπσε πρὸς 
αὐτόν. "Ira ti καταθαλεῖν ἐθέλεις μητρόπο.ιν 
Ἱσραή.ϊ; Ὁ δὲ, Διὰ τὸν Ea6eà, ἀπεκρίνατο. Ἡ δὲ, 
πρὸς τοὺς πολἰτας ἐλθοῦσα, πείθει τεµόντας τὴν χε- 
φαλὴν Za6:t, ῥίφαι clc τὸ στρατόπεδον. Καὶ τούτου 
γεγονότος, ὁ Ἰωὰθ τὴν πολιορχίαν λύσας, ἀπτλθεν 
εἰς ᾿Ἱερουσαλὴμ, χαὶ ἀπεδείχθη πάλιν πάσης τῖς 
δυνάµεως ἀρχιστράτηγος. Ἐλγένετο δὲ μετὰ ταῦτα 
λιμὸς, χαὶ ἐπὶ Ec τρία ἐπίεζε τὸν λαόν. Ῥητήσαντος 
δὲ τοῦ βασιλέως περὶ τούτου, δεδήλωχεν ὁ θ2ὸς, διὰ 
τοὺς Γαδαωνίτας Υίνεσθαι τὸν λιμὸν, καὶ δεῖν αὐτοὺς 
ἑχδιχίας τυχεῖν, &v0* ὧν à Σχοὺλ ἀπέχτεινεν ἐξ αὐ - 
τῶν, μὴ τηβήσας τοὺς παρὰ Ἰησοῦ xaY τῆς γερου- 
σίας γεγονότας ὄρχους αὐτοῖς. Ἐχάλεσεν οὖν τοὺς 
Γαθαωνίτας ὁ βασιλεὺς, xal τί ἂν βούλοιντο γενέσθαι 
αὐτοῖς ἐπύθετο εἰς ἐξίλασμα. Οἱ δὲ ἑπτὰ ἄνδρας 
ᾖτησαν δοθῆναι αὐτοῖς Ex τοῦ οἴχου Ῥαούλ. Καὶ ἔδω- 
χεν αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς τοὺς ἑπτὰ ἄνδρας, ὡς ᾖτησαν, 
tou Μεμφιθοσθὲ φεισάµενος. Οἱ δὲ, λαθόντες τοὺς 
ἄνδρας, ἀπέχτειναν, xal χατήνεγχεν 6 θεὸς ἐπὶ τὴν 
γῆν ὑετόν. Πολέμου δὲ μετὰ ταῦτα γενοµμένου πρὸς 
ἀλλοφύλους, ὁ Δαθὶδ μετὰ τῆς οἰχείας στρατιᾶς xac- 
εδίωξε τοὺς πολεμίους. Καὶ χατάκοπος γεγονὼς, 
παρεῖτο ἐχλυθείς' xal «t τῶν ἑναντίων, οὕτως ἔχον-α 
τὸν βασιλέα ἰδὼν, ὥρμησε πατάξαι αὑτόν. ᾿Αθεσὰ Cb 
ὁ ἁδελφὸς Ἰωάδ, ὑπερασπίόας τοῦ βασιλέως, τὸν ἆλ- 
λόφυλον ἔχτεινε. Καὶ διὰ τοῦτο ὤμωσαν οἱ περι Aa- 
6ἱδ, µηχέτι παραχωρῆσαι αὑτὸν εἰς πόλεμον ἔξελ- 
Φεῖν. Καὶ πάλιν δὲ τῶν ἀλλοφύλων στρατευσαµένων, 


στείλας ὁ βσσιλνὺ; ατρατὺν ἐπ᾽ αὐτοῦ;, πολλοὺς μὲν χτανθῆναι πεποίηκξι, τοὺ; δὲ περ:λειφθέντας φυγεῖν, 


161 


ANNALIUM LIB. II. 


162 


Διαλιπόντες δὶ μιχρὸν οἱ ἀλλόφυλοι, ἐπῇλθον ὅτι κανὰ τῆς χώρας τῶν Ἰσραηλιτῶν. Καὶ fv παρ) aó- 
τοῖς Ὑιγαντιαῖος ἀνὴρ, ἓξ δακτύλους ἔχων àv. ἑχατέρᾳ χειρὶ, xe ὁμοίως ἐν τοῖς moslv* ᾧ σοµμπλα- 
κεὶς Ἰωναθὰν ἁδελφιδοῦς τοῦ Δαθὶδ, κατέδαλεν αὐτὸν, xal ἑσχύλευσε, xai ῥοπὴν πρὸς νίχην τοῖς 
ὁμοφύλοις παρέσχετο. Οὐχέτι oov προσέθεντο οἳ ἀλλόφνλοι τοῖς Ἑδθραίοις µαχέσασθαι. 

Z'. Εἰρήνης δὲ ἔκτοτε τυχὼν ὁ Δαθὶδ, ᾧδὰς συν- Αα — VII. Otium igitur nactus David, odas compo- 


έθετο πρὶς θεὸν, καὶ ὄργανα κατασκενάσας, μετ 
αὐτῶν ἑδίδαξε τοὺς Λευῖτας τοὺς Όμνους ἄδειν. 
Τοιαῦτα 6' ἦσαν τὰ Bpyava: fj μὲν χιννύρα δεχάχορ- 
δος fv, xa πλήχτρῳ ἐκρούετο. 'H δὲ ναῦλα, δῷ- 
δεχα φθόγγους ἔχουσα, τοῖς δαχτύλοις ἐπλήττετο. 
Κὐύμδαλά τε ὑπῖρχον χάλχεᾶα, μεγάλα τε xal πλα- 
τέα. "Hv δὲ περὶ τὸν Δαδὶδ xal σύστημα Υενναίων 
ἀνδρῶν. Οἱ δὲ τούτων ἐπισημότατοι τριάκοντα ἑτύγ- 
χανον καὶ ἑπτὰ, οἳ πολλάκις Ἱρίστευσαν. Καΐ ποτε 
ἁλλοφύλων ἐπὶ Βηθλεὶμ ἑστρατοπεδευχότων, ὁ Ba- 
σιλεὺς ix τοῦ ἐν Βηθλεὲμ φρέατος ὕδωρ πιεῖν έπε- 
θύμησε. Καὶτρεῖς (x τῶν περὶ αὐτὸν ἀνδρείων, δρα- 
μόντες, xal µέσην τὴν τῶν ἑναντίων διελθόντες 
παρεμδολὴν, ὑδρεύσαντο ἐξ ἐχείνου τοῦ φρέατος. 


suit, Levitasque instrumentis ad eam rem factis, 
hymnos canere docuit. Instrumenta hujusmodi 
fuerunt : cypnira, decem ornata chordis, plectro : 
nablum chordarum duodecim, digitis pulsabatur. 
Parata erant ei cymbala :rea, magna, lataque. 
Habebat porro circa se cctum virorum fortium 
quorum illustrissimi triginta et septem rem szpe- 
numero bene gesserant. El cum hostes quodam 
tempore circa Bethleemam castra posuissent, rex 
e puteo, qui circa id oppidum erat, aquam desi- 
deravit. Itaque tres ex ejus satellitibus per media 
hostium caetra profecti, aquam inde petitam, ea- 
dem regressi via, hostibus eornm audacia conster- 
Datis et quiescentibus, regi attulerunt. At ille: 


Ka: αὖθις διὰ τῶν πολεµίων ἑλθόντες, χαταπλα- D Sic propitius, &() inquit, sit mihi Deus, ut aquam 


γέντων τὸ θάρσος αὐτῶν, xat ἠρεμούντων, τῷ βα- 
σιλεῖ τὸ ὕδωρ προσχεχοµίκασιν. Ὁ δὲ, "1 1εώς poc 
Κύριος, εἶπεν, οὐ πίοµαι εοῦτο, αἵματι τῶν ἀν-- 
ὁδρῶν xai κι δύνῳ τῶν /υχῶν αὐτῶν κοµισθέ»ν. 
Oóx ἔπιεν οὖν, ἀλλ᾽ ἔσπεισεν αὐτὸ τῷ θεῷ. Ἂπ- 
αριθµῆσαι δὲ τὸν λαὸν ἅπαντα βουληθεὶς, ἐχέλενσε 
τὸν Ἰωάδ ποιῆσαι τὴν ἁπαρίθμησιν. Tou Ck μὴ 
ἑπαενέσαντου τὴν βουλὴν, xai τὴν πρᾶξιν οὐκ ἀγα- 
Giày λέχοντο:, ὁ βασιλεὺς οὐκ ἐπείθενο. Καὶ ἀπΏλθεν 
Ἰωὰθδ, xai Ἀρίθμησε τὸν λαὺν, xal hv 6 ἀριθμὸς 
Ἱσραὴλ ὀκταχοσίων χιλιάδων ἀνδρῶν δυνάμεως, 
σπωµένων ῥομφαίαν, xai πενταχοσίων χιλιάδων 
ἀνδρῶν μαχητῶν τῶν ἐξ Ἰούδα φυλῆς. Εἶτα µετ- 
εµέλετο ὁ Δαθὶδ, χαὶ ὡμολόγει ἡμαρτηχέναι. Τά5δ δὲ 
ὁ προφήτης χελεύσαντος τοῦ Θεοῦ ἑπορεύθη πρὸς 
zw Δαθὶδ, xal φησιν Ἐκ τριῶν tovtov ExAsCas 
ὃ πρὲς βον.ῖῆς col ἐστι, πότερον» αἱρῃ ἐπὶ Ern 
ἑατὰ Jipór ἔσεσθαί σοι κατὰ τὴν χώραν, f) ἐπὶ 
ερεῖς μιῆνας ὑπὸ πολεμίων διώκεσθαι, ἢ θάνατον’ 
ἐπὶ ερεῖς ἡμέρας ἐνσκήναί σου τῷ «αφ. Ὁ Gà, 
Στενά got πάντοθεν, ἔφη, ἀλλὰ βέλτιόν µοι εἰς τὰς 
Q4sipa; τοῦ Θεοῦ ἐμπεσεῖν. — Kal ἐπῆλθε θάνατος 
τῷ λαῷ πρωῖθεν ἕως ὥρας ἀρίστου, xal ἀπέθανον 
&x παντὸς τοῦ λαοῦ χιλιάδες ἑθδομήχοντα. Καὶ ὁ 
Δαδὶδ ἱκέτευε τὸν θεὸν, xat ὁ ὁλοθρεύων ἄγγελος 
τῷ λαῷ, ἐξέτεινε τὴν χεῖρα αὐτοῦ ἐπὶ Ἱερουσαλήμ. 
Ἐἶκεν οὖν ὁ βασιλεύς' ᾿Εγὼ ἡμάρεηχα, Κύρια, ὁ 
ποιµήν' τὰ δὲ ποίµγια ὁ Aaóc οὐχ ἡμάρτοσων"' 


hanc non bibam, sanguine virorum εἰ periculo ani- 
marum eorum allatam. Neque bibit, sed libavit 
Deo. Post Josbo mandat ut populum numeret. 
]s etsi id consilium improbabat, et rem minime 
laudabat , tamen cum regem a sententia dimovere 
nom posset, paret, numerat, invenit Israelitarum 
octingenta millia bellicosorum et fortium virorum, 
et quingenia millia Judaice tribus, item bellicosoe 
rem. Verum David statim facti poenitens, se pec- 
easse conÜtetur, et Gad propheta eum jussu, Dei 
aggressus : Trium, inquit, tibi. rerum optio datur, 
num malis έν et regio per septennium fame premi, 
an per tres menses ab hostibus urgeri : an mortem 
per triduum grassari in. populo. lbi David undique 
se in angustias redactum esse queritur, .sed pree- 
s$lare sibi incidere in manus Domipi. Itaque 
morte grassanie, a diluculo usque prandii tempus, 
ex omni populo sepiuaginta milis ceeiderunt. 
Tum David, cum angelus populi interfector ma- 
num soper Hierosolyma extendieset, Deo in beec 
verba supplicavit : Ego pustor, o Domine, peccavi : 
eed populus, grex meus, non peccavit. Ego pena 
dignue sum, non isti. Hac mostitia regis placatus 
Deug, luem compescuit, et per Gadem prophetam 
in Orne Jebuszi area constructa ara, sacra fleri 
jussk : itaque fecit David empta ab Orna area, 
quo in loco, ut Josephus tradit, lsaseum Abraha- 
mus immolaturus fuisse perhibetur, et David 


ἐγώεῖμι πολάσεως ἄξιος, xal οὐχ οὗτοι. Aosto- T) sedem constructurus erat nisi a Deo prohibitus 


xx0e; δὲ τὴν τοῦ βασιλέως κατάνυξιν ὁ θεὸς, 
ἔπαυσε τὴν «θορὰν, xal διὰ τοῦ προφήτου Γὰδ ἐν 
«fj ἆλωνι τοῦ Ἱεδουσαίου ᾿Ορνᾶ θυσιαστήριον πῄξα- 
σθαι ἐχέλενσε, xal θῆσαι ἐχεῖ, Καὶ ἐποίησεν οὕτως 
Δαδιδ, ὠνησάμενος τὴν ἅλωνα ἐκ τοῦ Ὀρνᾶ. Ὡς 
£k Ἰώαηπος ἔγραφεν, tv. ἐχείνῳ τῷ τόπῳφ λέγεται 
ἄγαγεῖν ᾿Αδραὰμ bv Ἰσαὰκ, ὥστε ὁλοχαντῶσαι 
αὐτόν. Ἡδούλετο δὲ xai ναὺν οἰχοδομῆσαι Δαθὶδ 
Exc! τῷ θεῷ, ἀλλ’ ἀπείρχθη πρὸς τοῦ θεοῦ. Πρε- 
αθύτης δὲ γενόμενος ὁ Δαθὶδ σφόδρα, δύσριγος ὑπὸ 


fuisset. Davidi cum ob senium elgore vexaretur, 
puellam Abisagem adjunxerunt, cujus concu- 


. bitu foveretur. Sed cum ea rem nona habuit 


rex, stale effetus. Adonias autem quartus ejus 
fllius, homo perquam formosus, commotus pa- 
tris senio, regnum sibi vindicat, Joabo impera- 
tore et Abiathare pontifice suffragantibus. Itaque 
semel splendido sacrificio apparato, fratres con-. 
vocat, et Judaice tribus principes, Abiatharem 
ilem et Joabum : Salome, Gade propheta, et 


163 


Bersabzs Nathan : New audisti regno potitum esse 
Adoniam? Qua ad Davidem ingressa : Tu ju- 
rasti, inquit, domine mi rex, Salomonem filium 
tuum &1 in regno tibi successurum. Ecce antem 
Adonias te ignorante regno politur. Hzc nondum 
elocuta muliere, Nathan quoque propheta ingres- 


sus, rogat, num de illius sententia regnum Adonias - 


occuparet? Αἱ ille Deum testatus : Hodie, inquit, 
rex futurus est Salomon. Vocatoque Sadoco ponti- 
fice, εἰ Banzxa, propheta quoque adhibito, et aulz 
regia salellióbus, Salomonem in mula regis collo- 
catum, et extra urbem ad fontem Sionem perdu- 
ctum, sacro oleo inaugurari, et cornibus intlatis 
regem proclamari, perque urbem mediam deduci 
jubet. Hi sine mora parent, Salomonis electio pas- 
sim praedicatur : qua etiam apud Adoniam el con- 
vivas ejus cognita, c:eleri 89008 quisque demos ab- 
cunt. Adonias autem majore perculsus metu, ad 
aram confugit : eL vitam ea conditione a Salomone 
impetrat, ut si denuo in facinore deprehenderetur, 
capite poenas daret. Caeterum David mortem instare 
sibi videns, Salomonem accersit : mandat, ut Dei 
precepta observet, εἰ secundum leges ejus vivat : 
Quo, inquit, semen nosirum, quemadmodum promi- 
eit mihi Dominus, thronum meum aternum teneat. 
Adjicit ne Joabum impunitum dimittat, ob. Aben- 
neri et Àmesiz cedem : neque Semeim, qui fugienti 
sibi diras imprecatus fuerit. Ac prater alia, tem- 


JOANNIS ZONAR/E 
BHaneea presfecto satellitum non invitatis. Ait igitur A τοῦ 


161 
Yhpo; ἐτύ-χανε, Ad νεάνιδα ἑξελόξαντο 
(Αδισὰκ ὄνομα αὐτῇ), xaX fjv ἡ κόρη συγχοιταζο- 
µένη τῷ βασιλεῖ, χαὶ θάλπουσα αὐτόν' xe οὐχ ἔγνω 
αὐτὴν, ἀφροδισιάζειν γὰρ διὰ γῆρας οὐχ ἠδύνατο. 
᾿Αξωνίας δὲ τέταρτος iv Ev τοῖς τοῦ βασιλέως υἱοῖς, 
ὡραῖος πάνυ, ὁρῶν τὸν πατέρα ἨΠεγηρακότα, τῆς 
βασιλείας ἀντεποιεῖτο, σνναντιλαμθδανοµένου αὐτῷ 
Ἰωὰςδ τοῦ ἀρχιστρατήχου , xa ᾿Αθιάθαρ τοῦ &p- 
χιερέως. Kal ποτε θυσίαν δαφιλῃ παρασχενασάµε- 
νος, τοὺς ἁδελφοὺς συνεχάλεσε, xal τοὺς προέχοντας 
τῆς Ἰούδα φυλῆς, χαὶ ᾿Αθιάθαρ xal Ἰωάθ. Σολο- 
μῶντα δὲ xat τὸν προφήτην Νάθαν, χαὶ Βαναίαν τὸν 
ἄρχοντα τῶν σωµατοφυλάχων, οὐ χέχληχεν. Βἶπεν 
οὖν πρὸς Βηρσαθεὶ ἸΝάθαν' ᾽Ακήκοας ὅτι ἐδαρί- 


p «ἔευσεν ᾿Αδωνίας; Ἡ δὲ πρὸς τὸν βασιλέα εἶσελ- 


θοῦσα, Σὺ ὤμοσας, εἶπε, χύριέ µου βασιωεῦ, ὡς 
ΣοΛομὼν ὁ υἱός σου βασιλεύσει μετὰ σὲ, xal 
ὶδοὺ ἐδασί.ενσεν ᾿Αδωνίας, σὺ δὲ ἠγνόησας. Ἔτι 
ταῦτα λεχούσης Βηρσαδεὲ, xal Ó προφήτης Ναθὰν 
εἰσελθὼν Ἀρώτα τὸν βασιλέα, εἰ κατὰ γνώµμην 
αὐτοῦ βεθασίλευχεν ᾽Αδωνίας ; Ὁ δὲ τὸν θεὸν ὤμο- 
σεν, ὡς Σήµερον βασιεὺς ἔσται ὁ ΣοΛλομῶν. Καὶ 
καλέσας τὸν ἀρχιερέα Σαδὼχ xai Bavalav, χελεύει 
ευμπαρειληφότας tbv πρόφήτην, xal οφοὺς περὶ 
τὴν αὐλὴν τὴν βασιλιχὴν ἁπλίτας, ἀναθέσθαι οὸν 
Σολομῶντα ἐπὶ τὴν τοῦ βασιλέως ἡμίονον, χαὶ ἁκ- 
αγαγόντας ἔξω τῆς πόλεως ἐπὶ «hv ςηγὴν ενας. 
λουμένην Σιὼν, χρίσαι τῷ ἁγίῳ ἑλαίῳ, καὶ βασιλέα 
ἀναγορεῦσαι, σαλπίζοντας ἓν «ol; χέρασι, xoi διὰ 


plum construere jubel Domino, descriptione illius C μέσες τῆς πόλεως παραπέµψαι αὐτόν. Ol δὲ αὐτίχα, 


exbibita : ad id opus et ipsum et principes et Le- 
viticam tribum cohortatus, quod multa ad eam rem 
necessaria relinqueret, videlicet auri decies, ar- 
genti cenijes mille talenta, smarsgdos, aliosque 
lapides pretiosos, ss et ferrum inaumerabile, 
aliamque materiam eopiosam. Α9 prius collectie se 
adjicere auri puri pati ter mille talenta ad adytum, 
ct decies mille stateres, et argenti talenta totidem. 
[Ad hac, si cui gemma eral, eam: quisque in the- 
sauros congerebat.] Hzc effatus, paulo post mori- 
iur, expletis vitz: annis septuaginta, cum regnasset 
ΦΠΠΟΘ Chebrone septem, Hierosolymis tres et tri- 
ginta, vir omnibus rege dignis virtutibus illustris. 
Mortuum Salomon Hierosolymis regaliter sepelit, 
snagnis epibus cum eo consepultis. 


χαθὼς ἐἑνετάλθησαν, πεποιῄκασι' καὶ δνεθοήθη 
πανταχοῦ d$ «τοῦ Σολομῶντος ἀνάῤῥησις, Ὡς 6 
ἑγνώσθη xai τῷ ᾿Αδωνίᾳ καὶ τοῖς συνευωχουµένοις 
αὐτῷ, οἱ μὲν ἄλλοι πρὸς ἑανυτοὺς ἀπῆλθον' 'Αδω- 
γίας δὲ μᾶλλον δεδιὼς, τῷ θνσιαστηρίῳ προσπέ- 
Φευχε, xal πίστεις τῆς σωτηρίας τει παρὰ τοῦ 
Σολομῶντος. “0 δὲ τῆς μὲν τότε ἁμαρτίας ἀφῆκεν 
αὐτόν" εἰ δ᾽ εἰς αὖθις xaxóv τι ποιῶν εὑρεθῇ, θανα- 
τωθήσεται. ᾿Ορῶν δὲ Δαθὶδ ἐγγίζοντά οἱ τὸν θά- 
νατον, προσχαλεΐται τὸν Σολομῶντα, xai ἐντέλλεται 
αὐτῷ φυλάττειν τὰς τοῦ Θεοῦ ἐντολὰς, καὶ κατὰ 
τοὺς γόµους αὐτοῦ πολιτεύεσθαι. "Ίνα τὸ σπέρµα 
ἡμῶν, qnoi καθὼς ἐπηγγείΑατό poc ὁ Κύριος, 
ἕως τοῦ αἰῶγος εἴη ἐπὶ τοῦ θρόνου µου. Kai 
προστίθησι μὴ ἐᾶσαι τὺν ᾿Ιωὰδ ἀτιμώρητον, &ve- 


λύντα τὸν ᾿Αδεννὴρ, καὶ τὸν ᾽Αμεσίαν (3). μηδὲ μέντοι τὸν Σεμεεὶ, ὃς αὐτῷ χατηράσατο φεύγονκ. 
Καὶ ἄλλα αὐτῷ ἐντειλάμενος, καὶ ναὺν ἐπισχήψας οἰποδομῆσαι Κυρίῳ, καὶ thv διαγραφὴν τῆς οἰχοδο- 
$e τοῦ γαοῦ παρέσχεν αὐτῷ, καὶ πρὺς οὐ ἔργον Ἰόγοις διήχειρε καὶ αὐτὸν καὶ τοὺς! ἄρχοντας καὶ 
τὴν φυλὴν τοῦ Asvi, πολλὰ φῄῆσας καταλιπεῖν εἰς τὴν κατασχευὴν τοῦ ναοῦ, τάλαντα μὲν χρυσοῦ 
μύρια, µυριάδας δὲ παλάντων ἀργύρου δέκα, σμάραγδὀν «t καὶ ἄλλους λίθους πολυτελεῖς, χαλχὺν δὲ 
καὶ σίδηρον ἀριθμὸν ὑπερδαίνοντα, καὶ ὅλην ἑτέραν ἄφθονον' χαὶ νῦν δὲ προστιθέναι τοῖς ἤδη συνειλεγ. 
μένοις χρυσσῦ χαθαροῦ τρισχίλια τάλαντα εἰς τὸ ἄδυτον, καὶ µυρίους στατῆρας, ἀργύρου δὲ μύρια τάλαντα. 
KoV εἴ τιν δὲ λίθος ἣν τῶν τιµίων, ἑχόμισεν ἕχαστος, xal παρέδωχεν εἰς τοὺς θησαυρούς (55)). Mex! ὀλίγον 
Ub ἐτελεύτησε Δαθὶδ, βιώσας ἐνιαντοὺς ἑδδομήχοντα, βασιλεύσας ἐν Χεδρὼν μὲν Ex ἑπτὰ, ἓν Ἱερου- 


Varie lectiones et note. 


. (59) Tór. Αμεσίαν. Ita mss. Reg. et Colb. 'A6t-— govc. Hec ejusmodi [ | notis interclusi, ait Wol- 

αάν supra vocavit. κ fius, cum ad institutum minime pertineant. Quod 
(55) Καὶ el ruri δὲ Al0oc cv τῶν τιµ]ων, ἑκόμι- οἰδὶ verum sit, habentur tamen in mss. Reg. et 

σεν ἕχαστεφ, καὶ παρέδωκεν sic τοὺς Óncav- — Colbert. 


165 


ANNALIUM LIB. IT. 


166 


σαλἩμ δὲ τρία πρὸς τοῖς τριάκοντα. kvho πᾶσαν ἀρετὴν χατορθωχὼς, mposfixousav βατιλεῖ. Ἔθαφε 
δὲ αὐτὸν ὃ nai; Σολομῶν ἐν Ἱεροσολύμοις βασιλικῶς, xai πλοῦτον ἄφθονον αὑτῷ συνεχ{δευσεν. 
H'. Σολομῶν δὲ, ὅτε τὴν βασιλείαν παρέλαθε, νεώ- A." VIII. Salomon suscepto regno admodum fuit ado- 


«atog fjv, δωδέχατον ἔτος ἄγων τῆς ἡλιχίας αὐτοῦ. 
'O μέντοι ᾽Αδωνίας πορευθεὶς πρὸς Βηρσαθεὲ τὴν 
prépa τοῦ Σολομῶντος, Οἶδας, εἶπε, et» βασι.λείαν' 
ἐμοὶ προσήχειν, xal διὰ πρεσδυτένειαν, xal διὰ 
τὴν αἴρεσιν τοῦ .Ἰαοῦ. Μετέδη δὲ πρὸς Σο.Ίομῶντα 
τὸν 4δε.1φρόν µου, xal µοι στερκτέον τὸ yeyoróc, 
ὡς TrotQ θεοῦ γεγονός. Μίαν δ' αἰτῶ αἴτησω' 
δοθήναί poi πρὸς γάμον τὴν τῷ πατρὶ συγκοιµω- 
μέγην χόρην τὴν Ἀδισὰκ, ἐπεὶ μηδ᾽ ἔγγω ταύτην 
ὁ xathp διὰ γήρας, dAA ἔτι παρθένυς ἐστιν. Ἡ 
δὲ Ἑηρσαθεὶ χομίσειν τοὺς λόγους ὑπέσχετο τῷ 
vitp, xat χαταπράξασθαι τὸν γάµον αὐτῷ σπουδαιό- 
τατα (54). Καὶ πορευθεῖσα πρὸς τὸν vlbv, δοῦναι τῷ 
ἀδελφῷ ᾿Αδωνίᾳ τὴν ᾿Αθισὰχ παρεκάλει. Ὁ δὲ ὁρ- 
χισθεὶς ἐπὶ τῷ λόγψ, θαυµάζειν εἶπεν (55), εἰ μὴ xal 
τῆς βασιλείας παραχωρῆσαι ᾽Αδωνίᾳ ὣς πρεσθυτέρῳ 
αὐτὸν ἀξιοί. Καὶ αὐτίχα τῷ ἐπὶ τῶν σωµατοφν)λά- 
χων Bavalg χτεῖναι τὸν ᾽᾿Αδωνίαν προσέταξε. Ti δὲ 
'A6:á9ap εἰς τὴν ἐνεγκαμένην πορευθήναι ἐπέταξε, 
xa διάχειν ἐν xol; ἀγροῖς. θανάτου Υὸρ, φησὶ, 
ῥύεταί σε, ὁπόσα µου συνέχαµες τῷ πατρί. Καθὼς 
οὖν tp Ἠλεὶ προείρηχεν 6 θεὺς, ἀφῄρητο f) «rc 
ἱερωσύνης τιμ} &E οἴχου Ἰθάμαρ, καὶ πρὸς Σαδὼκ 
μεταπέπτωχεν, ix τοῦ γένους ὄντα τοῦ Φινεές. Ὁ 
δὲ στρατηγὸς Ἰωάδ, ταῦτα μαθὼν, xal περ.δεἠς ve- 
γονὼς, τῷ θυσιαστηρίῳ προσπἐφευγα’ xol χαλούµε- 
vO; , οὐχ ἄν ποτε ἐξελθεῖν εἶπεν, ἀλλ αὐτοῦ τε- 
ὑνήξεσθαι, xat οὐχ ἄλλυθεν. Τοῦτφ τῷ βασιλεῖ ἀγγελ- 


lescens, annos duodecim natus, cujus matrem 82 
Bersaben Adonias sic alloquitur : Nosti regnum ad 
me pertinere, tum ob aatis prerogativam, tum et 
consensu populi. Sed id ad Salomonem fratrem meum 
transiit : quod equo mihi ferendum est animo, quo- 
nlam Deo ila visum est. Unum tamen peto, ut Abisag 
patris mei concubina, quoniam pra senio illam non 
attigit, ac virginem reliquit, in. matrimonium míhi 
detur. Bersabe, illa se relaturam ad filium, et sum- 
mo studio operam daturam pollicetur, ut nuptias 
illi conficiat. Sed re audita, rex iratus, mirari se . 
ait, quod ut Adoni:x tanquam na!u majori regno 
cederet, non postularet. Ác statim per Banz»am 
satellitum przfectum eum occidi jubet. Abiatha- 
rem quoque in patriam relegat, ut ibi ruri degat: 
nam ei vitam se condonare, ob exantlatos cum pa- 
tre suo labores. [ta sacerdotii honos, quemadmo- 
dum Helio praedixerat Deus, libamarie familiz 
ereptus, ad Sadocum transiit, e genere Phineis 
oriundum. His cognitis, Joabus imperator perter- 
ritus, ad aram confugit. Unde etum avocaretur, ne- 
gavit se discessurum, sed ibi, et non alibi moritu- 
rum, Quo rex nuutiato, ibi eum interfici jubet. 
Tum Banseas totius exercitus imperator designatur, 
et Sadocus pontificatus dignitatem consequitur. 
Semoim vero rex Hierosolymis exire vetuit, mor- 
tem comminatus, si secus fecisset : eumque triemilto 
post ad fugitivos servos inquirendos urbem egres- 


θὲν, πόπειχε στεῖλαι, x&xet τὺν Ἰωὰθ ἀνελεῖ», C sum, interfici jubet. Uxorem duxit Salomon Pha- 


Ἐντεῦύθεν Βαναίας μὲν πάσης τῆς δυνάμεως προχε- 
χείριστο στρατηγὺς, Σαδὼχ δὲ τῆς ἀρχιερωσύνης 
ἠξίωτο. Tóv δέ γε Σεμεεὶ ὁ βασιλεὺς ἐν Ἱερουσαλὴμ 
περιώρισεν, ὥστε ταύτης μὴ ἐξιέναι' εἰ δ᾽ o0, θάνα- 
τον αὐτῷ τὸ ἐπιτίμιον ἔταξεν. 0 δὲ, µετά ἔτη τρία 
δούλων αὐτοῦ φυγόντων, ἐπὶ ζήτησιν αὐτῶν ἐξελή- 
λυθε. Καὶ τοῦτο γνοὺς Σολομῶν, ἀναιρεθῆναι τὸν 
ἄνδρα ἐχέλευσεν. ΄Αγεται δὲ Σφολομῶν εἰς vvvaixa 
θνγατέΓα Φαραὼ, xai τὰ τοίχη τῶν Ἱεροσολύμων 
ἐπὶ μείζον ρε, xai ὀχνρώτερα χατεσχεύασε. Καθὶ 
ὕπνους δὲ χρηµατίσας αὐτῷ ὁ δεὺς, εἶπεν αὐτῷ 
αἰτῆσαι ὃ βούλοιτο. Ὁ δὲ σὐνεσιν, xal φρόνησιν 
Έτησε δοθῆναι αὐτῷ. Καὶ ὁ θεὸς ἀποδεξάμενος αὖ- 
τὸν τῆς αἱτήσεως, xat σοφίαν δώσειν αὐτῷ xal µέγαν 


raonis filiam, et moenia Hierosolymoram altiora et 
munitiora fecit. Acin somnis a Deo jussus optare 
quidquid vellet, intelligentiam et sapientiam petít: 
qua petitiene Deus comprobata, ei so et. sapientiam 
et inentem praestantem daturum pollicetur, qua- 
lem nec ante eum habuisset quisquam nec post ha- 
biturus esset : adjectarum porro ea etiam quse noa 
petiisset, opes, vicioriam, gloriam, si mandata sua 
et jura conservaret, Post hsec, duse mulieres eum 
eenvenere, quarum una : Rez, inquit, nos in iisdem 
edibus habitavimus, neque quisquam preterea nobis- 
ει. Áccidit autem, ut^ utraque. masculum. eodem 
tempore pareret. Paulo post, ista filium. suum dor- 
miens oppressit * et esperrecta, tn(antem mortuum 


vouy ἐπηγγείλατο, ὡς οὐχ ἑτέρῳ mob αὐτοῦ, 5 τινι D sinis moisdormientis supponit, viventem ablatum sil i 


μετ) αὐτόν. Προσθεῖναι δὲ καὶ ἅπερ οὐχ fjt508, 
πλοῦτον καὶ νίχην xai εὔχλειαν, εἰ φυλάξειε τὰς 
αὐτοῦ ἐντολὰς xal δικαιώµατα. Μετὰ ταῦτα δύο 
προσαῖλθον αὐτῷ γυναῖκες, ὧν ἡ µία, Baci, ἔφη, 
ἁ 1.1ή.1αις ἡμεῖς συν ᾠχοῦμεν, xal οὐδεὶς µεύ) 
ἡμῶν. ᾿Ετέκομεγ δὲ ἄμφω κατὰ τὸν αὐεὸν καιρὸν 
ἄῤῥενα, Kal μετὰ μικρὸν αὕτη, τῷ αὐτῆς ἔπισε- 
σοῦσα vio, »εκρὸν διδανισθεῖσα εὕρεν αὐτόν. 
Καὶ τὸ μὲν csürnxóc, ὑπγούσης ἐμοῦ, ὑποείθησι 


vindicat. (uo. commento animadverso, G3 puerum 
repeto : illa negat. Altera, suum esse viventem. pue- 
rum affirmat, adversario mortuum, neque eo 4e im» 
probitatis progressam esse jurat. Corona circume 
$tantium dubitante, quo pacto verum dijudicsri 
posset, rex puerum gladio in duas secari partes ju» 
bet, οἱ utrique mulieri semissem dari. Eam sea- 
tentiam vera infentis mater graviter ferens s1que 
repudians, adversarie puerum viventem tra:.i 


Varie lectiones e! note. 


(54) Σπουδαιότατα. Alii codd. σκουδαιότατον. 


(55) θαυμάζειν εἶπεν. Versionem bie immotavimus jaxta verborum sensum, et Josephum. 


167 


' JOANNIS ZONAR.E 


* 


168 


orat. Qua vero se matrem ejus falso profitebatur, A ταῖς dyxd.laic µου. Τὸ δὲ ων ἐξ ἐμοῦ ἀφελοῦσα, 


collaudato judicio, dissectionem maturari flagitat, 
lbi rex puerum viventem ei tradi jubet, que dis- 
sectionem deprecabalur : eam enim esse matrem, 
qua pueri ez:dem tantopere reformidaret. Id po- 
pulo evidens argumentum fuit sapientim regis, qui 
quidem omnes veteres ingenio prudentiaque su- 
perabat. Similitudines ter mille composuit, canti- 
lenas quinquies mille : et a cedro auspicatus us- 
que ad hyssopum, describendis stirpibus progres- 
Sus est, naturasque animalium terrestrium, aerio- 
rum, aquatilium, ac proprietates perquisivit et in- 
dagavit. Invenit etiam ad utilitatem hominum, ex- 
cautationes d:emonum, et adjurationum rationes 


reliquit, quibus damonia, fugentur. Quam cura-- 


tionem ad suam usque statem durasse Josephus 
asserit, el in ejus rei fidem hujusmodi experimen- 
tum narrat : Eleazarum quemdam popularem 
suum habuisse annulum, sub cujus pala radix es- 
set, ex iis quas indicaverat Salomon, qui si naso 
. dzimoniaci admoveretur, solo olfactu per nares 
exuaberet dxiemonium. Deinde Salomonis facta 
mentione, recitasse illius excantaliones, et adju- 


rasse deemonium, ne in hominem reverteretur. foc 
in Vespasiani et filiorum ejus conspectu fecisse 
Eleazarum : et ut vim contra demones insitam 
probaret, posuisse poculum aqua plenum, et jus- 
sisse dzemonio, ut egressum ex homine id everte- 
rei : itaque factum esse, nemine cernepte a quo 
everteretur. 


ὡς ἑαυτῆς ᾧ κειώσατο. Kal γ}οῦσα τὸ paga, ζη- 
cà τὸν παῖδα. Ἡ δέ yox οὐ δίδωσιν. 'H δ' ἑτέρα 
tà ζῶν εἶγαι τὸ ἑαυτῆς παιδίον ἀπισχυρίζετο, τῆς 
δ᾽ ἀντιδίκου τὸ τεθγηκός. Καὶ ἐπὶ τοσοῦτον xax- 
ουργίας μὴ αροθῆναι διώμνγυτο. ᾿Απορούντων δὲ 
τῶν περιεατηκότων, πῶς ἂν διαχριθείη τὸ ἀληθὲς, 
ὁ βασιλεὺς διχῆ τµμηθῆναι τὸ ζῶν παιδίον µαχαίρᾳ 
ἐχέλευσε, xaX ἀνὰ µέρος δοθηναι ἑχατέρᾳ τῶν vuvat- 
κῶὠν. Τοῦτο ἡ μὲν ἀληθὴς τοῦ βρέφους µήτηρ βα- 
ρέως Ίνεγχε, xal παρῃτεῖτο τὴν φῆφον, χαὶ δοθῆναι 
ζῶν τὸ παιδίον τῇ ἀντιδίχῳ ἰχέτευεν. Ἡ δὲ ψευδῶς 
ἑαυτὴν μητέρα τοῦ παιδὺς ὀνομάζουσα, καὶ ἑπῄνει 
τὴν χρίσιν, xal ἐπέσπευδε τὴν διαἰρεσιν. Καὶ ὁ βα- 
σιλεὺς ἀοθΏναι ζῶν τὸ παιδίον προαέταξε τῇ παραι- 
πουµένῃ τὴν ἐχείνου διαίρεσιν * Λὕτη, φῄῆσας, ἡ τού- 
του µήτηρ ἐστιν, f) τοῦ παιδὸς σφαγῆναι μέλλοντος 
ὑπερήλγησε. Τοῦτο πᾶς ὁ λαὸς ἀχριθὲς τεχµήριον 
ἔσχηχε τῆς τοῦ βασιλέως φρονῄσεως. Πάντας δὲ 
τοὺς πρὶν εἰς σοφίαν xal φρόνησιν ὑπερθέδηχε. 
Σννέταξε δὲ τερισχιλίας παραθολὰς, xai πενταχισχι- 
λίας ᾠδὰς, xal ἀπὺ τῆς χέδρου ἕως ὑσσώπου συν- 
εγράγατο, xat περὶ φύσεως ζώων τῶν τε πεζῶν xal 
ἀερίων, χαὶ νηκτῶν, xal τῶν ἰδιωμάτων αὐτῶν 
ἑξήτασε xal ἐφιλοσόφησε. Καὶ χατὰ τῶν δαιμόνων 
ἐξεύρηχεν ἐπφδὰς, εἰς ἀνθρώπων ὠφέλειαν * xal 
ερόπους χατέλιπεν ἑξορχώσεων, al; τὰ δαιμόνια 
ἐδιώχοντο. Καὶ ταύτην τὴν θεραπεί[αν(α) φησὶν ὁ Ἰώση- 
πος xal μέχρις ἐχείνου ἰσχύειν' xal τι διηγεῖται, 
τοιοῦτον λόγον πιστούµενος. Ἐλεάζαρ τῶν ὁμοφύλων 


λέγει χεχτῆσθαί τινα δακτύλιον, ἔχοντα ὑπὸ τὴν σφραγίδα ῥίκαν, ἐξ ὧν ὐπέδειξε Σολομῶν' καὶ τοῦτον ταῖς 
ῥιοὶ τοῦ δαιμονῶντος προσφέρειν, καὶ «fj ὀσφρήσει διὰ τῶν µυχτήρων τοῦ πάσχοντος ἐξέλχεσθαι τὸ 
δαιμόνιον. Εἶτα τοῦ Σολομῶντος µεμνηµένον, ἐπῳφδάς τε λέγειν ἐξ ὧν ἐκεῖνος συνέθετο, καὶ ἐξορχοῦν 
*b δαιµόνιον µηχέτι ἐπανελθεῖν εἰς τὸν ἄνθρωπον. Τοῦγο xal Οὀὐεσπασιανοῦ xal τῶν υἱῶν ἐχείνου iv- 
ώπιον λέγει ποιῆσαι τὸν Ἐλεάξαρ, xai διδόντα τῆς χατὰ τῶν δαιμόνων ἰσχύος ἀπόδειξιν, τιθέναι ποτή- 
piov πλῆρες ὕδατος, καὶ ἐπιτάσσειν τῷ δαίµονι ἐξερχομένῳ τοῦ πάσχοντος, ἀνατρέφαι αὐτὸ, xal 
ἀνατρέπεσθαι τὸ ποτήριον, μηδενὺς ὁρῶντος τὸν ἀνατρέποντα. 

IX. /&dificationem templi auspicatus est quarto C 8'. Ἡρξατο δὲ τῆς οἰχοδομῆς τοῦ ναοῦ κατὰ «b 


43ο regni sui, anno post exitum populi ex ZEgypto 
quadringentesimo quadragesimo. Verum de spatio, 
altitudine et longitudine, formaque ejus, non cun- 
sentiunt Regum liber terlius, et Josephus libro 
Antiquitatum octavo, ubi de templo scribit ; sed in 
64 plerisque discrepant. Quam eorum dissensio- 
nem, et alia, ut de duobus Cherubis aureis circa 
adyta collocatis, de arca, de mari »sneo, de pelvi- 
bus, de mognitudine altaris enei, de forma aurem 
Mense, et qux» vasa aurea et argentea templo Sa- 
Jomon dedicarit, qui curiosius cognoscere voluerit, 
isea in tertio libro Regum, et in Josephi Antiquita- 
tébue accurate descripta inveniel. Templo cum omni 


ornatu annis septem perfecto, populoque a rege D 


Hierosolyma convocato, sacerdotes arcam et taber- 
naculum a Mose facta, et sacra vasa in templum 
wenstulerunt, rege οἱ omni populo precedente, 
levitis libantibus et suflientibus. Arca, in. qua duz 
lapidez tabule inerant, in adytum reposita est 
inter duos Cherubos. Sacerdotibus adytum egres- 
sis, domus gloria Domini reple?a est, οἱ nubes toti 


πέταρτον ἔτος τῆς βασιλείας αὐτοῦ, μετὰ ἕτη «nc ἐξ 
Αἰγύπτου ὑποχωρήσεως τοῦ λαοῦ τετραχόσια τεσ- 
σαράκοντα. Περὶ δὲ τοῦ µέτρονυ «o0 Όφους αὐτοῦ, 
xai τοῦ µήχους, xal τῆς τούτου χατασχευῆς, οὐχ 
ὑμοφωνοῦσιν f, τε τρίτη τῶν Βασιλειῶν καὶ Ἰώση- 
πος kv τῷ ὁγδόφ λόγῳ τῆς Αρχαιολογίας, περὶ τοῦ 
ναοῦ σνγγραφόµενος, ἀλλ' ἐν τοῖς πλείοσι διαφἑρον- 
ται. 'O δὲ τὰ περὶ τῆς διαφορᾶ; πρὸς βουλῆς áxge- 
ἑώσασθαι, καὶ περὶ τῶν δύο Χερουδὶμ ἃ χρυσοῦ 
ποιῆσας χατὰ τὸ ἄδυτον ἔστησε, xol περὶ τὶς χιδω- 
τοῦ, καὶ τῆς χαλκῆς θαλάσσης, xoi τῶν λούτρων, 
καὶ πηλίκον ἣν «b χάλχεον θνσιαστήριον, ota δ f 
τράπεζα dj χρυσῆ, xoi ὅσα σχεύη ἀργύρεά τε xai 
χρύαεα Σολομῶν ἀνέθετο τῷ ναῷ, καὶ περὶ τῶν ἅλ 

λων, fj τρίτη τῶν Βασιλειών βίδλος, καὶ ἀρχαιολο- 
γῶν 6 Ἰώσηπος ἀρχέσουσι παραστήσασθαι τὴν ἐφ 
ἑχάστῳ ἀκρίθδειαν. "Ev ἔτεσι δὲ ἑπτὰ συντελέσας ὁ 
βασιλεὺς τόν τε ναὺν χαὶ ὅσα περὶ ἐκεῖνον, αυνεχά» 
λεσε τὸν λαὸν εἰς Ἱεροσόλυμα. Καὶ ἄρσντες τὴν χι- 
θωτὸν οἱ ἱερεῖς, xal τὴν σχηνὴν ἣν ἐπήξατο Μωσῆς, 
καὶ τὰ ἐν ταῖς θυσίαις ὑπηρετούμενα σχεύη, πρὸς 


(a) De his qua hic Zonaras ex Josepho narrat vide Testamentum Salomouís Patrologiss tom. CXXII. 


169 ANNALIUM LIB. II. 1.0 
τὸν ναὺν μετεκόμιζον, τοῦ βασιλέως προάγόντος, À templo circamfuse : unde conjieiebant, Deum tem- 


χαὶ τοῦ πλήθους παντὸς. καὶ τῶν Λενϊνών σπενδόν- 
των xai θυμιώννων. Καὶ χατετέθη d) χιθωτὸς εἰς τὸ 
ἆδωιτον μεταξὺ τῶν δύο Χερουθὶμ, τὰς Gós λιθίνας 
πλάκας ἔχουσα ἕνδοβεν. Ἑξελθόντων δ᾽ ἐκ τοῦ ἁδύ- 
του τῶν ἱερέων, δόξης Κυρίου ὁ οἶχος ἐμπέπλησοο, 
χαὶ νεφέλη τὸν ναὸν ὅλον περιεχέχυεο ' iC. fio ἐπι- 
δημῆσαι τῷ ναῷ τὸν 8sbv ἐφαντάζοντο, σχηνώσαντα 
ἐν αὐτῷ. 0 δὲ βασιλεὺς ἠσθεὶς ἐπὶ τούτοις, αὐχαρι- 
στίαν τε πρὸς τὸν θεὸν ἑποιῄσατο, xal τὸν λαὺν εὖ- 
λόγησε, xai ἐχέτενσεν ἐπήχουσν Ὑίνεσθαι «b. Θεῖον 
αᾶσι τοῖς iv αὐτῷ εὐχομένοις. Εἴτα τῷ βωμῷ θνεἰας 
προσήγαχγε. Καὶ ὁ Osbc, δειχνὺς ὡς εὐμενῶς αὑτὰς 
κροσεδέζατο, πὂρ ἐχλάμφαι δι ἀέρος πεποίηχεν, 
ἐπενεχθῆναί τε τῷ βωμῷ, καὶ τὴν θυσίαν ἅπασαν 
χαταδᾳαίσασθαι, Tav9' ὁ λαὸὺς ἰδὼν, εὐλόγησε τὸν 
θεόν. Καὶ ὁ βασιλεὺς ηὐχαρίστησε, xal πολυτελῶς 
ἑορτάσαντες, τὸν σύλλογον διελύσαντο. "ὂνειρος δὲ 
γεγονὼς τῷ βασιλεῖ ἐπαχοῦσαι τῆς εὐχῆς αὐτοῦ 
τὸν θεὸν ἐδήλον, καὶ τὸν vaóv τε αυντηρηθᾶναι, καὶ 
αὐτὸν εἰς ἄχρον εὐδαιμονίας ἀναχθῆναι, xal «fc χώ- 
βας ἄρξειν τοὺς ἐς αὐτοῦ, εἰ αὐτός τε χἀκεῖνοι xal 
ὁ Age τὰ θεῖα μὴ παραθαῖεν ἐντάλματα εἰ ὃ' οὗ, 
πρόῤῥιξον ἑχχόφαι ἠπείλει τὸ γένος αὐτοῦ, xai τὸν 
λαὸν δουλείας, xal χαχώσεσι µυρίαις ὑποδαλεῖν, καὶ 
τὸν ναὺν παραδώσειν εἰς ἐμπρησμὸν xal διαρπατὴ», 
καὶ τὴν πόλιν εἰς Χατάασχαφἠν τε χαὶ προνοµήν. 
Οὕτω μὲν οὖν τὰ τοῦ ναοῦ τῷ Σολρμῶνει τετέλεστο. 
Μετὰ δὲ ταῦτα βασίλεια ἑαυτῷ ᾠχοδόμησε πολυςε- 


plum ingressum, atque ibi babltaturum eese. 06) - 
bus rebas letatus rex, et Deo greuaes egit, et 
pepulo bene precatus, oravit ut Numen omnium 
eorum qui ibi preearentur, vota exaudiret. Deinde 
victimas arse admovit, quas Deus se benigne acee- 
pisse declaravit, igne ex aere emisso, qui, in aeam 
delatus, ow nes" victimas consumpsit. His visis, 
Deum laudat populus, rex gratias agii, festoque 
splendide celebrato, eonvenivs dimittitur. His pet- 
actis, rex &omhniat Deum exaudisse preces, tem- 
plum eonservatum iri, se ad magnam felicitatem 
perveniurum et regioni 8806 posteres imperaturos, 
si nec ipse, nec illi, nee pepulus divina precepta 
violarent ; alioqui vero genus ejus radicitus exstir- 
paturum, et servitute populum atque aliis infinitis 
malis oppressurum, et templum ad incendium et 
direptionem daturum, urbem etiam solo :equan- 
dam et spoliaadam. Sic mdifeatione templi per- 
fecta, sibi ipsi Salomon edes eonstruit sumptuose s 
et splendidas, Hieresolymorum menia instauret, 
slisas urbes eondit, Chamanzos montis Libani 
accolas insuetum subire jugum cogit ac sibi tribu- 
tarios reddit. Practerea argutias et griphos a Chi- 
ramo Tyriorum rege ad se missos dissolvit atque 
explicat : quorum meminisse veteres  historieos, 
Dium et Megandrum, Josephus auctor cest. 85 — 
Ejus igilur doctrina et sapientia ubique gentium 
celebrata, regina quaedam Egypti et J4hiopum, 


Mj*& xai λαμπρὰ, καὶ τὰ τῶν Ἱεροσολύμων δὲ τείχη ( sapientie studiosa indagatriz, Hierosolyma profi. 


προσεπεσχεύασε, χαὶ πόλεις ἄλλας προσῳκοδόµησε, 
xai τοὺς bv τῷ Αιθόάνῳ ὄρει τῶν Χαναναίων ὑφ' 
ἑαυτὸν ποιησάµενος, μὴ πρὶν ὁποταχέντας, ὑποφό- 
pove κατέστησε. Σοφίσµατα δὰ xal λόγους αἰνιγμα» 
τώδεις Χειρὰμ ὁ τῶν Τυρίων βασιλεὺς αὐτῷ πέ- 
πομφεν, ἀξιῶν σαφηνίσαι αὐτά ' καὶ διέλνσε, xal 
τὸν νοῦν ἐχείνων δεδήλωκε. Μεμνῆσθαι τούτων ἱστο- 
pal ὁ Ἱώσηπος xai συγγραφεῖς ἀρχαίους, τόν τε 
Δίου, xal πρὸς τούτῳ τὸν Μένανδρον. Διαδοηθείσης 
δὲ πανταχοῦ τῆς σοφ/ας τοῦ Σολομῶντος xal τῆς 


ciscitur. Eam rex honorifice excipit, questiones ab 
ea propositas facile solvit, ut regina. obstupescens, 
plura se videre diceret quam audivisset. Miratur 
et regiam, et caenarum louticias, el omnia ministe- 
ria regis, et templi sacrificia, et inmolantium or- 
dinem. Regem porro donat auro, gemmis pretio- 
eis, ineffabilibus aromatibus, et balsami radicibus : 
unde ab eo tempore balsamum in Palzstina nasci- 
tur. Solomon vieissim reginam domum redituram 
multis bouis remuneratur. 


Φρονήσεως, βασίλιασἁ τις ΔΙγύπτου xoi Αἱθιόπων σοφίαν φιλοῦσα χαὶ ἐχζητοῦσα. εἰς Ἱεροσόλυμα πα” 
ΡαΤέγονε. Καὶ ὁ βασιλεὺς Φιλοτίµως αὐτὴν προσεδέξατο, xal τὰ σοφἰσµατα ἃ προθείθει ἐχείνη, ῥᾳδίως 
ἐπέλυεν, ὣς ἐχφλήτεεσθαι τὴν βασίλισσαν, καὶ πλέον λέγειν «εῶν Ἱκουσμένων ὁρᾷν. Ἐθαύμαζε ὃὶ xal τὰ 
μσσίλεια, καὶ τῶν δείπνων τὴν πολυτέλειαν, καὶ τὴν ὑπηρεσίαν πᾶσαν τὴν βασιλιχὴν, καὶ τὰς ἓν τῷ vato 
θυσίας, xal τῶν θυόντων τὸ εὔτακταν. ᾿Εδωρήσατο δὲ τὸν βασιλέα χρυσίῳ καὶ λίθοις τῶν πολυτίµων, 
xa: ἀμυθήτοις ἀρώμασι, xal βαλσάµου ῥίζαες, ὡς ἐξ ἑχείνης ἐν Παλαιστίνῃ φυῆναι οὐ βάλσαµον. Καὶ 
Σολομῶν δὲ πολλοῖς ἀγαθοῖς τὴν βασίλισσαν ἀντημείφατο, xoi ἡ μὲν εἰς τὰ ἑαυτῆς ὑπενόστηαεν. 

Ι'. 0 δὲ βασιλεὺς, πάντων τῶν πρὸ αἀτοῦ γενό. D — X. Rex vero, cum esset emnium ante se regum 


µενος ἑνδοξότατος, xal φρονήσει xal πλούτῳ διενεγ» 
xiv, οὐκ ἀνέμεινε τοῖς θείαις θεσµοῖ;. 'Axpaalay δὲ 
νοσήσας περ' τὰ ἀφροδίαια, xai περὶ vuvalxas ἐκ- 
μανεὶς, οὗ ταῖς ὁμογενέσιν ἠρχεῖτο, ἀλλὰ xal ἆλλο- 
φύλους ἔγημε πλείστας, xai χαρινόµενος ἑχείναις 
διὰ τὸν ἔρωτα, ἐθρήσχευσε xaX τοὺς ἐχείνων θεούς. 
ἝἜγημε γὰρ θυγατέρας ἀρχόντων διασήµμων ἑπτακο- 
σίας, xa παλλαχὰς τριαχοσίας, καὶ τὴν θυγατέρα 
τοῦ βασιλέως τῶν Λἰγυπτίων. Εἰπεν οὖν ὁ Κύριος 
πρὶς Σολομῶνια' Ότι οὐκ ἑρύάαξας ὅσα ἐνετει- 
Λλάμη» σοι, διαῤῥήξω «hr βασι.είαν σου, καὶ 
Ῥλτποι. Gu. ΟΧΣΧΣΙΥ, 


illustrissimus, sapiemtia εἰ opibus praestans, iu 
divinis inslitutis Ώρα permansit : sed in libidinum 
intemperaniiam prolapsus, insamoque mulierum 
amore correptus, neque populeribus auis conten- 
tus, eiiam alienigenas complures duxit; quibus ex 
amorc obscquens, deos illarum eoluia. Nam prin- 
cipum insignium filias septingentas matrimonio 
Sibi junxit, concubinis treceniis ascitis, et flliam 
regis /Egyptiorum. l'roinde Salomoni dixit Domi- 
nus : Quoniam maudata mena non observasti, regnum 
(uum. disrumpam, et servo tuo dabo. Neque tamen 


6 


am 


JOANNIS ZONAR.E 


1:2 


zivewdi δέ regnum eripiam, ob patrem tuum, Sed te A δώσω αὐεὴν τῷ δού.ῳ cov. 00 σὲ δὲ ζώντα τὴν 


enoriuo, hec filio tuo regnante (aciam. Neque regnum 
omne tamen ab illo au(eram, eed duabus tribubus et 
Jlierosolymis illi relictis, ob avum Davidem, decem 
veliquas servo ejus dabo. Neque multum temporis 
intercessit, cum AderlIsraelitas bello adortus est Fuit 
is Idum:eus, regii generis, qui, Davidis temporibus 
Jdumaa a Juabo subacia, puer in ZEgyptum aufuge- 
rat, el, a Pharaone benigne susceptus alque adama- 
4u8, sororem regis conjugis uxorem duxerat. Is igitur, 
vir factus, Davidis et Joabi obitu cognito, cupidus in 
pavium reguum redeundi, a Pharaone retinebatur, 
4onec Salomonis, rebus turbatis, afline consentiente, 
in idumzam reversus est. Sed cum ea firmis prz- 
-sidiis teneretur, ia Syriam se contulit ; et latronum 
.Jnanmu comparata, cum hanc occupat, tum Israeli- 
arum agros populatur. Jerobosmum autem Nabati 
lilium, dum puer inservit regi, 86 Salomon, gene- 
rosa ejus indole animadversa, cam Hierosolvmo- 
rum mania conderet, operis structurze prefecerat. 
Qui, cuam aliquando iter ingressus esset, incidi in 


pgropbetam Áchiam Silonitem. Is, eo de via nonnihil 
seducto, vesteque sua in duodecim lacinias discissa, 
decem illi dat. cum his verbis : Sic regnum Salo- 
suonis discindet Dominus, ejusque filio duas in avi 
gratiam tribus relinquet, te autem decem (tribuum 
regem constituet. Tu. vero (ac leges. Domini ample- 
celeris ei justitiam colas. Hoc oraculo elatus Jero- 
boamus, novis rebus studet. Sed τες, cognita re, 


ἀρχὴν ἁφαιρήσομαι διὰ εὐκ πατέρα σου. θανόν- 
τος 06 cov, ταῦτα ἐπὶ τῷ vio. σου ποιήσω. xal 
οὐδὲ απᾶσαν ἐξ αὐτοῦ τὴν βασι.1εία ἀφόλωμαι, 
δύο δὲ gvAàc αὐτῷ κχαταε 1οιπὼς, καὶ τὴν Ἱε- 
povcaAhp διὰ τὺν πάἀάππον Δαθὶδ, τὰς δέκα τῷ 
δούλᾶῳ δώσω αὐτοῦ. Οὁ συγνὸς xa:pb; διελήλυθε, 
καὶ "Ab:p εἰς πόλεµον χατέστη τῷ Ἰσρχήλ. "Hv δὲ 
ó "Αδερ ἹἹδουμαῖος &x βασιλείου σπορᾶς, ὃς, τοῦ 
Ἰωὰδ xasà τοὺς χρόνους Δαθιδ Καταστρεφαμένου 
τὴν Ἰδουμείαν, παιδάριον ὧν, ἀπέδρα εἰς Αἴγυπτον, 
xaX φιλοφρόνως δςκθεὶς, παρὰ Φαραὼ ἠγαπήθη, xat 
τὴν ἁδελφὴν ἔγημε τῆς γυναιχὸς Φαραώ. Οὗτος οὖν 


, ἀνδρωθεὶς, xat θανόντας μαθὼν τὸν Δαθὶδ. χαὶ τὸν 


Ἰωλδ, ἐπανελθεῖν ἑζήτες πρὸς «hv πατρφαν ἀρχήν ' 
ἀλλ οὐ παρεχωρεῖτο πρὸς Φαραώ. "Ηδη δὲ τῷ Zo- 
λομῶντι τῶν πραγμάτων κἀχῶς ἑχόντων, παρεχω- 
ρήθη καὶ "Αδερ, xai εἰς τὴν Ἰδουμαίαν ἐπανελήλυθε. 
Ταύτης δ᾽ ἀσφαλῶς .φρουρουµένης, εἰς τὴν Συρία» 


«ἀφίχετο, χαὶ σύστημά τι σχὼν περὶ αὑτὸν λῃστρι- 


xbv, ταύτην τε χατέσχε, xai τὴν τῶν Ἐδραίων 


«ἑληΐζετο χώραν. Ἱεροθοὰμ 65 νἱὸς Ναθὰτ, παιδάριον 
Uv, ὑπηρέτοι τῷ βασιλεῖ. Ἰδὼν δὲ Σολομῶν αὐτὸν 


γενναῖον τὸ φρόνημα, ὅτε τῇ ᾿Ἱερουσαλὴμ περίδολον 
ᾠκοῦδόμει, ἁπέστησεν αὐτὸν τῆς οἰχοδομῆς ἐπιμελη- 


«τὴν. ᾽Απερχομένῳ 66 που τῷ Ἱεροδοὰμ, συνῄντησε 


προφήτης ὁ Σηλωνίτης ᾿Αχία, καὶ ἐχχλίνας αὐτὸν 
τῆς ὁδοῦ, διέῤῥιξε τὸ ἱμάτιον εἰς δώδεκα ῥήγματα, 
καὶ δέδωχεν ἐχείνῳ τὰ δέκα, εἰπὼν' Ὡς οὕτως 


de illo tollendo cogitat. At ille in ZEgyptum fugit C διαῤῥήξει τὴν βασιλείαν Σο.ομῶντος ὁ Κύριος, 


ibique degit usque ad Salomonis obitum. Ob'it au- 
tem is, uL liber Regum narrat, anno ztalis quin- 
4uagesimo secundo, cum duodecim annos natus 
regnum suscepisse memoretur, et id per quadra- 
ginta tenuisse. Josephus autem tradit eum annos 
vixisee quatuor et nopaginta, regnasse octoginta. 
Yita usus est felici οἱ gloriosa, nisi in senectute 
patrias leges violasset, amoribus impulsus illicitis 


peregrinarum muliercularum, earumque sectaius 


religiones. 


καὶ τῷ μὲν ἐχείνου viq δύο χατα.]είψει φυ.]ὰς διὰ 
τὸν πάππον, col δὲ τὰς δέχα δώσει, xa) βασι- 
ἀεύσει σε ἐν αὐταῖς. Σὺ δὲ dAJà τῶν γόµων' 
ἀντέχου Κυρίου, καὶ γίνου δίκαιος. Τούτοις μέγα 
φρονήσας ᾿Ἱεροθοὰμ, νεωτερίζειν ἐπεχείρει. Καὶ 
γνοὺς τὸ πρᾶγμα ὁ βασιλεὺς, ἀνελεῖν A fieet αὐτόν. 
0 6: φεύγει εἰς Αἴγνπτον, xàxel διΏγεν, ἕως Σολο- 
pov ἐτελεύτησε. Τέθνηχε δὲ ὁ βασιλεὺς Σρλομῶν, 


ὡς μὲν ἡ βίθλος Βασιλειῶν (56) ἱστορεῖ, ζᾖσας bvtau- 


τοὺς πεντῄήχοντα πρὸς Duci. Δωδεχαέτης γὰρ «fio 


βασιλείας ἐπιθῆναι ἱστόρηται, βασιλεῦσαι δὲ ἔτη τεσσαράχοντα. "a; δ ὁ Ἰώσηπος συνεγράψατο, τέσ- 
σαρας μὲν ἑνιαντοὺς ἐθίω xal ἑνενήχοντα" ὀγδυίχοντα δὲ β:θασίλευχεν, εὐτυχῶς μὲν ζήαας xoi εὖ- 
πλεῶς, παρανοµήσας μέντοι περὶ τὸ γῆρας ὑπ ἑρώτων οὐχ εὐαγῶν ἀλλο,ενέαι πειαθεὶς γυναιβ 


καὶ τοῖς ἔχείνων ἀχολουθῇσα; θρησκεύµασι. 


Xl. Successorem in regno haboit fllium Roboa- p 


mum, ad quem cum populus confluxisset, ac sup- 
plex petíisset, ut patre clementior servitutis ju- 
gum a Salomone cervicibus euis impositum re- 
laxaret, ille se deliberaturum ait, et post triduum 
responsurum. Consulit itaque seniores ex patriis 
ministris, quid respondendum esset : monent, cle- 
menter, non superbe et arroganter alloquendum 
esse populum. Post senatum, re cum adolescenti- 
bus una secum educatis communicata, et consilio 


΄ 


ΙΑ’. Διάδοχον ὃ ἔσχε τῆς βασιλείας «bv υἱὸν "Po- 
6οάµ. Καὶ ὁ λαὸς συνήχθη πᾶς πρὸς αὑτὸν, καὶ ἰκέ- 
τευον ἐλαφρῦνχι αὐτοῖς τὸν τῆς δουλείας ζυγὸν, ὃς 
παρὰ Σολομῶντο, αὐτοῖς ἐπενήνεχτο, χαὶ τοῦ πατρὺς 
φανῆναι χρηστότερος. Ὁ δὲ σχέφασθαι εἶπε, xa 
μετὰ τρεῖς ἡμέρας εἰπεῖν. Καλέσας οὖν τοὺς vnpato- 
τέρους τῶν πατρῴφων θεραπόντων, τί ἂν ἀποκριθείη 
τῷ λαῷ * χἀχεῖνοι διαλεχθῆναι αὐτοῖς συνεθούλενον 
ἠπιώτερον, μὴ δ' ὑπερηφάνω; καὶ ὀγχηρῶς. Μετὰ 
tb τὴν γερουσίαν τυῖς µειραχίσχοις, οἵπερ αὐτῷ 


Varie lectiones et notes. 


. (96) Bí6Aoc «Βασι1ειῶν. lta Libros Begnorum, 
liuros alii Hegwm, hic οἱ alibi non semel vocat Zo- 


naras, quomodo ctiam plerosque ex Patribus fa- 
üinjs appellasse notavimus in Gloss. med. La. 


113 


ANNALIUM LIB. 11. 


TTA 


συνετρέφοντο, τοῦ όχέµµατος «εχθινώνηχε, xal τὴν A seniorum exposito, illi auctores suni, utasperiubagat 


τῶν πρεσθυτέρων οἰπὼν συµόουλήν. Οἱ δὲ εραχύ- 


φερον αὐτῷ προσομιλῆσαι τῷ λαῷ συνεθσύλευσαν, | 


xai τοὺς λόγους ἀναλόγους τῷ τῆς ἀρχῆς ὄγχφ 
ποιῄσσσθαι, xai τῷ ᾖβασιλικῷ ἀξιώματι, Καὶ 
ὃς τούτοις προσέθετο, xal ἐπεὶ τὸ πλῆθος αὖθις 
δυνεληλύθει: Εἰ τὸν ζυγὸν ὑμῶν ἑσκλήρυνεν ὁ 
πατήρ µου, ἔφη, τοῦτον αὐεὲς ἑπάξω βαρύ- 
repor* καὶ εἰ µάστιξι ἐκεῖνγος ἐκέχρητο καθ' 
ὑμῶν, σχορπίοις ἡμᾶς κολάσω αὐτός ' xal µου 
τῆς σμµικρότητος xaxvtépac tnc ὀσφύος toU 
πατρὸς πειραθήσεδθᾳ. Τούτων τὸ πλῆθος üxoU- 
σαν, Τές ἡμῖν μεαρὶς ἐν Aa610, ἐξεθόῃσαν. Καὶ 
ἁποδυσπετήσαντες, ἀπῄεσαν. Πέμφαντος δὲ 'Ῥοθοὰμ 
τῶν οἰκείων ἕνα διαλεχθῆναι αὐτοῖς xai πραῦναι, 
ἔχτειναν ὑπ) ὀργῆς τὸν ἄνδρα λιθολευστήσαντες. Ῥο- 
ἑοὰμ δὲ δείσας, εἰς ἹἹεροσόλυμα πἐφευγε, παραµει- 
vágmc αὐτῷ τῆς Ἰούδα φυλῆς, καὶ σὺν αὑτῇ τῆς 
Βενιαμίτιδος. Αἱ δέ pe λοιπαὶ δη τοῦ Ἱεροθοὰμ ἆπα- 
νελθόντος kx τῆς Αἰγύπτου, μετὰ τελευτὴν Σολομῶν- 
τς, Χαλέσασαι αὐτὸν. εἴλοντο βασιλέα. Ῥοθοὰμ, δὲ 
ἠτοιμάξετο µαχέσασθαι τοῖς Ἰσραηλίταις περὶ τῆς 
βασιλείας, καὶ τῷ Ἱεροδοάμ * ἐχωλύθη δὲ παρὰ τοῦ 
Θεοῦ διὰ τοῦ προφήτου Σαµαία. Ἱεροθοὰμ, δείσας 
μὴ τὸ πλῆθος cl; Ἱεροσόλνμα ἀπιὸν, xai τοῖς ἐχεῖ 
συναναμιγνύμενον, ἐπιστραφῇ πρὸς τὸν πρότερον 
αὐτοῦ βασιλέα, καὶ χαταλείφῃ αὐτὸν , δύο δαµάλεις 
εἰργάσατο &x χρυσοῦ, καὶ ἔθετο τὴ» μὲν ἐν Βαιθὴλ, 
τὴν ó' ἑτέραν àv Aáv. Καὶ ἐκχλησιάσας τὸ πλῆθος, 
Πανταχοῦ ὁ θεός éccir, εἶπεν, ω ἄγδρες, dAA' οὐ 
µόνον ἐν ᾿Ἱεροσολύμοις. Ιδοὺ οὖν δύο δαμά.εις 
χεποίηχα εἰς ὄνομα τοῦ θεοῦ, xal obxéti ὑμῖν 
ἀνάγκη πορεύεσθαι εἰς Ἱεροσό.υνμα. 'Azepzópa- 
vot ὃ εἰς abcác, προσκυνεῖτε καὶ θύετε * xalls- 
ρεῖς γὰρ ἐξ ὑμῶν αὐτῶν ἀποδείξω. Τούτοις ἕξα- 
κατηθεὶς ὁ λαὺς, τά τε πάτρια παραθέδηχε, καὶ 
παρώργχισε 15v θςὸν, ὡς χαὶ εἰς αἰχμαλωσίαν παρᾶ- 
δοθηναι τοῖς ἀλλοφύλοις τν Ἰσραήλ. Ππιῆσας δὲ 
ἱερεῖς ᾿Ιὰεροδοὰμ xai θυσιαστήριον, ἑώρτασε, xal 
ἀνέδη αὐτὸς ἐπὶ τὸν βωμὸν, καὶ περὶ αὐτὸν οἱ 
ἱερεῖς. Καὶ ἤδη μέλλοντι θύειν, παρέατη προφήτης 
σταλεὶς Ex Θεοῦ, xal εἶπε' Τάδε .«Ἰάγει Κύριος 8v- 
σιασςήριο», àx Δαθὶὸ ἔσεταί τις ἸΙωσίας κα ού- 
µεγος. ὃς θύσει τοὺς ἱερεῖς σου ἐπὶ σὲ, καὶ xaza- 


cum populo, et pro ancioritste unperii ac regis di- 
gnitatis fastigio verba faciat. Roboamus horum sen- 
tentia comprobata, cum populus iterum convenisset : 
Si pater meus, inquit, durum vobis jugum imposuit, id 
ipse eaasperabo : si flagellis ille vos cecidit, ego scor- 
pionibus in vos animadvertam : et quod in me parvum 
est, id crassius paternis lumbis experientini. His mul- 
titudo audius : Que nobis in Davide pars est ? excla- 
mans, rege fastidito discedit. Cum autem Roboa- 
mus quemdam suorum familiarium misisset, qui 
mollioribus verbis populum placaret, eum $7 ira 
eoncitati lapidibus peremerunt ; quo facto, ille per- 
territus Hierosolyma confugit, sola Judaica et Ben- 
jamitica tribu penes se retenta. Reliquze Jeroboa- 
mum, defuncto Salomone ex /£gypto reversum, re- 
gem crearunt. Cujus una cum lsraelitis bello inva- 
dendi consilia agitantem Roboamum, Deus per Sa- 
meam vatem inhibuit. Veritus autem Jeroboamus 
ne multitudo, Hierosolyma profecta, illorum hoini- 
num commercio ad priorem regem, se deserto, rc- 
verteretur, duos vitulos aureos conflatiles facit, al- 
tero Bethele, Dane altero collocato ; advocataque 
concione : Deus, inquit, viri, ubique est, non Hieroso- 
lymis duntaxat. Ego igitur Dei nomine duos vitulos 
feci, neque posthac vobis necesse erit ire Hierosolyma, 
sed ad hos profecti, adorate el sacrificate : nam e vestro 
numero sacerdotes designabo. His populus lsraeliti- 
cus deceptus, patriis institutis violatis, iram Nu- 
minis in se provocavit, ut alienigenis in servitutem 
traderetur. Jeroboamus autem, sacerdotibus creatis 
araque exstructa, festum celebrat; conscensaque 
ara, cum sacerdotibus astantibus jam sacrificaturus 
esset, propbeta a Deo missus : Hec, inquit, dicit 
Dominus : Heus ara, erit quidam ex David, nomine 
Josias, qui sacerdotes tuos supra te immolabit, et ossa 
eorum comburet. Ut autem verba mea vera esse 
constet, rumpetur ara, et pinguedo in ea sita (funde- 
tur humi. Statim his dictis, οἱ ara rumpitur, et 
pinguedo victimarum effunditur; et Jeroboami 
manus, quam exienderat prophetam comprehendi 
jubens, arida facta, mansit immobilis, donec pre- 
cibus a propheta impetrasset ut in integrum re- 
stitueretur, Qui a rege ad ceenam invitatus, recusat, 


καύσει τὰ ὁστᾶ αὐτῶν. "Ira δὲ εἴη δῇ-1ον, ὣς οἱ D quod divinitus interdictum sibi esset, ne vel pa- 


λόγοι µου ἀ 1ηθεύοιεγ, lob ῥαγήσεται τὸ θυσια- 
στήριον, χαὶ ἡ ἐπ᾽ αὐτὸ πιόζης χυθήσεται κατὰ 
τῆς. Καὶ αὐτίχα τό τε θυσιαστήριον διεῤῥάγη, καὶ 
ἡ ποιότης τῶν θυμάτων ἐχκέχυτο. Ἐξέτεινε δὲ τὴν 
χεῖρα Ἱεροδοὰμ., συσχεθΏναι τὸν προφήτην ἔγκελευ- 
όµενος. Ἡ δὲ ξηρανθεῖσα ἀχίνητος ἔμεινε. Δεηθεὶς 
χοῦν Ἱεροθοὰμ τοῦ προφήτου, ἔσχεν αὖθις τὴν χεῖρα 
χινουµένην xai ἑνεργὸν, xai Ἠδίου αὐτὸν συνδειπνῇ- 
σαι αὐτῷ. 'O δὲ οὐ χατένευσε, λέγων παρὰ τοῦ Θεοῦ 
χώλυθῆναι ἄρτον φαχεῖν, f) ὕδωρ πιεῖν, ἡ ὑποστρέ- 
qat δὺ ἧς ὁδοῦ εἰς την πόλιν ἐλήλυθε, καὶ ἀπῄτι, 


nem ederet, vel aquam biberet, vel eadem via re- 
verteretur, qua urbem ingressus esset. Itaque alia 
via discedit. Ceterum in ea urbe quidam pseudo- 
propheta erat, qui Jeroboamum seducebat, ejus 
graliam aucupans. Is cum audisset qua& Dei pro- 
pheia et dixisset οἱ fecisset, abeuntem persequi- 
tur, el assecutus rogat ut suo hospitio utatur. 
Quod illo recuaante ut divinitus interdiclum, im- 
probus ille vir : Atqui et ego propheta sum, inquit, 
et ex Dei mandato adsum, ui sis mense mee parti- 
ceps. Propheta, lide adhibita pseudoprophetz 88 


Varie lectiones et not. 
(57) Τὸν τῆς βασιλείας ζυγόν. Rectius alter codex δουλείας. W. Ita etiam Reg. et Colpert. 


115 JOANNIS ZONARUE 176 
verbis, redit : scá dum ile hospitio feuitar, divinitos A Evépav νραπόµενος. Ὑευδοκροφήτης δέ τις ἣν bv «0 
sudis se, propteres quod jussa éxseeutas non si, a.— TX Pxelvg, τὸν ᾿δερ,δοὰμ ἁκατῶν, καὶ πρὸς χάριν 
jeoae interfeeyem. iri, Domum rediturum eccidit αὐρμιλῶ». Οὗτοίν μαθὼν ὅσα 6 «o6 θεοῦ προφήτης 
leo, atque assidens et cadaver ot jumentuni ensto- ^. καὶ εἴρηχο καὶ πεποίηχς, καὶ ὡς ἄπεισι, χατεοθίωᾷεν 
dit. Que pseudepropheta cognito, mortui eorpas ὀπίσω αὐτοῦ, καὶ κοταλαθὼν αὐτὸν, tCloo ἄναστρέ- 
collectum sepelit; suisque liberis mandat u$se mor- — (at, xal παρ) αὐτῷ ξενισθῆναι. Too δὶ ἁ παναινομά- 
Suum juxta illum sepelirent, eo utique consilio, ut, — vou, ὡς &ravepsUsavto; τοῦ θεοῦ, ᾿Α.19ὰ πἀτὼ προ- 
cum secundum predictionem illius altareevertere- «φήτης sipl, 6 πονηρὺς ἐκεῖνος εἶπεν ávhp, xal 
tur, et sacerdotum ac pseudoprophetarum osse ign] ἥκω πας évsoAi] τοῦ Θεοῦ, ὀπιστρέγων ce rpa- 
iwaderentor, eam contumeliam ipse, juxta homi- — sé(nc uot κοινωνήσοντα. Ἐκίστενσεν ὁ προφήτης 
nem divinum situs, e&fageret. Et Bisec ita gesta sant,— «dc τοῦ φενδοπροφήτονυ λόγοις, xai ὑπενόστηαε. 
Δενισθέντι δ' ἐκεῖ τῷ προφήτη λόγος ὀγένετο Κυρίου. ἀνθ) ὧν οὐκ ἐτήρησε «à. ἐνταλθέντα αὐτῷ, ávat- 
ῥεθῄσεσθᾶι πατὰ εν ὁδὸν παρὰ Ἀέθντος. Καὶ ὑποστρέφοντα λέων αὐτὸν ἔχτεινε, xal παρακαθήµενος 
ἐφύλαττα τὸν νεχρὺὸν καὶ τὸ ὑποξύγιον. Μαθὼν δὲ τὸ Υεγονὸς ὁ φευδοπροφήτης, συνεχόµισε τὸ σῶμα 
toU τεθνεῶτος (58), xai ἔθαφε, καὶ τοῖς ἑαυνοῦ παισὶν ἔνετείλατο τῷ προφήτῃ συγχηδεῦσαι xal αὐτοῦ 
πὸ σῶμα θανόντος * τὶ τοῦτο µηχανησάμενος, Tv! ὅτε χατὰ τὴν ἐκείνου προφητείαν χατασκαφῇ τὸ θυσια- 
στῆριον, καὶ τῶν ἱερέων χαὶ φενδοπροφητῶν πυρὶ παραδοθῃ τὰ ὁστᾶ, αὐτὸς διαφύγῃ τὴν ὃδριν, εἰ τῷ 


ἀνθρώπῳ τοῦ Θεοῦ αυγκατατιθῇ. Ταῦτα μὲν οὖν οὕτως ἐγένετο. 


ΧΗ. Jeroboamus autem suam impietatem adeo B 


nón minuebat, ut etiam in dies augeret, falsum Π- 
lud editorum locorum sacerdotium quibusvis pre- 
4lo venditans : qux res noxa iHi foit imputata, et 
in familix ejus perniciem et interitum vertit. Quod 
αἱ profanum illud sacerdotium addicere pecania 
nefas est habitum, quid de iis dicemus qui vere 
divinum illud sacerdotium, quo veneranda illa el 
ineruenta victima immolatur, pretio vendunt atque 
rcdimunt* Cum autem Abias Jeroboami filius :gro- 
taret, rex. üxorem suam, plebeia veste indutam, 
ad Acliam prophetam mittit, percontaturam num 
puet evasurus esset morbum. Sed propheta, com- 
mento agtito : Ne te, inquit, dissimulato, Jeroboa- 
mi uror : sed marito tuo diclto, quia, Deo relicto, 
ipse sibi deos conflaverit, el regni amissionem et in- 
teritum. cum omni [amilla ei esse exepectandum. 
Praeterea cum populus ejus etiam impietatem sit se- 
cutus, ne illum quidem fore impunitum. Tw vero abi, 
mulier, filium tuum. mortuum. fnventura, qui. cum 
fletu. sepelietur. Solus enim ez Jeroboam bonus fuit. 
Mulier, dipressa, filium mortuum invenit, et pro- 
plcte verba nuntiat marito : quibus ille, quippe 
homo corrupti ingenii, nihilo factus est melior. 
Sed, ltoboamo regnante Hierosolymis, Israelitici ge- 
neris Levit:e et sacerdotes, et alií ex populo, quid 
bonun esset intelligentes, relictis suis oppidis, 
Hierosolytna concesserunt. Unde Roboami re- 
guum augebatur, quamvis et ipse impietate las 


serit Deum, et tota. Judaica domus Dei cul- D 


tum neglexerit. Quamobrem Susacus ZEgyptiorum 
rex cuui maghis copiis ascendit Hierosolyma, Ro- 
boamo 89 quintum jam annum regnante; qui una 
cum populo in urbe conclusus, salutem a Beo 
votis exposcebant, delicta sua confitentes. "Beus 


IB'. Ἱεροδοὰμ δὲ τῆς αὐτῆς εἴχετο ἀσεδείας, f| xat 
ἑκτδίδου, καθ᾽ ἑκάστην παρανομῶν, καὶ χρημάτων 
τὴν φευδῃ τῶν ὑψηλῶν ἱερωσύνην παρεῖχε τοῖς θέ- 
λουσιν ὤνιον. Καὶ εἰς ἁμαρτίαν ἡ πρᾶξις αὕτη ἑλο- 
Τίσθη αὐτῷ, xai εἰς ἀφανισμὸν τοῦ οἴχου αὐτοῦ 
Τέγονε, καὶ εἰς ὄλεθρον. Ei δὲ 48 ἣν ἀνίερον ἑχεί- 
νην ἱερωσύνην ἀποδίξοάθαι χρημάτων ἁμαρτία λελό- 
1ιστο, τί ἄν τις εἴποι περὶ τῶν πωλούντων xal ὦνου- 
pévoy τὴν θείαν ὄντως ἱερωσύνην, τὴν τῆς φρικτῖς 
xaX ἄναιμᾶχτου Ὀνσίας τελεστικήν; Ἐνόσησε δὲ 
διὰ 6 υἱὸς Ἱεροθοάμ, xal ἔστειλε τὴν vovatxa 
αὑτοῦ ὁ βασιλεὺς πρὸς ᾽Αχιὰ τὸν προφήτη», εἰ ζήσι- 
vat ἐρωτήσουσαν. "H δὲ, ἰδιωτιχκὴν μεταμφιεσαμένη 
στολην, ἀπῆλθε. Καὶ ὁ προφήτης τὸ αρᾶμα Tvoó; 
Mh κρύπτε σαυτὴν, γύναι “Ἱεροδοὰμ, ἔφη. "Ass 
08, xul τῷ ἀνδρί σου εἰπὸ, ὅτι "Etsi xara Aron 
τὸν Θεὲγ, σεαυτῷ θεοὺς ἑποίησας χωνουτοὺς, 
προυδόνα τήν τε βασι]είαν ἀφαιρεθήσεσβαι, xal 
αὐτὸς παγγενγῆ ἐξολοθρευθήσεσόαι. "Οτι δέ σοι 
ἀσεδήσαντι xal có πλῆθος ἐπηκολούθησεν», οὐδ' 
ἐχεῖνο µέγει ἀτιμώρητον. Eb δὲ ἅπιθι, γύχαι, καὶ 
θανόντα εὑρήσεις τὸν xatbd cov, ὃς xal ταφήσε- 
ται θρηνηΔθείς. Μόνος γὰρ ἐξ ᾿Ἱεροδοὰμ οὗτος ἦν 
Λγαθός. ᾽Απελθοῦσα δὲ fj vovh, τὸν μὲν παΐδα εὗρε 
θανόντα' τῷ δὲ ἀνδρὶ τὰ παρὰ τοῦ προρήτου ἀἁπὴγ- 
{ειλεν. 0ὐδὲν δὲ ἐξ ἐχείνων ἑδελτιώθη, τυγχάνων 
ἀαύνετο:. 'Ῥοθυὰμ τοῦ υἱοῦ Σολομῶντο; βασιλεύον- 
{ος kv Ἱερουσαλὴμ, οἱ παρὰ τοῖς Ἰσρχηλίταις ἱερεῖς 
καὶ Λενῖται, xal ὅσοι τοῦ πλθους ἦσαν συν.έντες 
τὸ ἀγαθὸν, ἁποστάντες τῶν ἰδίων πόλεων, εἰς Ἱερο- 
δόλυμα παραγίνονται. Κάντεῦθεν dj βασιλεία τοῦ 
Ῥοθοὰμ γΌξητο. Ὁ δὲ χαὶ αὐτὸς ἠσέδησεν εἰς θεὸν, 
καὶ πᾶς ὁ οἶκος Ἱούδα τῆς τοῦ Θεοῦ θρησχείας 
χατωλιγώρησε. Aw xal ἀνέδη Σουσαχὶμ 6 βασιλεὺς 
Αἰγύπτου ἐπὶ Ἱερονυσαλὴμ μετὰ βαρείας ὄννάμεως 


Varie lectiones et note. 


(5e) Συ»Εκόµιισθ τοῦ τεθνεῶτος. Τὰ ὁστᾶ, aut 
τὰ λείψανα, deesse videtur, inquit Wolfius, quain 
postremam vocem immisit in textum : sed cod. 
Colbert, habet τὸ σῶμα τοῦ τεθνεῶτας. 

(9) Ei δὲ τὴν σήμερον. Carpit hoc loco Zona- 


Fas Simoniacos sus statis, apud Uurimcos, morcs, 
cujusinodi fuisse ea ipsamet tempestate apud Lati- 
nos observavimus in nova appendice ad Glossarium 
med. Lat. in v, Prebenda, 


171 


ANNALIUM 119. II. 


118: 


ἓν ἔτει my οὓς βασιλείας τοῦ 'Βο6οάμ. Συγχλεί- A exoratus, se non deleturum Hijos , sed dediturusm- 


σας δὲ αὐτὸν Ῥοθφὰμ by τῇ πόλει καὶ τὸν labs, 
ἐδέετο τοῦ θεοῦ δοῦναι σωτνηρίαν αὐτοῖς, καὶ ἃ fiuap- 


τον εἰς θεὸν ἐξωμολογοῦ»τδ. Παρακληθεὶς δὲ ὁ θεὸς, 


οὐκ ἀπολέσειν αὐτοὺ;, ἀλλά δώσειν εἶπεν ὑποχει- 
ρίους τοῖς πολεμίοις. Δεξαμένου τοίνυν ἐν τῇ πόλει 
Ῥοθοὰμ τὸν Αἰγόπτιον ἐπὶ συνθέκαις, παρασπον- 
6f,ox; ἐκεῖνος, τοὺς τοῦ θεαῦ τε θησαυροὺς ἐσύλησε, 
καὶ τοὺ; βασιλιχοὺς ἐδεχένωσεα, xat τὰ χρυτᾶ ὅπλα, 
& ἐποίησε Σ0λομῶν, χαὶ τὰ δόρατα τὰ χρυσᾶ, ἃ ὁ Δα- 
Ειὸδ ἀνέθετο, πάντα ἀφείλετο. Ἐτελεύτησε δὲ 'Po- 
6οὰμ ζήσας ἔτη πεντήχοντα xal ἑπτὰ, ἐξ ὧν ἑπτα- 
χαἴδεχα βεθασαίλευχε, διάδοχην σὺν υἱὸν χκαταλικὼν 
'A5:90, καθ’ οὗ ᾿Ἡροθοὰμ ἑξεστράτευσεν, ἀξὶ καὶ 
τῷ 'Po6oXg πολεμῶν. ᾿Αδιοῦ δὲ οὐχ ἕπτηξε τὴν ἔφο- 
δον, ἀλλ ἀντιτάξας αὐτῷ τοὺς οἰχείους, νίχην vixi 
περιθόητο», ὡς µτχέτι θαρσῆσαι τὸν Ἱεροδοὰμ ἀντι- 
παρατάξασθαι. Τελευτᾷ δὲ ᾿Αδιοὺ βασιλεύσας ἐν 'Ils- 
pousalhm ἔτη τρία, ποιῄσας τὸ ποντρὺν ἑνώπων 
Κυρίου. Καὶ ἐθασίλευσεν ᾽Ασὰ ὁ υἱὸς αὐτοῦ, τοὺς 
θεέους θεσμοὺς τηρῄσας χατὰ Δαθὶδ «by οἰχεῖον 
zpoxátopa. Τέθνηχε δὲ καὶ Ἱεροθοὰμ ὀνύσας ἓν τῇ 
ἀρχῇ ἕἔτη 620 καὶ εἴχοσι. Καὶ διεδέξατο αὐτὸν Na6às 
ὁ υἷὸδς αὑτοῦ. Κἀκεῖνο;, ἀσεθὴς χατὰ «bv «τιτέρα γε- 
γόµενος, ὃς πόλιν τῶν ἀλλοφύλων πολιορχῶν Ta6a- 
θὼν, ἐπεθουλεύθη παρὰ Βχασὰν υἱοῦ ᾿Αχιά. Καὶ 
τέθννχε, δύο ἄρξζας ἐνιαυτούς. Βαασὰν δὲ, τῆς τῶν 
δέχα φυλὼν βασιλείας ἐγχρατῆς Ὑεγονὼς, πᾶν 
τὸ γένος τοῦ Ἱεροδοὰμ ἑξωλόθρευσε. Καὶ οὗτος 


hostibus , respondit, Itaque sosceptas a Robeame 
per conditiones AZEgyptius, rupto fadere, et saeros- 
et regios thesauros spoliat , et aurea arma a Salo- 
mone facta, et aureas hastas a Davide dedíeatas- 
emnes rapit. Moritur Roboamus aano ciatis quain- 
quagesimo septimo, regni decimo septimo, succes- 
sore relicto filio Abio , cui bellum intalit Jeroboa- 
0185, cutn et Roboamum perpetuo armis lacesaisset. 
Abius autem impetu ejus non reformidato, sed do- 
meslieis illi copiis oppositis, celebrem vietoriam 
reportavit, ut Jeroboamus jn aciem descendere 
postea non auderet. Mortuus est Abius, cum trien- 
nium regnasset Ilierosolymis, homo in Deum ime 
pias. Asa vero, filius ejus, regne suscepto, divina 
instituta observavit, exemplo Davidis principis fa- 
πο] eute. Mortuus est et Jeroboamus , exactis in 
imperio annis duobus supra viginti. Ei successit 
Nabat fllius, homo et ipse ad exemplum patris. 
jmpius : qui, dum Gabaton urbem barbaram eppu- 
gnat, per insidias Baasz fllii Achise occiditur, anno 
regni secundo, Baasas vero, regni Israelitici potitus, 
omne Jeroboami genus exstirpavit, vir et ipse Je- 
roboamo nihilo observantior legum , et populo de- 
linquendi auctor. Quare Deus per prophetam Jehum 
ei comminalur , $c ejus quaque familiam, ut Jero- 
boami, excisurum, Mortuus est et hic anno regni 
vicesimo quarto, Ela filio regni successore relicto, 
quem aano imperii secundo Zambres, ejus magister 


δὲ, dx 'Lpe6oàg, παρενόµῃησε, xai «bv λαὸν C equitum, occidit ebrium, regnoque occupato , uni- 


ὁμοίως πεποίηχεν ἁμαρτεῖν. Καὶ Ἠπείλησεν αὐτῷ 
ὁ Θεὸς διὰ "nob τοῦ προφήτου δ.αφθερεῖν τὸν 
οἶχον αὐτοῦ, ὡς τὸν οἶχον Ἱεροβοάμ. Τέθνηχκε δὲ 
xai οὗτος ἐπὶ τὸν Ἴσραλλ βασιλεύσας ἕτη ἐπὶ τἐσ- 
σαρσιν εἴχοσι. Kai Ἡλὰ ὁ υἱἷὸς αὐτοῦ γέγονε τῆς 
κατριχῆς βασιλείας διάδοχος . Ὃν Ζαμθρῆς ὁ ἄρχων 
τες ἵππου αὐτοῦ µεθύοντα χτείνας, ἐπὶ δύο iviav- 
τοὺς βαπιλεύσαντα, τήν ^e βασιλείαν ἀφείλετο, καὶ 
τὸ γένος ἅπαν τοῦ Βαασὰν ἑξωλόθρευσεν. Ἡ δὲ τῶν 
Ἱσαρ«ηλ,τῶν στρατιὰ πολιορχοῦσα τὴν Γαδαθὼν, µα- 
0522a ὅτι Ζαμθρῆς xvelvaz τὸν '᾿Ηλὰ ἑδασίλευσε, τὸν 
οἰχεῖον στρατάρχην Ζαμθρῆν ἐν τῇ παρεμθδο)ῇ ἁνη- 
répsuse, xal τὴν πόλιν θερσὰ μετ αὐτοῦ προχατα- 
λαροῦσα, κρατεῖ ταύτης «ΖαμθρΏς δὲ, ὁ πρότερος sl; 
15 μυχαίΐτατον τῶν βασιλείων εἰσδὺς, xal ἑἐμπρήσας 
αὐτὸ, συνδ.έφθειρεν ἐχείνῳ χαὶ ἑαυτὸν ἑπτὰ ἡμέρας 
την ἀρχὴῆν» κατασχών. ΒΕἶτα µερίξεται ὁ λαὸς, xa τὸ 
μὲν αὐτοῦ τὸν Ζαμθρην ᾖρεῖτο, τὸ ὃ᾽ ἕτερον τὸν 
Θαμνην. ᾽Αλλ' ὑπερισχύσαντες οἱ τοῦ Ζαμθρῃ, καὶ 
ἀνελύντες τὸν θαμνῇ», ἁστασίαστον τὴν ἀρχὴν τῷ 
£a:1697, περιεποιῆσαντο,. "O; πρότερον μὲν ἐν θερσὰ 
δ:Ίγε βατιλεύων , ἔπειτα D iv Μαρεώνῃ τῷ ὅρει, 
ἓν ᾧ πόλιν ἐδομήσατο, ἢ Σαμάρεια χἐχληται, αὐτοῦ 
Σαμαραιὸν τὸ ὄρος χαλέσαντος εἰς ὄνομα Σ:μειρὼν, 


versum Baase genus delevit. Caterum Israeliticua 
exercitus, dum Gabalon obsidet, audito Zambria 
facinore et occupalione regni, Zambrem alium., 
ducem suum, qu in castris erat, regem salutat , 
οἱ urbem Thersam ductu illius occupatam obtinet. 
Quare prior ille Zambres in intimam regiata 6669 
reeipit, eaque incensa, una conflagrat, cum septem 
dies imperium tenuisset, Facta post hoc populi se- 
cessione, alii Zambrem eligunt, alii Thamnim. 
Verum Zambrea factio viribus superior, Tbamni 
9Q sublato , regnum Zambrj tranquillum tradide- 
runt. Is principio Therse regnavit. Deinde Mareo- 
me monte occupato, urbem condidit nomine Sa- 
mariam, cum ipse monti nomen Samarei indidisset, 
de uomine Semeri , a quo eum emerat. Vicit hic 
improbitate superiores reges. Meriuus est Samaria 
anno regni duodecimo, quod ad Achabuim ejus fi- 
lium devenit. Sic Israelitarum reges, alius post 
alium, ob patrias leges violatas, exiguo tempore pe- 
rierunt. Ása vero, rex Iierosolymorum, Dei amans, 
regem /Ethiopum cum 1)aguis copiis invadeutem, 
Deo adjutore invocato, aggressus, multos hosliui 
occidit, reliquos in fugam versos persequitur, 
castra diripit, multis et ipse et populus spoliià 


Varit lectiones οἱ note. 


(60) 'Exi τὸν Ἱσραήά. Hec addidimus ex ms. 


(61) Τὸ» Θωμν]ν. Ma codd. mss. Wolfius θα- 
μνὶ. 


69) Σέµειρο». Tta reposuimus ex mss. pro Σε- 
ο ῶ , wi ediderai Wolfius. Joseplits Σάμα- 
pov habet. 


179 


JOANNIS ZONAR.E 


180 


auctus. Reducenti exereitum regi propheta Azarias 4 ἀφ᾽ οὗ τοῦτο Enplaco. Χείρων τῶν πρὺ αὐτοῦ veyo- 


oecurrit, victoriae Deum et ipsi et populo propter 
justitie cultum auctorem exstitisse affirmat : quod 
αἱ virtutem colerent, in posterum etiam fore feli- 
ces : sin Dei mandata neglexissent, multis »rumnis 
conflictaturos. Ása igitur vita pie acta, el longam 
senectutem adeptus; obiit anno regni primo et qua- 
dragesimo, filio Josaphato relicto successore. 


νὼς, xai κατέστρεψε τὴν Quhv ἓν Zauapeta 5obeva 
βασιλεύσας ἐνιαυτούς. 'H δὲ βασιλεία περιῆλθεν el; 
'Àyaà6 τὸν υἱὸν αὐτοῦ. Οἱ μὲν οὖν τῶν Ἱσρχηλιτῶν 
βασιλεῖς ἄλ)ος ἐπ᾿ ἄλλῳ διὰ τὴν παρανοµίαν αὐτῶν 
ἐν ὀλίγῳ χρύνῳ διεφθάρησαν. Ασὰ δὲ ὁ τῆς Ἱερουσα- 
λημ βασιλεὺς θεοφιλἠς Ἶν' οὗ τῷ δεχάτῳ τῆς βασι” 
λείας ἔτει ὁ βασιλεὺς Αἰθιόπων στρατεύει χατ᾽ αὖ- 


τοῦ μετὰ βαρείας δυνάμεως. Ὁ δὲ τὸν Θεὸν σύμμµαχον ἐπεκέχλητο, χαὶ συμπλαχεὶς τοῖς Αἰθίοψι, ποὶ- 
λοὺς μὲν ἀνεῖλε' τοὺς δὲ λοιποὺς φυγόντας ἑδίωβςε, καὶ τὴν παρεμδολὴν ἑχείνων διῄρπασε, καὶ πολλὰ 
αὐτὸς καὶ ὁ λαὺς ἑχομίσαντο λάφυρα. ᾿Αναζευγνύντι δὲ τῷ βασ.λεῖ xal τῇ στρατιᾷ. ὁ προφήτης Αζαρίας 
ὑπαντήσας, τῆς νίκη; τὸν Osbv εἶναι αὐτῷ δοτῆρα εἶπε, καὶ τῷ λαῷ, δικαιοσύνης ἐπ: μελουμένοις. Καὶ 
μετιοῦσι μὲν ἀρετὴν εὐδαιμονίας καὶ εἰσέπειτα ἐπηγγείλατο. τῶν δὲ τοῦ θεοῦ ἐντολῶν κχατολιγωρή- 
σασι, πολλὰ συµθῄσεσθαι λυπηρά. 'Asà toívuv, ἐν εὐσεθείᾳ «hv Qv ἀνύσας, xal εἰς 1Πρας καταντή- 
σας βαθὺ, τέθνηχε, βασιλεύσας ἑνιαυτοὺς ig' ἓνὶ τεσσαράχοντα, Ἰωσαφὰτ οἰκείῳ υἱῷ «hv ἡγεμονίαν 


χαταλιπὠν. | 

Xlil. Achabus autem Samarie regiam incolens , 
antecessoribus suis impietate superior , ab uxore 
Jezabele magis etiam ad improbitatem exstimulaba- 
tur. Erat illa regis Tyri et Sidonis filia, inuliercula 
ferox et audax , quz Belo deo suo Φάεπι condidit 


ΙΓ’. 'Ayaà6 δὲ ἓν Σαµαρείᾳ ἐχέχτητο τὰ βασίλειαν 
τοὺς πρὸ αὐτοῦ παραδραμὼν εἰς ἀσέδειαν, χαὶ ὑπὸ 
πῆς γυναιχὸς Ἰεζάδελ μᾶλλον elc καχίαν προδιδα- 
σθεὶς, f| τοῦ βασιλέω; μὲν Τύρου χαὶ Σιδῶνος θυ- 
Υάτηρ ἣν, ἰταμὸν δὲ xal τολμηρὸὺν Υύναιον. Λὕτη 


et lucuin consecravit, sacerdotibus etiam et pscu- B ναὸν τῷ οἰκείῳ θεῷ τῷ BRÀ ἐἑδωρήσατο, καὶ ἄλσος 


dopropbetis institutis. Elias autem urbe Thesba or- 
tus, perversam regis et populi religionem animo 
iniquissimo ferens , Achabo ait : Ita vivit Dominus, 
μέ pluvia non descendet, nisi ad preces meus. Hac 
elocutus, ex mandato Dei ad torrentem Chorath 
abiit, ubi a corvis alebatur, qui mane panes, ve- 
speri carnesilli afferebant; potum prsbebat torrens: 
quo exsiccato, Sarephtham Deo monente abit, ur- 
bem intra Tyrum et Sidonem sitam : ante quam , 
cum in mulierem quamdam incidisset, orat ut aquam 
sibi afferat : quze dum abit, ut panem etiam afferat 
petit. lilam jurantem sibi pugillum duntaxat fari- 
n? ununi esse, et pauxillum olei, proinde se abire 
ad colligenda sarmenta, u$ exiguum cibum sibi 


ἐφύτευσε, xai ἱερεῖς αὐτῷ, καὶ φευδοπροφήτας xa- 
τέστησεν. Ἠλιοὺ δὲ ὁ προφήτης ix πόλεως θέσδης, 
ξηλώσας ἐπὶ ταῖς ἁσεθείαις τοῦ βασιλέως χαὶ τοῦ 
λαοῦ, εἶπε πρὸς 'Aya36 * Ζῇ Κύριος, εἰ ἔσται ὑετὸς, 
εἰ μὴ διὰ Aóyov μον. Καὶ ταῦτα εἰπὼν, ἁπῃηλθεν 
ἐν τῷ χειµάῤῥῳ Ἀορὰθ κατ’ ἐντολὴν τοῦ θεοῦ * ἔνθα 
παρὰ κοράχων ἑτρέφετο, ἄρτους σὑτῷ χοµιζόντωιν 
πρωῖ, xal χρέας τὸ δειλινόν ^ τὴν δὲ πόσιν αὐτῷ 
ἐχορήγει ὁ χείµαῤῥος * οὗ ξηρανθέντος, εἰς Σαρεφθὰ 
πόλιν οὖσαν μεταξὺ Σιδῶνος καὶ Τύρου τῷ θεῷ πει- 
θόµενος ἄπεισι, xal πρὺ τῆς πόλεως Ὑνναιχί τινι 
ἐντυχὼν, ὕδωρ αὐτῷ χοµίσαι ixéxeuev, Ὡς δ᾽ ἔπο- 
ρεύετο fj Yovh, xat ἄρτον αὐτῷ ἐνεγχεῖν tElou. Ἡ 
δὲ μιᾶς ὁδρακὸὺς ἀλεύρου ἐξώμνυτο εὐπορεῖν, xol 


et liberis paret, quo absumpto , fame perituri sint C βραχυτάτου ἑλαίου, καὶ συλλέξασα ξυλάρια ἀπιέναι 


91 et ipsi, propheta bono animo esse jubet : ne- 
que farinx cistam , neque olei ampullam defecturam 
6556, donec pluvia descendisset. Illa igitur et pro- 
phetam hospitem, οἱ se et liberos suos exigua illa 


farina alit, donec fames preterisset. Cieterum filio: 


suo ex morbo defuneto, in prophetam blasphemat ; 
scd ille mortuum sibi puerum dari jubet : quem in 
ceenaculum , in quo ipse diversabotur , allatum, in 
suo lectulo collocat, invocatoque Deo, et cadavere 
ter afflato, puerum matri gratias agenti viventem 
restituit. Post hiec Elise mandat Deus, ut Achabo 
priedicat fore pluviam. Invaluerat autem Samarix 
et in tota provincia fames. Aehabus itaque cum 
Abdia cconomo suo, viro bono, exibat quaesitum 
equis suis pabulum, aliam ipse viam, aliam Abdias 
ingrediens, investigantes an in fontibus aut torren- 
tibus alicubi gramen invenirent. Abdix obviam fit 
Elias, seque regi indicari jubet. At ille eum accu- 
rate ab Achabo ad cedem quzri respondet , monens 
ui se occultet : ac centum prophetas a se clam ali 
et conservari, cateris omnibus a Jezabele interfe- 
clis. Elia vero jurante, se illo die in Achabi con- 


ποιῄσουσα μιχρὰν τροφὴν ἑαυτῇ xal τοῖς παισὶν, fic 
ἐχλιπούσης χαὶ αὐτοὺς λιμῷ ἐχλιπεῖν. 'O δὲ προφί- 
της θαῤῥεϊν αὐτῇ ἐγκελεύεται ΄ μηδὲ γὰρ ἐχλείψειν 
ἄλευρον ix. τοῦ ἀγγείου «τοῦ τοῦτο φέροντος, pb 
ἔλαιον Ex τῆς ληκύθου, ἕως Ὑένηται ὑετός. Ἡ δὲ, 
πορευθεῖσα, τόν τε προφῄτην παρ) αὑτῇ ξενισθέντα, 
καὶ ἑαυτὴν, xai và τέχνα ἐχ τοῦ βραχίστου ἐχείνου 
ἀλεύρου ἕτρεφεν, ἕως ὁ λιμὸς παρελήλυθε. Νοσήσαν- 
τος δὲ τοῦ υἱοῦ τῆς γυναιχὺς ταύτης, xal θανόντος, 
ἐθλασφήμει κατὰ τ.ῦ προφήτου ἐχείνη. Ὁ δὲ δο)ῆ- 
yat αὑτῷ τὸ τεθνηχὸς παιδίον ῄτησε. Καὶ λαθὼν, εἰς 
τὸ ὑπερῷον ἕνθα (pxet ἀνήνεγχε, xal ἔθετο ἐπὶ τῆς 
Χλίνης αὐτοῦ " καὶ τὸν θεὸν ἰχετεύσας, τρισσάχις 
ἐνεφύσησε τῷ νεχρῷ, καὶ ἀνέζησε, xal ἔδωχε τὸν 
παΐῖδα ζῶντα τῇ yewapévr* dj δ' ηὐχαρίστει. Καὶ 
μετὰ ταῦτα ἑνετείλατο τῷ Ἡλιου ὁ θεὸς πορευθή- 
vat, xai προειπεῖν "Ayaà6, ὡς ἔσδται ὑετός. 'O δὲ 
λιμὸς ἐπὶ Σαμάρειαν xat τὴν χώραν ἅπασαν χεχρα- 
ταίωτο. ᾿Αχαὰθ δὲ τὸν οἰκογόμον αὐτοῦ ἄνδρα χρη- 
στὸν παραλαθὼν, ὀπῄει εἰ εὗροι τοῖς ἵπποις χιλόν. 
Καὶ ὁ μὲν ἄλλην ἀπῄει ὁδὺν, ἑτέραν δὲ ᾽Αθδιοὺ, έρευ- 
νῶντες ToU ἂν εΌροιεν χόρτον Ev πηγαϊς ἡ χειµμάῤ- 


IS1 ANNALIUM LIB. IT. 187 
pow. Ῥυναντᾷ tolvov τῷ ᾿Αδδιοὺ ὁ Ἠλίας, xa ft A spectam venturum, prosentiam ejus. regi nuntiat. 


τῷ βασιλεῖ μηνύειν αὑτόν, 'O δὲ χαὶ µάλα qrtela0 st 
παρὰ τοῦ ᾽Ἀχαὰδ ἔλεγεν αὑτὸν, ἵνα ἀνέλοι, εἰ εὗροι. 
Καὶ χρύπτεσθαι συνεθούλευεν, ἔλεγέ τε καὶ αὐτὸς 
ἑκατὸν προφήτας χρύπτειν xal τρέφειν, xal σώζειν 
οὕτω, Sob; ἄλλους πάντας τῆς Ἰεζάδελ ἀνῃρηχυίας. 
"O 6k ὤμοσε κατ’ ἐχείνην ὀφθήσεσθαι τὴν ἡμέραν 
τῷ 'Ayaá6. ᾽Απῆλθεν οὖν ᾿Αδδιοὺ, χαὶ ἀπήγγειλε 
περὶ τοῦ Ἠλία τῷ βασιλεῖ. Καὶ ἰδὼν τὸν προφήτην 
ἐχεῖνος, El αὐτύς ἐστιν, Ίρετο, ὁ διαστρέφων 
τὸν Ἱσραή.; Ἠλίας δὲ, Σὺ μᾶ.1.1ον, εἶπε, καὶ οἵ- 
xoc τοῦ πατρός σου διαστρέφετε τὸν «Ίαὸν κα- 
ταλιπόγτες tóv Κύριον, καὶ /ευδεῖς τιμῶντες 
θεσύς. 'AAA' ἄβθροισον εἰς εὸ Καρμή«ιον τὸν 
JAaév, xal τοὺς σοὺς προφήτας, xal τοὺς τῆς 
puratxóc. Ἱάντων δὲ συνελθόντων, εἶπεν ἩἨλίας, 
ὡς Ἐγὼ uóroc ὑπο]έλειμμαι τοῦ 8800 προφήτης!’ 
ol δὲ ψευδοπροφῆται σφόδρα πο.Ίοἱ. Adres οὗν' 
[toc Γόνῳ βοῦν, xal αὐτοῖς ἅπασιν ἕτερον, xal 


Quo ille conspecto : Num tu, inquit , is es, qui de- 
pravnt ]sraelem ? Cui Elias : Tu potius, inquit , et 
domus patris tui, populum depravatis, relicto Domi- 
πο, fulpos deos venerantes, Verum populum , et tuos 
uxorisque tug prophetas in montem Carmelum convo- 
calo. Quibus omnibus congressis, Elias ait: Fgo 
solus Domini propheta superstes: pseudoprophetae 
autem plurimi sunt. Sed date soli mihi bovem, ef 
illis omnibus alterum, quibus immolatis, victimas li- 
gnis imponamus, igne non adhibito, ac suum quisque 
Deum invocato. À quo autem ignis wltro effulserit , 
et ligna cum victimis cremarit, is verus judicetur 
Deus. Hac oratione a populo collaudata, cum igno- 
minizx sacerdotes ita fecissent, et, vitulo mactato 
ac sine igne lignis imposito, Baalem a dfluculo us. 
que ad meridiem invocassent, propheta per deri- 
sum eos hortatur, ut magnum vociferarentur , st 
forsitan dormitaret illorum deus, aut aliis negotiis 


θύσαντες τοὺς Bóac, ἐπιθῶμεν ξύ.Ίοις τὰ θύμα- B essetoccupatus. Cum autem assidue flagitando nihil 


τα” zxvp δέ ye ui). ἐπενόγκωμεν * xal ἕκαστος 
&xixads(cÓw τὸν olxsior 850v, xal ὑφ᾽ οὗ ἂν av- 
fÓnatov πΌρ ἑχλάμγῃ, xal καταχαύσῃ τὰ ξύάα 
τε xal τὰ θύματα, ἐκεῖνος «ὶογιζσθω θεὸς ἀ 1η- 
θής. Ἐπήνεσε τὸ πλῆθος τοὺς λόγους, xal ἐποίησαν 
οὕτως οἱ ἱερεῖς τῆς αἰσχύνης, xal θύσαντες «by 
µόσχον, xai ἐπιθέντες ξύλοι;ς ἄνευ πυρὺς, ἔπεχα- 
λουντο τὸν Βαἀὰλ πρωῖθεν εἰς µεσημδρίαν. Μυκτη- 
ρίζων δὲ αὐτοὺς ὁ προφήτης, μέγα βοᾷν αὐτοῖς 
συνεθούλευε, μή ποτε χαθεύδῃ αὐτοῖς ὁ θεὸς, f τις 
ἁτχολία αὐτῷ ἐστιν. Ὡς δ᾽ οὐδὲν ἐχείνοις δεοµένοις 


πολλὰ ἑπεραίνετο, ὁ προφήτης δώδεχα λίθους λαδὼν. 


καθ) ἑκάστην φυλὴν, ᾠχοδόμησε θυσιαστήριον, ὥρυ- 
ξε δεξαμενὴν, ἑστοίδασε τὰς σχίδαχας ἐπὶ τοῦ βω- 
μοῦ, καὶ αὐταῖς τὰ ἱερεῖα ἐπενεγχὼν, ὄξωρ ἔπιχυ- 
θῆναι τῷ θυσιαστηρίῳ ἐκέλευσεν, ὥστε καὶ τὴν 
δεξαμενὴν πληρωθήναι, Καὶ ἐπὶ τούτοις ἐπεχαλέ- 
σατο τὸν Gsbv, καὶ πῦρ οὐρανόθεν ἐπὶ τὸν βωμὸν 
χατεν]νεκτο, πάντων ὀρώντων, xal τὴν θυσίαν, καὶ 
«X ξύλα καὶ τοὺς λίθους κατέφαγε, τὸ ὕδωρ τε xal 
τὸν χοῦν. 'O λαὺς δ᾽ ἐχπλαγεὶς ἔπεσεν ἐπὶ τὴν γῆν, 
ἕνα θεὸν ἀληθή τε xol pdyav ὁμολογοῦντες. Καὶ 
συλλαδόντες τοὺς ψευδοπροφήτας, ἀπέχτειναν, του 
προφήτου κελεύσαντος. Εἶπε δὲ τῷ βασιλεῖ, ὡς ὕσει 
μετὰ μιχρὸν ὁ θεός. Καὶ Υέγονε κατὰ τὴν πρόῤῥη- 
σιν αὐτοῦ ῥαγδαῖος ὄμθρος. ᾿Απειλησάσης δὲ τῆς 
Ἱεζάδελ ἀνελεῖν τὸν Ἡλίαν , φοδηθεὶς ὁ προφήτης, 
ἔφυγεν καὶ kv τῇ ἑρήμῳ γενόμενος ἀθυμῶν ἆποθα- 


proficerent, propheta duodecim saxis pro tribuum 
numero sublatis, altare 99 struxit, scrobem εἴο- 
dit, ligna in altari digessit, victimas imposuit , 
aquam in akare effundi jussit, ut scrobs etiam im- 
pleretur. His peractis, invocato Numine, ignis vi- 
dentibus omnibus de celo in aram delatus, et vi- 
ctimas et lapides una eum aqua et pulvere consum- 
psit. Quo portento consternatus populus , pronus 
in terram cecidit, unum esse Deum verum et magnum 
confitentes : et jussu prophet:e, manibus in impo- 
stores illos vates injectis, omnes occiderunt. Deinde 
regi dicit Elias, Deum paulo post missurum plu- 
viam. ltaque factum est, ut przedixerat, et imber 
vehemens erupit. Sed Jezabele mortem illi commi- 
nata, propheta territus fugit, et in deserto agens 
desperabundus, mortem a Deo expetit: sopitusque 
a quodam excitatur, jubente surgere et vesci. Videt 
autem ponem  siligineum illic et aquam. Cum 
edisset, rursus obdorimiit. Angelus denuo eum ve- 
sci jubet, quod ei magnum iter instet. Rursus igitur 
cibo sumpto, et recuperatis ex eo viribus, diebus 
quadraginta ambulat, etin Chorebum imont!em 
profectus, antrum ingreditur. lbi voce audíta : Cur 
eo venisti ? respondet : Cum Dei studio vates Jezabe- 
lis oceiderim , illa me ad necem quaritat. Tum is 
cujus vocem audierat denuo illi ait ; Cras egressus, 
stato coram Domino. Cum ita fecisset, ventum sen- 
tit el concussionem , ct ignem ardentem videt. 


νεῖν ἰχέτευε τὸν Θεόν. Κοιμηθεὶς δὲ, διυ πνίσθη παρἀ p Deinde levi aura exorta, ex ea vocem audit quie 


τινος &vactijvat, καὶ φαχεῖν αὐτῷ ἐπιτρέποντος. 
'Opà δὲ xai ὀλυρίτην ἄρτον ἐχεῖ, xai ὕδωρ. Καὶ 
φαγὼν, ἑἐχοιμήθη πάλιν, xal αὖθις ὁ ἄγγελος φαγεῖν 
αὐτῷ ἐγχελεύεται, ὡς πολλῆς αὐτῷ προχειµένης 
ὁδοῦ. Καὶ πάλιν δὲ φαγὼν καὶ ἑνισχύσας ἐχ τῆς 
«pole ἑχείνης, ἑκορεύθη ἡμέρας τεσσαράχοντα. 


reverti jubebat, et Asahelem Syriz regem inungere, 
et Jehum regem Israelis, ct Eliseum suo loco pro- 
phetam, qui impios deleturi essent. Regressus Elias, 
quemadmodum jussus fuerat, Eliseum arantem in 

venit : eui cum vellus suum injecisset, ille, relictis ott.» 
nibas, eum sequitur, ad vaticinandi munus evectus. 


Καὶ γενόμενος ἓν τῷ bpet Χωρὴς, εἰσῆλθεν εἰς σπῄήλαιον, xal φωνῆς fixovce* Τί παραγέγονας évrav- 
91; Ὁ δὲ ἔφη "Orr ζηΔώσας ἔκτεινα τοὺς προφήτας τῆς Ιεζάδε., ἡ δὲ ζητεῖ ua. ατανεῖ». 'O δὲ 
Φημµατίζων εἶπεν αὖθις αὐτῷ * ᾿Εξεῖθε αὔριον, καὶ στῆθι ἐνώπιον Κυρίου. Καὶ ἐποίησεν εὔτως 
Xil αἰσθάνεται πνεύματός τε xal συστεισμοῦ, xal ὁρᾷ χα,όμενον πρ. Εἶτα λεπτῆς a9pz; γενομένης. 


153 


JOANNIS 20ΝΛΕ 


184 


ἀχούει φωνῆς Kxetüsv, ἀνατρέφαι χελευούσης αὐτῷ, xol χρίσαι βασιλέα τῆς Συρίας τὸν Αζαλλ, καὶ τὸν 
Ἱηοὺ βασιλέα τῷ Ἱσραὴἡλ, xal τὸν 'EXccxi cl; προφήτην ἀνθ) ἑαντοῦ, οἳ τοὺς ἀσεθεῖς ὁλοθρεύσου- 
σιν. Ὑποατρέψας δὲ Ἠλίας ὡς ἐχελεύσθη, εὗρε τὸν Ελισσαῖον ἀροτριοῦντα, xai ἑπέῤῥιψεν αὐτῷ sh» 
µηλωτὴν αὐτοῦ. Ὁ δὲ, χαταλικὼν πάντα, ἠχολούθησεν αὐτῷ προφητεύειν ἀξιωθείς, 


XIV. Interim Achabus, vineam Nabothi suis agris Λ 


conterminam vel emere vel permutato accipere 
cupiens, recusante possessore, in animi sgritudi- 
nem incidit. Cujus Jezabel edocta causam, sub no- 
mine regis liMeras ad proceres regionis, in qua 
Nabothus habitabat, conscribit, quibus illum aceu- 
sare jubebantur , ut in Deum et regem conieme- 
liosis verbis usum, ae, falsis testibus eubornatis , 
lapidare. Eas litteras, regio sigillo appresso, adfjillos 
mittit : $3 qui, jussa exsecoti, Nabethum lapidibus 
obruerunt, Que facto, Jezabel Naboibi vineam 
occupare Áchabum jabet : qui, etsi. cedem illius 
vgre ferebat, tamen vinee bzreditatem adiit. lta- 
que Elias ad illum missus à Deo: Quia, inquit, 
Nabothum occidisti, vinem illius obtinenda ergo, 
propterea ait Dominus : Quo in loco sanquinem illius 
liuxeruM canes, eodem in loco tuum uxorisque tue 
sanguinem lingent. canes, et. meretrices in sanguine 
two lavabunt , omnisque familia tua. exstirpabitur. 
Quibus verbis vehementer contristatus Achabus, 
lamentatus est, indutoque saceo jejunavit, faeinora 
583 detestans. Ea regis penitentia motus, Deus 
prophete signiflcat, se poenas quas comminatus 
esset non ab illo expetiturum, sed temporibus 
filii ejus illa (acturum esse. Post hzc Aderis filius, 
Syria rex,cum magnis copiis et multis auxiliaribus, 
Samaria obsidiene cincta, legatos ad Achabum mit- 
tib, qui ei dicerent: Divitie ium, et wzores (κα, 
el liberi tui mea sunt : bello enim ea capism. Si 


ΙΔ’. ᾽Αμπελῶνα δὲ πλησίον τῶν ἀρχῶν τοῦ βασι- 
λέως ᾽Αχαὰδ χεχτηµένος 6 Ναδουθαὶ, Ἀξιοῦτο πω - 
λῆσαι αὐτὸν «ip βασιλεῖ, ἡ ἀνταλλάξαι. "0 δὲ οὐκ ἔπεί- 
θετο, καὶ ὁ βασιλεὺς διά τοῦτο λελύπητο, Μαθοῦσα δὲ 
Ἰεζάθελ τῆς λύπης *b αἴτιον, γραφην ἐποιῆσατο 
ὡς ἐᾷ ᾽Αχαὰθ εἰς τοὺς προέχοντας τῆς χώρας, bv 
fj κατῴχει ὁ Ναδουθαὶ, ἐγχελευομένην αὐτοῖς κατη- 
γορῶσαι τοῦ ἀνδρὺς ὡς βλασφημήσαντας χατὰ τοῦ 
θεοῦ xal τοῦ βασιλέως ' xal τινας παρασκευἁσαι χατα- 
μαρτυρῆσαι αὐτοῦ, καὶ καταλιθάσαι αὑτόν. Ταύτην 
γραφὴν τῇ σφραγῖδι τοῦ ῥασιλέως ἐπισημηναμένη, 
ἔστειλε πρὸς τοὺς ἄνδρας. Κάκχείνων ποτησάντων ὡς 
ἐνετάλθησαν,ό μὲν Ναθονθαὶ χατελεύσθη χαϊτέθνηκεν’ 
Ἡ 6 Ἰεζάδελ χληρονορῆσαι τὸν ἀἁμπελῶνα τοῦ Na- 
θουθαὶ τῷ ᾿Αχαὰθ ἐνετέλλοτο, θανόντος ἑχείνον. Ὁ δὲ 


B ἐλυπήθη διὰ τὸν φόνον, τὸν ἀμπελῶνα δὲ ᾠχειώσατο. 


Καὶ Ἠλίας, χελεύσαντος τοῦ Θεοῦ, ἁπῄε; πρὸς 
'Ayaà6, λέγων, "Ort. ἐφόνενσας τὸν Ναδουθαὶ διὰ 
τὺ σχεῖν tóv dpnsAQva αὐτοῦ, διὰ rovro τάδε 
λέγει Κύριος * "Er0a ol κύνες τὸ ἑχείνου ὅλει- 
ξαν αἷμα, àxei καὶ τὸ σὸν alja καὶ τὸ tic Τυγαι- 
κὀς cov .δίξουσει καὶ αἱ πόργαι «Ἰούσονται ἂν 
τῷ αἷματί σου, καὶ ἅπαν τὸ γένος σου ἐξοῖο- 
θρευθήσεται. ᾽Αχαὰθ δ ἐπὶ τούτοις χαταννγεῖς, 
ἔχλανσε, καὶ cáxxov περιεθάλετο, xal ἑνήστευσεν, 
ἐπὶ τοῖς πεπραγµένοις µεταμελόμενος. Καὶ ὁ θεὺς 
διὰ τὴν µετάνοιαν αὑτοῦ μὴ ἑπάξειν αὐτῷ τὰ ἥπει- 
ληµένα ἑδήλωσε τῷ προφήτῃ, ἁλλ᾽ ἐν ταῖς ἡμέραις 
τοῦ παιδός αὐτοῦ ταῦτα τελέσειν. 'O δὲ τοῦ "Αδερ viis 


vero mihi quecunque voluero concesseris, aoluta obsi- ϱ βασιλεὺς Συρίας ἑστράτευσεν ἐπὶ Σαµάρειαν μετὰ 


dione discedam. Achabus ad hec: Et ego, inquit, 
εἰ mei omnes. iui sumus: ac convocatis imperii sui 
senioribus, hostis legationem exponit. Sed populo 
eum a deditione dehortato, legatis respondet, se 
que postularentur facere non posse. Eo Syria rex 
nuntiato iratus, vallo urbem circumdari οἱ agge- 
ribus cingi jubet. Cum autem vates quidam Achabo 
dixisset, se traditarum illi hostes cum pueris 
dueum oos invadenti, numerus eorum inventus 
est dueenti triginta duo, cum quibus circa meri- 
diem , convivantibus et nebriatis hostibus, est 
egressus. Eos cum Syriz rex vidisset, ministris suis 
imperat, ut ad se vinctos adducerent. Verum 
pueri, illos aggressi, multos occiderunt : quos pone 
secut:e copi: IsraeJiticze, derepente facto impetu, 
Syros in fugam conjecerent, adeo ut ipse rex 
eorum vix elaberetur. Inde reversus Achabus, di- 
reptis hostium castris, Samariam redit. Cui pro- 
pheta Syrorum aggressionem denuo praedicit. Ita- 
que instante vere, Syrus Israoclitis denuo bellam 
infert, castris in planitie positis, cum e suis 
audisset, Hebrzsorum Dci vires in montibus vigere, 
in vallibus non item. Verum propleta denuo pro- 
mittit victoriam Acbabo : Ut, inquit, θά, in valli- 
bus etia suam potentiam demonstret Deus. Catteris 


βαρείας δυνάµεως xal συμμάχων πολλῶν. Kal πο- 
λιορχῶν αὐτὴν, ἔπεμφε πρὺς ᾿Ἀχαάδ, λέχων, ὅτι 
"0 π.οῦτόφ σου καὶ αἱ γυνγαϊκές σου, xal τὰ 
τέκνα σον, ἐμά ἐστι '«λήψομαι γὰρ xoAépq αὑτά. 
"Ar 9 ὅσα βούλωμαι παραχωρήσῃςµοι «ήψεσθαι, 
2ύσω τὴν πολιορκίαν, nal ἀπελεύσομαι. ᾿Αχαὰθ 
61, Κάὼ, ἔφη, wal οἱ ἐμοὶ πάντες cci ἐσμεν. 
Καὶ σνναθροίσας τοὺς πρεσδυτέρους τῆς γῆς, dox 
πρὸς αὐτὸν διεπέµφατο ὁ πολέµιας ἀνεδίδαξε. Τὸ δὲ 
πλῆθος μὴ πειοθηναι αὐτῷ συνεδούλευσεν. Ὁ δὲ 
τοῖς πρέσθεσι τῶν πολεμίων εἶπε, μὴ δύνασθαι ποιῃ- 
σαι τὸ ἀπαιτούμενον. Τοῦτο ἀγγελθὲν τῷ βασιλεῖ 
τῆς Σνρίας, εἰς ὀργᾶν ἐχεῖνον ἐχίνησε, χαὶ χάραχα 
βαλεῖν περὶ τὴν πόλιν, xal χώματα ἐγείρειν ἑκέ- 


D λευσε. Προφήτου δέ τινος τῷ ᾿Αχαὰδ φῄσαντος πα- 


ραδιδόναι τὸν θεὸν τοὺς πολεµίους αὐτῷ μετὰ τῶν 
παιδαρίων τῶν ἡγεμόνων ἐπιόντι αὐτοῖς, ἠρίθμησε 
τὰ παιδάρια, καὶ εὗρε διαχόσια τριάκοντα δύο. Τῶν 
δὲ πολεµίων εὐωχουμένων, xai µεθνόντων κατὰ µε- 
σηµόρίαν, ἐξῆλθεν 6 ᾿Αχαὰδ παραλαθὼν τὰ παιδά- 
pix. Ὁ βασιλεὺς δὲ Συρίας, ἰδὼν αὐτοὺς, δεδεµένους 
τοὺς προσιόντας παραστῆσαι αὐτῷ τισι τῶν οἰκείων 
προσέταξεν. Οἱ δὲ παῖδες, τοῖς ἐπιοῦσι προσµίξαν- 
τες, πολλοὺς ἀνεῖλον,. Ἑπομένη δὲ ὄπισθεν τῶν xal- 
δων ἡ πᾶσα δύναµις Ἱσραλ, ἑξαίφνης κατὰ τῶν Σὺύ- 


188 


ANNALIUM LIB, II. 


186 


puv ὀρμήσασα, εἷς φυγὲν αὐτοὺς ἔτρεψεν, ὡς xol Α diebus exercitus quievere : septimo autem, przlio 


τὸν βασιλέα σφῶν µάλις φυγόντα σωθῆναι * xai ἆνα- 
στρέφας ἐκ τῆς διώξεως 'Ayak6, τὸ στρατόπεδον τῶν 
πολεμίων διῄρπασε, xal ἐπανῆλθε πρὸς τὴν Zayá- 
Ρειαν, Ὁ δὲ προφήτης αὖθις co0 Σύρου αὐτῷ προςῖ- 
πεν ἐπέλευσιν. "Ηδη δὲ ἐπιστάντος τοῦ ἔαρας, &ns- 

τράτευσεν αὖθις ὁ Σύρος κατὰ τοῦ Ἰσραὴλ, καὶ ἐν 
πεδίῳ ἐσχήνωσεν. Εἶπον γὰρ αὐτῷ οἱ περὶ αὐτὸν ἐν 
bpza: τὸν Ge'y τῶν ᾿Εδραίων τὴν δύναμιν ἔχειν, οὐ 
μέντοι xal iv χοιλάσιν. Τοῦ ἓξ προφήτου νίχην 
ἐπαὶ] γελλομένου τῷ 'Axax6, "Ira, qnot, xal ἐν xoi- 
Jác. στὴν lexyór ἐπιδείξηται ὁ θεός. Τὸς μὲν ἅλ- 
λας ἡμέρας ἠσύχαζον τὰ στρατόπεδα, τῇ 0 ἑδάμῃ, 
μάχης συγκροτηθείαμς, φεύγουσιν οἱ Σύροι’ καὶ 
Ἀχαὰθ ἐδίωχε, χαὶ ἀνῄρει αὐτούς. Πολλοὶ δὲ, περι- 
σωθέντες el; "Αφεχχα τὴν πόλιν, ἐχεῖ διεφθάρησαν, 
τοῦ τείχους ἐπιπεσόντος αὐτοῖς. 'O δὰ τοῦ "Αδερ 
υἱὸς µετά τινων ὀλίγων φυ ὧν ἐκρύδη. Οἱ δὲ περὶ 
ἐχεῖνον, a&xxoug ἐνδύντες, xaY σχοίνους ταῖς χεφαλαῖς 
περιδίααντες, προσηλθον τῷ 'AyaàÓ, xal σώςειν 
τὸν αὑτῶν ἱχέτευον χύριον * ὁ δὲ χατένευσε. K&xelvot 
προσήγαχγχον τὸν ἀρχηγὸν ἑαυτῶν ἐφ᾽ ἅρματι ὀχου-» 
μένῳ τῷ ᾿Αχαάδ. 'O δὲ ἐπὶ τὸ ἅρμα λαμθάνει αὖὐ- 
15v, xal ἀσπάξεται, xal θαῤῥεϊν ἐγχελεύεται. Εἶτα 
ἐπὶ συνῦήχαις ἀφΏχεν αὐτὸν ἀπελθεῖν, πολλὰ δωρη- 
σάµενος. 'O προφήτης δὲ Μιχαίας τινὰ τῶν ὁμοφύ- 
λων Ἠξίου πατάξαι αὐτὸν χατὰ κεφαλῆς. ToU δὲ μὴ 
πειθοµένον, ὑπὸ λέοντος αὐτὸν παταχθῆναι προέφη, 
xai γέγονεν εἰς ἔργον fj πρόῤῥησις, Εἴθ᾽ ἑτέρῳ τὴν 


cemmisso, terga dant Syri : quos Achabus perse- 
quens, multos occidit, multi etiam Ápleccam 
elapsi, ubi ruina murorum oppressi perierunt. 
Aderis porro filius cum paucis in fuga occultatur. 
Ejus satellites, induti saccis et funibus capita 
vincti, ad Achabum accessere, ut dominum suum 
conservaret supplicantes. Annuit rex : adducunt 
iili ducem suum ad Acbabum curru vehentem : qui 
eum curru recipit, salutat, bono animo esse jubet. 
Deinde, federe ieto, cum multis muneribus diimit- 
tit. Tum propheta Michzeas a quodam popularium 
caput suum verberari jubet. Recusanti illi : At {6 
leo, inquit, verberabit. Itaque factum est ut pre- 
dixerat. Cum idem alium jussisset, isque eum ver- 
berasset, obligato capite Achabum accessit: Α 
tribuno militum, inquit, captivus mec custodie tra- 
ditus, effugit, ob quod ille me ad necem querit. Id 
ubi justum esse Achalius pronuntiat , soluto capite 
Michzas agnitus, Achabo ait: Quoniam Syrie re- 
gem, hominem pestilentem, impune dimisisti, ipse 
illius loco morieris, et populus tuus pro illius populo. 
His auditis rex turbatus est. Áctaque pace per 
triennium, urbem Remmath, ut ad se pertinentem, 
Syris erepturus, a Josaphato Hierosolymitano rege 
petit ut una militet. Ánnait llle, Deumque pert 
prophetam consuli jubet, an expeditionem illam 
probet. Achabus prophelas 6106 convocat, an bel- 
jum sit ineundum rogat. Illis victoriam pollicen- 


αὐτὴν προσῆγεν ἀξίωσιν * πλήξαντος ὃ ἑκείνου, xa- 6 tibus, Josaphatus etiam prophetam Domini quzrit. 


ταδησάµενος thv χεφαλὴν προσῆλθε τῷ 'Ayak6, λέ- 
ἵων ἐπὶ φυλαχῇ παραλαθεῖν παρὰ τοῦ ταξιάρχου 
αιχµάλωτον, φυγόντος δ᾽ ἐχείνου, τὸν ταξίαρχον ζη- 
τεῖν αὐτὸν ἀνελεῖν. Ὡς δὲ δίκαιον εἶναι τοῦτο εἶπεν 
ὁ Αχαὰθ, λύσας ἐκεῖνος τὴν κεφαλὴν, ἐπεγνώσθη 
ὡς ó προφήτης Μιχαίας ἣν. Καὶ ἔφη τῷ ᾿Αγαάδ. 
"Excel τὸν βασαλέα Συρίας ἄνδρα ὁλέθριον ἀτι- 
pépntor ἀφηκας, αὐτὸς ἀντ ἐκείγου ἁποθανῇ, 
καὶ d cóc Aaóc ἀν τἱ τοῦ «λαοῦ ὀκείνου. Ἐλυπήθη 
τούτων ἀχούσας ὁ ᾿Αχαάδ. Ἐπὶ δὲ τριετίαν εἰρήνην 
ἀγαγὼν, εἶτα βουληθεὶς τὴν πόλιν Ῥεμμὰθ (65) ὡς 
αὐτῷ διαφέρουσαν ἀφελέσθαι τῶν Σύρων, ἠξίου καὶ 
τὸν βασιλέα τῆς ἹερουσαλΏμ. τὸν Ἰωσαφὰθ guvex- 
ωτρατεῦσαι αὐτῷ. Καχεῖνος κατένευσε, xai συνεθού- 
λευεν ἐριωτῆσαι τὸν Θεὸν διὰ τοῦ προφήτου, εἰ εὖ- 
δοχεῖ. ᾿Αχαὰθδ δὲ, τοὺς ἑαυτοῦ προφήτας συγκαλε- 
σάμενος, εἰ πορεύσεται πρὸς πόλεμον ἤρετο. Τῶν 
δὲ νίχην ἑπαγγελλομένων, 6 βασιλεὺς Ἰωσαφᾶτ προ- 
φήτην ἐζήτησε τοῦ Κυρίου. ᾿Αχαάδ δὲ εἶναι μὲν 
ἔφη, προσωχθικέναι δ᾽ ἐχείνῳ xaxà προαγορεύοντι. 
Καὶ ὁ Ἰωσαφάτ χληθῆναι αὐτὸν ἡξίου. Κληθέντα δὲ 
τὸν Μιχαίαν, ἠρώτα ὁ ᾿Αχαὰ6 εἰ µαχήσεται, ἡ uf. 
Ὅ δέ’ 'Eopaxa τὸν Ἱσραὴ.ἰ, ἔφη, διεσπαρµένον 
év τοῖς ὄΓεσιν ὡς ποίμγιο” ἀποίμαντον. 'O δὲ 
Κύριος εἶπέ µοι, τοὺς μὲν σωθήσεσθαι καὶ ἆνα- 
στράφαι, σὲ δὲ µόνον πεσεῖσθαι àv. Ῥεμμάθ. 


Achabus esse quemdam respondet, sed sibi invi- 
sum esse, mala praedicere solitum. Josapliatus eum 
vocari jubet, Áccersitum Achabus rogat, pugnasa- 
dum sit, an non. Respondet ille ; Vidi Israelitas 
in. montibus dispersos ut gregem sine pastore. Sed 
Dominus mihi dixit, illos quidem incolumes reditu- 
ros, te vero solum Remmathe casurum. Wec Michzea 
locuto, Achabus Josaphato: Nonne diri, inquit, 
eum mihi male ominaturum esse ? Sedechias autem 
quidam ex pseudoprophetis alapam dedit Michzeze. 
Cui ille inquit: Tu paulo post ex alio conclavi in 
aliud transibis, latebras quaritans. Caeterum. Acha- 
bus 95 Michzam in carcere custodiri jubet ad 
reditum suam. Tum ille: Sí tu, inquit, incolumis 
redieris, non locutus est per me Dominus. Regibus 
jam profectis, etiam Syrorum rex aciem instruit, 
et suis mandat ne quem petant nisi solum Acha- 
bum. [s vero, habitu regio deposito, privatum 
sumpserat. [taque Syrorum duces Josaphatum, 
regaliter cultum, Achabum esse putaverunt, eum- 
que circeumdederuni : scd cum non esse regem Israe- 
litarum vidissent , reliquerunt. Achabus autem, 
sagitta ictus, cum lethale esse vulnus sensisset, 
auriga currum e pugna educere jusso, circa solis 
occasum moritur. Ejus obitu Syri cognito domum 
redierunt, Regis autem cadaver Samariam relatum 


Varie lectiones et nota. 
(65) ᾿Ρεμμάθ. Wa cod. Colb. ct Lxx. Josephus ᾽Αράμανθαν habet. Wol&us Ῥύεμμαν ediderat. 


187 — JOANNIS ZONATUE | 188 


sepelitur. Sed currum de czede ejus cruentam in A Ταῦτα «o9 Mtyalou εἰπόντος, ὁ ᾿Αχαὰδ πρὸς "loea 
fonte Samariz occultarunt. Sic et canes sangui- — git ἔφη, Obx εἰπόν σοι, ὡς xaxá uoi ἀεὶ 2£07n- 
nem ejus linxerunt, et scorta fonteillo lavabantur, οεύει; Σεδεχίας δὲ τις τῶν ψφευδοπροφητῶν ἑῤῥά- 
ut Elias vaticinatus fuerat. Mortuus est Achabus, cs τὴν σιαγόνα Μιχαίου. 'O δὲ ἔφη αὐτῷ' Mec 
ut Miehzas praedixerat, interitu, quamvis ante — ÓJ/yov ταμεῖον àx ταμείου ἁμείφψεις κρυπτόµενος. 
audisset, non evitato, cum regnasset annos duos — 'O δὲ βασιλεὺς ᾿Αχαὰδ χαθειρχθῆναι αὐτὸν, xal φυ- 
εἰ viginti. Regnum suscepit filius ejus Ochozias. λάττεσθαι, μέχρις ἂν αὑτὸς ὑποστρέφῃ, προσέταξε. 
Καὶ ὁ Μιχαίας ᾿Κὰν ὑποστρέγης ἐν εἰρήνῃ σὺ, εἶπεν, οὔκ ἐλά.ησεν ày ἐμοὶ Κύριος. "Ηδη δὲ πο- 
ρευθέντων τῶν βασιλέων, xal ὁ τῶν Σύρων βασιλεὺς αὐτοῖς ἀντιπαρετάξατο, ἓντειλάμενος τοῖς στρατιώ- 
ταις αὐτοῦ μηδενὶ πολεμεῖν τῶν ἄλλων, εἰ μὴ µόνῳ τῷ 'Ayax6 τὴν βασιλιχὴν ἁμείψας σ-ολὴν, ἰἴδιω- 
τιχὴν ἑνεδύσατο. Ἰδόντες δὲ οἱ τῶν Σύρων στρατάρχαι τὸν Ἰωααφὰτ χεχοσμημένον βασιλικῶς., ᾠφίθη- 
σαν εἶγαι τὸν ᾿Αχαάδ, xal ἑχύχλωσαν αὐτόν. Ὡς δ' ἔγνωσαν μὴ ὄντα τὸν βασιλέα τοῦ Ἰσραὴλ, ἀνεχώ- 
pnsav. Εἷς δέ τις, τὸ τόξον ἑντείνας, βάλλει τὺν ᾿Αχαάδ. Γνοὺς δὲ χαιρίως πληγῆναι, τῷ ἠνιόχῳ ἐχέ- 
ευσε τὸ ἅρμα τῆς μάχης ἐξαγαγεῖν, καὶ περὶ δύσ.ν ἡλίου ἑξέλιπε. Καὶ οἱ μὲν Σόροι, Ὑνόντες τεθνη- 
χότα τὸν 'Ayai6, ἀπῆλθον πρὸς ἑαυτούς. Ὁ δὲ τοῦ βασιλέως νεχρὺς χομισθεὶς cl; Σαμάρειαν θάπτεται« 
Τὸ δὲ ἅρμα χαθηµαγμένον τῷ φόνῳ τοῦ βασιλέως ἀπέχρυψαν ἓν τῇ χρήνῃ τῆς Σαµαρείας, καὶ ol τε 
χύνες τὸ αἷμα ἔλειξαν, αἵ τε πόρναι ἐπὶ τῇ χρήνῃ ἑλούηντο, ὡς Ἠλίας προείρηχεν. ᾿Απέθανε χαὶ Ἀχαὰδ, 
ὅπου ὁ Μιχαίας προηγόρευσε, τὸν ὄλεθρον p φυγὼν, χαΐτοι προῤῥηθέντα αὐτῷ, βασιλεύσας ἕτη δύο 
καὶ εἴχοσι. Την δὲ βασιλείαν ὁ παῖς αὐτοῦ ᾿Οχοσίας μετ 5xetvov παρέλαδεν. 

XV. Josaphatum regem Hierosolymitanum ab B ᾖ1ΤΕ’. Ἰωσαφὰτ τῷ βασιλεῖ Ἱερυσαλὴμ d: τῆς πρὸς 
expeditione domum redeuntem, Jehus propheta ᾿Αχαὰ6 συμμαχίας ἐπανελθόντι Ἰποῦς 6 προφήτης 
increpat, quod homini impio opem tulisset, eum- ἐπενεχάλει, ὅτι ἀνθρώπῳ συνεµάχησεν ἀσεθεῖ * ῥν- 
que a Deo, quamvis ea re offenso esse conserva- αθῆναι δ' αὐτὸν Έλεγε παρὰ τοῦ Θεοῦ, xaívot τῷ 
tum. Rex gratias agit: lustrataque omni ditione ἔΕργῳ αὐτοῦ προσωχθίπαντος. 'O δὲ βασιλεὺς ηῦχα- 
sua, leges observari et, judicibus passim constitu- — plozet. Ela την ὑπ αὐτὸν περιερχόμενος χώ- 
tis, rite (ieri judicia edixit, Cum autem, Moabitis — 9v, τοὺς νόμους τηρεῖν ἐνετέλλετο, xal χριτὰς παν- 
et Ammanitis, qui etiam Arabes asciverant, Ju- ταχοῦ χαταστήσας, δικαίως Χρίνειν προσέταττε. 
deam aggressis, divinam opem imploraret: pro- ἨΜοαθιτῶν δὲ xol ᾽Αμμανιτῶν προσ)αθοµένων xal 
pheta quidam Deum pro eo pugnaturum ait, ac — "Apa6a; ἐπελθόντων αὐτῷ, ἐπεχαλεῖτο τὸν θεὸν ct; 
educere quidem exercitum jubet, non tamen inva- — Bofiostav. Προφήτης δέ τις ὑπερμαχῆσαι αὐτοῦ τὸν 
dere hostes, sed stantes divinum auxilium exspe- — Üsbv εἶπε, καὶ χελεύει ἐξαγαγεῖν μὲν τὴν στρατιὰν, 
clare. Rex mane egressus exercitum stare jubet, μὴ συμµίξαι μέντοι τοῖς πολεμίοις, ἑστῶτας δ᾽ ἐρᾶν 
sacerdotes cum tubis ante exercitum consistere, — thv θεόθεν ἐπιχουρίαν. "Ἔωθεν δ᾽ ἐξελθὼν μετὰ tn; 
Levitas et cantores gratiarum actionem cantare |, στρατιᾶς ὁ βασιλεὺς, τῇ μὲν ἵστασθαι ἐνετέλλετο, 
Deo. Tum hostes concitati, mutuis sese cxdibus ^ τοὺς ἱερεῖς δὲ προεστάναι «oU στρατεύματος μετὰ 
confecerunt, ut ne unus quidem superesset. Josa- τῶν σαλπίγγων, xa τοὺς Λευῖτας καὶ ceti iuwo- 
phatus castra hostium exercitui diripienda conce- δοὺς ἄδειν εὐχαριστήριον τῷ 9εῷ. Οἱ δὲ, πολέμιοι 
dit. Ab eo tempore Barbari, eum ut Deo αἁ]μίοτο Χατ’ ἀλλήλων χινηθέντες, ἀλλήλους ἀπέχτεινον, ὡς 
nixum veriti, quieverunt. Ochozias autem, Israeli- μηδένα σωθῆναι. Ἰωσαφὰτ δὲ εἰς διαρπαγὴν ἀφῆκε 
farum rex, improbitatis parentum imitator fuit, τῇ στρατιᾷ τὴν τῶν ἑναντίων παρεµθολήν, Ἐντεῦ- 
Ejus regni anno secundo Moabite vectigalia τειῖ- — Ütv ὡς τὸ θεῖον ἔχοντα σύμμαχον, δείσαντες αὐτὸν, 
nuerunt, qui patri 9G pendere soliti fuerant, — ol ἀλλόφυλοι ἠρέμουν. ᾿Ὀχοξίας δὲ ὁ τῶν Ἱσραηλι- 
Ipse zgrotans ad Accaronensem deam, Muscam 9v βασιλεὺς, τοῖς αὐτοῦ γονεῦσιν εἰς πονηρίαν 
nomine, percontalum misit, an convaliturus esset? ὠμοίωτο. Περὶ δὲ τὸ δεύτερον ἔτος τῆς βασ.λείας 
Legatis in itinere occurrit Elias, ac domum reverti αὐτοῦ ἐπέσχον οἱ Μοαθῖται τοὺς φόρους, οὓς εἰσέφς- 
jubet, eique a quo missi essent. dicere, quia mise- — £ov τῷ πατρὶ αὐτοῦ. Νοσήσας δὲ, πρὸς τῆν Άχχα- 
rit ad Barbarorum deum, quasi Israeli Deus που £&v θεὺν, Μυῖας óvopacpévnv, ἔπεμφεν, ἑρωτῶν 
esset, eum e lecto &uo non surrecturum. [lli εἰ ἀναβῥωσθήσεται. Ἠλίας δὲ,τοῖς ἑσταλμένοις ὅπαν- 
regressi audita referunt, Ochozia rogante quisnam p τήσας, ἀναστρέφειν ἐχέλευε, xal λέγειν τῷ πέμψαν. 
id dixisset, atque illis ignorare se dicentibus, de — *t πρὸς τὸν τῶν ἀλλοφύλων θεὸν, ὡς τῷ "Iogatà μὴ 
forma ilius hominis percontatur: quem cum illi  ὄντος Θεοῦ, ὅτι Ex τῆς χλίνης οὐκ ὀναστήσεται. 
hirsutum esse dicerent, pelliceo cibgulo cinctum, Καὶ οἱ ἄνδρες, ἐπανελθόντες, εἶπον à fixoucav. 
Eliam esse intelligit, ac, centurione cum quiuqua- — 'Ojofía; δὲ, τίς ὁ ταῦτα εἰρηχὼς εἴη, ἠρώτα. 
ginta millibus misso, eum adduci jubet. Qui, cum Tov δὲ μῇ εἰδέναι φησάντων, τὸ εἶδος τοῦ &vbp^; 
eum in verlice montis invenisset, ad regem ire ἠἐχείνου λέγειν ἀπῄτει αὑτούς. Εἰπόντων δὲ δασὺν 
jubet. Verum ad Elie preces ignis de colo dela- εἶναι, xaX ζώνην δερµατίνην περιεζῶσθαι, συνΏῆχεν 
psus ilum cum suis omnibus consumpsit. Alii ὡς Ἠλίας ἦν. Καὶ πέµψας πεντηχόνταρχον σὺν τοῖς 
porro totidem a rege missi pari exitio perierunt. ὑπ αὐτὸν, ἀγθῆναι τὸν προφήτην ἑκέλευσε. Καὶ 
Tertius ablegatus centurio cum suis militibus, — 6 σταλεὶς ἐπὶ τῆς κορυφῆς τοῦ bpous, εὑρὼν αὐτὸν, 





189 


ANNALIUM LIB; II. 


190 


Ίκειν ἐχέλευε *ph, τὸν βασιλέα. Εὐξαβένον δὲ A cum ad prephetzm venisset, proonuit, eumque 


Ἠλίου, ép, οὐρανόθεν ῥνὲν, διέφθαιρο τὸν πεντη- 
κόνταρχον χαὶ ςοὺς σὺν αὑτῷ. Καὶ ὁ βασιλεὺς ἕτερον 
ἔστειε πεντηκόνταρχον μετὰ τῶν πεντήκοντα * 
χάχείνους ὁμυίως πὺρ οὑράνιον ἑδαπάνησε. Καὶ 
αὖθις τρίτος ἐπέμφθη ταξίαρχος αὺν τοῖς ὑπ' αὐτόν. 
Ὃς. kv τὸν προφήτην ἐλθὼν, πεσὼν προσεχύνησε, 
xai παρῃτεῖτο τὴν ἐξ αὐτοῦ τιµωρίαν, λέγων ἄκων 
fixstv βασιλικῷ πεπεισμένος χελεύσματι, χαὶ παρ. 
εχάλει αὐτὸν ἀπελθεῖν πρὸς τὸν βασιλέα. Ἠλίου δὲ, 
ἀγγέλου αὑτῷ πορευθῆναι εἰπόντος, χαὶ μὴ προεῖ- 
σθαι, κατῃλθεν ἐχ τοῦ ὄρους, xol ἀπελθὼν, τῷ 
βασιλεῖ ἔφη * "Exel πρὸς dAAótpior θεὺν ἔστεει- 
Jac, ζητῶν εἰ ἄ]σεις, ἴσθι ὡς οὐκ ἀναστήσῃ ἐκ 
τῆς νόσου, ἀ.1ὰ τεθνἠξῃ. ᾽Απέθανεν οὖν Ὀχοξίας 
κατὰ τὴν το) προφήτου πρόβῥησιν, τῷ ἁἀδελφῷ 
Ἱωρὰμ τὴν βασιλείαν χαταλιπὠν, ὃς τὰς μὲν στήλας 
τοῦ Βάαλ, &; ἕστησεν 'Ayaà6 6 πατὶρ αὐτοῦ συν- 
ἐτριφς' τἆλλα δὲ ἀσεδὴς χα) πονηρὺς ἣν, καὶ τοῖς 
Το,εῦσ: προσεοικώς. Ἡλίου 6k ἀναλαμβάνεσθαι μέλ- 
λων, ἐπορεύθη μετὰ "Ἑλισσαιέ. Καὶ ἑἐλθὼν εἰς τὸν 
Ἰορδάνην, τῇ μηλωτῇ αὐτοῦ τὸ ὕδωρ ἑπάταξε, xol 
διπρέθη τὸ ὕδωρ, xal διῆλθον ἄμφω ἐπὶ ξηρᾶς. 
E:sa, Αἴτησαι, sins τῷ Ἐλισσαιὲ, τἰ ποιήσω 001; 
'Ὁ δὲ διπλην τν ἐν αὐτῷ τοῦ πταύματος χάριν 
τενέσθαι ἤτησεν Ex! αὐτόν. Ἡλίας δὲ φορτικὸν εἶναι 
εἶπεα τὸ αἴτημα, Hn εἰ ὄψει ἀγα λαμόανόμενον, 
γεγήσεεαἰ σοι. "Ext δὲ λαλούντων αὐτῶν, ἅρμα 
ἔμπυρον οὖν ἵπτοις ὁμοίοις ἐπέστη, xai ἤρπασκ τὸν 


adoravit, poenam deprecstus, quod invitus veni- 
Fel, jussu regis coactus, et oravit st ipse ad eum 
veniret. Elias ab angele, amoto metu, ire jussus, 
de monte descendit, et regi ait: Οκοπίαπι ad alie- 
wwm deum misieli, querens num evasurus. esses, 
scito te de morbo non surreciurum, sed brevi mori- 
turum. Obiit igitar Ochozias secundum Eli: prze- 
dictionem, Joramo fratri regno relicto, qui statuas 
Baalis a patre Achabo erectas comminuit, ille qui- 
dem cetera impius et improbus, atque parentum 
similis. Elias, m. ealum assumendus, eum Eliseo 
profectus sd Jordanem, vellere aquam percutit : 
ea percussa dirimnitur, ut ambo per siccum trans- 
irent. Deinde Eliseum petere jubet, quid sibi fieri 
vellet. Tum ille: Ut gratia spiritus, qui in te est, 
in mo conduplicrtur. Elias, etsi votum id grave 
esse diceret : tamen, Sí me in celu assumi vide- 
ris, compos, inquit, ejus fies. Dum hsee loquuntur, 
eurrus igneus cum similibus equis Eliam abripit. 
Dum sursum ferretur, vellus suum Elisso injicit : 
qu^ ille accepto, Eliam videre desiit, ac ad Jorda- 
nem reversus, periculum facit petitze ab Elia gra- 
tige, aqua vellere verberata : que cum non divide - 
retur : Ubi est, inquit, Elie Deus ? Sed cum 97 
denuo percussisset, divisa aqua, transiit. Eo viso, 
quinquaginta flii prophetarum dixerunt : Elie 
spiritus in Eliseo consedit. Eumque seeuti suut, 
quzsituri num spiritus Domini Eliam sublatum 18 


Ἠλίαν. ᾽Αναφερόμενος δὲ, την μηλωτὴν αὐτοῦ ἐπ- (; montem aliquem dejecisset, Id. Elismus principio 


ἑδῥιψε τῷ 'EXtocaié. Καὶ ὃς, λαβὼν αὐτὴν, µηχέτι 
τν ἩἨλίαν ὁρῶν, ὑπέστρεφε : καὶ ἐλθὼν εἰς τὸν 
Ἱορδάνην ἁπόπειραν ἐποιεῖτο εἰ ἔλαθε τὴν χάριν 
ὡς ἤτησε, xa ἑτάταξε τὸ Όδωρ τῇ µηλωτῇ. Τὸ δὲ 
οὗ διἠρητο. Καὶ εἶπε, Ποῦ ὁ θεὲς "HAlov ; καὶ 
ἑπάταξε πάλιν ᾿ xal διέστη τὸ ὕδωρ, xai διτλθεν. 
Ἰδόντες δὰ αὐτὸν υἱοὶ τῶν προφητῶν πεντῄῃκχοντα, 
εἶπον ' ᾿Επαγαπέπαυται τὸ ἄγεῦμα Ἡ.ίου ἐπὶ 
ἙΕαισσαιά. Καὶ ἠχολούθησαν αὐτῷ, καὶ ἑἐζήτουν 
πορευθῆναι, ἐρευνήσοντες, pij πο:ε Ἶρε τὸν Ἠλίαν 
πνεύμα Κυρίου, καὶ ἔῤῥιφεν αὐτὸν ἐφ᾽ Bv. τῶν 
ἑρέων f) τῶν βρυνῶν. Ἑλισσαιὲ δὲ οὐχ ἐπέτρεπεν, 
Ἐγχειμένων δ᾽ ἐχείνων, χατένευσε, Καὶ ἐπορεύθη- 
σαν πεντήχοντα ἄνδρες, χαὶ ἐζήτησαν τρεῖς ἡμέρας, 


negat, sed instantibus concedit. Quare viri quin- 
quaginta toto triduo quasitum non repererunt. 
Eliseum Hierichunte habitantem cives convene- 
runt, rogantes ut ejus loci aquas malas et sterili: 
tatem inducentes mutaret. Ille salem in novo sibi 
vase afferri jubet : allatum, invorato Dei nomine, 
in fontem conjicit : quo facto, aquarum amaror 
in dulcedinem est conversus, amissa omni vi 
noxia. Propheta quopiam iturus, parvos pueros per 
ludibrium, Ascende, calve, clamantes, indignatus 
exsecratur. Itaque ursi e montibus progressi pue- 
ros duos et quadraginta occiderunt. Joramus 
Achabi filius, Moabitis bellum illaturus, auxilium 
petit a Josaphato Judzez rege. Ille etiam Idumzo- 


καὶ οὐχ εὗρον. Ἑλισσαιὲ δὲ ἐν Ἱεριχῷ ἣν. Καὶ D rum regem, qui sibi pareret, se asciturum socium 


ἆλθον οἱ ἄνδρες τῖς πόλεως πρὸς αὐτὸν, δεόµενοι 
µεταθληθηναι παρ᾽ αὐτοῦ τὰ ὕλατα τοῦ τόπου ἐχεί- 
νυν, ποντρὰ ὄντα χαὶ ἀτεκνοῦντα. 'O δὲ Ev ἀγγείφ 
xitwp ἅλας αὐτῷ κομ.αθῖναι ἐςῆτησξ' xai χοµι- 
σθέντος, εἰς τὶν ΠηΥἩν τῶν ὑδάτων χαθΙχεν ἅλας 
ἐπιχαλούμενος τὸν Εεὸν, xal τὰ Όδατα ix πικρίας 
εἰς γλυχύτητα µετεθλήθησαν, xal οὐδὲν αὐτοῖς ἑνα- 
πέµει»ε β)αδερόὀν. ᾽Απιόντος δέ που τοῦ προφήτου 
'Exwca:b, παιδάρια μικρὰ χατέπχιχον αὐτοῦ, 
βοῶντα” Ἀγήδαινε, gaAaxpé. ᾽Αλγῆσας 6 ἐπὶ τούτῳ, 
κατηύξατο αὐτῶν. Καὶ ἐξηλθον ἄρχτοι ἀπὺ τοῦ ὄρους. 
xii ἀπέχτριναν ἐχ τῶν παίδων δύο xa! τεσσαρᾶ- 
x6 7:3. Ἰωρὰμ δὰ ὁ υἱὸς 'Ayax6, µέλλων χατὰ Μοαθι" 
τῶν ἑχστρατεύειν, Ἰωσαγὰτ τὸν βασιλέα τῆς "Iov- 


promittit. Ita tres reges, inita concordia, septem 
diebus per desertum abierunt. Exercitibus autem 
aqua destitutis, Eliseum adeuntes orant ut et se 
et niilites conservaret. At llle Joramo : Ad patris tui 
et matris prophetas, inquit, abito, et jurat, si absque 
Josaphato esset, se ne verbum quidem ei responsu- 
rum fuisse. Deinde quemdam vocari jubet, qui psal- 
leret. Eo psallente, spiritu Doinini afflatus Eliseus, 
jubet multas effodi scrobes juxta torrentem ; visuros 
enim torrentem plenum, neque vénto spirante, ne- 
que imbre depluente : ac poturos ad satietatem, et 
hostium potituros. His predictis, postero, die mano 
et torrentis alveus impletusest, adeo ut redundaret 
et omnis illius terre super(icies stagnarct. Sole orto, 


191 


JOANNiS ZONARUE 


192 


igni ejus radii, im aquas incidentes, effecere ut A δαίας ἡβίου συμμαχῆσαι αὐτῷ. Ὅ δὲ xol τὸν Ἴδυυ- 


rubicundze apparerent. Moabitse igitur in montibus 
castramotati, et ex alto despicientes, sangoinem 
esse putavere , suspicati, orto inter reges dissidio, 
milites sesé invicem trueidasse. Et dum incompo- 
sito agmine ad spoliorum direptionem properant, 
ab hostibus cireumwenti, alii ceduntar, alii ín 
fugam vertitur: quos lemeeli persecuii, in 


palu» βασιλέα  Üksixovta αὑτῷ προθλάδεσδαι 
σύμμαχον ἐπηγγείλατο. “Ενωθέντες ὃ' οἱ τρεῖς 
βασιλεῖς, διὰ τῆς ἑρήμου ἀπῄεσαν φ᾽ ἡμέρας Enti, 
καὶ τὸ ὕδωρ ἐπέλειψε tol; στρατεύµασιν. "HiOev 
οὖν πρὸς Ἑλισσαὰ οἱ τρεῖς βασιλεῖς. xai ἑδέοντο 
σώζειν αὐτοὺς καὶ τὴν στρατιάν. Ὁ δὲ τῷ Ἱωρὰμ 
ἔφη ' Πρὸς τοὺς πατρός σου καὶ τῆς µητρές σου 


Moabitidem $8 impressione faeta, et urbes evet- 
terun£, et regionem devastarunt, Rex autem Moa- 
bitarum, in urbem reversus, &lium stum pritege- 
nitum in murum adductum, ex desperatione im- 
mojatum, adolet deo. (juo reges conspecto, miserti 


ἆπιθι προφήτας " xai ὤμοσεν αὐτῷ μὴ ἂν &ro- 
πριθῆναι αὐτῷ «et. μὴ δια Ἰωσαφάτ. Εἶτα φἀλλοντά 
εινα χληθῆναι ἐκέλευσθ, ὙἙάλλοντος ὃ &xelvou, 
πνεῦμα Κυρίου ἐνέπνευσε τῷ προφήτῃ, xai ἑπέταξε 
κολλοὺς βόθρους ὀρύξαι παρὰ τὸν χείµαῤῥον ' "Od«- 
illius eo loci redacti, obsidionem solverunt, Josa- σθε γὰρ, ἔφη, πλήρη τὸν χείµαῤῥον, οὔτε «νεύμα- 
pbatus autem, Hierosolyma reversus, obilt annD «oc πνεύσαντος, o00' ὑετοῦ γεγονότος, xai πίεσθε 
setatis sexagesimo, regni vicesimo quinto, vir pias B εἰς xópov, καὶ τῶν ἐχθρῶν κχυριεύσετε. Καὶ ὁ μὲν 
et justus : multisque liberis relictis, natu maxi- οὕτως προείρηχεν. Ἔωθεν δὲ τῇ ἑπαύριον ὁ χείµα- 
mum Joramum $uecessorem designavit, Israelitico — jo; ὑδάτων ἐμπέπληστο ^ καὶ πλημμύρας Υενοµέ- 
regi cognominem avunculo suo. νης, ἅπαν «b πρόσωπον τῆς γῆς ἐχείνης τὸ ὕδωρ 
ἐχκάλυψεν. ᾽Ανατείλαντος δὲ τοῦ doo πυρώδους, xaX προσθάλλοντος τοῖς ὕδασιν, ἐρυθρὰ ταῦτα πρὸς τὶν 
αὐγὴν τοῦ ἡλίου ἑφαίνοντο. Οἱ οὖν Μωαθῖται kv τοῖς ὄρεσιν ἑστρατοπεδευνότνες, χαὶ ὑψόθεν χατασκοπούν- 
τες, αἷμα vb ὕδωρ ὑπολαδόντες, καὶ νοµίδαντες τοὺς βασιλεῖς πρὸς ἀλλήλους µαχέσασθαι, καὶ ἀποχτεῖναι 
ἀλλήλους τοὺς στρατιώτας αὐτῶν, ὤὥρμησαν ἀθυντάχτως εἰς τὴν τῶν σχύλων διαρπαγἠν. Καὶ τῶν 
ἐχθρῶν περιστάντων αὐτοὺς, οἱ μὲν ἀνῃρέθησαν, οἱ δὲ ἔφυγον, Οἱ δὲ Ἱσραηλίται, διώκοντες. εἰς τὴν 
Μωαδίτιν ἐνέδαλον, καὶ τὰς τε πύλεις καθεῖλον, καὶ τὴν χώραν ἠρήμωσαν. ᾿Ὁ βασιλεὺς δὲ Μωὰδ εἰς τὴν 
πόλιν ἐκανελθὼν, «bv πρὠτότοχον αὐτοῦ ἐπὶ τὸ τεῖχος ἀναγαγὼν, ἐξ ἀπογνώσεως ἔθυσε, xax ὡλοχαύ- 
τωσε tp θιῷ. Τοῦτο οἱ βασιλεῖς ἑδόντες, xol τῆς ἀπογνώσεως ἐχεῖνον οἰχτείραντες, ἕλυσαν τὴν πολιορ- 
χίαν. Ἰωσαφάὰς δὲ, ἐκανελθὼν εἰς Ἱεροσόλυμα, τελευτᾷ, ζήτας μὲν ἔτη ἑξήκοντα, βασιλεύσας δ' ix 
φεύτων πέντε καὶ εἴχοσι, &vhp Ὑενόμενος θεοσεθῆς τε xa δίχαιος. Πολλοὺς δὲ παΐδας λιπὼν, διάδοχον 
τῆς βασιλείας τὸν πρεαθύτατον ἑἐποιῆσατο, Ἰωρὰμ χεχλημένον ὁμωνύμως τῷ ἸἹσραηλιτῶν βασιλεῖ, µη- 


τραδἐλφῳ ὄντι αὐτοῦ. 


XVI. Eliseum Samaríz degentem muller qux- C 


dam vidua convenit, miserabiliter conquerens, 
quod solvendo non sit, liberos suos a feneratore 
in servitutem abripi. Éam propheta rogat, quid 
habeat in dibus. Qux cum sc nihil habere nisi 
pauxiltum olei responderet, jubet ut multa vasa 
utenda petat, et in omnia de oleo infundat. Quo 
jla facto, vasa omnia plena esse oleo prophete 
nuntiat : quo ille vendito, eám creditori satisfa- 
cere, et quod supersit ad usum domesticum con- 
ferre Jubet. Idem Sunamitidi, cujus hospitio ute- 
batur, ουδ liberis praedixerat, parituram esse 
filium : itaque factum est. Verum puer jam gran- 
diusculus obiit. Itaque mulier ad Eliseum in Car- 
melum venit, et, pedibus ejus advoluta, caulamita- 
lem suam deplorat. Ille discipulum Giezim, dato 
baculo suo, quem puero mortuo imponeret, cum 
ea abire jubet. Sed jurante muliere se non disces- 
suram nisi ipse secum abiisset, paret propheta, 
puerum in lectulo jacentem invenit, precatus le- 
eium eonscendit, puero incubat, in eum sufflat : 
quod cum septies fecisset, mortuus reviviscit, et 
mátri vivus a propheta restituitur. Inde Galgala 
profectum, cum fame laboraretur, filii propheta- 
rum conveniunt : quibus cum a famulo aliquid 
elixari jussisset, ille ex agro herbas colligit, qui- 
bus et cucurbita silvestris (toxicum id est) admista 
erat , cocias apponit. ΜΗ, cucurbita animadversa, 


1Q'*. Ἐν Σαµαρείᾳ δὲ τῷ Ἑλισσαίῳ διάγοντι npZc- 
εισι γυνή τις χεῖρα ἁποχλαιομένη, ὅτι χρεωστοῦσα 
xaX μὴ ἔχουσα τὸ χρέος ἀποδοῦναι, τοὺς υἱοὺς ἀφαι- 
ρεῖται παρὰ τοῦ δανειστοῦ, εἰς δούλους αὐτῷ ἐσομέ- 
νους. 'O 5k προφήτης, ^l Ev τῷ οἴχῳ ἔχει, tipa 
αὐτὴν. Ἡ δὲ οὐδὲν ἕτερον ἔφη f] βραχύτατον ἔλαι»ν. 
Καὶ ἔνετε[λατο a01fj χρῄσασθαι ἀγγεῖα πολλὰ, xol 
ἐπιχεῖν Ex τοῦ ἑλαίου ἓν ἅπασι. Πεποίηχε τὰ χε- 
λευσθέντα τὸ Υύναιον, xal πάντα ἑλαίου ἐπλήσθη- 
σαν, xal ἀνῆγγειλε τῷ προφήτῃ τὸ γεγονός. Κάχεῖ- 
vo; ἁἀποξόσθαι τὸ ἔλαιον συνεθούλευσε, καὶ ἀποτίσαι 
τὸ χρέος, χαὶ τῷ περισσῷ εἰς διοίχησιν χρήσασθαι. 
Ἐενισθεὶς δὲ παρὰ τῆς Σουναμἰτιδος, xal ἓν τῇ οἰχίᾳ 
αὑτῆς ἀναπαυόμενος, μη ἐχρύσης παϊΐδα, προεῖπεν 
αὑτῃ συλλήφεσθαι χαὶ τεχεῖν υἱόν. Καὶ χατὰ τὶν 
τοῦ προφῄτου πρ΄ῤῥησιν ἔτεχεν. ᾿Αδρυνθὲν δὲ τὸ 
παιδίον τἐθνηκεν. Ἡ δὲ vovh πρὺς τὸν Ἐλ)ισααῖον 
εἰς τὺ Καρμήλιον ἀπελήλυθε, xol πεσοῦσα παρὰ 
τοὺς πόδας αὐτοῦ, τὴν συμφορὰν ἀπεχλαίετο, Ὁ δὲ 
τῷ φοιτητὴῇ αὑτοῦ Τιεξι ἑνετείλατο ἀπελθεῖν, δοὺς 
αὐτῷ τὴν ἑαυτοῦ βακτηρίαν, ἵνα ἐπίθηται αὐτὴν τῷ 
τεθνεῶτι παιδί. Καὶ ἡ Yovh ὤμοσε μὴ ὑποσέρέ- 
qat, εἰ μὴ αὐτὸς αὐτῇ συμπορεύσεται. ᾿Επείσθη 
οὖν ὁ προφήτης, xai ἀπελθὼν εὗρε τὸ παιδάριον 
ἀναχεχκλιμένον ἐν τῇ χλίνῃ αὐτοῦ * Χα] προσευξά- 
µενος ἀνέδη ἐπὶ τὴν κλίνην, xaX συνανεχλίθη τῷ 


᾿παιδαρίῳ, xal ἐνεφύσησεν εἰς αὐτύ. Καὶ ἑπτάχις 


οὕτω τοῦ προφήτου ποιῄσαντυς, ἀνερωώῦπ ὁ tel vn- 


ιο 


ANNALIUM LiB. i. 


194 


χὼς, καὶ ἔδωκεν αὐτὸν *fj μητρὶ αὐτοῦ ζῶντα. "Exel- A prophetam iaclémarunt fanquam evestigie morie 


θεν ἀπῆλθεν εἰς Γάλγαλα. Kot fv λιμὰς, xol οἱ υἱοὶ 
τῶν προφητῶν Ίκασι πρὸς αὐτόν. Ὁ δὲ τῷ διαχόνῳ 
αὐτοῦ ὀπέταξεν ἑτοιμάσαι αὐτοῖς ἕψχμα. Καὶ αυν» 
ἑλεξεν ἐκχεῖνος ix τοῦ ἀγροῦ λάχανα, οἷς xat τολύπη 
συνανεκέµικτο. Ἡ δὲ βοτάνη ἑστὶ δηλητήριος. Καὶ 
ἑφήσας προσήγαχγε τοῖς ἀνδράσιν * ἑσθίοντες δὲ ἐπέ- 
γνων τὴν τολύπην, xal πρὸς τὸν προφήτην ὡς τεθνη» 
ξόμενοι ἐξεθόησαν. 'O δὲ ἄλευρον χελεύσας ἐμθαλεῖν 
εἰς τὸν λέύητα, ἑἐπέτρεψε φαγεῖν, καὶ οὐδενί «t 
γέγονεν ix τῆς τροφῆς πονηρόν. ᾿Ενεγχόντος ὃ 
αὐτῷ τινος ἄρτους εἴχοσι, xol παλάθας, ἑνετείλατφ 
τῷ ὑπτρέτῃ αὑτοῦ παραθεῖναι τῷ λαῷ ταῦτα. 
Tou 6£,TÍ ἂν ]έγοιτο ταῦτα πρὸς ἄγδρας ἑκατὸν, 
εἰρηχότος ' Αὺς, εἶπε, ταῦτα, καὶ ἐσθιέτωσαν 


turi. llle farina inlebetem injeeta eos vesci jubet, 
Quo facto, mihil ex ee cibo incommodi senserunt. 
Cum quidam ei yanes viginti attulisset ac. paluthas, 
ministrum ea populo apponere jubet. 99 Qui cum 
dieeret: (uid ista ad centum viros ? D«to, inquit, ut 
vescantur : nam et saturabuntur, et aliquid supererit. 
Et ita factam est ut iHe dixerat. Erat quidam Nee- 
man nomine, magnae apud Syriz regem auctorita- 
tis, lepra infectus. Cujus uxori cam mulier israc- 
litiea bello capta serviens, dixisset, siad Eli- 
$$?um prephetam abiret herus suus, morbum ejus 
euratum iri, ea verba uxor marito, maritus regi 
Syris refert, Rex vero litteras scribit ad regem 
Israelis de Necmanis curatione. Ipse Neeman, sum- 


χορεσθήσονται yàp, xal xatodslyrovo« περισ- B piis decem argenti talentis et sex mille aureis, et 


σεύµατα. Καὶ εἰς ἔργον ὁ λόγος ἐγένετο. Νεεμάν 
δε, μέγας ὧν παρὰ τῷ βασιλεῖ Σνρίας, λελέπρωτο. 
Καὶ νεάνιδο αἰχμαλωτισθείσης Ἰσραηλίτιδος, ἡ 
Tow Νεεμὰν δούλην ἔσχεν αὐτὴν. "μτις ἔφη πρὸς 
τῖν χυρίαν αὐτῆς, ὡς, El ἀπῆλθεν ὁ xopi; pov 
πρὸς τὸν προφήτην Ἑλισσαιὶ, ἁπηλλάχη ἂν τῆς 
νόσου αὑτοῦ. Ἡ δὲ τῷ ἀνδρὶ τοὺς λόγους ἀπήγγευε 
της νεάνιόος, xal Νεεμὰν τὰ λαληθέντα τῷ βασιλεῖ 
Συρίας ἀνήνεγχε. Καὶ ὁ βασιλεὺς ἐπιστολὴν ἑκτίθε- 
ται περὶ τοῦ θεραπευθΏναι τὸν Νεεμὰν πρὸς τὸν 
βασιλέα τοῦ Ἰσραἡήλ. Νςεεμὰν δὲ, λαθὼν δέχα τά- 
Ἄλντα ἀργύρον, xoi ἐξαχισχιλίους χρυσοὺς, καὶ 
δέγα ἀἁλλασσομένας στολὰς (64), ἑπορεύθη ἐπὶ Σα- 
µάρειαν, xal την ἐπιστολὴν τῷ ῥασιλεῖ ἐνεχείρισεν. 
Ὁ δὲ, ἀναγνοὺς αὐτὴν, διέῤῥηκε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, 
λέγων, ὅτι Πρόφασιν καθ) ἡμῶν ὁ βασιλεὺς Συρίας 
ζητεῖ. Ἐλισσαιὲ δὲ, ταῦτα μαθών, ἘἙλθέτω πρός pa 
ὁ Νεεμὰν, µεµήνυχκε τῷ βασιλεῖ Ἱσραβλ. Καὶ ἑλ- 
θόντε στείλας δεδήλωνεν ἀπελθεῖν εἰς vov "lop- 
δάνην, xat λούσασθαι ἑπτάχις, xal οὕτω τῆς λέπρας 
ἁπαλλαγήσεσθαι. Ὠργίσθη δὲ Νεεμὰν, ὅτι μὴ 
ἐξηλθε πρὸς αὐτὸν ὁ προφήτης, xai ηῦξατο, χαὶ 
ἐπέθετο αὐτῷ τὴν χεῖρα. Καὶ ἀγανακτῶν ὑπεχώρει, 
λέων ΄ Obx clot ποταμοὶ παρ᾽ ἡμῖν ὑπὲρ τὸν Ἱορ- 
δάνην; Πορευθεὶς λούσομαι ὃν αὐτοῖς, xal χαθα- 
ρισθήσοµαι, Ὑπερχωροῦντι δὲ εἶπον αὐτῷ οἱ θερά- 
πον-ες Ποίησον τὸν τοῦ προφήτου λόγον, ῥάδιον 
ὄντα. Καὶ κατέθη Νεεμὰν, χαὶ ἑθακτίσατο ἐν τῷ 


decem stolis lautioribus, Samariam proflciscitur, 
litterasque regi tradit. Quibus ille lectis, vestes 
suas laeeravit, Syris»? regem causam contra se quiz- 
rero dicens. Eo cognito, Eliseus ad se Neema- 
xem miti jubet : qui cum venisset, septies ín 
Jordane lavandum esse, per nuntium ei si;nificat, 
sic lepra iri liberatum. Neeman vero, iratus quod 
sibi prepheta non obviam egressus esset ac mani- 
bus impositis vota fecisset, per indignationem 
discedit : quasi vero Syria non haberet flumina 
Jordane meliora, in quibus si lavisset, mundare- 
tur. Sed inter abeundum, monitus a famulis ut 
prophele pareret monitis, quse nihil d:flicile com- 
pleeterentur, obtemperat, ei septies in Jordane 
mersus mundalur : ac reversus, gratiis prophete 
acts, confiüetur Bon esse alium Deum preter 
Israelitieum, petens ut inuneris aliquid acciper.t. 
Verum illo recusante, discedit. Giezis autem eun 
persequens : Propheta, inquit, me misil, ut argenti 
talentum, et duas stolas acciperem, qua det egenti- 
bus, qui illum modo convenerunt. lis acceptis, Giczis 
ad Elieoum redit. Qui cum factum illius cogno- 
visset , ei dixit: (Quia pecuniam εί vestes a. Nee- 
mane accepisti, lepra illius tibi et semini «o adha- 
rescel, S ille leprosus exit. Prophetarum autem 
füiis ad Jordanem ligna casum profectis, ut sibi 
tabernacula conetituerent , Eliseo comitante , cu- 
jusdam seeuris elapsa eapulo in flumen deecidit. ]s 


Ἰορδάνη ἑ-ιτάχις, καὶ ἑπαθαρίσθη’ καὶ ἀναστρέφας D prophetam vocat, et locum monstrat ubi demer« 


πὐχαρίατει τῷ προφήτῃ, xai μὴ εἶναι Θεὸν ἕτερον 
ὠμελόχει παρὰ τὸν ἐν τῷ Ἱσραὴλ, καὶ ἡξίου αὐτὸν 
λαθεῖν τι ἐξ ὧν ἑχόμιζεν, Ὁ δὲ ἀπήνηνατο, καὶ 
ὑπέστρεφς Νεεµάν. l'ueQ δὲ χατεδίωςεν αὐτὸν, xai 
εἶπεν Ὁ προφήτης ἀπέστει]έ µε «Ἰήψεσθαι 
ἁπὸ coU εἆλαντο) ἀργυρίου, xal δύο στο.ἰὰς, 
δοθησόµενα δεοµέγοις τισὶν ἄρτι προσεἀθοῦσιν 
αὐτῷ. Καὶ ἔδωκεν αὐτῷ Νεεμὰν. καὶ ὑπέστρεφε 
Tum πρὸς Ἑλισσαιέ, Ἔγνω ξὲ ὁ προςήτης ὃ εἶρ- 


sum csse ferrum. At ille, cum lignam injecisset , 
emersit ferrum : idque supernatans aqux recipit 
is qui amiserat. Cum rex Syri» Joramum Israelita- 
rum rcgem per insidias captaret, 100 Eliseeus 
misso numiio eum menet ut eaveat, nec venatum 
egrediatur. Paret ille. Ader, frustratus insidiis, suoa 
proditionis suspectos habere : illi affirmare non 
se , sed Eliemum prophetam arcana regi nuntiare. 
Mittit igitur exercitum Dothaim ad prophetam ϱ3- 


Vorie lectiones et note. 


(64) 'AAaccopuérac ctcAde. Vetus Bibliorum 
translatio, decem mutatoria vestimentorum. Castalio 
lauiivres vestes convertit, quem secutus est Wol- 


fius. Vide Gloss. med. Lat. in M wtatorium, el Gloss, 
med. Grzcit. In Ἀλλάσσειν. 


JOANNIS ZONATUE 


196 


pieadum , a quo minister illius urbein. circumdae A vacco τῷ Γιεζὶ, xat εἶπεν αὐτῷ; "Orc ἐλάδες có 


tam videns, perterritus, rem propbetm nuntiat. Αὲ 
ille timere vetat, ac Deum orat ut famulo de- 
monstrel quoniodo ipse divinitus  eustodiatur, 
Quo impetrato, videt famulus prophetam curribus 
et equis igneis vallatum : qui denuo precatus, bo- 
Slium oculos perstrinxit, et ad eos egressus : Me 
sequimini, inquit, et tradam vobis Eliseum. Se- 
quuntur illi et oculis et animis obczcalis. Quos 
cum Samariam perduxiaset , regem jubet eos suis 
copiis circumdare : et Deum orat ut caliginem illo- 
rum oculis amoveret. Quo facto Syri se ip hostium 
medio versari vident. Verum Eliseus neminem 
eos ledere patiebatur, sed consulebat ut accepti 
hospitaliter incolumes dimitterentur. Joramus rex 
prophete monitis diligenter paret : illi discedunt. 
Regi quid aeciderit nuntiant. Syrus audita re ob- 
stupescit. 


ἀργύριον καὶ τὰ ἱμάτια ἀπὸ «c ἄεεμὰν, ἡ Ἱέπρα 
ἑκείνου κο.ἑηθήσαταί σοι καὶ v σπἑρµαεί cov. 
Καὶ ἐξῆλθε λελεπρωμένος.Οἱ υἱοὶ δὲ τῶν προφητῶν 
οἱ μετὰ Ἑλιασαίου ἐπορεύθησαν εἰς τὸν 'lopbávnv 
τεμεῖν ξύλα, ὡς ἂν ποιῄσωσιν ἑαυτνοῖς σχηνάς * 
καὶ ᾿Ελισσαῖος αὐτοῖς αυνεπορεύετο. Τεμνόντων δὲ 
τὰ ξύλα, ἑνὸς τὸ τῆς ἀξίνης σιδήριον ἑνέπεσεν εἰς 
&bv ποταµόν. Καὶ ὁ τῆς ἀξίνης χύριος τὸν προφήτην 
ἐπεχαλέσατο, xal τὸν τόπον ὑπέδειξεν αὐτῷ lv ᾧ 
χατέδυ ὁ σίδηρος. Ὁ δὲ, ξύλον λαθὼν, ἐνέδαλεν ἐχεζ. 
Καὶ ἀνέδυ τὸ σιδήριον, καὶ ἐπιπολάσαν ἔαδεν 
αὐτὸ ὁ ἀπολέσας αὐτό, Ὁ δὲ βασιλεὺς Συρία; ἑνέ- 
ὅραν ἐκάθισεν, ἵν ἔλῃ τὸν βασιλέα εν Ἰωράμ. 
Απέστειλε δὲ ὁ ποοφήτης πρὸς Ἰωρὰμ φυλάττεσθαι 


B αὐτῷ ἐντελλόμενον, xai ph ἀπιέναι πρὸς θήραν. 


Καὶ ὁ μὲν οὐκ ἐξῄει. ΄Αδερ δὲ, τῆς ἐπιθουλῆς ἆμαρ- 
T&v, τοὺς οἰχείους ὑπώπτενε Ὑίνεσθαι προδότας 


τῶν βεθουλευμένων αὐτῷ. Φησάντων δ) ἑχείνων οὐκ αὐτοὺς, ἀλλὰ τὸν προφήτην Ἑλισσαῖου µηνύειν 
αὐτῷ τὰ ἀπόῤῥητα , στέλλει ἓν Δοθαῖν αεράτενµα, ἵν' αὐτὸν λάδοιεν. ἹΙδὼν δὲ τὸν λαὺν χύχ)ῳ τῆς 
πόλεως 6 τοῦ προφῆτου διάχονος, περιδεὴς ἐγένετο, πρὸς αὐτὸν ἀναγγέλλων sb πρᾶγμα. Ὅ δὲ, Mi 
ὃξῦθι, ἔφη * καὶ ἰχέτευσε τὸν Θεὸν δεῖξαι τῷ διαχόνῳ αὐτοῦ, ὅπως φυλάττεται παρ) αὐτοῦ. Καὶ 
δέδωκεν ὁ θεὸς τῷ θεράποντι τοῦ προφῄτου χάριν ἰδεῖν αὐτὸν ἅρμασι χαὶ ἴπποις πνρίνοις χεχυχλωµένον. 
Ἡμαύρωσε δὲ ὁ προφήτης προσευξάµενος xal τὰ ὕμματα τῶν ἐχθρῶν. Καὶ ἐξελθὼν πρὸς αὐτοὺς ἔφη ' 
"AxoAovOsizá uou, καὶ δώσω εὐν 'EAwcaior ὑμῖν. Οἱ ἂλ εἴποντο, xal τὰς ὄψεις βεδλαμμένοι xal τὴν 
διάνοιαν. ᾿Απαγαγὼν δὲ αὐτοὺς εἰς Σαμάρειαν , περιστῆσαι αὐτοῖς τὴν αὐτοῦ δύναμιν τῷ βασιλεῖ 
ἐνετείλατο. Καὶ τὸν Osby ᾖτει περιαιρεθῆναι τὴν ἀχλὺν ἐκ τῶν ἑμμάτων αὐτῶν. Περιαιρεθείσης δὲ, 
εἶδον ἑαντοὺς οἱ Σύροι µέσον ἑἐμπεριειλημμένους τῶν πολεµιων. Ελισσαῖος δὲ οὐδένα ἀπιθέσθαι αὑτοῖς 
παρεχώρει, ξενίσαι δὲ μᾶλλον, καὶ ἀπολῦσαι ἀπαθεῖς συνεθούλευε. Φιλοτίμως οὖν ὁ Ἱωρὰμ ἑστιάσας 
αὐτοὺς, xatà τὸν τοῦ προφήτου λόγον àgtxtv. Οἱ δὲ ἀπῆλθον, xal τὰ γεγονότα τῷ ἑαυτῶν βασιλεῖ 


διηγήσαντο * xai ἐξεπλάγη. 


XVII. Post hzc cum omnibus suis copiis Sama. C 


riam obsidet, in qua tanta fames orta est, ut ca- 
put asini quinquaginta nunimis argenteis veniret, 
et sextarius columbini fimi, totidem. Cum autem 
rex Joramus monia circumiret, inelamat eum mu- 
liercula, conservari se petens ; quam ille cibum pe- 
tere suspicans, cum indignatione : Mihi neque area 
est, inquit, neque torcular : quemodo te conservem? 
Sed illa judicium pelere se dicente, causam agere 
jubet. Ibi mu'ier :  Pepigi, inquit, cum vicina mea, 
ut filios nosiros mactemus, et alternis diebus altera 
alteram alat. Nunc cum ego meum mactarim, illa 
son siat conventis. His rex auditis, ingenti. dolore 
affectus, et laceratis vestibus suis, prophete ira- 
scitur quod mala ista precibus non averteret, ac 
percussorem contra illum mittit. Sed Eliseus ε- 
tui discipulorum id predixerat : Homicide , in- 
quit. flius misit qui me pertmat, sed voe clausis 
foribus aditu percussorem prohibete : sequetur. enim 
rez mulalo consilio. ltaque facium est : nam Jora- 
mus, omissa priore cogitatione, properanter 101 
ad prophetam venit, expostulans, quod eerumnarum 
depulsionem Deum non exoraret. At ille : Cras, in- 
quit, duo sata hordei siclo vendentur, et. similaginis 
satum. tantidem. Tum quidam ex regis comitibus: 
Incredibilia, ait, propheta, dicis. Cui ille: Que pol- 
licitus sum, inquit, videbis : sed ob incredulitatem, 
iis non frueris. Ea igitur nocte sonitum curruum, 


IZ'. Μετὰ ταῦτα δὲ πανστρατιᾷ παρελθὼν cl; Ea- 
µάρειαν ὁ βασιλεὺς Συρίας, ἐπολιόρχει αὐτὴν. Kat 
ἐγένετο λιμὸς σφοδρότατος kv abi], ὥστε χεφαλὴν 
ὕνου πεντήχοντα νομισμάτων ἀργύρου πραθῆναι, 
xai ξέστην χόπρου περιστερῶν πεντήκοντα νοµι- 
δµάτων ὁμοίων. Too δὲ βασιλέως Ἰωρὰμ περιιόντος 
τὸ τείχος, ἐδόησε γύναιον’ Σῶσον, ὦ βασιλεῦ. Ὁ δὲ 
νοµίσας τροφὴν αἰτεῖν τὴν γυναῖκα, Πόθεν σε 
σώσω, βασφημήσας αὑτὴν, ἔφη, µήτε d λωνός 
pot, μήτε Anroo ὑπαρχούσης; Τῆς δὶ χρίοιν αἱ- 
τεῖν εἰπούσης, λέγειν ἐπέτρεφε. Καὶ ἡ γυνὴ, Συγ- 
θήκας, εἶπεν, ἐθέμη» μεθ ἑτέρας γυναικὸς γει- 
tribe nc μοι, θῦσαι τὰ τέκνα ἡμῶν, καὶ ἀνὰ µίαν' 
ἡμέραν à AA Aac θρέγαι. Κἀγὼ μὲν τὸ ἐμὸν ἔθυσα, 
Ἡ δὲ παραθαίνει τὰ ὡμολογημένα. Τούτων ἀχούσας 
ὁ βασιλεὺς, ὑπερήλγησε, καὶ τὴν ἑσθῆτα διέῤῥῥηξε. 
Καὶ κατὰ τοῦ προφήτονυ ἑξύργιατο, ὅτι μὴ δέοιτο 
τοῦ Θεοῦ λῦσαι τὴν χάχωσιν, xal τὸν ἀποχτενοῦν- 
τα αὐτὸν ἔπεμψεν. Ἑλισσαῖος δὲ, τοῖς φοιτήταξς 
ὁμιλῶν, προεῖπεν αὐτοῖς, ὅτι 'O τοῦ φονέως υἱὸς 
χγανεῖν µε ἀπέστειλεν". ἀ 1) ὑμεῖς, τὴν θύραν 
χ.είσαντες, χωλύσατε τὴν εἴσοδον εῷ σφαγεῖ» 
era. γὰρ µεταμεμεΛημένος ὁ βασιλεὺς. Καὶ 
οἱ μὲν xavà τὸν τοῦ προφήτου λόγον ἐποίησαν 
Ἰωρὰμ δὲ, μµεταθονλευσάμενος, σπεύδων πρὸς 
τὸν προρήτην ἀφίχετο, xal ἠτιᾶτο αὐτὸν, ὅτι 
μὴ δέἑοιτο τοῦ Θεοῦ λῦσαι σφἰσι τὰ λυπηρά - 
δὲ, Δὕριον», ἔφη, δύο σάτα κριθῆς πραθήσεται 


197 


ANNALIUM LIA. 1T. 


198 


cixov, xal σεμιδάῖρως σάτον oixAov. Kal τις A equorum et armorum, et multitudinis f(remitum in 


τῶν ἑπομένων τῷ βασιλεὶ, Ἄπιστα, ἔφη, «έχεις, 
Άροφητα. '8 δὲ, "Oyye; pàv, ἔφη, τὰ ἐπηγτολμέκα, 
οὐκ ἁποΛαύσεις δὲ αὐτῶν διὰ τὴν ἀπιστίαν. 
Κατὰ δὲ τὴν νύκτα ἐχείνην χτύπον ἁρμάτων, ἵππων 
τε xal ὅπλων xai πλήθους ἁλαλαγμῶν ἐνεποίησεν ὁ 
8:5; τῶν Σύρων sal; ἀχοαῖς. Οἱ δὲ, συμμαχιχὺν 
προσλαθέσθα. πολυ τὸν Ἰωρὰμ οἰηθέντες, καὶ 
ἐπέρχεσθαι σφίσι, λιπόντες τὸ στρατόπεδον, περι- 
ó:C« ἁἀπεδίδρασχον. Λεπροὶ δὲ τέσσαρες ἄνδρες 
Ejo τῆς πόλεως σαν, τοῦ νόµου τοὺς λεπροὺς 
:«χελεύοντος ἐξωθεῖσθαι τῶν πόλεων. Οἱ γοῦν λεπροὶ 
ἔχεῖνοι, Ίδη τῷ λιμῷ φθειρόµενοι, προσελθεῖν τῇ 
των Σύρων παρεμδολῇ ἐθουλεύσαντο, λέγοντες ὡς 
H φείσονται ἡμῶν, xal τραφέντες ζησόμεθα, 
ἡ ἆἁλαιρεθέντες, τῶν κακῶν ἀπαα.1αγησόμεθα. 
"Hxov οὖν ὄρθρου πρὸς τὸ τῶν Σύρων στρατόπε- 
δ.ν, xai οὐδεὶς αὐτοῖς ἑωρᾶτο. ΠαρΏλθον εἰς µίαν 
σχηνη», καὶ κενην ἀνθρώπων κατέλαδον. Ἐξ ἐχεί- 
vt; Eig ἑτέραν µετέθησαν, χἀχείνην ἔρημυν οὖσαν 
εὑρήχασ.. Καὶ εἰς πλείους δὲ µεταθάντες, ὡς οὐδενὶ 
ἐνετύγχανον, πρῶτον μὲν ἔφαγόν τε xal ἔπιον, εἶτα 
χρυσο) τε καὶ ἀργύριον καὶ ἐμάτια λαθόντες ἐχεῖ- 
ϐ5ν, ἔχρυφαν' xai οὕτως εἰς τὴν πόλιν ἑλθόντες, τὸ 
γεγονὸς ἀνέχρυπτον. "O δὲ βασιλεὺς, ἀχκούσας, ἑνέ- 
δραν εἶπεν εἶναι τοῦτο τῶν πολεµίω»ν, xai μὴ mpo- 
Tiva: διεχελεύξτο, τοὺς δὲ χατασχοπίσοντας ἔπεμ- 
viv. O? ἀπελθόντες, ἑνέτυχον μὲν οὐδενὶ παρὰ τὴν 
ὁδὸν, πλξρη δὲ αὐτὴν ἱματίων, xal σχενῶν εὔρι- 
uxov. Ταῦτα μαθὼν ὁ βασιλεὺς διαρπάσαι τὴν 
παρεμξολὴν τῷ πλήθει ἐπέτρεφεν. "Ο0εν τοσαῦτη 
ἀφθονία τῶν ἀναγχαίων ἐγένετο, ὡς δύο σάτα χρι- 
(5; σίχκλου πωλεῖσθαι, σάτον δὲ σεµιδάλεω». Τὸ δὲ 
cátow ἐστὶν Ἰταλικὸν ἡμιμέδιμνον. Μόνης δὲ τῆς 
ἀφθονίας ἑχείνης οὐκ ἁπώνατο ὁ τοῦ βασιλέως 
τριστάτης, xatà τὸν τοῦ προφήτου λόγου, ὃς τῇ 
αὐτοῦ προῤῥήσει Ἱπίστησε' συῤῥεύσαντος γὰρ τοῦ 
πλήθους ἐπὶ τὴν πύλην τῆς πόλεως, συνεπατήθη, 
και τέθνηχεν. Ὁ δὲ βασιλεὺς Δαμασχοῦ μετὰ τα” τᾶ 
ἑνόσησς. Καὶ ὁ ᾿Ε)ισσαῖος ἀπῆλθε τότε πρὸς Δαμα- 


Syrorum auribus excitavit Deus. Qui, maguas 
auxiliares copias advenisse Joraumo rati et coutra 
se ire, castris relictis trepide aufugiunt. Leprosi 
autem quatuor extra urbem; erant (nam iis habitare 
in urbibus lege interdictum est), qui, fame pene 
enecti, cagtra Syrorum ingredi decreverunt. Nam 
aut parcent nobis Syri (inquiunt), ciboque potiti vive- 
mtis, aut interfecti malis liberabimur. Veniunt dilu- 
culo ad castra Syrorum, vident neminem : unum 
tabernaculum intrant, vacuum id hominibus de- 
prehendunt. Ex eo in aliud transeunt, illud etiam 
deserium inveniunt: in plura progressi, cum in 
neminem incidissent, primum edunt et bibunt, 
deinde aurum, argentum , vestem ablata, occultant : 
et ingressi urbem, rem nuntiant. Qua rex audita, 
Syrorum insidias -eas esse dicit, suos ab egressu 
deterret : speculatores mittit, qui {η itinere in ne- 
minem inciderunt, sed castra plena vestibus et vasis 
repererunt. Tum rex castra populo diripienda dat: 
unde tanta rerum necessariarum copia exstitit, ut 
duo sata hordei siclo venirent, et satum similagi- 
nis tantidem. Est autein satum semimedininus Τια- 
licus. Ejus ubertatis fructum non coepit regis ille 
satelles, quemadmodum propheta dixerat, ob abro- 
gatam verbis illius fidem ; nam inultitudine populi 
ad portam confluente, obiritus est. Post bxc rex 
Damasci zgrotavit. Eliseus autem tum Dama- 
scum abiit: cujus adventu zger audito, misso Azahele 
ex honoratioribus ministris, percontatur an viclu- 
rus esset, mnissis etiam muneribus multis. Re- 
spondet ille, paulo post moriturum esse zgrotan- 
tem, sed Azahelem vetat id ili dicere, et ipse 
plorat, Ploratus causam sciscitanti Azabeli, respon- 
det deplorare se mala quz ille Israelitis illaturus 
109 esset : eum enim Syrie regno potiturum. 
Azahel, ad dominum suum reversus, nuntiat prophe- 
tam incolumitatem illi polliceri. Postridie inadido 
reticulo injecto eum suffocat, ipse regnum ia 

vadit. 


dijv* καὶ fxoucty ὁ νοσῶν περὶ τοῦ προφήτου, καὶ ἀπέστειλεν ᾿Ασαὴἡλ τὸν ἐντιμότερον τῶν θεραπόντων 
αὐτοῦ πρὸς αὐτὸν, ἐρωτῶντα εἰ ζήσεται. Ἔπεμψε δὲ αὐτῷ καὶ δῶρα πολλά. Ἐρωτηθεὶς δὲ 6 προφήτης, 
τεθνῄξεαθαι μὲν τὸν νοσοῦντα βασιλέα mposime * τῷ δὲ ᾿Ασαλλ ἐνετέλλετο μηδὲν ἐχείνῳ εἰπεῖν' αὐτὸς 
ἓὶ ἔχλαιε. Καὶ ἑἐρωτηθεὶς παρὰ τοῦ ᾽Αζαλλ τοῦ χλαυθμοῦ τὴν αἰτίαν, θρηνεὲν ἔφη προορῶν ὅσα ix 
co) αυµθήῄσεται τοῖς Ἱσραηλίταις 6:tvá: σὺ γὰρ βασιλεὺς ἔσῃ Συρίας. Ὑποστρέψας δε "Acai πρὸς 
£bv κύριον αὑτοῦ, ἀπήγγειλε φάναι τὸν προφήτην, ὡς ζἠσεται. Tf, δ᾽ ἐπιούσῃ δίχτυον αὑτῷ ἐπιδα)ὼν 
ξιάδροχον, τὸν μὲν ἀπέπνιξεν, αὐτὸς δὲ τῆς βασιλείας ἐπείληπτο. t 
1Η’, Ὁ δὲ τοῦ Ἰούδα βασιλεὺς Ἰωρὰμ (fj γὰρ αὐτὴ D γι]. At Joramus rez δυάφοτυτ (idem enim 


χλῆσις ἀμφοῖν τοῖν βασιλέοιν προσῆν) εἰς ἀσέθειαν 
ἐξεχυλίσθη παρὰ τῆς γυναιχὸς αὐτοῦ Γοβολίας, θυ- 
γατρὸς οὔσης τοῦ ᾽Αχαάδ, καὶ τοὺς ἁδελφοὺς ἀνεῖ- 
λε (05), xal τοὺς πατρῴους θεράποντας, xai τὸν 
Ἰαὸν συνασεθςῖν αὐτῷ χατηνάγκαζεν. Οὕτω δὲ 
βιοῦντι 6 προφήτης ἐπέστειλε, προμηνύων αὐτῷ 
τὸν ἑσόμενον ὄλεθρον, xal τὴν τῶν γυναικῶν αὐτοῦ 


utrique regi nomen erat), a Gotholia uxore, Achabi 
filia, ad impietatem devolutus, et fratres sustulit, et 
paternos ministros, et populum eamdem sequi 
coegit impietatem... Cui ita viventi nuntium misit 
propheta cladis imminentis, et interitus uxorum 
et liberorum ejus, ob impietatem populique vexa- 
tionem. Neque multo post, Árabes bello Judzos 


Varie lectiones et note. 
(65) Θύγατρος οὔσης τοῦ ᾿Αχαὰδ, καὶ τοὺς d^elpovc αὐτοῦ drveiAc. Greca ita sonant, quasi 


loramus (ratres suos sustulerit, Wolf. 


199 


JOANNIS ZONATJE 


200 


affixerent, uno tantum Ocheía ex regiís filiis non A xal τῶν Ίέχνων «δορὰν διὰ τὴν ἀσέδειαν, καὶ 


interfecto, et. Joramus etiam, ut propheta prie- 
dixerat, ex morbi gravitate interiit anno tatis qua- 
dragesimo, regni octavo, Ochozia filio successore 
relicto. Accidit autem ut Joramus alter, Israelita- 
rum rex, suscepta contra Syros expeditione vulne- 
ratus, Jchu Amasis filio apud exercitum cum im- 
perio relicto , ad curandum ictum abiret. Sed 
Eliseus quemdam ex discipulis ad Jehum regem 
inungendum mittit, ut delectum a Deo. (ui Jehu 
seducto, ut arcani aliquid communicaturns, et 
conclave ingressus, caput ejus oleo perfundens, 
eum à Deo creari regem aii, ad Achabi genus de- 
lendum : et his dictis, subilo e conclavi se prori- 
pit. Percontantibus autem suis, quid ab illo voca- 
lus esset, qui quidem furentis gestum pre se ferrel 1 
hecte, inquit, judicatis, nam verba [urore plena wili 
nuntiavit ; dixit enim me a Deo creatum esse regcm. 
Quibus populus auditis, Jehum tubis inflatis regema 
salutat. Quo facio, ille, delectis equitibus assum- 
ptis, ad Joramum subito opprimendum prolicisci- 
tur. Cum autem speculator Joramo dixisset ad- 
ventare equiles, mittit quemdam qui roget quid 
velint. Eum Jehus, nullo dato responso, se jussit 
sequi. Misso οἱ aliero, nec reverso , Joramus 
ipse, curru conscenso cum Ochozia sororis suz 
filio, qui visendi ejus gratia venerat, Jeho in 
agro Nabuthis occurrit, rogans ut se haberet 
exercitus? Qui cum maledictia eum insectaretur, 


103 Joramus territus fugam capessit. Tum Jehus ( 


intento areu eum ferit, ut curru delapsus morere- 
tur. Sic in Nabuthis agruim est projectus, quem- 
admodum  Elius Achabo predixerat. Ochoziam 
item fugientem sagiua icit Jehus, ex quo vulnere 
15 quoque paulo post est mortuus, cum unum re- 
gnasset abnum. Jezabel autem de turri prospe- 
ctans, exquisite culta, ut gratiosior esset : Bonus, 
inquit, servus qui dominum suum sustulit, Jehus 
autem eunuchis mandat ut eam superne pracipi- 
tarent, e quo casu cruentatis parietibus illa periit. 
Quam cam Jehus ob genus regium sepeliri jube- 
ret, ministri praeler ossa nihil repererunt. Canes 
enim eam dilacerabant, ut Elias predixerat. Erant 
Achabo Samarie scptuaginta filii. Jehus igitur 
magistratibus S.maritanis et puerorum educatori- 
bus scribit, significans, ut prestaniissimum illo- 


rum regem crearent. ld autem teniandi gratia. 


faciebat. Illi rescribunt eum esse suum dominum, 
Rescribit igitur Jehus, si se servos suos esse fate- 
rentur, capita omnium filiorum Achabi alleturos, 
Exsequuntur ill jussa. Rex capita ante portam 
urhis duobus poni locis jubet, eoque facio pro- 
gressus : Ego, inquit, regem sustuli ; isti secundum 
propheig pra dictionem perierunt. Et omnes Achabi 
cognatos conquisitos necat. Sainariam autem pro- 
ficiscentem Jehum Jonadabus, obviam egressus, 
collaudat ob exstirpatam Acbabi familiam. Ne quis 
autem pseudopropheiarum et Baalis sacerdotum 
lateret Jelius, se magnilice facturum esse rem di- 


«Mo» τοῦ λαοῦ χᾶχωσιν. "A xal εἲς ἔργον t5E6voav, 
Ἀράδων ἐπιστρατευσάντων τῇ Ἰονδαία, Eve τῶν 
viv αὐτοῦ περισωθέντος τοῦ Ὀχοξίου. Καὶ Ἴωραμ 
Ob μετὰ ταῦτα νοσήσας, ὡς ὁ προφήτης προείρηχε, 
βιαίως ἑξέφνξε, ζλσας μὲν ἐνιαυτοὺς τεασαρά- 
xovea, βασιλεύσας δὲ ὀκτώ. 'Η b ἀρχὴ τῷ vig 
αὐτοῦ ᾿Ὀχοζίᾳ περιελήλυθεν. Ἰωρὰμ δὲ τῷ ἑτέρῳ 
τῶν Ἱαραηλιτῶν βασιλεῖ χατὰ τῶν Σύρων στρατεὺ- 
σαντι συνέδη τοξευθῆναι Ev. τῷ πολέμῳ' xal ὁ μὲ» 
ἀνεχώρησε θεραπευθησόµενος τὴν πληγὴν, ἡλε- 
μόνα τῆς ατρατιᾶς κχαταλείφας Ἰτοῦν τὸν τοῦ 
Αμασῃ. Ἑλισσαῖος 6' ἕνα τῶν μαθητῶν ἔπεμψε, 
χρίσοντα εἷς βασιλέα τὸν Ἰποῦν, ὡς τοῦ θεοῦ αὐτὸν 
ἠθημένου. 'O δ' ἐλθῶν, ἰδίᾳ τῶν ἄλλων ἀπολαδὼν 


B τὸν Ἰποῦν, ὡς δή τι λέξων αὐτῷ μυστικώτερον, εἰς 


τὸ ταμιεῖον εἰσδὺς, τὸ ἔλαιον χατέχεε τῆς αὐτοῦ 
κεφαλῆς, φῄῆσας αἱρεῖσθαι τὸν θΘεὸν sl; βασιλέα 
αὐτὸν, lv ἀφανίσῃ ιὸ γένος τοῦ ᾿Αχαάθ. Καὶ ὁ μὲν 
ἅμα τε εἶπε, xal ἐχ τοῦ ταμιείου σπουδαίως ἑξέ- 
ὅραμε. Πυνθανομένων δὲ τῶν σὺν αὐτῷ, τί ἂν βού- 
Aotto ὁ χαλέσας αὐτὸν, καὶ μεμηνότι παρειχαζόντων 
ἐχεῖνον. Ὀρθῶς ἐχρίνατε, ἔφη, ἐπεὶ καὶ «ἰόγους 
μοι μεστοὺς μανίας ἁπή]γειεν. Εἴρηκε γὰρ 
βασιλέα µε χειροτονεῖν τὸν Θεόν. Καὶ à λαὺς, ἀχού- 
σας ταῦτα, σαλπἰξων ἀνηγόρενε βασιλέα τὸν Ἰποῦν. 
'O δὲ, αὑτίχα τοὺς Ἰογάδας τῶν ἱππέων παραλα- 
θὼν, ἐξώρμησεν, (v' ἀθρόον ἐπέλθῃ τοῖς περὶ τὸν 
Ἱωράμ. Tou δὲ σχοποῦ τῷ Ἰωρὰμ ἰππεῖς fxev 
φῄσαντος, ἔστειλέ τινἁ ἑἐχεῖνος ἑρωτῶντα τί ἂν 
βούλοιντο, Ἰποῦς δὲ, μηδὲν ἀποχριθεὶς, ἔπεαθαι 
αὐτῷ προετρέπετο. Εἶτα xoi δεύτερον ἕἔστειλεν' 
οὐδ' ἐχείνου δὲ ἀναστρέφαντος, αὐτὸς ὁ Ἰωραμ. τοῦ 
ἅρματος ἐπιθὰς, σὺν ᾿Οχοξίᾳ, ἑλθόντι πρὸς ἐπίσχε- 
div αὐτοῦ ἁδελφῆς αὐτοῦ ὄντι vlip, συνήντησεν ἐν 
ἀγρῷ Ναθουθαὶ τῷ Ἴτον. Καὶ Ίμετο περὶ τῆς 
στρατιᾶς, ὅπως ἔχει. Ὁ δὲ βλασφηµίας αὐτοῦ χατ- 
έχεεν. Ἰωρὰμ δὲ ατραφεὶς ἀπεδίδρασχε δεδιώς. Καὶ 
Ἰποῦς, τὸ τόξον ἑντείνας, βάλλει αὐτόν. Καὶ τοῦ 
ἅρματος ἐχπεσὼν τέθνηχε, καὶ ἑῤῥίφη εἰς τὸν τοῦ 
Ναθουθαὶ ἀγρὸν, κατὰ τὴν πρόῤότσιν Ἠλιοῦ, fv 
πρὸς ᾿Ἀχαὰθ ἑποιίσατο. Καὶ ὈΟχοξίαν δὲ φεύγοντα 
ἑτόξευσεν Ἰπηοῦς, καὶ ix τῖς πληγῆς μετὰ pixpiv 
ἑτελεύτησεν, ἕνα βασι]εύσας ἐνιανυτόν. Ἱεζάδελ ὃ᾽ 


p Ex τοῦ πύργου προχκύπτουσα, κεχαλλωπισμένη πρὸς 


τὸ ἐπαγωγότερον, ᾽Αγαδὸς, εἶπε, δοῦ.Ίος, ὃς τὸν 
δεσπότη» ἀνεῖλεν. Ἱποῦς ἓδ ἄνωθεν αὐτὴν ῥίψαι 
τοῖς εὐνούχοις προπέῖαςι. Μα) χαταφεροµένης αὐτῆς, 
περιεῤῥάνθη τὸ τεῖχος τῷ αἴμστι. Ἡ δὲ τἐθνηχεν. 
Ἱτοῦ δὲ ταφῆναι αὑτΏν προστάξαντος διὰ τὸ γένος 
αὗττι τὸ βασίλειον, οἱ προσταγέντες οὐδὲν εὗρον 
ix ταῦ σώματος αὑτῆς j| µόνα ὁστᾶ. Ὑπὸ γὰρ 
πυνῶν διεσπάρακτο, ὡς Ἠλιου προεφέτενσεν. "Hoav 
δὲ ἐν Σαµαρείᾳ τῷ ᾿Αχαὰθ υἱοὶ ἑθδομίχοντα. Ἐς- 
ἐστειλεν οὖν "Inou; τοῖς ἄρχουσι Xapapsía;, xal τοῖς 
παιᾶσγωγοῖς τῶν υἱῶν ᾿Αχαὰδ, δηλῶν τὸν κρξείττω 
τούτων βατσιλεῦσαι αὐτοὺς. Πειρώμενος δὲ τῶν àv- 
ὁδρῶν ἔγραφε. ταῦτα. Οἱ δὲ αὐτὸν ἔχειν δεςσπότην 
ἀντέγραφαν., Καὶ αὖθις ἐπέστειλεν "Inouq καὶ εἰ δου- 


9l A" NALIUM LID. lI 202 
it:xv ὅ λολογοῦσιν αὐτῷ, τὰς χεφαλὰς πάντων τῶν A vinam denuntiat, sacerdotes el prophetas omues 
τταΐδων τοῦ "Ayaà6 χοµίσειν αὐτῷ. Κάκεῖνοι τὸ ἐπι- adesse jubet, mortem ei comminatus, qui non ve- 
ταχθὲν merod)xaciy, 'O δὲ πρὸ τῆς πύλης τῆς πὀ- nisse. Cum convenissent, vestes cis dal, et una 
ito; τεθηνα!: τὰς χεφαλὰς bv δυσ) τόποις ἐχέλευσε,. — templum Daalis ingressus, edicit, ne quis alius iis 
Καὶ τούτου γενοµένου προελθὼν, 'Eyco μὲν, cire, — admisceretur. Qui cum neminem alium adesso 
τὸν Baciléa ἀνῄρηκα, οὗτοι δὲ κατὰ τὴν πρόῤ- — dixissent, militibus qui foris astabant mandat, ut 
fne τοῦ προφήτου dxo.lovro * xaX πάντας δὲ — omnes illos occiderent, et templum iucenderent, 
τοὺς συγγενεῖς 'Ayaà6 ἐρευνῄήσας ἀπέχτεινεν "Iro. οἱ ipsam statuam ; ceterum aureos vitulos non 
"Azióvxt δὲ αὐτῷ εἰς Σαµάρειαν, αυναντᾷ Ἰωναδάθδ, — sustulit. Promisit autem ei Deus, cum Achabi 
χαὶ προσειπὼν εὐλόγησεν αὐτὸν, ὅτι ἐξωλόθρευσε — domum excidisset, regnum penes filios ejus ad 
τὸ TÉvog τοῦ ᾽Αχαάδ. Εἶτα ἵνα p.fj τις λάθῃ τῶν — quartum usque genus permansurum. 
ψευδοτπροφητῶν, xal τῶν ἱερέων τοῦ Ἡάαλ, θυσίαν ἐχίήρυξε μέλλειν θῦσα'. πολυτελῆ, xal πάντας τοὺς 
ἱερεῖς τοῦ Βάαλ καὶ τοὺς προφήτας παρεῖναι ἐχέλευσεν. Ei δέ τις μὴ mapiln, θάνατον εἶναί οἱ ἔφη 
τὸ ἐπιτίμ'.ον. Αθροισθεῖσι δὲ ἐνδύματα δοὺς, xai μετὰ ταῦτα εἰς «hv οἶχον μετ αὐτῶν ἀπελθὼν τοῦ 
Βάαλ, µή τινα αὐτοῖς ἕτερον ἀναμεμίχθαι προσέταξεν. Τῶν ἐξ µηδένα παρεῖναι φησάντων ἕτερον, 
στρατιώτας περιέστησεν ἔξω, χελεύσας ἀποχτεῖναι τοὺς ἕνδον. Ol ἐχείνους τε πάντας ἀνεῖλον, καὶ τν 
οἶχον τοῦ Βάαλ ἑνέπρησαν, xai την στήλην αὐτοῦ. Τὰς δὲ χρυσᾶς δαµάλεις οὗ περιεῖλεν. 'O δὲ θεὶς 
αὐτῷ ἐπηγγείλατο, τὸν oixov ἐξαφανίσαντι ᾿Αχαὰδ ἐπὶ τετάρτην γενεὰν τῶν παίδων αὑτοῦ διαρχέσειν 
th» βασι)λείαν αὐτοῦ. 

16’. Οὕτω μὲν οὖν το Ύενος ἑξω]οθρεύθη τοῦ B — XIX. Sic Acbabi familia exstirpata est. At £lia- 
'Ayaá6. Ἡ δὲ Ovyázrp ἐχείνου Γοθολία, fj 'Oyotia — ejus Gotholia, post obitum Ochozize mariti potiie 
αυ ώχει τῷ τῆς ᾿ἱερουσαλὴμ βασιλει, θανόντο regno, 10/& Davidis et ipsa genus exstirpare con- 
ἐχείνου, τῆς βασιλείας Ἰούδα &yxpath; οὖσα, σπούὐ- tendit, unoque excepto interfecit omnes. Nam 
61cpa ἔθετο χαὶ αὐτ] τὸ γένος ἐξολοθρεῦσαι τὸ τοῦ — Josabe Ochozi: soror, cum filii fratris occideren- 
Δαδίδ. Καὶ χωρὶς ἑνὸς ἀπέχτεινεν ἅπαντας ' dj γὰρ — tur, unum infantem nomine Joam suffurata, clam 
ἁδελφὴ 'Oyoslou, Ἰωσαθεὲ χαλουµένη, ἀναιρουμένων — ad sexennium aluit. Ánno autem septimo Joades 
τῶν υἱῶν τοῦ ἀδέλφου αὐτῆς. ἠδυνήθη ἕνα νήπιον pontifex, cui Josabe nupta erat, quibusdam cen- 
ὄντα, ὕνομα Ἰωλς, ἆπο-ρύφαι, καὶ Évpsgzv αὐτὸν — turionibus advocatis, Joam monstrat, sermoneque 
ἐπὶ ἔτη ἓξ λεληθότως. Ἑν δὲ τῷ ἑθδόμῳ, Ἰωδσὲ habito , persuadet «ut a Gotbolia desciscentes 
ἀ οχιερεὺς, ᾧ συνῴχει d Ἰωσαδεὰ, προσχαλεσάµε- regnum Jos paternum reslituerent. llli ea pa- 
νός τινας τῶν ἑχατοντάρχων, ὑπέδειξεν ἐκείνοις — ctione jurejurando firmata, sacerdotes, Levitas ct 
«bv Ἰωὰς, χαὶ χοινολογησάµενος τοῖς ἀνδράσι, πείθει — tribunos ad Jodaem convocant. lile, Joa mon- 
«fj μὲν Γοθολίᾳ ἑπαναστῆναι, τῷ δὲ παιδι τὴν πα strato : Flic, inquit, rex vester est, ex semine Darvi- 
vod zv βασιλείαν ἑπανασώσασθαι. Ot xaX ὄρχοις τὰς — dico. Populoque circum templum 'collocato, Joam 
ὁμολογίας πιστώσαντες, ἀπῖλθον, καὶ σννἠθροισαν C in medio statuit, diademate cingit, unctiopis oleo 
τοὺς ἱερεῖς xal Λευῖτας xai φυλάρχους πρὸς τὺν — perfundit, regem declarat, populo laetis vocibus 
Ἰωδξαξ. Ὅ δὲ αὐτοῖς τὸν Ἰωὰς ἑνεφάνισε λέγων — acclamante. Gotholia, clamore audito, trepidans 
Οὗτος ὑμῖν βασιΊεὺς ἐκ σπέρματος τοῦ Δαθίδ. µτθρία erumpit, sequente exercitu. Templum in- 
Ka: τὸ Ἱερὸν περιεχύχλωσε τῷ λαῷ: µέσο» δὲ ατήσας gressaun sacerdotes admittunt, sed satellites ejus 
τὸν Ἰωὰς, διάδγµά τε αὐτῷ περιέθετο, xal τὸ τῆς — multitudo aditu prohibuit. Illa puerum coronatum 
χρίσεως ἔλαιον χαταχέας αὐτοῦ, βασιλέα ἀπέδειξε,  conspicata necem comminalur iis qui regnum 
xaió AXab; ἐπευφήμησε, Τῆς δὲ βοῆς ἡ Γοῦθολία guum invasissent. Jodaes autem centurionibus 
áxojgaca, 56v βασιλείων τεθορυθηµένη ἑςέθορεν, — mandat, ut Gotholiam foras protractam trucident. 
Etonívng αὐτῇῃ xal τῆς στρατιᾶς. Ἑλθοῦσαν δὲ el; — Quo facio, regem et populum jurejurando adigit, 
τὸ ἱερὸν, τὴν μὲν ἑντὸς ol ἱερεῖς εἰσεδέξαντο, τοῖ — ut Deum venerentur, et leges servent. Statim igi- 
δε περὶ αὐτὴν τὸ πλῆθος ἀπεῖρξε τὴν εἴσοδον. Ἡ ur Baalis edem demoliti sunt, ejusque simulacra 
δὲ τὸν παῖδα ἑστεμμένον ἰδοῦσα, Ἠπείλησεν toU;  comminuerunt , sacerdote ἱμοτεοίο, regenique 
τὴν ἀρχλν αὑτῖς ἀνελεῖν ἐπικεχειρηκότας. Ἰωδαὲ — septennem tum in regiam introducunt. Jodaes ma- 
δὲ τοῖς ἑκατοντάρχαις ἐπέτρεφεν, ἔξω τὴν Γοθολίαν , gnum habuit studium, ut fides erga Deum et pa- 
ἑλχόταντας ἀναιρεῖσθαι. Καὶ οἱ μὲν οὕτως ἑποίησαν. — tris leges servarentur. Rex cum adolevisset, duas 
"luat δὲ τόν τε βασιλέα καὶ τὸν Aaby ὥρχωσε τιμᾷν uxores duxit, et partes templi quasdam a Gotlio- 
τὸ,θεὸν, xal τοὺς νόμους τηρεῖν. Καὶ ἐπελθόντες αὖ- — ]ia dirutas instauraturus, Jodae aceersito, man- 
cíx1 τῷ τοῦ Βάαλ ναῷ, χατέσχαφάν τε αὐτὸν, καὶ τὰ — dat, ut per totam provinciamn dimitteret, qui ad 
lipgara τοῦ Βάαλ συνέτριψαν, xai τὸν lepía ἀπέ- — templum renovandum inm singula capita sicli se- 
z.itwav, Τὸν δὲ βασιλέα ἑγχαθιστᾶσιν el; «à βασίλεια, — missem exigerent. Jodaes vero, qui id populo. fore 
Σ εταέτη τότε τυγχάνοντα. Ti δὲ ἀρχιερεῖ Ἰωδαὲ τήν — grave intelligeret, aliam cogend: pecunise ratio. 
τε τρὸς τὸ θεῖον πίστιν ττρεῖσθαι xal τοὺς νόµους — nem excogitat. Cistulam undique clausam, qua 
«ρυιάτ:εσθαι σφάδρα ἐμέλησεν. Ἠδήσας µέντοιδβασ.- — superne forámen habebat , juxta templum collocat, 
A£X, xal γυναῖκας ἠγάγετο Σύο. Τοῦ δὲ ναοῦ καθαιρε- — in quam quantum quisque vellet, ad templi in- 

PATROL. Gg. CXXXIY. 1 


293 


JOANNIS ZONAR;.É 


204 


Staurationem conjiceret. Quia igitur collatio illa A θέντος ἕν «tot µέρεσι παρὰ l'ofosla;, 6 Ἰωὰς àvaxa:- 


eujusque voluntati libera relinquebatur, nec gra- 
vatim contulere, et liberalitate inter sese ceria- 
verunt. Itaque multum auri et plorimum argenti 
est collectum : unde et. templum refectum, et 
105 vasa multa ad sacrificia sunt parata, quz 
quidem, quoad vixit Jodae, Deo certatim offerc- 
bantur. Illo autem, anno tricesimo et centesimo 
alatis juste legitimeque actz, defuncto, rex Joas 
circa Dei cultum factus est negligentior, una cum 
illo tribunis czterisque magistratibus corruptis, 
neque ab impietate recesserunt, quamvis a pro- 
phetis admoniti. Cum autem Zacharias propheta 
Jodaz filius regem et populum moneret, ut ex le- 
gibus viverent, Joas iratus eum lapidari jussit. 
"Qui cum occideretur, Deum judicem invocavit, 
quod ab eo vita privaretur, qui patris sui benefi- 
cio viveret. Neque diu dilatum est illud judicium. 
Mam cum Syri rex Azahel Hierosolyma obsidione 
cinxisset, ille omnes et divinos εἰ regios thesauros 
templique donaria ei dedit : qui, pecunize magni- 
tudine delectatus, obsidionem solvit. Idem Syrus 
israelitas etiam graviter afflixit. Nam οἱ Jehus 
eorum rex divina przcepta violarat, anno regni 
septimo ct vicesimo defunctus. 


γίσθαι αὐτὸν προτεθύμητο. Καὶ τὸν ἱερέα χαλέσας Ἰω- 
δαὲ ,ἐχέλευσε πἐµφας τοὺς αἰτήσοντας ἐχ πάσης τῆς 
χώρας εἰς ἐπισχευὴν τοῦ ναοῦ ὑπὲρ ἑχάστης χεγα- 
λτς ἀργυρίου ἡμίσιχλον. Ἰωδαὲ δὲ φορτ.χὸν τοῦτο 
τῷ λαῷ συνεὶς, λογισθῄσεσθαι ἑτέρως µέτεισι τῶν 
χρημάτων τὸν ξρανον. Κιθώτιον γάρ «t xaxaaxtuá32; 
πάντοῦεν χεχλεισμένον, τρΏμά τι πεποίηχεν ἄνωθεν 
ἐν αὐτῷ, xai ἔθετο αὐτὸ παρὰ τὸν ναόν, χαὶ Ἠξίου, 
ἐμθάλλειν διὰ τοῦ τρήµατος, ὅσον ἑχάστῳ ἣν πρὸς 
βουλῆς εἰς ἆ ,αχαινισμὸν τοῦ γαοὺ. Ὅτι γοῦν εἰς 
τὴν ἑχάστου προαίρεσιν ἀνεῖτο τὸ δοθησόµενον, 
ἀνεπαχθῶς τε «tv δόσιν πεποίηντο. Καὶ ἐφιοτι- 
μοῦντο περὶ την τῶν χρημάτων κχαταᾳθολΏν, ὥστε 
πολὺ χρυσίον ἀθροισθῆναι, xai πλεῖστον ἀρτύριον, 


D ἐξ ὧν 6 τε ναὺς ἐπεσχευάσθη, xal σχεύη πολλὰ πρὸς 


τὰς θυσίας εἱργάσθησαν, al φιλότιμοι μέχρις ἐδίω 
Ἰωδαξ ποοσέγοντο τῷ θεῷ. Ἐχείνου δὲ διχαίως xat 
χατὰ νόµον ζἡσαντος ἔτη ἐχατὸν πρὺς τρ.άχοντα. xat 
οὕτω τὸν βίον ἐκ)ελοιπότος, ἁμελῶς περὶ τὴν clo 
τὸ θεῖον διετέθη τιμἣν ὁ βασιλεὺς Ἰωὰς, xat οἱ φύ- 
λαρχοι χαὶ οἱ ἄλλως ἑξάρχοντες τοῦ πλήθος συν- 
διεφθάρησαν. Καὶ προφττῶν δὲ διαµαρτνυροµέ'ων 
αὑτοῖς περὶ τΏς εἰς τὸν θΘεὺν ἁἀσεξείας, οἱ ὃ οὖκ 
ἐπαύσαντο. Ζαχαρίου δὲ τοῦ υἱοῦ τοῦ ἁρχιερέως 


Ἰωδαὶ προφητεύ-,ντος, xal παραινοῦντος τὸν Bassa καὶ τὺν λαὺν χατὰ νόμους (dv, ὁ Ἰωὰς χαλεπένας 
χαταλευσθῆναι αὐτὸν ἐχέλευσεν. ᾿Αναιρούμενος δὲ ὁ προφέτης, διχάσαι τὸν Θεὺν τῦδατο, ἄνθ' ὅτου ττς 
ζωῆς στερεῖται παρὰ τοῦ εὐεργετηθέντος ix τοῦ πατρὸς αὑτοῦ. Καὶ μέντοι xal ταχέως ἐδίκασεν, 
Ὁ γὰρ τῶν Σύρων βασιλεὺς 'Ajat) ἐπελθὼν, ἑπολιόρχει τὴν Ἱερουσαλίμ' ὁ δὲ πάντας τοὺς θησαυ- 
poss τούς τεθείους χαὶ τοὺς βασιλικοὺς ἀφελόμενος, xal ὅσα ἓν ἀναθήμασι τῷ 'AQai παρέσχετο, ὃς 
τῷ Tr Oct τῶν χρημάτων ἠσθεὶς, τῆς πολιορκίας ἀπέσχετο, Toi; ói Ἰσραηλίταις ὁ Σύρο; οὗτος ἐπι- 
πιθέµενος, ἑχάχου αὐτοὺς σφόδρα. Ἰποῦ δὲ ὁ τῶν Ἱσρατλιτῶν βασιλεὺς παραδάτης τῶν θείων γεγονὼς 


ἐντολῶν, xal βασιλεύσας ἔτη εἴχοσι καὶ ἑπτὰ, τέθνηχεν. 
XX. Ei successit fllius Joachazus, quo regnante, 6 K'. Tr; βασιλείας δὲ ἐπειάθιτο Ἰωάχαξ ὁ υἱὸς 


Syrus regioni cladem intulit, multis urbibus occu- 
patis, et ejus exercitu 0390. Joachazus vero pre- 
catus Deum, salutem impetravit, et mitigationem 
calamitatum, mortuus anno regni decimo septimo, 
filio Jea relicto successore, Judaice tribus regi 
co;nomine. Hic patri dissimilis exstitit, et vir 
bonus, Nam Éliísseum ex morbo morientem luxit, 
patrem vocitans, et. przsidium, ut cujus ope vi- 
cloria potiretur. Àt propheta eum consolatur, ar- 
cuque sumpto sagittas ejaculari jubet. Qui cum 
ter ejaculatus desiisset, dixit propheta : Si plures 
sagiltas emisisses , Syrorum imperium fuisses fundi- 
ius eversurus, nunc victorias sagittis numero pares 
adepturus, et agros tuo regno adempltos recuperutu - 
rus. His dictis, propheta exstinctus magnifice se- 
pelitur. Sed latronescum quemdam interfectum in 
prophete sepulchrum conjecissent, revixit occi- 
sus, et resurrexit. Obiit et Azahel Syriz rex, 
Adere filio relieto successore : cuu quo rex Israe- 


αὐτοῦ * οὗ βασιλεύοντος, ὁ τῶν Σύρων ἀρχηγὸς τὴν 
χώραν ἑκάχωσε΄ πόλεις τε πολλὰ; αὐτοῦ χατασχὼ», 
τὴν στρατιὰν αὑτοῦ μαχαίρας ἔργον πεπρίηχε. Ἐν 
τούτῳ δὲ ὁ Ἰωάχαξ τοῦ θεοῦ δετθεὶς, σωτηρίαν εὕὔρα- 
το, xa! ἀνακωχὴν τῶν δεινῶν (06). Ἑπταχαίδεχα C 
βασιλεύσας ἔτη, Üvisxsi, διάδοχον τῆς βασιλείας 
ἐσχηχὼς Ἰωάς τὸν viv, ὁμωνυμοῦντα τῷ tn; 
Ἰρύδα φυλῆς βασιλεύοντι. Οὐχ ὅμοιος δὲ τῷ πατρὶ 
ὁ Ἰωὰς οὗτος ἐγένετο, ἀγαθὸς δὲ, ὃς χαὶ τοῦ Ἐλισ- 
calou νοσ]σαντάς τε χαὶ θνῄσχογτος ἑθρήνει, πατέρα 
αὐτὸν καὶ ὅπλον καλῶν, ὡς δι αὐτοῦ χρατῶν τῶν ἐχ- 
0ρῶν. Ὁ δὲ προφήτης παρεμυθεῖτο αὐτὺν, καὶ τόξον 
ἐχέλευε λαθόντα βέλη βαλεῖν. Τρισσάχις δὲ τοῦ βασι- 
λέως τοξεύσαντος, xal maucapéwou, εἶπεν ὁ Ἐλισ» 
calo;* El μὲν α.]είω ἀφῆχας βέλη, ἐξέχογψας ἂν 
ῥιζόθεν τὴν τῶν Σύρων dp yir. Now ὃ’ ἰσαρίόμους 
toic βέλεσι vixac νικήσεις αὐτοὺς, καὶ τὴν χώ- 
pav ἣν ἐκεῖνοι ἀφεί.οντο, ἑτανασώσεις σον τῇ 
ἀρχῇ. E'xa ὁ προφήτης ἑἐξέλιπε, καὶ ἔτυχε cage (61) 


Varim lectiones et nola. 


(06) Σωτηρίαν εὕρατο xal ἀγαχωχὴν τῶν δει- 
φῶν. Ἑξηγητικῶὣς την ἀναχωγὴν adjicitur ; salutem 
coiaecutus est. el malorum inducias : id est, pericu- 
jum in pr;esentia evitavit, quauquam quod differe- 
batur, non auferebatur. W. 

(91) Kul Etvye ταφῆς. Μία corpus translatum 


Alexandriam Legne M. imperante, et in eecle-ia 
S. Pauli Leprosi depositum. Chronicon ms. Georgii 
Hamartoli in Leone M. Καὶ τὸ τοῦ προφήτου Ἐλισ- 
gaíoe σώµα µετε-έθη àv ᾿Αλεξανδρείᾳ ἐν τῇ µόνῃ 
τοῦ Παύλον τοῦ Λεπροῦ * λεπρὸν γὰρκάσατο, λεπρὸν 
ἑποίηστ, xai εἰς τὰ τοῦ Λεπροῦ ἑτέθη. 


205 


ANNALIUM LIB. il. 


206 


βεγαλοπραποῦς. Λῃσταὶ δέ τινα ἀνελόντες, εἰς τὸν A litarum congressus, et ter victoria potitus, reéu- 


τάφον τοῦ προφήτου αὐτὸν ἔῤῥιφαν” xaX ἀνέζησεν ὁ 
ῥιφεὶς, καὶ ἀνέστη. ᾿Απέθανε δὲ xal ᾽Αξσἡλ ὁ βασι- 
λεὺς Συρίας, ἐπὶ διαξόχῳ τῷ υἱῷ "Αδερ' ᾧ ᾳυμθαλὼν 
Ἰωάς, ὁ τῶν Ἱσραηλιτῶν βασιλεὺς, xat τρισσάκις 
ἠττίαας, ἑπανεσώσατο τῷ Ἰσραὴλ τῆν χώραν καὶ 
τὰς πόλεις ἃς Αζαὴλ ἀφείλετο ὁ τοῦ "Αδερ πατἠρ. 
Ἰωὰς δὲ ὁ βασιλεὺς Ἰούδα ἑτῶν μὲν iv ἑπτά, ὅτε 
ἀνεῤῥόθη, βασιλεύσας ἐνιαντοὺς τεσσαράκχοντεα, ἅτε- 
λεύτησεν, ἀναιρεθεὶς παρὰ τῶν θεραπόντων αὐτοῦ. 
Καὶ thv βασιλείαν τῆς» Ἱερουσαλὴμ ὁ υἱὸς αὑτοῦ 
ἸΑμεσίας περιεζώσατο, εὐσεθὴς Υεγονὼς, ἑτῶν ὧν, 
ὅτε τῆς ἀρχῆς ἐπέδη, πέντε xal εἴχοσι. Ἠνυχὼς δὲ 
«hv βασιλείαν ἐπ) ἐν αυτοὺς ἑννέα χαὶ εἴχοσι, καὶ 
«οὺς ἀνελόντας τὸν πατέρα αὑτοῦ χολάσας, τοὺς 
ἐχείνων παῖδας ἀθώους ἀφῆχε, κατὰ τὸν νόβον λέ- 
Ύοντα, OUx ἁτοθανοῦνται πατέρες ὑπὲρ υἱῶψ, 
οὐδὲ µένεοι διὰ πατέρας viol. "Oz; xal κατὰ 
τών Ἰδουμαίων καὶ ᾽Αμαληχιτῶν στρατεύσας, συµ- 
µάχους ἐκ τῶν Ἰσραηλιτῶν ἐμισθώσατο. Προφήτης 
GE zt; χαταλιπεῖν τοὺς συμμάχους αὐτῷ συνεθούλευε, 
καὶ μετὰ µόνων τῶν οἰχείων διαθέἑσθαι τὸν πόλεµον. 
*Q πεισθεὶς, ἀπέλυσε τοὺς Ἱσραηλίτας, καὶ τὸν µι- 
σθὸν αὐτοῖς χσρισάµενος * συμθαλὼν οὖν τοῖς ἀλλο- 
φύλοις ἐνίχησε. Οἱ ὃ ἀπολυθέντες σύμμαχοι ὀργισθέν - 
τες, τὴν τε χώραν τῶν Ἰουδαίων κατέδραµον, xai 
πολλοὺς ἀνεῖλον. ᾽Αμεσίας δὲ διὰ τὸ εὐτύχημα qpo- 
ψ. µατισθεὶς, xal ἀσεθήσας εἰς θεὸν, διεπέµφατο 
πρὸς Ἰωὰς τὸν βασιλέα, ἁπαιτῶν πρὸς αὐτὸν fer, 


ὡς ὑποχεῖσθαι οἱ ὀφείλοντα, ἁπογόνῳ Δαθὶδ καὶ Σο- C 


λομῶντος τυγχάνοντι. Ὁ δὲ ἀνταπέστειλε, μηνύων 
αὐτῷ, ὡς Τὴν κέδρον ἡ ἄκνος ἠξίου χῆδος ἐπὶ 
τοῖς Ξαισὶ τοῖς οἰκείοις ποιήσασθαι' ἐν τοσούτφ 
δὲ τὰ θηρία τοῦ ἀγροῦ παρερχόκεγα, συνεπάτη- 
σαν τὴν ἄχνον, καὶ ἁπώ.ετο. Τοῦτό σοι ἀρχετὸν 
αἷς παράδειγµα xal μὴ ὅτι εὐτύχησας, πατάξας 
τοὺς dAJogiAovc, μεγάλα φρόνει, μηδὲ cóv. Aaóv 
σου καὶ ἑαυτὸν εἰς πιγδύνους συνώθει. Πρὸς 
ταῦτα ὀργισθεὶς Αμεσίας, στρατεύει κατὰ τοῦ 

Ἰωάς ” φόδος δ᾽ ἐμπίπτει τῇ αὐτοῦ στοατιᾷ, xol 


peravit Israelitarum provincias et urbes , quas eis 
Azahel Aderis pater ademerat. Joas autem Judzo. 
rum 106 rex declaratus septennis, anno imperii 
quadragesimo decessit, a famulis suis occisus : 
cujus filius Amesias Hierosolymitano imperio po- 
titus est, vir pius, anno statis vicesimo quinto, 
eoque functus novem et viginti. Patris sui percus- 
sores supplicio affecit, eorum liberos indemnes 
dimisit, secundum legém, cujus hzc verba sunt : 
Non morientur patres pro filiis, neque etiam filii 
pro patribus. ldem, expeditione contra Idumzos et 
Analechitas suscepta, socios ex Israeliticis stipen- 
dio conduxit. Sed cum prophete cujusdam monitu, 
Israelitis, co&donato stipendio, dimissis, cum suis 
duntaxat popularibus administrato bello, barbaros 
superessel, socii ob missionem irati, et agros 
Judeorüm incursarunt , et multos occiderunt. 
Àmesias porro successu elatus, religioneque vio- 
μία, ad. Joam jsraelitarum regem missitavit, pe- 
stulans ul ad se veniret, cui deberet obedien- 
tiam, quippe a Davide et Salomone prognato. 
lile respondet ad hunc modum : Rubws a cedro 
petebat, at ipsorum liberi affinitate jungerentur. : 
sed interea rubus a. feris conculcatüus perit. Hoc tibi 
pro exemplo sit satis, neque efferaris ob feliciter 
e808 barbaros, neque populum tuum ac teipsum ἐν 
pericula conjeceris. Ob hzc iratus Amesias, Jose 
bellum infert. Sed exercitus ejus metu conster- 
natus, iu fugam vertitur ; ipse a suis destitutus, 
capitur ab hostibus, ad Joam adducitur, quem 
ille vinctum ducens, H:erosolyma venit, partem 
muri diruit, ca curru invehitur, sacros thesauros, 
et.quidquid in regia repositum erat, aufert, solu- 
toque Amesia, Samariam reversus, decimo sexto 
regni anno inoritur, relicto successore filio Jero- 
boamo. Ámesias autem post hzc per insidias 
occiditur , anno szialis quinquagesimo quarto , 
regni tricesimo nono. Ozias fllius ejus rex inungi- 
tur annos sexdecim natus. 


τρέπεται sl; φυγἠν. Μονωθεὶς δὲ ᾽Αμεαίας, αὐλλαμθάνεται παρὰ τῶν πολεµίων, xal ἁπάγεται πρὸς τὸν 
Ἰωάς. 0 Bk δέσµιον ἄγων αὐτὸν, Ίλθεν εἰς Ἱερούσαλὴμ, καὶ χαθελὼν τοῦ τείχους µέρος, εἰσήλασε 
διὰ τοῦ χαθαιρεθέντος εἰς τὴν πόλιν ἐφ᾽ ἅρματος, xol ἀφείλετο τοὺς τε ἱεροὺς Οησαυροὺς, xal ὅσα ἓν τοῖς 
βασιλείοις ἀπέχειτο. Καὶ λύσας τὸν ᾽Αμεσίαν, ἐπονηλθεν εἰς τὴν Σαµάρειαν. Καὶ βασιλεύσας τὰ πάντα 
i£ καὶ δέχα ἔτη τελευτᾷ, xal ἑθασίλευσεν Ἱεροδοὰμ ὁ υἱὸς αὐτοῦ. ᾽Αμεσίας δὲ μετὰ ταῦτα ἐπιδουλευθεὶς 
ἀνηρέθη, ζήσας τέσόαρας ἐνιαυτοὺς xal πεντήκοντα, βασιλαύσας δὲ εἴχοσι καὶ ἑννέα. Ἐχρίσθη δὲ 
βασιλεὺς ὁ vlb; αὐτοῦ Ὀζίας, ἑτῶν ὑπάρχων ἑἐξχαίδεχα. 

ΚΑ’. Ἱεροθοὰμ δὲ ὁ vU; Ἰωὰς ἁσεθῆς ἐγένετο D. XXI. Jerobosmus autem Jow filius , quamvis 


χαι παράνομος. Kal τοιοῦτος δὲ ὧν, τοῦ (Θεοῦ τὸν 
Ἰσραηλίτην λαὸν ἑλεήσαντος ταπεινωθέντα, τοῖς 
Lopotg πολεμήσας ἑνίχησε, τοῦ προφῄτου Ἰωνᾶ τὴν 
γίκην αὐτῷ προχγορεύσαντος, Τοῦτον τὸν προφήτην 
ἀπέστειλεν ὁ θεὸς εἰς Νινευ] τὴν πόλιν, χηρύξοντα 
χαταστροφὴν αὐτῆς, xal τῶν Νινευϊτῶν ἑἐξολόθρενσιν, 
'0 5&5 οὐχ ἀπῄει, ἀλλ ἀπεδίδρασπεν εἰς «αλοῖον 
ἐμθάς. Κλύδωνος δὲ γεγονότος, ἡ ναῦς ἐχινδύνευς. 
Καὶ χλήρῳ τῶν ἐμπλεόντων πειρωµένων γιῶναι τὺν 
αἴτιον, χκληροῦται ὁ Ἰωνᾶς, xai ὅστις εἴη ἀνάκρινό- 
µενος, ἐχεῖνος τὰ xaÜ' ἑαυτὸν διηγήσατο. καὶ ἐμ- 


esset impius et legis contemptor, tamen, Deo 
Israelitici populi subnmisse se gerentis miserto, 
victoriam contra Syros est adeptus, a Jona pro- 
pheta prxdictam : quem Deus Niniven misit, urbis 
excidium et populi interitum annuntiaturum. [ο 
vero non abit, sed conscensa mavi fugit. Orta autem 
107 tempestate, vectoribus sortem jacientibus ad 
coguoscendam causam illius, sors in Jonam ceci- 
dit: qui rogatus quis esset , negotiom suum ex- 
penit, seque in iare abjici jubet, neque enim aliter: 
periculum evasuros, Eo abjecto, tempestas sedata 


201 


JOANNIS ZONATUE 


9'q 


est : sed. cetus prophetam deglutit eumque post A 6αλεῖν αὐτὸν εἰ: τὸν θάλασσαν προετρέπετο, Οὐ 


ires dies οἱ totidem noctes viventem et incolu- 
men evomit : qui, pelita a Deo contumacis venia , 
denwo mittitur cum eodem mandato. Profectus 
igilur N-niven, post triduum urbem cversam iri 
praedicat. Sed rex urbis. et populus universus, üde 
prophete adhibita, acta poenitentia, Deo supplica- 
runt, ul sui misereretur : quibus precibus lenitus 
Deus excidium ab eis avertit.Jeroboanius autem,cum 
annos unum et quadraginta regnassel, morilur, ac 
poat eum potitur imperio Ázarias filius ejus. Ozias 
autem rex llierosolymorum, quia pius erga Deum et 
justus erga subditos crat, multos barbarorum vicit 
ae tributarios reddidit. Sed rebus secundia elatus, ab 
oflieio decessil : nam rita sacerdotis ornatus, in 
aureo altari suffire aggressus est. À qua audacia 
poutiliei Azarie el sacerdotibus deterrentibus, ac 
monentibus, ne legem violaret, moriem commina- 
tus est, nisi quiescerent. Interea quiddam luminis 
instar in de effulsit, et in regis faciem illapsum , 
effecit ut in ea lepra effloresceret, Eam calamita- 
tem iudicant sacerdoles, suadentes ut urbe exiret : 
in quo stztu cum aliquandiu vixissel, prae m«erore 
obiit, anno regni quinquagesimo secundo, statis 
sexagesimo octavo, tradito imperio Joathamo filio. 
Azarias autem Jeroboami fllius sexto regni mense, 
vita impie acia, dolo occisus est a Selumo, quem 
et ipsum Manaimus, cum triginta diebus imperasset, 
occidit, regio Israelitico occupato : et Phuam As- 
syriorum regem bellum inferentem, datis mille ta- 
Jontis, quie a. populo collegerat, placavit. Et cum 
aunos decem impie crudeliterque imperasset, oc- 
cisus est, regno in filium Pbacesiam translato : 
qui patris ingenium et mores referens, a Phacea 
Remeliz filie occiditur, qui cum interfecto succes- 
sisset, atque imperium impie ac nefarie admini- 
swaret : Thaeglapharasar Ássyriorum rex lsracliti- 
cam regionem 108 aggressus, cum multas urbes 
evertit, Lum eepLivos secum adduxit pene innume- 
rabiles. Juathamus autem Ilierosolymorum rex , 
vir pius et justus, et urbis et templi curam gessit, 
et Ammanilas przlio victer tributarios reddidit. Ex- 
cidium Israelitarum ab Assyriis Nahumus propheta 
praedixerat, cujus verba ad rem collata sunt, post 


γὰρ ἂν ἄλλω:, ἔλεγε, τὸν xivbuvov δια ρύγοιτε. Ὁ 
μὲν οὖν ἑῤῥίφτ, ὁ δὲ χλύδων ἐχύπασε. Kftoc δὲ viv 
προφήτιν χαταπιὸν, μετὰ τρεῖς ἡμέρας xoi ἴσας 
νύχτας ζῶντα xal σῶον αὐτὸν ἐξήμεσεν, ὁ δὲ συγ- 
γνώµτν ᾖτει τὸν θεὸν διὰ την παραχοὴν, καὶ ἐπέμρίη 
πάλιν χηρύξαι ἃ προσετέτακτο. *O δὲ ἁπ:θὼν, μετὰ 
τρεῖ; ἡμέρας τὴν Νινευῖ κχαταστραφΏναι ἐχήρ-ξεν. 
Ὁ δὲ τῖς πύλεω; βασιλεὺς χαὶ ὁ λαὸς ἅπας τῷ 
προφήτῃ πιστεύσαντες, ἀπέχλιναν εἰς µετάνοιαν, 
xai τὸν θεὸν ἱκέτενεων ἐλεῃσαι αὑτούς. Καὶ ὃς τή 
µετανοίᾷ τοῦ πλ΄θαυς καμοθεὶς, ἀπέστρεφ: τὸν 
ὄλεθ,ον ἀπ' αὐτῶν. Ἱεροδοὰα δὲ τεσσαράχοντα 
πρὸς τῷ Ew βασ,λεύσας ἐνιαυτιὺς Ovfioxs:. Καὶ 
μετ) αὑτὸν ἐχράτησε τῆς ἀρχΏς ᾿Αζαρίας ὁ v; 
αὐτοῦ. Ὁ δὲ βασιεὺς Ἱερουσαλὴμ Ὀσίος εὑσεξῆς 
τὰ πρὸς τὸν θεὺν καὶ τὰ πρὸς τοὺς ὑπιχόους δίχαιος 
$v- 50b καὶ πολλους τῶν ἀλλοφύλων ἑνίχπσε, xo 
ὑποφόρους ἐποίησεν. Εὐδαιμονήσας δὲ xal τυςω/εὶς, 
ἑκπέπτωχεν τοῦ χαθήχοντος, καὶ ὡς ἱερεὺς στ.- 
λ,σθεὶς, ἐπὶ τοῦ χρυσοῦ βωμοῦ θυµιάσαι τῷ 0:0 
ἐπεχείρησεν. Κωλνόντω» δ αὐτὸν τοῦ ἀρχιερέως 
Αζαρίου καὶ τῶν ἱερέων, καὶ μὴ παρανοιεῖ, παρα:- 
νούντων, θάνατον αὐτοῖς ἑπείλησεν, εἰ μὴ συ ᾱ- 
σαιεν. Ἐν τούτῳ φῶς olov ἐπιλάμφαν Ev τῷ ν-ῷ, 
χαὶ τῇ τοῦ βασιλέως ὄψει πρ; σθ2λὸν, λέπραν ἔποίτσε 
xav αὐτῆς ἐξανθῆσαι. Οἱ δ' L: pst; τὴν συμφορὰν 
ἐδήλουν τῷ βασιλεῖ, xat ἐξιέναι τῆς πόλεως συνξ- 
6ούλευον * xal οὕτως ζήσας χρόνον τινὰ, ὑπ' á^ υμίας 
ἀπέθανε, βασιλεύσας ἕτη δύ2 τε xal msvtf)«ovta, 
ζήσας δὲ τὰ πάντα ἑξήχοντα πρὸς ὀχτὼ, τὴν ἀρχῖν 
παραδοὺς τῷ vip αὐτοῦ Ἰωάθαμ. ᾿Αξαρίας δὲ ὁτ Ὁ 
Ἱεροθοὰμ, ἐπὶ ἓξ βοσιλεὺσάς μῆνας τῶν Ἰαπραη)}ι- 
τῶν, ἀπέθανεν, δολοφονηθεὶς ὑπὸ Σελοὺμ, ἁσσεδις 
βιούς. ᾽Ανηρέθη δὲ Σελοὺμ ἐφ᾽ Γμέρας βαδιλεύσας 
τριάκοντα, παρὰ Μαναῖμ, βασιλεύσαντος ἐπὶ τὸν 
Ἱσρα)λ ἀντ᾽ αὐτοῦ. Αραμένου δὲ πόλεμον πρὶς 
αὐτὸν Φουὰ τοῦ τῶν ᾿Ασσυρίων βασιλέως, χίλ-α δοὺς 
αὐτῷ τάλαντα ἀργυρίου, ἃ Ex τοῦ λαο” ἢρανίσατ., 
τὸν πόλεµον διελύσατο. Ἐπὶ ἕτη δὲ βασιλεύσας δέχα 
ὁ Μανοῖμ, ἀσεδής τε καὶ ἀπηνὴς γεγονὼς, ἀνῃρέθη, 
τν βασιλείαν διαθιθάσας εἰς τὸν υἱὸν Tax:cíav. 
ἸΑσεθὴς δὲ καὶ οὗτος καὶ ὠμὸς γεγονυὼς, ἀνηρέθη 
δολοφονηβεὶς παρὰ Φαχεὸὶ τοῦ υἱοῦ Ῥομελίον, Bzot- 


annos centum et quindecim. Joathamus obiit anno D λεύσαντας ἀντὶ τοῦ ἀναιρεθέντος, ἀσεθῶς xat αὐτοῦ 


sgialis quadragesimo primo, regni decimo sexto. 


xai παρχνόµως ἀνύταντος τὴν ἀρχὴν. "Ote χαὶ θαι- 


γλαφαρασὰρ ὁ τῶν Ασσυρίων βασιλεὺς τῇ χώρᾳ τῶν Ἰσραηλιτῶν ἐπελθὼν, πόλεις τε πο)λὰς χχτεστρέφα ο, 
καὶ αἰχμαλωσίαν ἀπήγαγεν εἰς τὴν ἑαυτοῦ χώραν, οὐκ εἱαρίθμτητον. Ὁ δὲ τοῦ Ὀζίου vilg Ἰωάθαμ βατ:- 
λεὺς Ἱερουσαλὴμ εὐσεθῆς τυγχά.ων, χαὶ δίχαιο", τῆς τε πόλεως xol τοῦ vao0 ἐπεμέλετο, xoi wol? 
᾽Αμμανίτας ὑποφόρους ἔθετο, μάγῃ νιχήσας αὐτούς. Ναοὺμ, δὲ τότε προφητεύων, περὶ τῆς τῶν Ἄσσυ- 
ρίων προεῖπε καταστροφῆς' xal fj πρόῤῥησις ixslvov ἔργον ἐγένετο, ἑκατὸν χαὶ πεντεχαίδεχα παρελθόντων 
ἐνιαντῶν. To δὲ Ἰωάθαμ ἐπέλιπε τὸ βιώσιμην, Κζἐσαντι μὲν Ev πρὸς Ew τεσσαράχοντα, δέκα ὃν 


ἐπὶ i£ βασιλεύσαντ,. 

ΧΧΗ. Hierosolymitanus principatus in filium 
ejus Achazum translatus est, qui impias in Deum, 
legibus ejus violatis, simulacra adoravit, et altaria 
eis struxit, et. filium suum adolevit. Hunc Raason 
Syrie dux, et Phacess rex Israelitarum, inita con- 
spiratioue, diu Hierosolymis obselerunt. Ac BRaa- 


KB. Μετέπεσε δὲ τῆς Ἱεριυσαλὴμ ἡ àpyh ti; 
"λχαζ τὸν ἐχείνου υἱὸν, ἀσεδήσαντα πρὸς τὸν θεὸν, 
χαὶ τοὺς αὐτοῦ νόμους πάἀραθάντα ' εἰδώλοις γὰρ 
«possxóvet, xal βωμὸν αὑτοῖς iv Ἱξεροσοκύμοις 
ἀνέστησε, xai παῖδα οἰχεῖον αὐτοῖς ὡλοχαύτωσε. 
Καθ) οὗ à Ῥαασὼν ὁ τῶν Σόρων' ὀγεμονεύων, xat 


9^9 


ANNALIUM LIB. II. 


210 


ὁ τῶν Ἱσραπλετῶν βασιλεὺς Φαχεὶ συμπνεύσαντες, À son qnidem aliis urbibus potitus, civibus abductis, 


ἑπολιόρχουν αὐτὸν ἐν Ἱερουσαλὴμ ἐπὶ µαχρόν. Kol 
ó μὲν 'Ῥαατὼν πόλεων ἑτέρων πρατήσας. τοὺς αὖ- 
τῶν οἰκήτορχς ἀνελὼν». καὶ Σύρους ἐγχατοιχίσας 
αὐταῖς, ἐπανῆλθεν εἰς Δαμασχόν. "Ayat δὲ. μόνου 
περιλειφθέντος τοῦ Φαχεὶ, συµµίζας αὐτῷ Ίττητο, 
δυδςχα μυριάδας ἀποβαλὼν τοῦ λαοῦ, χαὶ κολλοὺς 
τῶν ἐπισήµων, xal τὸν υἱόν. Φαχεὲὶ δὲ ἀνέζε' ξεν 
sic Ξαμάρειαν αὐτὸς καὶ ἡ στρατιὰ αὑτοῦ, αἰχμα- 
λώνων πλῖῆθος πολὺ cl; τὴν ἑαυτῶν µετοιχίσαντες. 
Προφήτης δέ τις ἐν Σαµαριείᾳ πρὸ τῶν τειχῶν 
ὑπαντήσας αὐτοῖς, ὡς συγγενεῖς αἰχμαλωτίσασι, xal 
ἀννεθούλευεν ἐλευθερῶσαι αὑτούς. Οἱ δὲ πεισθέντες, 
ἀφηχαν τοὺς αἰχμαλώτους. "Ayat δὲ τῶν ᾽Ασσυρίων 
βασιλέα ifiov συμμαχῆσαι αὐτῷ κατὰ τῶν Σύρων, 
xai τῶν Ἱσραηλιτῶν, Ὁ &' $xe* χαὶ τήν τε χώραν 
τὼν Σύρων ἑπόρθησε, χαὶ τὴν Δαμασκὸν εἶἷλε, xol 
τὺν "Paasóv ἀνεῖλε, xal τὴν τῶν Ἱαραηλιτῶν χώ- 
pav χαταδραμὼν, πλείστους αἰχμαλώτους ἀπήγαγεν. 
Ὁ δὲ "Αχαζ ἁμοιθὴν ὑπὲρ τούτων τῷ θαιγλαφαλα- 
σὰρ τούς τε βααιλικοὺς δέδωχε θησαυροὺς καὶ ὅσα 
τῷ lapi ἑναπέχειντο. "Ec τοσοῦτον δ ἠσέδησεν, ὡς 
μὴ µόνον τοὺς τῶν ἁλλοφύλων σέθδειν θεοὺς, ἀλλὰ 
καὶ τὸν ναὺν ἀποχλεῖσα:, xat συλῆσαι τὰ αὐτοῦ àva- 
δήματα. Οὕτω δὲ βιοὺς ἑτελεύτησεν ἓξ χαὶ τρ.άχοντα 
ξήσας ἔτη, βασιλεύσας ὃ ἐξχαίδεχα, Ἐθεχίᾳ τῷ 
vig τὸν βασιλείαν λιπών. Συνέδη δὲ καὶ τῶν Ἰσ. 
ϱᾷηλ'τῶν µβασιλέα τότε θανεῖν κατ ἐπιδουλὴν 
Ὡστέ. Καὶ ο-τος πονηρὺς fjv. Aib καὶ στρατεύσαν- 


et Syris in eas collocatis, Damascum rediit. Acha- 
70S autem cum solo Phacea congressus, vincitur, 
centum viginti mijlibus amissis, atque inter eos 
multis viris illustribus, et filio. Phaccas exerci- 
tum reducit, et. magnum captivorum numerum. 
Sed propheta quidam Samaritanus ante moenia 
progressus, eis persuadet, ut captivos quod co- 
gnati sint missos faciant. Assyriorum autem rcx 
ab Aechazo contra Syros et Israelitas in. auxilium 
evocatus, et Syriam vastat, Raasone czso, et in 
Israelitarum regionem incursionibus factis, pluri- 
mos captivos abducit. Qnem Acl»zus remuneratas 
est datis thesauris regiis, et quidquid in temple 
repositum erat : eo progressus impietatis, ul. nem 
tantum alienos deos coleret, sed et templum clau- 
deret, et. donariis spoliaret. Obiit víta sic acta, 
anno ztatis tricesimo sexto, regni decimo sexto, 
relicto regno Ezecise filio. Quo tempore lsraelita- 
rum quoque rex insidiis Oseg: periit, qui cum et 
ipse improbus esset, a Salmanasare Assyriorum 
rege subactus, annua tributa pensitare coactus 
fuerat. Ezechias autem vir pius et justus, concione 
advocata, sacerdotes et' Levitas templum aperire ' 
jussit, et de more sacra facere, populumque divino 
cultu nihil habere antiquius. Misit etiam qul ex 
toto regoo homines convocarent ad festum Azy- 
morum 109 celebrandum, longo tempore ob re- 
gnm iniquitatem intermissum ; Israelitas etiam co- 


τος χατ᾽ αὐτοῦ τοῦ τῶν 'Áscupleov βασιλέως Σαλ- C hortatus, ut patrium Deum pro veteri consueta- 


μανασὰρ, ἑδουλώθη αὐτῷ, φόρους τελεῖν ἑτησίως 
ἐπιταχθείς. Ἐξδεχίας δὲ εὐσεθὴς Gv καὶ δίχαιο:, 
ἐχκχλησιάσας τοὺς lapsig xal Λευῖτας, ἀνοῖξαι τὸ 
ἱερὸν ἑνετείλατο, xal θύειν ὡς νόµος αὐτοῖς, xol 
τν λαὸν μηδὲ» τῆς τοῦ θείου τιμῆς ἐχέλευε προτι- 
μᾷν. "Ἔστειλε μέντοι xal mph, Φᾶσαν τὴν χώραν, 
μεταχλλούμεὶος ἅπαντας τὴν τῶν ᾿Αζύμων ἑορτὴν 
ἑορτάσοντας, ixi μαχκρὺν μὴ τελεσθεῖσαν διὰ τὰς 
τῶν χρατούντων x1pavopglac. Καὶ τοῖς Ἰσραηλίταις 
προύτράπετο τὸν πατρῷον σέδειν Θεὸν, χατὰ τὴν 
πάλαι συνἠθειαν. Οἱ δὲ οὐκ ἐπείσθησαν, ἀλλὰ καὶ 
τουν πριφήτας ταῦτα παραινοῦντας ἑφόνευσαν. 
Tivi; δὲ πειαθέντες µετηνέχθησαν εἰς εὐσέδειαν, 
καὶ εἰς Ἱερουσαλὴμ συνέδροµον εἰς προδχύνητιν 


dine venerarentur. Qui adco non obtemperavere,.- 
ut et prophetas, a quibus monebantur, occiderent., 
Nonnulli tamen ad veram religionem veversi, Hle- ᾿ 
rosolyma ad Deum aderandum accurrerunt. Rex 
ctm populi principibus templum ingressus, bostias 
magniftcas per sacerdotes immolavit, et populo. 
multas pecudes in viscerationem dedit, et sacerdo- 
tibus mandavit, ut regionem passim piacularibus 
sacrificiis Justrarent. Deinde barbaros aggressus, 
urbes eorum cepit. Oseas autem cum Sobam 
JEgypti regem contra Assyrios ad beHi societatem. 
evocasset, Salmanasar ea re comperta iratus, Sa- 
mariam per triennium obsedit, urbe politus re- 
gnum delevit, populum una cum rege Osea in 


το» θεοῦ. Kat ὁ βασιλεὺς Ἐξεχίας μετὰ τῶν fjys- D suam. provinciam captivum abduxit, et alias sua 


piov tou λαοῦ ἀπελθὼν εἰς τὸ ἱερὸν, ἔθυσε διὰ 
τε» Ἱερέων θυσ΄ας πολυτελεῖς, xai τῷ λαῷ µετέδωχε 
ζώων πρὸς εὐωχίαν πολλῶν * καὶ τοῖς ἱερεῦσιν ἔξελ- 
θ:ὲν εἰς τὴν χώραν, xaX ἁγνίσαι αὑτὴν ἐνετείλατο. 
Βέτα χατὰ τῶν ἀλλοφύλων πόλεμον hot, vo πόλεις 
εἴλαν αὐτῶν. Ὁ δὲ τῶν Ἰπραηλιτῶν βασιλεὺς Ὡστὲ 
εἲς συμμαχίαν Ξροπεχαλέσατο Σωβὰ τὸν βασιλέα 
Αἐγύκτου χατὰ τῶν ᾿Ασσυρίων. "O γνοὺς Σαλµα- 
να σὰρ ὠργίσθη. χαὶ ἐπὶ τριοὶν ἔτεασιν ἐπολιόρχησε 
43^ Χαμάρτειαν, xal Ἡατέσχε τὴν πόλιν, xoi τὴν 
Baa slav ἠφάνισε, xat sov λαὺν αἰχμαλωτίσας pat- 
εὔργεταεν εἰς τὴν οἰχείαν yr pav, xal αὐτὸν τὸν βα- 
σελέα τῶν Ἱσραηλιτῶν ὩὨσπέ. Καὶ μεταναστεύσας 
ipe τῆς αἰχείας χώρας ἕτερᾳ ἔθνη ἀπό τινος τόπου 


ditionis gentes, qu:ze a loco quodain Chuto cogno- 
men habent, Samariam et in regionem circumja- 
centem traduxit. Decem igitur lsraelitice tribus, 
annis nongentis quadraginta septem, post exitum. 
ex ZEgypto, ducentis quadraginta mensibus sep- 
tem, postquam relicto Roboamo Jeroboamum 
peculiarem sibi regem elegerant, translat:e sunt. 
Ceterum. Chuteorum quinque populi a Persis 
loco, in quo cousederant, ita cognominati, Samaria. 
occupata, suos pristinos deos. ut soliti fuerant, 
coluerunt. Deus autem , ut quartus liber Regum- 
doeet, leones excitavit, 4 quibus eorum muli per - 
jerunt, aut (ut Josephus narrat) pestilentia con- 
fetantes, cum Ira Numnipis 5ο premi intellexissent 


91! JOANNIS ΟΝΑΠ.Ε 913 


regem suam orarunt, αἱ Israeliticigeneris sacerdoles A Χούθου καλουµένου, µετῴχιτεν εἰς Σαμάρειαν χαὶ els 
sibi mitteret, a quibus Hebraorum religionem — «àv χῴραν αὐτῆς. Μετήχθησαν οὖν αἱ üéxa φυλαὶ 
edocerentur. Quo facto, lues illa graasari desiit. Ab τῶν Ἱσραηλιτῶν μετὰ ἑνναχόσια τεσσαράχοντα 
Hebraiis Chuizi appellantur, a Grecis Samaritani. ἑπτὰ ἔτη, ἑξότου τὴν Λἴγυπτον λιπόντες ἐξήλθοσαν * 
µετά τε διαχόσια τεσσαράκοντα, καὶ μῆνας ἑπτὰ, ἐξότου καταλιπόντες τὸν ᾿Ροθοὰμ, εἴΏοντο ἑαυτοῖς 
sie βασιλέα τὸν Ἱεροδοάμ. Οἱ δὲ µετοιχισθέντες εἰς τὴν Σαµάρειαν, Χουθαῖοι καλούμενοι, ix τοῦ τόπου. 
ἓν ᾧ χατῴχουν τὸ πρὶν ἐν Περσίδε, πέντε ὄντες ἔθνη, τοὺς ἰδίους θεοὺς xal αὖθις ἐθρήσκευον. "D; μὲν 
οὖν fj τετάρτη τῶν Βασιλειῶν λέγει, λέοντας ἑξήγειρεν ὁ Θεὸς, καὶ διέφθειρε πολλοὺς ἐξ αὐτῶν ΄ ὡς 
δὲ Ἰώσηπος ἱστορεῖ, λοιμὸς αὐτοῖς ἑνέσχηψε. Γνόντες δὲ χατ ὀργὴν τοῦ θεοῦ ἐπιέναι αὐτοῖς τὰ xaxà, 
τοῦ αφετέρου βασιλέως ἑδέφντο ἱερεῖς στεῖλα: αὐτοῖς ἐχ τῶν Ἰσραηλιτῶν, ἵν αὐτοὺς τὴν τῶν Ἑδραίων 
θρησχείαν µυήσωσιν * οὗ Ὑενομένου, ἐπαύσατο ἡ φΏορά. Καλοῦνται δὲ παρὰ μὲν τῶν Ἑδραίων 


Χρυθαῖοι, πρὸς δὲ τῶν Ἑλλήνων Σαμαρεῖται. 


XXIII. Anno Ezecie regis Hierosolymitani de- B — KI". "Ev δὲ τῷ τεσσαρεσχαιξεχάτῳ bres τῆς βα- 


eimo quarto, Senacherim rex Assyriorum Judewam 
invasit : qui cum omnia oppida duarum tribuum 
cepisset, Ezecias Hierosolvmis metuens, legatos ad 
eum mittit, se tributum ei pensitaturum pollicens, 
quod jussisset. Senacherimus autem argenti ta- 
lenta 1TÓ trecenta, auri viginti postulavit : et 
sacramento interposito, iig acceptis, se discessu- 
rum pollicetur. Quibus appensis, ipse quidem 
cqnua /Egyptum et /Ethiopes proficiscitur, Rapsa- 
cem aulem imperatorem cum aliis duobus ducibus 
et magno exercilu ad vastanda llierosolyma relin- 
quit. Qui, aggeribus ante menia excitatis, ad col- 
Joquium evocant. Ezeciam. Verum is se committere 
illis non ausus, tres ex honoratis ministris suis ad 
illos misit. Tum illi ; Si Egyptiis, inquiunt, Exe- 
eias fretus est, delirat non minus, quam qui con- 
fracto arundineo baculo innititur, a quo nec a lapsu 
defenditur, et manu vulneratur, Talis est Pharao 
4Egyptius. Hzc Rapsaces Hebraice.cum legatis col- 
lequebatur : qui cum rogarent, ut Assyrjo sermone 
uteretur, ne populus ea quz dicerentur intelligeret: 
ile magis eliam sublata voce, ut ab omnibus exau- 
diri pessct, rursus Hebraice dixit: Ne seducat vos 
Ezecias dicens, Dominus nes liberabit : nunquid Sa- 
mariam liberavit? His Ezecias renuntiatus /vestes 
suas Jaceravit, e& sacco indutus, et bumi stratus, 
jn rebus desperatis opem divinam implorat, et ad 
prophetam Isaiam miltit, obtestans ut Dei pacem 
exoret populo. Przdicit ille, hostes citra dimica- 
tionem superatum iri, et Senacherimum re in- 
fecia ex /Egypto reversum, eccubiturum, Seripsit 
et Senacherimus ad Ezeciam , in hanc sententiam : 
Ne extol'at te Deus, quo (retus es, quo minus Hie- 
fosolyma capturum esse me existimes : sed illud po- 
tius cum anime tuo repula, ubi sint reges gentium, 
quos majores mei confecerunt. Eam epistolam Eze- 
cias Jectam in templo reposuit, et supplicavit Deo : 
Vide, inquit, Domine, e& audi verba Senacherimi, 
qug ud me scripsit in. tuam, contumeliam , viventis 
Dei, εἰ eripe nos e manu ejus. Isaias con(irmat re- 
gem, asserens Dcum exaudisse preces ejus : eaque 
nocte 00954 sunt ab angelo in castris Assyriorum 
centum et octoginta quinque millia, quorum cadave- 
ra postridie inventa sunt. Exercitus reliquix Hiero- 
solymis discesserunt. Coactus est et Senacherimus 
obsidionem Pcelusii solvere, cum mures una nocte 


σιλείας Ἐζεχίου τοῦ τῆς Ἱερουσαλὴμ βασιλέως, ὁ 
τῶν Ασσυρίων βασιλεύων Σεναχηρεὶμ ἐπῆλθε τῇ 
Ἰουδαίᾳ. xai πάσας εἷλε τὰ; πόλεις τῶν δύω φυλῶν. 
Δείαας δὲ Ἐζεχίας περὶ τῇ ᾿Ἱερουσαλὴμ, διακέµ- 
πεται πρὸς αὐτὸν, ὑπισχνούμενος διδόναι φόρον, ὃν 
ἂν αὐτῷ ἐπενέγχοι, Σεναχηρεὶμ δὲ. τριακόσια μὲν 
ἀργύρου: τάλαντα, χμυσαῦ δὲ τριάκοντα Ίτησε, καὶ 
πίατεις ἑνομότους παρέαχεν, ἡ μὴν ἀναχωρήσειν 
εἰ ταῦτα λάδοι. Λαδὼν δὲ, αὐτὸς μὲν ἐπ Αἰγυπτίους 
ὥρμησε καὶ Αἰθίοπας. Τὸν δὲ ἀρχιστράτηγον αὖ- 
ταῦ Ῥαψάχην σὺν δμοὶ στρατηγοϊς ἑτέροις χαὶ ὃν- 
νάµει βαρείῷ κατέλιπε, τὴν Ἱερουσαλὴμ ἑχπορὺή- 
σοντας. Οἱ δὲ πρὸ τῶν τειχῶν βαλόμενοι χάρακα, 
ἐντυχεῖν ἑζήτουν τῷ Ἐζεχίᾳ. Αλλ' ἐχεῖνος μὲν ἄπε- 
δειλίασεν ἐξελθεῖν, τρεῖς δὲ τοὺς αὐτῷ τιμωμένους 
τῶν ὑπ) αὐτὸν ἔπεμφς. Κάχεῖνοι. El ἐπὶ τοὺς AL- 
γυπείρυς πέποιθεν ᾿Εζεκίας, ἔφησαν, µωραίνει 
ἑπίσης drópózo κα.αμίνῃ ῥά6δδφ ἑἐρειδομένφῳ, 
καὶ αὑὐτῇ τεθ.ασμένῃ, ἡ οὐδὲν ἤμυνε τῷ κατό- 
χοντι, ἀ 1) αὐεός «& cvpaéxtuxs, xal ὁ xáAa- 
poc τὴν αὐτοῦ χεῖρα διέερησε Τοιούτός ἐσει 
Φαραὼ ὁ Αἰγύπτιος. Ταῦτα ᾿Εδθραϊστὶ 6 'Ῥαφψάχης 
τοῖς πεμφθεῖσιν ὠμίλει. Οἱ δὲ τῇ τῶν Σύρων δια» 
λέχτῳ ὁμιλεῖν αὗτοῖς ἡξίουν αὐτὸν, ἵνα μὴ sb πλῖ- 
θος τῶν λεγομένων σννίησιν. Ὁ δὲ μᾶλλον τὴν φω- 
vh» ἑπάρας, 'E6paictt πάλιν ἔλεγεν εἰς ἐπήκτον 
πάντων * Mit) ἁπατάεω ὑμᾶς ᾿Εξκίας «λέγων, Κύ- 
ριος ῥύσεται ἡμᾶς' μὴ ἑῤῥύσατο Σαμάρειαν ; Καὶ 


p ἀπήγγειλαν ταῦτα τῷ 'Εξεχίᾳ. Ὁ δὲ ἀχούσας, διέῤ- 


ῥηξε τὰ ἱμάτια αὐτοῦ, χαὶ περιεθάλετο aáxxov, xat 
πεσὼν, ἑδέετο τοῦ Θεοῦ βοήθειαν ἐπ ἀνελκίστοις 
αὐτῶν ' καὶ πρὸς Ἡσαῖαν τὸν προφίτην πέμφας, 
παρεχάλει αὐτὸν δέεσθαι τοῦ θεοῦ, ἵν ἴλεως ἔσειτο 
τῷ λαφ. Ὁ δὲ ἁμαχητὶ τοὺς πολεμίους προέλεγεν 
ἠττηθήσεσθαι, xal τὸν Σεναχηρεὶμ χτανθῆναν, 
ἄπρακτον ἀπ Αἰγύπτου ἑπανελθόντα. ᾿Επέστειλε 
δὲ καὶ Σεναχτηρεὶμ τῷ Ἐξεχίᾳ' Mi éxaipéto σε ὁ 
θιός cov, &g' ᾧ zézodac μὴ παραδοθῆναι τὴν 
Ἱερουσα.λἡμ εἰς χαῖράς µου’ ἀνα.ἰόγισαι ποῦ cl- 
σι» οἱ βασωεῖς τῶν ἐθνῶν , οὓς διόφθειραν οἱ 
πατέρες µου. Ταύτην τὴν ἐπιστολὴν ἀναγνοὺς "Kies 
χίας, κατέθετο εἰς τὸ ἱερὸν, xoi ἱκέτευσε τὸν Osbv, 
δε, λέγων, Κύρια xal ἄχουσον τοὺς «ἰόγους 
Σεναχηρεὶμι, οὓς ἀπέστει.1εν ὀνειδίζων σε τὸν 
ζῶντα Θεὸν , καὶ σῶσον ἡμᾶς ἐκ χειρὸς αὐτοῦ. 
Ἡταῖας δὲ παρεθάῤῥννε τὸν βασιλέα, ἐπαχοῦσαι. 








: 13 


ANNALIUM LIB. II. (—— 8 


φάσχων αὐτοῦ τὸν Bedv. Καὶ τῇ νυκτὶ ἄγγελος iv A arcus ceteraque Assyriorum arma córro-issent. Hoc 


τῇ παρεμθολῇ τῶν ᾽Ασσυρίων ἀνεῖλεν Exaxhv ὁγ- 


δοήχοντα πέντε χιλιάδας. xal μεθ) ἡμέραν νεχκρὰ τὰ . 


τούτων σώματα εὑρέθησαν, xat ἁπῆρε τὸ περιλει- 
φθὲν τῆς στρατιᾶς ἐξ Ἱερουσαλὴμ. Σεναχηρεὶμ. δὲ 
πολιορχῶν τὸ Ι[ηλούσιον, ἔλυσε τὴν πολιορχίαν, 
pov ἓν νυχτὶ μιᾷ χαταφαγόντων τὰ τξα τῶν 
Ασσυρίων, xal τὰ λοιπὰ τῶν ὅπλων αὐτῶν. Τοῦτό àv 
μὲν τῇ τῶν Βασιλε:ῶν οὐκ ἀναγράφεται Bibl" Ἰώση- 
«ng δὲ ἱστορεῖ ἐν Ηρολότῳ εὑρών. Τὸν δὲ Βηρωσὸν 
τὰ Χαλδαϊχὰ συγγραφἀἆμενον φάσχειν φησὶν, 6; 
ἐπανελθὼν ὁ Σεναχτοξὶμ ἀπὸ του τῶν Αἰγυπτίων 
πολέμου, χατέλαθε τὴν σὺν τῷ Ῥαφάχῃ στρατιὰν εἰς 
Ἱεοοσόλύμα ' καὶ τοῦ θεοῦ λοιμώδη νόσον ἑνσχήφαν- 
τος τοῖς ἸΑσσυρίοις, bv μιᾷ νυχτὶ μυριάδες ὅχκτω- 
χαΐδεχα φθείρονται καὶ πενταχισχβλιοι, σὺν ἡγεμόσι 
xai ταξιάρχαις. Δείσας οὖν ἐκεῖνο xal περὶ τῇ 
Ἰοεπῃ στρατ.ᾷ, Ἀπαίρει ἐχεῖθεν μετὰ τῆς περιλει- 
οθξίστς δυνάµεως, χαὶ ἄπεισιν εἰς Νινευῖ, καὶ μετ 
ὀλίγον ἔπιδουλευθεὶς παρὰ τῶν πρεσδυτέρων παϊΐδων 
ἀνηρέθη τῶν μὲν ἀνηρήκότων αὐτὸν φυγόντων, 
Ναχωρδὰν (68) δὲ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ τὴν ἀρχὴν διαδεξα- 
μένου. Ἐζεχίας δὲ τοῦ φόδου ἁπαλλαχεὶς, τῷ θεῷ 
ηὐχαρίστει. Καὶ μετ᾽ ὀλίγον νοσήσαντι αὐτῷ προσελ- 
θὼν "Hsataz κατ’ ἐντολὴν τοῦ θέοῦ, εἶπε' Τάξαι τῷ 
οἴκῴῳσου οὗ γὰρζήσῃ. Ti δὲ fj τοῦ θνῄσχειν ἑλπὶς, 
καὶ ὅτι παῖδας uh Eyov ἔρημον ἔμελλε τὴν βασιλείαν 
χαταλιπεῖν Ὑνησίας ὅ.αδοχΏς, ἐποίει µείζω τὴν συµ- 
φ,ρὰν, xal ἀθυμῶν ἐπὶ τούτοις ἔκλαυσε, ζωὴν ἐπι- 
δαφιλευθῆναι αὐτῷ ἐξαιτούμενος «bv Θεόν. Ἐλθὼν 


& αὖθις "Hoata, ὑγείαν αὑτῷ μετὰ τρίτην ἡμέραν C 


εὐαγγελίζεται, xaY προσθἑχην ζωῆς ἐτῶν mevtsxat- 
δεχα. ὉὉ δὲ τοῦ θαύματος τὸ ὑπερφυὶς λογιγόμενος, 
σημεῖον fiet τὸν προφήτην δεῖξαι αὐτῷ εἷς πἵστωσιν 
τῶν ἐπήγγελμένων. ToS δὲ προφήτου τὸν Oshv ἰχε- 
τεύὐσαντος σημεῖον γενέσθαι, Ίδη ἐπὶ δυσμὰς δέχα 
βαθμοὺς ἀποχλίνας 6 ἡλιός, καὶ σχιὰν ποιῄσας, ἑπ- 
έστρεγεν εἰς τὰ ὀπίόω δέχὰ: ἀναθαθμούς. ᾿Εντεῦθεν 
Ἔσεχίας τῇ; νόσου ἀπῆλλαχτο. Ὁ δὲ τῶν Ἡαδυλω- 
νίων βασιλεὺς Βαλαδὰν πρὸς Ἐξεχίαν πρεσδείαν 
πό ησάμενος, xal δῶρα στείλας, σύμμαχον αὐτὸν 
χαὶ oiov ἔχειν Ἠξίου. Ὁ δὲ τοῖς πρέσδεσι τοὺς θη- 
σαυροὺς ὑπέδειξε, xal τὰ ὅπλα, xaX πᾶσαν τὴν βασι- 
Auri» πολυτέλειαν, xat ἀνταποστείλας δῶρα τῷ Ba- 
θυ)ωνίῳ, ἀπέλνσεν αὐὑτούς. 
Ἐζεχίᾳ  ᾿Ε.ιεύσονται ἡμέραι, xal ὁ π.λοῦτος ὃν' 
ἐθεάτρισας elc Βαδυλῶνα µεεατεθήσεται, καὶ ol 
υἱοί σου ἔσονταὶ slc εὐγούχους τῷ facet Ba- 
έυῶνος. Ἑδεχίας δὲ, ἑπεὶ μὴ διαπεσεῖν τὸν λόγον 
τοῦ θεοῦ δννατόν' "Ἔστω, φη τὴν, εἰρήνη ἐν ταῖς 
ἡμέραις µου. Ἐπιδιοὺς δὲ τὸν προστεθέντα αὐτῷ 


in libris Regum ἑοτίρίαπ rou reperitar, sed Jose- 
phus 111 ab Herodotó mutuatus refert : et 
Berosum Chaldaicarum reram scr'ptorem narrare 
ait, Senaclierimum ab JEgyptiaco bello redeun- 
tem, exercitum Rhapsacis Hiérosolymis reperisse : 
ac pestilenti morbo divinitus in Assyrios immisso, 
centum et octoginta quinque millia una rocte 
périisse, cum ducibus et centurionibus. Qua clade 
perterritum, et iis qui supererant metuentem, cum 
reliquiis Niriven profectum : et paulo post insidiis 
majorum filiorum sublatum esse, percussoribus 
[άρα elapsis, et Nachordarme filio ejus regnum 
adepto. Ezecias adempto metu gratias agit Deo. 
Verum non multo post eum zgrotantem Dei jussu 
convenit Isaias, ac testamentum  [ucere jubet; neque 
enim victurum esse. At li. et exspectatio murtis, 
et orbitas liberorum, qui in' regno succederent, 
exaggerabant' malum. itaque ansius ffebiliter orat 
Deum, ut vita sibi prorogetur : cui, reversus Igalas,- 
póst triduum sanitatem pollicetur, et additamentum 
qüindecim annorum vitz. Kt ille miraculum: quod 
veri fidem excedebat reputans, signum postulat 
in contirinàtíoneni polficitalionuni. Quo prophetss 
precibus Ἱπρείταίο, υ τα solarii jam decem 
versus occásum progressa partes, totidem versus 
ortum regressa est, Ezecia morbo jam liberato, rex 
Babyloniorum Baladas légatos cun muneribus ad 
eüm mittit, societatem ejus et amicitiam expetens. 
Al ille thesauros et arína onincmque regiam ma- 
gnilicentíami legatis monátrat, eosque cum muneri- 
bus ad Babyloniüm remittit. Tam lsaias Ezec':e ait : 
Tenipus erit, cum diviti quas spectandas. erhibu:sti 
Babylonem transferentur, et βΙ tui regis Batylonii 
eunuchi erunt. Ezecias, qui verbum Domini non 
irritum esse posse sciret : Par, inquit, esto mea 
etate. Et adjecto sibi: tempore pacate exacto, 
moritür ano vite quinquagesimo quarto, regni: 
nono et vicesimo. Manasses autem (lius cjus, 
suscépto regno, nulluin flagitii et impietatis genus. 
praetermisit. Nam et templum polluít, ac me a. 
prophetis quidém  o«cidendis síbi temperavit. 
Quamobrem iratus Deus Babyloniorum exercitum, 
contra Judzam excivit, qui et provinciam vastavit, 


Ἡσαῖας δὲ εἶπε τῷ p cl. Manassem cepit. 113 Qui se calamitatis esse- 


chusam intelligens; ad poenitentiam deflexus; Deum 
orat, ut. serumnas depellat. lta voti compos factus, 
οἱ vinculis solvitur, et in regnum restiiotus, cum. 
ipse religionem colit, tum populo auctor est ut idem 
faciat : et exemplum pietatis factus, obit anno regni 
quinquagesimo quinto, ztatis sexagesimo septimo. 


χρόνον εἰρηνικῶς, θνῄσχει, πεντηκοστὺ»ν xal τέταρτον Évoz- ἀνύσας iv τῇ ζωῇ, ἑννέα δὲ βασιλεύστας καὶ. 
εἴχοσι. Διαδεξάμενὺο- δὲ τὴν ἀρχὴν ὁ ub; αὐτοῦ Μανασσῆς, πᾶν εἶδος χακίας xaX ἀσεθτίας πρότερον 


ἐτεδείξάτο, µιάνας té τὸν vabv, καὶ μηδὲ τῶν προφητῶν  quicápevo;. 


Ὀργιαθεὶς δὲ διὰ ταῦτα ὁ Bebe, 


τὸν τῶν Βσδυλωνίων στρατιὰν x&tX τῆς Ἰουδαέας ἐχίνησεν, f| τήν τε χώραν ἑληΐσατο, καὶ τὸν Μανοσ- 


Varie lectiones et nota. 


(68) Λαχωρδάν. Cod. Colb. Nacogóáv, quem Josephus lib. x, cap 11, Ασσαροκέδδαν vocat. 


213 


JOANNIS ZONAR.E 


216 


Gh» ἁγιρώσατα, 'O δὲ συνεὶς ἑαυτὸν τῆς συμφορᾶς αἴτιον, ἀπέχλινεν εἰς µετάνοιαν, xax Exéttus τὸν 
Θεὺν λύσαι οἱ τὰ δυσχερῆ. Καὶ ὁ θεὸς ἑπαχούσας αὐτοῦ, λύει τε τῆς αἰχμαλωσίας αὐτὸν, καὶ εἰς τὴν 
βασιλείαν ἀποχαθίστησιν, Ἐπανελθὼν δὲ ἐχεῖνος, εὐσέδειαν αὑτός τε µετῄτι, xal τὸν λαὸν µετιέναι 
ἀνέπειθεν. Οὕτω δὲ ζήσας, ζηλωτὸς ἐγένετο διὰ «bv εὐσέδειαν, xal ἑτελεύτησε, βασιλεύσας ἔνιαυτοὺς 
πέντε πρὸς πεντήχοντα, βιώσας δὲ τοὺς πάντας ἑκήχοντα καὶ ἑπτά. 

XXIV. Regnum ad ülium ejus Àmosum devolvi- A ΚΑ. Ἡ βασιλεία δὲ πρὸς ᾽Αμὼς pete, τὸν 


tur, qui adolescentiz paternae imitator, anno zta- 
tis vicesimo quarto, regni secundo per insidias 
occiditur : de cujus percussoribus supplicio sumpto, 
populus filium ejus. Josiam annos octo natum regem 
appellat. Is pius fu:t, et populum ad Dei cultum 
cohortatus, susceptaque templi refectione, monuit 
eos qui aderant, ut suo quisque arbitratu ad opus 
aliquid conferret. Eo pacto, pecunia coacta, et 
templum instauratum est, et qus superfuerat, in 
crateres, calices, et phialas collata , Chelcia pon- 
tilice administratore ; qui dum pecuniam ex zrario 
depromit, sacros libros Mosis temere illuc conjectos 
invenit ac per scribam regi mittit. Qui, lectis illis, 
vestes suas lacerat, et Chelciam sacerdotem cum 
aliis ad Oldam fatidieam mulierem Selumi uxorem 
mittit, petens ut Deum placet. Illa respondet, 
Numen jam suffragium tulisse contra regionem, et 
populum violate religionis reum, tamen ob regis 
justitiam clades non esse nunc immissurun : sed 
amoto illo, tum demum sententiam latam exsecutu- 
rum. Rex, his auditis, populum Hierosolyma 
convocat, et sacros libros audientibus omnibus 
recitandos curat. Deinde jurejurando obs'ringit 
omnes, ut leges servent, et Numen colant. Quare 
populus sacrificiis placat Deum. Post hec simu- 
lacrorum donaria incendit, eorum sacerdotes 
occidil, et pseudoprophetarum 086864 in ea ara 
cremat, quam Jeroboamus exspruxerat : quem- 


παῖδα αὐτοῦ, μιμησάµενον τὰ τῆς νεότητο: τοῦ οἱ- 
χείου πατρός ἀπέθανε δὲ ἐπιδουλευθεὶς, ζήσας 
ἐνιαυτοὺς ἐπὶ τέσσαραιν εἴκοσι, δύο δὲ βασιλεύσας. 
Toà; δὲ αὐτὸν ἀνελόντας ἑτιμωρήσατο ἡ πληθὺς, καὶ 
βασιλέα τὸν υἱὸν ἑχείνου ἀνέδειξεν Ἰωσίαν, ὄγδοον 
τῆς ἡλιχίας ἀνύοντα χρόνον, ὃς εὐσεθὴς ἐγένετο, xol 
τὸν λαὺν ἀνέπειθεν εὐσεθεῖν. Ἐπιμκενυάσαι δὲ βου- 
ληθεὶς τὸν ναὺν, παρῄνει τοῖς ὑπὸ χεῖρα διδόναι εἷς 
τὴν ἐπιαχευὴν, ὅσον ἕκαστος βούλεται. Καὶ οὕτω 
συναχθέντων χρημάτων, ὅ τε νχὸς ἀνεχαινίσθη, xat 
τοῖς περ.ττεύσασιν εἰς χρατῆρας, xal σπονδεῖα, καὶ 
φιάλας ἐχρήσατο, τοῦ ἀρχιερέως Χελκίου τούτοις 
ἐπιστατοῦντος" ὃς ἑντυ γχάνει ταῖς ἱεραῖς τοῦ Μωσέως 
βίδλοις ἐν τῷ ἑξάγειν τοῦ ἱεροῦ ταμείου τὸ ἀργύριον, 
ἀποχειμέναις ἐχεῖ, καὶ στέλλει ταύτας διὰ τοῦ 
γραμµατέως τῷ βασιλεῖ. Ὡς δ᾽ ἀνεγνώσθησαν αὐτῷ, 
τὴν ἐσθῆτα διέῤῥηξε, καὶ πρὸς τὴν προφήτην '0X5xv 
γυναῖχα Σελοὺμ., ἔπεμψε τὸν ἀρχιερέα Χελχίαν xat 
ἄλλους, ἱλεώσασθαι τὸν Osby ἀξιῶν αὑτὴῆν. Ἡ δὲ τὸ 
μὲν θεῖον ἤδη φῆφον εἶπεν ἐξενεγχεῖν κατὰ τῆς χώ- 
pae, καὶ τοῦ λαοῦ ἀσεθῄσαντος, διὰ δὲ τὸν βασιλέα 
δίχαιον ὄντα, οὐχ ἑπάξειν νῦν τὰ χαχά. αὐτοῦ παρ- 
ελθόντος, γενήσεται τὰ ἑψηφισμένα. Ὁ δὲ τούτων 
ἀχούσας, συνἠγαχε τὸν λαὺν εἰς Ἱεροσόλυμα, καὶ 
εἰς ἐπήχοον πάντων τὰς ἱερὰς βίδλους ἀναγνωσθῇ- 
ναι πεποίηχεν. Εἶτα ὄρχους íx πάντων ἀπήτησε, 
φυλάττειν τοὺς νόμους, καὶ σέθεσθαι «bv Θεόν. Καὶ 
θύων ὁ λαὺς ἐξιλεοῦτο τὸν Θεόν. Ἐνέπρησε δὲ xol 


admodum propheta ille ei immolanti przdixerat, C «4 ἀναθήματα τῶν εἰδώλων, καὶ τοὺς ἱερεῖς αὖ- 


fore Josiam quemdam e posteritate Davidica, qui 
illa faciurus essct : idque facium post annos 
trecentos sexaginta unum. ldem etiam Israelitas, 
qui captivitatem effugerant, monuit, ut patrium 
Deum colerent, et leges observarent : et sublatis ex 
omni provincia simulacris, populoque Hierosolyma 
1193 congregato, Azymorum festum, quod Pascha 
vocant, celebravit, ac vita tranquilla acta, tandem 
sagitta ictus obiit. Nam rex AEgyptiorum Necliaus, 
beljum Medis illaturus, cum transitu per Judzam 
a Josia prohiberetur, quamvis sine maleficio 
transiturum promitteret, pugnam instruit, et 
Josia, dum aciem ordinaret, sagilla icto, bellum 
solvit, Rex Hierosolyma reversus decedit, anno 
regni tricesimo primo, quod annos octo natus susce- 
perat. Sub hoc fuit propheta Jeremias, qui cladem 
Bierosolymis imminentem vaticinaus, fore pradi- 
xit, ut ab Assyriis caperentur. Neque lic solum, 
sed οἱ Ezechiel primus his de rebus duos libros 
reliquit, ulerque οκ tribu sacerdotali. Josia 
defuncto, Joachasus filius ejus annos viginti tres 
natus, regnare incipit, homo impius, quem JEgy- 
pti rex a bello reversus, in vincula conjecit, ac 
regnum scniori fratti Eliacimo dedit, mutato ejus 


4* ορ c— ε- - o— 


τῶν ἐθανάτωσε, xal τὰ τῶν φευδοπροφητῶν ὁστᾶ 
πυρὶ κατέχαυσεν ἐπὶ τοῦ βωμοῦ , ὃν ἀνέστη- 
σεν Ἱεροδοὰμ, χατὰ τὴν τοῦ προφήτου πρόῤῥη: 
σιν, ὃς θυσιάζοντι προσΏλθεν ἐχείνῳ, καὶ προεῖτε 
ταῦτα ποιῄσειν ἀπόγονον τοῦ Δαθὶὸ Ἰωσίαν μετὰ 
τριαχόσια ἔτη xal ἑξήχοντα πρὸς ἑνί. Καὶ πρὸς τοὺς 
Ἱσραηλίτας δὲ πορευθεὶς Ἰωσίας, ὅσοι τὴν αἶχμα- 
λωσίαν διέφυγον, τὸν πάτριον παρῄνει θρησχεύειν 
θεὸν, xa χατὰ νόµους B:oüv. Καὶ ἐξ ἁπάσης τῆς 
χώρας ἀφανίσας τὰ εἴδωλα, εἰς Ἱερονσαλὴμ τὸ 
πλῆθος αυνήγαχε, xaX την τῶν ᾽Ανύμων ἑορτὴν, fjv 
Πάσχα χαλοῦσιν, ἑώρτασε. Βίον δὲ εἰρηνικὸν διαγα” 
γὼν, τοξευθεὶς ἐπὶ τέλει, τὸν βίον κατέστρεφεν. Ὁ 
γὰρ τῶν Αἰγυπτίων βασιλεὺς Νεχαὼ Μήδους πολε- 
µήσων ἀπῄει, εἴργε δὲ αὐτὸν Ἰωσίας διὰ τῆς χώρας 
αὐτοῦ παρελθεῖν. Ὁ δὲ μὴ iz αὐτὸν στρατεύειν 
ἐδήλου αὐτῷ. Ἰωσίας δὲ οὐ µεθίετο. "Ηδη οὖν παρ- 
ετάσσρντο µαχεσόμενοι, xal Ἰωσίαν ὃ,ατάσσοντα 
τὸν οἰχεῖον λαὰν τοξεύσας Αἱγύπτιος, τὸν πόλεμον 
ἕλωσεν. 'O δὲ βασιλεὺς ἀναζεύξας εἰς Ἱεροσόλυμα, 
τελευτᾷ, βασιλεύσας ἔτη τριάκοντα πρὸς b. ζήσας 
δὰ πρὺ τῆς βασιλείας ὀκτώ. Ἐπὶ τούτου. Ἱερεμίας 
ἦν ὁ προφήτης, ὃς χαὶ τὰ συµθδήσεσθαι μέλλοντα τῇ 
Ἱερουσαλὴμ δεινὰ προηγόρευσε, xal vhv ὑπὸ ᾿Ασαν- 


217 ANNALIUM LIT. IT. 213 
pv ἁὐτῆς ἄλιωσιν (69). 09 µόνος δὶ οὗτος περὶ Α nonae in Joachbimum : imperatoque regioni centum 
τούτων προέγραγον, ἀλλὰ xal Ἰεζσχιλλ πρῶτος περὶ — argenti, οἱ unius auri talentum triivio, Joachasum 
τούτων δύο βιθλία χατέλιτεν ^ dsav δὲ ἄμφω τῆς — in Egyptum abduxit, ubiet mortuus est. Tempus. 
ἱερατικῆς φυλῆς. Τελευτήσαντος δὲ Ἰωσίου, Ἰωά- — regni ejus fuere tres menses et decem dies. Joachi- 
yas ὁ zal; αὐτοῦ fjp&sv, εἴχοσιν ἐπὶ τριαὶν ἐνιαυτῶν — mus autem vir impius et facinorosus, cum quartum 
&v, ἀσεθῆς γεγονώς ὃν ἀπὺ τοῦ πολέμου &vaQeu- — jum annum imperaret, Nabuchodonosor Babylonium 
T/9$ 5 τῶν Αἰγυπτίων βασιλεὺς, lórse, xal τὴν μὲν — imperium suscipit, Nechaum J/Egyptium victum 
βασ.λείαν τῷ πρεσθυτέρῳ ἁδελφῷ Ἐλιαχεὶμ δέδωχεν, — magna parte provincie multat : anno Joochimi o- 
Ἰωαχελμ µετονοµάσας αὐτὸν, χα. εἰσφορὰν τῇ χώρα — ciavo cum magnis copiis Judzam ingressus, ila 
ἐπιτάξας ἐχατὺν ἀργυρίου τάλαντα, ἓν δὲ χρυσοῦ. — hominem perterrefacit, ut suam regionem Babylonio 
T^v δὲ Ἰωάχας ἀπήγαγεν εἰς τὴν Αἴγυπτον, ὅπου — tributariam redderet, ac tributa per triennium 
χαὶ ἑτελεύτησεν. Ὁ δὲ χρόνος τῆς βασιλείας αὑτοῦ — solvit. Post, cum audiisset /Egyptios rebollantes 
τερεῖ. σαν μῆνες ἐπὶ δέχα ἡμέραις. Ἰωακεὶμ δὲ — Babylonium  invasuros, ea inhibuit: quamvis 
ἀτεθαῖ τε ὄντι, χαὶ χακούργῳ, ἔτος ἤδη τῆς βασι- — Jeremias propheta pr.edixisset, fore ut Babylonius 
λείας Ίνύετο τέταρτον, χαὶ τὴν Ἡχδυλωνίων ἀρχὴν . et urbem caperet, et Joaclhimum tolleret : neque 
Ναθουχοδονόσορ περ.εζώσατο. Οὗτης τὸν Αἰγύπτιον ^ predixissel solum, sed etiam scripsisset, scriptu- 
Νεχαὼ νιχήσας πολὺ µέρος τῆς χώρας αὐτοῦ παρ-  ramque populo audiente recitasset, quam duces 
ε/πἀσατο. Ἐν ὀγδόῳ δ' ἔτει τῆς βασιλείας Ἰωακεὶμ, — regi obtulerunt. Hle vero iratus exussit, prophetam 
ἐπιστρατεύει τῷ Ἰουδαίᾳ μετὰ βαρείας δυνάμεως. — ct Baruchum scribam ejus ad supplicium quaerens : 
ἹἸωακεὶμ δὲ δείσας, ὑπόφορον ἔθετο τῷ Βαδυλωνίῳ sed illi fuga iram ejus declinarunt. Neque multo 
την ye pav τὴν ἑαυτοῦ, xal τρισὶ μὲν ἔτεσι προσῖγε — post bellum infert Babylonius, et a Joachimo otiose 
τοὺς φόρους. Elsa τοὺς Αἰγυπτίους ἀχούσας xarà τοῦ — inurbem admissus, οἱ civium optimum quemque. 
Β:6)λωνίου χωρεῖν, ἐπέσχε τὴν τῶν φόρων xacaÓo- — et ipsum regem occidit, et tria millia formosissi- 
aiv, Χαΐτοι τοῦ προφήτου Ἱερεμίου προλέγοντος morum eaptiva abducit, inter quos et propheta 
τήν ὑτοὸ τοῦ Βαθνυλωνίου τῆς πόλεως ἅλωσιν, xat τὴν — Ezechiel fuit, 114, puer adhuc. Filium autem 
τοῦ βασιλέως Ἰωακεὶμ ἀναίρεσιν, καὶ οὐ µόνον εἰ- regis interfecti, qui et ipse Joachimus vocabatur, 
τόντος, ἀλλὰ xai Ὑράφαντος, xal εἷς ἐπήχοον τοῦ — Judzmorum regem appellat. Hic finis Joachimi fu:t, 
Έλβθους ἀναγνόντος τὴν συγγραφἠν ' ἣν λαβόντες — eum vixisset annos triginta sex, imperasset undecim. 
οἱ ἠγεμόνες, τῷ βασιλεῖ προσἠνεγχαν. Ὁ δὲ ἐπὶ τοῖς — At Babylonius, veritus ne lilius paternz c:edis me- 
Y:iYpappfvor; χολωβεὶς, πυρὶ τὐ σύγγραμμα κατ- ( mor descisceret, missis copiis eum obsedit. Qui 
ηθάλωσε, τὸν δὲ προφήτην xal Βαροὺχ τὸν γραµμμα- — eum urbem sua causa periclitari. nollet, se. cum 
tía αὑτοῦ χολάσαι ἐζήτει ' dXX οἱ μὲν φυγόντες — necessariis eo pacto illi dedit, ut nec urbem ncc 
ἐξέχλιναν τὴν ὀργὴν αὐτοῦ. Μετ) οὗ πολὺ δὲ κατ — ipsos violaret : quo non stetit hostis : sed omnem 
αὐτοῦ στρατεύει ὁ Βαθυλώνιος. Ἰωαχεὶμ δὲ ἀπρα- — pubem civitatis, et artifices ad se perduci jussit, 
Υμόνως αὐτὸν εἰς τὴν πόλιν εἰσδέχεται. Ὁ δὲ τούς — quorum mumerus inventus est ad decem wilie 
ts χρείττους τῶν πολιτῶν, καὶ αὐτὸν τὸν βασιλέα — octingenta et triginta duo. Joachimum cum maire 
ἑφόνευσε. Τρισχιλίους δὲ τοὺς χαλλίστους αἰχμαλώ- οἱ amicis in castodia habuit. 

to); ἀπήγαγεν, ἓν οἷς ἣν καὶ ὁ προφήτης Ἰεζεχιὴλ, παῖς ὧν, τὸν δὲ υἱὸν τοῦ χτανθέντος βασιλέως Ἰωα- 
χεὶμ ὁ ο χζόµενον xat αὐτὸν, ἀναδείξας βασιλέα τῆς Ἰουδαίας. Οὕτω μὲν τέλος ἔσχεν Ἰωακεὶμ, ἑἔνιαν» 
τοὺς βιώσας ἓξ καὶ τριάχοντα, βασιλεύσας δὲ ἔνδεχα. 'O ὃὶ Βαδυλώνιος ὑποπτεύσας μνησιχαχῆσαι Ὁν 
υιὸν ἐχείνου, διὰ τὸν φόνον τὸν τοῦ πατρὸς, xal ἁἀποστατῆσαι, πέμψας ἑπολιόρχει αὐτόν. Ὁ δὲ μὴ θέλων 
την πόλιν δ.᾽ αὐτὸν χινδυνεῦσαι, παραδίδωσιν ἑχυτὸν xal τοὺς προσήχοντας αὐτῷ τοῖς πολεμίοις, ἐπὶ συν” 
6fyatz μὴ τι γαχῶσαι τὴν πόλιν f] αὐτούς' ἃς παρέξη ὁ Βαθυλώνιος, χελεύσας τὴν ἓν τῇ πόλει πᾶσαν veó. 
σητα xai τοὺς τεχνίτας ἀπαγαγεῖν πρὸς αὑτὸν, oi πρὺς ὀκταχοσίοις τριάχοντα δύο εἰς δέκα χιλιάδας 
ἑοίθμτντο. Tbv Ἰωαχεὶμ bb xa! τὴν μητέρα αὐτοῦ xal τοὺς φίλους χαθείρξας ἑφύλαττε, μῆνας τρεῖς 
βασ.λεύσας καὶ ημέρας δέχα. 

KE. T&v δὲ τῆς Ἱερουσαλὴμ βασιλεία» τῷ τοῦ D XXV. Regnum  Hierosolymitanum — Sedecism 
Ἰωαχεὶμ πατραδέλφῳ τῷ Σεδεχίᾳ παρέδωχεν, ὁμό- — Joachimi patruo tradidit, quem jurejurando adegit, 
σαντ' uh εὐνοήῄσειν τοῖς Αἰγυπτίοις, ἀλλ᾽ αὐτῷ φνλά- — ne studeret /Egyptiis, sed provinciam ipsi conser- 
E iv την χώρα». 'O δὲ νέος ὢν (εἴχησι γὰρ καὶ ἑνὸς — varet. Is. vero. principatum adeptus, adolescens 
ἓν ἐτῶν ὅτε παρἐλαδε τὸν ὀρχὴν ) καὶ ὑπερόπτης — natus annos unum et viginti, fastu elatus, sequitatis 
τοῦ δικαίου τε xa τοῦ δέοντος, παραινοῦντι τῷ "Ii-— et officii nulla ratione habita, Jeremi» ab impietate 
pzufa τὰς ἀσεδείας χαὶ τὰς παρανομίας λιπεῖν, οὐχ — et injuriis dehortanti neque paruit, neque eredidit 
ἐτ.ἔθετο, οὐδ' ἑπίστευα λέγοντι τὰς μελλούσας ἔσε- — ens sibi et populo clades imminere, quas et Ezechiel 
εὔαι συμφορὰς αὐτῷ τε xal τῷ λαῷ, ἃς x. V'Iete-— Babylone predicens, litteris mandatas llierosolyma 


Varie lectiones et note. 


(69) Kat τὴν ὑπὸ "'Pota'wr αὗτῆς ddoctur. Legendum haud dub;e ὑπὸ Χα)δχίων, aut ᾿Λασν» 
per^, aut δαθυλωνίων. W. 


219 


JOXNNIS ZONAR.E. 


220 


miserat. Neutri autem (idem adhiboit, fortassis ob À χιηλ £v Βαθυλῶνε προέλεγε, xoX γράφας ἁ ᾗέσταλχεν 


dissensionem. Nam in exteris quidem congruebant, 
de Sedecia autem videbantur discrepare, cum 
Ezechiel eum Babylonem non visurum przxdixisset, 
Jeremias captivum — &bductum iri Babylon-m 
vaticiuaretur. Sed et illainterse consentiebant: nam 
czeatus in Judea, οἱ capiivus abduetus Babylonem 
.mon vidit. Πίο Sedeeias Babylouiis per octo annos 
servata fidead ASgyptios$ inclinavit. Qua de causa Na- 
buchodonosor Hierosol ymaobsedit, profligatis prius 
AEgyptiis, qui Judeissuppetias veuiebant : quos dum 
persequeretur, negabant pseudoprophete hostes 
urbem porro obsessuros. Jeremias contra, et reditu- 
ros, et capturos urbem, et eversuros affirmabat, et 
templum incensuros, et populi reliquias in captivi- 


tem abdücturos, ubi serviturus esset annos se- B 


ptusginta, donec Pers: etMedi Babyloniorum impe- 
riam destruxissent : ac tom demum ca ptivosdimis- 
$um iri, et templum atque urbem instauraturos. 
Jeremiam hzc. 2sseverantem rex et auliei prote 
res 115 subsannabant. Qui cunt aliquando in 
patriam Anathotam ireL, in viaa príncipe quo- 
dam pro transfuga compreliensus,. ad magistratus 
adducitur: a quibus excruciatus, ad supplicium 
asservabatur. Anno regni Sedeci robo, secuus 
dum aggreditur Hierosolyma Babylonius : cumque 
urbem menses: octodecim obsidione pressisset , 
ad bostilem metum fames et pestis accessit. Tum 
Jeremias in carcere multitudinem adhortatur, ut 


εἰς Ἱεροσόλυμα, ὙἩἨπίστησε δὲ ἀμφοῖν τοῖς προρή- 
ταις ὁ Σεδεχίας, ὧς τάχα διαφωνοῦσι. Περὶ μὲν γὰρ 
τῶν ἄλλων συνεφώνουν, περὶ δὲ αὐτοῦ Σεδεκ/ου 
ἑἐδόχουν ἐναντιοῦσθαι. Ἰεζεχιὴλ μὲν γὰρ μὴ ὄψεσθαι 
τὴν Βαδυλῶνά αὐτὸν προεφήτενεν, Ἱερεμίας δὲ 54- 
σµιον αὐτὸν ἀπαχθῆναι πρὸς Βαθυλῶνα «προέλεχε. 
Συνῳδὰ δὲ τοῖς προφήταις xal τὰ περὶ τόύτου προεί- 
βηντο” τυφ)ωθεὶς γὰρ kv ουδαίᾳ,. xai δέσµιος 
ἀπαχθεὶς, τὴν Βαθυλῶνα οὐκ ἐθεάσατο. Οὗτος ὁ Σὲ- 
δεχίας ἐπὶ ἕτη ὀχτὼ τηρήσας τὴν πίστιν τὴν πρὰς 
τὸν Βαθυλώνιον, pb; τοὺς Αἰγυπτίους ἀπέχλινε. 
Av) στρατεύσας ὁ Ναδονχὺδονόσορ,. ἑπολιόρχει τὴν 
Ἱερουσαλήμ. Τῶν δ' Αἰγυπτίων εἰς συμμαχίαν 
ἡκόντων τοῖς Ἰουδαίοιξ, προῦπαντήσας σφίσιν ὁ Ba- 
θνλώνιος, xat τρεφάµενος αὐτοὺς διώχει. Οἱ δὲ 
Ψευδοπροφῆται, µηχέτι τοὺς πολεµίους πολιορχήσειν 
αὐτοὺς ἔλεγον. Ἱερεμίας δὲ, xal ὑποστρέψαι αὑ- 
τοὺς, καὶ τὴν πάλιν αἱρῇσειν xol χαταπχάφειν, xat 
τὸν vaby ἐμπρήσειν, xal τὸν λαὸν τὸν τέως περι- 
λειφθησόμενον ἁπάξειν προηἹόρευς δορνάλωτον, 
kx' ἕἔτη δουλεύσοντα ἑθδομήχοντα, μέχρις οὗ Πέρ- 
cat xai Μῆδοι τὴν ἈἙαθύλωνίων ἀρχὴῆν xata- 
λύσουσι. Ἱότε δὲ λυθῆναι τῆς αἰχμαλωσίας αὖς 
τοὺς, xal τὸν valy αὖθις xal τὴν πόλιν ἆνοι- 
χοδομῖσαι, Ταῦτ ἔλεγεν Ἱέερεμίάς. 'O ókb βα- 
σιλεὺς xai ol περὶ αὐτὸν τοὺς λόγους αὐτοῦ 
ἐμυχτήριζον. ᾽Απιόντι δὲ τῷ προφήτῃ πρὸς ᾿Αναθὼθ 
τὴν πατρίδα, συναντήσας τις τῶν ἀρχόντιν, καὶ 


Bahylonium recipiant , sic fore incolumes , alioqui QC χατασχὼν, ὡς αὐτόμολον Ἠγάγε πρὸς τοὺς ἄρχον- 


vel fame vel gladio perituros : qui autem. ad 
hostes transisset, moriem vitaturum. Ceterum 
prophete [idem habebat nemo; duces eiiam 
regem contra eum instigabant : qui tempori 'ser- 
viens, eum illis tradit, ut suo arbitratu tractent : 
quem illi in lacum conosum conjecerunt. Unde 
Sedecias extractum et clam: accersitum | interro- 
gat, quid de urgentibus malis. sentiret ?* Propheta 
urbem Dabylonio dedendam censet, regemque 
metuur exitii causantem confirmat , οἱ obtempe- 
rasset , nihil ei grase eventurum : itaque dimit. 
titur. Αἱ Babylonius magna vi urbem adortus, 
undecimo regni Sedecie anno copit. Sedecias ex 
urbe fugiens , ab hostibus cum liberis et uxoribus 


τας. ol αἰχισάμενοι αὐτὸν &vfjpouv εἰς χόλασιν. Κατὰ 
δὲ «b ἔνναεόν ἔτος τῆς βασιλείας Σεδεχίου, ἔπεισι 
τὸ δεύτερον κατὰ τῶν Ἱεροσολύμων ὁ Βαθνλώνιος" 
xai ἑἐφ᾽ ἕνα πρὸς τῷ ἡμίσει ἐνιαυτὸν, κραταιῶς thv 
πήλιν πολιορχεῖ. Tf δὲ. πολιορκίᾳ καὶ pb; αυν- 
ηνέχθη, xal ἐπὶ τούτους. λοιµός. Ἱερεμίας δὲ xai 
καθειργµένος δἐξασθαι τὸν Ἡαθυλώνιον παρεχάλει 
τὸ πληθος' σωθήῄσεσθαι Υὰρ οὕτω" εἰ δοὔ, μένοντας 
ἀπολεῖσθαι 7| λιμῷ fj µαχαίρᾳ * εἰ δέ τις προσχω- 
fast τοῖς πολεμίοις, τὸν θάνατον, ἔλεγε, διαφεύξεται. 
Οὐδευὶ μέντοι πισΊτὸς ὁ προφήτης λελόγιστο. Οἱ ὃ ἡ- 
γέµόνες xal προσηρέθιζον xax' ἐχείνου τὸν βασιλέα. 
Ὁ δὲ διὰ τὸν χαιρὸν αὐτοὺς θεραπεύων, ἑνέόδωκεν 
αὐτοὺς χρῄσασθαι τῷ προφήτῃ ὡς βούλονται. K&- 


eapitur, a suis ducibus el amicis, aliis alio di- D κεῖνοι αὑτὸν εἰς λάκχκον βορδορώδη ἑνέθαλον. Labs. 


lapsis , destitutus. Babylonius ad se perducto 
ingratum animum et perfidiam exprobrat , liberos 
atque amicos in ejus conspectu jugulari jubet , 
ipsum effossis oculis vinctum Babylozem adducit. 
Tum demum sensit, utrumque prophetam fuisse 
veracem. Hic postremus fuit familia Davidica 
regum, qui numero viginti unus fuerant universi : 
elapsis, ex quo Saul regnum inierat , annis quin- 
ᾳοριίἰ et quatuordecim, mensibus sex, diebus 
sexdecim. Nabuzardan Nabuchodonosoris. magister 
coquorum, jussu regis el templum et regiam 
incendit, et urbem evertit, omni ornatu 'templi 
spoliato. Crematum est templum anno quadrin- 
gentesimo septuagesimo, mense sexto, die decimo 


χίας δὲ τοῦτο μαθὼν, ἀνελχυσθῆναι οὐτὸν ἑἐκεῖθεν 
ἐχέλευσε * xal λάθρα καλέσας, fpsvo τί quot πρὸς 
τὰ παρόντα δεινά», 'O δὲ παραδοῦναι τὴν πόλιν 
συνεβούλευε τῷ Βαθυλωνίῳ. Σεδεχίας δὲ ὃεδιέναι 
ἔλεχε μὴ ἀναιρεθῇ. Ὁ δὲ προφήτης οὐδενὸς αὐτὸν 
οὕτω ποιοῦντα πειραθήσεσθαι δυσχεροῦς ἰσχυρί- 
(eto. Τὸν μὲν οὖν ὁ βασιλεὺς ἀπέλυσεν. 'O δέ χε 
Βαθυλώνιος ἐπολιόρκει τὴν πόλιν μετὰ αφοδρᾶς 
ἐπιθέσεως, xai εἷλε ταύτην τῷ ἑνδεχάτῳ ἑνιαυτῷ 
τῆς ἀρχῆς Στδεκίου. Σεδεχίας δὲ μετὰ τῶν γυναι- 
χῶν, xai τῶν τέχνων, xal τῶν προσηκόντων, xal 
τῶν φίλων ἔφευγεν ἐκ τῆς πόλεως. Οἱ δὲ πολέμιοι 
κατεδίωξαν αὐτὸν, xaX χατέλαδον µονωθέντα. Οἱ 
γὰρ ἠγεμόνες, xal ol φίλοι auto? διεσπάρησαν, 


31 ANNALIÜUUM LIB. IIT. 223 
ζωγρήῄσαντες οὖν αὐτὸν, καὶ τὰ τέχνα, καὶ τὰς yu- A postquam conditani fuerat : post léraelitarum 
ναῖκας, Ἠγαγω elg τὸν βαθνλώνιον. 'O δὲ ὠνείδιαεν migratienem ex. /Egypto annis mile  soxaginta 
αὐτὸν slg ἀχαριατίαν χα) ἀπιστίαν. Ἐχέλενσέ τε — duobus, mensibus sex , diebue deeem : a diluvio, 
τοὺς παῖδας αὐτοῦ xai τοὺς φίλους κτανθῆναι bv annis mille nongentis, mensibus sex, diebns 
ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ. εἶτα xal τὰ ὄμματα πηρώσας decem, a primo homine condito E16 in eum 
αὐτοῦ, δέσµιον εἰς Βαθυλῶνα ἀπήγαγεν. Καὶ τότε — usque diem : annis ter mille quingentis tredeciu , 
g27À«e. xal ἄμφω τοὺς προφήτας ἀληθῶς ροει- — mensibus sex, et diebus decem. 
πεῖν. Οὗτος τέλος ἐγένετο τῶν ἐκ o0 απέρµατος τοῦ Δαδὶδ βεθασιλευχότων: εἴκοσι Dk xai εἲς ἑτόγ.- 
χανον ἅπαντες " ἑτῶν διελθόντων. ἐξότου τῆς βασιλείας ἐπέδη Σαοὺλ, πενταποσίων δέκα καὶ τεσσά- 
po^, μηνῶν ES, ἡμερῶν ὄσχαέξ. Πεμφθεὶς δὲ Ναδουζαρδὰν ὁ ἀρχιμάγειοος τοῦ Βαδυλωνίου (10). 
129 τε ναὺν xal τὰ ρασίλεια ἑνέπρησε, καὶ τὴν πόλιν κατέσχαψε, χαὶ τὰ τοῦ ναοῦ πάντα ἐσύλησεν. 
Ἐμπέπρηστο δὲ ὁ ναὺς μετὰ τετραχόσια ἔτη χαὶ ἑβδομήχοντα, μῆνάς τε PE καὶ ἡμέρας δέχα., ἀφ᾿ οὗ 
ἑομ]θη καιροῦ  ἐχ δὲ τῆς ἐξ Αἰγύπτου τῶν 'E6paluv µεταναστεύσεως, μετὰ ἑξήχοντα δύο ἔτη 
καὶ χίλια, xai μῆνας AG, xal ἡμέρας δέχα' ἀπὺ δὲ τοῦ κατακλυσμοῦ, μετὰ γιλίους ἐνναχοσίωυς πεντή- 
χοὺτα ἑπτὰ ἐνιαυτοὺς, καὶ µῆνας EE, καὶ ἡμέρας δέκα. ix δὲ τῆς παραχωγῆς τοῦ πρώτου ἀνθρώ- 
που (11) μέχρις τότε, τρισχίλια πενταχόσια δέχα xal «pia ἅτη Ππαρήλθοσαν, μῆνες BE, καὶ ἡμέραι 
δέχα. | 





LIBER TERTIUS. 


A. Ναθουζαρδὰν δὲ χατασχάψας viv "IepovsaMou, B 


τόν τε λα)ν, xal τὸν ἀρχιερέα Za6atov, xaX τὰ σχεύη 
τὰ ἱερὰ εἰς Βαθυλῶνα ἑκόμισε. Ναδουχοδονόσορ τὰ 
σχεύη τοῦ θερῦ τοῖς ἑαυτοῦ θεοῖς ἀνατέθειχε, τοὺς 
δὲ αἰχμαλώτους εἰς τὴν οἰχείαν χώραν χατῴκισε. 
Toug δ᾽ αὐτομολήσαντας ἐν τῇ πολιορκ{χ πρὸς τοὺς 


Παθυλωνίους, iv Ἴουδαίᾳ χαταλιπὼν ὁ ἈΝαθονξαρ- 


δὰν, xai τοὺς πένητας, ἡγεμόνα τούτοις ἑπέστησε 
Γοδολίαν, ἄνδρα τῶν εὖ γεγονότων, ἐπιειχήη τε xol 
δέχαιον, xal τὴν χώραν ἐργάζεσθαι αὗτοῖς ἔνετεί- 
λατο, xat δασμοφορεῖν τῷ Ναθουχοδονόσορ ἐπέταξε. 
To δὲ προφήτῃ Ἱερεμίᾳ εἰς Βαδυλῶνα ἀπελθεῖν 
προετρέπετο (72): 6 δὲ Ev τοῖς ἐρειπίοις τῆς πατρί- 
to; Άθελε διατρίδειν, καὶ ἀφῆκεν αὐτὸν ἐχεῖ, τῷ 
Γ,δολίᾳ ἀπιτάξὰς, ποιεῖσθαι αὐτοῦ πᾶσαν πρὀνοιαν. 


Απέλυσε δὲ αὐτῷ χαὶ τὸν φοιτητὴν Βαροὺχ, τῇ πα- C 


«pot qutt διαφερόντως πεπαιδευµένον. "Όσοι 
ὃ kx τῆς ἹἹερουσαλὴμ διὰ τὴν πολιορχίαν ἁπέδρα- 


σαν, ἦχον πρὸς Γοδολίαν. Ὁ δὲ γεωργεῖν τὴν χώραν 


αὐτοῖς συνεθούλευε, xai χατοιχεῖν fjv ἕκαστος βού- 
λεται πόλιν, xal ἀνοιχοδομεῖν τὰ ἐρείπια. Γνόντες 
δὲ τὸν Γοδολίαν ἄνδρα χρηστὺν, ὑπερηγάπησαν αὖ- 
τόν. Ἐπανῆλθε δὲ σὺν xol; ἄλλοις xal τις χαλούµε- 
vo; Ἰσμαὴλ, Ex τοῦ βασιλείου γένους ὑπάρχων, ὃς 
αρὸς τοὺς ᾽Αμμανίτας ἀπέδοα κατὰ τὸν τῆς πο- 


Il. Nabuzardan, lMlerosolymis eversis, et populum 
et pontificem Sabseum et sacra vasa Babylonem: 
transfert. Ea Nabuchodonosor suis diis dedicat , 
el captivis in sua regione sedes attribuit. Qui in 
obsidione urbis ad Babylonios transfugerant pau- 
peres, Nabuzardan in Judza relinquit , preposito 
eis Godolia viro nobili , justo et moderato : 6’ 
agros colere jubet, ac Nabuchodonosoti tributa 
pendere. Jeremiam prophetam hortatus ut Ba- 
bylonem iret, cum ille in ruinis Hierosolymorum de- 
gere mallet , ibi relinquit, Godolie diligentissime 
commendatum, concesso etiam Barucho scriba , 
in lingua patria praeclare erudito. Quotquot igitur 
propter obsidionem transfugerant, cum ad Godo 
liam se contulissent, ab eo moniti sunt ut agros 
colerent, et quas quique vellent urbes incolerent , 
ruüinasque instaurarent : quem ob probitatem ejus 
mirifiee dilexerunt. Cum autem inter ceteros 1s- 
miae] quidam ex regio genere, qui tempore obsi« 
dionis ad Amnmianitas confugerat, accessisset , 
quidam hominis occidendi potestatem a Godolia 
petierunt, quod ejus vitz ab illo insidizx strueren- 
tur. Verum Godolias fldem illis non habait, at- 
que etiam praestare dixit, semetipsum perire, 
quam occidere hominem , qui ipsius fidei se com- 


Varie lectiones et note. 


(70) ᾽Αρχιμάγειρος τοῦ Ba6vAwuviov. Quid co- 
quo cum belli administratione ? Qaare ex auctori- 
tate Bibliorum ἀρχιστράτηγος legendum esse ceu- 
sca. W. κ 
(711) "Ex tnc παραγαγωγῆς τοῦ αρώεου ἀνθρώ- 
zov. Cod. Colb. τοῦ πρώτυ ἑνιαντοῦ, 


(73) TQ. δὲ προφήτῃ «προετρέπεεο. Melim, τὸ» 
δὲ προφήτην. Etsi enim aliquot ipsolentiores cou- 
siructiones et phrases in hoc auctore reperiuntur, 
63 tamen haud sco an librariis sint imputan- 


223 


JOANRIS ZONAR.R 


221 


miásieset, Aliquanto post, illc Ismael eum aliis a A λιορχίας xatpóv. Τοῦτον Γροσελθόντα τῷ Tl'obolí1. 


Godolia hospitio exceptus , tum ipsum, tum csele- 
ros convivas occidit. Deinde Dabylonios in urbe 
relictos noetu aggressus . una cum omnibus Jadxis 
q«i ibi erant perimit. Postridie viros octoginta 
60dolize dona oblaturos, paucis exceptis, qui in 
agris occuliatam supellectilem , vestes et frumen - 
tum se οἱ ostensuros pollicebantur, trucidat : 
iisque rebus et muliis captivis acceptis, reditum 
ad Ammanitas parat. His duces quidam Judaeorum 
cognitis , coboriati suos , et Ismaelem persecuti , 
captivos recipiunt , illo cum octo viris elapso. Qui 
cladi illi superfuerant , Babylonios metuentes , de 
petenda JEgypto deliberabant. 117 Cum awtem 
Jeremias eis manendi auctor esset (Deum enim 
provisurum, ne quid mali patereutur : sin abissent, 
deserturum eos), fidem prophet non habuerunt : 
sed spretis ejus monitis, in. Egyptum ct ipsum 
οἱ Baruchum secum abduxerunt. Quo propheta 
eum pervenisset , quid futurum esset divinitus 
edoctis , popularibus przdicit, Babylonium /Egy- 
ptios invasurum , JEgyptique potiturum , atque 
alios occisurum, alios in captivitatem abducturum : 
caque de causa a popularibus suis, lapidibus ob- 
rutus occidit, sed que predixerat facta sunt. 
Nam quinto post vastationem Hierosolymorum 
anno Nabuchodonosor Coelesyria occupata , Moa- 
bitis et Ammanitis subactis, ZEgyptoque in po- 
testatem. redacta, et rcge obtruncato, alium pro- 
vincie pr:eponit : Judaeos qui illic erant. Babylo- ( 
nem tyaducit. Ferunt Alexandrum regem, Agypto 
subacta , cum Jeremias ab /Egyptiis divinis laudi- 
bus eclebrarcetur, ossa. ejus in urhem a se condi- 
tva. Alexandriam transtulisse, Propheta igitur, 
ut jam exposui, sic res futuras przdixit : gens 
«item lHlebrieorum talem sortita est exitum , ultra 
Euphratem | abducts. Nam decem tribus Osea 
Samaris regnante ab Assyriis, post dux tribus 
, cum iis qui coptivitati Hierosolymorum superfue- 
raut, a Nabuchodonosore capte fuerunt. At Sal- 
manasar Chutvorum gentem Persicam Samariam 
transtulit : Nabuchodonosor vero Judeam vastam 
jacere passus est , itaque mansit per annos septua- 
ginta. Iuter captivitatem tribuum Samarls decem, 


τινὲς ἐπιδουλεύειν αὐτῷ ἔλεγον, εἰ δ ἐπιτρένει az- 
τοῖς χτεῖναι τὸν ἄνδρα, δ.αφεύξεται τὴν ἐπ:δουλέν. 
Ὁ δ' ἠπίστει, ἡ xal βέλτιον ἔλεγεν ἡγεῖσθαι αὑτὸς 
ἀπηθανεῖν, ἢ ἄνθρωπον κτεῖναι πιστεύσαντα αὐτῷ 
ἑαυτόν. Μετὰ χα:ρὸν δὲ σὺν ἑτέροις ὁ Ἰσμαλλ εὗτος 
πρὸς Γοδολίαν ἐλθὼν, καὶ ξενισθεὶς, ἀπέχτεινε τό» 
τε Τεδολίαν χαὶ τοὺς συµποσιάζοντας. Εἶτα νυχτὸς 
ἐπ.θέµενος τεῖς καταλειφθεῖσιν iv. τῇ πόλει Bafu- 
λωνίοις, αὑτούς τε ἀνεῖλε, xal πᾶντας τοὺς ἑἐχεῖ 
Ἰουδαίους. Tf ἑπαύριον δὲ ὀγδοήχοντα ἁνδρῶν Ex 
τῆς χώρας σὺν δώροις πρὸς Γοξολίαν ἑλθόντων, 
καὶ τύτους ἀνεῖλεν ὁ Ίσμαλλ, ἄνευ ὀλίγων τινῶν, 
o! χεχρυμμένα iv vol; ἀγροῖς Επιπλά τε καὶ ἐσθῇ- 
τὰς xai οἵτον ὑπέσχοντο δείξειν αὐτῷ. Λαδὼν δὲ 
xai αἰχμαλωσίαν πολλὴν, ἀπήει πρὸς ᾽Αμμανίτας. 
Tavza δὲ µαθόντες ἡγεμόνες τῶν Ἰουδαίων τινε;͵ 
xa τοὺς σὺν αὐτοῖς παραθῄξαντες, χατεδίωξαν αὑτόν» 
xai την μὲν αἰχμαλωσίαν ἐπανεσώσαντο, Ισμαλ) δὲ 
σὺν ἀνδράσιν ὀχτὼ διαπἐφευγεν. Οἱ δὲ περισωθέντες 
τοὺς Βαθυλωνίους δεδοιχότες, ἀπιέναι πρὸς Αἴγυ- 
vtov ἐθουλεύοντο. Καὶ τοῦ ἹἹερεμίου µένειν αὑτοῖς 
συμθουλεύοντος (µένουσι γὰρ τὸ θεῖον αὑτοῖς mpo- 


"μηθεύσεσθαι, µή τι πείσεσθαι χαχόν ἀπιοῦτι 


δὲ, ph συνέσεσθαι αὗτοῖς) οὐκ ἑἐπίστενον, Αλλ' 
ἀπειθήσαντες, ἁπῆραν εἰς Αἴγυπτον, ἄχοντες 
xai τὸν Ἱερεμίαν xoi εὐν Βαρούχ. ᾽Απελθόντι δ' 
ἐχεῖ τῷ προφήτῃ, δηλοῖ τὸ θΘεῖον τὰ μέλλοντος 
'O δὲ προῦλεγε τοῖς ὁμοφύλοις, ὡς ἐπὶ τοὺς 
Αἰγυπείους στρατεύσει ὁ Βαθυλώνιος, xal τῆς. 
Αἰγύπτου κρατήσει, xal ὡς τοὺς μὲν αὐτῶν κτενεῖ, 
τοὺς δὲ δορυαλώτους ἀπάξει. Δι) ἃ xal χαταλευσθεὶς 
ὑπὸ τῶν συμφυλετῶν, τέθνηχεν ' ἃ δὲ προείρηχε γέ- 
Ὑονε’ πέµπτον γὰρ ἔτος μετὰ τὴν τῶν Ἱεροσολύμων 
lvóevo πόρθησιν. Καὶ Ναθουχοδονόσορ χατὰ τῖς 
Κοίλη: Συρίας ἐξώρμησε, xat χατα:χὼν αὐτὴν, Ἂμ- 
µανίταις ἐπῆλθε χαὶ Μωαδίταις, Κάχεῖθςν ἐπ ΑΓ. 
Ύυπτον ἐξεστράτευσε, καὶ ὑποτάξας αὐτὴν, κτεί»ει 
τὸν βασιλεύοντα, ἕτερον δ᾽ ἑγχαθίστησι. Τοὺς δ ἐχεῖ 
Ἰουδαίους εἰς Βαθνλῶνα μετήνεγκεν. Ἱερεμίου δ᾽ 
ἐν Αἰγύπτῳ ταφέντος, λέγεται ὁ βχσιλεὺς ἸΑλέξαν- 
δρος, Χυριεύσας τῆς Αἰγύπτου μετὰ τῶν ἄλλων, 
ἑξυμνούντων τὸν προφήτην τῶν Αἰγυπτίων, µετε- 
νεγχεῖν τὰ ὁστᾶ Exslvou εἰς «hv παρ) αὑτοῦ χτισθεῖ- 


et. llierosolymorum duarum, intercesserunt. anni D σαν πόλιν τὴν ᾿Αλεξάνδρειαν. Ὁ μὲν οὖν προφήτης 


c^nlum triginla, menses septem, el dies decem. 


mposlnsv, ὡς εἴρηταί uot, τὰ cup6noópsva. Τὸ δὲ 


τῶν Ἑδραίων γένος τοιοῦτον εὕρατο τέλος, πέραν Βὐφράτου μµετενεχθέν. AL μὲν γὰρ δέχα quim, 
Ὡσηὲ βασιλεύοντος εἰς Σαµάρειαν παρὰ τῶν Ασσυρίων Ἱχμαλωτίσθησαν. AL δὲ δύο φυλαὶ μετὰ ταῦτα 
παρὰ Ναθουχοδονέσηρ ἑλήφθησαν Ῥορυάλωτο:, χαὶ ὅσοι μετὰ τη» τῶν Ἱεροσολύμων ἅλωσιν ὑπελείφθησαν, 
Καὶ ὁ μὲν Σαλμανασὰρ τὸ τῶν Χουθαίων ἕθνος ix Περαίδος µετῴκισεν εἰς Σαµάρειαν. 'O δὲ Ναδουχον 
δονόσορ ἔρημον ἀφῆχε τὴν Ἰουδαίαν, καὶ ἔμεινεν οὕτως ἐπὶ ἐνιαυτοὺς ἑθδομήχοντα. Ὁ μεταξὺ δὲ τῖς 
τῶν δέχα φυλῶν αἰχμαλωσίας ἐκ Σαµαρείας., xai τῆς τῶν ὃνο ἐξ Ἱερουσαλὴμ, χρόνος ἑχατὸν τριά- 
χουτα ἕτη, xal μῆνες EE, πρὸς ἡμέραις δέχα ἐγένοντο. 


Il. Captivorum puerorum nobilissimum quem- 
quo, et regi Sedeci$ cognatum, et c ceteris 
robustissimos οἱ formosissimos, Babylonius castra- 
(96 p;edagogis tradidit, litteris οἱ institutis Chal- 
d:eorum erudiendos, victu de sua mensa illis 
constituto, l'ucrunt autem quatuor pucri regii 


D'. Tou; δὲ εὐγενεστέρους τῶν αἰχμαλώτων παῖ- 
δας, καὶ τῷ ῥᾳσ;λεῖ Σεδεκίχ προσήχοντας, xa! τῶν 
ἄλλων ἀχμαιοτέρους χαὶ ὡραιοτέρους ἑκτομίας ποιή- 
σας ὁ Βαθυ)ώνιος, καὶ παιδαγωγοῖς παραδοὺς , τά 
τε τῶν Χαλδσίων ἐδίδισχε γράµµατα xai τὰ ict- 
χώρια ἓκ τῆς Ἰδίας τραπένης ἁποτάξας σφίσι τὴν 


2:5 


σιλιχοῦ γεγονότες ὙΥένους, χαλοὶ τὰς ὄψεις, xal àya- 
0o τὰς φύσεις ὧν τὸν μὲν Δανι]λ χαλούμενον, 
Βαλτάσαρ ὁ Πσθυλώνιος µετωνόμασε΄ tiv δὲ 'Ava- 
νίαν ὠνομασμένον Σεδράχ᾽ Μισαηλ δὲ τὸν ἕτερον 
χεχλημένον Mioáx* χαὶ τὸν λο,πὸν ᾽Αξαρίαν, ᾽Αέδς- 
ναγώ * οὓς xal τῶν ἄλλων γεν ἐντιμοτέρους, δι᾽ 
εὐφυῖαν ἐπὶ σοφίᾳ προχόπτοντας. Οὗτοι τοίνυν οἱ 
νεανίαι τοῦ προεστῶτος αὐτῶν εὐνούχου ἐδέοντο, μὴ 
τοῖς ix τη; βασιλιχῆς τραπέζης χορηγουµένοις a3- 
τοῖς διαιτᾷν σφᾶς, ἁλλ᾽ ὀσπρίοις xai φοίνιξι xa 
ερ'ούτοις ἄλλοις. 'O δὲ, δεδιέναι ἔλεγε μὲ, τοιούτοις 
τρεφόμενοι, λεπτωθῶσι τὰ σώματα, xal παρὰ τοῦ 
βαστλέως διὰ τοῦτο αὐτὸς χακωθῇ. Οἱ δὲ ἐφ᾽ ἡμέρας 
b:xa οὕτω διαιτῆσαι αὐτοὺς παρεκάλουν, xal εἰ μὲν 
μῆ µεταθάλλοιτο ἡ τῶν σωμάτων ἕξις αὐτοῖς, οὕτω 
ἕ-αιτᾷν αὐτοὺς xal el; τὸ Enc * εἰ 0 ἴδοι τὰ σώμα- 
τα αὐτῶν ἰσχναινόμενα, τῆς προτέρας ἔχεσθαι διαι- 
τήσξως. ΠΣίθεται τούτοις ὁ τῶν παίδων προεστηχώς, 
xai οὕτω ποιῄσας, ὡς οὐδὲν αὐτοὺς Ex τῶν τοιούτων 
εροφῶν παθόντας εἶδε, μᾶλλον μὲν οὖν καὶ τῶν ἅλ- 
jw» θαλχερωτέρους Υεγονότας, ἀφύχους αὐτοῖς προσ- 
Τγε τροφάς. Οἱ bh λεπτυνθέντος αὐτοῖς τοῦ νοὺς, 
πᾶσαν κατώρθωσαν παιδείαν Ἀχλδαϊκὴν xal ᾿Λσσύ- 
p:ov. 'O δέ γε Δανι]λ xal περὶ χρίσεις ὀνείρων 
χατέτεινε τὴν σπλυδἠν. E'sa. ἐνύπνιον ὁ Ναθουχοδο- 
νόσορ ἑξαίσιον θεάσαµενος, xal τὴν χρίσιν τούτου 
χατὰ τοὺς Όπνους μαθὼν, τοῦ τε ὀνείρου xal τῆς 
χρίσεως αὐτοῦ ἐπελάθετο. Ἔωθεν οὖν µεταπεμφά- 
μενος τοὺς Χαλδαίους xal τοὺς μάντεις xal μάγους, 
ἀπήτει τούτους τὸ ὄναρ τε εἰπεῖν αὐτῷ, καὶ τὴν τού- 
που δήλωσιν. Οἱ δὲ αὐτὸν ἤθελον πρότερον εἰπεῖν τὸ 
ἐνύπνιον, xat οὕτως αἰτεῖν ἐξ ἐχείνων τὸ σηµαινό- 
psv v. Ὡργίσθη ἐπὶ τούτοις ὁ βασιλεὺς, xal θάνατον 
ἁπάντων χατεφηφίσατο, uh δύνασθαι λεγόντων εἰ- 
prx£va: τὸν ὄνειρον. Τούτοις, ὡς σοφοὶ, xal Δανιῃλ 
xii ol τρεῖς παῖδες xal συνεχλήθησαν χαὶ συγκατ- 
εχρίθησαν. Πρόσεισι τοίνυν ὁ Δανι]λ τῷ τῶν βασι- 
Àixtov σω-αατοφυλάχων ἐξάρχοντι, xai ἡξίιωσ.ν ἐπὶ 
μίαν νύχτα τὴν ἀναίρεσιν τῶν κάταχρίτων ὑπερτε- 
05a Ισως γὰρ, ἔφη, δι αὐτῆς δεηθησόµεθα τοῦ 
8:00 καὶ Ίγωσόμεθα τὸ ἐνύπνιον. Ενέξωχεν ὁ 
βατιλεὺς πρὸς τὴν αἴτησιν. Καὶ συμπαραλαθὼν ὃ 
Δανι]λ xal τοὺς τρεῖς αὐτοῦ αυγγενεῖς παϊΐδας, ἰχέ- 
τευσε διὰ τῆς νυχτὸς τὸν 8s2v.. Δηλοῦται οὖν αὐτῷ 
θεύθεν, xai τὸ ἐνύπνιον, xal τὰ δι αὐτοῦ σηµαι»ό- 
μενα, xai μεθ ἡμέραν ἀπῄει mph; τὺν βασιλέα. 
Καὶ ol παρὰ τοῦ Θεοῦ ἔρη γνωρισθῆναι αὐτὸ xa 
4) ὄναρ, χαὶ τὴν αὐτοῦ ὅήλωσιν, ἑλεῄβσαντος τοὺς 
ἀλίχως διὰ τοῦτο ἁ ποθανεῖν χινδυνεύοντας οὐδὲν ὃ᾽ 
ἔτ-ον καὶ ob τὸν χτεῖναι θέλοντα ἀναιτίως τούτους ἐξ 
ὧν ἀπῄτεις ἀδύνατα, ἃ póvr τῇ θείᾳ φύσει γνωστά. 
*A δ᾽ ἐθεάσω, τοιαῦτά εἶσιν. Εδόχεις ὁραν ἀἂν- 
δριάγτα µέγαν ἑστῶτα, οὗ χρυσῆ μὲν ἡ χεφαλὴ, 
οἱ δὲ ὤμοι xal οἱ βραχίονες ἀργυροῖ, ἡ δέ γε ya- 
στὴρ μετὰ τῶν μηρῶὼν. ἐκ yaAxov, al κνῆμαι δὲ 
χαὶ οἳ πόδος ἧσαν µέρος μέν τι σιδήρεοε, u£poc 
δέτι ὀστράκινοι. Εἶτα .ΐθος ἐξ ὄρους ἁποῤῥαγεὶς, 
τῷ ἀν δριάντι ἔδοξιν' ἐμπεσεῖν, καὶ συντρίψαι 


ANNALIUM LID. ΤΠ. 


δἱαιταν. Τέσσαρες δὲ τὸν παίδων foav ix τοῦ βᾷ- A 


$26 
generis , et forma οἱ ingeniis pr stantes, quorum 
Danieli Balthasaris, Ánani* | Sedrachi, Misacli 
Misaci , Azariw Abdenagi noraen fecit Babylonius , 
el pre celeris hos:orem habuit, ob indolem 
disciplinarum capacem. fli igitur 118 adolc- 
Scentes eunuchum cui parebant , rogarunt, ne sibi 
regie mens fercula pr.eberentur, sed legumina, 
dactyli, et alia id genus. Ille cum se vereri diceret, 
ne illo cibo extenuatis eorum corporibus , ipse a 
rege male tractetur : tamen, pueris petentibus , 
ut decem diebus ita pascerentur, quod si corpora 
sua non multarentur, ita pergerel : sin extenuari 
videret, pristinum victum praberet, obtemperat. 
Cumque non modo nihil eis decedere, scd νορς- 
tiores etiam czteris reddi videret , cibos inanimes 


D eis praebet. Ita subtilioribus redditis ingeniis , in 


omni doctrina Chaldaica et Assyriaca egregie 
profecerunt. Daniel etiam somniis conjiciendis 
animum intendit. Cum autem | Nabuchodonosor 
mirabile somnium vidisset , cum ejusden enarra- 
tione : utriusque oblitus, mane Chal!aos vates et 
magos accersit , somnium οἱ ejus explicationem ab 
eis fiagitat. Verum illis petentibus , ut soinniuim 
prius enarraret, ac tum demum dijudicationem 
pestularet : rex iratvs , quod somniujn se reperire 
posse negassent, omnes capitis condemnat. Inter 
hos et Daniel et tres pueri , ut homines eruditi , 
ei vocali et. una condemnati fuerant. Daniel igitur 
regiorum satellitum przfectum orat, ut. cedem 
damnatorum unam noctem differret. Fortassis 
enim , inquit, precati Deum , somnium cognoscemus. 
Mora impetrata , tribus cognatis adhibitis, pernox 
precatus Deum , et somnium et ejus significatio- 
nem cognoscit : mane regem accedit , somnium οἱ 
ejus significationem a Deo sibi revelatam esse in- 
dicat , miserto eorum , qui propterea insontes in 
capilis periculo essent : nec minus ipsius regis , 
qui tot occisurus esset sine culpa, a quibus ea 
postulasset , qux sciri ab eis non potuissent, ac 
soli naturz divin: cognita essent. Ea vero quw 
vidisti, inquil, hujusmodi sunt. Visus es videre 
statuam magnam hominis stantem , cujus caput esset 
aureum , humeri et. brachia argentea, venter cum 
femoribus cwreus, crura el pedes partim ferrei, 


p partim. testacei. Deinde lapis ex monte abruptus, 


visus illidi statue , eamque conterere, atque aurum , 
argentum , &5, [errum, ei testam ila comminuere, 
uf a vento dissiparentur. JLapis vero in lantam 
molem ezcrescere , ut omnem terram impleret. 119 
Et hoc somnium vidisti, cum de regno et successore 
imperii sollicite cogitares : que vero eo significantur, 
hic sunt. Aureum caput tu es, et ceteri reges Da- 
byloniorum : nam aurum imperii tui felicitatem 
innuit. Due vero manus et humeri , duo regna rc- 
presentant, a quibus vester principatus destruetur, 


. Venter. εἰ femora «rea regem significant ere indu- 


(wm, qui eos opprimet, a quibus vos opprimcndi 
estis ; illius porro regnum ab alio potentiore destru- 
etur. Nam el auro et argeuto et ere ferrum est du- 


9231 


JOANNIS ZONAR.E $23 


fius. Aurum entm, purum pulum presertim , est  αὑτὸν, xal Aexrürai τὸν ypvocv, ναι τὸν ἄργυ- 


argento mollius : argentum , ut. auro densius , ita 
wre loxius : ferrum porro ere etiam solidias est. 
Capiii igitur regnuin Assyriorum est comparatum, 
ut antiquius et vetustius cxteris. Altero, Medorum 
et Persarum reg:um intelligitur, qui Assyriorum 
everterunt.. Nam Cyrus, ut post narrabitur, Persa 
patre, matre Medica natus , utriusque gentis armis 
Assyrios devicit , eorumque regnuim evertit. Dua- 
fus autem manibus dux gentes significantur. Ter- 
tium regnum est Macedonum , ri comparatum , 
utpote potentius, quod Persicum imperium de- 
struxit, ac venter quidem Alexandrum refert, duo 
femora divisionem regni post ejus obitum. Quar- 
tum regnum est Romanorum, cui ferrum attribuit 


pov, καὶ τὸν yaAxór, καὶ τὸν ciónpor, xal τὸν 
Óctpaxor ἐς τοσοῦτον, ὡς 9x' ἀνέμου ἐκ ιχμηθη- 
ναι (15-14) αὑτά. 'O δὲ Al8oc ἑἐδόχει abt cat, xoi 
εἰς τοσοῦτον μέγεθος xpos.l0giv, ὡς χπᾶσαν ὑπ 
αὑτοῦ πεπ.Ίηρῶσθαι τὴν γῆν. Οὗτος μὲν οὖν σοι 
ὁ ὄνειρος. "A δὲ δη.λοῦταί σοι δι αὐτοῦ, φρον- 
τίζοντι περὶ τῆς βασιλείας, καὶ εἰς ἄρξει μετά 
σὲ, ταῦτά εἶσιν. 'H μὰν χρυση χεφα.λἡ, σύ τε 
εἶ, xal οἱ .σιχοὶ βασιλεῖὶς τῶν Βαθυλωγίω». Τὸ 
πο.ύο.ἲδον δ᾽ ὁ χρυσὸς τῆς ἀρχῆς σου παραδη- 
Aoi. Al δὲ δύο χεῖρες xal οἱ ὤμοι διττὰς εἰκονί- 
ζουσι Bacidelac, ὑρ ὧν ἡ ὑμῶν ἡγεμονία κατα- 
ἑνυθήσεται ' ἡ χαχἡ δὲ γαστὴρ, xal ol τοιοῦτοε 
προ), Baciléa δη.Ίοῦσι χα.κὸν ἐνδεδυμένον, 


ob soliditatem , et tibias , ratione temporis, quod » ὃς τοὺς ὑμᾶς χαταλύσυντας καθαιρήσει. Ty e 


ceteris magnis imperiis sit posterius, quemadmo- 
dum crüra et pedes extreme sunt partes corporis. 
Jam testa ferro admista significat regnum illud, 
etsi robustum sit, tamen fragile aliquid et imbe- 


cillum habere adjunctum , cujusmodi est testa limo . 


constans. 


ἐχείνου βασι.λείαν αὖθις ἑτέρα καταπαύσει δυ- 
γάτωτδρα. ToU τε γὰρ χρυσοῦ καὶ τοῦ ἀργύρου 
καὶ τοῦ χα.κοῦ ὁ σίδηρος δυγατώτεερος. 'O μὲν 
{ὰρ χρυσὸς, καὶ μᾶ.1.Ίον ὁ χαθαρώτατος, tov ἆρ- 
γύρου ἐστὶ uaJaxórspoc. 'O δ' ἄργυρος τοῦ μὲν 
χρυσοῦ στεγανώτερος, toU δὲ xaJAxoU τυγχἀνεν 


χαυνότερος. Ὁ δὲ σίδηρος αὖθις καὶ εοῦ χαλκοῦ στερεώτερος. Κεφαλῇ μὲν οὖν fj τῶν Ασσυρίων 
βασιλεία ἀπείκασται, d; προγενεστέρα τῶν ἄλλων, καὶ τῷ χρόνῳ πρλάγουσ:. Δεὐτέραν δὲ τὴν τῶν Mf, 
ὅων καὶ τῶν Περσῶν ἐκάλεσεν, αἳ τὴν τῶν Ασσυρίων ἀρχὴν χαθῃρ/χασιν. Ὁ γὰρ Κύρος, ὥσπερ 
ἱστοριθίσεται, Πέρσης μὲν $v Λατρόθεν, τοῖς δὲ Μήδοις προσῆχεν bx τῆς μητρός * ὃς ἄμφω τὰ ἔθνη 
δυμπαραλαθὼν, xal πολεμήόας τοῖς ᾿Αασυρίοις, τὴν αὐτῶν βασιλείαν κατέλυσε. Tf] δυάδι bb τῶν χειρῶν. 
fj τῶν ἐθνῶν τούτων ἀμφαῖν δυὰς εἰχονίζεται. Τρίτην δὲ βασιλείαν τὴν τῶν Μαχεδόνων xii. TQ 
χαλχῷ δὲ ταύτην ἀπείχασεν ὡς δυνατωτέραν, ola καὶ τὴν Περαιχὴν ἀρχὴν χαταλύσασαν. Καὶ δ.ὰ μὲν 
τῆς χοιλίας. ἡ Αλεξάνδρου μοναρχία ὑποτυποῦται ΄ διὰ δὲ τῶν μηρῶν, ἡ μετὰ θάνατον ἐχείνου τῆς βα- 
σιλείας διαίρεσις, χαὶ ὁ αὐτὸς µερισµός. Τετάρτην 05 βασιλείαν τὴν τῶν Ῥωμαίων ἐχάλεσεν, ᾗ τὸν αί- 
ὅηρον ἀπένειμε, διὰ τὸ στερέµνιον. Tat; δὲ χνήµαις αὐτὴν εἰχόνιπεν διὰ τὸ µετάχρονον. Τῶν γὰρ ἄλλων 
μεγάλων βασιλειῶν µεταγενεσἑέρα ἡ τῶν ᾿Ῥωμαίων. Καὶ αἱ κνῆμαι δὲ καὶ οἱ πόδες, τελευταῖα µέρη τοῦ 
σώματος. Τὸ δὲ τῷ σιδἠρῳ ἀναμεμίχθαι τὸ ὄστραχον, αἰνίττεται τὸ ἰσχυρὰν μὲν τὴν βασιλείαν εἶναι. 
ἔχειν δὲ παρ᾽ ἑαυτῇ xai εὔθραυστόν τι xal &vaÀxt* τοιοῦτον γὰρ τὴν φύσιν τὸ ὄστραχον, συγχείµενον ἐχ 


πηλοῦ. 


Itf. Quod si quis hanc visionem ad priorem rei- ( I". El μὲν οὖν πρὸς τὴν προτέραν χατάστασιν τῆς 


public:e statum, quo penes aenatum, dictatores, 
consules, tribunos et plebem, summa rerum fuit, 
referat, videbit plebem sepe motis seditionibus 
a patribus dissensisse, alia senatu, alia plebe decer- 
nente. Unde cum inter sese pugnarent, res eorum 
ex discordia nonnunquam deteriores et imbecillio- 
res exstiterunt: ac senatus cum ferro conferri 
queat, ob animi gravilateia * plebs magistratibus 
el senatui admista, testx, cum ob vilitatem et hu- 
militatem, cujusmodi limus est, unde testa confi- 
citur, tuin ob levitatem οἱ infirmitatem consilii. 
Est enim multitudo 190 levi sententia, et facile 
huc atque illuc impellitur: quz, οἱ quis Romanorum 
veteres annales evolvat, ei genti sxpissime accidisse 
reperiet. Hzc igiiur diverse materiz mistionem ad 
primum reipublice statum referenti, in mentem 
venire queant. Sin posteriorem imperii rationem 
spectes, republica ex aristocratia in monarchiam 
commutata, et ab imperatoribus occupata, etiam 


Ῥωμαίων ἡγεμονίας ἀναγαχεῖντις βουληθείη τὸ 5pa- 
μα, ὅτε ἡ γ’ρουσία καὶ οἱ δικτάτορες xal οἱ ὕπατοι, 
xai οἱ δήμαρχοι xal ὁ δῆμος τῆς τῶν πολιτιχῶν 
πραγμάτων ἀντείχοντο διοικήσεως, εὑρήσει πολλαχοῦ 
τὸν δῆμον τῇ Ὑερουσίᾳ διαφερόµενον, xal στάσεις 
ἐγειρομένας, ἄλλα μὲν τῶν τῆς βουλῆς διαταττοµέ- 
νων, ἄλλα δὲ τῶν τοῦ πλήθους ἀντεισαγόντων, ὡς 
ἐχ τούτου µάχεσθαί τε ἀλλήλοις, xal σφίαι τὰ πρά- 
γµατα, διὰ τὴν διχόνοιαν, ἔστιν οὗ ῥέπειν ἐπὶ τὸ 
χεῖρον xa ἀσθενέστερον, σιδἑρῳ μὲν οὖν ἄν τις εἰ- 
χονίση τὴν σύγχλητον, διὰ τὸ τῆς γνώμης στε- 
pépvtov. Ὀστράχῳ δ᾽ ἂν εἰχασθείη «5 πλῆθος &va- 
μεμιγμένον ὃν sol; ἓν τέλει καὶ τῇ βουλῇ, διά τε 
τὸ συρφετῶδες xal τὸ χαµαίζηλον (τοιοῦτον Υὰρ à 
πηλὸς, ὅθεν τὸ ὅστραχον γίνεται), καὶ διὰ τὸ εὖὐμε. 
τάθολον, xa διὰ τὴν ἀσθένεναν τοῦ φρονημετος. Εἷ- 
ωβεν vàp τὸ πλῆθος ἀστατεῖν, ῥᾳδίως τε µετάγεσθαιν 
καὶ µεταθουλεύεσθαι. Ταῦτα δέ τις εὑρήσει πλει- 
στάχις vf) Ῥωμαίων πολιφείᾳ συµθεθγχότα, ἐπιὼν 


Yarie lectiones et ηοίιο. 
(15-74) 'ExAuxpn0 irai. Addit Colbert, xai oxt6ao07,/a:. 


239 


ANNALIUM LIB. III. 


230. 


τὰ περ) ταύτης ἀρχαῖα σνγγράμµατσ. El μὲν οὖν A tum e Romanorum dissensionibus multas ortas esse 


πρὸς τὴν προτέραν χατάστᾳσιν τῆς ᾿Ρωμαϊκῆς πο- 
λιτείας ἀναφέροι τις τὴν ξιαφορᾶν τῶν ὑλῶν, xal τὸν 
piov αὐτῶν, ταῦτ' ἂν ἴσως λογίσαιτο. El δὲ mph; 
τὴν ὑστέρᾳν. ὅτε πρὸς povapylav ἐξ ἀριστοχρατίας 
µετήνεχτο ᾿Ῥωμαίοις τὰ πράγματα, εἰ xal πρὸς τὸν 
εἰσέπειτα τῆς βασιλείας χατάστασιν, χαὶ τότε πλεί- 
στην ἂν Χαταλάδο, τῇ πολιτεἰᾷᾳ προξενήσασαν βλά- 
6ην, τὴν πρὸς ἀλλήλους τῶν ᾿Ῥωμαίων διχόνοιαν. 
"ῦτε γὰρ Καΐσαρ τῆς μοναρχίας ὁριγνηθεὶς, ἐμρν- 
λίους πολέμους πρὸς τὸν Μάγνον Πομπῄήϊῖον, καὶ 
πρὸ; τοὺς ἄλλους ol τῆς ἐλευθερίας ἀντεποιοῦντο τῆς 
πχλαιᾶς, συνεστῄσατο, xai πρὸς τοὺς ἀνελόντας αὖ - 
θις αὐτὸν ὁμοίας µάχας ὁ Kalcao ὁ Αὔγουστο; xal 
ὁ ᾽Αντώνιος συνεκρότησαν ' εἴτ αὖθις ἄμφω πρὸς 
ἀλλήλους οὗτοι περὶ τῆς αὐταρχίας διαχφερόµενοι, 
πολέμους βαρεῖς χεχινήχασιν, ἀαφοτέρωθεν kv πά- 
cat, ταῖς µάχαις φθειρομένων ὁμογενῶν, χἀντεύθεν 
της ᾿Ρωμαῖϊκῆς ἑλαττουμένης δυνάµεως. Καὶ οὐδ ἐν 
τοῖς μετέπειτα τὰς στάσεις λωφησάσας ἴδοι τες ἄν. 
El δέ τις np, τὰς ὕστερον βασιλείας τὴν τοῦ σιδ- 
pou κὰὶ τοῦ ὀστράχου φύσιν περαδαλεῖ, εὑρήσει vij 
μὲν ἰσχυρὰν τὴν τῶν Ῥωμαίων ἀρχὴν, πῆ δὲ ἆσθε- 
νοῦσαν (75) καὶ τὸ πλεῖστον τὶς παλαιᾶς ἀποθεθλι- 
χνῖαν ἐπ.κρατείας, καὶ πολλοστῷ νῦν µέρει τῆς π1- 
la:d, ἑχείνης περιγεγραμµένην ἡγεμονίας. Τὰ μὲν 
οὖν τῶν τεσσάρων βασιλειῶν ἐν τσύτοις. Ἡ δὲ, λοιπή 
τε xai ἀκατάλυτος, ἣν ὁ λίθος εἰχόνιζεν, ὃς ἄνευ 
χειρῶν ἐτμήθη, καὶ τὰς Όλας ἑλέπτννεν, ἐξ ὦν αυν- 


ετέθειτο ἡ εἰκὼν, καὶ τὴν γῆν ἐπλήρωσεν ἅπασαν, C 


fiv εἰς τοὺς αἰῶνας à προφήτης εἴρηχε μὴ διαφθα- 
ῥρήσεσθαι, ἡ μέλλουσα ἐπιφάνεια cn. ἂν «oU Κυρου 
ἡμῶν Ἴησᾳοῦυ Χριστοῦ, ἥτις τῆς σιδηρᾶς βασιλείας 
γενομένης ἁτθεγεστέρας, διὰ τὴν τοῦ ὀστράχου ἐπι- 
µιξίαν, ἀναφανήσεται ' ὅτε αὐτῷ τὰ πάντα ὑποτα- 
Υήσεται, χαὶ βασιλείας ἀτελευτήτου τε χαταξιώσει 
xal ἁδιαφθόρου τοὺς ταύτης ἀξίους ἑαυτοὺς χατα- 
οτ/σαντας. Λίθον γὰρ εἴωθεν dj Γραφὰ χαλεῖν τὸν 
Χριστόν. "0 τε γὰρΔαθὶδ, Λίθον ὃν ἁἀποαδοχίμρσαν 
οἱ οἰκοδομοῦντες, ἔφη, οὗτος ἐγεγνήθη sic xsga- 
Aiv γωνίας. Καὶ ὁ Ἡσαῖας ἐκ προσώπου φησὶ τοῦ 
Θεοῦ - ᾿Ιδοὺ τίθηµι ἐν Σιὼν Al0ov ἀκρογωνια[ον. 
Καὶ ὁ μέγας Παῦλος ἀκρογωνιαῖον χαλεῖ τὸν Χρι- 
στὺν, iq' ᾧ ἐπριχοδομηθ]ναι τοὺς πιστεύσιντας 
ἔγρανε. Καὶ πάλιν λέγει Θεµέ.ιογ ἕτερον οὐδεὶς 
δύγαται θεῖναι παρὰ τὸν χεἰµενον, óc ἐστιν Ig 
σοῦς ὁ Χριστής. Καὶ αὖθις ἑτέρωθι "Επυον ἐκ 
αγευµατικῆς ἁχολουθούσης azétpac, ἡ δὲ πέτρα 
ἡν ὁ Χριστός. Καὶ πέτρα δὲ σκανδάλου, xe λίθος 
περοσχόμµατος λέγεται, xal πολλαχοῦ ἂν εὑρτθείη 
λέθος χαὶ πέτρα πεχληµένος ὁ Κύριος. Τὸ δ' ἄγευ 
yt τμηθῆναι την ὑπὲρ φύσιν αὐτοῦ γέννησιν 
προιδἠ;ου, τὴν ἄνευ σπορᾶ», τὴν Ὑαμιχης ὁμιλίας 
χωρίς. Ὄρος μὲν γὰρ 1j τοῦ Ιούδα νοµισθείη φ»)ῇ, 


! Psal. cxvi , 92. * δα. xxvn, 16. 


* Ephes. i, 20. 


calamitates deprehendas. Nam el Cesar cupiditate 


regni impulsus, bellum civile cum Ponipeio et ca- 


teris antiqua libertatis defensoribus gessit, et 
Cesar Augustus atque Antonius itidem bellum ejus 
interfectoribus intulerunt. Qui deinde ambo inter 
sese, uler solus regnaret, certantes, gravia bella 
gesserunt, casis utrinque civibus in przliis, et Ro- 
manorum viribus imminutis. Imo nec deinceps 
quievisse seditiones videas. Jam si ferri οἱ teste 
qualitatem cum posterioribus regnis conferas, Ro- 
manum imperium ibi quoque partim firinum inve- 
nies, parlim imbecillum , amissa maxima parte 
potentiz veteris, vix reliquiis quibusdam retentis. 
Atque bxc. de quatuor regnis. Restat illud, quod 


B non est evertendum, lapide sine manibus cxciso 


adumbratum, comminuente materias quibus imago 
constabat, et universam terram implente, quodquq 
propheta dixit nullo avo periturum. Illuc Cbrisu 
Domini nostri adventum significal, qui, cum regnum 
ferreum, ob test:e admistionem, factum fuerit im« 
becillius, apparebit, cum ei subjicientur omnia ; 
cum regno infinito el non perituro dignabitur eos, 
qui se illo dignos prebuerunt. Lapidem enim Scrip- 
tura Christum solet dicere. Nam et David : Lapis, 
inquil, quem rejecerunt cedificantes, in caput απο κ 
translupus. est . Et. Isaias sub. persona Dei dic : 
Ecce pono lapidem in summo angulo *. Divus Pau- 
lus item angularem lapidem Christum vocat : cui 
inz:Jilicatos exse credentes scribis *. Atque iterum: 
Aliud, inquit, [undagientum nemo jaciet, praster id 
quod jactum est, Jesum Christum *, hem alibi : Di- 
berunt de petra spirituali, eos secuta, qui est. Chri- 
stus *. Ad h:ec petra scandali, et lapis offensionis 
dicitur; multaque 121 prziterea loca invenias, 
ubi Dominus petra οἱ Japis appellatur. Quod autem 
is sine παπί μυ excisus est, id orum ejus nataram 
superantem iudicat, sine semiue et conjugali con- 
gressu. Nam mons putari queat Judaica tribus, e 
qua orius (nil David. Lapis autem, Christus, secun- 
dum buman:tatem ex ea excisus. Sine manibus, 
quia non lege nalurz prodiit, sed ex utero rudi 
viri et sanclo ; qui primum parvus est. visus, ob 
naturaim humanam, in progressu vero lerram om- 


D nem sua gloria implevit, magis etiam impleturus 


futuro suo adventu. Propheta igitur ei somnium 
Nabuchodonosori exposuit, et comparationem ejus 
revelavit. Qui conjectura solertiam admiratus, pro- 
nus in faciei cecidit, el sacrificari Danieli jussit, 
non ipsi omnem illum honorem tribuens. bomo 
superbus el arrogans, sed Deo, qui a Daniele cole- 
batur. Dixit enim : Vere Deus vester Deus esi deo- 
rum, εἰ Dominus regum, et arcunorum revelator ὁ 
datisque muliia muneribus Daaieleu totius Babylu- 


* I Cor. 11, 11. * dL Cor. x, 4. 


Varie lectiones et nolo. 
(73) Πῆ δὲ djeAcUcar. loc est, partim negligentem. Viennensis rectius buLet ἀσθενοῦσαν, im- 


becillem. W. 


JOANNIS ZONATUE . 9'9 
nis principem constituit, nomine Baltasaris (sic A ££ fc 6 Δαθίδ. Aiüo; CE ὁ Χρ:στὶς, τμηθεὶς ἐξ αὖ- 
deus ejus vocabatur) indito. τῖς κατὰ t€) ἀνθρώπινον. "Asso δὲ ΥΣ χειρῶν, ὅτι 
ph χατὰ τοὺς φυσιχοὺς πρ.Ώλθε C63105;, ἀλλ ἓξ ἀπειράνδρ; χαὶ ἁγίας Ὑαστρός. "O; μιχὸς piv 
ἐδόκει πρότερον διὰ τὴν φύσιν τῆς ἀνθ;ωπότττος» προϊὼν δὲ, thv οἰχουμένην πᾶσαν τῆς οἰχείας δεις 
ἐπλέρωσε, xat ἔτι μᾶλλον πληρώσει κατὰ την μέλλουσαν αὐτοῦ ἐπιφάνειαν. Ὁ μὲν οὖν προφήτης τό 
«1 ἐνύπνιον τῷ Να6:υχο»ον/σορ ἀπήγγε'λε, καὶ την τούτου σύγχρισ.ν ἀνεχάλυφεν. Ὁ δὲ θαυμάσας, ἐτὶ 
πρόσωπην ἔπεσε, xal τῷ Δανιῆλ προσεχύνησε, Xa θύειν αὐτῷ δ.ετάδατο, οὐχ ἐχείνῳ τὴν ἄπσσαν ἆπο- 
νέµων τιμὴν ὁ ἁλαζὼν ἐχεῖνος xat ὑπερήφᾶνος, ἀλλὰ τῷ παρ) ἐκείνου θρητσκευοµένῳ θεῷ. Ἔφη γὰρ, 
*ia" ἆ Ίηθείας ὁ θεὸς ὑμῶν οὗτός ἐστι θεὸς θεῶν, xad Κύριος βασιλέων, καὶ ἀποκαλύπτων µυστή- 
ρια. Δόματά τε αὐτῷ παρέσχε πολλὰ, χαὶ πάσης της Βαθυλῶνος κατέστησεν ἄρχουτα, xa Ελλτάσαρ αὐ- 


231 


τὸ» ἀπωνόμασε, τὴν πρ’σηγ»ρίαν αὐτῷ θέµενος τοῦ οἰκείου θεοῦ. 


JV. Deinde auream statuam eubitos altam sexa- 
ginta, latam sex erigit, principes ex omni suo im- 
perio convocat, auditaque tuba, prostratos illam 
adorare, qui non paruissent, in caminum ignis con- 


jici jubet, quem ibi magnum et vehementem incen- B 


derat. Qua: cum adorarent omnes, tres adole - 
sScentes, quos historia cognatos fuisse Danielis tra- 
dit, patria iustituta violare nolentes, non adora. 
runt: itaque statim in caminum conjecli sunt. 
Verum ignis eos non attigit, sed stantes in medio 
flammz intolerabilis, hymnum cecinerunt Deo. 
Astitit tribus illis et quartus, qui una cum eis de- 
scenderat, et ardentemillum aerem in auram rosci- 
dam coimmutabat. Hxc immanem et atrocem regis 
animum ita obstapefecerunt, ut seposito fastu ac- 
cedens, adolescentes nominatim vocaret, el eorum 
Deo collaudato, ipsos honore afficeret, et princi- 
pes omnium Judzorum qui Babylone erant crearet. 
Mon multo post idem Assyrius aliud somnium 


videt hujusmodi. Arbor erat magna, extremitates (; 


terre amplectens, foliis ornata, et fructu gravis, 
sub qua 199 bestiz agrestes degebant, el volucres 
jn ramis ejus nidiflcabant. Deinde Ir cernit ccelo 
egressum, qui contenta voce clamaret: Ezxcidite 
arborem, et ramos ejus evellite, et folia decutite, et 
fructum. ejus dissipate: verum stirpem radicum ejus 
relinguite, et vinculo ferreo ligate: in herba terre, 
el in rore calesti habitabit, deget cum bestiis, cor ejus 
tb. hominibus alienabitur, el cor bestie ei dabitur, 
et septem tempora super eo mutabuntur. Hac visione 
conspecta, rursus sapientes el 1nagos Babylonios 
convocat, ejus significationem scire cupiens. Qui 
eum zstuarent, nec significationem somnii reperi- 
rent, iterum ad Dawuielem confugit, narratoque 
somnio, ejus expositionem requirit: id eum posse, 
cum sanctus Domini Spiritus in eo sit. Tum ille : 
Domine mi rez, inquit, somnium istud in eos verta- 
tur, qui te oderunt. Deinde significationem ei expo- 
nit. hoc modo: Arbor magna, q«am vidisti, rez, 
(u es, qui magnus et potens evasisti, ac magnitudo 
tua celum attingit, et dominatus tuus ad terre ex- 
tremitates. protenditur (magnitudinem autem voca- 
ΥΠ elationem animi et fastum). Ir autem sanctus, 
qui de celo descendit, est divinus angelus. Nam 1r 
Grecis vigilantem declarat, quo natura incorporea 
innuitur ; nam cui corpus est, is somno succumbit : 
qué non, natura est. corporis experte. Quoniam igi- 
lur vigilantem illum clamantem vidisti, ut arbor ex- 


A'. Εἶτα χούσεον ἀνδρ.άντα azfoa;, πέχεων μὲν 
τὸ Uo; ἔξέχοντα, πλάτος δὲ EE, συνεχάλεσεν EZ 
ἁπάτης αὐτοῦ τῆς ἀρχῆς τοὺς πρώτους, προστάξας, 
ὅταν ἀχούσωσι 77, σάλπιγγος, τότε πεσόντας προα- 
χυνεῖν τὺν ἀνδριάντα". τοὺς ὃ ἀπειθήσαντας εἰς 
τὴν τοῦ πυρὸς ἐμθλχηθῆναι xápteov, ἣν ἐχεῖ µεγά- 
λην ἐξέχαυσε xat σφοδράν. Πάντων οὖν προσχυνού.- 
των, οἱ «psi; veavíat, οὓς συ/γενεῖ; τοῦ Δανιζλ ἡ 
ἱστορία παρέδωχε, uh παραθῖΏναι τὰ πάτρια θἔλον- 
τες, 62 προσεχύνησαν. Καὶ οἱ μὲν εἰς τὴν χάμινον 
αὐτίκα ἑθλήθησαν ' τὸ δὲ πῦρ ἐχείνων οὐχ ἤφατο, 
ἁλλ᾽ ἑστῶτες ἓν µέσῳ τῆς ἀνυποστάτου φλογὸς ἑχεί- 
νης, Όμνον ἀνέπεμπον τῷ θεῷ. Συνειστήχει δὲ τοῖς 
τρισὶν ἐχείνοις xal τέταρτος * ἄγγελος 5 ἣν συγχα- 
ταθὰ; αὑτοῖς, xai τὸν φλογερὸν ἐχεῖνον ἀέρα µετα- 
τρέπων εἰς αὔραν ὁροσώδη. Ταῦτα ἐξέστησαν τὴν 
θτριώδη ψυχὴν τοῦ βασιλέως ἐχείνου καὶ ἀτεράμο- 
να, καὶ τὸν τεύφον ἀφεὶς πρόσεισι, xal ἐξ ὀνόματος 
τοὺς νεανίας καλεῖ, χαὶ τὸν Θεὸν αὐτῶν εὐλογεξ, καὶ 
τοὺς ἄνδρας ἐχείνους τιμῆς &Etol, χαὶ ἠγεμόνας τῶν 
tv Βαθυλῶνι πάντων Ἱουδαίων καθίστησιν. Ορᾶ δὲ 
μετ ὀλίγον ὁ ᾿Ασσύριο; ἐχεῖνος ἐνύπνιον ἕτερον: Δέ:- 
ὅρον ἑώρα µέγα τε xal τῆς Υῆς περιέχον τὰ πέρα- 
τα, φύλλοις ὡραϊξόμενον, xal βρίθον χαρπῷ. "Tz 
αὐτὸ δὲ χατεσχήνουν τὰ θηρία τὰ ἄγρια, xal τὰ πε- 
τεινὰ bv τοῖς χλάδοις χατῴχει αὐτοῦ. Εἶτα Ἶρ εἶδεν 
οὐρανόθεν ἑλθόντα, xat ἓν ἰσχύῖ φωνέσαντα" Ἑκκό- 
yrs τὸ δένδρο», καὶ τοὺς κ.άδους αὐτοῦ ἐκτί- 
AJate, καὶ τὰ gi Ala ἔκτιἀξατε, xal διασκοραπί- 
cuts τὸν καρπὸν αὐτοῦ, a.v ἑάσατε cir φυὴν 
τῶν ῥίζῶν αὐτοῦ, καὶ ἐν δεσμῷ σιδηρῷ x«l ἐν τῇ 
xoti τῆς τῆς, καὶ ἐν εῇ δρέσῳ τοῦ οὑὐρανοῦ αἎ- 
1ισθήσεται, καὶ μετὰ τῶν θηρίων ἡ μερὶς αὐτοῦ, 
καὶ ἡ καρδία αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἀνθρώπων dAAcu- 
θήσεται, καὶ καρδία θηρίου δοθήσεται αὐτῷ, xl 
ἑπτὰ καιροὶ ἁ1.]αγήσονται ἐπ αὐτόν. Ταύτην 
ἰδὼν τὴν ὄψιν, ουγκαλεῖ πάλιν τοὺς μάγους xal τοὺς 
σοφοὺς Βαδυλῶνος, xal ζητεῖ μαθεῖν τὰ δι αὐτῖς 
σηµαινόµενα. Ἡπόρουν δ᾽ ἐχεῖνοι, χαὶ οὐχ εἶχον λέ- 
γειν τοῦ ἑνυπνίου τὴν δήλωτιν. Εἶτα πάλιν καταφεύ- 
γει ἐπὶ τὸν Δανιῆλ, καὶ διηγεῖται αὐτῷ τὸ ἑνύπνιον, 
xaX Ἠξίου λέγειν τὸ σύγχρ:µ.1. Δύνασαι Tip, qms. 
ὅτι Πνεῦμα θεοῦ ἅγιον ἓν σοί. Ὁ δὲ, KUpié pov, 
qnd, SactAso, τὸ ἐνύπγιον τοῦτο τοῖς μισοῦσί 
σε. Εἶτα τὴν σηµασίαν ἐξηγεῖται αὑτῷ, καί φησι’ 
Τὸ δένδρον τὸ µέγα ὃ ἑώρακας, σὺ εἶ, à βασι- 
«Ξεῦ, ὅτι ἐμεγα.1ύνθης καὶ ἴσχυσας, καὶ 7 Γ(εγα- 
Ιοσύγη ccv ἔφθασεν εἰς τὸν οὐρανγέν, καὶ ἡ 


233 


ANNALIUM LIB. ΠΠ. 


294 


xvpsía σου slc τὼ πάρατα εἧς γῆς. (Μεγαλοσύνην A scinderetur, et stirps radicum ejus relinqueretur, etc. 


δὲ τὴν τοῦ vob; ἐχάλεσεν ἔπαραιν, καὶ τοῦ φρονή- 
pato; τὸ ὑπέρογχον.) "Ort δὲ εἶδες "Ip ἅγιον ἐκ τοῦ 
oüpavou καταδαίνοντα, τουτέστιν ἄγγελον θεῖον. 
Τὸ γὰρ "Ip ἑξεῖ.2ηγιζόµεγουτ ὁν érpnyopóca 0nAoi, 
δι οὗ ró ἁσώματον ὑπαιίττεται. 'O γὰρ σῶμα 
περιχείµενος ὕαπνυῳ δου.λοῦται' ὁ τούτῳ δὲ μὴ 
δουλεύω» ἀσώματον ἔχει ρύσιγ. "Οτιτοίνυν τὸν 
&qpnropóta, φησὶν, ἐκεῖνον εἶδες φωγήσαντα, àx- 
xozirai τὸ δένδρον, ἑαθῆναι δὲ τὴν gvty τῶν 
ῥιζων αὐιοῦ (καὶ τὰ λοιπὰ), ÉAzxits τῆς βασιλείας 
μὲν ἐκπεσεῖν, xal τῆς πρὸς ἀνθρώπους κοινω- 
νίας ἐκδιωχθῆγαι, θηρίοις δὲ συναυ.ίζασβαι, καὶ 
χόρτον ἑσθίει, μὴ μέντοι πάγτη στερηθήναι 
τῆς βασιλείας, ἑπαγασωθῆναι δέ σοι αὖθις αὐ- 
τήν. Τούτου γὰρ εἶναι σηµαντικὸν τὸ τὴν φυὴν' 
τῶν ῥιζῶν ἑαθῇναι τοῦ δέγδρου. Τοιαύτην τῷ Na- 
6ουχοδονόσορ ὁ Δανιὴλ τὴν ἐξήγησιν τοῦ ὁρᾶματος 
ἐποιήσατο, xal Υέγονε πάντα κατὰ τὸν θεῖον χρηµα- 
εισµὀόν. Καὶ µανίαν νοσῄσας ὁ βασιλεὺς ἐχεῖνος διὰ 


futurum est, ut regno ezcidas, et commercio homi - 
snum pulsus, inter bestias degas, gramine vescens. 
Regnum tamen non penitus amiltes, sed in integrum 
restitutus, recipies: id enim significatur, stirpe 
radicum relicta. Sic igitur visionem Nabuchodono- 
sori Daniel exposuit, omniaque facta sunt secun- 
dum divinum oraculum: et rex furore percitus, 
ob arrogantiam et superbiam, post septem annos 
in desertis exactos, regnuin interea a nemine occu- 
patum recipit, placato Deo: et cum annos qua. 
draginta tres regnasset, morir. Hujus multos 
etiam ex veteribus historicis, Berosum, Melasthe- 
nem, Dioclem et Philostratum meminisse, Jose- 
phus refert. Huic defuncto, filius natu major Evi- 
lad Marochad in imperio succedit, qui regem Joa- 
chimum (idem et Jechonias 193 appellatur), a 
Nabuchodonosore in vinculis habitum, solvit, et 
honorifice tractat, muneribus afficit, e£ perpetuum 
convictorem habet. 


τὸ ἁλαζονικόν τε xai ὑπερήφανον, καὶ ἐπὶ τῆς ἑρήμου διατρίψας ἑπταετίαν, οὐδενὸς ἐπιθεμένυυ τῇ βα- 
σιλεἰχ αὐτοῦ, πάλιν ἀπολαμθάνει αὐτὴν, ἱλεωσάμενος τὺν Θεόν. "Έτη δὲ «pla βασιλεύσας xal τεσσαρά - 
χοντα, τελευτᾷ. Μεμνῆσθαι δὲ αὐτοῦ ὁ Ἰώσηπος λέγει xal πολλοὺς τῶν ἀρχαίων ἱστοριχῶν, τόν τε Βηρω» 
σὸν, xaX τὸν Μεγασθένη, χαὶ τὸν Διοχλέα, xal τὸν Φιλόστρατον. Τούτου δὲ τελευτήσαντος, Εὐϊλὰδ Μα- 
ρωχᾶδ ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ πρεσθύτερος τὴν ἀρχὴν διαδέχεται. "Oq αὐτίχα λύει μὲν τῶν δεσµων τὸν βασιλέα 
Ἰωακεὶμ., τὸν xai Ἰεχονίαν καλούμενον, ὃν καθειργµένον εἶχεν ὁ ἹΝαδουχοδονόσορ, xal τιμῆς ἀξιοῖ * 


ἐίδωσι δὲ xal δωρεὰς αὐτῷ, καὶ ὁμοδίαιτον εἶχε διαπαντός. 


E. Καὶ τούτου δὲ παρελθόντος, εἰς τὸν ἁδελφὸν 
αὐτοῦ μετῖιθεν 1j βασιλεία, Βαλτάσαρ χαλούμµενον * 


V. Eo quoque mortuo, regnum ad fratrem ejus 
Balthasarum transit, qui Cyri ductu et auspiciis 


χαθ᾽ οὗ Küpo; μετὰ Περσῶν τε xai Μήδων ἑστρά- c, a Persis et Medis est oppugnatus. Hic proceribus 


τευσεν. Οὗτος Υοῦν πότον ποιῄσας τοῖς μεγιστᾶσιν 
αὐτοῦ, xal μετὰ τῶν παλλαχῶν καταχεἰμενός τε xal 
µεθυσχόµενος, ἐκέλευσεν ἐνεχθῆναι τὰ σχεύη τὰ 
ἱερὰ, ἃ &£ Ἱεροσολύμων ὁ Ναδουχοδονόσορ ἐσύλησεν, 
xai τοῖς οἰχείοις θεοῖς ἀνατέθειχε. Κομµισθέντων δ᾽ 
ἐχείνων, olg ὁ πατὴρ αὐτοῦ οὐχ ἐχρήσατο, αὐτὸς 
ἐχέχρητο τούτοις, xal μεταξὺ πίνων ἑθλασφήμει 
χατὰ τοῦ θεοῦ. 'Opd τοίνυν ἀστράγαλον ἐκ τοῦ τοί- 
you προϊόντα χειρὸς ἀνθρωπίνης, xal γράφοντα ἐπὶ 
τὸ χονίαµα τοῦ τοίχου, xal ἑξέστη, xal dj μορφὴ 
αὐτοῦ ἡλλοιώθη. Καὶ τοὺς Χαλδαίους xal τοὺς μάγου» 
χαλέσα», τὴν τῶν γραμμάτων ἁπήτει δήλωσιν, xol 
ἀμοιδὰς µεγόλας δώσειν ἐχήρυξε τῷ σαφηνίζοντι 
τὴν σηµασίαν αὐτῶν. ᾽Αλλ' σαν ἄγνωστα πᾶσι τὰ 


ad compotationem invitatis, cum concubinis suis 
&ccumbens, aique inebriatus, sacra vasa, qua Na- 
buchodonosor Hierpsolymis direpta, dils suis con- 
secrarat, afferri jubet, atque iis utitur, quorum 
usu pater abstinuerat : dumque inler pocula bla- 
sphemat Deum, videt digitos humane manus e 
pariete prodeuntes in tectorio parietis scribere : 
quibus conspectis obstupefactus, toto corpore 
cohorruit : et Chaldaeis ac magis accersitis, magnis 
propositis muneribus, sententiam litterarum ab eis 
requirit. Sed scriptura illa ignota erat omuibus, 
Quamobrem avia regem iristem conspicata, et 
perturbatum, ait : Si Baltassar Judsieus accersere- 
tur, qui et Nabuchodonosori multa. signilcavii, 


γεγχραμμµένα. ᾽Αθυμοῦντα δὲ τὸν βασιλέα xal τετα- p qua nemo alius explicare potuerit, eum areanum 


ῥαγμένον ἰδοῦσα ἡ uáp. pr αὑτοῦ, ἔφη, ὡς el µετα- 
πεμφθῇ Βαλτάσαρ ὁ ἸΙουδαῖος, ὃς χαὶ τῷ Ναδουχοδο- 
νόσορ πολλὰ ἐσήμανεν, ἃ ἕδρος ἐχφράσαι οὐδεὶς 
Ἠδύνατο, ἑχεῖνός σοι τὸ ἀπόῤῥητον τούτων τῶν 
συλλαθῶν σημανεῖ * ἔστι γὰρ Πνεῦμα ἆἅγιον θεοῦ 
lv αὐτῷ. Αὐτίχα τοίνυν καλέσας τὸν Δανιῇῃλ ὁ χρατῶν, 
Ἠξίου δηλοῦν αὐτῷ περὶ τῶν γραμμάτων, xal ph 
ὑποσταληναι, xàv εἴη σχυθρωπὸὺν τὸ ὑπ αὐτῶν 
engatvópsvoy * xal γέρας δώσειν αὐτῷ ἑπηγγέλλετο 
πορφύραν ἐνδεδύσθαι, καὶ περιανχένιον χρύσεον xal 
tb τρίτον τῆς ἀρχῆς µέρος, Δανιῆλ δὲ τὰς μὲν δωρεὰς 
παρητεῖτο, μηνύειν 0 ἔλεγεν αὐτῷ τὰ γεγραμµένα 
τοῦ βίου καταστροφὴν, ὅτι μηδ o; ὁ πατὴρ αὐτοῦ 
δι ἀσέδειαν ἐκολάσθη, ἑσωφρονίαθη αὐτὸς, ἀλλὰ τοῖς 
PaTROL, GR. CXXXIV, 


syllabarum illarum declaraturum : esse enim san- 
ctum Dei Spiritum in eo. Statim igitur rex Danie- 
Ίο accersi jubet, flagitans scriptura illius decla- 
ralionem, citra dissimulationem omnem, etsi triste 
aliquid portenderet : daturum pollicitus gestandee 
purpurz et lorquis aurei jus, et tertiam regni sui 
partem. Daniel vero muneribus recusatis, dicebat, 
scripturam ei obitum portendere, quod ne paterne 
quidem impietatis pompa factus esset modestior, 
sed divinis vasis cum concubinis ad ministerium 
esset usus. Litteras vero ita legebat : Mani, Tekel, 
Phares ; quarum significationem sic interpretaba- 
tur : Numeravit Deus tempus vita tue, atque impe- 
rii (wi, cujus perparum superest. Nam vocabulum 
8 


255 


JOANNIS 20NARE 


236 


Mani, Graecis est numerus ; Tekel, spatiam - quod Α σχούεσι τοῦ Boi μετὰ εῶν σπαλλακῶν εἰς διαχονίαν 


Deus limitem regni ejus constituisset, quod quidem 
deorsum vergeret et frangeretur. Nam Tekel etiam 
fragmen significat lingua Grzca. Phares divisionem 
interpretabatur, quod regnum ejus inter Medos et 
Persas 3 Deo distribuendum esset. Seriptaram 
igitur parietis ita legit, itaque syllabas eas inter 
sese comparavit, hoc est, intefpretatus est, rege 
merore affecto, ncc diu post prophetz przdi- 
ctione 19/4 evento comprobata, cum Cyrus Per- 
sarum rex bello ili3to, Babylonem capit, Baltba- 
sare in captivitate urbis interfecto. Sunt qui 
asserant, eadem nocte, qua visi essent digiti scri- 
bentes, et Babylooem captam, et regem esum 
esse. Ceterum post urbis captivitatem, Daniel a 
Dario Medo, qui et Cyaxares nominabatur, Cyri 
avunculus, fllios Astyagis Medorum regis, in Me- 
diam translatus, omni honore afficiebatur. Qua de 
causa Medorum principes ei invidentes, insidias 
parant vitz: ejus. Nam cum eum quotidie ter Denm 
adorantem viderent, Cyaxari sive Dario auctores 
sunt ferend:z legis, ut intra dies triginta neque 
deos sdoret quisquam, neque ipsum regem oret : 
quam legem qui violasset, in caveam leonum con- 
ficiendum. Rex qui ignoraret illud in perniciem 
Danielis strui, edictum hujusmodi proponit. Ac 
ceteris secundum edictum quiescentibus, Daniel 
qui de more Deo supplicabat, delatus a. satrapis, 
bestiis objicitur. Rex lapide, quo cavea claudeba- 
tur, aignato, discedit : eamque noctem insomnem 
agit, sollicitus et dolens. Να etsi Danielem a 
bestiis non lzsum iri sperabat, quippe quem san- 
cio Dei Spiritu praeditum sciret, non tamen tran- 
quillo essc animo poterzt, metuens ne quid ei aeci- 
deret, neo Dei potentiam, ut homo barbarus, 
satis intelligens. Statim vero ut diluxerat, ad 
caveam leonum aecedit, Danielem vocat * respon- 
dentem extrahi jubet, intactum et salvum videns 
obstapescit. Sed cum delatores dixissent, leones 
οὗ saturitatem illum non attigisse : improbitatis 
illorum odio, intellecta fraude atque insidiis, quas 
prophete struxcrant, affatim bestias pasei jübet, 
iisque Jam satiatis accusatores Danielis objici, ut 
cognosceretur, an leones ob saturitatem liomines 


tyofjeato. Τὰ μὲν οὖν γράµµατα ἀνεγίνωσκεν οὕτως * 
Μανλ, θεκὲ1, Φαρέςο. Τὴν δὲ τούτων σηµασίαν 
ἑρμηνεύων Deyev* '᾿Ἡρίθμησεν à θοὺς τὸν χρόνον 
τῆς ζωῆς σου, xal τῆς ἀρχῆς σου, καὶ ος dyar 
βραχὺ περιέστησεν. «Ἐξελληνιζομένη καὶ ἡ λέξις 
λέχοιτ' ἂν ἀριθμός » οὕτω μὲν οὖν ἡρμήνευσε εὐ 
Μανή. Τὸ δέ γε Θεκὲἑ1, σηµαίνειν ἔφη σταθµόν. 
Στήσας οὖν τὸν ὅρον τῆς βασιλείας aov ὁ Gebc, xa- 
ταφέρεσθαι ταύτην δηλοΐ χαὶ χεχλᾶσθαι, καὶ 
χλάσμα Ὑὰρ τὸ OexéA σηµαίνει χαθ Ἑλλάδα 
διάλεχτον. Τὸ Φαρὲς, διαίρεσιν ἑρμηνεύων ὁ προφήτης 
(Ξῦτο yàp εἰς Ἕλληνα φωνὴν fj λέξις µεταγοµένη 
δηλοξ) διαιρεθΆναι τὴν βασιλείαν αὐτοῦ ἔλεγεν εἰς 
Πέρσας xai Μήδους παρὰ θεοῦ. Τὰ μὸν οὖν ἐν τῷ 


B cox γεγραµµένα οὕτως ἀνέγνω ὁ Δανιὴλ, xal νοι- 


αύτην τὴν τῶν συλλαθῶν ἐχείνων ἑποιῆσατο σύγ- 
Χρισιν, τὴν ἑρμηνείαν δηλαδή. Τὸν δὲ βασιλέα λύπη 
χατέσχε. Καὶ μετ) ὀλίχον ἡ τοῦ προφήτου ἐχδέθηκε 
πρ΄ῥῥησις, Κύρου τοῦ Περσῶν βασιλέως ἐπ αὐτὶν 
ἑλάσαντος, ὑφ οὗ ^ τε Βαθυλὼν ἀλήφθη, καὶ ὁ 
Βαλτάσαρ iv τῇ ἁλώφει ἄνῄρητο. Εἰσὶ δ' di. κατὰ 
τὴν νύκτα ἐκείνην, xa0' fv τὸν ἀστράγαλον τν 
γράφοντα ἐθεάσατο, φασὶ xol τὴν χόλιν αἱρεθῆναι, 
χἀχεῖνον ἀναιρεθῆναι. Μετὰ δὲ τὴν ες Βαθυλῶνος 
ἅλωσιν ὅ προφήτης Δανι]λ παρὰ Δαρείου «od Mf.- 
δου, ὃς xol Κυαξάρης ὠνόμαστο, καὶ µητράδελφος 
£v τοῦ Κύρου, υἱὸς ὧν ᾿Αστυάγους τοῦ βασιλεύσαν- 
τος Μήδων (16), εἰς Μηδίαν µετήνεχτο, χαὶ πάσης 


C Ἀδιοῦτο τιμῆς. Οὕτω 8 ἔχων, ἐφθονήθη παρὰ τῶν ἐν 


Μήδοις ὑπερεχόντων, xal μηχανῶνται τρόπον καθ ὃν 
Έλπισαν ἀπολέσαι αὑτόν. “Ορῶντες γὰρ αὐτὸν ερὶς 
τῆς ἡμέρας προσευχόµενον τῷ Θεῷ, προσίασι τῷ 
Κυαξάρηῃ (77) τῷ xai Δαρείῳ, ἀξιοῦντες αὐτὸν 
θεῖναι νόµον, ἵνα ἐπὶ τριάκοντα ἡμέρας pfj εις ἢ 
τοῖς θεοῖς προσευχόµενος εἴη, pfit αὐτοῦ τοῦ βασι- 
λέως δεόµενος, xal τὸν μὴ τὸν νόµον φυλάξαντα εἰς 
τὸν τῶν λεόντων λάκχον ἐμδάλλεσθαι. Ὁ δὲ τὸ χατὰ 
τοῦ Δανι]λ παρ) αὐτῶν τυρευόµενον ἀγνοήῄσας, 
προὺτέθειχε πρόγραµµα, τὰ εἱρημένα διαταττόµενον. 
Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι Ἰρέμουν κατὰ τὸ θέσπισµα’ Azvt;à 
δὲ χατὰ τὸ ἔθος αὐτοῦ ηὔχετο τῷ θεῷ. Καὶ οἱ 
Σατράπαι Χατεῖπον αὐτοῦ πρὸς τὸν βασιλέα, xai 
χατὰ τὸν νόµον ἁπῄτουν εἰ; τὸν λάχχον αὐτὸν τῶν 


non tangerent. Tum improbis illis etatim dilace- D λεόντων ἐμδάλλεσῆαι. Βληθέντο; δ' ἐχεῖ τοῦ προφἀ- 


ratis, perspicuum luit omnibus, vi quadara divina 
Danielem conservatum esse, obturatis bestiarum 
faucibus, Maque rex prophete (eum celebrat, 
eique majores etiam henores habet : et boc quicem 
posterius aecidit. 

τι αὐτῷ συµδαίη xaxóv, μὴ πἀνυ γιώσχων, ola 
ἀναλαμφάσης, tQ λάγκῳ ἐπέστη, καὶ ἐκάλε; τὸν 


του, τὸν ἐπὶ τοῦ στοµίου λίθον σφραγίσας ὁ βασ.λεὺς, 
ἀνεχώρησεν. Αγωνιῶν δὲ καὶ ἁλγῶν, ἄθπνος τὲν 
νύχτα διἠγαγεν. "Ηλήισε piv γὰρ, μὴ βλαθήσεσθαι 
τὸν Δανι]λ ὑπὸ τῶν θηρίων, εἰδὼς ὅτι πνεῦμα ἅγιον 
θεοῦ ἐστιν ἐν αὐτῷ. ᾽Αλλ' ὅμως δειλιῶν ἠγωνία, pf 


βάρδαρο:, τὴν δύναμιν τοῦ Θεοῦ. “"Αρτι δ ἡμέρας 
Δανιήλ ' ὁ δὲ ἀπεχρίνατο" xol ὃ βασιλεὺς ἄνελχν» 


σθῖναι τὸν προφήτην αὐτίχα ἐχέλευσε, καὶ ἀθιγῆ τοῦτον xal σῶον βλέπων, ἑξίστατο. Τῶν δὲ χανειπόν» 
των αὐτοῦ, τροφῆς νεχορεσµένους εἶναι λεγόντων τοὺς λέοντας, xal διὰ τοῦτο μὴ θίξαι τοῦ Δανιῇλ, 
µισήσας αὐτοὺς τῆς πονηρίας ὁ βασιλεὺς, καὶ τὸ χατὰ τοῦ προφῆτου μηχάνημα γναὶ τὸν δόλον ἔχείνων 


Varie lectiones οἱ nota. 


(16) YI^c τοῦ 'Actvdyove τῶν Μήδων Bacidev- 
σαγτος. Hiec absunt a cod. Colb. 


(17) Κυαξάρη. Cod. Colb. ᾿Ἀστνάγη. 


931 


ANNALIUM LI. UI. 


cuw;, baje τἀραθδεθῆναί τροψὴκ τοῖς θηβίους πρβοφόναξει Kskepkoyévev ὃ fn, πὺς τοῦ προφή- 
φαυ κατηγόρους εἰς τὸν λώνκον τῶν θηρῶν ἐμθληθῆναι «προσέταξεν, ἵνα γνῶμεν, εἰπὼν, al διὰ κόρον 
αὐτῶν οἱ λέον-ες οὗ προφαύσουσι. Διααπαραχθέντων 6 εὐθὺς τῶν πονηρῶν ἐκείνων ἀνδρῶν, 8720» &zae 
{έγονεν, ὡς θεία τις δύναμις by Aavth) σννετήρησε, τοὺς θήρας φιμώσασα. Ai. xot τὸν τοῦ προφήτονυ 
Θεὸν 6 βασιλεὺς ἐἑμεγάλυνε, χάκχεῖνον àv. τιμῇ πεποίητο πλείονι. Ταῦτα μὲν οὖν συµδίθηχεν ὕστερον. 


Q'. Ἐν δὲ τῷ πρώκρ ἔτει τῆς βασιλείας Βαλτά A 


cap ἐνύπνιον ὁ προφήτης εἶδεν * ἣν δὲ τοιουτον τὸ 
ὅραμα. Τέσσαρα ἐδόχει θηρία ἀνιέναι ἐχ τῆς θαλάσ- 
σης, Qv τὸ πρῶτον λεαίνης εἶχε μορφὴν, xai πτερὰ 
Gs: ἀετοῦ. Ὁ xal ἐξήρθη ἀπὸ τῖς γῆς, καὶ ἐπὶ 
ποδῶν ἀνθρώπου ἐστάθη, xat χαρδία ἀνθρώπου (650m 
αὐτῷ. 'H μὲν οὖν θάλασαα τὸν ἀνθρώπινον ἐδήλον 
βίον, τὸν πολυχύμαντον, xal πλείστας καὶ σ,νεχεῖς 
μεταδολὰς δεχόµενον, χαὶ περιτροπάς * τὸ δὲ θηρίαν 
ἡ λέαινα τὴν τῶν ᾽Αχσυρίων βασιλείαν εἰχόνιξε * τὸ 
δ᾽ ἐξαρθῆναι ἀπὸ τῖς γῆν τὴν τῆς ἀρχῆς ἑκείνης 
ἐδήλου κατάκαυσιν, καὶ τῆς ἑξουσίας τὴν περιαίρεσιν. 
Καὶ «b ἐπὶ ποδῶν ἀνθρώπου στῆναι τὸ ἴσην τοῖς 
ὑπηχόοις γενήτεσθαι (18) ὑπῃνίττετο. Τὸ δὲ καρδίαν 
ἀνθρώπου δοθῆναι αὐτῇ τὸ διὰ τῆς πείρας ἀνθρώ" 
πινα φρονεῖν διδαχθῆναι, χαὶ µή τι τῶν ὑπὲρ τὸν 
ἀνθρωπίνην φύσιν ἐξ ἁλαξονείας φαντάξεσθαι. Καὶ 
πὰ πτερὰ γὸρ ἃ τῷ θηρίῳ παρὰ φύσιν προσεπεφύκε- 
σαν τν ἔπαροιν ἐδήλουν τῶν βασιλέων ἐκείνων, xal 
τὸ ἐξ ὀπερηφανίας τοῦ vob; αὐτῶν ὑπερνέφελον. Τὸ 
δὲ δ-ύτερον θηρίον ἄρκτῳ ὠμοίωτο, χαὶ εἰς µέρος 
&v Eotv, καὶ τρία εἶχς πλευρὰ ἓν τῷ στόµατι. Καὶ 
ἑλέγετο αὐτῇ: Ἀνάστα, gdye σάρκας πο-αᾶς. 
T3; Περσῶν δὲ βασιλείας f ἄρχτος ἐγένστα Ίύπωσις 
διὰ τὸ ὠμὸν τοῦ ἔθνους καὶ ἀπηνές. Πάντων γὰρ 
«ῶν βαρθάρων οἱ Πέρσαι τιµωρήσασθαι ἀπηνέστε. 
pot, σχαφεύσεσί τε γαὶ δορᾶς ἀφαιρέσει πιχροτέρας 
xai µαχροτέρας τὰς χολάσεις τιθέµενοι. Εἰκὸς δέ 
τισιν ἀγνοεῖσθαι τὴν χόλασιν τῆς σκαφεύσεως * 
χαλὸν οὖν xai ταύτην δήλην θέσθαι τοῖς ἀγνοοῦσι. 
Δύο σκάφας [cag ἀλλήλαις προσαρµόσαντες xax 
429tag ἑγχόφαντες, ὥστε τὴν xeqaMyv τοῦ χολαξο- 
µένου ἑἐχτὸς περιλελεῖφθαι τῶν σχαφῶν, xal τὰς 
χείρας, ἀλλὰ μὴν xa τοὺς πόδας, Όπτιον ἑντὸς τὸν 
τεμωρσούμενου ἀναχλίνουσι, xal οὕτω τὰς σκάφας 
προσηλοῦσιν ἀλλήλαις. Eva κρᾶμα ὃν µέλιτός τε 
xal γάλακτος κερασάµενοι, ἑγχέουσιν εἰς τὸ στόµα 
«ovo ἁθλίου ἐχείνου, μέχρις ἂν ὑπερχορὴῆς ὁ ἄνθω- 
πος γένηται ' xaY ix τοῦ τοιούτου χράµατος τοῦ 
προσώπου αὑτοῦ xal τῶν ποδῶν xal τῶν χειρῶν 
χαταχέουσιν, Ὁπαιθρόν το θέντες αὐτὸν, εἰληθερεῖ- 
σθαι τῷ ἡλίῳ ποιοῦσι, χαὶ οὕτως ἑκάστης μέρας 
πράττουσιν ἐπ'. αὑτῷ. Μυῖαι μὲν οὖν xa σφΏχες 
xal µέλισσαι διά την τῶν καταχυθέντων γλυκύτητα 
ἀθροιζόμενο:, τῷ τε προσώπῳ αὐτοῦ καὶ τοῖς ἄλλοις 
ἐφιζάνουσιν µέλεσιν, ἃ τῶν σκαφῶν ἑχτὸς, ὡς 
εἴρηται, περιλέλειπται, ἐνοχλοῦσαι ’ αἱ δὲ τὸν ἅθλιον 
κατατιτρῴσχουσιν. Ἡ δέ ye γαστὴρ kxelvou πλτρω- 
θεῖσα τοῦ μέλιτος χαϊ τοῦ γάλακτος, ὑγρὰ προΐησι 


VL. Ceterum primo anuo regni Baltassris, 
hujusmodi visum Prophete oblatum fuit: Quatuor 
animalia mari emergere videbantur, 195 quorum 
primum legnam referret, pennis aquilinis : idque 
3 (terra elatum, pedibus institit, accepto etiam 
cerde humano. Mare autem significat vitem hu- 
manam fluetuantem, plarimis, iisque assiduis, mu- 
tationibus οἱ inversionibus obnoxiam.  Lewma 
regnum Assyriorum reprasentabat : subietio a 
terra, imperii illius inem denotabat, et potestatis 
amissionem. Quia pedibus hominis insistebat, id 
subditis par fore, innuebatur. Quia cor hominis 
ei dabatur, notabat, fore ut experientda ἀϊθοστοι 
ee hominem esse : neque per arrogantiam ea sibi 
üngeret, qux naturam humanam excedont. Ala 
preter naturam bestio enatm, elationem regum 
Hlorum signifieabant, quorum animi swperbia nu« 
bes iranscendebat. Allerum animal ursm cest 
simile, et in una parte stabat, ac tres costas in 
ore liabebat : cui dicelatur : Surge, οἱ ede carnes 
multas. Ea regnum Persarum denotabat, ob ssvi- 
tiam gentis, et immanitatem. Nam P'ersse atrocitate 
poenarum omnes Barbaros vincunt, scaphismis et 
excoriationibus supplicia graviora et diuturniora 
reddentes. Ceterum quod de scaphismo dixi, de- 
clarandum est, ob imperitiores. Duas scaphas 
inter sese pares conjangunt, ita incisas, ut caput, 
manus ct pedes foras emincant, in quibus eam qui 
supplicio afficitur, supinum reclinant, itaque sca- 


C phas clavis mter se compingunt. Deinde potionem 


ex melle et lacte in os miseri infandunt, donec a4 
nauseam repleatur, eademque et faciem et pedes 
et braclia ejus perfundunt, et sub dio ad solem 
exponunt : et hoc quotidie faciant. ta ft, ut 
muscz, vespa» et apes liquorum saavitate allecta, 
faciei et reliquis membris e scaphis prominentibus 
insideant, miserumque vexent et pungant. Λι 
venter cjus lacte et melle distentus, liquida rejicit 
excrementa, ο quibus putrefactis lumbrici et ver- 
mes scaturiunl : qui vero in scaphis jacet, in sor- 
dibus illis carne pultrescente, a vermibus erosus, 
et crudelius et tardius interit. floc supplicii genere 
Parisatis, Artaxerxis et Cyri mater, eum sustolissé 
teritur, qui se Cyrum cum fratre de regno pugnan- 
tem, interfecisse gloriatus fuerat, per dies qua- 
tuordecim exceruciatum. Ac scapharum 1986 sup. 
plicium hujusmodi est. Caeterum verba ista, Surge 
et comede carnes, non sunt hortantis, sed futura 
predicentis. Nam quatuor Assyrii, et 3ocii illorum 


Varie lectiones et notae, 


18) To ἴσην τοῖς ὑπηκόοις γεγήσεσθαι. Verte- 
ram principio, equilatis erga subditos obscrvutionem. 
Nam τὸ, ἴσον, ssepe τὸ 6ixaiov xal ἐπιειχὲς καὶ ἀδέ- 


καστον signifleat. Sed quia de eversione regni agi- 
tur, reposui, id subditis par fore, uullum potestatis 
prerogativam habiturwn, Ἐν. 


239 


JOANNIS ZONARJ/E 


210 


plurimi, sunt a Persis interfecti. Esdem etiam ad A σχύδαλα, ὧν ἑνσηπομένων, εὖλαί τε xal σχώληκες 


crudelitatem gentis referri queant. Tres vero costo 
vel àlz, quas ore tenebat, trium orbis terre par- 
tium imperium denotabant. Nam Cyrus Assyrii 
regni eversor, orientem omnem usque ad Helle- 
spontum subegit. Cujus filius Cambyses et JEgy- 
pum et Aahiopiam, qua oustro obverss jacent, 
obtinuit. Darius autem Hystaspis filius, Scythas 
vagos domuit : hi versus septentrionem habitant, 
Xerxes porro Darii iilius expeditione suscepta, 
conawus quidem est Europam subigere : sed ab 
Aubeniensibus navali pugna victus, cum dedecore 
domum rediit. Jam statio in parte, significat eos 
regnum non prorsus amissuros, sed ejus exiguain 
partem retenturos. Nam cum imperium illud olim 


ἀναξέονσιν * ὁ δ᾽ ἑγχατακείμενος τῇ ὑγρότητι, xal 
τὰς σάρκας abi] ἑνσηπόμενο:, xal ὑπὸ τῶν σχώ» 
λήχων αὑτὰς δαπανώµενος, οὕτως οἰχτρότερόν τα 
θνήῄσκει, xal χρονιώτερον. Ταύτῇ τῇ xolácet xph- 
σασθαι ἱστορεῖται xal ἡ Παρύσατις ἡ Κύρου xal 
Αρταξέρξου µήτηρ, xatà τοῦ ἀνελεῖν τὸν Κῦρον αὐχία 
σαντος, μαχόμενον περὶ τῆς βασιλείας τῷ ἁδελφῷ, 
ἐπὶ τεσσαρεσχαιδεκάτην ἡμέραν τῇ τιµωρίᾳ διαρχέ- 
σαντος τῆς σχαφεύσεως. Ἡ μὲν οὖν σκάφευσις (79) 
τοιάδε τις εἶναι ἱστόρηται. Τὸ δὲ Ανάστα, φάγε 
σάρκας, οὐχ ἑπιτρέποντὸς ἐστιν, ἀλλὰ προλέγοντος 
τὰ ἑσόμενα. Πολλὴ γἀρ φθορὰ τῶν ᾿Ασσυρίων xal 
τῶν συμμαχούντων ἐχείνοις ὑπὸ Περσῶν t£ xal 
Μήδων ἐγένετο. Εἴποι 0 ἄν τις χαὶ τὸ, Φάγε σάρχας 


totam Asiam, /Etbiopiam, gyptum, Palestinam, p πολλὰς, τῆς ὠμότητος τοῦ ἔθνους σηµαντικόν. Τὰ 


Phenieiam, ipsamque Ciliciam teneret, reliquis 
ekeidit, Media et Perside retentis. Vel statio illa 
in parte referri polest eo, quod Persarum regnum 
ad tempus otiosum el ignavum sit futurum : nam 
Alexandro post id subactum mortuo, ejus monar- 
chia in quatuor regna est dislracta. Cum autem 
&uccessores ejus crebris inter sese preliis vires 
suas attrivissent, Perse arrepta occasione, resum- 
plaque fiducia, multum de suo imperio recupera- 
runt. Tertium animal pantherz fuit simile, quatuor 
alis volucribus in derso praeditum, quatuor etiam 
capitibus in eo enatis, cui Propheta potestatem 
esse datam ait. Hoc animal imperium Macedonicum 
reprzsentat, Nam panthera comparatus est Alexan- 
der ob celeritatem et agilitatem, quod ipsum et 
ale innuebant, quarum quaternio quatuor mundi 
partes notabat, quas instar volucris est pervagatus, 
κο prope omnium potitus. Quatuor capita, divisio- 
nem imperii post ejus obitum in partes totidem 
declararunt. Nam JEgyptum Ptolemeus Lagi filius 
obtinuit, ejusque posteri usque ad Cleopatram ; 
Syria et adjacentibus regionibus Seleucus est po- 
litus; Antigonus Asiam subegit ; Macedonis Anii- 
pater imperavit; 197 vel, ut quidam narrant, 
Aridzeus frater Alexandri ex patre Philippo. Ait 
enim Cheronensis, Perdiccam maxima potentia 
praeditum, statim post mortem Alexandri Aridzum, 
tanquam regni munimentum aitraxisse, ex muliere 


δὶ τρία πλευρὰ f| πτερὰ, & ἐν τῷ ατόµατι κατεῖχε, 
τὴν τῶν τριῶν τμημάτων ἀρχὴν τῆς οἰχουμένης ἣν 
προχαράττοντα. Kupoc μὲν γὰρ ὁ τὴν τῶν Ασσυρίων 
βασιλείαν χαθῃρηχὼς τὸ ἐφον ἅπαν µέχρι τοῦ 
Ἑλλησπόντου ὑπέταξεν * ὁ δὲ τούτου υἱὸς Καμθύ- 
σης xai τὴν Αἴγυπτον xai τὴν Αἰθιοπίαν ἔσχεν ὑφ' 
ἑαυτόν. Νότιοι δ al χῶραι αὗταί clot. Δαρεῖος δὲ 
ὁ Ὑστάσπου xal τοὺς νοµάδας ἐχειρώσατο Σχύθας * 
οὗτοι ὃ οἰχοῦσι τὸ χλέµα τὸ βόρειον. 'O δέ γε Ξέρξης 
ὁ τοῦ Δαρείου, ὥρμησε μὲν κατὰ τῆς Εὐρώπης, 
χρατῆσαι καὶ ταύτης πειρώµενος ΄ ἀπεχρούσθη δέ 
Ye ναυμαχίᾳ πρὸς ᾿Αθηναίων ἠττηθεὶς, xal ἀναζεύ- 
ξας χατῃσχυμμένος. Τὸ δ᾽ ἐν µέρει (80) στῆναι τὸ 01- 
ρίον σημαντιχὸν τοῦ μὴ πάντη τῆς ἀρχῖῆς ἐχπεσεῖν, 
órlyq δὲ µέρει ταύτης περιγραφΏναι. Πάσης vàp 
τῆς ᾿Ασίας πρώην χρατοῦσα ἡ βασιλεία ἐχείνη, xai 
Αἰθιόπων xal Αἱγυπτίων, Παλαιστίνης τε xal Φοινἰ- 
κῆς, xai τῆς Λιδύης αὐτῆς, ἐξέπεσε μὲν τῶν lor, 
περιελείφθη δ᾽ αὐτῇ Μηδία τε χαὶ Περσίς. Ἡ xat 
ἄλλως τὸ kv µέρει στῆναι τὸ θηρίον ἐχληφθήσεται, 
ἐπὶ χαιρόν τινα δηλαδὴ σχολάσαι τὴν τῶν Περσῶν 
βασιλείαν, καὶ ἀπρακτῆσαι. Too. γὰρ ᾿Δλεξάνδρου 
χαθηρηχότος αὐτὴν, εἶτα θανόντος, elg εέσσαρας 
ἀρχὰς fj &xslvou μοναρχία διῄρητο, Κατ’ ἀλλήλων 
δὲ τῶν δ.αδόχων αὐτοῦ χωρησάντων, xal iv ταῖς 
πρὺς ἀλλήλονς µάχαις Ἰσθενηχότων, οἱ Πέρσαι πάλιν 
χαιροῦ λαθόμενοι ἀνεθάρσησαν, xal πολλὰ τῆς 
σφετέρας ἀρχῆς ἀνεκτήσαντο. Τὸ δὲ τρίτον θηρίαν 


.Aguobili et vulgari ortum, el mentis parum compo- p παρδάλει ἦν ἐμφερὲς, xai πτερὰ εἶχε τέσσαρα 


lem : non quidem ita genitum, sed veneficio Olym- 
piadis corruptum. 


πετεινοῦ ὑπεράνω αὐτῆς. Καὶ τέσσαρες χεφαλα» 
τούτῳ τῷ θηρίῳ ἐπεφύχεσαν, xal ἑξουσίαν λέγει 


δούῆναι αὑτῷ (81). Τοῦτο δὲ τὸ θηρίον τὴν ἹΜακεδονιχὴν εἰκόνιζε βασιλείαν. Παρδάλει μὲν γὰρ ἠχάσθη 


Varie lectiones et noti, 


59) Σχάφευσις. Persis usitatum supplicium, il- 
ludque prz ceteris acerbissimum ac atrocissimum, 
πε testatur Eurapius in Maximo, pag. 105 : Μικρὰ 
γὰρ (à αυμφορὰ) xai Ἡ Hle poiiv Aeyopévr . oxá— 
φευσις Nam scaphismus, supplicium Persis usitatum, 
pre tormentis huic alas parvum [uerit. Hinc. Σχα- 
φεύειν, apud Ctesiam iu Persicis pag. it, ubi de 
Áspamitra qui Xeraeim et Aridzum interfecerat, 
et apud Plutarchum in Artaxerze, a quo hausit 
Zonaras qux habet: de hujusce supplicii Persici 
«descriptione, tametsi verbis aliquantum immutatis, 
ubi de Miühbridale qui.Cyrum se inLerfecisse gloria- 


batur. Vide preterea Baron. ad Martyrol. 38 Ju. 
lii, et Ántonium Gallonium, De cruciatib. martyrum, 


P (80) Τὸ δ᾽ àv µέρει στήναι. Ἐν µέρει, alias, per 
vices, vicissim, alternis : sed bic aliter esse verten- 
dum sententia docet. W. 

(81) Καὶ ἑξουσίαν «έχει δοθῆγαι αὐτῷ. Λέγχειε, 
scilicel ὁ προγήτης αὐτῷ, τῷ θηρίῳ: nec enim in- 
telligendum, ὅτι τὸ θηρίον λέχει ἑαυτῷ δοθῆναι ἐδ- 
ουσίαν, potestatem sibi esse datam : nam in Daniele 
hoc tantum legitur, eig4e datum est. imperium. W. 


24t ANNALIUM LIB. III. 212" 


Αλέξανδρος διὰ τὸ ὀξύῤῥοπον xal εὐχίνητον, ὃ xal τὰ πτερὰ ἐδήλουν. 'H δὲ τούὐτῶν εετρακτὺς, τὰ 
τέσσαρα τῆς οἰχουμένης µέρη Ἠνίττετο, ἃ πτηνοῦ διηλθε τρόπον, xal σχεδὺν ἁπάντων ἐχράτησεν. At 
δέ γε τέσσαρες χεφαλαὶ τὴν μετὰ θάνατον Σχείνου διαἰρεσιν ἐσήμαινον τῆς ἀρχῆς. Elg γὰρ τέσσαρας 
βασιλείας fj ἐχείνου ἐπιχράτεια διῄρητο * καὶ τῆς μὲν Αἰγύπτου Πτολεμαῖος ὁ Λάγου χεκράτηχε, καὶ οἱ à 
ἐχείνου μέχρι τῆς Κλεοπάτρας : τῆς δὲ Ύε Συρίας καὶ τῶν αὐτῃ προσεχῶν ὁ Σέλευχος ἑχυρίευσεν * 
Αντίγονος δὲ τὴν ᾿Ασίαν ὑφ᾽ ἑαυτὸν ἑποιῆσατο * τῆς δὲ Μακεδονίας ἡρξεν ᾽Αντίπστρος, ὡς δέ τινες ἴστο- 
ροῦσιν, ὁ ᾿Αριδαῖος ἀδελφὸς ἑτεροθαλὴς ἐκ πατρὸς ὢν ᾽Αλεξάνδρου. Φησὶ γὰρ ὁ Χαιρωνεὺς τὸν Περ- 
δίχχαν, μετὰ θάνατον ᾿Αλεξάνδρον ἓν μµεγίστῃ δυνάµει bvva, εὐθὺς τὸν ᾿Αριδαῖον ὥσπερ δορυφόρηµα 
βασιλείας ἐφέλχεσθαι, γεγονότα μὲν ἐκ γυναεχὸς ἀδόξου χαὶ χοινῆς, ἀτελη δὲ τὴν φρόνησιν ὄὕντα, οὐ 


φύσει τοιοῦτον προαχθέντα, ἀλλὰ τῆς Ὀλυμπιάδος φαρµάχοις διαφθειράσης αὐτῷ τὴν διάνοιαν. 


Z'. Τοῦ δὲ τετάρτου θηρ[ου εἶδος μὲν οὐκ ἐσήμα- Α 


νεν ὃ προφήτης, φοθερὸν δ' εἶπε τοῦτο, xal ἔχθαμ- 
6ον περισσῶς, ὁδόντας ἔχον μεγάλους χαὶ σιδηροῦς, 
ἐσθίον τε xal λεπτῦνον, xal τὰ ἑπίλοιπα συμπατοῦν, 
xai τὸ διάφορον αὐτοῦ πρὸς τὰ προηγησάµενα θηρία 
ἔφη τυγχάνειν πολύ. Ἡ τῶν Ῥωμαίων δὲ διὰ τούτου 
βασιλεία σηµαίνεται. Διὸ οὐδὲ εἶδος 6 προφήτης 
τούτων οὗδ' ὄνομα ἔθετο. Πολυειδὴς γὰρ fj τῶν Ῥω- 
µαίων &pyh, πρότερον μὲν βασιλεῦσιν ἰθυνομένη 
ἀπὸ Ῥωμύλου µέχρι τῶν Ταρκυνίων « τῆς δὲ ἑχεί- 
νων τυραννίδος χαταλυθείσης, ἀἁριστοχρατουμένη, 
ες συγκλήτου xal τῶν ὑπάτων διοικούντων τὰ 
πράγµατα. Ἔστι δ᾽ ὅτε xal. δημοχρατουµάνη, τοῦ 
δήµου πολλάχις πρὸς τὴν σύγχληνον στασιάσαντος" 
μετέπειτα 0 αὖθις el; µοναρχίαν μεταπεσοῦσα, xàx 


εαύτης εἰς βασιλείας κλῆσιν ἐπαναχάμφασα. Φοδε- P 


ρὺν δὲ τὸ θηρίον χαὶ ἔχθαμδον εἶπεν, ὅτι δυνατω- 
τέρα τῶν ἄλλων βασιλειῶν αὕτη γεχένηται: καὶ 
ὅσα Qj Μακεδονιχἡ μὴ ὑπέταξε βασιλεία, ὀφ' ἑαυτὴν 
αὕτη ποιησαµένη, τὴν Ἑλλάδα δηλαδὴ πᾶσαν, τὴν 
Καρχηδόνα οὖν τῇ Λιδύῃ. τὴν Σικελίαν, τὴν Σαρδώ 
*& xal νήσους ἄλλας, xal ἔθνη ἑσπέρια διάφορα 
ἕτερα, ὧν οὐκ Ίρξεν ᾿Αλέξανδρος. ΄Απερ ὁ βουλό- 
µενος γνῶναι, τὰς βιθλοὺς τοῦ Ρωμαίου Δίωνος (83) 


ἀναγνώτω, xai τὰ τοῦ Ἡολυδίου συγγράµµατα. Φο- | 


6ερὸν δὲ τὸ θηρίον, xal ἔχθαμδον, καὶ σιδηροῦς 
ὀδόντας ἔχον, ὡς τῆς τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίας τῶν 
ἄλλων βασιλειῶν ἀπασῶν φρικωδεστέρας γεγενηµέ- 
νης. Καὶ ἐν τῇ εἰχόνι γὰρ τῇ xas' ὄναρ ὀφθείσῃ τῷ 


Ναδουχοδονόσορ, τὸν οἴδηρον τέθειχε τῆς τετάρτηςᾳ 


βασιλείας εἰχόνισμα. Τοῖς οὖν αιδηροῖς ὁδοῦσιν 
ἐσθίειν τὸ θηρίον eire, xai λεπτύνειν, καὶ τὰ λοιπὰ 
σνμπατεῖν τοῖς ποα(. Τὸ μὲν οὖν ἐσθίειν καὶ λεπτύ- 
νειν εἰς τὴν τῶν δασμῶν ἐξείληπται εἰσφορὰν, ὡς 
βαρυτέρων τοῖς ὑπηχόοις φόρων ἐπιτεθέντων, ot 
τοὺς βασιλεύοντας τρέφουσι xol πιαίνουσι, τοὺς δὲ 
εἰσπραττομάνους αὐτοὺς ἐχλεπτύνουσι πενητεύον- 
τας. Oi δὲ δασμοφορεῖν οὐχ ἠνείχοντο, τῆς ἔλευθε- 
ρίας ἀντιποιούμενοι, τούτους τοῖς ποσὶ συνεπάτει τὸ 
θηρίον, καὶ ἑξωλόθρευε, Διὰ τῶν ποδῶν δὲ τὸ στρα- 
τιωτικὸν ὑπαινίττεται, ὡς ἐν τούτῳ τῆς βασιλείας 
ἐρειδομένης xat βεθηχυίας, xal ἐξ ἑτέρων µεταθαι- 
νούσης εἰς ἕτερα. Καὶ χέρατα δ᾽ εἶναι τῷ θηρἰφ 
δέχα φησὶν, ὑπεμφαίνων, ὡς εἰς πολλὰς ἡγεμονίας 
ix' ἑσχάτων t βασιλεία διαιρεθἠσεται. 


VII. Quarti animalis formam non expressit Pro- 
pheta, sed formidabile et terribile nominat, ma- 
gnis ferreis dentibus vorans et ecomrainuens, et re- 
liqua pedibus coneulcans, magno discrimine intec 
illud et cztera constituto. Verum id Romanorum 
imperium innuit: quod cum sit varium et multi- 
forme, Propheta neque nomen' ejus, neque formanr 
posuit. Nam a Romulo usque ad Tarquinios Roma 
regibus paruit : quorum tyrannide eversa, optie 
mates, senatus et consules rempublicam admia:- 
strarunt. Aliquando etiam ad popularis imperiti 
formam redacta est, seditione plebis adversus pa- 
trea, post iterum unius: potestate oppressa, el ad 
regii nominis appellationem reversa. Bestíam porro 
illam terribilem et formidabilem vocat, quod Ro- 
manum imperium c:eterís potentius exstitit, et qux 
Macedones non attigerant, ea quoque subegit, Grz- 
ciam videlieet. universam, Carthaginem cum Li- 
bia, Siciliam, Sardiniam, czeterasque insulae, et 
complures gentes occidentales, quibus non impera- 
vit Alexander : qus cui scire studio est, is Dionis 
Romani et Polybii legat histerias. Ferrei dentes οἱ 
bestize sunt attributi, quod Romanorum principa- 
tus omnibus aliis imperiis horribilior fuit : atque 
etiam in imagine per somnium oblata Nabuchodo- 
nosori, quartum regnum ferro comparatur. Ferreis 
porro dentibus edere et comminuere bestiam dixit, 
et reliqua conculcare pedibus : quorum priora ad 
tributorum exactionem referuntur, graviorem ezx- 
teris, quibus reges aluutur, et saginantur,et subditi 
attenuanturet ad egestatem rediguntur. Qui vero tri- 
buta detreciabant, et libertatem defendebant , eos 
conculcabat bestia, etexterminabat. Per pedes autem 
inteliguntur exercitus, ut quibus regnum insistat et 
innitatur, et ab aliisad alia 1 96 transeat. Przterca 
decem cornua bestie, signiflecant, id imperium po- 
siremis temporibus in multa esse regnadividendum. 
In medio porro decem cornuum, parvum prodire 
cornu, quó tria alia cornua exstirpentur : et oculos 
habere cornu illud, et os inagniloquum et infestum 
sanetis, Hoc cornu quidam Antichristum interpre- 
tantur ; parvum autem vocatur, quod ex parva tribu 
Wlebrzorum sit oriturum, et tres de decem regibus 
cversurum. Per oculos, improbitatem ejus, ei cal- 


Ἐν µέσφ D liditatem innuit, quibus multos sit seducturum., 


,Varia lectiones et nole. 


(81*) Τὰς Bi6Aovc τοῦ 'Ῥωμαίου Aluvoc. Dio- 
mem Cassium Niceuim inlelligit, qui Romanorum 
Historiam conscripsit, et quem Zonaras jutegrum, 


non ut hodie exstat, maxima sui parte mutilum 
vidit, et spe exscribit, 


213 


JOANNIS ZONAE.E 


$14 


Per os magniloquum, ejus arrogantia, et animi A δὲ τῶν δέχα μ’χρὸν ἀνιέναι x£pa;, xal ἐχριζωθηναι 


elatio declaratur. Jam belli adversus sanctos sus- 
eeptio arguit, omne studium adbibituram esse, 
wt omnes ad suz improbitatis et blasphergize com- 
muniogem perirabat. Blasphemiam perro conira 
Deum illa argount, cum aii : 18 sublime serba. fa- 
ciel. His propheta subjicit : Spectabam, donec sellis 
positis, lougevus consedisset, cujus vestis erat miveo 
candore, capillus iusiar pure lang, sedes ut flamma 
ignis, γοία ejus ignis comburens, fluvius ignitus ante 
eum manans evolvebatur : decies centena millia mini- 
sirabaid ei, et willies centena millia astabant ei, judi- 
eioque coaeto libri aperli sunt. Quae igitur cornu facere 
dic tur, ea non diu esse duratura, monstratum est 
Danieli : sed donec longevus judicium coegerit, 
hoe est, judicii tempus siatuerit, et facta cujusque 
memoria repetierit. Decordationem enim, lib:os 
vocat : et longa vum, eum qui zelernus est : candor 
sutem capillorum et vestis, püritalem ejus et iu- 
tegrilatem ostendit. Ut autem significet ea quae ab 
Antichristo agentur, Deo connivente aetum iri : 
A02 vero ita, quasi a divina potentia vel coerceri, 
vc] ne prorsus non flereni, prohiberi non possent : 
decies centena millia ministrorum, et millies centena 
millia apparitorum commemorat, et sellam igneam, 
consimilesque rotas, et fluviumardentem : spectavit- 
que donec bestia tolleretur, et corpus ejusigni confla- 
graret. Nam ob furorem Antichristi, totam ab eo reg- 
xun auferetur : neque ipsa bestia igni tradetur, sed 
corpus ejus. Nam cum bestia regnum innuat, proba- 
bile est in eo fore multos qui Deum colant, et virtuti 
s.udeant. Non eos 199 igitur conflagraturos, sed ma- 
leficos, et corporis voluptatibus assidue deditos, δρἰ- 
ritus promus negligentes. Post interitum bestia, Pro» 
phela ail, $e quemdam vidisse tanquam Filium ho« 
minis in nubibus venientem, et usque ad longevum 
progressum, cui datum sit imperium, honos et re- 
gnum, ejusque servituti subjecti populi omnes, 
lingua et tribus : et potestatem ejus eternam fore, 
non preterituram, nec regnum ejus interiturgm. 
Hec aperte secundum adventum Servatoris nostri 
Jesu Christi prenunüiant. Filius enim heminis di- 
citur ob assumptiam naturam nostram, venturus in 


τῶν χεράτων τρία παρ) αὐτοῦ, καὶ ὀρθαλμοὺς ἔχειν 
ἐχεῖνο τὸ πέράς, xai στόµα λαλυῦν μεγάλα, καὶ 
πολεμεῖν τοῖς ἁγίοις. Τοῦτο τὸ xípac εἰς xbv Αντί- 
χριστον ἐξειλήφασί τινες. Μιχρὸν 0 ἐχλήθη, ὡς 
ἀπὸ μιχρᾶς φυλῆς τῶν Ἑδραίων µέλλων φυῄήσεσθαι, 
τρεῖς δὲ τῶν δέχα βασιλέων καταλύσει. Λιὰ δὲ τῶν 
ὀφθαλμῶν τὴν πονηρίαν αὐτοῦ xal τὸ πανουργον 
ἠνίξατο, ὡς διὰ τούτων ἑἐξαπατῆῃαον πολλούς. Διὰ 
δὲ τοῦ μεγάλα λαλοῦντος στόματος, τὴν ἁλαζονείαν 
αὑτου xai τὸ ἑπηρμένον ὑπενέφηνε τοῦ qpovfuato;. 
Τὸ δὲ κόλεµον μετὰ τῶν ἁγίων ποιςῖν, τὸ πᾶσαν &v- 
δείξασθαι σπουδὴν δηλοῖ, τῆς οἰχείας χᾳχίας xak 
βλασγημίας ἅπαντας λαθεῖν χοινωνούς. Τῆς δὲ κατὰ 
τοῦ θ:εοῦ βλασφηµίας ἐχείνου ἐμφαντιχὸν, τό Αό- 


B γους εἰς τὸ ὄψος «ἰαλήσει. "Eri τούτοις 6 mgogf,- 


της ἐπήγαχεν ᾿Εθεώρουν ἕως οὗ θρόνοι ἐτέθη-- 
car, καὶ πα.λαιὸς ἡμεαρῶν ἑκάθισε, καὶ τὸ ἕν- 
δυμα αὐτοῦ «ἰευκὸν ὡσεὶ χιὼν, nal ἡ θρὶξ της 
περα Λῆς αὐτοῦ ὡσαὶ ἔριον παθαρὸν, ὁ θρόνος 
αὐτοῦ ὡς «.λὸξ πυρὸς, οἱ εροχοὶ αὐτοῦ xvp ο.ἐ6-- 
Tov, ποταμὸς aupóc εἷἔκεν ἐκπορευόμενος ἕἔμ- 
ἄροσθεν ajtou (82), χ/.λιαι χιλιάδες ἑλειτούρ- 
γουν αὐτῷ, καὶ μύριαι μυριάδες παρεισεήχεισαν’ 
αὐτῷ. Κριτήριον ἐχάθισε, xa! βίθλοι ἀνεῴφχθησαν. 
*"À μὲν οὖν εἴρηται ποιοῦν τὸ χέρᾶς, o0x ἐπὶ μαχρὺν 
διαρχέσειν ἐδείχθη cip Δανιήλ’ ἕως δὲ ὁ αἰώνιος 
κριτήριον ἐκάθισεν, ἀντὶ τοῦ, κρίσεως χαιρὸν ἔστησε, 
καὶ τὴν μνήμην τῶν ἑχάστῳ πεπραγμένων ἀνέπτυ- 
£s, Βίδλους γὰρ τὰς ἀναμνήσεις ἐκάλεσε᾽ xal Ἡα- 
λαιὸὺν ἡμερῶν, τὸν αἰώνιον. Ἡ δὲ λευχότης τῶν 
τριχῶν xal τοῦ ἐνδύματος, τὸ χαθαρὸν αὐτοῦ παν- 
ταχόθεν xal ἅμωμον δε[χνυσιν. "Iva δὲ χατὰ συγ- 
χώρησιν Θεοῦ δςίξῃ Υενῄσαςαθαι τὰ παρὰ τοῦ "Av- 
τιχρίατου ἑαόμενα, καὶ οὐχ ὡς ἀδυνατούσης τῆς 
θείας φύσεως ταῦτα παῦσαι, μηδὲ τὴν ἀρχὴν 
συγχωρῆσαι γενέσθαι, τὰς χιλίας χιλιάδας τῶν λει- 
τουργῶν, xal τὰς µυρίας µιριάδας τῶν περιισταμέ- 
νων εἰσθχαγε, καὶ τὸν τύρινον θρόνο», χαὶ τοὺς 
ὁμοίους τροχοὺς, xai «bv φλέγοντα modphv, καὶ 
ἐθεώρει ἕως οὗ ἀνῃρέθη τὸ θηρίον, χαὶ «b copa 
αὑτοῦ εἰς χαῦσιν ἐδόθῃ πυρός, Διὰ γὰρ τὴν µανίαν 
τοῦ ᾽Αντιχρίστονυ ἡ ὅλη βασιλεία περιειρεθήσεται, 


nubibus, ex promisso ipsius, cum dixit *, visuros p καὶ οὐκ αὐτὸ τὸ θηρίον εἰς χαῦσιν δοβήσεται͵ ἀλλὰ οὐ 


Filium hominis venientem in nubibus coeli. 


σῶμα αὑτοῦ. To3 γὰρ θηρίου τὴν βασιλείαν αἰνιττο- 


µένου, εἰχός ἐστιν ἐν τῇ βασιλείᾳ. πολλοὺς εἶναι καὶ τὸν Gebv σάδοντας, καιἀρετὴν µετιόντας. Οὐ τούτους. 
οὖν φησιν εἰς χαῦσιν δοθῆναι, ἀλλὰ τοὺς καχίας &pyávag, xai ταῖς τοῦ αώματος ἐπιθυμίαις ἐγχειμέ- 
νους διαπαντὸς, καὶ µή τι φρονῄσαντας πνευµατικόν. Μετὰ δὲ τὴν τοῦ θηρίου ἀπώλειαν, ὁρᾷν ὁ προφήτης 
φῃσὶν ὡς Υἱὸν. ἀνθρώπου, ἐρχόμενον nV νεφελῶν, xat ἕως τοῦ παλαιοῦ τῶν ἡμερῶν φθάσαντα, d καὶ 
δοῦῆναι λέγει τὴν ἀρχὴν καὶ τὴν τιμὴν καὶ τὴν βασιλείαν, xal αὐτῷ δουλεῦδαι τοὺς λαοὺς πάντας, xai 
74; γλώσσας καὶ τὰς φυλὰς, καὶ τὴν ἐξουσίαν αὐτοῦ αἰώνιον ἔσεσθαι, xal μὴ παρελεύσεσθαι καὶ — «by 
βασιλείαν αὐτοῦ. μὴ διαφθαρῄσεσθαι, Ταῦτα σαφῶς τὴν δευτέραν ἐπιφάνειαν τοῦ Σωτήρος ἡμῶν Ἰησοῦ 
Χριστοῦ προθεαπίζουαιν. Υἱὸς μὲν γὰρ ἀνθρώπου χαλεῖται διὶ τὴν ἡμετέραν φύσιν, ἣν προσελάδετο, 


6 Matth, 3xvi, 64 


Varie lectiones et note. 


(82) Ποταμὸς πυρὸς eLixey ἐχπορευόμεγον ἔμπροσθεν αὐτοῦ. Ετλκεν poni videtut ἀντὶ τοῦ, e 


λεῖτο, vel ἑχύμαινε, tolvebatur, vel undabat, W. 


215 


ANNALIUM LiB. LIT. 


216 


Ἐπὶ δὲ τῶν νεφελῶν ἑρχόμενος, yotà εἰν ἑπαγγαλίαν αὐτοῦ, ἀἰπόνεος, "θψεσθαν τὶν. Υν τοῦ ἀν- 


θρώπου ἐρχάμενον ἐπὶ τῶν νεφελῶν τοῦ οὐρανοῦ. 


ΠΒ’. Ταῦτα μὲν οὖν τῷ πρώτῳ ἔτει τῆςβασιλείας A — Vlil. Hiec Daniel edoctus est primo auno Bal- 


Βαλτάσαρ ἐμυήθη ὁ Δανιήλ, Ἐν δὲ τῷ «pic ἐτὲ- 
βαν ὁπτασίαν ἑώρακχεν ' "Ev. Σούσοις γὰρ ὢν, ἧρα, 
Myst, τοὺς ὀφθα.μούς µου, καὶ ἰδοὺ κριὸς ἑστη- 
xac ἁπὲὶ τοῦ ΟὐδὰΛ, xal abt κέρατα oy né, 
καὶ τὸ iv ὑψη.ἱότερον coU ἑτέρου καὶ τὸ ὑγ-ηό- 
τερον ἀνέδαιγεν éx' ἑσχάτου, καὶ ἦν κεραείζων ἐπὶ 
0diaccar καὶ βοῤῥᾶν καὶ vótor (85). Καὶ πάντα 
τὰ θηρία στήναι αὐτοῦ ἑἐνώπιον οὖν ἠδύνανεο, 
καὶ ἀποίησε κατὰ τὸ θέλημα αὐτοῦ, καὶ ἁμαγα- 
2ύνθδη. Πάλιν κἀνταῦθα τὰ περὶ τῶν βασιλειῶν ὁ 
προφήτης διδάσκεται, wal xpup piv ἀπῃχάσθη ἡ 
ἀρχὴ τῶν Περσῶν διὰ τὸν περιχείµενον αὐτῇ πλοῦ- 
τον, ᾿Εστὼς δ' ἣν ὁ χριὸς ἐπὶ τοῦ 0ὐδὰλ, ἤγουν ἐπὶ τῆς 
πύλης τῶν Σούσων. Αὕτη γὰρ ἂν ἡ vc µητρόπο- 
Ag τῶν Περσῶν, xai ἐχεῖ τοῖς βασιλεῦσιν qv τὰ 
βασίλεια. Καὶ ὁ προφήτης, ἓν ταύτῃ τῇ πόλει διά- 
qe, εἶδε τὸ ὅραμα. Τὰ ük δύ9 κέρατα, τὰ τὴν βα- 
σιλείαν ταύτην Ἰθύναντα, δύο γένη ἑτύπουν. Τὸ piv 
Υὰρ ἅττον κέρας τὺν Κῦρον, καὶ τὸν αὐτοῦ υὲὸν «by 
Καμδύσην εἰχόνιζε΄ μέχρις αὐτῶν γὰρ ἡ τῆς βασι- 
clas ἕστη ἀρχὴ, καὶ οὗ προῖλθε περαιτέρω τὸ Κύ- 
poo γένος ' τὸ δὲ μεῖζον χέρας tb Δαρείου γένος 
ἠνίστειο, ὃ µέχρι τοῦ τελευταίου Δαρείον προέκοψεν, 
ὃν χατεπολέμησεν ὁ ᾿Αλέξανδρος. Καμθύσου γὰρ 
τοῦ Κύρου παιδὺς θανόντος, οἱ μάγοι μετὰ δ᾽λου 
thv βασιλείαν ἑσφετερίσαντο, οὓς &x' ὀλίγον κρα. 
τήσαντας, xal γνωαθέντας οἵτινες σαν, οἱ ἑπτὰ 
τῶν Περσῶν οἶχοι καθεῖλον. "EG ὧν ἑδασίλευσέν ὁ 


lasaris. Tertio, visum aliud vidit : Nam cum Ss- 
sis, inquit, essem, sublatis oculis, vidi arietem stantem 
in. Ubale, altis cornibus, altero tamen aliiore : id ad 
exiremum surgebat, οἱ conira snare, eeptentrionem et 
austrum. arietabat, neque ulla animalia coram eo 
consistere poterant. Fecit igitur omnia suo arbitratu, 
et magnus evasit. llac visione propheta rursus de 
regnis edocetur. Nam Persarum imperium ob divi- 
tiarum afflaentiam arieti comparatum .est. Stabat 
autem is in Übale, qu:? est porta Susorum, metro- 
pelis et regis Persarum, in eaque degenti Pro- 
phetz visio oblata erat. Duo eornug significabant 
dues familias, illius imperii gubernatrioes : mines, 
Cyrum, et Cambysem, ejus filium, in quibus im- 
perium constitit, non progresso ulterius Cyri ge- 
nere ; majus, Darii genus portendi, quod usque 
ad eum Darium perduravit, qnem devicit Alexzan- 
der. Nam Cambyso filio Cyri mortuo, Magi per 
fraudem regoum sibi vindicabant : quo non diu 
retento, aqmiti, a septem Persicis familiis sunt op- 
pressi, e quarum una Darius ortus, Hystaspis fi- 
lius, regno potitus est, familia ejus usque ad regni 
excidium propagata : id quod Propheta innuit, 
cum addit, altius cornu ad extremum crevisse, 
hoc est, diu et usquo ad Persici regni excidium 
durasse, Arietabat autem ig aries versus austrum, 
septentrionem et mare ; nam et australem et 68” 
ptentienalem plagam subegit, et insulas plerasque, 


Ὑστάσπου Aaptlo;, οὗ *b vivo; µέχρι τέλους τῆς C que per 186 mare intelliguntur, in servitutem 


βασιλείας διῄρκεσς. Τοῦτο γάρ ἐμφαίνει ὁ προφή- 
της, πρρσθεὶς, ὅτι τὸ ὑψηλότερον ἀνέδαινεν ἐπ 
ἐσχάτου, τὸ ἐπὶ μαχρὸν δηλαδἡ διαρχέσαι, xot ἕως 
τέλους τς Περσικῆ: βασ.λείας τῶν χκεράτων ἕτερον, 
Ἐχεράτιζε δὲ ὁ χριὸς Χατὰ νότον xal βοῤῥᾶν καὶ 
Jálassay. Ἰό τε γὰρ νότιον χλίµα xal τὸ βόῤῥειον 
ἐχειρώαατο, καὶ τῶν νήσων τὰς πλείους (ταύτας γὰρ 
διὰ τῆς θαλάσσης ᾖνίξατο) ὑπὸ δουλείαν πεποίητο. 
Καὶ συνεµάχουν τῷ Ἑέρξῃ κατὰ τῆς Ἑλλάδος στρα- 
τεύοντι οἱ τὰς νήσους οἰχοῦντες. Διὸ xal χατὰ θά- 
λασσαν τὸν κριὸν χερατίξειν ὁ προφήτης ἑώραχεν. 
Οὐδέν τε τῶν θηρίων ἐνώπιον αὐτοῦ στῆναι ὑπ- 
έµενε. θερία 6k τὰς μερικὰς βασιλείας ἐκάλεσεν ὡς 
φδερὰς sol; ὑπηκόοις. Elsv δ᾽ ἂν αὐταὶ d) Σύρων, ἡ 
Κιλίχων, ἡ 'Apá60v, ἡ Αἰγνπτίων, ἡ Ἰουδαῖων, καὶ 
ἕτεραι. Οὐδὲ µία γοῦν τούτων ἀντιστῆναε εἰς τἐλος 
Σδυνήθη τῇ Περσῶν ἀρχῇ, ἁλλ᾽ ἅπαντας οἷς προσ- 
έζαλεν ὑπέταξε. Καὶ ἐμεγα-ννθη' d ov µεγάλη 
Υέγονεν ἡ ἀρχὴ, πολλῶν ἐθνῶν xal χωρῶν χυριεύ- 
σασα ' ἢ ὅτι μεγάλα, xal ὑπὶρ ἀνθρωπίνην ἔφαν- 
τάσθη φύσιν, ὀγχωθεῖσα τῇ εὐτυχίφᾳ. ᾽Απορῶν δὲ ὁ 
προφήτης περὶ τῶν ὁρωμένων, ὁρᾶᾷ τράγον ἀπὸ λιθὸς 
ἐρχόμενον ἐπὶ πᾶσαν τὴν γῆν, καὶ αὐτῷ κέρας f,» 


redegit. Est οἱ Xerxes insularium auxiliis usue, 
bello illato Greci»; quamobrem Prophoia arietem 
etiam mare ferire cornibus videt, neque ullam fe-^ 
ram consistere coram eo posse. f'eras porro vocat 
regna singularia, quippe subditis formidabilia , 
cujusmodi fuerunt, regnum Syrorum, Cilicum, 
Arabum, Agyptiorum, Judaeorum, ei c:etera, quo- 
rum nullum tendem Persico imperio obsistere 
peteit, quin id subigeret omues quos invasisset. 
Et magnus evasit ; sive quod amplificatum est im- 
perium, inulti gentibus et provinciis subactis; 
sive quod magna quadam et natura. humana ma- 
jora sibi flaxit, rebus secundis elatum. Dum Pro- 
pheta de iis quae viderat, dubitat, hircum videt ab 
afrieo venientem in omnem terram, cui cornu erat 
spectabile in medio oculorum : qui usque ad arie- 
1em progressus, feruciter illum perculit, et cjus 
cerbua comminuit, et humi prostratum conculcavit 
pedibus, neque erat qui arietem eriperet de manu 
ejus. Macedonicum imperium reprzsentavit hiccus, 
ariete celerior εἰ agilior. Vcniebat aulem ab Africo, 
quod Alexander /Egypto prius subacta, tum de- 
mum Darium invasit denuo : eoque victo, Persi- 


Varig lectiones et nota. 


(85) Τὸ ὑψηλύτερον dréOutver. ἐπ ἑσχάτου. 
Altius surqebai vosterius. Propter coactam Aonare 


interpretationem visionis istius, coactus sum ver- 
Vere τὸ, ἐπ᾽ ἐσχάτο», ad extremum, W. 


247 


JOANNIS ZONARJE 


218 


cum imperium evertit : sam eum priusetiam ad A ἓν θεωρητὸν ἀνὰ μέσον νῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ. Kal 


lssum profligarat, ejus uxore, flliabus, eurru et 
arcu potitus, direptisque castris Persicis. Sed Da-' 
rius (αρα elapsus, et recollectis copiis, pugna eum 
Alexandro ex É£gypto reverso ad Árbela commissa, 
iterum superatus, in fuga periit. Spectabile porro 
cornu vocat, ut insigne et conspicuum, regnum 
Alexandri per id intelligens. Et in medio oculorum 
ejus enatum esse cornu dicit, ob solertiam et pru- 
dentiam, ac generosum animum Alexandri. Er ve- 
nit, inquit, hircus usque ad arietei cornigerum, et 
vidi eum progressum ad arietem, et efferatum contra 
ilium : quem cum perculisset, ambo ejus cornua con- 
trivit, «t coram eo consistere non posset, sed ab hirco 
prostratus humi conculcaretur. Et sunt, inquit, ambo 


ἕως τοῦ χριοῦ φθάσας, ἐξηγριώθη πρὸς αὐτὸν, xat 
ἔπαισεν αὐτὸν, xat συνέτριψε τὰ χέρατα αὐτοῦ, xal 
ἔρῥιψεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ συνεπάτησεν αὐτὸν, 
καὶ οὐκ ἣν ὁ ἐξαιρούμενος τὸν κριὸν kx τῆς χειρὸς 
αὑτοῦ. Τὴν Μακεδονικἣν βασιλείαν ὑπετύπου 6 τρά- 
Yoc ὀξύτερος γὰρ τοῦ κριοῦ, xal μᾶλλον εὐχίνητος. 
Απὸ λιθὸς δ᾽ ἤρχετο ὅτι τὴν Αἴγιπτον πρότερον 
ὑφ) ἑαυτὸν ποιησάµενος ὁ Αλέξανδρος, οὕτω πρὸς 
Δαρεῖον τὸ δεύτερον ὤρμησε, xal κατατροπωσάµε- 
voc αὐτὸν, τὴν τῶν Περσῶν βασιλείαν χατέλνσεν. 
Ἐν Ἱσσῷ γὰρ πρώην τῆς Κιλιχίας αὐτῷ συμθαλὼν, 
Ίττησεν αὐτὸν, xal τὴν μὲν γυναῖχα xoi τὰς θυγα- 
τέρας αὐτοῦ χαὶ «b ἅρμα xal τὸ εόξον χατέσχε, xat 
διήρπασε τὸ στρατόπεδον τὸ Περσιχόν. Έφυγε 8 


arietis cornua contrita ab hirco , impeiuin eum facto. D ἐκεῖθον & Δαρεῖος, καὶ αὖθις δυνάμεις συναγαγὼν, 


Hoc est, ambe ejus copie, Persice et Medicz, 
quibus fretus erat. Nam Persarum rex utrique genti 
imperabat, Cyro, ut dietam est, utrinque 131 
ducente originem, οἱ utroque regno polito, quse 
gentes ambee Assyriorem regnum everterunt. Et 
hircus evasitealde magnus. Neque enim ea duntaxat 
qus Assyris paruerant, sed alja quoque multa 
subegit. Indiam aggressus, Porum devicit, et Taxi- 
lem sibi conciliavit, et alias Indies regionis portes 
oecupavit. Deinde non diu duraturam ejus felicita- 
tem Propheta significans, subjungit : Et inter vin- 
cendun comminutum est cornu illud magnum, et in- 
fra ipsum quatuor cornua sunt enata. Nam Alexan- 
dro brevi post successus illos mortuo, ejus impe- 
rium in partes quatuor est divisum : ut jam in ter- 
tia fera dictum est, qu: in somnis Danieli visa est 
e mari egressa, quatuor praedita capitibus. Et ex 
uno cornu exstitit cornu terribile, idque in. immen- 
sum est auctum versus austrum, versus orientem, 
versus. africum, ei versus. occideutem : et amplifica- 
tum est usque ad potentiam celi, et ceciderunt stella 
etiam in terram a. potentia ejus, et conculcata sunt. 
His verbis Daniel ea pr'edocet, qux sub Antioeho 
Epiphane contigerunt, Antiochi Magni filio, supe- 
riorum regem potentiam supergresso, qui Seleuco 


successerant. Is Egypto et aliis provinciis potitus, . 


belloque Judais illato, et Hierosolyma et totam 
gentem subegit, Templum spoliavit et polluit, por- 
cis in eo immolatis, et ara Jovi exstructa, popu- 
lumque ad paganismum adegit, et pueros mares 
cireumcidi vetuit. Nam ejus furorem contra Deum 
illa verba innuunt : E! elatus est usque ad celi po- 
tentiam, Hla. vero : Ceciderunt a potentia ejus εἰ 
stelle in terram, et conculcavit eas, signifleant eos 
ex Judaico populo, qui ab illo coacti religienem 
violarunt, et tyranno cessere, legitima divinaque 
vivendi ratione deserla, ab eoque conculcati sunt. 
Stelke autem vocantur, vel ob pietatis puritatem 
et splendorem : vel quod Abrahamo promiserat 
Deus,|se progeniem ejus stellarum celestium instar 
amplificaturum. Et usque ad principem copiarum est 
elatus. Contra ipsum Deum furorem exercuit, prin- 
cipem celestium copiarum. Et sacrificium turba- 


C ἐῤῥιψεν αὐτὸν εἰς γῆν, xal 


ἐμαχέσατο τῷ ᾽Αλεξάνδρῳ, ἐξ Αἰγύπτου πρὸς ἐχεῖνον 
ὁρμήσαντι, xaX πάλιν ἠττήθη bv Αρδήλοις, xol φεύ-- 
qv ἁπώλετο. θεωρητὸν δὲ «b χέρας φησῖν, ἀντὶ τοῦ 
ἐπίσημον xa περίθλεπτον ' thv ᾿Αλεξάνδρου δὲ xal 
διὰ τούτου αἰνίττεται βασιλείαν. Καὶ ἀνὰ µέσων τῶν 
ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ἐχφῦναι τὸ χέρας λέγει, διὰ τὸ 
ἀγχίνουν xal τὴν σύνεσιν, xal τὸ γενναῖον τοῦ φρο- 
νήματος τοῦ ᾿Αλεξάνδρου. Καὶ ᾖὰθε, φησὶν, 0 ερᾶ- 
γος ἕως τοῦ κριοῦ τοῦ τὰ κέρατα ἔχοντος, xal 
εἶδον αὐτὸν φθάσαντα ἕως τοῦ κριοῦ, καὶ ἐἑξηγριώ- 
0n πρὸς αὐτὸν, καὶ ἔπαισε τὸν κριὸν, xal συν- 
έτριψεν ἀμφότερα τὰ κέρατα αὐτοῦ, καὶ ovx Tr 
ἰσχὺς τῷ xpi τοῦ στῆναι ἑνώπιον αὐτοῦ, καὶ 
συγεκᾶτησεν' 
αὐτόν». Συνετρίδη δὲ, qnoi, xal dypo τὰ 
χόρατα τοῦ αριοὺ κπροσαράξαντος τοῦ ερά- 
yov αὐτῷ * τουτέστι, κάὶ ἄμφω αἲ δυνάμεις αὖ- 
τοῦ αἷς ἐπεποίθει, & το Περσιχὴ χαὶ ἡ Μη- 
διχἠ. ἩΠερσῶν γὰρ xoi Μήδων Ίρχον ot βα- 
σιλεῖς τῶν Περσῶν, ὡς τοῦ Κύρου ἐξ ἀμφοῖν, 
ὣς εἴρηται, φύντος, xat τὴν ἀμφοῖν βασιλείαν σχόν- 
τος ὑφ' ἑαυτὸν, xol ἄμφω ταῦτα τὰ Ὑένη τῶν 
Ασσυρίων τὴν βασιλείαν κατέλυσαν. Καὶ ὁ tpdyoc 
ἐμεγα.λύγθη σφόδρα. Οὐ γὰρ µόνα τὰ ὑπήχοα τῇ 
τῶν Ασανρίων ἀρχῇᾗ ὑφ) ἑαυτὸν ἐποιῄσατο, ἀλλὰ 
xai ἄλλα πολλὰ ἐχειρώσατο. Tf τε γὰρ Ἰνδίᾳ προ- 
σέδαλε, χαὶ τὸν Πῶρον ἑνίχησε, xai τὸν Ταξίλην 
ᾠχειώσατο, χαὶ ἄλλα µέρη τῆς Ἰνδικῆς χατέσχεν. 


D Εἶτα δηλῶν ὁ προφήτης, ὅτι καὶ οὗτος εὐδαιμονήσας 


μιχρὺν, παρελεύσεται, ἐπήγαγε * Καὶ ἐν τῷ ἱσχῦσαι 
αὐτὸν, συνετρίδη τὸ χέρας τὸ μέγα, xal τέσσαρα 
χέρατα ὑποκάτωθεν ἑξέφυ αὑτοῦ. To) γὰρ Αλε- 
ξάνδρου μετὰ «hv οὑτυχίαν ἐχείνην συντόμως θαᾳ- 
νόντος, εἰς τἐσσαρα d ἑἐχείνου διῃρέθη ἀρχὴ, ὥς 
εἴρηται Ίδη tv. τῷ «ple. θηρίῳ, ὃ τῷ Aavi καθ 
ὕπνους ἔδοξεν bx τῆς θαλάσσης ἑξέρχεσθαι, ἔχον 
τέσσαρας νεφαλάς. Καὶ ἐκ τοῦ &róc τῶν κεράτων 
ἐξῆ.1θε κέρας φοδερὸ», καὶ ἐμεγαλύγθη περισ- 
σῶς πρὸς νότον xal πρὸς ἁνατοῖὴν, καὶ αρὸς 
JAl6a, xal πρὸς τὴν δύσω. Καὶ ἐμεγα.ύνθη ἕως 
τῆς δυνάμεως τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἔπεσον ἐπὶ ei 
γῆν ἀπὸ τῆς δυνάμεως, καὶ ἀπὸ τῶν ἀστεέρων, 
καὶ συγεπάτησε» αὐτούς. Τὰ περὶ τοῦ Ἐπιοα- 


919 


ANNALIUM LIB. III. 


950 


vou; Αντιόχου διὰ τούτων 6 Δανι]λ προδιδάσκεται, A (tum est cadaveribus, et faetum est, ac secundis rebus 


ὃς ᾽Αντιάχου μὲν τοῦ μεγάλου υἱλς ftv, μᾶλλον δὲ 
τῶν πρὸ αὐτοῦ χρατυνθεὶς βασιλέων, τῶν ἀπὸ Ze- 
λεύκου δηλαδὴ, καὶ τῆς Αἰγύπτου κρατήσας, χαὶ 
ἑτέρων χωρῶν, xai ἐπὶ Ἰουδαίους ἑστράτευσε, καὶ 
τὶς τῶν Ἱεροσολύμων ἐχνυρίευσε πόλεως, ἀλλὰ καὶ 
τοῦ ἔθνους παντός. Καὶ τόν τε ναὺν ἐσύλησε xal 
ἐμίανε, σύας ἓν αὐτῷ θύσας, καὶ τῷ Au βωμὸν 
ἱδρυσάμενος, τὸ ἔθνος ὅλον ἑλληνίζειν ἠνάγχαζε, 
χωλύων αὐτοὺς περιτέμνειν τὰ ἄβῤῥενα, Thy γὰρ 
κατὰ τοῦ Θεοῦ µανίαν αὐτοῦ, τὸ ᾽δμεγαλὐνθη 
ἕως τῆς δννάμεως τοῦ οὐρανοῦ, ὑπαινίττεται, 
Τὸ δὲ, "Execor ἀπὸ τῆς δυνάµεως xal ἀπὸ τῶν 
ἁστέρων ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ συνεπάτησεν αὐτούς"' 
τοὺς kx τοῦ Ἰουδαῖϊχοῦ λαοῦ ἁσεθήσαντας διὰ τὴν 
ἐξ ἐχείνου ἑπαγομένην αὐτοῖς ἀνάγχην δηλοξ ot 
τῆς νομίμου xai θείας δ.αγωγῆς ἐχπεπτώκασι, τῷ 
τυράννῳ ὑπείξαντες, xal ὑπ ἐχείνου συµπατηθέν- 
τες. ᾿Αστέρες δ' ἐχλίθησαν, διὰ τὸ τῆς εὐσέθείας 
χαθαρὸν χαὶ ὑπέρλαμπρον. fj ὅτι τῷ ᾽Αδραὰμό θεὺς 
ἐπηγγείλατο πληθῦναι τὸ σπέρµα αὐτοῦ ὡς τὰ ἄστρα 
τοῦ οὐρανοῦ. Καὶ ἕως τοῦ ἄρχοντος τῆς δυνάμεως 
ἱδρύθη. Καὶ κατ’ αὐτοῦ γὰρ τοῦ Θεοῦ ἑλύττησε τοῦ 
ἄρχοντος τῶν ἄνω δυνάµεων. Καὶ θυσία ἑταρά- 
χθη ατώµατι, καὶ ἐγενήθη, καὶ εὐωδώθη, xal 
ἐδόθη ἑαὶ rhv θνσία» ἁμαρτία, xal ἑῤῥίφη 
χαμαὶ δικαιοσύνη. ᾽Απηγορευμένα γὰρ θύσας, 
ἑτάραξε τὴν θυσίαν, ἀντὶ τοῦ, συνέχεεν, ἑἐμίανε. 
Πτώματα δὲ τοὺς σύας λέγει, xol ἁμαρτίαν ἐπὶ 


usus est, εί datum est ad victimam peccatum, et humi 
abjecta est justitia. Nam cum interdieta sacríficas- 
set, turbavit sacrificium, hoc est, confudit, 139 
polluit. Cadavera porcos nominat : et peccatum 
in sacrificio, violetas ab eo leges. Projectam humí 
justitiam dicit, ob contempta instituta patria. Si- 
gnificantur etiam injustzx czedes eorum, qui ab im- 
pietate abhorruerunt. Sed quamvis, inquit, hsc 
ageret, tamque impie se gereret Antiochus, tamen 
rebus secundis usus est. His subjicit Daniel : Et 
dizit unus sanctus Phelmuni, Quando tandem visio 
terminabitur ? et sublatum. sacrificium, et. peccatum 
vastationis concessum ? Is dizit ei : Usque ad ves- 
peram et mane, dies bis mille et trecenti, tunc re- 
purgabitur sanctum. Ad Prophetam ex visione sol- 
licitum mittuntur angeli, qui ei significent, fiuem 
erumnarum fore, et tempus eum doceant, quo 
desiture sint. Et alius alium interrogabat : nam 
Phelmuni, aliquem significat. Rogabat autem non 
ut ignarus, sed ut Daniel cognosceret. Qui roga- 
batur, respondet : Dies bis mille trecenti usque ad 
vesperam et mane, ium repurgabitur sanetum. 
Vesperam igitur vocavit principium molestiarum, 
aut totum tempus earum (nam molestie nocti et 
tenebris comparantur, mane, pacatum statum post 
calamitates. Verba igitur illa hoc volunt. 4 princi- 
pio malorum usque ad eorum finem, tantum tempo- 
ris elabetur. Dies autem in annos redaeti, conti- 


thw θωσίαν «hv ἐπ αὐτῇ παρανοµίαν. Διὰ δὲ τοῦ, ᾳ ciunt sex menses, et annos totidem, secundum 


Ἐβῤῥίφη χαμαὶ δικαιοσύνη, fj τῶν νοµίµων ἀθέτηαις, 
χαὶ οἱ ἅδιχοι φόνοι δηλοῦνται τῶν ἁσεθῆσαι ph 
καταδεξαµένω». Αλλὰ καὶ ταῦτα πράττων, xol 
οὕτως ἀσεδῶν ὁ Αντίοχος, εὐωδοῦτο, φησίν. Ἐπὶ 


calculum Hebraorum. Nam tandiu viguii calamilas 
judzis ad Antiocho illata. Haec Danieli intelli- 
gere cupienti, a Gabriele archangelo sunt reve- 
lata. 


τούτοις ἐπάγει ὁ Δανιήλ, Καὶ εἶπεν elc ἅγιος τῷ Φελμουνί * "Euc  aóca ἡ ὅρασις στήσεται, xal ἡ 
θυσία ἡ ἀρθεῖσα, καὶ ἡ ἁμαρτία τῆς ἑρημώσεως ἡ δοθεῖσα; Καὶ εἶπεν αὐὑτῷ' "ξως ἑσπέρας καὶ 
apet, ἡμέραι δισχἰ{λιαι xal τριαχόσιαι, καὶ καθαρισθήσεται τὸ ἅγιογ. ᾽Αγωνιῶντι τῷ προφήτῇ 
διὰ τὰ ὀρώμενα, ἐπιπέμπονται ἄγγελοι δηλοῦντες αὐτῷ, ὅτι τέλος ἔξουσι τὰ δυσχερῆ, xal τὸν καιρὸν 
διδάσκοντες τῆς αὐτῶν παβελεύσεως. Καὶ ἡἠρώτα ἕτερος τὸν ἕτερον. Τὸ γὰρ Φελμουνὶ ἐξελληνιζόμε- 
yov, τινὰ σηµαίνει. Ἡρώτα δὲ οὐχ ὡς ἀγνοῶν, ἀλλ ἵνα µάθῃ ὁ Δανιήλ. Ὁ 0 ἑρωτώμενος ἀπεκρίνατο' 
Ἡμέραι δισχίλιαι xal τριαχόσιαι ἕως ἑσπέρας xal πρωὶ, xa καθαρισθἠσεται τὸ ἅγιον. Ἑσπέραν μὲν 
οὖν ἐχάλεσε τὴν ἀρχὴν τῶν ἀνιαρῶν, 7) καὶ ὅλον τὸν χρόνον αὐτῶν * νυκτὶ γὰρ καὶ σχότῳ τὰ λυπηρὰ 
ἔοικε - πρω! δὲ τὴν μετὰ τὰς συμφορὰς εἱρηνα[ίαν κατάστασιν. Τοῦτο τοίνυν σηµαίνει, δὶ ὧν — quat, 
ὅτι ἀπὸ τῆς τῶν χαχῶν ἀρχῆς µέχρι τέλους αὐτῶν τόσος χαιρὸς παρελεύσεται. Αἱδὲ ἡμέραι πρὸς ἑνιαυ- 
τους ἀριθμούμεναι ἓξ ἀποτελοῦσι µῆνας, xol ἱσαρίθμους ἑνιαυτοὺς, χατὰ τὴν τῶν Ἑδθραίων doy. 
Ἐπτὰ τοσοῦτον γὰρ dj ἐπ) ᾽Αντιόχον τοῖς Ιουδαίοις ἐπενεχθεῖσα συμφορὰ ἐπεχράτησε. Ταῦτα παρὰ τοῦ 
ἀρχαγγέλου Γαθρι]λ τῷ προφήτῃ ζητοῦντι σύνεσιν ἐμυήθη. 

6’. E!xva διὰ τὴν τῶν ὁμοφύλων αἰχμαλωσίαν, ΙΧ. Deinde iterum sub Dario Medorum principe, 


ἐπὶ Δαρείου πάλιν τοῦ Μήδων ἄρχοντος, ὃς καὶ 
Κναξάρης ὠνόμαστο, xai ᾿Ασούηρος, ᾿Αστυάγους 
ὧν υἱὸς, τοῦ προφήτου θρηνοῦντος, xal τοῦ θεοῦ 
δεοµένου, fyjató τις ἀνὴρ, ᾧ ὄνομα Γαδριἠλ. Μψατο 
δὲ αὐτοῦ ὡσεὶ (pav θυσίας ἑσπερινῆς, ἡ κατὰ τὸν 
χαιρὸν tnc àv ἑσπέρᾳ λατρείας, fj ἐπὶ τοσαύτην 
ὥραν ἐφ᾽ ὅσην dj ἑσπερινὴ ἑτελεῖτο λατρεία.| Καὶ 
εἶπε τῷ Δανιήλ’ Nov ἐξῆθον συμδιδᾶσαισοι σύν- 
εσιν, καὶ ἀν αγ γε] Ίαί σοι, ὅτι ἂνὴρ ἐπιθυμιῶν sl 
σύ. Καὶ ἐνγοήθηει ἐν t ῥήματι, καὶ σύγες ἐν τῇ 
ἑπτασίᾳ' ἀντὶ τοῦ, ᾽Αχκριθῶς πρόσχες τοῖς λεγοµέ» 


(qui et Cyaxares et. Assuerus,) Astyagis fllio, Pro- 
phetam popularium suorum captivitatem lamen- 


tautem, et Deum deprecantem, auigit viec quidam 


nomine Gabriel. Attigit autem sub tempus sacrifi- 
cii vespertini, sive tempus vespertini cultus intel- 
ligatur, sive tantum spatium, quanto sacrificium 
vespertinum peragitur : οἱ ail Danieli : Nunc 
egressus sum αά tribuendam tibi intelligentiam, ct 
ad aunvniiandum, quia vir desideriorum es. (Quare 
considera qua dicuntur, et. visionem inlellige : hoc 
est, attente ausculta. Nam verba obscura sunt, 


241 


JOANNIS ZONARAE 


248 


cum imperium evertit : nem eum priusetiam ad A ἓν θεωρητὸν ἀνὰ μέσον τῶν ὀφθαλμῶν αὐτοῦ. Καὶ 


lssum profligarat, ejus uxore, flliabus, curru et 
areu potitus, direptisque castris Persicis. Sed Da-' 
rius fuga elapsus, et recollectis copiis, pugma eum 
Alexandro ex Egypto reverso ad Arbela commisss, 
iterum superatus, in fuga periit. Spectabile porro 
cornu vocat, ut insigne et conspieuum, regnum 
Alexandri per id intelligens. Et in medio oculorum 
ejus enatum esse cornu dicit, ob solertiam et pru- 
dentiam, ac generosum animum Alexandri. Et ve- 
nit, inquit, hircus usque ad arietem cornigerum, οί 
vidi eum progressum ad arietem, et efferatum contra 
illum : quem cum perculisset, ambo ejus cornua con- 
trivit, wt coram eo consistere non posset, sed ab hirco 
proetratus humi conculcaretur. Et sunt, inquit, ambo 


ἕως τοῦ κριοῦ φθάσας, ἐξηγριώθη πρὸς αὐτὸν, xal 
ἔπαισεν αὐτὸν, xat συνέτριψε τὰ χέρατα αὐτοῦ, xal 
ἔβῥιψεν αὐτὸν ἐπὶ τὴν γῆν, καὶ συνεπάτησεν αὐτὸν, 
καὶ οὐκ fjv ὁ ἐξαιρούμενος «bv χριὸν ix τῆς χειρὸς 
αὐτοῦ. Έὴν Μακεδονικἣν βασιλείαν ὑπετύπου 6 ερᾶ- 
voc ὀξύτερος γὰρ τοῦ χριοῦ, xal μᾶλλον εὐχίνητος. 
Απὸ λιδὸς δ᾽ Ίρχετο ' ὅτι τὴν Αἴγυπτον πρότερον 


ὑφ' ἑαυτὸν κποιησάµενος ὁ 'Αλέξανδρος, οὕτω πρὸς 


Δαρεῖον τὸ δεύτερον ὤρμησε, xal χατατροπωσάµε- 
voc αὐτὸν, τὴν τῶν Περσῶν βασιλείαν χατέλυσεν. 
Ἑν "Ioco γὰρ πρώην «5c Κιλιχίας αὐτῷ συμδαλών, 
ἥττησεν αὐτὸν, καὶ τὴν μὲν γυναῖχα καὶ τὰς θυτα- 
τέρας αὐτοῦ xal τὸ ἅρμα xal τὸ τόξον χατέσχε, xat 
διήρπασε τὸ στρατόπεδον τὸ Περσιχόν. "Έφυγε 8 


aríetis cornua contrita ab hirco , impetu in eum facto. B Exeitsv ὁ Δαρεῖος, xat αὖθις δυνάµεις συναγαγὼν, 


Hoc est, ambe ejus copiz, Persice et Medicz, 
quibus fretus erat. Nam Persarum rex utrique genti 
imperabat, Cyro, ut dictam est, utrinque 191 
ducente originem, et utroque regno potito, qus 
gentes ambe Assyriormem regnum everterunt. Et 
hircus evasitvalde magnus. Neque enim ea duntaxat 
que Assyriis paruerant, sed alia quoque multa 
subegit. Indiam aggressus, Porum devicit, et Taxi- 
lem sibi conciliavit, et alias Indies regionis paries 
occupavit. Deinde non diu duraturam ejus felicita- 
tem Propheta significans, subjungit : Et inter vin- 
cendum comminutum est cornu illud magnum, et in- 
τα ipsum quatuor cornua sunt enata. Nam Alexan. 


dro brevi post successus illos mortuo, ejus impe- c ἔῤῥιψε» αὐτὸν slc γῆν, xal 


rium in partes quatuor est divisum : ut jam in ter- 
tia fera dictum est, quz in somnis Danieli visa est 
e mari egressa, quatuor predita capitibus. Et ex 
uno cernu exstitit cornu terribile, idque in immen- 
aum est auctum. versus. austrum, versus orientem, 
versus a[ricum, et versus occideutem : et amplifica- 
tum est usque ad potentiam coli, et ceciderunt stelle 
etiam in terram α potentia ejus, et conculcate sunt. 
His verbis Daniel ea przedocet, quz sub Antiocho 
Epiphane contigerunt, Antiochi Magni filio, supe- 
riorum regum potentiam supergresso, qui Seleuco 


suecesserant. Is Egypto et alils provinciis potitus, . 


belloque Judaeis illato, ef Hierosolyma et totam 
gentem subegit, Templum spoliavit et polluit, por- 
cis in eo immolatis, et ara Jovi exstructa, popu- 
Jumque ad paganismum adegit, et pueros mares 
circumcidi vetuit. Nam ejus furorem contra Deum 
illa verba innuunt : Et elatus. est usque ad celi po- 
tentiam, Mla. vero : Ceciderunt & potentia ejus. et 
stelle in terram, et conculcavit eas, significant eos 
ex Judaico populo, qui ab illo coacti religienein 
violarunt, et tyranno cessere, legitima divinaque 
vivendi ratione deserta, ab eoque conculcati sunt. 
Stelle autem vocantur, vel ob pietatis puritatem 
et splendorem : vel quod Abrahamo promiserat 
Deus,|se progeniem ejus stellarum coelestium instar 
amplificaturum. Et usque ad principem copiarum est 
elatus. Contra ipsum Deum furorem exercuit, prin- 
cipem codestium copiarum. Et sacrificium turba- 


ἑμαχέσατο τῷ ᾽Αλεξάνδρῳ, ἐξ Αἰγύπτου πρὸς ἐχεῖνον 
ὁρμήσαντι, καὶ πάλιν Ἠττήθη Ev ᾿Αρδήλοις, χαὶ φεύ- 
Tv ἀπώλετο. θεωρητὸν δὲ τὸ xépac φησὴν, ἀντὶ τοῦ 
ἐπίσημον καὶ περίδλεπτον * «hv Αλεξάνδρου δὲ καὶ 
διἁ τούτου αἰνίττεται βασιλείἀν. Καὶ ἀἂνὰ µέσων τῶν 
ὀφθαλμῶν αὐτοῦ ἐχφῦναι τὸ χέρας λέχει, διὰ τὸ 
ἀγχίνουν χαὶ τὴν σύνεσιν, xal τὸ γενναῖον τοῦ φρο- 
νήματος τοῦ ᾽Αλεξάνδρου. Καὶ ᾖ3θε, φησὶν, ὁ τρᾶ- 
Ίος ἕως τοῦ κριοῦ toU τὰ κέρατα ἔχοντος, xal 
εἶδον αὐτὸν φθάσαντα ἕως τοῦ κριοῦ, nal ἑξηχγριώ- 
0n πρὸς αὐτὸν, καὶ ἔπαισε tór χριὸν, καὶ συν- 
ἐτριγψε» ἁμφότερα τὰ κέρατα αὐτοῦ, καὶ οὐκ Tr 
ἰσχὺς τῷ xpi τοῦ στηναι ἐνώπιον αὐτοῦ, καὶ 
συγοχάτησε» 
αὐτόν. Συγετρίδη δὲ, qnoi, καὶ ἅμφω τὰ 
κέρατα τοῦ xp προσαράξαντος toU τρά- 
Ίου αὐτῷ  τουτέστι, χάὶ ἄμφω αἱ δυνάμεις ab- 
τοῦ al; ἐπεποίθει, $ τε Περσιχὴ xai ἡ Μη- 
διχἠ. Περσῶν γὰρ καὶ Μήδων  f$oyov oi βα- 
σιλεῖς τῶν Περσῶν, ὡς τοῦ Κύρου ἐξ ἀμφοῖν, 
ὡς εἴρηται, φύντος, καὶ τὴν ἀμφοῖν βασιλείαν σχόν- 
τος ὑφ' ἑαυτὸν, xal ἄμφω ταῦτα τὰ γένη τῶν 
Ασσυρίων τὴν βασιλείαν κατέλυσαν. Kal ὁ tpdyoc 
ἐμεγα.λύνθη σφόδρα. O5 Υὰρ µόνα τὰ ὑπήχοα τῇ 
κῶν Ασσυρίων ἀρχῇ ὑφὶ ἑαυτὸν ἐποιῄσατο, ἀλλὰ 
καὶ ἄλλα πολλὰ ἐχειρώσατο. Τῇ τε γὰρ ἸἼνδίᾳ προ- 
σέδαλε, xai τὸν Πῶρον ἑνίχησε, xai τὸν Ταξίλην 
ᾠχειώσατο, xal ἄλλα µέρη τῆς Ἰνδικῆς χατέσχεν. 


D Εἶτα δηλῶν ὁ προφήτης, ὅτι xal οὗτος εὐδαιμονῆσας 


μιχρὺν, παρελεύσεται, ἑ πήγαγε * Καὶ ἐν τῷ ἰσχῦσαι 
αὐτὸν, συγνετρίδη τὸ κέρας τὸ μέγα, xal τέσσαρα 
χόρατα ὑποχάτωθεν ἑξέφυ αὑτοῦ. Τοῦ γὰρ ἊΆλε- 
ξάνδρον μετὰ «hv οὐτυχίαν ἐχείνην συντόμως θα. 
νόντος, εἰς τἐσσαρα fj ἐχείνου διῃρέθη ἀρχὴ, ὣς 
εἴρηται ἤδη Ev. τῷ «ple θηρίῳ, ὃ τῷ Δανι]λ καθ) 
ὕπνους ἔδοξεν ix. τῆς θαλάσσης ἐξέρχεσθαι, ἔχον 
τέσσαρας χεφαλάς. Ka) ἐκ τοῦ ἐνὸς τῶν κ«εράτων 
ἐξῆ.θε κέρας φοδερὸν, καὶ ἐμεγαβύγδη περισ- 


'σῶς πρὸς »ότον xal πρὸς ἁνγατολὴν, καὶ zpóc 


λίδα, xal πρὸς τὴ» δύσι». Καὶ ἐμογαύνθη ἕως 
τῆς δυνάμεως τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἔπεσον ἐπὶ ey 
γῆν ἁπὸ τῆς δυνγάµεως, καὶ ἀπὸ τῶν ἁστέρων, 
xal συγεπἀάεησεν αὐτούς. Τὰ περὶ τοῦ Ἐπιφὰ- 


219 


ANNALIUM LIB. YII. 


?50 


vou; Αντιόχου διὰ τούτων ὁ Aavi) προδιδάσκεται, A tum est. cadaveribus, et faetum est, ae secundis rebut 


ὃς Αντιόχου μὲν τοῦ μεγάλου υἱὸς fv, μᾶλλον δὲ 
τῶν πρὸ αὐτοῦ χρατυνθεὶς βασιλέων, τῶν ἀπὸ Σε- 
λεύχου δηλαδη, xai τῆς Αἰγύπτου χρατῄήσας, χαὶ 
ἑτέρων χωρῶν, xai ἐπὶ Ἰουδαίους ἑστράτευσε, καὶ 
τῆς τῶν Ἱεροσολύμων ἐχυρίευσε πόλεως, ἀλλὰ καὶ 
τοῦ ἔθνους παντός. Καὶ tóv τε ναὺν ἐσύλησε xai 
ἐμίανε, σύας ἓν αὐτῷ θύσας, καὶ τῷ Au βωμὸὲν 
ἱδρυσάμενος, τὸ ἔθνος ὅλον ἑλληνίζειν ἠνάγχαζε, 
χωλύων αὐτοὺς περιτέµνειν τὰ ἄῤῥενα, Τὴν γὰρ 
κατὰ τοῦ Θεοῦ µανίαν αὐτοῦ, τὸ Εμεγαλύνθη 
ἕως τῆς δυνάµεως τοῦ oóparov, ὑπαινίτετεται. 
Τὸ δὲ, "Ezecor áxó τῆς δυνάµεως καὶ ἀπὸ τῶν 
ἁἀστέρων ἐπὶ τὴ» γῆν, xal συνεπάτησεν αὐτούς' 
τοὺς ἐχ τοῦ Ἰουδαϊκοῦ λαοῦ ἁσεδῄσαντας διὰ τὴν 
ἐξ ἐχείνου ἑπαγομένην αὐτοῖς ἀνάγχην δηλοῖξ oi 
τῆς νομίμου χαὶ θείας δ.αγωγῆς ἐχπεπτώχασι, τῷ 
τυράννῳ ὑπείξαντες, χαὶ ὑπ' ἐχείνου συμπατηθέν- 
τες. ᾽Αστέρες ὃ) ἐχλίθησαν, διὰ τὸ τῆς εὐσέθείας 
χαθαρὸν καὶ ὑπέρλαμπρον' 3j ὅτι τῷ Αδραὰμό θεὺς 
ἐπηγγείλατο πληθῦναι τὸ σπέρµα αὐτοῦ ὡς τὰ ἄστρα 
τοῦ οὐρανοῦ. Καὶ ἕως τοῦ ἄρχοντος τῆς δυγάµεως 
ἱδρύθη. Καὶ κατ’ αὐτοῦ γὰρ τοῦ Θεοῦ ἑλύττησε τοῦ 
ἄρχοντος τῶν ἄνω δυνάµεων. Καὶ θυσία ἑταρά- 
χθη ατώµατι, καὶ ἐγενήδη, xal εὐωδώθη, xal 
ἐδόθη ἐπὶ thv θδυσίαν ἁμαρτία, καὶ épfígn 
χαμαὶ δικαιοσύνη. ᾽Απηγορευμένα γὰρ θύσας, 
ἑτάραξε τὴν θυσίαν, ἀντὶ -οῦν συνέχεεν, ἐμίανε. 
Πτώματα δὲ τοὺς σὖύας λέγει, χαὶ ἁμαρτίαν ἐπὶ 


usus est, εί datum est ad victimam peccatum, et humi 
abjecta est justitia. Nam cum interdieta sacrificas- 
set, turbavit sacrificium, hoc est, confudit, 1239 
polluit. Cadavera porcos nominat : et peccatum 
in sacrificio, violatas ab eo leges. Projectam humi 
justitiam dicit, ob contempta instituta patria. Si- 
gnificantur etiam injustze czedes eorum, qui ab im- 
pietate abhorruerunt. Sed quamvis, inquit, hsc 
ageret, tamque impie se gereret Antiochus, tamen 
rebus secundís usus est. His subjicit Daniel : Et 
dizit unus sanctus Phelmuni, Quando tandem visio 
terminabitur ? et sublatum. sacrificium, et. peccatum 
vastationis concessum ? Is dixit ei : Usque ad ves- 
peram et mane, dies bis mille et trecenti, (une. re- 
purgabitur sanctum. Àd Prophetam ex visione sol- 
licitum mittuntur angeli, qui ei signiflcent, finem 
erumnarum fore, et tempus eum doceant, quo 
desiture sint. Et alius alium interrogahat : nam 
Phelmuni, aliquem signiflcat. Rogabat autem non 
ut ignarus, sed ut Daniel cognosceret. Qui roga- 
batur, respondet : Dies bis mille trecenti usque ad 
vesperam et mane, tum repurgabitur sanetum. 
Vesperam igitur vocavit principium molestiarum, 
aut totum tempus earum (nam molestiz nocti et 
tenebris comparantur, mane, pacatum statum post 
calamitates. Verba igitur illa hoc volunt, Α princi- 
pio malorum usque ad eorum finem, tantum tempo- 
ris elabetur. Dies autem in annos redacti, conli- 


th» θυσίαν τὴν ἐπ αὐτῇ παρανοµίαν. Διὰ δὲ τοῦ, ϱ ciunt sex menses, et annos totidem, secundum 


ἘΕβῥίφη χαμαὶ δ,καιοαύνη, fj τῶν νοµίµων ἀθέτηαις, 


calculum Hebrzorum. Nam taudiu viguil calamitas 


xat οἱ ἅδιχοι φόνοι δηλοῦνται τῶν ἁἀσεθῆσαι μὴ — Judaeis ad Antiocho illata. Hxc Danieli intelli- 
καταδεξαµένω». ᾽Αλλὰ xai ταῦτα πράττων, xol  gerecupienti, a Gabriele archangelo sunt reve- 
οὕτως ἀσεθῶν Ó 'Avsloxoc, εὐωδοῦτο, φησίν. "Eri — lata. 
τούτοις ἐπάχει ὁ Δανιήλ' Καὶ εἶπεν slc ἅγιος τῷ Φελμουγί * Ἔως πότε ἡ ὅρασις στήσεται, καὶ ἡ 
θυσία ἡ ἀρθεῖσα, καὶ ἡ ἁμαρεία τῆς ἑρημώσεως ἡ δοθεῖσα; Καὶ εἶπεν αὐτῷ. "ξως ἑσπέρας xal 
ἄρωξ, ἡμέραι δισχἰ.ιαι καὶ τριακόσιαι, xal καθαρισθήσεται τὸ ἅγιον. ᾽Αγωνιῶντι τῷ προφήτῃ 
διὰ τὰ ὀρώμενα, ἐπιπέμπονται ἄγγελοι δηλοῦντες αὐτῷ, ὅτι τέλος ἔξουσι τὰ δυσχερῆ, xal τὸν κχαιρὸν 
διδάσχοντες τῆς αὐτῶν παβελεύσεως. Καὶ Πρώτα ἕτερος τὸν ἕτερον. Τὸ γὰρ Φελμουνὶ ἐξελληνιζόμε- 
yov, τινὰ σηµαίνει. Ἡρώτα δὲ οὐχ ὡς ἀγνοῶν, ἀλλ ἵνα µάθῃ 6 Δανιήλ. Ὅ 6' ἐρωτώμενος ἀπεχρίνατο' 
Ἡμέραι δισχίλιαι xal τριακόσιαι ἕως ἑσπέρας xal πρωὶ, καὶ χκαθαρισθῄσεται τὸ ἅγιον. Ἑσπέραν μὲν 
οὖν ἐχάλεσε τὴν ἀρχὴν τῶν ἀνιαρῶν, 7) xal ὅλον τὸν χρόνον αὐτῶν * νυκτὶ γὰρ καὶ σχότῳ τὰ λυπηρὰ 
ἔοικε - πρωῖ δὲ «hv μετὰ τὰς αυμφορὰς εἰρηναίαν κατάστασιν. Τοῦτο τοίνυν σηµαίνει, δὶ ὧν φησιν, 
ὅτι ἀπὸ τῆς τῶν χακῶν ἀρχῆς µέχρι τέλους αὐτῶν τόσος χαιρὸς παρελεύσεται. Αἱδὲ ἡμέραι πρὸς ἑνιαυ- 
τοὺς ἀριθμούμεναι ἓξ ἀποτελοῦσι µῆνας, xal ἱσαρίθμους ἑνιαυτοὺς, κατὰ τὴν τῶν  'E6palov Φφῆφον. 
"Exi τοσοῦτον γὰρ ἡ ἐπ) Αντιόχου τοῖς Ἰουδαίοις ἐπενεχθεῖσα συμφορὰ ἐπεχράτησε. Ἰαῦτα παρὰ τοῦ 
ἀρχαγγέλου Γαθριὴλ τῷ προφήτῃ ζητοῦντι σύνεσιν ἐμυᾖθη. 

6’. Εἶτα διὰ τὴν τῶν ὁμοφύλων αἰχμαλωσίαν, D ΙΧ. Deinde iterum sub Dario Medorum principe, 


ἐπὶ Δαρείου πάλιν τοῦ Μήδων ἄρχοντος, ὃς καὶ 
Κυαξάρης ὠνόμαστο, xai ᾿Ασούηρος, ᾿Αστυάχους 
ὢν vibe, τοῦ προφήτου θρηνοῦντος, xal τοῦ θεοῦ 
ἀιομένου, Ἠφατό τις ἀνὴρ, ᾧ ὄνομα Γαδριήλ. Μψατο 
δὲ αὐτοῦ ὡσεὶ (pav θυσίας ἑσπερινῆς, ἢἡ κατὰ τὸν 
καιρὸν τῖς bv ἑσπέρᾳ λατρείας, Ἡ ἐπὶ τοσαύτην 
ὥραν ἐφ΄ ὅσην dj ἑσπερινὴ ἐτελεῖτο λατρεία. Καὶ 
εἶπε τῷ Δανιηλ' Νῦν ἐξῆάθον συμδιδάσαισοι σύνγ- 
εσιν, καὶ ἀναγγεῖ.Ίαί σοι, ὅτι ἂνἡρ ἐπιθυμιῶν sl 
σύ. Καὶ ἐνγοήθητι iv τῷ ῥήμαει, καὶ σύνες ἐν τῇ 
ὁπτασίᾳ' ἀντὶ τοῦ, Αχριθῶς πρόσχες τοῖς λεγοµέ» 


(qui et Cyaxares et. Assuerus,) Astyagis filio, Pro- 
phetam popularium suorum captivitatem lamen- 


tautem, et Deum deprecantem, attigit vit quidam 


nomine Gabriel. Attigit autem sub tempus sacri&- 
cii vespertini, sive tempus vesperlini cultus intel- 
ligatur, sive tantum spatium, quanto sacrificium 
vespertinum peragitur : et ait Danieli : Nunc 
egressus sum αά tribuendam tibi intelligentiam, ct 
ad annvniiandum, quia vir desideriorum es. Quare 
considera qu dicuntur, et visionem inlellige * hoc 
est, attente ausculta. Nam verba obscura sunt, 


251 


JOANNIS ZONAFUE 


gue 


meiiunamque postulant auestienem. Aliquamdo A νοις, αἰνιγματώδεσιν οὖσι, xui αλείονὸς δεομένοις 


sotem res divinz per ambages innuaptar, a€ om- 
nium intelligenti 1232 exposito contemnantur. 
Vir aotem desideriorum appellatus est Daniel, sive 
quod pravis desideriis fortiter et generose resi- 
sterct, sive quod scire desideraret, quid popolo 
et tribulibus ssis eventurum esset, sive quod ob 
siudium virtatis desiderabilis esset atque amabilis. 
Deinde subjicit angelus : Septuaginta hebdomades 
eoniractee sunl super populum tuum, et super sanctam 
urbem iuam, donecinveterascai delictum ct perficiétur 
peccatum, el obsignetur pescatum ck expietur injustitia, 
et eterna justitia adducatur , et obsignetur visio et 
prop^etía, et ungatur Sancius sanctorum, Ad Deum 
Propheta inter orandum dixerat: βορείως tnus et 


urbs iua. Àngelus autem Danieli ait : Populus tuus B 


et urbs tua ; quasi indignus esset, qui populus 
Dei vocaretur. Eadem loquendi ratio et in Mose 
reperitur, cum israelit» vitulo a se facto sacrifi- 
carent. Nam tum etiam Propbetz precant sic 
respondet Deus. Ait igitur angelus Danieli, et Ηίε- 
rosolyma instauratam iri, et populum esse rever- 
surum, et ad annos quadringentos nonaginta pet- 
mansurum. Nam sepuagiuta hebdomales tan. 
tum coaüciunt , singulis diebus pro singulis 
*nhnis suppulotis. ^Contracte , hoc est, de- 
ereiz? ac pre(mnite sunt. Donec inveterascat de- 
Kietum, et peecatum consummetur, hocest, donec 
durarit et auctum fuerit peccatum ; hoc enim sí- 


goiticat inveterascere : iis verbis designat audaciam C 


judsmorum, et robiem contra Dominum. Nam prius 
etiam multa scelera perpeirarant, eorumque pe- 
R25 dederant, sed revocati. fuerunt. Postquam au- 
tem contra Servatorem insanierunt, et ad sum- 
mum improbitatis pervenerunt, peccatumque con- 
summarunt, non amplius revocati sunt. Obsignari 
peccatum, et expíari injustitiam , signifleat remis- 
sionem delictorum a Domino: iis donatam, qui ei 
eredunt. Hic enim est, qui tollit peccatum mundi. 
Nam obsignari idem est, quod desinere. Adducere 
justitiam eternam, est ipsum veuire in mundum, 
qui est justítia, redemptio et sanctificatio. Obsi- 
£1ari vielonem et prophetiam, significay, prophe- 
Viam desiisse : sive quod eaque a prophetis de 


σπΏννότις. Eve: δὲ δι αἰνιγμάτων  -Àà θεῖα 
ὄτλωώτας, ἵνα μὴ xiv Τίνφιντο ὅηλα, χαὶ διὰ 
τοῦτο εὐκαταςρόνητα. Ανῃρ 9 ἐπιθυμ.ῶν ἐχλήθη 
ὁ Δανισλ, ἡ ὡς χατὰ τῶν ααρχιχῶν παθῶν ἀνδριζό - 
µενος. xal Τενναίως αὐτοῖς ἀνθιστάμενας.' ἡ ὡς 
ἐκ,θυμῶν μαθεῖν τὰ τῷ λα xal sol; αὐτοῦ συµφυ- 
λέταις &cópsva- ἡ ὅτι ἐπιθυμητὸς ἂν xai ἑπέραστος, 
δι᾽ fj» µετήρχετο ἀρετήν. Eiva ἐπάγχει ὁ ἄγγελος: 
᾿Εόδομήκοντα ἑόδομάδες συνεεμήθησαν ὁπὶ τὸν 
Jaór σον, καὶ ἐπὶ εἡν αό.ιν τὴν ἁγίαν σου, ἕως 
sov πα ἰαιωθήναι có παράπτωμα, xal τοῦ csJs- 
σθήναι tr ἁμαρτίαν, καὶ τοῦ σφραγίσαι ἅμαρ- 
τίαν, καὶ του ἑξι]άσασθαι ἁδιχίαν, καὶ τοῦ 
drageir δικαιοσύνην αἰώγιον, xal τοῦ σῳρα]έσαι 
ὅρασιν xal χρογήτην, xai «οῦ χρῖσαι Άγιον 
ἁγίω». Ὅ μὲν προφήτης κροσευχόµενος, Ὁ «ἰσός 
σου, πρὸς τὸν θεὸν ἔλεχε, καὶ ἡ xólic σον " ὁ 
δὲ ἄγγελος πρὸς τὸν Δανιὴῆλ φησιν’ 'O Aacc σον 
καὶ ἡ πὁλις σου, ὣς μὴ ἀξίου ὄντος τοῦ λαοῦ «02 
θεοῦ καλεῖὶσθαι. Εὔρηται δὲ ὁμοίως xai ἐπὶ λωῦ- 
σέως, ὅτε τὸν µόσχον ποιήσαντες οἱ Ἰσραηλίται, θυ- 
σίαν αὐτῷ προσήνεγκαν. Καὶ τότε γὰρ «o0. προφή- 
του δεοµένου, ὁ θεὸς ἔφη ὡσαύτως. Φησὶν οὖν ὁ 
ἄγγελος, ὅτι χαὶ dj Ἱερουσαλὴμ οἰκοδομηθήσεται, 
καὶ ὁ λαός σου ἐπανελεύσετας, xal ἐπὶ ἔτη τεερακό- 
σια ἐνενήκοντα διαμενοῦσιν..Αἱ γὰρ ἑδδομήχοντα 
ἑφδομάδες εἲς τοσοῦτον δυµψηφίζονται ἀριθμὸν, 
ἑκάστην ὃ ἡμέραν εἰς ἐνιαυτὸν ἑλογίσατο. Τὸ δὲ 
συνετµήθησαν, ἀντὶ τοῦ, ἐχρέθησαν xai ὠρίαθησαν, 
χεῖται. Ἔως τοῦ παλαιωθῆναι «b παράπτωμα, καὶ 
τοῦ τελεσθῆναι τὴν ἁμαρτίαν, τουτέστιν, ἕως «oU 
χρονίσαι xal αὐξηθῆναι. Τοῦτο γὰρ δηλοῖ τὸ παλαιω- 
θῆναι, καὶ τελείαν γενέσθαι τὴν ἁμαρτίαν. Διὰ τού- 
των δὲ τὴν χατὰ τοῦ Κυρίου τόλµαν καὶ λύτταν τῶν 
Ἰουδαίων παρίστησιν. Πολλὰ μὲν γὰρ καὶ πρ) τού- 
του ἡμάρτοσαν, καὶ δίχας ἔτισαν, ἁλλ' ἀνεχλήθησαν 
αὖθις. Ἐπεὶ δὲ κατὰ τοῦ Σωτῆρος Σμάνησαν, τὴν 
εἰς ἔσχατον χαχίας ἀφίχοντο, καὶ ἀντελῇ thv &pag- 
τίαν εἰργάσαντο, οὐχέτι ἀνακλήδεως ἔτυχον. Τὸ δὲ 
σφραγίσαι ἁμαρτίαν καὶ ἐπιλάσάσθαι ἀδιχίαν, εἰν 
ἄφεσιν δηλοῖ τῶν Ἠπαισμάτων, τὴν παρὰ τοῦ Κυ- 
ρἵου δεξωρηµένην τοῖς πισεεύουσιν εἰς αὐτόν. Οὗτος 
γάρ ἐστιν ὁ αἴρων τὴν ἁμαρτίαν τοῦ χόσµον. Τὸ 


Christo predicta fuerunt, evenerint, sive. quod D γὰρ αφραγίσαι τοῦ παυθῆναι Φημαντικὀν. Τὸ δὲ 


prophetie donum apud Judaeos desierit, sive 
utrumque. 194 Nam Christus cum venisset, pro- 
phetias obsignavit, hoc est, implevit et confirma- 
vit, atque etiam terminavít. Neque enim jam apud 
900 princeps est, propheta aut dux. Et adduci ju- 
stitiam sternam, est jpsius Domini οἱ Servatoris 
nestri adventus , qui, ut Apostolus ait, datus. est 
nobis sapientia a Deo. justitia, sanctificatio et re 
demptio *. Aique alibi de Evangelio scribens : 
Justitia, inquit, in eo revelatur*. Dominus porro 
docet, regnum Dei petendum esse, et justitiam 
ejus, quam ipse adduxit, suaque doctrina aperuit. 


' *1€Cor. 1, δ0, * Rom. 1, 17. 


ἀγαγεῖν δικαιοσύνην αἰώνιον εὸ αὐτὸν εἰς τὸν xó- 
σµον ἐλθεῖν, ὃς bati διχαιοσύνη xal ἀπολύτρωσις 
xai ἁγιασμός. Τὸ μέντοι σφραγίσαι ὅρασιν xai προ- 
φήτην τὸ τέλος ἑσχηχέναι τὰς προφητείας δηλοῖ, f 
ὅτι τὰ παρ᾽ ἐχείνου περὶ τοῦ Χριστοῦ λαληθέντα 
ἐχδέδηχεν, ἢ ὅτι τὸ τῆς προφητείας χάριαµα τοῖς 
Ἰουδαίοις ἐκλέλοιπεν, ?) xai ἁμφότερα. Ἔλθὸν γὰρ 
ὁ Χριστὸς τὰς προφητείας ἑσφράγισεν, ἕ πλήρωσε 
δηλαδη, xai ἐδεθαίωσε, καὶ µέννοι xal ἔπαυσεν. 
θὐκέτι γὰρ παρ) αὐτοῖς ἄρχων, καὶ προφήτης, xat 
ἠγούμενος. Καὶ ἀγαγεῖν δικαιοσύνην αἰώνιαν, Ἶτις 
αὑτός ἐστιν ὁ Küprec ἡμῶν καὶ Σωτήρ. 'O μὲν γὰρ 


« 


953 ANNALIUM LIB, ΠΠ. 254 
Ἀπόστολος, Ἐδόθη copia ἡμῖ», φησὶν, ἀπὸ Θεοῦ A Ungi sanctum Sanctorum, Ipsum scilicet Christum 


δικαιοσύνη τε καὶ ἁγιασμὸφρ καὶ ἀπολύτρωσις' 
xal ἀλλαχοῦ περὶ τοῦ Εὐαγγελίου γράφων, Διχαιο- 
σύνη àv αὐτῷ ἁποκα.ύπτεται, λέχει * 6 δὲ Κύ- 
proe, Αἰτεῖτε, διδάσχει, τὴν βασιλείαν τοῦ θεοῦ. xal 
την διχαιοσύνην αὐτοῦ, ἣν αὐτὸς ἤγαγε φανερώσας 
ἡμῖν διὰ τῆς αὐτοῦ διδαχῆς. Καὶ τὸ χρῖσαι "Αγιον 
ἁγίων, αὐτὸν δηλοῖ *)v Δεσπότην παραγενέσθαι 
Χριστόν. Ti; γὰρ ἕτερος "Άγιος ἁγίων κληθείη ἂν, 
εἰ μὴ ὁ Κύριος ἡμῶν, καὶ Σωτήρ; Ὃς, ἁγιωσύνης 
ὑπάρχων πηγη, χρίεται μὲν τῷ ἁγίῳ Πνεύματι 
κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, ὡς Ἡσαῖας προανεφώνησε, 
έχων’ Πνεῦμα Kvplov ἐπ᾽ ἐμὲ, οὗ εἴνεκεν ἔχρισέά 
μ5 * xai ὡς Δαθὶδ ἐμελῴδησεν, eintv* "Εχρισέ σε 
ὁ Θεὺς, ὁ Θεός σου, ἔ.αιον ἀγαλλιάσεως παρὰ 
τοὺς µετόχους σου * χαὶ ὡς fj χορυφαία τῶν ἆπο- 
στόλων ἀκρότης ὁ Πέτρος ἐδίδαδε, περὶ τοῦ Σωτῆρος 
γράψας, ὡς "Expicevr αὑτὸ» ὁ θεὺς Πγνεύμαει 
ἁτίφ xal δυγάµει. Σφραγίζει δὲ xal βεθαιοῖ τὰς 
παλαιὰς Γραφᾶς, ποιῶν ἅπαντα χαὶ πάσχων, ὅσα 
6/ ἐχείνων προείρητο. Καὶ ἑξιλάσχεται ἁδιγίαν, 
χαταλλάσσων τοὺς ἁμαρτήσαντας τῷ Os xai Πα- 
τρὶ, xal αὐτὸν τοῖς πταίσασιν ἱλεούμενος. Εἶτα ἐπ- 
ἀγει 6 θεῖος ἀρχάγγελος ' Kal γγώσῃ καὶ συνήσεις 
ἀπὸ ἐἑξόδου «Ἰόγων τοῦ ἁποχριθῆναι καὶ τοῦ 
οἱχοδομῆσαι (84) Ἱερουσαήμ. "ξως Χριστοῦ 
ἡγουμένου ἑδδομάδες ἑπτὰ, xal ἑδδομάδες &£- 
ηχονταδύο. ΄Ηρξατο μὲν οὖν ὁ ναὸς ἐπὶ Κύρου olxo- 
δομεῖαβαι. Κῦρος yàp πρῶτος τῆς ἑλπανόδου παρ- 


Dominum advenisse signiflcat. Quis enim Sanctus 
sanctorum appellabitur, prxter Dominum et Ser- 
vatorem nostrum? Qui cum fons sit sanctitatis, 
üngitur ile quidem sancto Spiritu secundum hu- 
manitatem, ut lsaias prznuntiavit his verbis: 
Spiritus Domini super me, quamobrem unzit me*. 
'Et ut David cecinit] boc modo : Ünzit te Deus, 
Deustuus, oleo exsultationis, pre consortibus Luis 3. 
'Et ut summus apostolorum apex Petrus docet, cam 
.sic de Christo scribit : Nam unzit eum Deus Spiritu 
Sancio ei potentia". Obsignat et confirmat veteres 
Beripturas, dum facit omnia, οἱ patitur, qure in 
illis przdieta fuerunt. Expiat injustitiam, dum eos 
qui deliquerunt Deo Patri reconciliat , eumque 
placat peccatoribus. Deinde subjicit divinus ar- 
Changelus : Et- cognosces εἰ intelliges ab exitu ser- 
monum, ul separatio Ret, et edificentur Hicrosolyma, 
usque ad Christum ducem hebdomades septem, et 
hebdomades sexaginta duas. Coypit igitur zedificari 
templum sub Cyro, qui populo Judaico primus re- 
ditum eonoessit : inbibitum tamen sub Cambyse, 
invidia ünitimorum populorum. Templi porro in- 
Slauratio denuo Judiris concessa est, cum Darius 
Hystaspis filius Persis imperaret, A quoeunque au- 
tem horum numerus inclioetur, non erit integer se- 
cundum archangeli vocem, sed redundans. Sip a 
temporibus regni Artaxceriis Longimani suppute- 
tur, neque plus, neque minus invenietur , ab 


eyegnae τῷ ἕθνει τῶν Ἰουδαίων, ἀλλ᾽ ἐπεσχέθη 6 eoque repetendus est : quia tum et urbs cincta est 


παρὰ Καμόύσου τοῦ Κύρου παιδὸς, φθόνῳ τῶν αὐ- 
τοῖς ὁμορούντων ὀθνῶν. Ἐπετράπη δ᾽ αὖθις τοῖς 
Ἰουδαίοις ἡ τούτον ἀνέγερσις, ὅτε Δαρεῖος ὁ Ὑστά- 
cxou ἑχράτησε τῆς βασιλείας Περαῶν. 'EZ οὐδενὸς 
6k τούτων ἀριθμούμενος ὁ καιρὸς, εὑρίσχεται σώζων 
χατὰ τὴν τοῦ ἀρχαγγέλου φωνἠὴν, ἀλλ' ὑπερθάλλων. 
EL δ᾽ ἐχ τῶν χρόνων τῆς ᾿Αρταξέρξου βασιλείας τοῦ 
Μακρόχειρος ὁ χαιρὸς ἀριθμοῖτο, εὑρεθείη ἂν οὔτε 
περιττεύων οὔτ ἑλαττούμενος, κἀχ τούτου δέον ἀριθ- 
μεῖσθαι αὐτὸν, ὅτι τότε καὶ τῇ πόλει περιαθλήθη περί- 
6210;, xal τῷ ναῷ προσετέθη τὰ λείποντα, xai οἰχη- 
τόρων f πόλις πεπλήρωτο. "Ose Νεεμίας, οἰνοχεύων 
τῷ Αρτατέρξῃ, ἑδεήθη αὐτοῦ ἐπιτραπῆναι αὐτῷ τὴν 
εἰς τὴν πατρίδα ἐπάνοδον. Καὶ ἀπελθὼν, τήν τε 


moenibus, et adjecta templo qu» deerant, et urbs 
habitatoribus referta , cam . Neemias Artaxerxis 
pincerna , impetrato a rege in patriam reditu, 
135 urbem muniit, et civibus frequentem reddi- 
dit, et templum imperfectum adhuc absolvit. Si 
quis igitur a Servatoris adventu, per quem soltin 
remissio peccatorum data est, et justitia introdu- 
eta, et prophetarum oracula completa sunt, retro 
Jempus numeret , id expleri deprehendet anmo 
Arlaxerxis vicesimo, quo Neemke cencessum fuít 
redire Hierosolyma, quz? in hisLorie progressu ae 
serie fusius declarabuntur. Quem autem Sanctum 
appellavit sanctis superiorem, eum rursus Chri- 
stum ducem appellat, nomine humano usurpato. 


πόλεν περιετείχισε xal αυνῴχισε, xal τὸν vaty D Ut enim primogenitus nove creature, et primoge- 


ἀτελῇ ὄντα ἀπήρτισεν. El γουν ἀπὸ τῆς τοῦ Σωτῆρος 
ἐπιφανείας, δι 06 μόνου ἄφεσις ἁμαρτημάτων ἑἐδό- 
Un, xai δικαιοσύνη εἰσήνεκται, καὶ τῶν προφητῶὼν 
αἱ προῤῥήσεις πεπλήρωνται, ἀναποδίξων τις ἀριθ- 
µήσει τὸν χρόνον, εὑρήσει τοῦτον συμπληρούμενον 
ἕως τοῦ εἱκοστοῦ ἔτους τῆς βασιλείας τοῦ Ἂρτα- 
ξέρξου, ὅτε δηλαδη ὁ Νεεμίας παραχωρηθεὶς εἰς 


nitus ex mortuis dicilur, sic etiam dux appella- 
tur. Divus etiam Petrus apostolus apud Judaeos 
disserens, Servatorem vitse principem vocat quem- 
madiodum in Actis a divo Luca scribitur **. Ut 
igitur primogenitus nostrum et princeps a divo 
Paulo dicitur, secundum humanitatem, iia etiam 
dux a Gabriele archangelo neminatur. 


* jga. σι, d. ** Psal. χειν, 8. '* Act. x, 98. |" Act. uti, 15. 


Varie lectiones et note. 


(84) ToU. ἁποκριθῆναι xal οἴχκοδομῆσαι. Sic mn 
I.AX interpretibus legitur. Sed vetus translatio ha- 


bet tantum : Ab exitu sermonis, ut iterum cdificetur ' 


Hierusalem. Castalio convertit, ab edito mandato de 
reditu, εἰ de instauranda Hierosolyma. Sod. si ἀπο- 


χριθῆναι recte legitur, poni videtur pro χωρισθῆναε 
τοὺς Ἰουδαίους i ἀλλοφύλων, dum Judaei a borba- 
ris separentur. Quanquam nihil vetat, quominus 


accipiatur de responso regibus Persarum 


A | 


255 JOANNIS ZONAR.£ 256 
Ἱερουσαλὴμ ἐπανῆλθεν' & προϊοῦσα χαθ᾽ εἰρμὸν fj ἱστορία πλατύτερον διηγίσεται. "Ov δὲ ἅγιον εἶπεν 
ἀνώτερον ἁγίων, τοῦτον αὖθις Χριστὸν ἠγούμενον εἴρηχεν, ὀνομάζων αὐτὸν xatà τὸ ἀνθρώπινον. Ὡς 
Υὰρ πρωτότοχος τῆς χτίσεως τῆς χαινῆς, xal πρωτότοχος ἐκ νεχρῶν λέγεται, οὕτω xal Ἠγούμενος Tpos- 
ηγόρενται. Καὶ ὁ θεῖος δὲ ἁπόστολος Πέτρος ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς ὠνόμασε τὸν Σωτῆρα, τοῖς Ἰουδαίοις δια- 
λεγόμενος, ὡς kv ταῖς Πράξεσιν ὁ θεῖος Λουκᾶς συνεγράφατο. "Ὥσπερ δὲ πρωτότοχος ἡμῶν xal πρω- 
τεύων χατὰ τὸν µέγαν Παῦλον εἴρηται κατὰ τὸ ἀνθρώπινον, οὕτω δὲ καὶ ἡγούμενος τῷ ἀρχαγγέῳ 


Γαδριὴλ προσηγόρενται. 


X. Sed dubitari queat, qua gratia separatim, et A 


non conjunctim numerentur hebdomades, in se- 
plem sexaginta duas, et unam distincte ? Non hoc 
temere fit ab archangelo : sed per hzc nova quie- 
dam docet, in temporum divisionibus eventura. 
Nam si ab instauratione Hierosolymorum, sub 
Neemia facta, ut dictum est, tempora usque ad 
Hircanum pontificem numerentur, sub quo Ása- 
monsorum genus fungi sacris destitit : sexaginta 
duarum hebdomadum numerus expletur. Nam a 
vicesimo anno regni Arlaxerxis, qui Neemiz re- 
deundi Hierosolyma potestatem dedit, a quo urbs 
mornibus adornata est, usque ad Darium Arsamis 
filium, quem delevit Alexander, anni sunt centum 
et quatuordecim. Àb eversione porro imperii Per- 
sici, quee anno sexto Ásiaticze expeditionis Alexan- 
dri contigit, usque ad Caium Julium Casarem, qui 
primus Romanorum monarchiam occupavit : anni 
praeterierunt ducenti octoginta duo. Ab ejusdem 
Cesaris principatu usque ad annum decimum 
quintum Tiberii Caesaris, quo Christus a Joanne 
Baptista baptizatus, miracula cepit edere, anni 
fuerunt septuaginta tres : ut Ίο eumma conficiat 
annos quadringentos et sexaginta novem : qui 
quidem Hebraica supputatione 1396 annorum 
conficiunt annos quadringentos octoginta tres. Ne- 
que enim.quemadmodum nos, ita et Hebrzi annos 
supputant, sed ad cursum lunarem diebus trecen- 
lis et quinquaginta absolvunt, ut de quolibet no- 


stro anno dies undecim redundent : qui dies re- ( 


dundantes in annos redacti, explent. numerum 
quadringentorum octoginta trium annorum He- 
braicorum. Quia vero cum Daniele Hebrzo collo- 
quebatur angelus, annos utique illi notos nomina- 
vit. Proinde usque ad interitum Hircani pontificis, 
quem rex Herodes sustulit (qua de re copiosius 
agendum erit), sexaginta due hebdomades sunt 
explet». Ab eo tempore cum Pontificatus non per 
omnem statem ei maneret, cui contigerat, sed 
annuo aut etiam breviore spatio contra instituta 
majorum circumscriberetur, et pecunia cuilibet 
venalis esset, id quod a Josepho refertur, septem 
preterierant hebdomades. Quod archangelus his 
verbis innuit : Et post hebdomades sexaginta duas 


l'. ᾽Απορήσειε δ' ἄν τις, ὅτου χάριν διῃρηµένως, 
&))' οὐχ ὁμοῦ αἱ ἑδδομάδες ἠρίθμηνται. Εἰς ἑπτὰ 
δὲ xai ἐξηχονταδύο διῄρηνται, xal εἰς µίαν ἑτέραν; 
Οὐχ ὡς ἔτυχε δὲ τοῦτο πεποίηκεν ὁ ἀρχάγγελος, 
ἀλλά τινα χαινὰ διὰ τούτων διδάσχων ἓν ταῖς τῶν 
χρόνων διαιρἑσεσι συµθησόµενα. El γὰρ ἀπὸ τῖς 
τῶν Ἱεροσολύμων οἰχοδομΏῆς τῆς ἐπὶ Νεεμίου, ὡς 
εἴρηται, γενομένης ἀριθμοῖΐντο οἱ χρόνοι μέχρις 
Ὑρχανσῦ τοῦ ἀρχιερέως, ἐφ᾽ οὗ τὸ τῶν ᾿Ασαμω- 
ναίων Ύενος ἐπαύθη τοῦ ἱερᾶσθαι, ὁ τῶν ἕξηχοντα- 
δύο ἑθδομάδων ἀριθμὸς συμπεραίνεται. "Amb μὲν 
γὰρ τοῦ εἰχοστοῦ.ἔτους τῆς βασιλείας ᾽Λρταξέρξου, 
ὃς τῷ Nespía τὴν εἰς Ἱερουσαλὴμ ἐπάνοδον ἔδωκε 
τῷ ταύτην τειχίἰσαντι, ἕως Δαρείου τοῦ Αρσάμου, 
ὃν χαθεῖλεν ᾿Αλέξανδρος, ἐχατὸν ἔτη eloi χαὶ τεσσα- 
ῥεσχαίδεχα, Ἐκ δὲ τῆς καθαιρέσεως τῆς τῶν Περ- 
πῶν βασιλείας Ev ἔχτῳ γενομένης ἔτει τῆς ᾽Αλεξάν- 
ὅρου πρὺς τὴν ᾿Ασίαν στρατείας μέχρις Ἰουλίου 
Καΐσαρος Γαΐου, ὃς πρῶτος τῇ µοναρχίᾳ τῶν Ῥω- 
µαΐων ἔπιχεχείρηχεν, ἔτη παρήῄλθοσαν διαχόσια 
ὁγδοήκχοντα καὶ δύο. Ἐκ δὲ τῆς αὐταρχίας τοῦ 
Καΐσαρος ἕως ἔτους πεντεχαιδεχάτου Τιδερίου Καί- 
σαρος, ἠνίχα ὁ Χριστὸς ὑπὸ Ἰωάννου ἐδαπτίσθη, 
καὶ τῶν σημείων ἀπήρξατο, ἔτη ἑδδομήχοντα xa 
τρία ὡς συμποσοῦσθαι ταῦτα εἰς ἐνιαυτοὺς ἐπὶ 
τετραχοσίοις ἑξήχηντα xal ἑννέα. Οἱ δὲ τοσοῦτοι 
ἐἑνιαυτοὶ ἁἀποτελοῖσιν ἔτη τετρακόσια ὀγδοήχοντα 
τρία, κατὰ τὴν Ἑδραϊκὴν ἀρίθμησιν τῶν ttov. Oo 
γὰρ ὡς ἡμεῖς ot Ἑδραῖοι φηφίζουσι τὸν ἐνιαυτὸν, 
ἀλλὰ χατὰ σεληνιαχὸν δρόµον ἀριθμοῦντες αὐτὸν 
τριακοσίων πεντῄχοντα xal τεσσάρων ἡμερῶν, ὡς 
περιττεύειν ἀφ᾽ ἑχάστου ἐνιαυτοῦ ἡμέρας ἔνδεχα (85). 
Καὶ τούτων Yoüv τῶν περιττῶν ἡμερῶν εἰς ἔτη 
συμποσουµένων «τὰ τετρακόσια ὀγδοήκοντα καὶ 
τρία Ἑδραϊκὰ συνίστανται Évm. Ἑδραίῳ δὲ τῷ 
Δανιῆλ ὁ ἄγγελος ὁμιλῶν, πάντως τὰ αὐτῷ γνώριµα 
ἔλεγεν ἔτη. "Aypt μὲν οὖν τῆς τοῦ ἀρχιερέως 
"Y pxavoü ἀναιρέσεως, ὃν ὁ βασιλεὺς ἀνεῖλεν "Hpo- 
δης (εἰρήσεται δὲ τὰ περὶ τούτου πλατύτερον) αἱ 
ἑξηχονταδύο ἑθδομάδες ἐξεμετρήθησαν. Ἔκτοτε δὲ 
τῆς ἀρχιερωσύνης οὐ διὰ βίου προσπεπηγυίας κατὰ 
«bv νόµον τοῖς ταύτης ἀξιουμένοις, ἀλλ᾽ ἐνιανσιαίας 
παρανόμως διδοµένης,ιἢ βραχυτέρῳ χρόνῳ περιορι- 
Κομένης, xat χρημάτων αὐτὴν ὠνουμένων τῶν βου» 


exstirpabitur unctio, nec futurum est in ea judicium, D λομένων, ὃ χαὶ ὁ Ἰώσηπος ἱστορεῖ, αἱ ἑπτὰ παρἡλ- 


hoc est, unctio pontificauis peribit, cuim ii contra 


θοσαν ἑθδομάδες. Τοῦτο δὲ δηλῶν 6 θεῖος ἀρχάγγε- 


Varie lectiones et note. 


(85) Ὡς szepicteDew dg! ἑκάστου ἐγιαυτοῦ 


ἡμέρας &xOexa. Quam ro»tionem anni secutus. sit 


Zonaras, ignoro. Ratione nunc usitata, redundarent 
dies amplius xv. Woif. 


257 


ANNALIUM LIB. III. 


258 


λος ἔλεγε, Kal μετὰ τὰς ἑόδομάδας các étquorca- A legem ungentur, qui potiti illo fuerint. Neque 


δύο ἑξολοθρευθήσεται xploua, xal κρῖμα οὐκ 
ἔστι ἐν αὐτῷ. "Avo τοῦ, Διαφθαρήσεται τὸ χρίσμα 
τῆς ἀρχιερωσύνης. Παρανόμως γὰρ χριοµένων τῶν 
εἰς αὐτὴν προθιδαζοµένων, οὐδὲ τὸ yplaya τῆν 
οἰχείαν εἶχεν ἰσχὺν, ἀλλὰ παρεφθαρµένον ὃν ἡμοίρει 
vn; θείας χάριτος. Διὸ xal ἐπήγαγε * Καὶ χρῖμα 
obx ἔστιν ἐν αὐτῷ, τουτέστιν, οὐ χατὰ χρίσιν xal 
δοχιµασίαν Ὑινόμενοι ἔσονται, ἁλλ᾽ ἀχρίτως, f) διὰ 
χάριν, ἢ διὰ χρήματα. Τούτων δ᾽ οὕτω γινοµένων, 
χαὶ αἱ ἑπτὰ παρεῤῥύησαν ἑδξομάδες, µέχρι τῆς τοῦ 
Κυρίου ἐπιφανείας δηλαδη διαρχέσασαι. 'H μὲν οὖν 
διαίρεσις τῶν ἐξηχονταδύ» ἑόδδομάδων xal τῶν ἑπτὰ 
διὰ ταῦτα Ὑέχονεν. Ἐπεὶ δὲ πρὸς τὰς ἐξ ἀρχῆς 
εἰρημένας ἑθδομήχοντα ἑθδομάδας ἔτι µία λοιπὴ 
περιλέλειπται, xal περὶ ἑχείνης εἴρηχεν ὁ ἀρχάγγελος 
ταύτα". Kal δυναµώσει τὴν διαθήκην xoAJdoic 
ἑθδομὰς µία, καὶ ἐν τῷ ἡμίσει τῆς ἑδδομάδος 
ἀρθήσεται θυσία, καὶ σπονδὴ, xal ἐπὶ τούτοις 
ἐπὶ τὸ lepór βδό υγμα τῆς ἑρημώσεως, xal ἕως 
συντελείας καιροῦ συντέΊεια δοθήσεται ἐπὶ τὴν 
ἑρήμωσιν. Ἡ λοιπὴ, φησὶν, ἑδδομὰς, ἡ μετὰ τὰς 
ἐξήχοντα χαὶ ἑννέα, τὴν χαινὴν διαθήκην εἰσάξει 
ἰσχυρὰν οὕτως, ὡς δι᾽ αὐτῆς ἀρθῆναε, τουτέστιν, àx 
μέσου γενέσθαι τὰς θυσίας, xal τὰς σπονδὰς ἓν τῷ 
ἡμίσει τῆς ἑθδομάδος. Μετὰ γὰρ τὸ βάπτισμα ὁ Χρι- 
στὸς, ἐπὶ τριετίαν xal ἐπέχεινα διδάξας, καὶ ov pela 
ἐπιδειξάμενος, οὕτως ἐπὶ τὸ πᾶθος ᾖλθε, χαὶ αὐτοῦ 
ενθέντος ὑπὲρ τοῦ χόσµου παντὸς, τοῦ ᾽Αμνοῦὺ τοῦ 


Θεοῦ τοῦ αἴροντος την ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, ἡ χατὰ (e 


νόµον θυσία ἐπαύθη, καὶ ἡ σπονδή. Καὶ ἔθνον ἔχ- 
τοτε οἱ Ἰουδαῖΐοι, ἐπεὶ xal ἔτι θύουσι παρανόμως, 
ἁλλ᾽ ἀπρόσδεχτος ἦν dj ὀχείνων θυσία χαὶ ἡ σπονδἠ. 
Καὶ ἄλλως δὲ τὸ, Δυναμώσει διαθήχην πολλοῖς, 
ἐχληφθήσεται ἀντὶ τοῦ, Δυνατοὺς τοὺς ἱεροὺς ἆπο- 
στόλους εἰς τὸ χήρνγμα ἡ ἑθδομὰς ἐχείνη Epyács- 
ται. El δύο γὰρ τὴν ἑθδομάδα φαίνεται διαιρῶν ὁ 
ἀρχάγγελος, εἰς τὸν παρὰ τοῦ Πάθους, xal «by 
µετά τὸ Πάθος xatpóv. Περὶ γὰρ τὰ τρία Ev πρὸς 
τῷ ἡμίσει χηρύξας ὁ Κύριος χατὰ τὸ τοῦ υἱοῦ τῆς 
βροντῆς Εὐαγγέλιον, xai στηρίξας εἰς τὴν αὐτοῦ 
πίατιν τοὺς θείους αὑτοῦ ἀποστόλους. τῇ τῶν λόγων 
ἀληθείᾳ xal τῇ τῶν θαυμασίων ἔργων ἐπιδείξει 
οὕτω πρὸς τὸ Πάθος ἑχώρησε, καὶ τὸν σταυρὸν xa- 
τεδέξατο, xai ὑπέμεινε θάνατον. Eixa τὸν λοιπὸν 
τῆς ἑθδομάδος χρόνον μετὰ τὴν Ex νεχρῶν ἀνάστα- 
cw xal τὴν πρὸς τοὺς χόλπους τοὺς Πατριχοὺς 
ἄνιδον, ὧν οὗ χεχώριστο πώποτε, καὶ τὴν τοῦ Πα- 
ῥαχλήτου ἐκιφοίτῆσιν, xai θείαν ἐπίπνοιαν, οἱ ispol 
αὐτοῦ μαθηταὶ iv Ἱερουσαλὴμ τὸ θεῖον διαγγέλλον- 
τες Εὐαγγέλιον, xal τὸ χήρυγµα πιστούμενοι θαύ- 
pest, xai πλήθη ἀνθρώπων ἐπισπώμενοι πρὸς τὴν 
ἐπίγνωσιν τοῦ ὄντως Θεοῦ , διεσπάρησαν εἰς τὰ 
ἔθνη, xat ταῦτα ἐφώτισαν. Τοῦτο τοΐνυν ὁ ἀρχάγ- 
Υελο; προδηλῶν τῷ προφήτῃ Δανιὴλ, ἔλεγε' Avra- 
44908. διαθήκην πο..Ίοῖς ἑόδομὰς µία * ἀντὶ τοῦ, 
Δύναμιν περ:ζώσει πολλοὺς, τοὺς μαθητὰς δηλαδη, 
v τε πρὸ τοῦ Πάθους τοῦ Κυρίου χρόνον, xal τὸν 
εεετὰ τὸ Πάθος, χαθ᾽ ὃν πρότερον μὲν iv. Ἱερουσα- 


enim unctio vim suam retinebat, sed ut corrupta, 
gratix divinze erat expers. Quare adjicit, judicium 
non esse inea: hoc est nullo judicio, nullaque 
exploratione adhibiia pontifices creatum iri, sed 
citra delectum vel. ambitu, vel gratia. Dum hac 
ferent, etiam septem hebdomades sunt elapsz, 
cum usque ad Chrisli adventum durasseut. Ac 
sexaginta duarum el septem hebdomadum divisio 
hac de causa institula est. Cum autem preter 
eas qua initio sunt exposits, adhuc una restet 
hebdoinas, de ea quoque archangelus sic ait : Et 
confirmabit testamentum multis hebdomas una, οἱ 
in. semisse hebdomadis tolletur sacrificium et liba- 
Hio, el preter hec abominatio vastitelis super tem - 


D plum : et usque ad. complementum temporis, com- 


plementum dabitur super vastationem. Reliqua , in- 
quit, hebdomas, sexaginta novem secutura, novum 
testamentum introducet adeo validum, ut per id 
tollatur e imedio sacrificium et libatio in semisse 
hebdomadis. Nam cum post baptismum Christus 
triennium οἱ ultra docuisset, et miracula 137 
edidisset, ad supplicium venit, eoque pro toto 
mundo immolato, qui est Agnus Dei, tollens pec- 
cata mundi, sacrificium et libatio, constituta lege, 
desiit. Ac sacrificarunt tum Judzi, ut et nunc, 
contra legem, neque eorum sacrificia et libationes 
accepiz fuerunt Deo. [Illud porro, Confirmabit testa- 
mentum multis, etiam aliter exponi potest, quod 
Sanctos apostolos illa hebdomas potentes effectura 
sitad przdicationem Evangelii. Nam eam hebdo- 
madem bipertiri videtur archangelus, in id tempus 
quod Passionem et antecedit et. sequitur. Nam 
cum Dominus circiter tres annos et dimidium, 
secundum Evangelium filii tonitrui , pra dicasset, 
atque apud sanctossuos apostolos et. sermonum 
veritate, et mirabilium operum effeciione sibi 
fidem conciliasset ; sic ad Passionem profectus est, 
et crucem suscepit, mortemque perpessus est. Re- 
liquo hebdomadis tempore post resurrectionem a 
mortuis, et ascensum in sinum Paternum, a quo 
nunquam separatus fuit, et Paracleti visitationem, 
divinum afflatum , sancti ejus discipuli, cum divi- 
num Evangelium Hierosolymis annuntiassent, et 


D praedicationem miraculis confirmassent, et turbas 


hominum ad veri Dei agnitionem attraxissent, in 
genles dispersi sunt, easque illuminarunt. Hoc 
igitur archangelus przsignificans Danieli prophetz 
ait : Gonfirmabit testamentum multis hebdomas una, 
hoc est, vires suggeret multis, discipulis nimirum, 
lempus et antegressum et consecutum passionern 
Domini complexus, quo prius Hierosolymis przdi- 
cabant apostoli, post etiam orbis terrarum extremi- 
tates obeuntes. docebant. Mox eamdem hebdoma- 
dem dividit his verbis : In semisse hebdomadis 
tolletur sacrificium εἰ libatio. Quo declarat finem 
umbre legis. Deinde subjicit: Et. super templum 
&bominalio vastitatis : nam cum hzc fient, tem- 
plum pridem sancium et venerabile, abominatio 


259 


JOANNIS. ZONAR AL. 


260 


pidicabiter; quod péet bebdomadem hencextre- Α Xp wposipsvbs, xoi ἐχήρυσσον οἱ ἆ πόφτολοι. Εἴτα 


mar aliquid abominabile In templem introducetur, 
in signum vastationis ejus et urbis: quod sub 
Pilato aecidit, qui noctu vexilla in eo collocavít, 
cum imagine imperatoris : ου Judzis abomi- 
manda erant, cum interdictam esset, ne quam 
imaginem sive bumanam sive animalis 138 ali- 
cujus haberent, aut colerent. Dominus item : Ubi, 
inquit, abominationem  vastitatis in loco sancto 
siantem videritis , scitote instare vastitatem ejus, 
urbis Hierosolymorum scilicet. Alibi quoque ait 
Dominus : Ecce domus vestra relinquetur deserta **. 
liec Danielem przemonens archangelus, cutn prz- 
dixisset legalem cultum e medio sublatum iri, sub- 
jici- : Et saper templum. abominatio vastitatis. Ne 


xat εἰς τὰ τῆς οἰχουμένης Teprfjtoav τέρματα, xai 
ἐδίδασκον, δυνάφας , αὖθις διαιρεῖ τὸν ἑδόδσμάδε 
«αύτην, λέγων Καὶ d» τῷ ἡμίσει τῆς ἑδδομάδος 
ἀρθήσεται θυσία καὶ σπονδή - 5:à τούτου προση- 
µαίνων τὴν παῦλαν τῆς τοῦ νόµου σχιξς. Εἶτα 
ἐπάγει΄' Καὶ ἐπὶ τὸ ἱερὸν βδάέΊυνγμα τῆς ἐρημώ- 
σδεως. Ῥούτων γὰρ, gra), ινοµένων, τὸ πρὶν ἅγιον 
καὶ σεδάσµιον ἱερὸν βδέλυγµα λογισθήσεται (86), 
ἣ ὅτι μετὰ τὴν τελευταίαν ἑθδομάδα ταύτην 386- 
λυγμά τι ἐπὶ «b ἱερὸν εἰσαχθήσεται, σημεῖον τῖς 
αὐτοῦ τε xal τῆς πόλεως ἐρημώσεως, ὃ ἐπὶ Πιλάτου 
Υέγονε, σημαίας νύχτωρ εἰσαγαγόντος , εἰχόνας 
ἐχούσας βασιλικἁς, al τοῖς Ἰουδαίοι; βδέλυγµα &Ao- 
Υἱξοντο' ἀπείρητο γὰρ αὐτοῖς ἀνθρωπίνην εἰχόνα f 


vero Judzi putarent, vastitatem ad tempus dura- B ζώου cue χεκτῆσθαι, f) xal σεδά΄εσθαι. Καὶ ὁ Kó- 


turam, eL urbem instaurandam, ac templum rex- 
dificandum esse, cujusmodi et alia creberrime 
urbi et templo acciderant , subjicit : Et. usque ad 
complementum temporis, complementum dabitur su- 


per vastitutem ; hoc est, donec zvum expletum 
fuerit, mansura est etiam vastitas. Tum vero et 
hujus finis erit, cum non erit tempus vel urbis 
vel templi instaurandi. Hec Danieli de populari- 
bus suie per visionem oblata ct revelata sunt, 
Idem aliis quoque visionibus et somniis divinitus 
eruditus est de futuris rerum humanarum muta- 
tionibus, nec de mutationibus rerum duntaxat, 
sed et de temporibus quibus quaque eventurz 
essent : qu:& quivis absolutius cognoscere poterit, 
lecto visionum Prophetz libro : certoque statuere, 
Aihil accidere casu, neque fortuito el temere 
quidquam geri, sed providentia divina gubernari 
omnia, et produci ad exitum. Atque hzc ita se ha- 
bent, ei piis hominibus persuasa sunt. 


Ριος 5£- "Οταν ἴδητε, εἶπε, τὸ βδέλυγµα τῆς épn- 
µώσεως, ἑστὼς ὃν τόπῳ ἁγίφ. γιώσπκεεε δει ἤγ- 
γιεν ἡ ἐρήμωσις αὐτῆς, τῆς Ἱερουσαλὴμ δηλαδ{. 
Καὶ ἀλλαχοῦ δ' ἔφη ὁ Κύριος. "1600 ἀφίεεαι ὁ οἳ- 
xoc ἡμῶν ἔρημος, Ταῦτα προδιδάσκων «v Δανιλλ 
ὁ ἀρχάγγελος, ἐπιφέρει μετὰ τὸ προθεσπίσαι, ὡς ἐκ 
μέσου γενήσεται ἡ νομικὴ λατρεία, τό * Καὶ ὁπὶ τὸ 
ἱερὸν β9δέΊυγμα τῆς ἑρημώσεως. Ἵνα δὲ μὴ νοµί- 
ζηται τοῖς Ἰουδαίοις πρόσκαιρος fj ἑρήμωσις, ὡς 
αὖθις τῖς πόλεως αὐτῆς ἀνοιχοδομηθησαμένης, xai 
τοῦ ἱεροῦ ἀνεγερθησομένον, ofa xal ἄλλοτε πλειστά- 
Χις σνµδέδηχεν ἐπί τε τῷ vai καὶ τῇ πόλει, ἓπ- 
ἠγαγε' Καὶ ἕως συντελεἰας καιροῦ cvrréAeta δο- 
θήσεται ἐπὶ τὴν ἑρήμωσιν: τουτέστιν, ἕως συντε- 
λεσθῃ ὁ αἰὼν, μενεῖ καὶ ἡ ἑρήμωσις, xai τότε καὶ 
ταύτῃ τέλος ἔσται, ὅτε οὐχέτι κα:ρὸς ἢ τὴν πόλιν 
ἀναστῆναι, fj τὸν vaóv. Ταῦθ) ὁ Δανιὴλ περὶ τῶν 
ἁμοφύλων αὐτοῦ τεθέαται xal µεμύηται, ἀλλὰ χαὶ 
τέρας ὁπτασίας ἑώρανε' xal ἐνύπνια, θεόθεν αὐτῷ 


προδηλουμένη; Oi αὐτῶν τῆς μελλούσης ἔσεσθαι τῶν χοσμικῶν πραγμάτων μεταδολῆς” καὶ o0 τῆς 
ἀλλοιώσεως µόνης ἐμνυεῖτο τὴν πρόγνωσιν, ἀλλὰ xal τοὺς καιροὺς καθ) οὓς ἁποτελεσθήσεται ἕχαστον αὓ- 
τῶν, ἑδιδάσκατο, ἃ γνώσεται πάντω; ὁ βουλόμενος τελεώταρον, ἐπιὼν τὴν βίθλον τῶν τοῦ. προφήτου 
ὁράσεων, χαὶ βεθλίαν αχοίη κατάλιψιν ἐντεῦθεν, ὡς οὐδὲν ἀπρονόητον, 'οὐδ εἰχῇ φερόμενον, καὶ ὡς ἔτυ- 
χεν, ἀλλὰ πάντα τῇ θείᾳ προνοίᾳ καὶ κυδερνῶνται xal διεξάγονται. Ταῦτα μὲν οὗν οὕτως ἔχουσι, xal 


τοῖς εὐσεθέσι δοξάζονται. 

XI. Nobis autem nec viraginis Σ1411809 res gesta 
sunt przetereundze sifentio, quse Holopherne sublato, 
€t urbem et gentem suam conservavit. Res vero 
ita se habet : Nabuchodonosor Assyriorum rex duo- 
decimo regni sui anno bellom suscepit adversus 
Arphaxadum regem Medorum, fluitimis gentibus 
jn auxilium evocatis : quod cum et alie plures εἰ 
Judzi negassent, recusata belli societate, Nabu- 
c€hodonosor iratus, juravit se confecto bello Me- 
4lico invasurum Ciciliam, Damascum , Syriam, Ju- 
d:eam et Egyptum, ferroque et igne vastaturum et 
eversurum. lgitur Arpliaxado Medo acie superato 
ci capto atque inlerfeeto, cum cxteris urbibus , 


1? [ uc, xii, 59. 


ΙΑ’. Ἡμϊν δὲ μηδὲ τὰ χατὰ τὴν ὀῤῥενόφρονα πα- 
ῥχλειπτέον γυναῖκα Ἰουδὴθ, fj vv Ὁλοφέρνην dio- 
θρευσε, καὶ τὴν πόλιν αὐτῆς xai τὺ ἔθνος ἅπαν 
διέσωσεν. Έχει δ οὕτω τὰ χατ᾽ αὐτὴν. "Ev ἔτει δω- 
δεκάτῳ τῆς βασιλείας αὑτοῦ ὁ τῶν Ασσυρίων ἀρχ- 
Ἡγὸς Na6ovyobovósop πρὸς ᾽Αρϕαξάδ τὸν βασιλέα 
Μηδον Πρατο πόλεμον, xal τὰ πέριξ ἔθνη πρὸς συµ- 
µαχίαν αὐτοῦ µετεχέκλητο. Πολλῶν 8' ἑτέρων, καὶ 
αὐτῶν ἸἹουδαίων τὴν πρόσκλησιν μὴ καταδεξαµέ- 
νων, χαὶ τὸ συμμαχῆσαί οἱ ἀπειπαμένων, ὁ Nabou- 
χοδονόσορ ἐξβώργιστο, xal ὤμοσεν, f, μὴν, τὸν πρὸς 
τοὺς Μήδους ἀνύσας πόλεμον, ἐπελθεῖν χατά τε Κι- 
λικίας xal Δαμασχοῦ, καὶ Σνρίας, xaX Ἰουδαίας, xat 


Varie lecliones et noie. 
' (86) Βδέλυγµα «Ἰογισθήσεται, ἢ ὅτι. Ανανταπόδοτον cst, aut τὸ, f, redundat, aut. alterum menma- 


261 ANNALTUM LIB. IIT. 909. 


ςῆς Αἱγόπτον, καὶ δῃῶσαι αὐτὰς, χαὶ ἐχπορθῆσαι, A tam ipsis Ecbatanis περίά iBius poiltns, cópiatum 


xai slc ἑρήμωσιν ἀγαγεῖν. ᾽Αντιταξάμενος οὖν πρὸς 
Αρφαξὰδ τὸν Μήδον, xat κατὰ χράτος τούτου περιγε- 
νόµενος, τῶν ἄλλων τε πόλεων αὐτοῦ χρατήσας, xal 
τῶν Ἐκδατάνων αὐτῶν, ἔνθα ἦσαν τῷ ᾽Αρφϕαξὰδ τὰ 
βασίλεια, κἀχεῖνον ἑλών τε καὶ ἀνελὼν, τὸν ἀρχιστρά- 
τηγον εἲς οἰχείας δννάµεως χαλέσας Ὀλοφέρνην, ἓν- 
ετεζλατό οἱ τὸν ὄρχον ὃν ὤμοσεν ἐκπληρῶσαι, χαὶ κατὰ 
τῶν μὴ θελησάντων συμμαχῆσαι αὐτῷ ἐπιόντι χατὰ 
τῶν Μίδων, ἑχστρατεῦσαι μετὰ βαρείας δυνάμεως, 
χαὶ τοὺς μὲν ὅσοι ἑαυτοὺς αὐτῷ ὑποτάσσουσι, δια- 
τηρῆσαι, xal τὰς πόλεις αὐτῶν ἀπορθήτους ἑάσαι, 
τῶν δ' ἀπειθούντων μὴ φείσασθαι, ἀλλά τοὺς μὲν 
ἀνθρώπους τῷ ξέφειὐπαγαγεῖν, τὰς δὲ πόλεις αὐτῶν 
ἐχδοῦναι εἰς διαρπαγὴν xal el; ὄλεθρον. "O μὲν οὖν 


Ναθουχοδονόσορ τοιαῦτα τῷ ἀρχισατράπῃ αὐτοῦ Β 


ἐνετείλατο. 'Ολοφέρνης δὲ ἑκστρατεύσας, χαὶ τοῖς 
ἔθνεσι χαθ᾽ ὧν ἀπέαταλτο ἐπελθὼν, τοὺς μὲν ἄλλους 
xatà τὰ ἐντεταλμένα διέθετο. Ἐπὶ δὲ τοὺς Ἱσραη- 
αΐτας µέλλων στρατεύειν, xal ὅπλα xac! αὐτῶν α[. 
θειν (οὗ γὰρ προσῄεσαν αὐτῷ οὐδ' ὑπέχνπτον), 
Ώρετο τίνες οὗτοι, καὶ ὅτῳ θαῤῥοῦντες ἀνθίστανται; 
xa εἶπεν αὐτῷ ᾿Αχιὼρ 6 τῶν vlov ᾽Αμμὼν ἀρχηγὸς 
τήν τε γενεαλογίαν αὐτῶν, xal ὅπως εἰς τὰς πόλεις 
ixelvac ࣠ἀρχῆς  xatuxío0nsav, xal τοῦ σφῶν 
θτοῦ τὴν ἰσχύν. Elxa ἐπήγαχε' Nov οὗν σχεπτέον, 
καὶ εἰ μὲν sic τὸν θεὺν αὐτῶν ἁμαρτάνουσο, 
ἀναδησόμεθα, xal ἐκχπο.εμήσομεν αὐτούς ' εἰ 
9' οὗ τοῦτο, zapsd0éto ὁ Κύριός µου, tn] ποτε 
ὑπερασπίσῃ αὐτῶν ὁ θεὺς αὐτῶν», xul ἠττηθῷ- 
per. Ταῦτα τοῦ ᾽Αχιὼρ εἰπόντος, ὁ ᾿Ολοφέρνηςθυμῷ 
2ηφθεὶς ἀχέλευσε τοῖς παρεστῶσιν αὐτῷ δῆσαι τὸν 
᾽Ἁχιὼρ, χαὶ ἀπαγαγεῖν, xal παραδοῦναι τοῖς υἱοῖς 
Ἴσραλλ, ἵνα σὺν ἐχείνοις ληφθεὶς κχολασθῇ. Οἱ δὲ 
σνλλαδόντες τὸν ἄνδρα ἀπήγαχον εἰς Βαιτουλουά. 
Καὶ οἱ τῆς πόλεως σφενδόναις τοὺς προσιόντας xal 
βέλεσιν ἔδαλλον. Κάχεῖνοι τὸν ᾽Αχιὼρ δεδεµένον 
ἕῤῥιψαν ὑπὸ τὴν ὑπώρειαν, χαὶ ὀπέστρεψαν. θἱ 
δὲ τῆς π/λεως ἄνδρες χαταθάντες, ἔλυσαν τὸν 
Αχιὼρ, xal εἰς thv σφετέραν πόλιν ἀπήγαγον, xal 
τἰτὸ συμθεθκχὸς ἐπυνθάνοντο, xal ὃς αὐτοῖς ἅπαντα 


suarum Ἱτηρεγαίοτεπι Holophernem jubet, sejureju- 
rando 199 quo ipse sese obstrinxerat , solvere : 
et cum magnis copiis iis inferre bellum, qui Medici 
belli societatem detrectassent, conservatis iis qui 
se dederent, eorumque urbibus íllzssis, contumaci- 
bus vero non parcendum, sed et ipsos czdendos, 
et urbes eorum diripiendas ac vastandas esse. His 
mandatis acceptis, Holophernes cseterasgentes tra- 
ctavit ut. jussus erat. [sraelitas autem armis ag- 
gressurus (neque enim illius fldei supplices se 
committebant) rogabat, quinam illi essent , et qua 
re freti resisterent? Tum Achior Ammanitarum 
princeps, et originem eorum illi, et qua ratione 
urbes illas initio occupassent, et vires Dei illorum 
recenset. His subjicit : Nunc igitur deliberandum est. 
Nam si Deo suo peccaverunt, ascendemus, eosque de- 
bellabimus : sin minus, pretereat Dominus meus, ne 
forte illis a Deo suo defensis, nos superemur. Qua 
cum Achior dixisset, Holophernes ira percitus satel- 
lites jubet Achiorem vinctum tradere Israelitis, ut 


cum illiscaptus supplicio afficeretur. Bethuliam ita- 


que perducunt hominem, et cum ab oppidanis sa- 
gittis et fundis peterentur, Achiore vincto in mon- 
tis radicibus abjecto, redierunt. Eum oppidani in 
urbem introduxerunt : et cognita ex eo illius facti 
causa, Deum vindicem invocarunt. Postridie Holo- 
phernes copiis ad Bethuliam adductis, peditum cen- 
lum et septuaginta, et equitum duodecim millibus, 


6 castra locat. Deinde statuit non gerere bellum, sed 


fontes occupare, unde aquarentur, ut aut siti pe- 
rirent, aut urbem traderent : partemque exercitus 
ad custodiam aquarum mittit. Ita cum diebus tri- 
ginta quatuor ab hostibus circumsiderentur, aqua 
destitati cives, magistratus adeunt, petentes ut ur- 
bent et sese dederent, ut aut conservati servirent 
hostibus, aut occisi malis liberarentur. Ozias au- 
tem civitatis princeps : Fratres, inquit, dies adhuc 
quinque erspectemus : quod si divinitus aurilium 
nobis oblatum fuerit, bene erit ; sin minus, consilium 
vestrum exseqtuar. 


émyfjsato. Οἱ δὲ τὸν θεὸν ἑκάλουν εἷς ἄμυναν. T$ &' ἑξῆς Ὁλοφέρνης Tivev ἐπὶ Βαιτουλουὰ τὴν στρατιὰν, 
χιλιάδας οὖσαν πεζῶν ἐχατὸν ἑδδομήκοντα, καὶ ἑππέων χιλιάδας δώδεκα, χωρὶς τῶν τῆς ἀποσχενῆς, xal 
ἑσερατοπεδἐύσατο παρ) αὐτῃ. Εἴτα ἔγνω μὴ πολεμεῖν, ἀλλὰ τὰ ὕδατα προκαταλαθεῖν, ὅθεν ὑδρεύούτο, 
tv ἐχλιπόντες τῇ δίΦῃ διαφθαρῶσιν, f) τὴν πόλιν αὐτῷ παραδώσουσι. Καὶ περιέστησε µέρος τῆς στρατιᾶς 
τοῖς ὕδασι φύλαχας. Ἐπὶ δὲ τέσσαρσι xal τρ:'άκοντα ἡμέραις παραχαθηµένων τῶν ἑναντίων αὐτοὺς, ἑξέ- 
πε σφίαι «5 ὕδωρ, χα) Ἱθροίσθη πρὸς τοὺς ἄρχοντας ὁ abc, καὶ Ἠξίουν ἐχδοῦναι τὴν πόλιν τοῖς ἑναντίοις, 
xai ἑαυτοὺς, ἵν ἢ δουλεύσωσιν Exelvoig, xat ζήσωνται, f) χατασφαγέντες ἁπαλλαγῶσι τῶν ὁδυνῶν. Ὀξίας 
U ὁ τῶν τῆς πόλεως πρόχριτος, "Eri, εἶπεν, ἆδε.1φοὶ µείνωμεν πέντε ἡμέρας, καὶ εἰ μὲν ἤξει βοήθεια 
ix θεοῦ ἡμῖν" εἰ δ᾽ οὗ, ποιήσω κατὰ τὴν συμδου.αν ὑμῶν. 

18’. Ἡν δὲ iv τῇ πόλει ἑχκείνῃ γυνὴ jj ὄνομα ΧΙ. Erat autem in ea urbe vidua nomine Judi- 


Ἰωδὴθ, xai ἡ Ὑυνῆ xfhpa, xai αὕτη σώφρων, 
χαὶ συνετὴν xal ὡραία τῇ ὄγει. ᾽Αχούσασα τοί- 
νυν τὰ δεδογµένα τῷ λαῷφ καὶ τοῖς ἄρχουσι, 
μετεπέμγατο τὸν Ὀξίαν, xal τοὺς λοιποὺς τῆς πό- 
λεως ἄρχοντας. Καὶ ἐμέμφατο αὐτοῖς, ὡς πειρά- 
209gt τὸν θεὸν, ὅτι εἶπον παραδώσειν τὴν πόλιν τοῖς 


Ἐναντίοις μετὰ πέντε ἡμέρας, εἰ pif] bv αὐταῖς fioe 


εις αὐτοῖς βοήθεια ix θεοῦ. Οἱ δὲ χαλῶς μὲν αὗτην 


tha, mulier modesta, cordata eL formosa, qua de- 
creto populi et magistratuum audito, 140 Oziam 
czlerosque magistralus accersitos objurgat, ut qui 
Deum tentarent, cum dicerent, nisi intra dieg quin- 
que auxilium divinitus offerretur, se urbem hosti- 
bus tradituros. Illi quamvis eam recte dicere con- 


cederent, tamen populi sitim et violentiam oppo- . 


nebant. Tui illa, éos per noctem illam ad portas 


L] 


p 


263 


JOANNIS ZONARUE 


264 


urbis prsestolari jubet : se cum ancilla sua exitu- A συνέθεντο λέγειν, ἀντέθεντο δὲ τὴν δίφαν τὴν τοῦ 


ram, neque dicturam prius quid coepisset consilii, 
quam rem ipsam perpetrasset. Exitu impetrato, di- 
gressis illis, ad preces convertitur : et deposita lu- 
gubri ex viduitate vestitu, lota, et unguentis deli- 
buta, ainictum hilarem induit, ornamenta sumit, 
el exornata ad amoris illecebras ancille in vasis 
ferendum dat vinum et oleum, et peram farina, 
ficubus et panibus plenam : et ea comite urbem 


egressa, in castra Assyriorum tendit : ab excubi-- 


toribus comprehensa, ad Holophernem adducitur, 
qui ejus formam admiratus, securam esse jussit , 
nihil enim passuram mali. Tum illa : Audi, inquit, 
domine , verba mea, et qua Achior dixit, animo (uo 
non excidant. Verum enim est , Israelitas, ni pecca- 
verint, gladio non superatum iri. Nunc autem, quia 
cibis εἰ aqua destituuntur, lege interdiclis vesci, et 
primitias frumenti , vinique decimas , que sacerdoti- 
bus attributa , ne attingi quidem ab aliis fas est, 
absumere decreverunt. Que dum εἰ Hierosolymitani 
statuerint, legatos eo misere, veniam ejus (acti pe- 
tentes. Sic igitur lege violata, non defensi α Deo, in 
exitium ruent. Quibus ego cognitis, ex urbe profugi, 
ut interitum vitem, el nunc apud te manebo, domine : 
el egressa noctu in vallem , adorabo Deum , ut cum 
is mihi dixerit, quando peccarint, ego tibi renuntiem, 
el te per Judaam Hierosolyma usque. perducam, 
soliumque tuum in urbis medio collocem. Holophernes 
hae oratione delectatus, introduci eam jubet in 
cellam conclavis 8$ui, et dari quod edat. At illa, se 
negat illorum cibis usuram, ne sibi fraudi essent : 
Scd iis quos secum attulisset, victitaturam. Cum 
Holophernes rogaret, ubi ii defecissent, quo victura 
esset, respondet illi : Na !u vivas, Domine, ut non 
prius cibi hi me deficient, quam Deus mea manu id 
peregerit, quod decrevit. Media nocte petiit, ut sibi 
in vallem egredi liceret ad precandum : concedit 
Holophernes. Cum 141 autem illo triduum ita fe- 
€Wset, quario die convivium apparat, et Bagoe 
eunucho, qui omnibus ejus opibus praerat, mandat, 
ut Hebraes mulieri persuaderet, ut ad se veniret. 
Sibi enim turpe fore, si talem feminam dimisisset, 
nulla consuetudine cum ea habita. Bagoas Judithse 
ait: Veni ad Dominum meum, wt gloriosa sis. in 


λαοῦ, καὶ τὴν βίαν «hv ἐξ αὐτοῦ. Küxalvn στῆναι 
αὐτοὺς τὴν νύχτα ἐπὶ τὴν πύλην τῆς πόλεω; ἑνετέλ- 
λετο. Αὐτὴ δὲ ἔλεγεν ἐξελεύσεσθαι μετὰ τῆς ἄόρας 
αὐτῆς, μὴ μέντοι αὐτοῖς ἐρεῖν τὸ παρ) αὐτῆς µελε- 
τώµανον, ἕως οὗ πρὸς πρᾶξιν χατευθυνθῇ. Καὶ εἷ- 
voy αὐτῇ, Πορεύου * xal οἱ μὲν ἁπῆλθον. Ἡ δὲ πρὸς 
παράκλησιν ἑτράπη τὴν πρὸς 8:óv. Εἶτα ἀποθεμέ- 
νη τὴν πενθήρη στολὴν τῆς χηρεύσεως, xal τὸ σώμα 
περιχκλύσασα ὕδατι, καὶ μύρῳ χρισαμένη, στολην 
µετενέδυ εὐφρόσυνον, xal χόσμον ἑαυτῇ περιέθετο. 
Καὶ χαλλωπιαθεῖσα πρὸς τὸ ἑπαγωγότερον, ἔδωχε 
τῇ Όεραπαίνῃ φέρειν ἐν ἀγγείοις olvov καὶ ἔλαιον, 
xai πήραν ἁλφίτων πλήρη, xal παλάθης, καὶ ἄρ- 
των, xal ἔξηλθε τῆς πόλεως αὑτὴ xal f παιδίσχη 
αὐτῆς. ᾽Απιοῦσα πρὺς τὴν τῶν Ασσυρίων παρεµθο- 
^h», xal ἐντνυχοῦσα τῇ τῶν ἑναντίων προφυλαχῇ, 
χατεσχέθη, xal Ίχθη πρὸς Ὀλοφέρνην. 'O δὲ αὐτῆς 
τὸ χάλλος ἐθαύμασε, xal εἶπεν αὐτῃ  Μὴ φοδοῦ, 
ἦκεις γὰρ εἰς σωτηρία». Ἔφη δὲ αὐτφ ἡ γυνή 
Δέξαι τοὺς Aóyovc pov, Κύριε, καὶ à. Aóroc ὃν 
&ldAncosvr ᾿Αχιὼρ, fitu ἐν τῇ καρδία σου" 
ἔστι γὰρ ἀ.ηθὲς, ὅτι ἐἑὰν μὴ ἁμάρτωσω' οἱ 
viol Ἱσραλᾶ, οὐ κατισχύσει ῥομφαία ai- 
τῶν. Νῦν δὲ ἐπεὶ ἐξέλιπεν αὐτοὺς tà βρώματα, 
xal τὸ ὕδωρ, ἐδουεύσαντο, xal τῶν τῷ νόμῳφ áx- 
ηΤορευµένγων ἄγ'ασθαι, xal τὰς ἁπαρχὰς τοῦ σί- 
του, xal τὰς δεκἀτας τοῦ οἵνου τὰς τοῖς ἱερεῦσι 
τετηρηµένας, ὧν οὐδὲ γαῦσαι θεµιτὸν ἑτέρφ, 
δαπανησαι κεκχρἰχασι. Ταῦτα δὲ, καὶ τῶν εἶν 
Ἱερουσαἑὴμ οἰκούντων Bs6ovAsvpéror, écvdA- 
xaci πρὸς τὴν éxei γερουσία», ἄφεσιν ἐπὶ τού- 
τους αἰτούμεγνοι. Küy οὕτω παρανγοµήσωσι», οὖκ 
ἔσται σφίσιν ἄμυγα ὲκ θεοῦ, xal slc ὅΊεθρον &x- 
δοθήσονται. "Axsp αὐτὴ ἐπιγγοῦσα, ἁποδιδρά- 
σχω τῆς πόλεως, ἵν' ἐἑκφύγω τὸν DAs0por. Καὶ 
vvv μεγῶ παρά σοι, δέσποτα, καὶ ἐξελεύσομαι 
κατὰ τὴν vóxta εἰς τὴν φάραγγα, καὶ προσεύξο- 
μαι πρὸς τὸν θεὺν, xal épei poi πόεε ἡμάρτοσαν, 
κἀγώ σοι ἀναγγε.ῶ, καὶ ἄξω σε διὰ τῆς Ἰονδαίας 
ἕως Ἱερουσαλὴμ, καὶ θήσω τὸν θράνον σου ἐν 
µέσφ αὐτῆς. Καὶ ἤρεσαν Ὀλοφέρνῃ οἱ λόγοι αὑτῆς, 
καὶ ἐχέλευσεν εἰσαχθῆναι αὐτὴν εἰς τὴν σχηνὴν τοῦ 
ταμείου αὐτοῦ, xal δοθῆναι αὐτῇ φαχεῖν. Ἡ δὲ, OU 


conspeciu ejus, el nobiscum compotato, eo loco [u- Ὦ φάγομαι, ἔφη, éx τῶν ἐδεσμάτων ὑμῶν, µή µοε 


tura, quo ec sunt, que deguni in edibus Nabucho- 
donosoris, Juditha igitur exornata ad Holophernem 
ingreditur, accumbit, ea edit et bibit, quz ab an- 
cilla sua sibi parata erant. Holophernes obstupefa- 
ctus; amore illius inflammatur : productoque con- 
vivio, et plurimo vino hausto inebriatus, in lectulo 
so reclinat, mero gravato capite« digressis omni- 
bus, Bagoas tentorium claudit, sola Juditha in eo 
relicta. Mandarat autem illa ancille, ut exitum 
suum observaret, egressuram enim esse ad oran- 
dum. Sed cum Holophernem vino demersum, et 
profundissimo somno oppressum videret, invocato 
Deo, stricto acinace, illius caput resecat ; egressa, 
ancilke tradit : abit ut de more precatura. Cumque 


γένηται σχάνδα.Ίον, ἀ 1. ἐξ ὧν ἐπιφέρομαι τρα- 
φήσομαι. Καὶ εἶπεν αὐτῇ Ὁλοφέρνης ' El δὲ éxAi- 
ποι ταῦτα, πόθεν σοι τοιαῦτα χορηγηθήσεται; *H 
δὲ, Zn ἡ ν»υχή cov, Κύριό µου, ἀνταπεχρίνατον 
ὅτι οὐ πρότερο» ἑχ.1είψει µοι τὰ ἑδώδιμα, πρὶν ἂν 
ὁ θεὸς ἐν χειρί µου ποιἠσῃ d ἑἐδουλεύσατο. M:- 
σούσης δὲ νυχτὺὸς, ἠτήσατο ἐπὶ τὴν φάραγγα πρὸς 
προσευχὴν ἐξελθεῖν, χαὶ ΟΟλοφέρνης ἑπέτρεψε, xal 
ἐπὶ τρεῖς ημέρας οὕτως ἔποίει. Καὶ τῇ εςτάρτῃ 
ἡμέρᾳ πότον ἠτοίμασεν Ολοφέρνης. Καὶ εἶπε τῷ 
εὐνούχῳ Βαγώα, ὃς ἣν ἐφεστηχὼς ἐπὶ πάντων τῶν 
αὐτοῦ: Πεῖσον δὴ τὴν rvraixa τὴν Εδραῖαν tov 
ἐθεῖν πρὸς ἡμᾶς * αἱσχρὸν yàp ἡμῖν, 8l rvraixa 
τοιαύτην» παρήσοµεν, μὴ αὐτῇ ὁμι]ήσαντες. 


305 


ANNALIUM LIB. Iif. 


06 . 


Καὶ ὁ Βαγώας sire πρὸς lou9:0- ᾿Ε.10ὲ zpóc τὸν A urbi sux propinquasset, portarum custodes aperire 


χὐριόν µου, δεξασθηναι κατὰ πρόσωπο» αὐτοῦ, 
xal πίεσαι µεῦ ἡμῶν οἵνον, καὶ γεγηθήση ὡς 
ία τῶν παρεστηχυιῶν ἐν τῷ οἵκῳ Na6ovyoto- 
vócop. Καὶ Ἰουδηθ χοσμηθεῖσα ἀπῆλθε, xal εἶσελ- 
θοῦσα πρὸς Ολοφέρνην ἀνέπεσε, vel ἔφαγε xol 
ἔπιεν ἃ ἠτοίμασεν αὐτῃ ἡ παιδίσχη αὐτῆς. Ἡ δὲ 
καρδία Ὀλοφέρνου ἑξέστη, xat πρὸς ἔρωτα τῆς 
γυναιχὸς ἐξεχέχαυτο, Καὶ τοῦ πότου παραταθέντος, 
ἔπιεν ἐχεῖνως οἶνον πρόδρα πολὺ», xoi ἐμεθύσθη. 
Καὶ ὁ μὲν ἐπὶ τῆς χλίνης αὐτοῦ χαριβαρῶν ἐκ τῆς 
µέθης χατέχειτῃη πάντες δὲ ὤᾧχοντο, καὶ Bavoa; 
συνέχλεισε τὴν Gxvnvhv, µόνην τὴν ᾿Ἰουδὴθ ἑἐντὸς 
χαταλελοιπώς. Ἡ δὲ τῇ θεραπαίνῃ αὐτῆς ἐνετείλατο, 
την ἔξοδον αὐτῆς ἐπιτηρεῖν, Ἐξελεύσομαι γὰρ ἐπὶ 
τὴν προσευχήν. O μὲν οὖν Ολοφέρνης τῇ μέθη 
χαταθεδαπτισµένος χατέκειτο, xal ὕπνον θανάτου 
ὕπνωττεν ἁδελφόν. Ἡ δὲ τὸν Ochv ἐπικαλεσαμένη, 
xil εὺν ἀχινάχην αὐτοῦ απασαµέντ, τὴν αὐτοῦ 
ἐπέτεμε κχεφαλὴν, xai ἔξελθονῦσα τῇ θεραπαίνη 
παρέσχεν αὐτὴν, xal ἁπῄει 0; δη προσευξοµένη 
χατὰ τὸ σύνηθες. Ἐγγίσασα δὲ τῇ πόλει αὐτῆς, 
ἐδόησε τοῖς ἐπὶ τῶν πυλών ἀνοῖξαι αὐτῃ. Καὶ 
εἰσελθοῦσα διηγήσατο, ὅσα 50 αὐτῆς ἐθαυμάστωσεν ὁ 
0:5;, xaX τὴν χεφαλὴν ἸΆλοφερνου προήγαγε, xaX 


jubet : intromissa, qux» miracula Deus ipsius 
opera edidisset, commemorat ; llolophernis eaput 
profert, id e propugnaculis suspendendum essc 
monet, ei armatos mane cgredi : Nam, ttbi vos, in- 
quit, viderint Assyrii, ad imperatoris sui tabernacu- 
lum concurrent, et. ejus. cede perterre(acti, fugam 
[acient. Vos eos insecuti ita ceedetis, ut campi cada. 
veribus impleantur. Quz? cum cives suos monuisset, 
Achiori accersito eaput Holophernis monstrat : quo 
ille eonspeeto , attonitus pe!ebat, ut qnid egisset, 
sibi recenseret. Cum autem illa in conspectu totius 
populi quz» Deus per ipsam fecisset, narraret, ut- 
que castitatem et viduitatem saam inviolatam con- 
servasset, credidit Achior Deo, et cireumcisus est. 
Magistratus vero et populus urbis, capite Holopher- 
nis de pinnaculo suspenso, cxteraque de Judithz 
consilio exsecuti , Assyrios instar graminis cecide- 
rünt; magnaque copia spoliorum potiti, Juditha: 
tabernaculum lfol.phernis attribuerunt : quod ila 
llierosolyma profecta, Deo consecravit, eique.cum 
omnibus Israelitis canticum cecinit, 142 oleagino 
ramo coronata : et reversa domum, in castitate 
consenuit, mortua cum vixisset ánnos quinque ct 
centum. Et hic eventus fuit Judithz. 


ευνεδούλευσεν ἁπιαιωρῆσαι ταύτην &àx τῶν ἑπάλξεων, αὑτοὺυς δὲ τὰς απανοπλίας ἑνδυσαμένους ἅμα ποωὶ 
ἐξελθεῖ,. Ἱδόντες γὰρ, φησὶν, ἡμᾶς οἱ ᾿Ασσύριοι, δραμοῦνται ἐπὶ τὴν τοῦ σῳφῶν ἁρχιστρατήγου 
σχκηνην , xal εὑρόντεςο αὐτὸ ἀνῃρημένον. ἐκστήσονται, καὶ φόδυς ἐπιπεσεῖται αὐτοῖς, καὶ 
τραπήσονται εἰς φυγὴ», καὶ ὑμεῖς ἔψεσθε ὀπίσω αὐτῶν, καὶ συγκόψετε αὐτοὺς, xal πἈηρωθήσετε 
τὰ απεδία vsxpow. Ἰαῦτα τοῖς πολίταις αὐτῆς συμθουλεύσασα, Καλέσατέ pov τὸν ᾿Αχιὼρ. εἶπεν. 
Καὶ ἑλθόντι τὴν χεραλὴν τοῦ ᾿Ολοφέρνου ὑπέδειξε, xal ἐξέστη ὁ ἄνθρωπος, xaX Ανγάγγειόν pot, ἔφη, 
ὅσα ἐποίησας; Κάνείνη πάντων ἑνώπιον δ.τγήσατο, & ὁ θεὸς πετοίηχε δι’ αὐτῆς, xal ὡς ἀμίαντον τὴν 
αὐτῆς σωφροσύνην xal χηρείαν ἐτήρησε. Καὶ ὁ ᾽Αχιὼρ ἑἐπίστενας τῷ θεῷ, xal περιετμἠθη. Οἱ δὲ 
τῖς πόλεως ἄρχοντες, xal τὸ πλῆθος αὑτῆς, τὴν χεραλῆν Ὁλοφέρνου τοῦ τείχους ἀπῃωρήχασι, καὶ 
τἆλλα χατὰ viv συμθουλὴν Ἴουδὴθ πεποιἠχασι. Καὶ τοὺς "Assuplouz ὡς χόρτον συνέχογαν, xaX τὴν παρ- 
εμθολην αὖτων διαρπάσαντες, λαφύρων πολλῶν ἑἐνεπλήσθησαν. Tj δὲ Ἰουδὴθ ἡ σχηνη Ὁλοφέρνου 
ἑξύρητο, xai πάντα τὰ bv αὐτῇ, & χαὶ ἀνάθημα τῷ θεῷ ἐν Ἱερουσαλὴμ ἀπελθοῦσα ἀνέθετο, χαὶ ἦσεν 
αὐτῷ ᾠδὴν, ἑστεφανωμένη ἑλαίας θαλλῷ, καὶ πᾶς Ἱσραὴλ, καὶ ὑπέστρεφεν εἷς τὸν οἶχον αὐτῆς, xi 
χατεγήρασεν iv σωφροσύνῃ, καὶ τέθνηκε, ζήσασα ἔτη πέντε xal ἐχατόν. Τὰ μὲν οὖν κατὰ τὴν Ἰουδὴθ 
ἐν τούτοις. 

ΙΓ’. Ἑξῆς ὃ ἱστορητέον ἐπιτετμημένως, xà τὰ σ ΧΙΙ. Nunc series narrationis postulat, ut et To- 


xazX τὸν ἸΤωθδίτ. Tof: τοίνυν Ex τῆς φνλῆς μὲν 
xazíj eo Νεφθαλίμ, Ἰχμαλώειστο δὲ iv ἡμέραις 
Ἐνεμεσὰρ βασιλέως τῶν Ασσυρίων. "Hv δὲ τὰ 
πρὸς θεὸν εὐσεθῆς, xal τὰ πλὸς ἀνθρώπους δίκαιος, 
xai τῶν συμφυλετῶν αὐτοῦ θυόντων τῇ Βάαλ, αὐτὸς 
ἔθυε τῷ θεῷ πορευόµενος εἰς Ἱερουσαλὴμ, χαὶ χατὰ 
τὰς τοῦ νόμο» διαταγὰς ct» ζωὴν ἐῤῥύθμιζεν ἑαυτοῦ, 
xa* αἰχμαλωτισθεὶς, οὐχ ἐχράνθη βρώμασιν ἐθνικοῖς. 
Γέγονε δὲ τῷ Ἐνεμεσὰρ ἕντιμος, χαὶ ἑχτήσατο περι- 
υυσίαν πολλὴν, xal ταύτης µετεδίδου τῶν οἰχείων 
τοῦ Ὑένους τοῖς Ὑχρῄήζουσι. Πορευόμενος δὲ εἰς 
Μηδίαν παρέθετο E τῶν ἑἐχεῖ χατοικούντων ὁμο- 
εὐνῶν τῷ Γαμαὴλ ἀργυρίου δέχα τάλαντχ. Καὶ 
λαθῶὼν γυναῖχα τῶν ὁμοφύλων "Άνναν, υἱὸν ἐξ αὐτῆς 
ἐγείνατο Τωδίαν. Ἐνεμεσὰρ δὲ θανόντος, καὶ τοῦ 
υἱοῦ αὐτοῦ Σεναχηρεὶµ τὴν ἀρχῆὴν διαδεξαµένου τῶν 
Ασσυρίων, χαὶ χατὰ τῆς Ἰουδαίας στρατεύσαντος, 
χαὶ σὶσχρῶς ρυγόντος ἐχεῖθεν, ἑπανελθόντος τε εἰς 


FATROL. οκ. CXXXIV. 


biti historiam breviter percurramus. ls igitur ex 
tribu Nephtbalia oriundus, captus fuerat tempori - 
bus Enemesaris regis Assyriorum : homo pius erga 
Deum, et justus adversus homines : cumque tri- 
bules ejus Baali immolarent, ipse Hierosolyma pro- 
ficiscens sacrificabat Deo, vita ex legis mandatis 
iustiluta. In captivitate non contaminatus fuit cibis 
gentilibus : conciliataque sib; Enemesaris gratia, 
de opil,us, quas magnas pararat, impertiebat egenis 
popularium suorum. Cum autem in Mediam profi- 
cisceretur, deposuit apud quemdam popularium 
suorum Gamaelum decem argenti talenta : ducta- 
que uxore suz gentis Anna, Tobiam filium ex ea 
suscepit. Enemesare mortuo, Senacherimus filius 


D regni Assyriorum successor, cum belio Judzis il- 


lato, fuede profligatus esset, domum reversus, per 

iracundiam ex dolore cladis multos Israelitarum 

occidit. Eos Tobitus noctn sepeliebat. Quamobrem 
- 9 


. $61 


JOANNIS ZON AILE 


«(8 


delatus opud regem, cum quareretur, ipse fugam A τὰ οἰχεῖα, xai θυμῷ διὰ τὴν ἧτταν ἀποχτιννύντος 


eapit , οἱ facultates ejus omnes diripiuntur. Nec- 
dum dies quinquaginta exierant, cum Senacherumno 
a suis liis occiso, parricide perlerriti in exsilium 
profugiunt : et alius. ejus filiu» Nachordan regnum 
paternum suscipit, qui Tobiti coguatum, Achiacba- 
rum nomine, suaruu reruD procuraterem coBsLi- 
tuit,, cujus intercessione Tobitus rege exorato Ni- 
n.vep reveridur. Festo Pentecostes, quod septenis 
hebdomadibus Judaei celebrabant , Tobitus lauto 
prandio apparato, filio mandat, ut quemcunque 
irarum inopem et Domini memorem videret, eum 
ad epules adducerct. Tobias egressus revertilur, 
pati nuntians, popularium quemdam strongulatem 
im foro jocere. Blatim abit Tobiwus, cadaver s$u- 
blatuu) domum portal, ei pest solis eecasum 
sepelit. A  sepullura reversus, domum noa 
ingreditur : ul qui ex lege impurus esset, con- 
lacto cadavere. Sed juxia parietem in atrio dor 
anijt, in quo passereuli nidulati, excrementa alvi in 
143 oculos dejecerunt. Unde eecatus Tobitus , 
et ad egastatem redactus, ab uxore nente alebatur: 
quie aliquando u:ereede accepta, auctarii vice lus- 
dum etiam retulerat, cujus balatu audito, rogabat, 
num furto sublatus esset? Respondenie illa dono 
sibi datum esse, instabat, si furlivus essel, ul suis 
dominis restitueretur. Mulier dolore commota , ct 
wiaritum ob nimium justitlie studium veluti. suhb- 
sannans : Ubi , inquit, sunt eleemosyna tue, et ju- 
atitiu tuu ? Vis verbis Tobitus perturbatus et laery- 
mans, mortem a Deo exoptat. Caeterum aceidit , ut 
eodem die Ecbatanis Medi: Sara filia Raguelis a 
paternis ancillis maledictis lacesseretur, quasi ma- 
ritos suos suffocaret, cum seplies desponsa, neque 
ulli nup:a fuisset. Nam di monium quoddam , no- 
mine Asinodzus , illos ad cam inz2redientes, suf- 
fova! at. Ea contumelix impatiens, de suspendio de- 
liberaliat. Sed ne patri suo luctui et dedecori esset, 
ab eo sibi temperat ; et ad preees conversa, Deum 
invocat, mortem optans, el liberationem ab oppro- 
briis, aut clementem melioris fortung adeptionem, 
qua et ipsa ignominiam effugeret. Utriusque autem 
preces exaudit sunt: missusque a Deo Raphael 
archangelus, qui et Tobiti czecitatem curaret, et 
Saram Tobi» desponderet, et Asmodzunm malum 
d»monium vinciret , ne quid Tobix noceret, Sara 
ducta, Tobitus igitur fllium Tobiam vocat , multa 
mouet, denique exponit : se apud Gamaelum Go- 
bris filium qui Ragis Medicis degat, decem argenti 
talenta deposuisse, jubet ut ea recipiat, reddito chi- 
rographo, ct comitem mercede conducat. Is dum co- 
mitem quzrit, in Raphaelem archangelum incidit, 
qui virili specie illi oblatus, profitebatur se scire 
vium et :xdes Gamaell, et ejus fore contitem. Eo 
igitur adhibito, quasi homo esset, Azarias nomine, 
iter ingreditur: juxta Tigeim fluvium pernoctant. 
Cum autem Tobias fluvium ingressus esset ut se 
allueret, exsiliL inde píscis, adolescentem devora- 
turus. Àt angelus ut piscem apprehendat, et pertra- 


π)είστους τῶν Ἰσραηλιτῶν, ἔθαπτεν αὐτοὺς νυκτὺς 
ὁ Tw6ic. Γγωσθεὶς δὲ τοῦτο ποιῶ», xal δητούμενος, 
Έφυγε, xai τὰ τῆς οἰχία- αὐτοῦ tf, p macto ξύμπαντα. 
Οὕπω δὲ πεντήκοντα παρελθαυσῶν ἡμερῶν, ὁ μὲν 
Σεναχηρεὶμ ὑπὸ τῶν υἰέων ἀνῃρητο, xal οἱ μὲν 
πατροχτόνοι δείααντες ἕρυγον. Ὥτερος δὲ mai; 
ἐχείνου Nayopbiv τὴν βασιλείαν τὴν πατριχὴν δ.- 
εδέφατο, ὃς σνυγενΏ τοῦ Ἰωθὶτ κατέστησε τῶν αὐτοῦ 
πραγμάτων διοικητὴν, 'Ay:áyap κχχιλούμενον. Κά- 
χεῖνος ἐδεήθη τοῦ βασιλεως περι Ἰωθ.τ, χαὶ ἕπα - 
ἡλθεν εἰς Niveut. Ἐνστάσες δὲ Πεντηχοστῆης, fv 
xa ἑπτὰ ἐθλομάδας ἑώρταζον ἸΙουραῖοι, ἄριστον 
πρίµασςο τῷ Tuo6:t δαψιλές. Λέγει οὖν τῷ vli a5- 
τοῦ Τωθίᾳ * Πορξύθττι, téxvov, καὶ ἄγαχγε ὃν ἂν 
εὑρῃς τῶν ἀδελφῶν ἡμῶν ἐνδεῆῇ μεμνημένον τοῦ 
Κυρίου, µεθέξοντα τραπέτης ἡμῖν. 'O δὲ πορενθείς, 
ἀντέστρεψε, λέγων * Εἷς ἐκ τοῦ γένους ἡμῶν ἑστραγ- 
γαλωμµένος ἔῤῥῥιπται ἓν τῇ ἁγορᾷ. Καὶ ὁ Ἰωδὶτ εὐθὺς 
ἀπῦθλθε, καὶ ἀνελόμενος τὸν γεκρὸν, εἰς τὴν οἰκίαν 
ἑχόμισε. Δύντος δὲ τοῦ ἡλίου ἔθα γεν αὐτὸν, χαὶ érxav- 
ελθὼν, οὐκ εἰσῆλθεν εἰς τὴν αἰχίαν, οἷα κατὰ τὸν 
νόµον ἀχάθαρτος, ὡς ἀφάμενος τοῦ νεκροῦ, ἀλλ' 
ἐχοιμήθη παρὰ τὸν volyov iv τῇ αὐλῇ. Στρουθ΄α 
δὲ iy τῷ τοίχῳ διανυκτερεύοντα, ἀφώδενσαν εἰς 
τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, ἐξ ὧν λευχώµατα συνέθη- 
σαν iv αὐτοῖς, xàx τούτων πεπήρωτο ὁ Τωδίτ. Ἐν 
ἐνδείᾳ δὲ γεγονὼς, ὑπὸ τῆς γυναιχὸς μισθῷ νηθού- 
σης ἑτρέφετο. Kal ποτε μισθὸν λαθοῦσα, xal ἐπ 


C αὐτῷ προσειληφυῖα καὶ ἔριφον, rxe πρὸς τὸν Τωθίτ. 


Καὶ ἀχούσας τῆς χραυγῖς τοῦ ἐρίφου, Ἀρώτα p 
ποτὲ χλοπιμαῖος εἴη. Ἡ δὲ, Δῶρον, εἶπέ, µοι δέδο- 
ται ἐπὶ τῷ μισθῷ. Καὶ ὃς ἐνέχειτο λέγων, El x.Ao- 
πιμαϊὸν ἐστιν, ἁποδοθήτω τοῖς κχυρίοις αὑτοῦ. 
Περιαλγήσασα δὲ ἡ γυνή, καὶ olovsl τν ἄνδρα ἐπὶ 
τῇ ἀχριθείᾷ τοῦ O:xaiou ἐπ'χλευάνουσα, Hov slow 
αἱ ἐλεημοσῦται cov, καὶ al δικαιοσύναι ccv; 
Eon. Καὶ ὁ Τωθὶτ ἐδάκρυσε συγχυθεὶς, xai Ἔτει 
τὸν θεὸν ἁπαλλαγῆναι τοῦ δῇν. Καὶ κατ’ αὐτὴν τὴ» 
ἡμέραν ἐν Ἐκθατάνοις τῆς Μηδίας αυνέπεσεν Óvei- 
δισθῆναι Σάῤῥον τὴν θυγατέρα Ῥαγονὴλ ὑπὸ παι- 
δισχῶν τοῦ πατρὸς αὐτῆς, ὡς τοὺς ἄνδρας αὐτῆς 
ἀποπνίγουσαν, καὶ ἑπτὰ μὲν συζευχθεῖΐσαν, οὖδενὶ 
δὲ αὐτῶν γενοµένην. Δαιμόνιον γάρ τι, ᾿Ασμοδαῖος 


D καλούµενον, ἐθανάτο, αὐτοὺς πρὸς αὑτὴν εἰσ'όντας. 


*H δὲ μὴ φέρουσα τὸν ὀνειδισμὸν, ἆ γάγξασθαι ἐδου- 
λεύσατο. ᾽Αλλ' ἵνα μὴ πένθος xai ὄνειδος δῷ τῷ πα- 
τρὶ αὑτῆς, τοῦτο μὲν οὐκ ἐποίησεν» εἰς προσευ- 
Xhv δὲ στᾶσα, ἐπεχαλέαατο τὸν θ:ὸν, αἰτουμένη 
θανεῖν, xal ἁπαλλαγΏναι τῶν ὀνειδισμῶ», f) οἶκτε'ρπ- 
θῆναι, xai οὕτως αὖθις τὸ ὄνειξος ἑκςυγεῖ». Εἰσ- 
Ἠχούσθη οὖν 1j προσευχἡ xal ἀμφοῖ». Καὶ ἀπεστάλη 
πρὸς τοῦ Θε,ῦ "Pagan ὁ ἀρχάγγελος, ἰάσασθαι 
μὲν την πῄρωσιν τῷ Tu6:x, τὴν Σάῤῥαν δὲ τῷ Τω- 
δίᾳ μνηστεύσχσθαι, xal δ]σαι τὸν ᾿Ασμοδαΐον τὸ πο- 
νηρὸν δαιµόνιον, ὥστε pf) τι xaxbv τῷ Τωθδίᾳ Eevá- 
σασθσι, el την Σάῤῥαν ἀγάγοιτο. Καλέσας δὲ ὁ Tw- 
θὶτ τὸν Τωδίαν τὲν παῖδα αὐτοῦ, xoi παραινέσας 
πολλὰ, τέλος ἔφη αὐτῷ ' Δέκα τάλαντα ἀργυρίου παρ- 





269 ANNALIUM 1108. ΠΠ. - 910 
εὐέμην Tagah* τῷ τοῦ Γωδρήία iv Ῥάγοις τῆς A etam in terram dissecet, hortatur. ejusque cor, 
ΚΙηδίας. Πορευθὲὶς οὖν λάδε ταῦτα, xaX ἔδωχεν αὐτῷ — jecur et fel diligenter asservet. 

τὸ περ) τούτων χειρόγραφον, χαὶ ἐνετείλατο ζητῆσαι ἄνθρωπον, ὃς μ'σθ»ῦ αὐτῷ συμπορεύσεται. Καὶ ζη- 
τῶν συνοδοιπόρον, ἐντυγχάνει τῷ ἀρχατγέλῳ ᾿Ῥαφαὴλ, ἓν εἶδει ἀνδρὺς Φφανέντι αὐτῷ, καὶ ἔπαγγελλο- 
µένῳ εἰδέναι τὴν 055v, καὶ τὸν olxov τοῦ Ταμαὶλ, καὶ σὺν αὐτῷ πορευθῖνα:. Καὶ ταραχαδὼν αὐτὸν 
ci; ἄνθρωπον Ἀναρίαν καλούμενον, ἀπῄει. Καὶ ἤλθον ἑσπέρας ἐπὶ τὸν Τίγρην τὸν ποταμὸν, καὶ τὺλί- 
αΌησαν ἐκεῖ. Τωδίας δὲ εἰσέδυ τὸν ποταμὸν περικλύσασθα:, xl ἀνέθορεν bwelüty ἰγχθὺς καταπιεῖν τὸ 
μειράχιον. 'O δὲ ἄγγελος ἐπιλαδέσθαι αὑτῷ τοῦ ἰχθύος παρεχελεύσατο, xol ἑλχυσθέντα αὐτὸν εἰς 
τὴν YT,» ἀνατμηθῆναι εἶπε, καὶ λαθεῖν ὑπέθετο τῷ Τωδίᾳ τῆν καρδίαν αὐτοῦ, καὶ τὸ ἅπαρ xal τὴν yo- 
A52, καὶ διατηρεῖν ἀσφαλῶς. 

ΙΔ’. Ὦ. δι ἑπορεύοντο, xa* Ώγγισον Ἐκθατάνοις, XIV. Cum prope Écbatana. venissent, Tobias , 
ἔφη Τωθίας: "Aó0EA,L8 ᾿Αζαρία, εἰς τὶ χρησιμεύ- — Fruter Ázaria, inquit, 1444 quis nobis usus est cor- 
σεναιν ἡμῖν ἡ καρδία τοῦ ἰχθύος, xal τὸ $«xap dis, jecoris et [ellis piscis? Respondet ille, cordis 
»al ἡ χολή; Ὁ δὲ ànexpivaco: Ἡ χαρδία, καὶ τὸ οἱ jecoris suffitu  fugari d:»mones, si cui sint mo- 
ἧπαρ θυμιώμενα, διώχουσι δαίμονας, káv τινι Ev-— lesti; fel inunctum oculis, albuginem detrahere , 
o, λώσιν. Ἡ δὲ χολὴ ἐγχριομένη ὄμμασι λευχώματα B ei restituere visum. Preterea Tobize ait, se in ur- 
ἔχουσι, χαθαέρει ταῦτα, καὶ δΐδωσι τὸ ὁρᾷν. Ἡδη δὲ µε apud Πιαρυείθαι cognatum ejus pernóctaturos , 
τοῖς Ἐχθατάνοις προσήγγισαν ^ xal φησι τῷ Ἰωθίᾳ ει! filia stt Sara, cordata et formosa : eam se illí 
6 &[yzhoz Σήµερον αὐλ.αθησόμεθα παρὰ 'Payoutà — uxorem petiturum. Tum adolescens : Audiei, inquit, 
συγγενεῖ σου τυγχάνοντι, ᾧ θυγάτηρ Σάῤῥα toU, — puellam septem viris fuisse clocatam , qui emnes in 
Ῥρονίμη τὲ xal χαλὴ, xal λαλἠσωώ περὶ αὐτὶῖς δ2- — thalamo nuptiali perierint. Nam a damonio adumari, 
Orvat σοι εἰς vuvalxa, 'O δὲ, ᾽Ακήκοα, Er, τὸ xo- — quod sponsos illius. perimal. Vereor (taque, ne et 
4 doior ἐχδεδόσθαι ἀγδράσι ἑπτὰ, καὶ πάντως — mihi idem usu veniat. Cui angelus, 119, inquit, a«- 
ἐν τῷ γυμφῶνι Üarsiv, ὅει épg τούτου δαιμόνιο, — di, neque ulla dmmonii ratione habita : tbi in thala- 
καὶ τοὺς αὐτὸ yrnotevcagérove ἀπόλ.λνσι, καὶ — mim veneris, portionem de corde et jecore piscis car- 
δέδοιχκα μὴ xal αὑτὸς ἀναιρεθῶ xap' αὐτοῦ. Καὶ — bonibus imponitlo. Demonium enim odore illo profli- 
6 ἄγγελος, "Axovcór µου, φησὶ, καὶ µηδδς σοι — gatum , nanquam redibit. Cum ingressi essent aedes, 
τοῦ δαιµορίου «Ἰόγος. ἘἙὰν Ίὰρ 5A0,c εἰς τὸν οἱ Raguel Tobiam Tobiti filium esse cognovisset , 
»vyigora, ἄγθραξιν ἐπίθες ἐκ τῆς κἁεδίας τοῦ — utrumque humaniter excipit, adolescentem deoscu- 
Ἰχθύος, xal éx τοῦ ἤπατος, xul φεύξεται τὸ δαι- ., latur, et. patris ejus calamitatem deplorat. Angele 
gicrioy τὴν ὀσμὴν αὐτῶν ἐσφρανθὲν, καὶ ooxéci C autem a Raguele petente, ut Tobize Saram despon- 
ἐπανε.εύσεται. Καὶ εἰσηλθον εἰς τὸν οἴκον 'Payovt^, — deret : cum annuisset pater, et filiam accersisset , 
καὶ μαθὼν ἐχεῖνος περὶ Τωδία, ὅτι νἱός ἑστιτοῦ Te6!:, — puellam manu prehensam Tobiz tradit, et libellum 
κξτεφίλησεν αὐτόν. Kal ἀχούόας ὅτι πεπἠρωται ὁ matrimonii conficit. A ccena Tobias in conclave ad 
Tw6ic, ἔχλαυσε, καὶ ἀσμένως αὐτοὺς ἐδέξατο. Ὁ 65 — illam introductus, corde et jecore piscis carbonibus 
ἄγγελο, ἔφη τῷ 'PavovhA, συζεῦξα: αὐτῷ τὴν Σόῤ- — imposito, cubiculum suffumigat, eoque nidore fu- 
fa». Káxsivo; κατένευσὲ * χαὶ χαλέσας τὴν θυγα- gat daemonium. Raguel aulem, cum diílaxisset, 
τέρα, xai τῆς χειρὺς αὐτῆς λαθόµενος, παρέδωκεν ancillam misit, visum an adhuc viveret Tobias : 
αὐτὴν τῷ Ἰωδίᾳ ' xaX λαθὼν βιθλίον, ἔγραφε coy- — qua cum eum salvum esse renuniiasset , laudato 
γραφἠν. Μετὰ δὲ τὸ δεῖπνον εἰσήγαγον εἰς τὸ τ- — Dco, Tobia ait: Nuptias per quatuordecim dies ce- 
μιεῖον πρὸς αὐτὴν τὸν Τωδίαν. 'O δὲ ἀπιὼν, ἔλαθεν — lebrabimus, nec ante eos elapsos te dimittam : post , 
ἄνθραχας, xai ἐπιθεὶς ἐκ τῆς Χαρδίας xai τοῦ f,za- — accepto. mearum opum semisse , discedes ; reliqua 
τος τοῦ ἰχθύος., bxánviaz, καὶ i ósph τούτων ἑἕφυ- the, vitaque mee socia de(uncta , accipietis. Tobias 
Υάλευσε τὸ δαιµόνιον. 'PayourÀ δὲ μεθ) ἡμέραν — igitur ad Raplaelem ait: Frater Azaria, cupe chi- 
ἔστειλε µίαν τῶν παιδισκῶν Ιδεῖν, εἰ ζῇ ὁ Tu6lac. p rographum meum , ei Raga Medica profectus, ad Ga- 
Tij; δὲ ἀναστρεφάσης, καὶ ζᾗν λεγούσης αὐτὸν, εὖ- — maelum , argenium affer. Nam si diu morabimur , 
Ἰόγτησεν 6 ῬαγονΏλ τὸν θεόν. Eizc δὲ πρὺς To6(avy: — pater meus vehementer angetur.. Abit angelus, dato 
'"Eopráe oper τοὺς γάμους ép ἡμέρας €éxa xal Gamacli chirographo ; argéntoque accepto revetii- 
τέσσαρας, καὶ οὐκ ἐξελεύσῃ ἐντεῦθεν πρὸ τοῦ lur. Elapsis nuptiarum diebus, Tobias petita a Ἡς- 
ταύτας zxa(.£Aüsiv. Kal τότε .Ἰαδὼν τὴν ἡμίσεια» — guele venia, uxoreque suà, cum semisse bonorum 
µοῖραν τῶν óxapxórtur pot, zopevov * τὰ δέ γε Soceri accepta , discedit. Cum autem jam Ninive 
1οιπὰ «1ήψεσθε θανόντος ἐμοῦ, xal τῆς τοῦ βίου — appropinquarent , angelus οἱ ait: Procurramus, et 
pot κοινωγοῦ. Φτοὶν οὖν ὁ Tu6la; πρὸς Ῥαφαλλ'  preparemus ades : tu vero fel piscis in manus sumi- 
Ἀδε.1φὲ ᾿Αζαρία, Ad6e µοι τὸ χειρόγραφον, xal — to, ut aperiantur oculi patristui. Nam ubi t eos inun- 
πορεύθητι ἐν Ῥάγοις παρὰ T'apatA, καὶ χόμι- xeris, et ille ex morsu con[ricwerit, albuginem 145 
σον τὸ ἀργύριον - sl γὰρ χρογἰσοµεν, ὁ πατἠρ — detrahet. Mater porro ejus sedebat, reditum filii ex- 
pov σφόδρα ὀδυγηθήσεται. Καὶ ἀπῆλθεν ὁ ἀγγε- Spectans: eo conspecto, adventum ejus Tobito nun- 
λος, xa Σνεχείρισ, τῷ Γαμαὴλ εἰ χειρόγραφον, καὶ) — tiat, propereque accurrens, fiium deosculata : 
ἔλαδε τὸ ἀργύριον, xat ὑπέστρεψεν. "Ηδη δὲ παρελ- — Vidi te , inquit, fili, neque mihi posthac. mors curat 


271 


JOANNIS ZONARJAE 912 


est. Tobitus vero ad januam exiens impingit; sed A θουσῶν τῶν τοῦ γάµου ἡμερῶν, Ἐξαπύστειλόν ps, 


Tobias eo apprehenso, felle iuunxit ejus oculos : 
quos ubi ille compunetos defrieuit, albugo inde 
squamarum instar decidit. Viso igitur filio Jaudat 
Deum: cumque audisset, quid ei apud Medus acci- 
disset, egressus est sponsx obviam, et bene pre- 
catus. Ninivitze autem , cum eum videre cernerent , 
et magnifica Dei opera audirent , mirabantur. Dixit 
autem Tobitus filio, ut suo comiti mercedem cum 
auctario. daret. Verum Tobias: Pater, inquit , 
equam est eum semissem corum omnium que attulit, 
accipere, Et Raphaeli ait : Mi frater. Azaria ,. sume 
dimidium eorum omnium que attulisti , et bene am- 
bula. Tum angelus utrumque seducit, et eis opera 
Dei magnifica recensens, se Raphaelem esse ait : 


τῷ 'Pazyovhà ὁ Tce6iaq φησί. Καὶ λαθὼν ttv γν- 
valxa αὐτοῦ, xat τὸ ἥμισυ τῶν ὑπαρχόντων τῷ "Pa- 
γουἡλ, ἀπῄει. "Αρτι δὲ πλησίον γενομένων τῆς Κι- 
νευῖ, φησὶν ὁ ἄγγελος πρὸς αὐτέν' Προδράµωμεν 
ἔμπροσθεν, ἑτοιμάσωμεν τὴν οἰκ]αν. Λάθε C6 ιετὰ 
χεῖρας τὴν xoAiv τοῦ ἰχθύος, καὶ ἀνοίξει τοὺς 
ὀ6ᾳ.1μοὺς αὐτοῦ ὁ πατήρ cov: σὺ δὲ ἔγγρισον 
αὐτοὺςτῇ χο.ῖῃ, καὶ δη χθεὶς διατρ’ψειαὐτοὺς. καὶ 
ἀποθα.1εῖ tà Aevxopaza. Ἡ ἓΣ µήτηρ αὑτοῦ ixá- 
θητο τηροῦσα τὴν ὁδόν » καὶ ὡς ἔγνω τὸν νυν αὖ- 
της ἐρχόμενον, σπεύσασα, φησὶ τῷ Τωθίτ' Ἔρχεται 
ὁ vió; σου. Καὶ πρ’ σδραμοῦσα, χατεφ/λησεν αὐτὸν, 
καὶ εἶπεν ' Εἰδόν σε, xai, καὶ νῦν, εἰ θαγοῦμαι, 
οὗ jélov µοι. Τωθὶτ δὲ ἑξῄει πρὸς τὴν θύραν 


nec sua spo:te venisse, sed a Deo esse missum : B προσχόπτων, xai ὁ Τωθίας αὑτοῦ ἐπελάδετο, x. 


monct ut Deum celebrent, ejusque in se benefi- 
centiam przdicent. Nam arcanum , inquit , reg's 
celare bouum est ; Dei autem opera sunt celebranda 
t£ extollenda. Vli his auditis, ad pedes ejus sunt 
prolapsi : sed cum surrexissent, eum non viderunt 
amplius, et preedicarunt miracula divinitus in se 
edita. Natus erat Tobitus, cum visum anmitLteret , 
annos quinquaginta octo , eumque post annos octo 
-ecuperavit, et ab eo tempore magis etiam veritus 
est Deum , et majus virtutis studium habuit. Cum 
plane consenuisset , Tobize dixit : Ego , fili , plane 
co1senui, jamjam moriturus. Tu vero cum liberis tuis 
proficiscere in Hediam. Persuasum enim habeo , ea 
qua Jonas de Ninives excidio praedixit, eventura esse. 
Hierosolyma item fore deserta , et templum comhu- 
stum. iri: sed Deo urbi reconciliato, populum rever- 
surum, et. eam instauralurum. Tu vero legem obser- 
vato, et misericors esto εἰ justus. His filio mandatis 
exspiravit, annos centum quinquaginta octo natus. 
Eo Tobias una cum matre honorifice sepulto, cum 
uxore Ecbatana Medize ad socerum laguclem pro- 
ficiscitur : quem cur et ipsum natu grandem sepe- 
lisset, h:»reditatem ejus adit. Mortuus est et Tovias, 
166 annos natus centum viginti septem, audivit- 
que , priusquam obiret, excidiuin Ninives a Nabu- 
cliodonosore et. Assyriis captae. 


ἐπέχρισε τὴν χολὴν ἐπὶ τοὺς ὀφθαλμοὺς αὐτοῦ, καὶ 
συνεδήχθησαχν, καὶ ὃ.έτριψεν αὐτοὺς, xal Ελεπίσθη 
ἀπ᾿ αὐτῶν τὰ λευχώματα. Καὶ ἰδὼν τὸν υἱὸν αὐτοῦ, 
εὐλόγησε τὸν 8:óv. Καὶ ὡς ἀπηγγέλη τῷ Τωθὶτ τὰ 
γεγονότα τῷ Τωθίᾳ ἐν Μηδίᾳ, ἐξπλθε Τωδιτ εἰς 
συνάντησιν τῆς νύμφης αὐτοῦ. Καὶ ἰδὼν αὑτὴν, e2- 
λόγτσεν αὐτὴν. Οἱ δὲ Ev τῇ Νινευῖ ἐρῶντες αὐτὸν 
βλέποντα, xal ἀχτχούτες ὅσα &molnacv ὁ θεὸς µε- 
γαλεῖα, ἐθαύμαξον. Eine δὲ Τωθὶτ τῷ υἱῷ αὐτοῦ" 
Δὺς δῃ, τἐχνον, τὸν μισθὸν τῷ ἀνθρώπῳ τῷ συνελ- 
θόντι σοι, μᾶλλον μέντοι καὶ προσθεῖναι αὐτῷ δεῖ. 
'O 6b, Πάτερ, ἔφη, τὰ ἡμίση «ἰαδεῖν ὧν &vijvo- 
X8, δίκαιός ἐστι. Καὶ εἶπε τῷ Ῥαφαξλ'. Λάέε 
joi, dóeAgà Ἀζαρία, τὸ ἥμισυ πάἀντων ὧν ἑνηνε- 
χαµε», xal πορεύου ὑγιαίνων. Τότε χαλέτας κατὰ 
μόνας τοὺς δύο ὁ ἄγγελος ἀπήγγειλεν ἅπαν t) µεγα- 
λεῖον, ὃ ἑποίησε μετ αὐτῶν ὁ θεός. Καὶ εἶπεν εἶναι 
ὁ Ῥαφαὴλλ, χαὶ μὴ ág' ἑαυτοῦ παραγενέσθαι, ἀλλά 
σταλῆναι ὑπὸ Θεοῦ. Καὶ παρῄνεσεν αὐτοὺς εὐὑλοχεῖν 
τὸν θεὸν, xai ἐξομολογεῖσθαι ὅσα ἑποίησε μετ) 
αὐτῶν. Μυστήριο» μὲν γὰρ βασιλέως, ἔφη , 
χρύπτειν κα.ὶόν ' τὰ δὲ ἔργα τοῦ θεοῦ ávaxm- 
ρύττειν ἕνδοξον (87). Οἱ δὲ, ἀκούσαντες ταῦτα, 
πεσον ὑπὸ τοὺς πόδας αὐτοῦ, xal ἀναστάντες οὐγέτι 
αὐτὸν εἶδον, καὶ ἀνθωμολογοῦντο τῷ Θεῷ ἀνθ᾽ ὧν 
μετ) αὐτῶν θαυµμασίων ἐποίησεν. "Hv δὲ Τωθὶτ, 


ὅτε τὴν ὅρασιν αὐτοῦ ἀπώλεσεν, ἑτῶν πεντήχοντα xol ὀχτὼ, xal μετὰ ἔτη ὀχτιὼ ἀποχατέστη πάλιν 
εἰς τὸ ὁρᾷν, xal ἣν μᾶλλον ἕκτοτε φοθούμενος τὸν θεὸὺν, καὶ τὸ ἀγαθὸν ἑργαζόμενος. Γεγηραχὼς δὲ 
εἰς ἔσχατον, λέγει τῷ vl αὐτοῦ ' Τέχνον, Ιδοὺ γεγήρακα, καὶ πρὸς τῷ θανεῖν εἶμι' σὺ δὲ «άέε 
τοὺς υἱούς σου, xal ἄπελῖθε εἰς Μηδίαν. Πέπεισμαι ᾖγὰρ, ὅτι ὅσα προεῖπεν Ἱωνᾶς περὶ 
Νινευῖ, ὡς καταστραφήσεται. Ἰενήσονται, καὶ ὅτι Ἱεροσόλυμα ἔρημα ἔσται, καὶ ὁ »αὲς 
κατακαυθήσεται, καὶ πἀ.1ιν ἐεήσει cii πόλιν ὁ θεὸς, xal ἐπισερέψει ὁ Aaüc, καὶ οἰκοδομήσει 
αὐτήν. Σὺ δὲ τήρησον τὸν νόμον, καὶ γίνου ἑλεήμων xal δίκαιος. Καὶ τοιαῦτα ἐντειλάμενος 
τῷ uli αὐτοῦ, ἐξέλιπεν, ἐτῶν γενόμενος ἑχατὺν πεντήκοντα καὶ ὀχτώ ^ χαὶ ἔθαφεν αὐτὸν ἐντίμως 
Τωθδίας, xai τὴν μητέρα αὐτοῦ, xal ἀπηλθε μετὰ τῆς γυναιχὸς αὐτοῦ εἰς Ἐχδάτανα πρὸς Ῥαγονλλ 
σὺν πενθερὸν αὐτοῦ, xai ἔθαψε χἀκεῖνον Ὑηράσαντα, xoi ἐχληρονόμησεν αὐτόν. ᾿Απέθανε δὲ Τωδίας 
ἑτῶν ἑκατὸν εἴχοσι καὶ ἑπτὰ iv Ἐχδατάνοις τῆς Μηδίας, xai Ίχουσε πρὺ τοῦ θανεῖν τὴν ἁπώλειαν 
Νινευῖ, αἰχμαλωτισθείσης ὑπὺ Ναθουχοδονόσορ καὶ ᾿Ασσυρίων. 

XV. Omnis igitur Hebreorum populus, ut jam IE. Τὸ μὲν οὖν σύμπαν τῶν Ἑδραίων ἔθνος, à; 


Varie lectiones et note. 


(81) ᾽Ανγακηρύττειν ἔγδοξαν. Alter codex et mss. — legi potest, si ἑνδόξως ad verbum ἀναχηρύστειν ct 
Reg. et Colb. habent £v6;2o;. Utrumque commode µκαλὸν per zeugma repetatur, inquit Wolflus. 


273 


ANNALIUM LIB. ΠΠ. 


914 


ήδη ἱστόρητα:, ὃ.ρνάλωτον παρὰ τῶν ᾿Ασσυρίων À expositum est, ab Assyriis captus, et alio translatus 


γενόµενον, µετῳκίσθη, xai Épnuo; ἡ Ἱερουσαλὴμ 
χαταλίλειπτο, οὗ πρ΄;τερόὀν τε τῆς αἰχμαλωσίας 
ἑλύθη, πρὶν f] τῶν ᾿Ασσυρίων κατελύθη ἀρχῦ χατὰ 
«hv προφητιχὴν προαγόρευσιν ὑπὸ Μίδων τε xai 
Περσὼν, χαὶ ol ἑθδομήχοντα παρῇΏλθον ἐνιαυτοὶ, 
οὓς 6 προφήτης Ἱξερεμίας προανεφώνησεν. Οὐκ 
ἄχαιρον δ᾽ ἂν sir) χαὶ τῆς τῶν ᾽Ατσυρίων βααιλείας 
ἐπιτετμημένως διεξελθεῖν ctv καθαίρεσιν κ.ὶ δεῖ- 
ξαι τὴν προφητιχὴν ἀληθεύουσαν πρόῤῥτσι», thv 
ὑπὸ Μήδων χαὶ Περσῶν μµέλλειν αὑτὴν καταλνυθή. 
σεσθαι (88) προθεσπίσασαν΄ ἔχει τε οὕτως. Βασι- 
Agfa. χαθ᾽ ἑαυτὰς σαν ἡ τῶν Μήδων καὶ ἡ Περ- 
σῶν * xal τῆς μὲν ἔρχεν ὁ ᾿Αστυάγης, 6 Καμθύ- 
σης ξὲ της Περσών. Συνῴχει ὃ᾽ οὗτος τῇ Ἀστυάγους 
θυγατρὶ χαλουμένῃ Μανδάνῃ, ftc; παῖδα τῷ Καμ- 
6ύσῃ τὸν Κῦρον ἐγείνατο, ὃς τοῖς τῶν Περσῶν vó- 
μοις τραφεὶς, ἀνδρειότατός τε χαὶ σωφρηνέστατος, 
νουνεχής τε χαὶ διχαιότατος γέγονε. Τὰ δὲ νόμιμα 
τῶν Περσῶν τοιάδε ὗσαν, ὡς Ξενοφῶν συνεγράφατο. 
"Hv αὐτοῖς ἀγορὰ (89) ἐλευθέρα χαλουμένη. καθ' 
ἣν τὰ τε βατίλεια αφίσι, χαὶ τὰ ἄλλα ἀρχεῖα πε 
πθίηντο, ὧν τὰ (vta καὶ οἱ ἀγοραῖοι xal ἡ τούτων 
τύρδη xat αἱ φωναὶ ἀπελήλαντο, ἵνα ph τῇ τῶν 
πεπαιδευµένων εὐκοσμίᾳ µιγνύηται. Διῄρητο δὲ ἡ 
ἑλευθέρα ἀγορὰ εἰς τετραχτὺν ἀρχείων ᾿τούτων τὸ 
ἓν παισὶν, ἆλλο δ' ἐφίδοις ἀφώριστο, τελείοις δὲ 
ἀνδράσι τὸ ἕτερον, τοῖς δ᾽ ὑπὲρ τὰ στρατεύσιμα 
γἐγονόσιν ἔτη ἀπονενέμητο τὸ λοιπὸν, χαὶ εἰς τὰς 


ἑαυτῶν χώρας παρῆσαν ἕκαστοι. Too; δ ἐφήδους C 


xal περὶ τὰ ἀρχεῖα χαταδαρθάνειν σὺν τοῖς ὅπλοις 
τοῖς Υυμνικοῖς (00) ἐνενόμιστο, πλὴν τῶν γεγαµη- 
χύτων. Οὗτοι δὲ of cs ἐπεζη-οῦντο, εἰ μὴ προεἰρετο, 
o5v' ἁ πεῖναι συχνάχις αὐτοῖς συγχεχώρητο. "Ησαν 
ὃ ἑχάστοις ἄρχοντε; δώδεκα” εἰς γὰρ δώδεχα ουλὰς 
cl Πέρσαι διήρηντο. Οἱ μὲν δη παῖδες, εἰς τὰ διδα- 
ecxglsla φοιτῶντες, ὃ:χαιοσύνην ἐμάνθανον , τῶν 
ἀρχόντων αὐτῶ» τὸ πλεῖστον τῆς ἡμέρας δικαζόν- 
των αὗτοῖς. Ἐγίνοντο γὰρ δὴ καὶ πχισὶ πρὸς ἀλλή- 
Àeug ὥσπερ ἀνδράσιν ὀγχλήματα, χα) χλοπῆς, xoi 
βίας, καὶ ἁρπαγῆς, καὶ ἁπάτη:, xat ὕδρεως. xal 
ἄλλων τινῶν. Οὓς δ' ἂν ἔγνων τούτων ἁδικοῦντας, 
ἐτιμωροῦντο * xal οὓς δ' ἂν εὕρισχον ἀδίκως ἔγχα- 
λοῦντας, ἑχόλαζον. Εδίδασκον δὲ τοὺς παϊΐδας σω- 
σροσύνην, προσέχοντας τοῖς πρεσβυτἐροις σωφβρό- 
νως διάγουσιν. Ἑδίδασκον δὲ καὶ τρορῆς ἑγχράτειαν, 
χαὶ ποτοῦ. Καὶ ὅτε τραφήσεσθαι ἔμελλον οἱ παϊῖδες, 
παρὰ τῷ ὃ-δασχάλῳ ἦσαν σιτούμενοι, ἄρτον φέρον- 
τες οἴχοθεν, xat χάρδαμον ὄφον ' χαὶ ποτὸν ἑλάμβα- 
voy» πηοταµίου ὕδατος χώθωνα. Ἐμάνθανον δὲ πρὸ 
τοῦ σιτεῖσθαι (91) τοξεύειν χαὶ ἀχοντίζειν μέχρι 
6h EZ ἐτῶν 9) ἑπτὰ πρὸς τοῖς δέχα. Ταῦτα οἱ παῖδες 
ἕπραττον. "Ex τούτου δ' εἰς τοὺς ἑφήβους ἑτάττ,ντο, 
χα" 6£xa ἔτη περὶ τὰ ἀρχεῖα Σχάθευδον᾽ παρεῖχον 


est , desertis Hierosolymis : neque prius dimissus, 
quam Assyriorum imperium, ut prophetzo przedixe- 
rant, a Medis et Persis esset eversum , annique 
septuaginta ab leremia designati przterissent. 
Neque vero alienum hoc loco fuerit, Assyrii regni 
excidium breviter perstringere, atque ostendere , 
vere predictum fuisse a prophetis, id a Medis 
οἱ Persis eversum iri. Cxterum res ita se habet. 
Medorum et Persarum distincta regna fuerurt , 
quorum illud Ástyages, hoc Cambyses tenuit, 
qui Mandanen Astyagis filiam in matrimonio habe- 
bat; ex eaque Cyrum filium procreavit. Is Persa- 
rum) institutis educatus, in virum fortissimum , 
modestissimum , cordatum ct justissimum evasit. 
Persarum autem instituta, Xenophonte auctore, hu- 
jusmodi fuerunt. Forum habuere , quod liberum 
vocabatur, in quo et regia, et czeterze curiae ex- 
struct erant, repulsis inde rebus venalibus et cir- 
cunmforaneis hominibus , eorumque turbis et voci- 
ferationibus, ne iis hominum bene institutorum di- 
sciplina turbaretur. Divisum 6 αἲ id forum in qua- 
tuor curias, quarum una pueris, altera adolescen- 
tibus, tertia viris, quarta iis qui etatem militarem 
excesserant, erat attributa. Suam igitur quaque 
dias curiam frequentabat. Verum adolescentibus. 
cum armis gymnicis juxta. curias excubare mo- 
ris erat, exceptis iis qui uxores duxerant. lis 
vero neque adesse, nisi denuntiatum esse , necesse 
erat: neque crebrius abesse concessum. Curia 
qu:elibet duodecim principes hahebat, pro numero 
Persarum tribuum. Pueri qui ludos frequentabant, 
justitiam discebant , eorumque principes maxi- 
mam diei partem jure dicundo consumebant. 
Nam inter pueros zque ac viros controversiz 
nascuntur, de furto, vi, rapina, dolo malo, in- 
juria, et aliis. Quos ex his peccasse coguorant , 
multabant: eos item, qui falsum aliis crimen 
intenderant. Docebant item eos temperantiam 
exe:plo seniorum , el continentiam in cibo οἱ in 
147 potu. Nam apud magistrum capiebant cibum 
domo secum panem et obsunii vice nasturtium affc- 
rentes : potus eis erat. cothon (poculi genus est) 
profluentis aqux. Ante cibum sagittare el jacular: 
discebant : et h»c usque ad annum tatis deci- 
mum sextum, aut decimum septimum. Ex eo inter 
adolescentes referebantur : et decennium juxta cu- 
rias somnum capiebant, et 1nterai quoque magistra- 
tibus, cum opus erat, in publicis negotiis operam 


 pavabant. Rex item venatum exiturus, semissem 


eorum educebat. Venabantur communiter, quod 
illa exercitatio rei militari non absimilis videre- 
tur. Assuefaciebat eos ante lucem surgere, frigus 
et aestum ferre : itineribus et. cursibus exercebat, 


Varic lectiones et note. 


(58) Κωατα.λυθήσεσθαι:. Cod. Colbert. καταληφθή- 
σασθαι. Mox, ἔχει δὲ οὕτως, desunt in eodem cod. 
. (89) Hv αὐτοῖς dyopá. Εκ Xenophonte lib. i. 
Vide Brissonium de regno Persarum lib. 11, pag. 


240. 
(90) Τοῖς γυμνωτικοῖς. Leg. γυμνικοξς. W. 
(91) Σιτεῖσθαι. Cod. Colb. σιτίσασθαι. 


215 


JOANNIS ZONAR.E 


216 


feram vel sagitta vel jaculo ferire docebat, ot fero- Α ὃξ xai τὴν ἡμέραν ἑαυσοὺς τοῖς ἄρχουσι κεχρῖσθαι 


ciores etiam bestias subsistere. ]n venatu secum 
ferebant prandium, puerili copiosius, cxtera eimile : 
neque prandebani in venatu, nisi vel fers causa 
diutius manendum esset, vel alioqui venatui im- 
morariliberet, Eo prandio in cena consumpto, 
posiridie usque ad coenam venabantur, utrumque 
diem pro uno numerantes. Id eo faciebant, ut εἰ 
militis, $1 esset opus, idem facere possent. Obso- 
nium erat, quod eeperant. Si nihil cepissent, na- 
sturtium. Tribus que manebant domi, preter cz- 
tera sagittando. et jaculando exercebantur, et inter 
sese decartabant. Adolescentes qui manebant, in- 
serviebont. magistratibus in iis negotiis publicis, 
qui vires et celeritatem desiderabant. Sic decem 
annis exaclis, in virorum caetum transferebantur, 
in eoqne annos viginti quinque permanebant. 
Cumque militandum erat, non amplius gerebant 
arcum et pila : sed arma quibus cominus pugna- 
tur, pectus thoraee munituin, scutum l»:va manu, 
dextra gladium aut securim. Ex his omnes magi- 
stratus legebantur. lis viginti quinque annis exa- 
elis, utrique jam quinquagesimo zetalis anno supe- 
rato, in seniorum classem transibant. Ti ad extera 
bella non proficiscebantur, sed domi jus dicebant, 
de omnibus rebus et publicis et privatis, et causis 
capitalibus etiam. lidem magistratus omnes crea- 
bant. Quod si quis sive adolescens sive vir insti- 
tuta violasset, eum seniores curia ejiciebant : 


ὅπη ἑδέοντο Gzüv ὁπὲρ 309 χοινοῦ. "Όταν δὲ bri 
θήραν ἐξῆει ὁ βασιλεὺς, ὁξὴγε τῆς μοίρας αὐτῶν 
tiv ἡ.μΐίσειαν ' £0f pur) δὲ χηινῃ, $21 au ess, αὐτοῖς 
ἐδόχει αὑτοῖς ἡ µελέτη τῇ ἀσκήσει τῇ πρὸς τὸν πό. 
λεµον. Καὶ εἴἶθιζον ἀνίστασθαι , πρωϊαίτερον, xal 
φύχου; καὶ θάλπους ἀνέχεσθαι. Καὶ ὁδοιπορίαες καὶ 
δρόµρις ἐγύμναξε, xaX τοξεῦσαι θηρίον xaX ἀχοντί- 
σαι ἑδίλασχε, xal πρός τι τῶν ἀλχέμων θερίων 
ἀνταγωνίσασθαι παρεσχεύαζεν. "Egépovto ὃς ϐη- 
ρῶντες ἄριστον πλεῖον μὲν τῶν παίδων, τἆλλα, δὲ 
ὅμοιον. Kal οὐκ Ἱρίστων: θηρῶνεες, εἰ μὴ ἐδέησεν 
ἡ- θητρὸὺς ἕνεχα ἐπιμεῖναι, ἡ ἄλλιος διατρίφαι περὶ 
τὴν θήραν Ὀθέχησαν. Tb οὖν ἄριατον τοῦτο δειπνή- 
σαντε:, τὴν ὑστέραν μέχρι δείπνου. ἔθήρευον, καὶ 
μίαν τὰς ἡμέρας ταύτας ἑλογίξοντο ἄμφω. Τοῦτο 
&' ἐποίουν, (va, χἂν ἂν. πηλέμῳ δεῄση, δύνώνται 
τοῦτο ποιεῖν. "Όψον δὲ αἴχων ὃ ἂν ἑθήρασαν, εἰ ἃ 
o0, τὸ. χάρδαµον. Aj ük µένουσαι quis διέτριθον 
μελετῶσαι. πρλς τοῖς ἄλλοις να) τωζούειν xal &xov- 
tle st, χοὶ πρὸς ἀλλήλωνς ταῦτα διαγωνίζρσθαι. Tot; 
δὲ µένουσι τῶν ἑφήέων: ἐχέχρηντα al ὀρχαὶ πρὸς 
ἰσχύος, ἡ τάχονς ἔργα. δημόσια, Ἐπτοιδὰν.δ᾽ ὁπὶ τού. 
τοις οἱ ἔφηδοι δέχα ἔτη διήγαγην», ἑτέλουν εἰς τοὺς 
ταλείους dpa, καὶ Éx τοτε πόχτε xai εἴχοσι οὔτω 
διῆγον ἐνιαυτούς. Καὶ «| ἔδει στρατεύεσθαι, τόξα 
μὲν οὐχέτι ἔχόντες, οὐδὲ παλτὰ ἑστρατεύοντο΄ τὰ δὲ 
ἀγχέμαχα ὅπλα καλούμενα, θώρωεα περὶ τοῖς στέρ- 
νηις, xal γέῤῥον ἐν τῇ ἀριστερῷ, kw δὲ τῇ δεξιᾷ μά- 


1449. ejectus per omnei zetatem ignominiosus erat. ϱ χαιραν, fj χοπίδα. Kal at ἀρχαὶ Gk πᾶσαι ἐχ οούτων 


Turpe habebatur apud Persas expuere, emungi, aut 
anhelare coram aliis, aut urinam reddere, alvumve 
dejicere publiee. Qu:e cavere non potuissent, nisi. 
et moderato viclu essent usi, et labore bumidi- 
tlàtes consumpsissent. 


χαθίσταντο. Ἐπειδὰν δὲ τὰ πένεε xo εἴχοσι διετέλε- 
σαν Ev. σαν μὲν γεγονότες πλεεόνων ἐνιαυτῶν t$ 
πεν:έχοντα ἀπὸ γενεᾶς, ἐξήρχοντο δὲ τηνιχαῦτα εἰς 
τοὺς Ὑεραιτέρυυς. Οἱ δὲ γεραέτεβοι ἑατρατεύοντὸ 
μὲν οὐχέτι ἔξω τῆς ἑαυτῶν µέναντες OU οἴχοι, ἐδί- 


χαζον τό τε xotvà xal τὰ ἰδιωτιχὰ ξύμπαντχ, καὶ τὰ θανετικὰ 8 ἐχεῖνοι ἔχρινον, παλ τὰς ἀρχὰς ἁπᾶσας 
ἠροῦντο. Καὶ ἣν τις fj bv ἐφήθοις f iv ἀνδ.άσι παρέδθη τι τὸν νοµίµων, ol γεραίτεροι αὐτὸν ἑξέχρι- 
vov. "Q δ ἐχχριθεὶς; ἄτιμος διετέλει τὸ λοιπὺν τοῦ βίου. Αἰσχρὸν δὲ παρὰ Πέρααις λελόγισεο καὶ τὸ 
ἀποπτύειν, xal τὸ ἀπομύττεσΏα:, xal τὸ φύσης ὦφθαι μεστοὺς, xai τὸ φανερὶν Ὑενέαθαι οινὰ. ο)- 
ροῦντα, κοιλίας πο.ούμενον ἔκχρισιν. Ταῦτα δὲ οὐχ ἠδύναντα ποιεῖν, sl μὴ µετρίᾳ διαίτῃ ἑἐχρώντο 
xal τὸ ὐγρὸν ἐχπονοῦντες ἀνήλισχον. Ταῦτα piv τὰ ἔθη τῶν Περσῶν, xax τὰ νόμιμα» 


XVL Cyrus igitar hujusmodi Persarum disci- 
plina enutritus ct educatus, cum adolescenti: an- 
nos egressus, in virorum numerum relatus esset : 
omnibus in rebus laudem eximiam esl consecutus. 
AÀvo ejus. materno Astyage defuncto, Cyaxares, qui 
et Darius dicitur, Cyri avuneulus, paternum Γο- 
gnum suscepit. C:eterum rex Assyriorum, imperio 
in innumensum aucto (nam prseter ingentem suz na- 
tionis multitudinem, Arabes.et ll yrcanos subegerat, 
et Syros tributarios fecerat : εἰ Πευτωίς jam ever- 
sis, Bactrianos obsidebat, et, plurimas alias gentes 
in sua potestate habebat), putabat, si Medorum 
vires fregissel, se omnes circumjacentes populos 
facil'us oppressurum. Hac cogitatione suscepta, 
suos instruil : legatos ad Crassum Lydorum regem, 
etad utrosque Phryges, ad Paphlagones et Indos, ad: 
Cares et Cilices mittit, petens, ut belli quod contra 
Medos moliretur, ipsis quoque utile futurum, socii 


D 


IG', Κύρος δὲ, τούτλις τραφείς τα xal. παιδευθεὶς. 
xa τὴν ἔφήδον ὑπερθὰς ἠλεχίὰν, καὶ τοῖς. ἀνδράσι χα» 
ταλεγεὶς, &v ἅπασιν εὐδοχίμησεν. "Ηδη δὲ τοῦ µη” 
τροπάτορος αὐτοῦ. τοῦ τῶν. Μήδων βασιλεύοντος 
᾿Αστυάγους, τὴν ζωὴν µεταλλάξαντο-, ὁ παὶς ἐκείνου 
Κναξάρης, οὗτος 6b xai Δαρείος ὠνάμαστο, τὴν 1” 
τριχὴν &pyhv διεδέξατο, τοῦ Κύρου. τυγχάνων pnr 
τράδελφος. 'O δὲ τῶν ᾿Ασσυρίων χρατῶν, εἰς μέγ1ὰ 
τῆς βασιλείας αὐξηθείσης αὐτῷ, καὶ ἄρχων μὲν τοῦ 
φύλου τῶν ᾿Ασσυρίων, ὄντος πολυπληθοῦς, ὑφ' ἑαυτὸν 
δὲ πεποιγµένος τοὺς "ἈΑραδας, ὑπηκόους Gk xat τοὺς 
Ὑρκανίους χτησάµενος, xal τοὺς Ἓθρους, ὑποφόρονς, 
τούς γε μὴν Ἡακτρίους παλιορχῶν. χαὶ τὸ τῶν 
Ἑδθραίων γένος ἤδη καταστρεψφάµενος, xaX ἄλλα ὃξ 
πλεΐστα τῶν ἐθνὼν θέμενος ἑαυτῷ ὑποχείρια, (i-o 
εἰ τοὺς Máboug ἀσθενώσειε, πάντων γε τῶν τἑριξ 
ῥᾶον κρατήσειν. Ταῦτα δὲ διανοηθεὶς, τοὺς το ὑφ' 
ἑαυτὸυ ἠτ.έαανεν ἔτεμγε δὲ καὶ πρὸς Kpeisw 








211 


ANAALIUM LIB. 111. £7 


tv βασιλέα Λ.δῦν, καὶ πρὸς ἄμφω τοὺς Φούγας, À esse vellent. Nam eain gontem: potentom esso : et 


πρὸς Παφλαχόνας τὸ καὶ ᾿νδοὺς, xai πρὸς Κἄρας 
καὶ Κίλικας, ἀἱτὼῶν συμμαχέσειν αὐτῷ χατὰ Μήδων 
ὡρμημένῳ, ὡς xal αὐτοῖς τοῦ πολίμου συµγέροντο;. 
δυνατὸν εἵναι τὸ ἕθνος λέγων , ἐπιγαμίαν τε πρὸς 
Πέρσας πεποιηµένον, xal thv παρ) ἐχείνων προσκτή- 
οασθαι ἀρωγῆν, καὶ θάτερον συγχροτεῖσθαι παρὰ 
0214002. "Ώστε εἰ uf τις αὐτοὺς φθάσας ἀπθενώ- 
σει, ἐκάστῳ τῶν ἔθνῶν ἐπιόντας χρατήσειν αὐτῶν. 
"O μὲν οὖν τοιούτους λόγους πρὸς ἕχαστον τῶν ἐθνῶν 
διεπέµπετο ' τῶν δὲ τὰ μὲν τοῖς λόγοις τούτοις πα- 
ρᾶχινούμενα, τὰ Ck xol χρήµασι δώροις ἀναπειθό- 
μενα, ἔνια δὲ χαὶ φόδῳ τοῦ ᾿Ασσυρίου κρατούµενα, 
συμμαχήσει» χατέθεντο. Κυαξάρης δὲ ταῦτα μαθὼν, 
αὐτός τε ππρεαχευ ἄζετο, xal εἰς Πέρσας. ἀπέστειλε 
πρός τε xb χοινὸν, xal πρὸς τὸν σφῶν βασιλέα Καμ- 
θὗσην, συμμαχίαν αἰτῶν, xal «bv Κῦρον τὸν ἁδελ- 
φιδοῦν ἄρχοντα τῶν συμμάχων ἑλεύσεσθαι ἀξιῶν * 
ἤδη γὰρ ἓν τοῖς τελείοις ἠρίθμητο. Συμμµαχήσειν 
οὖν τῶν Περσῶν καταβεµένω», οἱ γεραῖτεροι ἄρχοντα 
τὸν Κῦρον αἱροῦνται τῆς el; Μήδους ατρατιᾶς, xal 
τρισµυρίους αὐτῷ ἔδοσαν πελταστὰς καὶ τοξότας 
ΝΑ αὐφενδονήτας. Ὡς οὖν Ἱρέθη τῷ πατρὶ 
συνταξάµενος, ἀπῆει πρὸς Ἀήδου σὺν τῷ 
στρατεύματι. Ἐπεὶ ὃξ ἀφίχετο (οὔὕπω δὲ παρ- 
η» 4 Ἱλσσύοιος) ἀσχεῖν ἑπέταττε τοῖς ἑαυτοῦ 
τὰ πολέµια. "Ev τούτοις 5$ παρὰ Κυαξάρου fjx:v 
ἄγγελος, λέγων, ὅτι, Ἰ,δῶν παρῄει πρεσδεία, xai 
διῖ πα ρεῖναι xal σε, φέρω δὲ σοι xal στολὴν τὴν 
χαλλίστην * βούλεται γάρ σα προσάγειν ἑατολισμέ- 
vov λαμτρότατα, Uv οὕτω τοῖς Ἰνδοῖς ὀφθείης. Ὡς 
à* Ἀφίχετο ἐπὶ τὰς Κυαξάρου θύρας μετὰ τῆς στρα- 
τιᾶς, xai Περσικῶς ἑσταλμένος εἰσῇει πρὸς αὐτὰν, 
Σχθέσθη ἐχεῖνος τῇ λι-ότηθι (01) τῆς στολῆς. Κλη- 
O£vzeg δὲ οἱ Ἰνδοὶ εἴπον, ἑστάλθαι παρὰ τοῦ σφετέ- 
ρου Δασιλέως, ἐρωτῶντος, £C οὗ ὁ πόλεμος εἴη Μί- 
δεις τε xaY τῷ ᾿Ασσυρίῳ; Τὰ αὐτὰ δὲ πυθέσθαι xà- 
y.zivou, xat ἀμφοτέροις εἰπεῖν, ὅτι ὁ Ἰνδῶν βασιλεὺς 
τὸ δίναιον σχεφἀµενος, μετὰ τοῦ ἠδιχημένου ἔσεται. 
Πρὸς ταῦτα ὁ Κυαξάρης ἔφη ' Ἡμεῖς μὲν ἀδιχοῦ- 
μεν οὐδὲν τὸν ᾽Ασσύριον  ἐκείνου δὲ ὃ τι λέχεε, 
απυνζῦσνέσθο. 'O δὲ Κὺύρος εἶπεν' Εἰ παρ ἡμῶν 
ἀδιχεῖσθαί «ησιν à ᾽Ασσύριος, à Ινδοὶ, αὐτὸν 
αἱρούμεθα δικαστὴν τὸν βασιλέα ὑμῶν. Oi μὲν 
£5, ταττα ἀχούσαντες, ὥχοντο. 'O δὲ Κῦρος, μὴ θέλων 
ὅπραχτον χαθῃσθαι την ἑαυτοῦ στρατιάν, τῷ Κνα- 
Ext) ρισίν "Erayyoc µέμνημαί σου áxovcac, 


ὡς ὁ Αρμένιος οὔτε στράτευμα πέμπει σοι, οὔτε 


τὸν δασμὸὲν δίδωσι. τὰς συγθήκας ἠθετηχώς. El 
εὖ» Βού-ει, πέμγ'ον ἐμὲ, ἱππέας qoc µετρίους 
προσθέµεγος * xal οἶιαι σὺν τοῖς θεοῖς ὡς καὶ 
τὸ στράτευμα πέμψει, καὶ ἁποδοίη καὶ τὸν Óa- 
σμµόν. Ὡς δὲ ἐφηχεν ὁ Κυαξάρτς, ὑποσχόμενος ὅτε 
«ol; ὅροις πλησιάσει της Αρμενίας, πέμφειν αὐτῷ 
τοὺς ἱππέας, ἀπῄῇει ὁ Κὔρος ὡς πρὸς θήραν ἑξιών. 
Καὶ γὰρ εἰώθει 0npdv µέσον τῶν ὁρίων ἀμφοῖν, 


aflinitate cuin Persis juncta, illorum queque vireg 
ascivisse, οἱ utramque ab altera. firinari. Ac. nisi. 
mature vires eorum premerenBiur, ordine ^mues 
centes. oppressuros. llle igitur hujusmodi! sermo: 
nibus, passim jactandis, quosdam verbis, nonnul- 
los muneribus, quosdam etiam metu sui adduxit, 
ut auxilia pollicerentur. Cyaxares eo motu cognito, 
el ipse sese parat, et missis ad commune el regem 
Persorum Cambysem legatis, auxilia petit, et Cy- 
rum eororis filium auxiliorum ducem : nam in qlas- 
sem virorum jaur transierat. Persis bell societafeun 
pollieitis, seniores Cyrum expeditionis Medica du - 
cem creant, triginta millibus scutatorum, sagitta- 
riorum eL funditorum delectis. Creatus imperator, 
re cum patre communicata, ad Medos abit cum 
exercitu. Quo cum ante Assyriorum adventum pet- 
venisset, bellicas exercitationes 1469) suis tuilittbus 
imperat. Interea a Cyaxare accersiiur, ut Indice 
legationi audiendz adesset, missa veste pulcher. 
rima, ut summo in splendore ab Indis couspicere- 
tur, Cum autem Cyrus ad januam Cyaxaris habita 
Persico venissel, segre tulit ille vestis tenuitatem. 
Indi vocati referunt, se a suo rege missosesse, ul - 
cognoscerent, qu: causa belli esset. inter Medos 
et Assyrium : ealemque ex illo etiam perconlaren- 
tur, et utrisque dicerent, regem Indorum, xquitate 
cognita, iis fore adjulorem, qui injuriis adliceren- 
tur. Ad hzec respondit Cyaxares, se quidem nullam 


C Assyrio facere injuriam : quid autem ille dicat, id 


eis ex ipso esse cognoscendu:s. Cyrus item : S 
quam, inquit, Indi, Assyrius injuriam sibi α nobis 
esse ortam queritur, ipsum regem vesirum judicem 
sumimus. His legati auditis, abierunt. Cyrus vero, 
ne suus exercitus desideret otiosus, Cyaxari ait : 
Memini me nuper ex te audivisse, Armenium neque míi- 
lites, neque tributa tibi mittere, pactis violatis. Quod si 
vis, mediocrem equitum numerum mihi adjungito : 
effecturum enim confido, adjutore Deo, ut et copias et 
tributa tibi mittat. Assenso Cyaxare, pollicitoquo, ubi 
ad Armeniz fines accessisset se illi equites missu- 
rum, Cyrus proficiscitur, quasi venatum exiret : 
nam venari consueverat intra fines amborum, Me- 
dorum, inquam, et Armeniorum. Inter venandum 
igitur montes Armeniz conscendit, et paulatim 
ulterius progreditur. Quo Cyaxares cognito, equites 
illi mittit. Quibus acceptis, tribunos convocat, ar. 
canum profert : se adesse, propter Armenii iuiqui- 
tatem, qui dataia Cyaxari fidein violet. Ghrysanta: 
mandat, ut semisee Persarum accepto, Armenis 
montes occupet : et caveat, ne cegnoscatur, exer- 
citum jn eis versari, sed quosdam promittat οἱ nu- 
mero et habitu preedonibus similes : ut si qui forte 
in illos inciderint, latrones esse existiment. lia 
Chrysantas montes conscendit. Cyrus legatis ad 
Armenium missis, imperat, ut quamprimunt et. tri- 


Vari? lectiones et note. 


(99) Tij .1ύτητι, Col. Colb. φανλότττι 


3^ JOANNIS ZONARJE 280 

ta et milites adducat, ipse instructo exercitu Α τῶν τε Μίδων φημὶ xal τῶν ᾽Αρμενίων. Καὶ ἀπελ- 
proflciscitar. Armenius his auditis perculsus, et 
copias contrahit, et üxores ac filium juniorem cum 
pecuniis in montes mittit : neque enim regiam 
habebat munitam Qui cum in eos incidissent, 
150 qi illie in insidiis erant, capiuntur uxores 


θὼν &0fpa, xai ἐπέδαινε τῶν ὁρῶν τῆς Αρμενίας 
ἐπὶ τὸ πρόσω χωρῶν ἠρέμα. Ὡς δ᾽ ᾖσθετο ταῦτα ὁ 
Κυαξάρης. ἀπέστειλεν αὐτῷ τοὺς Umm. Ἐλθόν- 
των 8" ἑχείνω», συγχαλέσας τους ταξιάρχας, ἓς- 
έφηνε τὸ ἁπόῤῥττον, xal ἥχειν ἔφη διὰ «bv Ἁρμέ- 
regix, fllius et filize, ipse quoque animo zstuans, νιον ἀγνωμονήσαντα πρὸς τὸν Κυαξάρην. Καὶ τῷ 
vro se dedit. μὲν Χρυσάντα ἑνετέλλετο τοὺς ἡμίσεις λαθεῖν τῶν 
Περσῶν, χαὶ εἰς τὰ ὄρη τῶν Αρμενίων γένεσθαι, φυλάττεσθαί τε uh γνωσθῖναι ὅτι στράτευμα εἴη 
ἐν τούτοις. ἀλλά τινας προπέµπειν λῃσταῖς ἑοιχότας, xal «b πληθος χαὶ τὰς στολάς: ὥς τε εἶ τινες τού- 
τοις ἴσως ἐντύχοιεν, χλῶπας νοµίζειν εἶναι. Καὶ ὁ μὲν Ἀρυσάντας μετὰ τῶν Περεῶν ἐπὶ τὰ ὄρη ἑχώ” 
pz. Ὁ δὲ Κῦρος πέµφας πρὸς τὸν ᾽Αρμένιον, ἐχέλευεν ὡς τάχιστα οἵσειν xal τὸν δασμὸν χα) τὸ στρά- 
τευµα, xal αὐτὸς ἁτῄει συντεταγµένο-. Ὡς ὃ Ίχουσε ταῦτα ὁ ᾿Αρμένιος, ἐξεπλάγη, xai ἔπεμπε 
μὲν ἀθροίζων τὴ» ἑαυτοῦ στρατιὰν, ἔπεμπε δὲ xal τὰς Ὑγυναῖκας, τόν τε νεώτερον υἱὸν, xat τὰ χρήματα 
εἰς τὰ ὄρη᾽ οὐ Υὰρ τεῖχο: τῇ σφῶν κατοικίᾳ Περιεθέθλητο. Ἐπεὶ δὲ οἱ πρὸς τὰ ὄρη πεµφθέντες ἓν- 
έπεσον τοῖς Excel ἐφεδρεύηυσι, xata? τε Yuvalxeg xol ὁ υἱὸς τοῦ Αρμενίου, xal αἱ θνγατέρες 


ἑάλωσαν, ἀπορῶν αὑτὸς, xaX ἑαυτὸν τῷ Κύρῳ παρέδωχεν. 


XVII. [nterea natu major etiam Armenii filius B 


Tigranes qui, peregre abfuerat, et aliquando in 
venatione cum Cyro fuerat, reversus, cognito suo- 
rum casu, statim sine ulla cunctatione Cyrum con- 
venit : cumque patrein et matrem et sorores, uxo- 
remque suam captivas vidisset, lacrymat. Cui Cy- 
rus : Tempestive, inquit, ades : longoque sermone 
cum Armenio habito, ejusque perfidia convieta, 
tandem dieere jubet, quantas habeat copias, quan- 
tum item pecunia? Cum ille responderet, equitum 
octo peditum quadraginta millia : pecuniz, siad 
argenti rationem  computaretur, ultra tria. millia 
talentum ; ibi Cyrus, exercitus semissem secum 
mitti jubet : de pecunia, pro quinquaginta talentis 
annui tributi, duplum Cyaxari mitti, et sibi tan- 
tumdem mutuo dari. His dictis, uxorem et liberos 
Armenio donat : Tigrani item conjugem suam red- 
dit. recens nuptam, et oinnes dimittit. Inter Chal- 
dieos porro et Armenios, it inler vicinos solet, 
assiduz contentiones et pugna erant : quibus iuter 
se reconciliatis, Cyrus recedit, ac milites ab Ar- 
menio acceptos ad Cyaxarem mittit : et in Mediam 
reversus, pecuniaque inter tribunos distributa, 
cum Cyaxare impressionem in agrum hostilem fa- 
vit, castrisque positis, magna pr:da potitur. Ut 
autem Assyrios etiam accedere cognoverunt, in- 
strueta acie progressi, intervallo parasangz ab ho- 
stibns castra metantur. Postridie Cyrus suos milites 
eductos ordinat, Cyaxares cum Medis alterum cornu 
occupat. Ex adversoiídem et Assyrii cum suis foedera- 
tis faciunt. Persz intersese cohortati, ipseque Cyrus, 
cursu feruntur in hostes. At illi, vitato illorum im- 
peta, ad munitiones se recipiunt. Instant Pers», et 
dum, a]ii alios urgent, multos sternunt : eteos etiam 
qui in fossas inciderant, saltu. consecuti cedunt. 
Medorum item equites, hostium equites invadunt : 
cedunt illi, fii fuga et equerum et virornm, et 
utrorumque czedes Qu:e cum Assyriorum οἱ fede- 


17’. Ἐν τούτοις δὲ 6 πρεσθύτερος τοῦ ᾽Αρμενίου 
παῖς Τιγράνης ἁπόδημος ὧν, προσῄε, ὃς ποτε σύνθη- 
pos τῷ Kópro ἐγένετο, xal γνοὺς τὰ συµθάντα, ci- 
θὺς ὡς εἶχε πρὸς τὸν Κῦρον ἀπῄει' xal ἰδὼν τόν «s 
πατέρα, καὶ τὴν µητἑρα, xal τὰς ἀδελφὰς, xal τὴν 
ἑαυτοῦ γυναῖκα αἰχμαλώτους, ἑδἀχρυσεν. 'O δὲ Κὺῦ- 
po;, Εἰς καιρὸν ἥχεις, ἔφη. Καὶ πολιὰ τῷ ἊἌρμε- 
vity δ.αλεχθεὶς, xal ἁδιχοῦντα ἑλέγξας, τέλος ἔφη ᾽ 
Λένε pot, πόση σοι δὐναμίς ἐστι, πόσα δὲ χρήματα; 
τοῦ δὲ εἰπόντος, Ux nct, μὲν ὀκταχισχιλίους εἶναι, πᾶ- 
ζῶν δὲ µυριάδας τέσσαρας, χρήματα δὲ εἰς ἀργί- 
prov λογισθέντα πλείω τρισχιλίων ταλάντων’ ὁ Ko- 
pos, Tf; μὲν στρατιᾶς, ἔφη, τοὺς ἡμίσεις uo: 
σύμπεμψον τῶν δὲ χρημάτων ἀντὶ μὲν τῶν πεντή- 
κοντα ταλάντων τοῦ ἑτησίου δασμοῦ, διπλάσια 
Κυαξάρῃ ἀπόδος * ἐμοί δ', ἔφη, ἄλλα ἑχατὸν (92) 
δάνεισον, Καὶ ταῦτα εἰπὼν, τήν τε γυναῖχα τῷ "Ap- 
µενίῳ, xal τοὺς παΐδας δῶρον ἔδωχε, xal τῷ T:- 
χράνη τὴν οἰχείαν veoyágup, ὄντι, xal ἀφῆχε πάντας. 
Ἁρμενίοις δὲ καὶ Χαλδαίοις ὁμοροῦσ, διαφοραὶ 
σαν ἀεὶ καὶ µάχαι. Τούτους 0 ἀλλήλοιςὁ Kop 
χατήλλαξε, xal οὕτως ἀπήῄει ' xai τὸ μὲν στράτευµα, 
ὃ £x τοῦ ᾽Αρμενίου ἔλαθεν, ἔπεμψε πρὸς Κναξάρη»ν. 
Ἐπεὶ δ' ἀφίχετο εἰς Μήδους, µετέδωχε τῶν χρηµά- 
των τοῖς αὐτοῦ ταξιάρχαις. Εἶτα αὖν τῷ Κυωαξάρη 
ἐνέδαλεν εἰς τὴν πολεµίαν, καὶ ἑστρατοπεδεύσαντο, 
καὶ λείαν πολλὴν ἐχεῖθεν συνἠγαγον. Ὡς δὃξ προσ: 
(όντας καὶ τοὺς ᾿Ασσυρίους ἐπύθοντο, συντεταγµέ- 
νοι προσῄεσαν, χαὶ ἑστρατοπεδεύσαντο, ἀλλήλων 


D παρασάγγην ἀπέχοντες. Ti δ' ὑστεραίᾳ ἐξαγαγὼν 


6 Κῦρος τὸ ἑαυτοῦ στράτευμα, παρετάκατο, χαὶ xal 
ἕτερον χἑρας σὺν τοῖς Μήδοις ὁ Κυαξάρης, ἑτέρω- 
θεν δ οἱ Ασσύριοι χαὶ ol συμμαχοῦντες αὗτοῖς. 
Καὶ παραθήξαντες ἀλλίλους οἱ Πέρσαι, ὁμόοε δρόμῳ 


"ἐφέροντο, xal ὁ Κ Όρος αὐτός. Οἵ γε μὴν πολέμιοι 


ojx Év' ἔμενον, ἀλλ᾽ ἔφευγον cl; τὸ ἔρυμα. Καὶ οἱ 
Πέρσαι αὑτοῖς ἐφ.πόμενοι, ὠθονμένων αὐτῶν, πολ- 
λοὺς χατεστρώννυσαν, τοὺς δὲ εἰς τάφρους ἑμπί- 


Varie lectiones et nota. 
92) "Epol &' Eqn á.L1a ἑκατόν. Vicnnensis cod, addit, δάνεισον, et est in. Xenophonte, umpo haee 


Gescripta sunt. W. 


231 


ANNALIUM LIP. 11. 93? 


πτοντας ἐπεισπηδῶντες ἐφόνευον * xal οἱ τῶν Μήδων Α ratorum uxores viderent, exclamant, etconsternatze 


Cb ἱππεῖς εἰς τοὺς τῶν πολεμίιων ἱππέας fiAaovov. 
0: &' ὀνέχλινον, ἔνθα δὴ xai ἵππων διωγμὸς ἦν xoi 
ἀνδρῶν, xai φόνος ἐξ ἀμφοτέρων. Ἰδοῦσαι δὲ αἱ γυ- 
ναῖκες τῶν ᾿Ασσυρίων xal τῶν συµµάχων ταῦτα, 
ἀνέχραγον, χαὶ ἔθεον ἐκπεπληγμέναι, xal τοὺς πἐ- 
πλους περιρηγνύμεναι xat δρυπτόµεναι, ἰχέτευον 
πάντας ἀμῦναι xal αὐταῖς, xal τέχνοις, xal aola 
αὑτοῖς. "Ev0a δὴ καὶ οἱ βασιλεῖς αὐτοὶ σὺν τοῖς πι- 
στοτάτοις στάντες ἐπὶ τὰς εἰσόδους ἐμάχοντο, xal 
τοῖς ἄλλοις παρεχελεύοντο. Δείσας δ' à Küpec, μὴ 
ὀλίγοι ὄντες εἰ βιάσαιντο el; τὸ χαράχωµα εἰσελθεῖν, 
ὑπὸ πολλῶν σφαλεῖεν, παρηγγύησεν ὑπὸ πόδα ἀν- 
άγειν ἔξω βελῶν. Καὶ ταχὺ τὸ χεχελευσµένον ἐποίη- 
σαν. Elv' ἀπήγαγε τοὺς οἰχείους, ὅσον ἑἐδόχει xa- 
4G$ ἔχειν, xal ἑστρατοπεδεύσατο. Οἱ δ) Ασσύριοι 
χαὶ τεθνηχότος τοῦ ἄρχοντος, xal σχεδὸν σὺν αὐτῷ 
τῶν βελτίστων, ἨἸθύμουν. “Ορῶντες δὲ ταῦτα D τε 
Kpolao; χαὶ οἱ ἄλλοι σέµµαχοι σφῶν, πάντες ἤλγουν. 
Ἔντεῦθεν ἐχλείπουσι τὸ στρατόπεδον, χαὶ ἀπέρχον- 
ται τῆς νυχτές. Ὡς δὲ μεθ) ἡμέραν ἔρημον ἑφάνη 
τὸ τῶν πολεµίων yapáxupa, διαθδιδάζει τοὺς Πέρσα;: 
6 Κῦρος πρώτους. εἶτα καὶ οἱ ἀμφὶ Κυαξάρην δι- 
έδαινον. Ti μὲν οὖν Κόρῳ διώκειν τοὺς πολεµίους 
ἑδόχει, τῷ δὲ ve Κυαξάρῃ τοὐνανττον ἅπαν ἣν αἱ- 
pexóv. Καὶ ὁ Κῦρος, Abc δή pot τῶν Μήδων, ἔφη, 
τινὰς συµμπορευοµένυυς uot, ὀχείνους δη, ὅσοι pet 
ἐθελονταὶ συνέφεσθαι προθυµήσονται. Καὶ ὁ Κυαξά- 
pne ἐφῆχε, χαὶ τὸν ἀγγελοῦντα ταῦτα τοῖς Μήδοις, 


181 currunt, et vestes lacerantes plangentesque , 
viros obtestantur, ut semelipaos, ut uxores, ut 
liberos defendant. Ibi reges cum fidissimis aditu 
castrorum occupato, pugnam et ipsi cient, et 
ceteros eohortantur. Veritus igitur Cyrus, ne si vi 
penetrarent in hostile vallum, pauci a multis cir- 
cumvenirentur, signum receptui dat, ut milites 
paulatim extra teli jactum recederont : quod cum 
celeriter fecissent, 81106 tantum abducit, quantum 
rectum esso videbatur, et castra locat. Assyrii 
vero, cum et imperator οἱ fortissimus quisque 
cecidisset, animis angi, Cressus et alii federati 
dolere, castrisque toctu desertis, discedere. Mane 
cum viderent vallum hostium esse vacuum, Cyrus 
Persas primos traducit, Cyaxaris copiis sequenti- 
bus : cumque persequi hostes consultum putaret, 
Cyaxares autem quidvis mallet : petit ut Medos, 
qui sponte sequi vellent, sibi traderet. Annuit 
Cyaxares, οἱ praeconem cum Cyro mittit, qui 
Medis ea nuntiet. Interea nuntii ab Hyrcanis ve- 
niunt : Assyriorum hi vicini sunt, gens ob pauci- 
tatem subjecta Assyriis, qui ita eis utebantur, ut 
nec in laboribus, nec in periculis cis parcerent. 
Tum autem agmen claudere jussi erant, equites 
circiter mille, ut si quid a tergo periculi esset, id 
jn eos primos verteretur. Hi igitur zrumnis suis 
consideratis, legatos ad Cyrum mittunt, qui dice- 
rent Assyrios sibi jure invisos esse : si vellet, se 


τῷ Κύρῳ συνέπεµφεν. Ἐν τοσούτῳ δὲ ἄγγελοι ix τῶν C duces fore et adjutores ad eos persequendos. 


Ὑρχανίων ἀφίχοντο. Οἱ δ᾽ "Ypxávtot ὅμοροι τῶν 
Ἀπσυρίων εἰσὶν, ἔθνος οὐ πολὺ, διὸ xal σαν τῶν 
Ασσυρίων ὑπήχοοι΄ ἐχρῶντο δ᾽ αὐτοῖς oUv' ἐν mó- 
θες, οὔτ kv χινδύνοις αὐτῶν φειδόµενοι, Καὶ τότε 
δὲ οὐραγεῖν ἑτετάχατο, ἰππεῖς ὄντες ὡς χίλιοι, ὅπως 
el τι ὄπισθεν εἴη δεινὸν, ἐχείνοι; τοῦτ) ἑνσχίψειε 
πρὸ αὐτῶν. Οἱ δὲ ofa πάσχουσιν ἑννοούμενοι, ἔπεμ- 
φαν ἀγγέλους πρὸς Κῦρον, ἑροῦντας, ὡς µισοῖντο 
διχαίως παρ) αὐτῶν οἱ Ασσύριοι" χαὶ εἰ βούλοιτο 
ἰέναι ἐπ᾿ αὐτοὺς, χαὶ σφεῖς ἔσοιντο σύμμαχοι, xat 
Ἀγήῆσοιντο. Ὁ δὲ ἤρετο, εἰ χαταλήφοιτο αὐτούς * xal 
οἱ Ὑρχάνιοι εἶπον, ὅτι x&v αΌριον ἕωθεν πορεύο:ντο 
εὔπωνοι, χαταλήψφοιντο σφᾶς. Καὶ ὁ ΚΌρος πίστεις 
ἥτει, ὡς ἀλτθεύοιεν. Οἱ δὲ ὁμήρους χατέθεντο παρα- 
σχεῖν, εἰ xal αὐτὸς αὑὐτοῖς δεξιἀὰν δοίη, χαὶ πιστὰ 
θεῶ» ποιῄσαιτο. Καὶ ὁ μὲν Κῦρος δίδωσιν αὐτοῖς 
πιστὰ, 5 μὴν ἐὰν ἃ λέγουσιν ἐμπεδώσωσιν, ὡς ol- 
iot, καὶ πιστ.ῖς χρῆσθαι αὐτοῖς, xal µήτε Περσῶν 
µέτε Μήδων μεῖον ἔχειν τι xa p! αὑτῷ. Ἐπὶ τούτοις 
ὁ Κῦρος ἔτι φάους ὄντος keys τὸ στράτευμα, xal 
6 Τιγράνης μετὰ τῶν Αρμενίων συνῆν, xal τοὺς 
'Ὑρχανίους δὲ περιµένειν ἐχέλευσεν, ἵν ἅμα ἴοιεν. 
Τῶν δὲ Μήδων σχεδὸν ἅπαντες συνεξῄεσαν τῷ Κύρῳ. 


Cyrus rogat an eos adipisci possit? Respondent 
Πγτοαπί, si vel postridie mane cum expeditis 
copiis proficiscatur, assecuturum illos. Tum Cyrus 
petit firmari sibi fldem ab eis : pollicentur illi se 
obsides daturos, si vicissim dexterss daret, et 
sacramento firmarel fidem. Annuit Cyrus : quod 
si re praestarent, qui verbis profilerentur, se eis 
pro fidis amicis usurum : neque deteriore loco 
futuros, quam Persas aut Medos. His actis, cum 
adhuc luceret, educit exercitum, Tigrane cum Ar- 
meniis comitante : et Hyrcanos etiam exspectare 
jubet, ut una. irent. Medi vero fere omnes Cyrum 
sequebantur. Jubet igitur Hyrcanos precedere, 
multoque itinere confecto, eorum exercitui appro 
pinquat : de quo 152 a legatis adinonitus, jabet, 
si amici sint, citra inoram occurrere sublatis dex- 
teris. Faeiunt illi, ut jussi erant : quos Cyrus 
benigne acceptos, dicere sibi jubet, quantum ab- 
sint hostium duces et universe copix. Cum res- 
ponderent, paulo plus parasanga, jubet . ducere, 
ipse cum Persis in medio proficiscitur, alis equitum 
utrinque adjunctis. Cum diluxisset,hostes re cognita, 
partim fugere, partim sine pugna czedi. 


᾿Βγεῖσθαι οὖν τοὺς ᾿χρχανίους bxésus* καὶ πο)λὴν ὁδὸν διανύσας, πλησίον γίνετα. τοῦ τῶν 'Ypra- 
νίων στρατεύματος. Καὶ οἱ ἄγγελοι τοῦτο τὸν Κὕρων ἑδίδασχκον, xal ὃς ἐχέλευσεν, εἰ φίλοι αἰσὶν 9; 
τάχιστα ὑπαντᾶν τὰς δεξιὰς ἀνατείναντας. Καὶ οἱ Ὑρχάνιοι ταῦτα ἐνωτισάμενοι, παρῆσαν εὐθὺς. τὰς 
δεξιὰς, ὥσπερ εἴρητο, ἀνατείνοντες. Δεξιοσάμενος δὲ αὐτοὺ;, E!naté pot, qnoi, πόσον ἀπέχει ἑνθένδε, 
ἔνθα αἱ ἀρχαὶ τῶν πολεμίων lot, xai τὸ ἀθρόον αὐτῶνς o! δ ἔφασαν, ὀλίγῳ πλέον 1j παρασάγγην. 
Ἠγεῖσθα: οὖν τοὺς "Ypxaviou; ἑπέταττε' xai αἱ μὲν ἠγοῦντο ' αὐτὸς δὲ σὺν τοῖς Πέρσαις τὸ μέσον 


293 JOANNIS ZONARA. 964 
ἔχιον ἑπορεύετο, sab; δὲ [----εἷς ἑκατέρωθεν ὕταξεν. Ἔπεὶ δὲ φσος ἐγένετο, καὶ ἔγνων τὰ δρώμενα οἱ 
za gsm, οὐδεὶς ἐμάχστο, ἆλλ οἱ μὲν ἔφευγον, οἱ ck xaX ἁμαχει ἀπώλλυ, τι. 

XVML Cres antem, [άστατη rez, mulesesA ΙΕ’. Κραΐσας δὲ, ὁ Λοζὰν βασιλεὺς, τὰς γυναῖχας 
eum curribus necis ablegarat, w& in frigere pro&- οὖν ταῖς ἁρμαμάξαις νυκτὸς πράπεμύον, ὡς ῥᾷον 
ciscerealur (zstas emim erat), et ipse cumr eqniti- — xatà «ὖχος wmopesotrzo, θέρος γὰρ fjv), xai αὐτὸς 
bus sequebatur. idem et BWelespontiaez Phrygiae τοὺς ἱππαῖς Eyes ἐγηχολούθει, καὶ τὸν τὶς παρ 
decem (ecisse memorant. Quos cum ii qui foge- — '"EsAfjaxovcov &pyovx& Φρυγίας τὰ αὐτὰ cursa 
raat, asseculi, quo loco wes esset, decuissent, οἳ «φασίν. Ὡς δ' οἱ φεύγοντες ἀὐτοὺς κχατελάμθανον, 
ipsi fugere incipinnt. Hgscani autem Gappadocum — xa: τὸ γινόµενον ἔγνων, ἔφευγον xal αὐτοί᾽ τὸν δὲ 
regem inipropiaquo adhuc deprehensum occidunt. τῶν Καππαδοχῶν βατιλέα ἐγγὺὰς ὅντα ἔτι, naxaxai- 
Ac esteri quidem persequemdis bostibus istemti νουσιν ol. "Y pxávtot* xat οἱ μὲν ἄλλοι ἑδίωχον. Ὁ 
erant. Cyrus autom suos casira cireumvebi jubet, δὲ Κῦρος τοὺς οὖν αὐτῷ περ«ελαύνειν- ἐκέλενε τὸ 
ei qui armati egrederentor, occidere, qui intra στρατύπεδον, χαὶ αχτείνειν μὲν τοὺς ὀξιάνιας σὺν 
monitiones erant, ut arma in unum conferrent, et ὅπλοις, τοῖς Gk µένουσι ἐχήρυφεν ἀποφέρειν τὰ ὅτλα 
equos ad tabernacu!a reliuquerent , per praecones συνύεδεµένα, τοῦ; S ἵππους ἓπὶ ταῖς exnval; xa- 
edicit : qui- secus fecerit, espitale fore. lteque ᾖταλείπειν ^ τὸν CL μὴ οὕτω ποιοῦντα, τῆς χεφαλῆς 
arma sbjiciont. Κα in unum acervum congesta, ατερεΐῖσθαι. Ol μὲν δὴ τὰ ὅπλα ἔχαντες ἑῥῥέπτον 
quibus id negotii datum eraL, oremant. Deinde B ἀποφέροντες εἰς ἓν χωρίον, καὶ ταῦτα οἱ τεταγµέ- 
recordatos Cyrus, se neque cibaria neque vo: χατέχαιον. 'O 5b Κῦρος ἐἑννολσας ὡς ἆλθον οὔτε 
potum attulisse, omnes tentoriorum curatoros Ἂαἴτα οὔτε ποτὰ ἔχοντες, ixf puts col; τῶν σχηνῖν 
eonsocat, ei in omnibus tabernaculis duplum — &z:tpósouc παρεῖναι πάντας, xal ὡς ταρῆναν, "Avt- 
ejus quod dominis , eorumque servidis para- τε, à ἆ.δρες, ἔφη, δ.πλάσια dv ἑχάστῃ σχηνῇ οἵτε 
rint, instruere jubet. Dum illi jussa exsequun- παρασχενάσατε, ?) τοῖς 2εσπόταις χαὶ τοῖς οἰχέτοις 
tur, Medi qui longius excurrerant, alii currus αὐτῶν καθ ἡμέραν ἐποιεῖτε, Καὶ οἱ μὲν ὡς πορηγ- 
commeaiu- plenes adducunt, alii carpenta, in. φαἱ- Ὑέλθησαν, ἔἕπραττον. Τῶν 0k Μήδων τινες οἱ μὲν 
bus leetissime femine erant : iisque Cyro osten-— ápáZac προωρµηµένας χαταλαθόνσες, xal ἀποστρέ- 
sis, ad pradam redeunt. Mordebatea res Cyruu: Ψφαντες μεατὰς ὧν δεῖται στρατιὰ, προσήλαυνον΄ οἱ 
et ipse sibi iratus, Lribusnos convocat, suadet utet δὲ xai ἁρμαμάξας γνναιχῶν τῶν- βελείστων προ- 
ipsi equitatum instituant, quo equites persequi οἱ fjy90w.x;l ἐπιδειχνύντες Κύρῳ & fov, πάλιν àz- 
fugientes capere possint. Assensere czeteri. Interea. — fjauvoy. 'O δὲ Kopoz ἐπὶ τούτοις ἐδάκνετο, 321 χὰς- 
Myreani et Medi, cum jam. ultra meridiem esset, εµέαφετο ἑαυτοῦ' xal συγχαλέσας tous ταξιάρχα:. 
capüves et viros ei equos adducunt. Caplivas ᾳ συνεδούλευςν ἱσπικὸν xal τοὺς Πέρσας xtísacüm, 
jubet, relictis equis, domum reverti, agrus coiere, ἵνα τοὐτῳ΄τοὺς lxzóvac διώκοιεν , χαὶ τοὺς gso[o- 
ades suas tenerc, et suis uxoribus liberisque frui, τας χαταλαμθάνοιεν, xat οἱ ἄλλοι συνῄνεσαν. "Ri, 
ac idem nuntiare cxteris. Unum duntaxat eisfore — ^' ὑπερμεσούσης ἡμέρας, προσέλαυνον ol lati; οἱ 
Bevum, qued nom idem: imnperaturus essot qui — Mjoot xalol Ὑρχάνιοι, ἵππους τε ἄγοντες aiypa- 
prius, cziera futura 1948 cadem esse omnia. Hli λώτους xal ἄνδρας. Τοῖς. μὲν. οὖν. αἰχμαλώτοις àv- 
adoreto. rege, discedunt. Cyrus autem, Medis οἱ δράσιν, "Απιτε, εἶπε, τὴν τε χώραν ὑμῶν ἑργοςί- 
Armeniis: (σπα, inquit, tempus est, eaque parata, Ἀενοι, καὶ τὰς οἰχίας οἰχοῦντες, xal γυναιξὶ ταῖς 
viri optimi, μὲ licuit. Vos autem, Hyrcani, deducite ὑμετέραις συνοικοῦντες, xal παίδων τῶν ὑμετέρων 
eos.in tabernacula, principes in. marima, cateros ἁπολαύοντες, χαὶ τοῖς ἄλλοις δὲ διαγγέλλετε ταῦτα. 
preut.rectum. vobis sidebitur. Canatote et ipsi, nam Εν Y&p τι χαινὸν ἔσται ὑμῖν, ὅτι οὐχ 6 αὐτὶς ὑμῶν 
wesira. tentoria. salva sunt , et inviolata. Dum bi ἄρεει, ὥσπερ.χκαὶ πρότερον τὰ δ ἄλλα τὰ αἲ τὰ 
juses exeequuntur, Gyrus Persarum multos mittit, ἔσται πάντα ὑμῖν. Ui. μὲν. οὖν προσκυνοῦντες, ἀπίᾳ- 
qui castra: undique servarent, ut οἱ si quis (οἱ cav * 0 δὲ Κῦρος ἔττ. Ὥρα 63, c Μήῆδοι τε καὶ 
accederet, non. lateret: ei qui intus aufugerent, Αρμένιοι, Ótixreiy* παρεσχεύωσθαι δὲ ὑμῖν 
deprebeoderentur. Postridie spolia dividi jubet D δείπνα, ὡς ἡμεῖς, ὦ BéAtio coi, ἡἠδυνάμεθα. Καὶ 
intor milites, et equos Persis dàri, utet ipsi equites ὑμεῖς δὲ ὦ Ὑρχάνισι, ἔφη, διαγάγεεε αὑτεὺς 
evaderent :.et Gyaxari ea eximi, qux ei grata esse. ἐδὶ τὰς σχηγὰς, τοὺς μὲκ ἄρχοντας ἐπὶ τὰς µε- 
scirent. Persas.suos iis fore contentos, qu:e super-  Tícrac, εοὺς δ ἀἆλίους ὡς; ἂν δοκῇ. κάλλιστα 
essent : Negme enim nos, inquit, delicote sumus — Pygur, καὶ αὐτοὶ δὲ Óseuxreits σῶαι γὰρ Dur. al 
4iucali : et. (oriasse. deridoretís nos, si quid elegans σχηναὶ, καὶ áxépator. Καὶ οἱ uà». ἐποίουν ὡς &xc- 
nobis tribueriiis, quemadmodum novi multum risus Ἅλεύαθησαν * 6 δὲ Κῦρος πολλοὺς τῶν Περσῶν &- 
materiam prabituros, ubi: equis insederimus, atque ἐπεμψε x^» τηρεϊν τὸ σερατόπεδον, (va, uf. τίς τε 
stiam in Lerram deciderimus. Vocatis tribunis, equos: ἔξωθεν  προσίαι, μὴ λάθη. χαὶ εἴ «iw τῶν ἀντὸς. àc- 
sorte zqualiter inter. eos.distribui jubet. διδράσκει, ἁλώσφιτο.. Καὶ οἱ μὲν. D£psa: obco ó:- 
«yov. Tjj 0 igne fid pax λάφυρα τοῖς ατρατιώταις διανεμηθῆναι προςέταξο, τοὺς ὃ' ἵππ.υς τοῖς Πέρσα:: 
δοθῆναι, ἵνα ἱππεῖς xai αὐτοὶ ἔσοιντη, xal τῷ Κυαξάρῃ δὲ, Εχλέξασθε, ἔφη, ὁποῖα οἴδχες χ:γαρισ1έγ} 
αὐτφ' Πέρσαις δὲ, ἔφη ' Τοῖς jut éco ὅσα ἂν περσσὰ υένηταιν ταῦτα d; κέσει. Oe yàp ἡμεῖς v 


£85 


ANNALIUM LIB, 1. 


204 


xj τεθράµµεθα, ὥς τε ἴσως ἂν καὶ καταγεἰάσητε ἡμῶν, «t ἀσεμνὸν ἡμῖν περιθαίητο" ὥσπερ 
οἵδ' ὅτι πο.ὑν ὑμῖν T£Aota παρέξοµαν, καὶ ἐπὶ τῶν ἵππων» καθήµενοι, οἶμαι δὲ καὶ ἐπὶ τῆς γῆς 
καταπ/πτοντες. Καὶ τοὺς ταδιάρχας χαλέσας, τοὺς ἵππους λαμδάνειν ἐχέλευσε, xal.» ρωσαμένου: ἔσους 


ασμβάνειν ἑχάστους. 


168. "Ev τούτῳ δὲ παρῖν Γωδρύας ᾿Ασσύριο. À — XIX. Interea Gobryas Assyriue, homo senex, 


πρεσθύτης &vho, σὺν ἰππικῇ θεραπε/ᾳ, xal τν Ku- 
pov Ἔτει θεάσασθαι. Ἠχθη οὖν πρὸς αὐτὸν, xa st- 
πεν᾽ Ὦ δέσποτα, ἑγώ εἰμι τὸ μὲν γένος ΑἈσσύ- 
ριος, ἔχωκ καὶ ταῖχος ὀχυρὸν. καὶ χώρας pz 
πο..]ῆς. "Exo δὲ καὶ ἵππον slc χι]ίαν, ἣν τῷ 
τῶν Ἀσσυρίων βασιᾶεῖ παρειχόµη», καὶ οί.ος 
ἦν ἐχείνῳ ὡς μά.]ιστα. ᾿Επεὶ 0 d. μὲν céórnxexr 
ὃρ) ὑμῶν, ὁ δὲ παῖς ὀλείνου τὴν ἁἀρχὴν ἔχει, 
ἔχθιστος ὧν ἐμοὶ, ὅτι τὸν µόνον µοι καὶ gi Aor 
zaiüa ᾠθονήσας ἀπέκεειεν, fixo πρὸς σὲ, xal 
διδωµί σοι ἑμαυτὸν δοῦλον καὶ σύµµαχοκ,, σὲ 
δὲ τιµωρὸν αἰεεῦμαι γεγέσθαι οι. ΚῦΌρος δὲ &r- 
αχρίνατο' "Hyrzesp, à Γωθρύα. ὅσα orc xal «ρο- 
φεῖς, δέχοµαί το ἱκέτηκ c5, καὶ. τῳιωρήσδι» σοι 
τοῦ παιδὸς τὸν Οόκον σὺν θεοῖς ὑπισχκοῦμαι.. 8 
6£- Εαὶ τούτοις, ἔφη, ἀληθρύων ἐγὼ, δίδωιµ 
σοε τὴν ἑμὴν xal Jau6dvo τὴν σὴν δεξιά». 
"Eze δὲ ταῦτα ἐπράχθη, ἀπιέναι. χελεύε' τὸν Γω- 
6ρύαν, ἔχοντα xal τὰ ὅπλα: χαὶ ὁ μὲν ἀπῄει. Ol 
δὲ Mr παρῆσαν ἑξηρηχότες Κύρῳ vhv καλλίστην 
σχηνὴν, xai τὴν Σουσίδα γυναῖκα, fj καλλίστη λέ- 
γεται kv τῇ ᾿Ααίᾳ uy. γενέσθαι, xol μουσουργοὺς 
Ux δύο τὰς κρατίοτας. Καὶ Κυαξάρῃ τὰ δεύτερα, 


τὰς δὰ περισσὰς σπηνὰς Κύρῳ παρέδοσχν, ὡς τοῖς. 
Πέρσαις γένοιντο. 'Ο. δὲ Küpo; τὰ μὲν τοῦ Koatá-. 


pou φυλάττειν ἐχέλευσε τοὺς ἐχείνου οἰχειρτάτους, 
xai σα ἐμοὶ δίδοται, ἠδέως, ἔφη, δέχοµαι. Καλέ- 
σας δὲ ᾽Αράσπην Μῆδον, ἃς ἣν αὐτῷ i» ταῖδων 


cum equestri comitatu, se ad Cyrum spectandum 
admitti petens, ad eum adductus : Domine, inquit, 
ego sum genere Assyrius arcemque validam habeo. 
et ample ditioni impero. Sunt mihi et ad mille equi- 
les, quos regi Assyriorum prebere [ui solitus, cujua 
summa amicitia [ui usus. Posiquam vero is a vobia 
interiit, ejus vero filius mihi: inimicissimus, ob filium 
meum weicum eb charissimum ez invidia inter[e- 
clum, regruwm. suscepit : ad. te venio, meque tibi 
trado servum el commilitonem, petens ut injuriam 
mihi factam wlciscaris. Cyrus respondet : Si, Ge- 
brya, ita sentis ut loqueris, te et supplicem suscipio : 
et cedem filii tui me ullurum, Deo juvante, polli- 
ceor. Tum Gobryas : (Quia lugc vere dico, do tibi 
meam dextram, et. accipio tuam. His actis, el Go- 
hrya eum armis dimisso, Medi aderant, qui Cyro 
pulcherrimum tabernaculum, et Susianam mulie- 
rem, que Asianarum pulcherrima fuisse traditur, 
et duas musicas pr:estantissimas , Cyaxari vero 
secundaria munera elegerant. Supervacua taber- 
nacula Cyro tradiderunt, ut eis Perse uterentur, 
Cyrus que Cyazari destinarant, ab illies intimis 
asservari jubet : quz sibi data essent, grato-anime 
se accipere 1544 sit. Et Araepi. Medo a puero 
amico custodienda tradit, et tabernaculum et. mu- 
lierem. Erat ea:uxor Abradate Suziorum regis: qui 
dumeaetra coperentur,abfuerat legatus ad petendam 
Bactrianorum. regjs societatem, hospitis sui. Mano 


ταῖρος, ἐχέλευσε διαφυλάτα: αὐτῷ. τὴν γυναῖχα καὶ. Cyrus, equos cum-l'ersaruus duobus millibus, qui 


τὴν σχηνἠν. "Hy δὲ αὕτη μὲν γυνὴ. ᾽Αδραδάτου τοῦ. 


Σρύσων βασιλέως, ὃς ἀλισχομένου τοῦ. στρατοπέδου 
οὗ παρῆν, πεμφΊεὶς περὶ συμμαχίας παρὰ τυῦ "Àa- 
συρίου πρὸς τν Βακτρίων βασιλέα, ξένος ὢν ixcl- 
wp. Πρωϊ δὲ ἀναστάντες ἑπορεύοντο πρὸς Ἑωδρύαν 
Κάρας, ἔφιππος, xai Περσῶν ἰππεῖς, γενόμενοι εἰς 
δισχιλίους, Δευτεραῖοι δὲ ἁμοὶ δείλην Υίνονται. εἰς 
τὸ Γωδρύᾳ χωρίον αὐτοὶ. καὶ οἱ σύμμαχοι. Μαθὼν 
οὖν Lxsl, ὅτι: τοῖς ᾽Ασσυρίοις ἐν Βαδυλῶνι πολλα» 
Tala. τῆς πρώην δυνάµεως. παρεσκεύασται, Άγε 
ἡμᾶς τὴν ἐπὶ. Βαθυλῶνα, ἔφη. Ὡς δὲ πορευόµενοι 
τεταρταῖοι πρὺς τοῖς ὁρίοις τῆς Γωθρύου- χώρας 
ἐγένοντο, χο ky τᾗ πολεµίᾳ ἤδη ἐκύγχανον, τοὺς 
μὲν πεζοὺς Χα τινας τῶν ἱππέων xatécye πρὸς 
ἑαυτὸν, τοὺς δ' ἄλλους ἰππεῖς ἀφῆκε κχαπαθεῖν, 
χελεύσας οοὺς. μὲν ὅπλα, ἔχοντας tov ἑνςυγχανόντων 
αὐτοῖς. χαταχαίΐνειν, τοὺς ὃ' ἄλλους xal λείαν ὅσην 
ἂν λάδωσι πρὸς αὐτὸν ἄγειν. Ἐκέλευσε. δὲ- xal. τοὺς 
Πέρσας ανγχασαθεῖν, καὶ fxov πολλοὶ μὲν. αὐτῶν 
χαταχεχυλιαµένοι ἀπὸ τῶν ὕππων, πολλοὶ δὰ λείαν 
ὅτι πλείστην ἄγοντες. Etwa. πρὸς, Βαθνλῶνα fec ὥσ. 
περ ἓν µάχῃ παραταξάµενος. Ὡς δοὑχ ἀντεξῄεσαν 
οἱ Ασσύριοι ἐχέλευσεν ὁ Κῦρος τὸν Γωδρύάνιπροσ- 
ε)άσαντα εἰπεῖν ' El βού.εται ὁ βααιὰεὺς ἑξιὼων 
δ τὲρ τῆς χώρας µάχοσθαι, καὶ αὐτὸς σὺ» ἐκείκῳ 


et ipsi equites. [πο eraut, ad. Gobrwam proficisci" 
tur, ac die altero et ipsi et eoruin socii in Gebrya 
arcem. perveniunt: Ibi cum didioissot, Aseyrios 
Babylone longe majores copias, quam prius. hae 
buissent, oomparasse, Babylonem se duci jube'. 
Quarto.die oum ad. fines Gobryanz ditionis pervc- 
nissent, et jam in-bostili agro versarentur, peditca 
et equitum. noanullpa apud se retinet 7 reliquos 
equites: excurrere. jubet, et quoe- armatos invonc- 
rint, occidere, oxieros oL omnem praedam. ad. $5 
adducere.. Cuin iis Persarum etiam quosdam eini- 
&it, quorum. muhi- equis devoluti,, multi. etiam 
maxisia. prada parta redierunt. Dainde versus. Ba- 
bylonem progreditur, inswuola velnt. ad- praelium 
acie, Cum Assyrii nen egrederentur, jubet Go- 
bryam-adequitare ad mawia, ei dicere : Si veli 
rer egredi in aciem, el pro. regione dimicare, se illé 
pugna copiam facturum. Sin regionem. non defen. 
derit, necesse fore ut. pareat. victeribus. (ux curn. 
Gebryas dixisset, Aseyrius másit qui οἱ diceret t 
Dominus: tuus, Gobrya, respondet : Si; pugnare ve» 
litis, ut in diem tricesimum redeatis : nondum enim 
nob s. esso etium qui adhuc instruamur. His renun- 
tiatis, Cyrus exercitu reducto, Gobryam de Gadata 
rogat : qui cum regis filius, et Assyrii sodalis esset, 


987 


JOANNIS ZONARLE 


983 


jn convivio-ab illo comprehensus ct castratus, A µάχοιτο dv. El δὲ y] dpvrsi τῇ χώρᾳ, ὅτι ἂν ἆγκη 


patre mortuo regnuin eunuchus tenebat. Ad eum 
igitur. adducendum mittit Gobryam, qui jussa et 
mandata regis exsecutus rediit. Gadatas autem 
cum -Assyríi secietatem simularet, et castellum 
quoddam Assyrii occupasset, bellum  inferenti 
impedimento futurum : eo tradito, hunmani- 
, ter a Cyro excipitur, cum hac oratione : As- 
syrius tibi, Gadata, procreandi liberos facultatem 
ademit, non etiam parandi amicos. Eo castello sub- 
acto, Caddusii, Sacs, et plures Hyrcani se ad Cy- 
rum conferunt. Sed Gadatas nuntiat, Assyrium 
ob jacturam illam irstum, suz ditioni 155 bellum 
illaturam. Si dimitteretur, se loca munita defen- 
surum, de ceteris minus esse sollicitum. Rogatus 


toic κρατοῦσι πεἰθεσθαι. 'O μὲν δη Γωθρύα: 
προσελάσας ταῦτα εἶπεν, ὁ δ᾽ ᾿Ασσύριος πέμγας 
ἔλεγεν. Ὁ δεσπότης ὁ cóc, à Γωέρύα, ἀνταπο: 
χρίνεται ' ἑλν βούΊησθε µάχεσθαι, ἤκετε εἰς 
τριαχοστὴν ἡμέραν ' νῦν δ' οὕπω ἡμῖν σχο.τή" 
ἔτι yàp. παρασκευαζόµεθα. Καὶ à μὲν ἀπήγγει)ε 
ταῦτα τῷ Κύρῳ, 6 δὲ ἀπήγαγε τὸ στράτευμα, xat 
τὸν Γωδρύαν περὶ τοῦ Γαδάτα Ἱρώτα. Ὁ δὲ Γαδά- 
τας βασιλέως τινὸς ἣν υἷὸς, ἑταῖρος τοῦ ᾿Ασσυρίου, 
ὃν συµπίνοντα αὐτῷ συλλαδὼν ἑξέτεμε, χαὶ Exco- 
µίαν ἐποίησεν, ὃς τοῦ πατρὸς αὐτοῦ τε)λευτῄσαντος, 
τότε thv βασιλείαν εἶγχεν εὐνοῦχος (bv. Πρὸς τοῦτον 
οὖν ἀπιέναι τὸν Γωθρύαν Ἠθελε, καὶ ἅγειν πρὸς 
ἑαυτὸν, ὁ δὲ ἀπῆλθε, χαὶ ἐντυγὼν, καὶ ὅσα παρὰ 


quanto tempore suum regnum attingere posset, D Κύρου ἐνετάλθη εἰπὼν, ὁ μὲν ἐπανῆλθεν. 'O δὲ 


atque ipse cum exercitu consequi ?* Respondet : 
Se quidem intra. triduum ibi cenaturum * ipsum 
vero ante seplem aut. octo dies eo pervenire non 
posse. Tum Cyrus : Tu, inquit, quam cellerrime abi, 
ego vero ut potero proficiscar : et convocatis socio- 
rum principibus, Gadate, homini bene merito, 
qui ab Assyrio oppugnaretur, opem esse fereulam 
ait, iis assensis : Quia, inquit, vobis idem videtur, 
eamus, sumptis et viris et equis fortissimis, ac tridui 
commeaíu, wt expediti simus. Sic parati, media 
noete, Gobrya duce, ingrediuntur. 


Γαδάτας τῷ Ἀσσυρίῳ συμμαχεῖν π;,οσποιούµενος, 
xaX φρούριόν τι τοῦ Ασσνρίου, πρόθοιον ὃν τοῦ 
πολέμου δόλῳ χατασχὼν, χαὶ τῷ Κύρῳ αὐτὸ παρα” 
δοὺς, ἦλθε xal αὐτὸς πρὸς Küpov. Καὶ δεξιὠθεές - 
*Q Γαδάτα, ἤκουσε, παϊῖδας μὲν, ὡς ÉEorxe, ποιεῖ- 
σθαι σε dgelAeto ὁ ᾿Ασσύριος, οὗ μέντοι xal 
κτᾶσθαι φ[.Ίους ἑστέρησεν. Ὅ μὲν οὖν τοιαχῦτα 
εἶπε, τοῦ δὲ φρουρίου ὑπὸ τὸν Κὔρον γεχγεντµέ- 
νου, χαὶ Καδδούσιοι (95) καὶ Záxat xai Ὑρχάνιο: 
π]λείους συνεστρατεύοντο αὐτῷ. Ἐπὶ τούτοις προσ- 
έρχεται Κύρῳ ὁ Γαδάτα: λέγων, ὡς ὁ ᾿Ασσύριος 


περὶ τοῦ φρουρίου πυ]όμενος καὶ χαλεπήνας, συσχευάζοιτο εἰς τὴν ἐμὴῆν ἐμθαλεῖν χώραν. "Eiv 
οὖν ἀφῆς µε, τὰ τείχη ἂν πειραθείην διχσῶσαι. Τῶν δ ἄλλων µείων µοι λόγος. ρετο οὖν ὁ Κῦρος᾽ 
᾿Κὰν ἴἵῃς, πότε ἔσῃ ofxoc; 6 80 Elc τρίτη», ἔφη, δειανήσω ἐν τῇ ἡμετέρι. Ἐγὼ δὲ, ἔφη 6 Κὔῦρο:, 
ποσταῖος ἂν ἐχεῖσε ἀφικοίμην σὺν τῷ στρατεύµατι. Καὶ ὁ Γαδάτας' Obx ἂν δύγαιο, &nzxplva1o, 
δέσποτα, εἰ μὴ ἐν EE ἡ ἑατὰ ἡμέραις ἐλδεῖν. Καὶ ὁ Κύρο;:. Σὺ τοίνυν, ἔφη, ἅπτιθι τἀχιστα ' ἐγὼ v 
ὡς ἂν δυνα/µην πορεύσομαι. Καὶ ὁ μὲν Γαδάτας ἀπῄει. Ὁ δὲ Κύρος τοῖς ἄρχουσι τῶν συμμάχων 
εἶπε δεῖν τῷ Γαδάτᾳ ἐπαμύναι παρὰ τοῦ ᾿Ασσυρίου πολεμουµένῳ, ἀνδρὶ εὑεργέτῃ. Καὶ πάντες συνέφα- 
σαν. Ὁ δὲ’ 'Exel καὶ ὑμῖν συνδόχει, ἔφη, ἄγετε, πορευσώµεθα, ἵππων τε καὶ ἀγδρῶν τοὺς 8v- 
νατωτάτους «Ἰαδόντες, xal εριῶν ἡμερῶν τὰ ἐπιτήδεια, ἵν' εὔζωγοι ἵωμεν (94). Οὕτω xol συσχευ- 
ασάμενοι, µέσων νυκτῶν τῆς ὁδοῦ εἴχοντο, τοῦ Γωδρύου σφῶν Ἡγουμένου. Καὶ ὁ μὲν Küpo; οὕτω; 


ἁτζει. 


XX. Gadaste vero quidam ex ejus magnatibus C— K'. Απιόντι ἓὲ τῷ Γαδάτᾳ τῶν τις παρ) αὑτῷ δυ- 


insidiatus, Assyrio vires ejus nuntiat, monet ut 
eum per insidias cum suis comprehendat. Assyrius 
his auditis, insidias ponit : ad quas cum Gadatas 
pervenisset, jamque capi posse videretur, insidia- 
tor exsurgit, et humerum ejus ferit, non tamen le- 
thali vulnere illato : et. statim ad Assyrium pro- 
fectus, cum eo Gadatam persequitur : eujus equites 
partim capiuntur, partim eonversis frenis fugien- 
tes, Cyruin adventare vident. Is re cognita, ducit 
contra hostes, qui illum conspicati vertuntur in 
fugam, Cyrus persequitur, capiuntur multi et cur- 
ru6 et viri, multi occiduntur : et inter alios is 
etiam, qui Gadatam vulnerarat. Reliqui, et ipse Αν. 
syrius, in urbem quamdam magnam se recipiunt. 


νατῶν ἐπεθούλευσεν ἐχείνῳ. xai πέµμψφας πρὸς τὸν 
Ασσύριον, ἑδίλου τὴν τοῦ Γαδάτα δύναμιν, xal ὡς 
Ίχειν καὶ ἐἑνεδρεῦσαι αὑτῷ ἑνετέλλετο, ἵν) οὕτως 
αὐτόν τὲ συλλάδο; τὸν Γαδάταν, καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ' 
ἐπεὶ δὲ ταῦτα Ίχουσεν ὁ ΑἈσσύριος, ἑνήδρευσεν. Ὡς 
ὃ ἐγγὺς ^ Γαδάτας «rc ἑνέδρας ἐγένετο, xal fior 
ἐδόχει εἶναι ἁλώσιμος, ἀνίσταται ἐχ τῆς ἑνόδρας. 
Ὁ δὲ τῷ Γαδάτᾳ ἐπιδουλεύων Bv τούτῳ παίει αὖ- 
τὸν, καὶ πλήττει χατὰ τὸν ὤμον, οὗ μέν τοι χαι- 
ρίως. Ποιῆσας δὲ τοῦτο πρὸς τὸν ᾿Ασσύρίον παρα- 
χρῆμα ἀποχωρεῖ, xal ἑδίωχε σὺν αὐτῷ. Οἱ μὲν οὖν 
τοῦ Γαδάτα ἡλίσχοντο, οἱ δ' ἔφευγον τοὺς χαλινοὺς 
τρέφαντες, xai Ίδη προσιόντα χαθορῶσι τὸν Κῦρονυ. 
Ὁ δὲ, ὧν ἔγνω τὸ πρᾶγμα, ἑναντίος αὐτοῖς five «bv 


His peractis, Cyrus in Gadatze regionem pergit, b στρατιάν. Καὶ οἱ πολέμιοι, τοῦτον ἰδόντες, ἑτράπτ- 


eum invisurus : sed Gadatas obligato vulnere οἱ 


σαν εἰς φυγὴν, xai ὁ Κῦρος διώχειν ἐχέλευσεν. 


Varie lectiones et note. 


(93) Καδδουσἰοις. Cod. ms. Καδουσίοις. Tta in- 
Ta. 


(94) "1v' εὔζωγοι ὤμεν. Ἰῶμεν. Et paulo post, 
xai ὡς Ἠχειν, etc. τὸ, ὡς, redundare videtur. W. 





053 


ANNALIUM LIB. III. 


390 


Ἡλίσχοντο τοίνυν xai ἄνδρες xai ἅρματα, καὶ πολ- A occurrit : οἱ gratiis actis, se, quantum in so fucrit: 


»0t 6$ ἑχτείνονυτο, xa: αὐτὸς ὁ τὸν Γαδάταν πλίξας. 
0! 6) ἄλλοι, καὶ αὐτὸς ὁ ᾿Ασσύρ'ος, εἰς πὀλιν αὐτοῦ 
τινα μεγάλην χατέφυγον. Καὶ ὁ Κῦρος ταῦτα δια- 
πραξάμενος, εἰς την Γαδάτα χώραν ἀναχωρεῖ, xal 
ἔτι τὸν Γαδᾶταν ἑτισχεφόμενος. Κοσὶ οἱ ὁ Γαξάτας 
ἀπέντησεν, ἐπιδεδεμένος τὸ τραῦμα, χαὶ χάριτας 
ὡμολόγει λέγων * ὡς, Ἐγώ ys τὸ μὲν ἐπ᾽ ἐμοὶ ofyo- 
pat, τὸ δὲ ἐπὶ col σέσωσµαι, προθύμως, οὕτω pot 
ῥρηθἡσαντι. Οἱ δέ ys ἰΚαδδούσιοι ὀπισθοφυλαχεῖν 
τεταγ.ιένοι τότε παρὰ τοῦ Κύρου, xa! pi µετα- 
σ(όντε: τῆς διώξεως, βουλόμενοι δὲ καὶ αὐτοὶ λαμ- 
πρὀ» τι πο:ῆσαι, οὐδὲν τῷ Κύρῳ χοινωσάµενοι, 
χἀταθέουσι τὴν Βαθυλωνίαν. Απιὼν δὲ ὁ ᾿Ασσύρ.ος 
ix τῆς πόλεως οὗ κατέφυγε, συντυγχάνει αὐτοῖς * 


xii γνοὺς μόνους ὄντ.ς, ἐπιτίθεται, xat τόν τε ἅρ- B 


χοντα σφῶν ἀποκτείνει, καὶ ἄλλους πολλούς. Καὶ 
διώκας µέχρι τινὸς, ἀπετράπετο. Ut δὲ τῶν Καδ- 
δουσίων ἐσώσοντο περὶ δείλην ᾖλθον εἰς τὸ στρατό- 
«t6,v. 'O δὲ Κῦρος τοῖς μὲν 0εραπεύσουσι τοὺς 
τετρωμένοὺς παρεδίδου, τοῖς δ᾽ ἄλλοις αὐτὸς mpo3- 
Τχεν Ev λόχοις παράκλησιν. Καὶ ἄρχοντα ἑαυτοῖς 
ἐξ ἑαυτῶν παρῄνει αἱρῄσεσθαι, xal οἱ μὲν εἵλοντο. 
ϱ δὲ l'abázc; fixe χομίνων τῷ Κύρῳ δῶρα παντοῖά 
τε xal πολλά, xal πλείστους ἵππους. 'U δὲ Κῦρος 
τοὺς μὲν ἵππους ἔφη δέχεσθαι, (y ἐκπληρώσῃ τὸ 
Περσικὸν ἱππιχὸν, xat εἰς µυρίους περισταῖεν αὐτῷ 
cl ἵππεις. Τὰ δὲ χρήματα ἀπαγαγεῖν αὑτῷ ἑνετέλ- 
ετο. Καὶ φυλάττειν ἔστ' ἂν xal αὐτὸν ἀντιδωρεί- 
σθαι γνοίη δυνάµενον. Καὶ παρῄνει τὴν πόλιν αὐτοῦ 
ὑπὸ φυλακὴν ποιῄσασθαι ἀσφαλῃ, αὐτὸν δὲ αὐτῷ 
συστρατεύεσθαι. Καὶ ὁ Γαδάτας ἤ2θη τῇ συμθουλὲ, 
αυ :χευαζόμενός τε τῷ Kup. συνείπετο. Ἐπεὶ δὲ 
πορξνόµενος οὕτως εἰ; τὰ µεθορία τῶν Σύρων xaY 
Μέδων ἀφίχετο, ἐνταῦθα, τρία ὄντα τὰ τῶν Σύρων 
σρούθια, τὸ μὲν ἓν αὐτὸς προσθαλὼν xal βιασάµε- 
yo; ἔλαθε. τὰ δὲ δύο φοθῶν μὲν ὁ Κύρος, πείθων δὲ 
ὁ Γαδάτας, παρεσχεύασαν παραδοῦναι τοὺς φυλάσ- 
αρντας. Εἶτα πέμπει πρὸς Κυαξάρην, ἀξιῶν fixe 
εἰς τὸ στρατόπεδον, ὅπως περὶ ὧν ἂν δέοιντο, βου 
λεύσαιντο. Καὶ ὁ μὲν ἄγγελος ᾧὤχετο, Ὁ δὲ Kupo; 
ἐχέλευσε τὴν σκηνἡν, fiv οἱ Μῆδοι τῷ Κυαξάρῃ &sel- 
λον, χατασχευάσαι ὧν βέλτιστα τῇ τε ἅλλῃ παρα- 
σχευῃ, xal τῷ Υυναῖκα εἰσαγαγεῖν εἰς τὸν γνναι- 
χῶνα τῆς σχηνῆς, xal σὺν ταύτῃ τὰς μουσουρχοὺς, 
αἴπερ τῷ Κυαξάρη ἐξήρηντο. Ἐν τούτῳ δὲ ὁ ἄγγελο, 
τὰ παρὰ τοῦ Κύρου τῷ Κυαξάρῃ ἀπήγγειλε”’ xax ὃ, 
ἑπορεύετο σὺν τοῖς παραμείνασ.ν αὐτῷ τῶν Μήδων 
ἴππεῦσιν. Ὡς δ᾽ ἔγνω προσιόντα αὐτὸν ὁ Κῦρος, 
λαθὼν τούς τὸ τῶν Περσῶν ἱππέας, πολλοὺς Ίδη 
ὅντας, xai τοὺς Ἀ{ῆδους παρόντας, xai τοὺς 'Appe- 
νίους, xai τῶν ἄλλων συµµάχων τρὺς εὐϊπποτάτους, 
ἀπήντα, ἐπιδειχνὺς τῷ Κυαξάρῃ τὴν δύναμιν. 'O 
δὲ ἰδὼν τῷ Κύρῳ μὲν πολλού; τε xal ἀγαθοὺς ἐπο- 
µένους, ἑαυτῷ δὲ ὀλίγην τε κἀὶ ὀλίγου ἀξίαν θερι- 
πείαν, ἄτιμόν τι αὐτῷ ἔδοξεν εἶναι, xal ἄχος αὐτὸν 
ἔχαθε, xal εἰς φανερὰ χατήνεκτο δἀχρυχ. 'O δὲ Κὔῦ- 
o.€ ἰδίᾳα τοῦτον ἁπολαθόμενος, xai παρακαθίσας, 


«dl 


periisse, sed strenua illius ope conservatum esse, 
profitetur. Caddusii vero a Cyro in subsidiis col- 
locati, cum persecutioni hostium non inte:fuissent. 
volentes et ipsi egregium facinus edere, Cyro in- 
consulto, in provinciam Babyloniam incursionen: 
faciunt. At Assyrius egressus urbem, quo confu- 
gerat, obviam factus, cum solos esse vidisset, cos 
invadit, οἱ principem eorum cum multis aliis oc- 
cidit, atque aliquandiu persequitur. Qui ex Cad- 
dusiis evaserant, sub vesperam in castra rever- 
tuntur. Cyrus vulneratos tradit medicis : alios 196 
ipse consolatus, monet ut suz gentis ducem eli- 
gant. Interea Gadatas multa et omnis generis mu- 
nera offert, et equos plurimos. Cyrus equos se 
accipere ait, ut equitatum Persicum ad numerum 
decem millium expleat : pecuniam auferre jubet, 
et servare, donec et ipse eum reimunerari possel. 
Suadel, uL urbem suam accurate custodiat, ipse 
vero secum proficiscalur. Gadatas consilio dele- 
clalus, compositis suis rebus, Cyrum comitatur. 
Cum ad coníinia Syrorum et Medorum perventum 
essel, ubi tria erant Syrorum castella, unum Cyrus 
vi capit : reliqua duo ipse perterrefacit. Gadatas 
vero custodibus persuadel, ut ea tradan!, llis fa- 
clis, ad Cyaxarem inittit, ut in castra veniat, quo 
quid faclo opus esset, deliberarent, et tabernacu- 
lum ei a Medis attributum cum caleris rebus, 
lum muliere cum duabus musicis in peculiare 
conclave introducta, quam pulcherrime exornari 
jubet. Accepto nuntio Cvaxares, cum Medis equi- 
tibus, qui manserant, proficiscitur. Ejus adventu 
cognito, Cyrus eum Persicis equitibus, qui multi 
jam erant, et Medis qui aderant, et Armeuiis, cae- 
teroruuque sociorum equilibus op-imis obviam 
progreditur, ut copias Cyaxari ostentaret. Is vero 
cum illum multos viros prestantes sequi, sili 
vero exiguum et |vilem esse comilatum videret, 
ignominiosum quiddam esse ratus, pra dolore in 
manifestas lacrymas erupit. Cyrus eo seducto, cau- 
sam irz et doloris qus&riL, et multis verbis ultro 
citroque factis, denique : Per deos, inquit. avuncule, 
desine ον iu presentia culpare : sed. ubi expertus 
fueris, quomodo erga te affecti simus, tum mihi vel 


D gratias agito, vel injuriam exprobrato. His verbis 


delinitum hominem osculatur. Quo viso Medi, 
Perse ei ceteri supra modum sunt gavisi. Cyrus 
autem εἰ Cyaxares conscensis equis in castra per- 
venerunt. Cyaxari in tabernaculum suum perducto, 
Medi ordine munera offerunt, unum saltem ex iis 
quz quisque pulcberrima nactus erat. Cum caen 
tempus esset, Cyaxares epulis indulgebat : Cyrus 
autem de retinendis sociis sollicitus, convocatis ' 
amicis ad rem bene gerendain idoneis, petebat ut 
elaborarent, ne socii discederent :sed 157 diutius 
manerent, atque auxilio essent. Postridie ad Cyaxa- 
rem omncs conveniunt, quem prius quam alloque- 
rentur, Cyro awici alius al'am gentem adducebaut, 


231 JUANMIS ZONARUE 232 
oramtes ut permamerest, et belli conilviendi aü- A διελέχθη , xai τῆς ὀργῆς χαὶ τῆς λύπης 5puia τὸ 
jutores essent. αἴτιον. Καὶ πολλά τε εἰπὼν χαὶ ἀχούσας, τέλας * 
Πρὸς θεῶν; ἔφη, ὥ θεῖε, παῦσαι τὸ vor ἔχον μεμφόμενός µοι. ἸΕπειδὰν δὲ πεῖραν ἡμῶν «άδῃς 
πῶς Έχομεν πρὸς cà, τότε poc f) χάριτας ὁμολόγει, ἢ µέμφου. Καὶ ὁ Κυαξάρης κατέθετο' ὃ 8 ἑφί” 
σεν αὐτὸν προσελ,ὦν. Καὶ ὡς εἶδον οἱ Μῆδοι τὸ xal οἱ Πέρσαι χαὶ οἱ λοιποὶ, ὑπερέσθησαν. 'Ava- 
6αντες οὖν τοὺς ἵππους ὁ Κὔρος καὶ .ὁ Κυαςάρης, ἀπῄεσαν ἐπὶ τὸ στρατόπεδον, καὶ ἐπὶ την ἑξῃρημέ- 
νην αὐτῷ σκηνὴν τὸν Κνυαξάρην ἀπίγαγον. Οἱ δὲ Μτδοι ἐξῄεσαν πρὸς αὐτὸν, ὃῶὣρα ἄγοντας, ἕχαστος 
Ey γέ τι ὧν εἴλήφει τὸ κἀλλιστον. Ἔπεὶ δὲ ὥρᾳ δείπνου ἂν, 6 μὲν Κυαξάρης ἁμοὶ δεῖπνου εἶχεν. 'O 
δὲ Κῦρος ὡς ἂν αὐτῷ παραμείνοιεν οἱ σύμμαχοι, ἑφρόντιζε, καὶ συλλέξας τῶν φίλων τοὺς ἰχανοὺς τὰ 
δέοντα συμπράττειν αὐτῷ, μηχανᾶσθαι 1ξίου ὅπως πείσαιεν τοὺς συμμάχους μὴ ἀποστῖναι αὐτῶν, ἀλλ᾽ 
ἐπαρήγειν ἔτι. Tfj δ ὑστεραίᾳ πρὺς Κυαξάρην ἅπαντες συνελέγησαν, xal πρὶν ἐντυχεῖν ἐχείνῳν προσῃγον 
ol φίλοι τῷ ΙΚύβῳ Άλλος ἄλλο τῶν Ἓθνων τῶν συμμάχων, δεόµ.-νοι αὐτοῦ µένειν, xal συμμµετέχειν 102 
πολέμου αὐτῷ. 

ΧΧΙ. Ἰπίσοα Cyaxares tabernaculo egressus : p. ΚΑ’. 'Ev τούτῳ δὲ Κυαξάρης, τῇ; σχηνῆς ἐξαλ- 


Socii, iuit, detiberandum est, utrum adhuc. mili- 
tandi tempus esse. videatur, aul. exercitas. jam ait 
dimittendus ) Singuli igitur progressi sententias 
dixere, et omnes tullitandum esse decreverunt. 
Post omues Cyrus : Non me latet, inquit, viri, εἰ 
copias dimiserimus, nostras opes tenuieres, hostium 
aucliores fote. Sed video nos ab hostibus itvadi, 
quibus pares esse non yoterimus. hrstat enim lriema, 
ει penuria comnreatus. Num alia sunt a nobis ab- 
sumptu, dlia propef. mos ab lrostibus in munitiones 
comportata. Quis autem, si cum [rigore et [ome pu- 
gnoandum sit, militare queat? Ego vero  awces 
hostium | intercipiendus, nobis vero quamplurimus 
munitiones parandas esse censco. Nam si nos ca- 


05v, "Avópsc σύμμαχοι, ἔφη, exozetr δέον, πόεε- 
por στρατεύεσθαι ἔτικαιρὸς εἶναι δοκχεῖ, ἢ δια.1ὔειν' 
ἤδη τὴν σερατιάν. ἜἝχαστος οὖν περιιὼν ἔλεγε, xot 
πάντας στρατεύεσθαι δεῖν γνώμην ἔδοσαν. "Eri 
πᾶσι δὲ ὁ Κῦρος εἶπεν ' Οὐδ' ἐμὲ .Ἰανθάνει, ὦ ἅν-- 
δρες, ὡς, el δια λύσομε; τὸ στρἀτευµα, τὰ μὲν 
ἡμέτερα γένοιντ ἂν ἀθθενέστεια, τὰ δὲ τῶν πο- 
Asplwv αὐξήσεται. AAA ἁρῶ ἡμῖν ἀντιπάους 
προσιόντας, οἷς οὐ δυν»ησόµεθα µάχεσθαι. Ί]ροσ- 
έρχεται γὰρ χειμὼν, καὶ τῶν ἐπιτηδείων ἔ,λει- 
yc. Τὰ (ιὲν γὰρ ἀνή.ίωται παρ᾽ ἡμῶν, τὰ δὲ €" 
ἡμᾶς ὑπὸ τῶν ἐναντίων ἀγακεκόμισται εἰς ἑρύ. 
µατα. Τίς οὖν «Άιμῷ xal ῥίγει µαχόμενον στρα- 
τενεσδαι δύναιτ' ἄν; Δοχῶ δὲ χρῆναι τὰ μὲν 


stella habuerimus, ea εί provinciam hostibus adi- ϱ τῶν ἐναντίων παραιρεῖν ὀχυρώματα, ἑαυτοῖς δὲ 


ment,et nobis opportuna erunt. His et pluribus in 
hane sententiam dictis, omnes se strenuos fore 
adjutores dixerunt : ipseque Cyaxares, et machinas 
obsidionales moliri decreverunt. Cyrus vero qui 
eam rem brevi conílci non posse videret, exerci- 
tum in tuta deductum, predatum eduxit, ut et 
victus abunde suppetere., et labore valetudo mili- 
tum firmaretur, et disciplina niilitaris conservare- 
tur. Interea transfuge Dabylonii nuntiant, Assy- 
rium in Lydiam proficisci, et multum auri urgen- 
tique et omnis generis ornamenta secum avehere. 
ld cum turba militaris ita interpretaretur, quasi 
metuens sibi, opes suas apud amicos deponeret : 
Cyrus contra, eum socios quiesitum abísse dicens, 


πιλεῖστα ποιήσασθαι ὀχυρά. "Eàv γὰρ gpcij «4 
ἡμῖν }έγηται, ταῦτα τοῖς μὲν πο-εμίοις d Ado - 
εριώσει th» χώρα», ἡμῖν δὲ elc «Ἰυσιτέ.διαν' 
ὅσται. Ὡς δὲ ταῦτά τε καὶ πλείω ἑῤῥήθη τοιαῦτα, 
πάντα συμπροθυμβσεσθαι (95) ταῦτ ἔφασαν, xal 
ὁ Κυαξάρης αὐτὸς, xal μηχανᾶς ποιῄσειν χατὲ- 
θεντο πολιορχητιχάς. Κὔρος δὲ Ὑνοὺς διατριδῖν 
ἔσεσθαι ἀμφὶ ναῦτα, τὸ μὲν στράτευµα ἓν ἀσφαλεῖ 
ἐποτήσατο, ἑξῆνε εἰς "tpovopi;, ἵνα τε ἄφθονα 
ἔχοιεν τὰ χρευύδη, xaX ἵνα μᾶλλον ὑγιαίνοιεν χο- 
πιῶντες, xal ὅπως τῆς εὐταςσίας ὁπομιμνῄσχοιντὀ. 
Ἐκ δὲ Βαδυλῶνος Ἰόντες αὐτόμολδι, Έλεγον ὡς ὁ 
Ἀσσῦριος οἴχοιτο ivl Λνδίαν, πολλὰ Ίτἀλαντά χρυ- 
σίου xal ἀργυρίον ἅγων, x«l χόσμον παντοδαπόν. 


se ad pugnam instruebat, exploratorem in Lydiam D 'O μὲν οὖν ὄχλος 6 στρατιωτικὸς Έλεγεν, ὑλεκτῖθι - 


missurus Araspein (uam is eam ad rem aptissimus 
videbatur), qui &urore captus formoss mulieris, 
quam cusiodiebat, frustra illam appellarat, fidei 
conjugalià erga maritum etiam absentem, non obli- 
tain. Neque tamen id Cyro mulier ante dixit, quam 
amator comminatus esset, si uttro nollet obsequi, 
vel invitam facturam, Tum demum vim verita, 
per eunuchum Cyro nuntiat omnia : qui re audita, 
risit, et Artabazo 158 eum eunucho misso, man- 
dat, ne tali matrong vim inferat : sed si persua- 
dere possit, se non obstare. Ob hxc Araspem 
partum pudore, partim metu pertubatum, et mo- 


σθαι αὐτὸν Ἴδη «δεδτα xà χρήματα: 6 δὲ Küpo; 
ἔλεγεν «ὀἴχεσθαι τὸν ᾿Ασσόριον συμμάχους ζητοῦντα, 
xai ὡς μάχης Ecc δεῆσον ἀντιπαρεσχευάζετο. "Ebozs 
δ' αὑτῷ xat χατάσχοπον ἐπὶ Λυδίαν πἐμψφαι, tv* ὃ 
τι πράττῃ ὁ Ἀσσύρτος Ὑνῷ. Καὶ πρὸς τοῦτο ἑπιτή- 
δειος αὑτῷ ὁ ᾿Αράσπας ἑἐδόχει, ὁ τὴν χαλὴν Yuovalxa 
φυλάττων, ὃς, Angel; ἔρωτι τῆς γυναιχὸς, προσή- 
γαγε λόγους αὐτῇ. *H δὲ ἀπέφησε, xat fv πιστὴ τῷ 
ἀνδρὶ xat ἁπόντι. Οὐ μέντοι χατεῖπε τοῦ ᾿Ἀράσπου 
πρὺς Kopov. Ἐπεὶ δὲ ὁ à piov ἠπείλει αὐτῇ, ὡς, εἰ 
μὴ ἑχοῦσα ἑνδοίη, ἄχουσα ποιήσει τοῦτο  δεί”ασα 
τὴν βία", πέμπει τὸν εὐνοῦχον πρὸς τὸν KUpov, καὶ 


Varie lectiones οἱ nota. 


(934 Hárvra συμπροθυµμήσεσθαι. Malim πάντες. W. 





293 


ANNALIUM L:D. 11. 


gna 


χελεύοι πάντα «ἰπεῖν. 'O 6t ἀχοῦσας byélage, καὶ A rore oppressum, Cyrus aggressus : Araspa, inquit, 


πάμπει ᾽Αριάθσξον σὺν τῷ εὐνούχῳ, xsisUusgag εἰ- 
«lv αὐτῷ μὴ βιάζεσθαι το’αύτην γυναῖχα, πείθειν 
δὲ, ει δύναιτο, αὖὐχ ἔφη χκωλύειν. Ὁ δὲ Αράστας, 
ἀχούσας ταῦτα, τὸ μὲν ὑπ' αἰσχύνης, τὸ δ ὑπὸ φόδου 
τῇ λύπῃ χαταθεθάπτισιο. 'O οὖν Ἓνρος, γνοὺς 
τοῦτο, ἐχάλεσεν αὐτὸν ἰδίᾳ, xat ἔφη Παῦσαι, | Α- 
pácza, φοθούμεγός t6 καὶ αἰσχυνγόμαχγος. "E; 
γὰρ θεούς τε ἀχούω ἔρωτος ἠἡτεᾶσθαι, xal ἀνθρώ- 
πους cla καὶ pda gpovipgovc ola πεπόγθασιν 
030 ἔρωτος. Kal σοι δὲ τούτου ἐγώ εἰμι αἴτως, óc 
σε τοιούτῳ ἁμάχφῳφ συγκαθεῖρξα αράγμαςι. Καὶ 
ὁ Αράσπας ὑπολαδὼν εἶπεν' 'AJAà σὺ μὲν', ᾧ ἄῦρε, 
χαὶ ταῦτα πρᾶος el, καὶ συγγγώµων τῶν ἆνθρω- 
zivwr ἁμαρτημάτων. Εμὰ δὲ οἱ ἄ-ιλοι ἄνθρωποι 
καταδύουσι τῷ ἄχει. Οἱ μὲν γὰρ ἐχθροὶ ἐφήδογ- 
ταί uoi, οἱ δὲ glo: συμθουλεύονση’ ἐχποδὼν γε- 
γέσθαι µή τι xal πάθω ὑπὸ cov. Καὶ ὁ Κῦρος 
εἴπεν' ED τοίνυν ἴσθι, ὅτι ταύτῃ τῇ δόξῃ ἐμοί τε 
χαρίσασθαι Üvrijog, καὶ τοὺς συμμάχους oge- 
Ancas. Εἶθε γὰρ, ὁ ᾿Αράσπας ἔφη, yerolumr σοι 
χρήσιμος ἐν xaux. Kl τοίνυν, ἔφη, προσποιησά» 
µενος ἐμὲ φεύγει, εἰς τοὺς πο-εµίους, ξ.θοις. 
πιστευθήσῃ ὑπ' ἑκείγων. Ναὶ μὰ AU, ἔφη ὁ ἊΑ- 
ράσπας, καὶ ὑπὸ cov φἱ.1ων. ᾿Ε.ΐθοις ἂν τοίνυ», 

gn (άντα ἡμῖν τὰ τῶν πολεμίων dyréAAur, 
Αράσπας μὲν οὖν οὕτως ἐξελθὼν, xal παραλαδὼν 
τοὶς πιστοτάτους θεράποντας, ὦχετο. Ἡ δὲ Πάνθεια, 
μαθοῦσα τοῦτο, πἐμφασα πρὸς τὸν Kupov, εἶκε' Mh 
λυποῦ, ὦ Κῦρε, ὅτι ᾿Αράσπας τοῖ; πολεµίοις πρ.ςσ- 


desine timere et verecundari. Ego enim et deos cedere 
amori audio, e& quo is vel cordatissimos homines 
impellere soleut, novi : atque istius culpo ipse tibi 
sum auctor, qui {6 cum re lam invicta concluserim. 
Ad hzc Araspes : Tu quidem, inquit, Cyre, in his 
[acilis es, et ad err«ta humana connivere soles ὁ 
verum alii homines dolore me opprimsei. Nam et 
inimici insultant, εἰ amici auclores mihi surt ecce- 
dendi e medio, me tu. quid gravius iu ee εσας. 
Cai Cyrus : Scito, inquit, te ἰεία opiniove et mili 
gratificari, et exercitui prodesse p.sse. Utinam vero, 
inquit Araspes, ín lempore libi utilis esse possim. 
$i igitur, iuquit Cyrus, £e iram meam  [ugere si- 
smulaue, ad hostes abieris, fides tibi ab illis ha- 


B bebitur. πιο, inquit Araspoa, etiam αὐ amicie : 


aique omnia, inquit Cyrus, bostium consilia nobis 
remunliabis. Sic Araspes cum l(idissimis suorum 
ministrorum abit. Panthia vero disceesu illius ee- 
guito, Cyrum nualio misso hortatur, ne defectione 
illius doleat. Nam si se ad maritum mittere nun- 
lium pateretur, venturum ei amicum Araspe fide- 
liorem. Quod cum Cyrus perinisisset, atque Abra- 
datas notas uxoris aguovissct : eupide profectus, 
cum prope speculas venisset, Cyro nuntiandum 
curat, quis sit ; Cyrus eum ad uxorem deduci 
jubet. Cum sese vidissent conjuges, οἱ post despe- 
ratam conjunctionem tonsalutassent : Panuhia ma- 
rito Cyri sanctitatem, modestiam et clementiam 
erga se przdicat. Deinde Cyrum convon&A Abra- 


Πλθεν. EL γὰρ ἐμὲ ἑάσεις πέµψαι πρὸς τὸν ἐμὸν C dates, ejusque dextera prehensa ait : Pro beneficiis 


&vbpa, Ίξει σοι φίλος ᾿Αράσπου πιστότέρος. Κ.ὶ ὁ 
Kopo; ἐχέλευσε πέμπειν. 'H δὲ ἔπεμφε, xai ὁ 


in me collatis, meipsum libi amicum, ninistrum οί 
socium trado. Cui Cyrus : Et ege, inquit, te recipio, 


“Αθραδάτας, ὡς Éyvo τὰ παρὰ τῆς γυναικὺς «σύμδολα, ἄσμενος πρὸς τὸν  Küpov ἐχώρησεν. Ὡς ὃν 
$v πρὸς τοῖς σ,οποῖς πέµπει πρὸς τὸν Κῦρον εἰπὼν ὃς ἣν. 'O δὲ Kopo; ἄγειν αὐτὸν πρὶς τὴν γνιαῖκα 
ἐχέλευσεν. Ὦ, δ᾽ εἰδέτην ἀλλήχω f) vovit] xal ὁ ᾿Αδραδάτας, ἱσπάζοντο ἀλλέλους Ex δνσελπίστων. Elsa 
ἔφη ἡ Πάνθεια τοῦ Κύρου τὴν ὁσιότητα, xal τὴν σωφροσύνην, xai τὴν πρὸς αὐτὴν χατοἰκτισιν,. "Eu 
τούτου ἔρχεται πρὸς τὸν Κῦρον ὁ ᾿Αθραδάτας, xal λαθήμενος τὶς αὐτοῦ δεξιᾶς, εἶπεν, Ἀν ὧν ed 
πεπείηκας ἡμᾶς, ὦ Küps, φίλο σοι ἐμαυτὸν δίδωμι, καὶ θεράποντα καὶ σύµµαχαν. Καὶ ὁ Κῦρος 


ετε' Kdqio δέσε δέχομαι. 

KB. "Hi0ov δὲ τῷ Kopp παρὰ τοῦ Ἰνδοῦ χρἠ- 
µατα. Καὶ οἱ ἄγοντες αὐτὰ ἀπήγγελλον αὐτῷ, ὅτι 
ὁ Ἰνδὺς λέγει, ὡς "δομαι, ᾧ Kope, ὅτι po: περὶ 
ὧν ἐδέου ἑδήλωσας, xal βούλομαέ σοι ξένος εἶναι. 


XXII. Eodem tempore legati ab Indo venere, qui 
se gaudere aiebat, quod quibus rebus egeret, signi- 
ficasseL, et pecuniim mitiere : si majore opus esset, 
ut peteret, οἱ hospitium suum illi. efferobut. Man- 


Καὶ πέµπω σοι χρήματα" xiv ἄλλων δέῃ, µε- D dorat praterea suis, ut quidquid a Cyro juberen- 


ταπέμπου, Ἐντέταλται 0b τοῖς παρ) ἐμαῦ ποεῖν 
& ἂν σὺ κελεύῃς. Ὅ δὲ Κῦρος size: Κε- 
}εύω τοίνυν τοὺς μὲν ἄλλους μένοντας ἔνθα κατ- 
εσχηνώσατε Φφυλάττειν τὰ χρήματα τρεῖς δὲ 
pot ἑλθόντες ὑμῶν εἰς τοὺς πολεµίους, ὡς παρὰ τοῦ 
Ἰνδοῦ περὶ συμμαχίας, xa τὰ ἐχεῖ µαθόντε:, ὅ 
τι ἂν λἐγωσίτε xai ποιῶσιν, ὡς τάχιστα ἁπαγγεί- 
λατε ἐμοί τε xai τῷ Ἰνδῷ. Οἱ μὲν δᾳ 'Ivbol συσχε-α- 
σάµενοι, τῇ ὑστεραίᾳ ἐπορέύαντο, Ὁ δὲ Küpo; τὰ 
πρὸς τὸν πόλεμον παρεσχευάζετο μεγαλοπρεπῶς. 
Καὶ γὰρ cl Πέρσαι ἱππεῖς ἔχπλεῳ ἤδη ἦσαν εἰς ιοὺς 
μνρίους, χαὶ ἅρματα δρεπανηφόρα εἰς ἑκατὸν, χαὶ 
6 ᾿Ἀδραξάτας ἕτερα χατε2χεύασεν ἐκατὸν, xal τὰ 
ΛΙτδικὰ ἅρματα ἕτερα συνέστησαν ἐκατὸν, µετᾳ- 


tur, facerent. Ad hac Cyrus cxeleros in suis taber- 
naculis pecuniam custodire jubet, tres auiem 159 
ex eorum numero proficisci ad hostes, quasi ob 
Indo ad cxpeieudam illorum societatem | missos, 
rebus ilorum cognitis, quamprimum et sibi et 
Indo renuntiare quid molireutur. lgitur Indis, com- 
positis rebus suis. Postridie profectis, Cyrus om- 
nia qui: ad rem bellicam pertinerent, magnifice 
apparat. Erat. numcrus Dereicorum equitum 2d 
decies mille jam explelus, οἱ falcaii currus circi- 
ter centum confecli. Medicique totidem ad eamdem 
rcdacti formam, cum prius ad Trojanau et Liby- 
cam aurigationeim acconuvodati essent,camelis etiam 
bini sagittarii attributi. Cyro his rebus oetupato, 


25 JOANNIS ZONARJAE 


2:6 


ludi ab hostibus reversi nuntiant, Cressum impe- À σχευασθέντα εἰς τὸν αὐτὸν τρόπον lx τῆς Τρωϊχῖς 


ratorem exercilus esse delectum, multosque reges 
et populos, aique etiam Grzacos paraios esse ad 
opem ilii ferendam. His in exercitu vulgatis, mili- 
tes solliciti esse cceperunt: sed Cyrus υἱ metum 
per castra vagari sensit, habita concione suos ani- 
mosiores reddidit, consultum sibi videri dicens, ut 
hostes quamprimum invaderet. Ássensis omnibus, 
Cyaxares cum tertia Medorum parte remansit, ne 
suum regnum omni presidio destitutum esset. 
Cyrus autem summa celeritate proficiscitur : cum- 
que speculatores premissi fumum aut pulverem 
excitatum, ct homines sibi videre viderentur, qui 
pabulum et ligna colligerent : hostilem exercitum 
in propinquo esse conjecerunt, idque Cyro nuntia- 
ruut. Is eos in speculis manere, et przemissa equi- 
tum ala ab iis decursione in planitiem facta, capi 
aliquos jussit, e quibus ubi cognovit, exercitum in 
quo οἱ ipsi fuerint, ad duas parasangas abesse, et 
de se muita verba fleri ab hostibus, adventu suo 
mipine latis, atque aciem instrui a Croeso et 


Grzco ac Medo quodam, qui profugisse a suis dicc- 
reiur. Cyrus: Utinam, inquit, illum ita capiam, ut 
volo : Et captivos abire jubet, neque multo post 
de redita exploratoris Áraspis fit certior, eumque 
οί exsultans obviam egressus ampleciitur. 
Quod cum omnes mirarentur : Amici, inquit, adest 
vir optimus, qui nulla turpi de causa, nec mei metu 
abierat, sed'a me ablegatus, ut hostium res cognitas 
nobis certo renuntiaret. Ab omnibus igitur ei 3 G0 ^o- 
nos est habendus, quod nostri boni causa et ignominiam 
et pericula subiit. Ita salutatus ab omnibus Araspes, 
qus vidisset exponit, copias hostium, stationes, 
consilia. Quibus auditis. Cyrus quemque arma sua 
ei equos curare jubet, et mane ad pugnam paratos 
esse. Parent illi: cumque postridie omnes arma- 
rentur, Abradatam, cui sorte obvenerat, ut contra 
AEgyptios locaretur, Panthia galea aurea exornat, 
et arinillis, purpureaque veste ad talos usque de- 
missa, et cono hyacinthini coloris, qua ipsa ei 
fecerat, suis ornamentis conflatis, quod maritum 
sibi maximum esse ornumentum diceret. Dumque 
ei arma induerel, ctsi ploratum dissimulare stu- 
debat, tamen lacrymas per genas manabant : jam- 


xai τῆς Λιδυκῆς διφρείας * xat ἐπὶ và; xaphàou; Ck 
τεταγµένοι ἦσαν δύο ἐφ᾽ ἑχάστην τοξόται. Οὕτω δὲ 
διατιθεµένων τῷ Κύρῳ τῶν τοῦ πολέμου, ἦχον οἱ 
Ἰνδοὶ ἐχ τῶν πολεμίων, xai ἔλεγον ὅτι Kpoloo: 
ἡγεμὼν xal στρατηγὸς Ίρηται, xoi πυλλοὶ μὲν 
βασιλεῖς, πολλὰ δ' ἔθνη καὶ Ἕλληνες συμµαχήσειν 
ἠτοίμᾳσται.. Ὡς οὖν ταῦτα Ίχουσεν ὁ τοῦ Κύρου 
στρατὸς, bv φροντίδι ἐγένετο. Ὡς δὲ ἤσθετο ὁ Κὺ- 
poc φόδον διαθέοντα Ev τῇ στρατιᾷ, διελέχθη αὗτοῖς, 
xai μετέβαλε πρὸς τὸ εὐθυμότερον. Εἶτα εἶπε Ao. 
xti pot, ὦ ἄνδρες, im' αὐτοὺς lévat ὡς τάχιστα. 
Καὶ ἅπαντες συνηγόρευον. Κυαςάρης μὲν οὖν, τῶν 
Μήδων ἔχων τὸ τρίτον µέρος, χατέµενεν, ὡς μηδὲ 
τὰ οἴκοι ἔρημα εἴη' ὁ δὲ Κῦρος ἑπορεύετο ὡς 
ἰδύνατο τάχιστα. Ὡς δ᾽ οἱ προϊόντες σχοποὶ ἑδόχουν 
µανθάνειν μετεωριζόμενον χαπνὸν, ἡ χονιορτὺν, καὶ 
ἀνθρώπους ὁρᾷν χιλὸν χαὶ ξύλα λαμθδάνοντας, εἴχα- 
ζον elvat που πλησίον τῶν πολεμίων τὸ στράτευμα, 
xai τῷ Kopp κατήγγελλον. 'Ο δὲ ἐχείνους μὲν ἑχέ- 
λευσεν ἐπὶ ταῖς σχοπαῖς μένοντας, ὃ τι ἂν ὀρῷεν, 
ἀπαγγέλλειν * τάγµα 0 ἱππέων ἔπεμψφεν εἰς τὸ 


πρόσθεν, ἵνα τινὰς συλλάθοιεν. Ot, καταδραµόντες 


εἰς τὸ πεδίον, συνέλαθον ἀνθρώπους, xai Ἠγαγον' 
xai ἔλεγον οἱ συλ.ηφθέντες, ὡς ἐκ τοῦ στρα-οπέ- 
δου εἶεν. Καὶ 6 Κῦρος, Πόσον, ἔφη. ἄπεστιν ἑντεῦ- 
θε» τὸ ατράτευµα ; Οἱ δ' ἔλεγον' Ὡς 600 παρασάχ- 
γας, Καὶ προσεπἠρετο Ἡμῶν δὲ λόγος τίς ἣν παρ᾽ 
αὐτοῖς ; Ναὶ vj Ala, ἔφασαν, καὶ πολύς γε, ὡς Έδη 


C ἑγγὺς τε προσιόντες. Τί οὗν, ἔφη ὁ Κὔῦρος, xal 


ἔχαιρον ἀχούοντες ἡμᾶ, προσιόντας; Οὐμὰ Δία, εἶπον 
ἐκεῖνοι, ἀλλὰ xal μάλα Ἠνιῶντο, Τίς δὲ 6 τούτους 
τάσσων ἑατίν; ὁ Kupo; εἶπεν, Οἱ δὲ, Αὐτός τε 
Κροῖσος, ἀπεκρίναντο, xal τις Ἕλλην ἀνὴρ, xal 
Μηδός τις, ὃς λέγεται φυγὰς εἶναι παρ ὑμῶν. Καὶ 
6 Κῦρος πρὸς τοῦτο" Αλ)’, ὦ Ζεῦ, Ἰαθεῖν µοι γέ- 
νοιτο αὐτὸν, ὡς ἐγὼ βούλομαι. Τοὺς μὲν οὖν alypa- 
λώτους ὑπά-ειν ἐχέλευσεν ^ οὗ πολὺ δὲ τὸ ἐν µέσῳ 
καὶ ὁ πεμφθεὶς πάλαι χατάσχοπος, ὁ ΑἈράσπας δη- 
λαδὴ, ἀγγέλλεται προσελαύνων». 'O μὲν οὖν Κῦρος, 
ὡς ἤκχουσεν, ἀναπηδήσας ὑπήντα αὐτῷ, xal ἓδςε. 
 οὔτο. Οἱ δ' ἄλλοι τῷ πράγµατι ἐξεπλήττοντο, ἕως 
ὁ Κῦρος ἔφη, "Ανδρες pilo, ἤκει ἡμῖ' ἀνὴρ 
ἄριστος, ὃς οὐκ αἱσχροῦ τινος ἠτεηθεὶς ὤχετο, 


que conscensuro currum, ceteris discedere jussis: 9 ὡς ἐμὲ δεδιὼς, dA ὑπ ἐμοῦ πεμρθεὶς, Cxoc 


Abradata, ait, te, vite etiam mec. anteponi a me, 
nosse arbitror . tameu mutuum amorem nostrum te- 
stor, malle me si te virum fortem prebueris, eadem 
terra lecum tegi, quam ignominiosam cum ignomi- 
nioso vivere. Nam Cyro quidem magnam debemus 
gratiam, quod me captivam, et sibi attributam, non 
pro ancilla, aut ingenua parum honorata tractavit, 
sed tibi conservavit, haud secus ac si [ratris uxorem 
cepisset. Praeterea cum. Áraspes custos meus ab eo 
defecisset, poliicita ei fui, si te arcessi pateretur, te 
illo mullo el meliorem et. fideliorem ei futurum. His 
verbis delectatus Abradatas, Jovem precatus, ut 
sibi daret, ut et Panthize conjugio, et Cyri amici- 
tia dignus videretur, currum conscendit. 


μαθὼν τὰ τῶν πολεµίων, σαρῶς tiiv. "Ea 
γὰρ τῷ ἡμετέρῳ ἀγαθῷ καὶ ἀτιμίαν ὑπέσχε, xal 
ἐχιδύνευσεν». Ἐντεῦθεν πάντες Ἱσπάξοντο τὸν 
Ἀράσπαν. Καὶ ὁ Κῦρος, Διηγοῦ, ἔφη, 'Apáama: ὁ 
πόσα ἑώραχας. Κάχεῖνος διηγεῖτο τό τε πλῆθος τῶν 
πολεµίων, xal tbv τόπον τῆς παρατάξεως, xai τὰ 
τῶν ἑναντίων βουλεύματα. Kat ὁ Κῦρος ἀπελθσῖν 
ἕχαστον ἐχέλευσε, xal τά τε ὅπλα xal τοὺς ἵππους 
αὐτῶν ἑπισχέφασθαι, ἕωθεν 65 πρὸς πόλεμον ἐ.οι- 
µάσασθαι. Τότε μὲν οὖν ἀπῆλθον ' τῇ ὃ ὑστεραίχ 
ἐξωπλίζοντο ἕχαστοι, xat ὁ ᾿Αδραδάτας xAt pu λαχὼν 
ἀντίος τετάχθαι τοῖς Αἰγυπτίοις. ᾿Οπλιζομένῳ δὲ 
προσῆγεν ἡ Ἠάνθεια χρυσοῦν κράνος xat περιθρα- 
χιόνια καὶ ψέλλια περὶτοὺς χαρποὺς τῶν χειρῶν, 


991 ANNALIUM LIB. III. 208 
καὶ χιτῶνα ποδήρη πορφύρεον, καὶ λόφον ὑακινθινοδαφῆ, & αὐτὴ πεποίγχε τῷ ἀνδρί. 'O 5b ἰδὼν 
ἔφη " Zo δήπου, ὦ γύναι, αυγχόψασα τὸν σαυτῆς χόσµον, τὰ ὅπλα μοι ἐποιήσῳ. Nhà Δία, ἔφη ἡ Πάνθεια, 
σὺ yàp ἔμοι ve χόσµος μέγιστος al^ καὶ ταῦτα λέγουσα, ἑνέξυε τὸν ἄνδρα τὰ ὅπλα, xol λανθάνειν 
χλαίουσα ἐπειρᾶτο, ἑλείδδτο δὲ τὰ δάκρυα χατὰ τῶν αὐτῆς παρειῶν, Ὦ, δὲ Ίδη ἐπὶ τὸ ἅρμα ἀναδῆναι 
Ἀτοίμαστο ὁ ᾿Αόραδάτας, ἀποχωρῆσαι χελεύσασα τοὺς παρόντας, Ἡ Πάνθεια εἶπεν "Or; μὲν, ὦ 
Ἀδόραδάτα, καὶ τῆς ἑαυτῆς προτιμῶ σε γυχῆς, οἶμαί σε γινώσκευ». "Όμως οὕτως ἔχουσα πρὸς 
σὲ, ἐπόμνυμι τὴν ἐμὴν καὶ cv φιλίαν, ἡ μὴν βεύλεσθαι μετὰ coo ἀγ δρὸς ἀγαθοῦ γενομένον 
xovq T5uv ἐπιέσασθαε (96) μᾶλλον, ἢ Civ. μετὰ αἰσχυνομένου αἰσχυνομένη. Kal Κύρῳ 6à δοχῶ 
μειἁ Ίην ἡμᾶς χάρις ὀφεί-ειν, ὅτι µοι γενοµένῃ αἰχμα.ώτῳ, καὶ ἐξαιρεθείσῃ αὐτῷ, οὔτε ὡς δού- 
10 ἐχρήσαεο, οὔτε Qc ἐλευθέρᾳ ἐν ἀτίμῳ ὀνόμαει. Αιθρύλωξε 06 σοι ὥσπερ dóslpoU γυναῖχα 
ἑαδών. Πρὸς δὲ, καὶ ó «8 Ἀράσπας ἁπέστη ἀπ αὐτοῦ ὁ ἐμὲ φυΛάσσω», ὑπεσχόμην αὐτῷ, et με 
ἑάσεια πρὸς σὲ πέµφαι, ὥστε σε ἤξειν, καὶ πο.ὺ ᾿Αράσπου πισεότερόν σε καὶ ἀμείνονα ἔσεσθαι. 
'H μὶν οὖν ταῦτα εἶπεν, Ὁ δὲ ᾿Αθραδάτας ἀγασθεὶς τοῖς λόγοις, ἐπηύξατο, Ad; μοι, ὦ Zeb, 
φανῆναι ἀξίφ μὲν Πανθείας ἀνδρὶ, ἀξίῳ δὲ Κύρου oup. Ταῦτ) εἰπὼν, ἐπὶ τὸ ἅρμα ἀνέδαινεν. 

ΚΙ’. Ὁ δὲ Κῦρος συγκαλέσας τοὺς ἠχεμόνας,λ ΧΧΙΙΙ. Cyrus autem duces ad rem fortiter geren- 
ἐδημηγόρησε, παραθαῤῥύνων αὐτοὺς εἰς τὸν πόλε. — dam cohortatus, proficiscitur. Cum in hostium con- 
pov, xal οὕτως ὠρμᾶτο ἀπιέναι. Ἐπεὶ δὲ προσἠγ- — sSpectum ventum esset, suis quam pulcherrime in- 
Τισαν τοῖς ἀντιπολέμοις, ὡς ἀλλήλους ὁρᾷν συνέ- — struetis, singulos ordines obiens, milites ad pugnam 
ταξε τοὺς οἰχείους ὁ Küpo; ὡς κάλλιστα" καὶ παριὼν — acuit. Creesus contra wuas copias Cyri exercitui 
τὰς τάξτις (97), λόγοις τοὺς ἄνδρας πρὸς τὴν µά- — opponit, et signs canere jubet. Procedunt igitur 
χην παρέθηγεν. 'O δὲ Κροΐσος τὴν αὐτοῦ στρατιὰν — treg phalanges, una a fronte, altera dextra, tertia 
ἀντίαν ατῄσας πρὸς τὸ τοῦ Κύρου avpázsupa, ἐσή- Ίωνα, ut omnis Cyri exercitus terreretur, undique 
µαινεν αὐτοῖς πρὸς τοὺς πολεμίους πορεύεσθαι. Καὶ — preterquam 9 tergo circumventus : nihilo tamen 
προσῄεσαν τρεῖς φάλαγγες, ἡ μὲν µία κατὰ πρὀσ- — secius signo dato, omnes se ad hostes convertunt. Ac 
ωπον, τῶν δὲ δύο ἡ μὲν xatà τὸ δεξιὸν, ἡ δὲ 161 magnum erat silentium, donec Cyro, cum tem- 
κατὰ τὸ εὐώνυμον, ὥστε φόδον παρεῖναι πάσῃ τῇ pus videretur, panem auspicato, omnis eXercitusg 
Κύρου στρατιᾷ. Πάντοθεν yàp περιείχετο ὑπὸ «Gv — succinuit. Fumdem cum equitibus hostes aggres- 
πολεµίων, πλὴν ἐξόπισθεν. "Όμως δὲ καὶ ol — sum, pedites instructi sequuntur. Artagerses porro 
τοῦ. Κύρου, ἐπεὶ παρήγγειλε, πάντες dotpá- — camelis prefectus, levam hostium aciem emissis 
gnzav ἀντιπῤόσωποι τοῖς πολεμίοις, xal Sv. μὲν D belluis aggreditur : equi vero eas ne eminus qui- 
πολλὶ τέως Πανταχόθεν σιγή. Ἠνίκα δὲ ἔδοξε — dem ferentes, alii fugere, alii exsilire, alii inter 
τῷ Κύρῳ χαιρὸς εἶναι, ἐξῆρχε παιᾶνα, συνεπῄχησε — sese permisceri. Eodem tempore et currus dextra 
δὲ πᾶς ὁ στρατὸς, xai ἐξανίσταται ὁ Κῦρος, xat — levaque irruebant, a quibus in fuga multi capie- 
μετὰ τῶν Ἱππέων τοῖς ἑναντίοις συνεμέγνυεν. Οἱ — bantur. Abradates milites cohortatus, nihil equis 
δὲ «εεζοὶ αὐτῷ συντεταγµένοι ἐφείποντο, Καὶ "Ap- — parcens instat, provectis una cum eo czteris quo- 
ταγέρσης δὲ ὁ τῶν ἐπὶ ταῖς χαμήλοις (98) ἄρχων, — que curribus, et cum sibi proximis in gyptiorum 
ἐπιτίθεται χατὰ τὰ εὐώνυμα, προεὶς τὰς χαµήλους,  phalangem irrumpit : ac ceteri quidem ad currus - 
ὡς 6 Κῦρος ἐχέλευσεν. Οἱ 6* ἵπποι πόῤῥωθεν αὐτὰς — fugientes persequendos declinarunt. Qui vero cum 
οὐχ ἀδέχοντο, ἀλλ' ol μὲν ἔφενγον, οἱ δὲ ἐξήλλοντο, — Abradata erant, obvios impetu equorum proster- 
c 8 ἀλλήλοις ἐνέπιπτον. Καὶ τὰ ἅρματα δὲ κατὰ — munt, prostratos cedunt. Nam quocunque falcati 
τὸ δεξὼν καὶ τὸ εὐώνυμον ἅμα ἑνέδαλε, καὶ πολλοὶ — currus agebantur, omnia et arma et corpora disse- 
ταῦτα φεύγοντες, ἠλίσχοντο ὑπ' αὐτῶν. Καὶ 'A6pa- — cabant. In eo inexplicabili tamaltu, rotis in tam 
δάτας βοῄσας * "Ανδρες φίλοι, ἔπεσθε, ἑνίει οὐδὲν — varia strage exsilientibus, Abradatas eseterique 
τῶν ἵππων φειδόµενος. Σννεξώρμησαν δὲ xal o! C curribus excussi, csduntur. At Persz insecuti, 
ἄλλοι ἁρματηλάται, Καὶ ὁ μὲν ᾿Αδραδάτας εἰς τὴν " AEgyptiorum turbatos cxdunt, iis qui ordines ser- 
τῶν Αἰγυπτίων φάλαγγα ἑμδάλλει, συνεισέδαλον — vabant resistentibus. Ibi vero atrox prelium exo- 
b αὐτῷ xol ol. ἐγγύτατα τεταγµένοι. Οἱ δ ἄλλοι — ritur. Nam Agyptii et multitudine et armis suj e- 
ἐξέχλιναν χατὰὶ τὰ φεύγοντα ἅρματα. Οἱ δὲ ἀμφὶ — riores erant, neque Perse siare poterant: sed 
᾿Αθραδάτην τοὺς μὲν τῇ ῥύμῃ τῶν ἵππων παΐοντε — paulatim recedentes, et czedebant, et czdebantnr, 
ἀνέτρεπον, τοὺς δὲ πίπτοντας χατηλόων. "Όσων δὲ — donec ad machinas esset ventum. Ibi rursus AEgy. 
τὰ δρέπανα ἐπελάδοντο, πάντα pla διεχόπτετο xal — ptii e curribus cedebantur, et multa hominum ο - 
ὕπλα xai σώματα. "Ev δὲ τῷ ἁδιηγήτῳ τούτψ — des edebatur, magnus armorum strepitu, magnus 
ταράχῳ ὑπὸ τῶν παντοδαπῶν σωρευμάτωνἑξαλλομέ- — elamor. Interea Cyrus aciem adversam persequens, 
νων τῶν εροχῶν, ἐκπίπτει ὁ ᾿Αδραδάτας, xal ἄλλοι — cum l'ersas loco motos videre, indoiuit ; οι iis 


Varie lectiones et note. 


(96) Γην ἑπιέσασθαι. ᾽Αντλ τοῦ ἑνδύσασθαι, αυἱ ἐπιών, ] κ 
potius ὑποδύναι, xatà µεταφοράν. W. (98) Tov ἐν ταῖς καμή.Ίοις. ἙἘπί. W. 
(97) Καὶ παριὼν εὰς τάξεις. Malim περιὼν, vel -- 


Ριτκοι. Gn. CXXXIVY. . 10 


29 


JOANNIS Ζ0ΟΝΛΒΑ 


^00 


quos secum habebei sequi jussis, hostes a tergo A δὲ τῶν συνεισθαλόντων, Καὶ οὗτοι μὲν χατεκόπησαν. 


aggressus, multos cedit : quo animadverso, JEgy- 
psi convertuntur. Ha coníusa pugna ου καν equi- 
τά et peditum : ac Cyrum, eq&us a quodam ja- 
cente, in ventre Tulneratus, exsiliens, excutit. Quo 
facio, stalim exclamant omnes, et cuni inwpetu 
cient pugnam. Sed quidam e Cyri ministris, domi- 
num in suum equum attollit: quo is conscenso, 
videt Egyptios passim csedi : et ad machinas pro- 
vecius, turri consceasa, prospicit campum plenum 
equorum, hominum, curruum, fugientium, perse- 
quentium, vincenlium, victorum, neque quidquam 
3mplius cernere poterat, quod μιαπεγεί, prater 
162 aciem AEgyptiorum, qui undique circumdati, 
sub clypeis sedebant : cumque jam nibil agerent, 
multa acerba perpetiehantur . Miratus igitur, et 
misertus eoruin, quod viri fortes interirent, suos 
a pugua cohibet, ac praconibus dimissis rogat, 
num perire malint, an conservari. lis quserentibus, 
qua mercede salutem redimere possunt? Hespon- 
det Cyrus, si agma sibi traderent, qui eura eos per- 
dere posset, conservatos mallet : quo AEgyptii au- 
dito, fidem dederunt el aceeperunt, Hjs rebus ge- 
siis, Cyrus jam tenebris obortis, redueto exercitu, 
in castra se recipit, milites /ccenati somnum ca- 
piunt. Veruzm Croesus cum exercitu statim Sardes 
fugit : cztere gentes nociu, quo. quaque poterat, 
abierunt. 


Οἱ δε Πέρσαι οννεπισπώµενοι (99), τοὺς μὲν τετα- 
ραγµένους τῶν Αἰγυπτίων ἑφόνευον * οἱ δὲ συνεστη- 
γότες , ἑναντίον τοῖς Πέρσαις ἐχώρουν, ἔνθα δη 
εινη μάχη fv. Ἐπλεονέχτουν δὲ οἱ Αἰγύπτιοι, 
xal πλάθει, xai τοῖς ὅπληις. Οἱ δὲ Πέρσαι οὐκ 
ἠδύναντο ἀντέχειν, ἀλλ ἐπὶ πόδα ἀνεχάζοντο, 
παίοντες χαλὶ πιιόμενοι, ἕως ὑπὸ ταῖς μηχαναῖς 
ἐγένοντο. Ἐπειδ' ἐνταῦθα Ἴλθον, ἐπαίοντο αὖθις 
oi Αἰγύπτιοι kx τῶν πύργων. "Hv δὰ πολὺς μὲν 
ἀνδρῶν φόνος, πολὺς δὲ χτύπος ὅπλων, πολι] δὶ 
Bof. "Ev δὲ τούτφ Κῦρος διώχων τοὺς κατ’ αὐτὸν, 
παραγίνεται. Καὶ ἰδὼν τοὺς Πέρσας ἐκ tfc χώρας 
ἑωσμένους, Ίλγησε, xol παραγγεῖλας τοῖς μετ᾽ αὐτοῦ 
ἔπεσθαι, παρήλαννεν εἰς τὰ ὄπισθεν, καὶ εἰσπεσόν. 
τες, πολλοὺς χατέχαινον. Ὡς δ᾽ ᾖσθοντο οἱ Αἰγύπτιοι, 
ἑστρέφονιο, xal φύρδην ἐμάχοντο καὶ πε-οὶ χαὶ 
ἐππεῖς. Ἠεπτωχὼς δέ τις ὑπὸ τοῦ Κύρου, καὶ πα” 
τούμενος, παίει µαχαῖίρᾳ κατὰ τὴν Ὑαστέρα viv 
ἵππον αὑτοῦ. 'O δὸ ἵππος ἐχ τῆς πληγῆς σφαξάζων, 
ἀποσείεται τὸν Κῦρον * χαὶ εὐθὺς ἀνεδθόησαν ἅπαν- 
τες, καὶ προσπεσόντες ἐμάχοντο. Kel τις τῶν ιοὺ 
Κύρου ὑπηρειῶν καταπηδήσας, ἀναθάλλει αὐτὸν 
ἐπὶ τὸν ἑαυτοῦ ἕππον. Ὡς δ' ἀνέδη, χατεῖδε παν- 
τόθεν Ίδη παιωµένους τοὺς Αἰγυπτίους. Ὡς 5 ἑγέ- 
νετο παρελαύνων παρὰ τὰς μηχανὰς, ἐπί τινα τῶν 
πύργων ἀνέδη, xat κατεῖδε μεστὸν τὸ πεδίον ἔππων, 
ἀνθρώπων, ἁρμάτων, φευγόντων, διωχόντων, Χρα- 


τούντων, κρατουμένων, µένον δὲ οὐδαμοῦ οὐδὲν ἔτι ἰδεῖν ἠδύνατο, πλΏν τὸ τῶν Αἰγυπτίων. Οὗτοι δὲ 
παντόθεν κυχλωθέντες ὑπὸ ταῖς ἁσπίσιν ἐχάθηντο, ποιοῦντες μὲν οὐδὲν ἔτι, πάσχοντες δὲ πολλὰ καὶ 
δε:νἀ. ᾿Αγασθεὶς δὲ ὁ Κῦρος αὐτοὺς, xal οἰχτείρων, ὅτι ἄνδρες ἀγαθοὶ ὄντες ἀπόλλοιντο, µάχεσθαι οὐδένα 
τι σα αὐτοῖς. Δ'αχηρυχεύεται δὲ πρὺς αὐτοὺς ἑρωτῶν, πότερον µβούλονται ἀπολέαθαι πάντες, ἢ 
cwnvat. Οἱ δὲ ὅτι χαλὸν ἂν ποιοῦντες σωθείηµεν, ἔφασαν. Καὶ ὁ Κῦρος, εἰ τὰ ὅπλα ἡμῖν παραδοίητε 
τοῖς αἱρουμένοις ὑμᾶς σῶσαι, ἐξὸν ἀπολέσαι. ᾿Ακούσαντες δὲ ταῦτα οἱ Αἰγύπτιοι, ἔδοσαν πίστεις, wol 
ἔλαθον. Ταῦτα διαπραξάµενος ὁ Kupoc, ἤδη σχο-αἷος ἀναγαγὼν, ἑστρατοπεδεύσατο, καὶ οἱ ἀμφὶ τὸν Kv- 
pov δειπνῄσαντες ἔκοιμήθησαν, Kpolso; μέντοι εὐθὺς ἐπὶ Σάρδεις σὺν τῷ στρατεύματι ἔφευγε, τὰ 
U ἄλλα φύλα ἓν τῇ νυχτὶ, ὅπη {δύναντο, ἀπεχώρουν. 

ΧΧΗΙ. Mane Cyrus versus Sardes ducit. Cum C — KT". "Ew0evy δὲ ἐπὶ Σάρδεις, xal ὁ Kopo; fyc 


urbem attigiaset, machinas erigi, scalas profert. 
Insecuta nocte Chaldaeos et Persas adducit ad pre- 
ruplissimam pelram propugnaeuli Nardianorum, 
via monstrata per quemdam Persam, qui cujusdam 
ex arcis Sardianz custodibus servus fuerat. Arce 
occupata, Lydi menia deserunt. Cyrus orta luce 
urbem ingreditur, atque edicit, ne quis aciem dese- 
rat. Crassus autem in regia conclusus, Cyrum in- 
elamat : qui nonnullis ad illius custodiam relictis, 
et suis in castra deductis, ad illum redit : quo 
viso Crassus : Salve, inquit, Domine. Et tu, Crese, 
ínquit Cyrus. Verum, nunquid consilii mihi dare 
velis? Inquit ille, Modo possim. Tum Cyrus: Mili- 
les meos, inquit, Crose, fatigates, et plurimis peri- 
culis defunctos, capta urbe post. Babylonem Αεἰαπα- 
rum opulentissima, spem habere vidco emolumento- 
rum. Ego vero etsi eos remunerari cupio, tamen 
urbem diripiendam non dabo. Ad hzc Croesus : Si 


xal πρὸς τῇ πόλει γενόμενος, τάς τε μηχανὰς ἀνί- 
στη, καὶ ἠτοίμαζε χλίµαχας. Tac δ᾽ ἐπιούστις νυχτὺς 
ἀναθιθάζει Χαλδαίους τε xal Πέρσας κατὰ τὰ àmo- 
τοµότατα δοκοῦντα εἶναι «oU. Σαρδιανῶν ἐρύματος. 
Ἡγήῆσατο δὲ τῆς ὁδοῦ τούτοις Πέρσης &vhp, δοῦλυς 
τῶν àv τῇ ἀκχροπόλει φρουρῶν ἑνός. Ὡς δὲ τὰ 
ἄχρα εἴχαετο, ἔφευγον οἱ Λυδοὶ ἀπὸ τῶν «ειχῶν. 
Κύρος δὲ ἅμα τῇ ἡμέραᾳ εἰσῇει εἰς τὴν πόλιν, 
πἀραγγείλας ἐκ τῆς τάξεως µηδένα χινεῖσθαι. Ὁ 
ὃξ Kpolso; κατακλεισάµενος ἐν τοῖς βασιλείοις, 
Κῦρον ἐδόα. Ὁ δὲ Κῦρος τοῦ μὲν Κροίσου κατέ- 
λιπε φύλαχας * χαταστρατοπεδεύσας δὲ τοὺς ἑαυτοῦ, 
ἀπῆει πρὸς Κροῖσον. Καὶ ἰδὼν αὐτὸν ὁ Κροῖσος, 
Xaipe, à) Δέσποτα, ἔφη. Καὶ σύ γε, 6 Κῦρος εἶπεν, 
ὦ Kpoice * ἀτὰρ ἐθελήσεις ἂν συμδον 1εῦσαί go 
ἂν τί; Βουλοίμην ἂν, ἔφη, ὦ Kops. Tolvuv ἐγὼ, 
Κροῖσε, τοὺς στερατιώτας ὁρῶν πεπονηκότας, 
xal π.λεῖστα κεχιγδυγευχότας, καὶ yir νομίζον- 


Yarie lectiones et noia. 
(99) Συνεπισπώµεγοι. Cod. Colb. ἐπισπώμενοι. W. 


301 


ANNALIUM LIB. 1I/. 


302 


τας πόλιν ἔχειν τὴν xJovotordcay εῶν ἐν Ασίᾳ My me apad Lydos quosdam dicere siveris, mp impetroese 


ρατὰ Βαθυλῶνα, ἀξιῶ ἀφαἑηθήναι τοὺς στρα- 
τιώτας, ἑφοῖμαι 0 αὐτοῖς διαρπάσαι τὴν xóJw 
οὐ βού.ῖομαι. "9 δὲ Kpolsoc * 'AAA ἐμὲ, ἔφη, Ea- 
cov Jé£ai «πρὸς οὓς ἂν ὁγὼ ἀυδῶν ἐθέίω, ὄτιμῆ 
γενόσθαι ἁρπαγὴν πορὰ coo διασέπραγµαι, καὶ 
1σθι σοι ἔσεσθαι παρ ἑκόντων Λυδῶν, πᾶν Ó τι 
ἐν Σάρδεσι vljuoy. Βρῶεον δὲ ἐπὶ τοὺς ἐμοὺς, 
εἶπε, θησαυροὺς «εέμπε, we «Ἰάμόανε ὅσα BoóAm. 
Ταῦτα μὲν οὖν οὕτω πο:ᾖσειν ὁ ἄ Όρος κατέθετο, 
καὶ τότε ἐπὶ «εούτοις τὴν ἐμέραν διἠγαγον.. 15 
ὃ ἑξῆς χαλέσας ὁ Κῦρος. τῶν φίλων τινὰς, τοὺς 
μὲν τοὺς θηααυροὺς παραλαμδάἀνειν ἐχέλευσε, τοὺς 
δὲ ὁπόσα παραδοίη ὁ Κροῖσος χρήματα. Elxa εἴ τις 
&wpaxs τὸν ᾽Αθραδάταν ρετο; εἰπόντος δέ τινος 


a te urbis incolumitatem, οοἱ(ο 2ου ultro quidquid Sur- 
dibus est. pretiosum, ad te allaturoe : in primis au- 
lem ο meis thesauris sumite, quantum voles. Cyro 
assenso, ea re occupati diem transegerunt. Postri- 
die alios ez amicis thesauros, alios pecunias quse 
3 Croeso praeberentur, accipere jubet. [nde pereon- 
tMur: Num quis Abradatan vidisset ? Cumque ex 
ministris quidam dixisset, eum in prelio cecidisse , 
femore percusso, conscensoque equo ad 169 ilium 
properat. Utque Panihiam hun sedentem juxta 
marii cadaver videt, lacrymans ait: O fortem et 
fidelem animum. Ad hzc mulier: Hoc, inquit, ei 
accidisse propter me scio: et foreitan eliam propter 
te, Cyre. Nam εξ ego demens sedulo eum hortabar, 


τῶν ὑπηρετῶν, ὅτι ἐν τῇ µάχῃ ἀπέθανεν, knalaaco D Μί amicitia iua sc dignum praberet : et ipse cogilabat, 


τὸν μηρὸν, xal ἀναπηδῆσας ἐπὶ ἵππκον, ἤλαυνεν 
ἐπ ἐκεῖνο,. Καὶ ὡς εἶδε τὴν Πάνθειαν χαμαὶ 
καθηµένην, καὶ τὸν νεκρὺν χοίµενον, ἑδάνμρνσα xal 
eins, (eU, ὦ ἀγαθὴ ua) moti ψυχή. Ἡ δὲ γννλ, 
Oló' ὅτι δι ἐμὲ, lov, vacca ἔπαθεν, ἴσως ὃ à 
Kops, ual διὰ cé Eye τε γὰρ ἡ μωρὰὸ πο.λὰ 
δωκχελενέµην αὐτῷ, ὅπως σοι φἰ.ος ἄξιος «λόγου 
Φανείη, αὐτός το τί ἂν ποιήσας χαρίσειτό σοι 
ἐνενόοι * καὶ οὗτος μὲν ἁμέμπτεως τετθλεύτηκεν, 
ἐγὼ ὃ) ἡ παρακεΛευοµένη, (oca. παρακάθηµαι. 
Καὶ ὁ Koo; χρόνον μέν τινα σιωπῇ χατεδάχρνεν, 
ἔπειτα πολλὰ τοῦ πάθους εἶπε παρηγορήµατα, 
gU" ἀπῄει. Ἡ δὲ γυνἡ τοὺς μὲν εὐνθύχους ἑἐχέλευ- 
σεν ἀποστῆναι, τῇ δὲ εροφῷ sirva. παραµένειν, xal 


qua re gratum ibi faceret. Ac ille quidem honeste 
occubuit, eyo vere hortatriz illius viva assideo. Cy- 
rTUS,. CUm aliquandiu tacite lacrymasset, multaque 
deinde ad levandum luctum attulisset, disceuit. 
Mulier eunuchis secedere jussis, nutrici mandat, 
ut se mortuam eadem cum marito veste tegat: 
eaque plorsnte, seipsam jugulat, et copite suo pe- 
etori mariti imposito, moriter. Quo facto nutrix sub. 
late voce lamentatur, ambosque tegit. Tres autenr 
eubuchi, dominz cde cognita, strictis gladiis et 
ipsi sese perimunt. Cyrus eognits cede, mulierem: 
admiratus deplorat, ae ingenti tumulo excitato, 
magni(ice et ipsam et maritum sepelit, 

ἀποθανοῦσαν περικαλύψαι αὐτὴν τε xal τὸν ἄνδρα 


£x ἡματίῳ. Ἡ. μὲν οὖν τροφὺὸς ἐκάθητα χλαίουσα * ἡ δὲ σφάττει ἑαυτὴν, χαὶ ἐπιθεῖσα ἐπὶ τὰ ατέρνα 
τοῦ ἄνδρὺς τὴν ἑαυτῆς κεφαλὴν, ἀπέθνησχεν. Ἡ δὲ τροφὸς ἀνωλοφύρατό τε καὶ περιεχάλυπτεν᾽ ἄμρω, 
Καὶ οἱ εὐνοῦχοι Ὑνόντες τὸ Ὑεγενημένον, τρεῖς ὄντες, σπασάµενοι τοὺς ἀχινάχας σφάττονται. 3) 
δὲ Κῦρος ὡς ᾖεθετο τὸ ἔργον τῆς ὙΥυναικὸς, Ἰγάσθη τε αὐτὴν καὶ χατωλοφύρατο, καὶ μνῆμα αὐτῖς 


ἔχωσεν ὑπερμέγεθες, θάψας αὐτοὺς µεγαλοπρεπῶς. 


KA. Οἱ δὲ Κάρες σἹασιάσαντες, xal πολεμοῦντς ο XXIV. Interea Cares, seditione inter ipsos orta. 


ἀλλήλοις, παρέδοδαν ἑαυτοὺς τῷ Κύρῳφ ἑχάτεραι. 
Καὶ οἱ ἐπὶ Δρυγίαν δὲ τὴν. ἐπὶ Ἑλλήσποντον (4) 
δὥρα πλεῖστα τῷ Κύρῳ παρέσχον, ὥστε μὴ εἰς τὰ 
τείχη Βαρδάρους εἰσδέξασθαι, ἑασμὸν δὲ ἀποφέρειν 
αὐτῷ, xai στρατεύειν ὅπη Κῦρας κελεύςει. 'O δὲ τῶν 
Φρυγῶν βασιλεὺς παρεσκειάζετο, ὡς οὗ σπειαόµενο». 
"Exil δὲ ἀφίσταντο αὐτοῦ οἱ ὕπαρχοι, si; χεῖρας 
Έλθεν Ὑστάσπα. Καὶ ὁ Ὑστάσπας χαταλιπὼν iv 
ταῖς ὄχραις φρουρὰς Περσῶν, ἀπῄει ἄγων σὺν τοῖς 
ἑαυτοῦ, καὶ Φρυγῶν πολλοὺς ἱππέας xal πελταστά». 

O δὲ Κῦρος ὠρμᾶτο ix Σάρδεων, φρουρὰν piv 
λιπὼν ἐν ΣῬάρδεσι, Κροῖσον 0 ἔχων σὺν ἑανυτῷ, 
ἄγοντα πλείστας ἁμάξας μεστὰς πολλῶν καὶ παν- 
τοδαπῶν χρημάτων, καὶ Υγεγραμµένα ἔχοντα (2) 
ἀχριθᾶς, ὅσα ἦν ἐν ἑχάστῃ ἁμάξῃ, ὃς καὶ ἑδίδου τῷ 
Κύρῳ τὰ γράμματα. 0 δὲ Κῦρο; εἶπε' EU μὲν καλως 
ἐποίησας, à Kpoics: οἱ δὲ τὰ χρήματα εἰ ῖη- 
gótsc, πάντως µοι ἄξουσι ταῦτα, ἣν δέ τι καὶ 
κλέψωσι, τὰ ἑαυτῶν κ.1έψονται. Hys δὲ καὶ Λνδῶν 
ὁ Κροῖσος πολλοὺς, καὶ λαμπρῶς ὠὡπλισμένους. Ἰὼν 


utrique Cyro sese dedunt : Phryges item ad Hel- 
lespontum habitantes, plurima dona obtulerunt, 
ne Barbaros intra menia recipere cogetentur, sed 
tributa duntaxat penderent. Phrygism vero rex se 
parabat, ut pacem repudiaturus. Cum autem pre- 
fecti deficerent, Hystaspe se dedidit. jui przsidio 
castellis imposite, multos etiam Phryges equites 
et parmatos cum suis adduxit. Cyrus quoque re- 
Jicto Sardibus przsidio, Creesoque secum abducio, 
qui plurimos currus vehebat, plenos magnis et va- 
riis opibus, et accurate descriptum habebat quid 
in quolibet curru esset, discessit : eaque descri- 
ptione accepta : Ἐν quidem, inquit, recte fecisti, 
Croe, sed qui pecunias acceperunt, ii omnino eas πού 


l! ki vekent. Quod si quid. farati fuerint, sua [erebun- 


(ur. lem Croesus plurimos etiam Lydos, splendi- 
dis armis exornalos, secum duxit. Cyrus auiem 
duin Babylonem profleiscitur, magna Phygio, Cap- 
padocia et Arabia subactis: e spoliis devictorum 
equites Persicos haud pauciores quadragies mille 


Varie lectiones et nola. 


(1) τὴν ἐπὶ 'EAAcazorcov. Vox ἐπὶ abest a 
Colbert. 


(2) Kal γεηραμγένα ἔχοντα. Τὸ, ἔχοντα refertur 
ad Κροῖσον, ut et ἄγοντα. W. 


203 
Y 
es 


JOANNIS ZONAR.R 


304 


iastruxit, et omnibes sociis multos captivorum Α δὁ Küpec «hv ἐπὶ Βαδυλῶνα xatsovpéjato θρύγας 


equos distribuit et snultis equitibus, multis sagit- 
tariis οἱ ferentariis, 1844 «ο [unditoribus innume- 
rabilibus Babylonem adductis, urbem copiis.cingit : 
ει cum principibus aique amicis excenia contem- 
platus, adducit exercitum , et circum urbem ca- 


stra locat. Cum autem vidisset flumen Babylonem | 


perfluere mediam, consilio suo cum nemine com- 
municato , castra cingi jubet fossa lata ei profun- 
dissima , forsitan ut custodibus quam paucissimis 
esset opus. Ei operi milites intenti, mediocri a 
flumine spatio fodiunt, egesiamque hunium νος- 
sus castra conjiciunt. Babylonii;vero deridebant ob- 
sidionem , ut qui amplius viginti annerum coum- 
mealum haberent. Fossa jam absoluta, Cyrus | 
observato tempore quo Babylonios per tolam no 

clem potare οἱ comessari cognoverat, fossam ver- 
sus fluvium (is Euphrates est, ut Herodotus tradit) 
aperuit : aquaque in eam noctu tradocta, factum 
est, ut alveus fluminis in urbe ab hominibus tran- 
siri posset. Tunc igitur ministros οἱ pedites οἱ 
equites vadum periclitari jussit, eique interea du- 
ces multitudinis ad rem capessendam exhortatus, 
arma capere, ac se ducem sequi : Gobryam et Ga. 
datam, quibus urbs nota esset, ubi in eam perve« 
nissent, viam monstrare, qua recta ad regiam 
jretur, jussit. Summa igitur festinatione Gobryas 
et Gadatas cum suis ad regiam usque progressi, 
portas clausas reperiunt, et custodes potantes op- 
yrimunt. Sublato clamore εἰ strepitu, qui in regia 
erant, jussu regis visuri quid rei esset, portas ape- 
riunt : 
trant, eum siricto jam acinace astantem Gobryas 
et Gadatas capiunt : satellites partim repugnantes, 
partim fugientes czdunt. Cyrus turmas equiuum 
in v as dimittit, cum mandato, ut quos foris depre 
henderint, occidant : eseteris per Syriz linguse po- 
ritos denuntient, ut intra zdes se contineant. 
Qui egressus fuerit, occisum iri. Interea Gadatas 
ei Gobryas adsunt, atque nefarii regis ultionem 
primum diis immortalibus acceptam fcrunt. Deinde 
Cyri pedes et manus deosculantur. Xenophon in 
Cyri historia, capti Assyriorum regis nofmen haud 
ponit. Sed Josephus libro x Antiquitatum, Baltas- 


sarem illum esse tradit , cui inanus 165 visa sit, p Meg σκέφασθαι τί 


qv: ex pariete exstiterit, eaque scripserit quz jam 
exposita sunt et a Daniele declarata. 


irrumpunt hostes, ad regem usque pene- - 


τοὺς ἐν «fj µεγάλῃ Gpuyia. Κατεστρέφατο δὲ Καπ- 
παδόκας, ὑποχειρίους δὲ ἑποιήσατο ᾿Αραδίους, &£- 
ὦώπλισε δὲ ἀπὸ πάντων τούτων Περσῶν μὲν ἱππέας 
οὗ μεῖον τετραχισµυρίων, xal πᾶσι 6k sol; συµµά- 
χοις ἵππους πολλοὺς τῶν αἰχμαλώτων διέδωκεν. 
Αφίχετο μέντοι αρὸς Βαθνλῶνα, πολλοὺς μὲν ἱπ- 
πέας ἄγων, παμπόλλλους δὲ τοξότας καὶ ἀχοντιστὰ», 
σφενδονήτας 6x ἀναρίθμους. Ἐπεὶ ὃ ἓν Βαθνλῶνιε 
ἐγένετο, περιέστησε μὲν τὴν στρατιάν. Αὐτὸς ὅ' 
ἐπιὼν σὺν τοῖς ἄρχουσι τῶν συμμάχων καὶ τοῖς 
φίλοις χατεθεᾶτο τὰ τείχη. Εἶτα ἐπήταγε τὴν στρα- 
τιὰν, xal περὶ τὴν πόλιν ἑστρατοπεδεύσατο. Ἰδὼν 
δὲ τὸν ἐχεῖ ποναμὸν ἔνδον τῆς Βαθνλῶνας εἰσρέοντα 
xal µέσην διῖόντα τὴν πόλιν, οὐδενὶ μὲν τὸ βούλευμα 
B ιΕεκάλννε: τάφρον δ' ἐχέλευσεν ὀρύσσειν περὶ τὸ 
στρατόπεδον εὑρεῖαν xai βαθντάτην, (v' ἑλαχίστων 
τάχα τῶν φυλάχων ἐν τῷ στρατοπέδῳ δέοιντο. Οἱ 
μὲν οὖν τὴν τάφρον ποιοῦντες, ὤρυσσον, µέτριόν τι 
τοῦ ποταμοῦ ἀφιοτάμένοι, τὸν δὲ χοῦν ἀνέδαλον 
πρὸς τὸ φτρατόπεδον. Ot δέ γε Βαδυλώνιοι κατεγέ- 
λων τῆς πολιορχίας, ὧν πλέον ἢἡ ἑτῶν εἴχοσι τὰ 
ἐπιτήδεια ἔχοντες. "Ηδη δὲ τῆς τάφρον ὁρωρυγμένης, 
φυλάξας 6 Κῦρος νύχτα ἐν ᾗ ἑορτὴν ἔγνω τοὺς 
Βαθυλωνίους ἄγειν, ὅλην τὴν νύχτα πίνοντας xa* 
χωµάζοντας, ἐν ταύτῃ πλῆθος ἀθροίσας, ἀνεστόμωσε 
τὰς τάφρους πρὸς τὸν ποταμὸν (Εὐφράτης οὗτός 
ἐστιν, ὡς "Ἡρόδοτος [στορεῖ) καὶ τὸ ὕδωρ εἰς τὰς 
τάφρους ἐχώρει ἐν τῇ νυχτί. Ἡ δὲ διὰ τῆς πόλτως 
τοῦ ποταμοῦ ὁδὸς, πορεύσιµμος ἀνθρώποις ἐγίνετο, 
µετοχετευθέντος τοῦ ὕδατος. Τότε δὴ χαταθιδάοας 
εἰς τὸ ξηρὸν τοῦ ποταμοῦ ὑπηρέτας xal πεζοὺς xal 
ἱππέας, ἑχέλευσε σχέφασθαι, εἰ πορεύσιμον εἴη. 
Ἐν τούτῳ δὲ δ.αλεχθεὶς τοῖς ἡγεμόσι τοῦ πλίήθιυς, 
xaX διεχείρας πρὺς τοῦργον, τέλος Éov* Ἁλλ' ἄγετε, 
λαμθάνετε ὅπλα, ἠγήσομαι δ' ἐγὼ, ὑμεῖς δ', ὥ 
Γαδάτα, xa Γωθρύα, δειχνύετε τὰς ὁδοὺς, εἰδότες 
ταύτας. "Όταν δ ἑντὸς γενώµεθα, τὴν ταχίστην 
ἄγετε ἐπὶ τὰ βασίλεια. "Emi τούτοις ἑπορεύοντο. 
Καὶ lóvvsc, ὡς Ἠδύναντο, τἆχιατα ἐπὶ τοῖς βασι)ε΄ο.ς 
ἑγένοντο οἱ σὺν τῷ Γωθρύᾳ, xat τῷ Γαδάτά, χαὶ τὰς 
πύλας Χεχλεισμένας εὑρίσχουσι, πίνουσι δὲ τοῖς 
φύλαξιν ἐπειαπίπτουσιν. Ὡς δὲ χραυγὴ, χαὶ θροὺς 
ἤρθη, αἰσθόμενοι οἱ ἔνδον, χελεύσαντος τοῦ βασι- 
εἴη τὸ πρᾶγμα, Ίνοιξαν τὰς 
πύλας, εἰς ἃς εἰσπίπτουσιν οἱ πολέμιοι, xai ἀφι- 
κ,οῦνται πρὸς τὸν βασιλέα. Καὶ ἤδη ἑστηχότα αὖ- 
τὸν καὶ ἑσπασμένον ὃν εἶχεν ἀχινάχην, εὑρίσχουσι» 


Καὶ τοῦτον μὲν οἱ σὺν T αδάτα καὶ Γωδρύᾳς ἐχειροῦντο. Οἱ δὲ οὖν αὐτῷ ἔθνησχον, οἱ piv ἁμυνό. 
µενοι, οἱ δὲ φεύγοντες. Ὁ δὲ Κῦρος διέπεµπε τὰς τῶν ἱππέων τάδεις κατὰ τὰς ὁδοὺς, προειπὼν, c0; 
"μὲν ἔξω λαμδάνοιεν, κτείνειν,τοὺς ὃ' ἐν ταῖς οἰχίαις xnpüstew ^ τοὺς Συριστὶ ὁμιλεῖν ἐπισταμένους, ἐνδὸν 
"µένειν. εἰ δέ τις ἔξω ληφθείη, ὅτι θανεῖται. Ἐν τοιούτῳ δὲ Γαδάτας καὶ Γωθρύας ἦχον, xat ὅτι «tv 
ἀνόσιον βασιλέα ἑτιμωρήσαντο, πρῶτον μὲν θεοὺς προσεχύνουν, ἔπεινα Κύρου κατεφἰλουν χεῖρας καὶ 
πύδας. 'O μὲν οὖν Δενοφῶν (ὄ) τὰ περὶ τοῦ Κύρου ἱστορῶν, «b ὄνομα τοῦ ἁλόντος βασιλέως τῶν ᾿Ασον- 
piv οὐ λέγει. 0 δὲ Ἰώσηππος bv τῷ δεχάτῳ λόγῳ τῆς ᾿Αρχαιοοτίας, τὸν Βαλτάσαρ τοῦτον εἶναι 
ἱστορεῖ, ip xal ἡ χεὶρ ἑφάνη ἐκ τοῦ τείχους προϊοῦσα, xal Ὑράφουσα τὰ Ίδη προγραφέντα γράμματα, 
ὧν τὴν δἠλωσιν ἡρμήνευσεν ὁ Δανιήλ. 
Varie lectiones et notam. 
(3) 'O μὲν οὖν Ecropor, etc. Absunt hzc pariter a ms. Colb. 


205 


ANNALIUM LIB. III. 


*0f 


KE Ἠμέρας δὲ γενομένης, ὡς fjo0ovzo oi. τὰς Α — XXV. Cum diluxisset, et castellani urbis capti- 


ἄχρ-ς ἔχοντες, ἑαλωχυῖαν τὴν πόλιν, χαὶ τὸν βασι- 
λέα αφῶν τεθνηχότα, παραδιδόασι χαὶ τὰς ὄχρας. 
Ὁ δὲ Κύρος sl; αὑτὰς φρουράρχους καὶ φρουροὺς 
. ἔκπεμπεν. Elsa τοὺς µάγους Χαλέσας, ὡς δορυαλώ- 
του τῆς πόλεως οὔσης, ἀχροθίνια τοῖς θεοῖς ἐχέλαυσεν 
ἐξελεῖν, χαὶ οἰχίας δὲ δ,εδίδου, καὶ ἀρχεῖα τοῖς xov 
víciot τῶν πεπραγμένων αὑτῷ, xat ἑαυτῷ δὲ xa- 
ςασχευάσαι δ.ανενόητο δίαιταν πρέπουσαν βασιλεῖ. 
Ἵνα δὲ μὴ τοῖς φίλοις ἑπίφθονος γένηται, σὺν γνώμῃ 
αὐτῶν τοῦτο πιιῆσαι ἠθέλησε. Καὶ διαλεχθεὶς αὖ- 
τοῖς, δ. ὧν εἶπεν ἔπεισεν ἐχείνους τοῦτο αἰτήσα- 
σΊαι, χἀντεῦθεν εἰς τὰ βασίλεια εἴσεισι, χαὶ φύλακας 
περὶ ἑαυτὸν ποιεῖται, xal τοὺς περὶ τὸ ἑαυτοῦ αμα 
ῥεραπευτῆρας ἑξέτεμε, καὶ εὐνούχους πεποίηχε. 
Δορυφόρους δ' εἴλετο Πέρσας περὶ puplouvc, xai iv 
τῇ πόλει δὲ φρουροὺς ἕἔταξεν ἰκανούς. Ταῦτα δὲ 
πο.ἦσας, τοὺς ἑἐντιμοτέρους τῆς στρατιᾶς ἐξήσκει, 
ph ἀπύνως βιοῦν, καὶ καθ᾽ ἠδυπάθειαν ' καὶ τῶν μὲν 
ἄλλων πραγμάτων ἄλλους ἐπιμελητὰς χατεστήσατο, 
προσόδων ἀποδεχτῆράς nut, xal δοτῆρας ὅαπανη- 
µάτων, ἔργων τε ἐπιστάτας, xal κτήσεων φύλακας, 
xai τῶν ἐπιτηδείων ἐπιμελητὰς τῶν πρὸς δίαιταν, 
xai ἵσεπων xal χυνῶν φρ)ντιστάς. Οὓς 8 ᾧετο χρῖ- 
νχι φύλαχας τῆς εὐδαιμονίας ἔχειν, ἑαυτῷ τὴν τού- 
των προσέταττεν ἐπιμέλειαν. Ἐπεὶ δὲ καὶ χρήµασιν 
εὐεργετεῖν αὐτῷ προσεγένετο, ἔγνω ὡς οὐδέν ἐστιν 
εὐεργέτημα ἀνθρώποις εὐχαριτώτερον, ἡ σίτων καὶ 
ποτῶν µετάληψις. Ab xal ὑπέταξε πολλὰ αὐτῷ 
παρατίθσαθαι ὅμοια, ol; αὐτὸς σιτοῖτο, καὶ ixavi 
παμ πόλλοις ἑσόμενα, Καὶ τὰ παρατιθέµενα, πλὴν 
o; αὐτὸς χαὶ οἱ αὐνδειπνοι χρήσαιντο, διεδίδου, xai 
φιιοδωρότατας ἀνθρώπων ἐγένετο. ᾽Αλλὰ τὸ μὲν µε- 
Υέθει διρων ὑπερθάλλειν πλονσιώτατον ὄντα, οὐ 
θαυμαστόν * τὸ ὃλ τῇ θεραπείᾳ χαὶ ἐπιμελείᾳ τῶν 
φίλων βασιλεύοντα περιγίνεσθαι, τοῦτο ἀξιολογώτε- 
pov. Καὶ λόγος δὲ αὐτοῦ ἀπομνημονεύεται, παρα- 
πλήσια Épya εἶναι νοµέως ἀγαθοῦ xal βασιλέως. 
Τόν τε γὰρ νοµέα ἔλεγε χρῆναι εὑτραφῆ τὰ κτένη 
ποιοῦντα χρῆσθαι αὑτοῖς ἤδη * τόν τε βασιλέα ὡσχύ- 
τως εὐδαίμονας πόλεις χαὶ ἀνθρώπους ποιοῦντα, 
χρῆσθαι αὐτοῖς. Λέγεται δὲ xal τὸν Κροῖσον εἰπόντα 

τὲ πρὸς αὐτὸν, ὡς διὰ τὸ πολλὰ διδόναι πένης 
ἔσοιτο, ἐρωτηθῆναι παρὰ Κύρου, Πόσα ἂν Ίδη µοι 


j-— 


vitatem et sui regís sedem cognovissent : arces 
Cyro tradunt, qui praefectos et przsidia in eas mi- 
sit. Deinde magis accersitis, ut urbe expugnata 
diis primitias immolat, sedes et palatia rerum ge- 
Starum sociis assignat, atque ipse etiam vite ra- 
tionem rege dignam institnit : eamque, qiominus 
invidiosa esset, de amicorum sententia inchoat : 
ac dicendo consequitur, ut ipsi id a se postula- 
rent. Regiam ingressus, satellites legit, sui corpo- 
ris ministros castrat ac eunuchos facit : satellites 
Persarum circiter x millia legit, urbem justo pra- 
sidio firmat. His factis, qui honoratiores erant in 
exercitu, eos ita ornat, ne ignavam et luxuriosam 
vitam agerent, ac aliarum rerum curam aliis man- 
det, nlios reditus accipere, alios sumptibus , alios 
operis praeesse, alios possessiones custodire, alios 
commeatus et annonam , alios equos et canes cu- 
rare. Eorum autem euram, qui felicitatem tueri de- 
beant, ipse suscipit. Eas porro facultates conse- 
cutus, ut liberalis in alios esse posset, nullum 
mortalibus beneficium jucundius esse cogitans 
cibi et potus eommunione, plurima sibi fercula its 
similia quibus ipse vesceretur, apponi.jussit, quam 
plurimis suffectura : esque exceptis iis quibus ipse 
cum convictoribus suis frueretnr, distribuebat. Ac 
eum liberalissimum et muniflcentissimum fuisse, 
minus estin tantis opibus mirandum : sed regen ob- 
servantia et eura superare amicos, id vero magis est 
memorabile. Qua de te dictum ejus quoddam refer- 
tur, consimilia esse munera boni pastoris et regis. 
Nam et pastorem decere saginatis in primis 4 se je- 
mentis uti : οἱ regi urbes et homines, quos bearit in- 
servire. Fertur et Creesum, qui eum ob crebras do- 
netiones pauperem fore dixerat, rogasse, quentum 
sibi pecuniz esse putaret, οἱ aurum , ut ipse een- 
seat, ex quo regnare ceeperit, collegisset? Cumque 
ille ingentem summam nominasset, dixisse : Age 
igitur, Crese, mitte aliquem cum 169 Hystaspe. 
Tu. vero, Hystaspe, adito amicos meos, eisque dicito 
mihi ad rem quamdam conficiendam auro esse opus, 
ut quisque quam plurimum possit comparet, $dque- 
litteris inacribat atque obsignet, et epistalas Gtesi mi- 
mistro tradat. Eadem que mandaret, litteris in- 


χρήματα οἴει εἶναι, el. χρυσίον ὡς cU χελεύεις συν- p scripta omnia, el obsignata, Hystaspe tradidit, 


έλεγον, ἐξότου ἓν τῇ ἀρχῇ εἰμι; xal τὸν Κροῖσον 
εἰπεῖν, πολύν τινα ἀριθμόν. Τὸν δὲ Κῦρον φάναι" 
"Ars δὴ, ὦ Κροῖσε, σύμπεμψον ἄνδρα σὺν Ὑστά- 
σπᾳ τούτῳ. Σὺ δὲ, 'Ὑσεάσπα, περιεὶθὼν τοὺς 
φίλους, «Ἰέγε αὐτοῖς, ὅτι δέοµαι χρυσἰου πρὸς 
zpütír τινα, καὶ κό.ενε αὐτοὺς, ὁπόσα ἃν &xa- 
στος δύναιτο, πορίσαι uoi χρήματα, καὶ γρόφαν- 


τας κάὶ κατασηµῃγαµέγους δοῦναι τὰς ἔπιστο-᾽ 


«ὰς tq. Kpolcov θεράποντι. Ἑαῦτα δὲ ὅσα ἑνετέλ- 
λετο τῷ Ὑστάσπᾳ γράψας xat σηµ]νάµενος, 66:wxsv 
αὐτῷ φέρειν πρὸς τοὺς φίλους. Ἔγραφε δὲ πρὸς 
πάντα:, xai Ὑστάσπαν ὡς qD.ov αὑτοῦ δέχεσθαι. 
"Exe δὲ περιῆλθε, xal ἤνεγχεν ὁ Kpolsou θεράπων 
τὰς ἐπιοτολὰς, ὁ Ὑστάσπας εἶπεν ' "Q Κῦρε βασι- 


eumque ab omnibus ut amicum suum tractari jussit. 
Cum circumissent, et Croesi minister epistolas at- 
tulisset, Hjstaspes dixit: Rex Cyre, me quoque nunc 
utere ub divite. Nam propter commendationem tuam 
eb ipse plurimis affectus sum muneribus. Tum Cyrus, 
Ei hic, inquit , Crese, unus est ez thesauris nostris. Τα 
vero caleros contemplatus, supputa quanta mihi pecu - 
nia sit si fuerit opus. 1$ vero longe majorem summam 
reperiisse fertur, quam in thesauris eum habiturum 
fuisse dixerat, si collegisset, 46 Cyrum dixisse : 
Viden', Crese, et mihi thesauros esse? Cum autem 
in animo haberet, ad pulvinaria deorum immor- 
talium supplicatum ire : vocatis principibus Per- 
sarum et cetororum, stolas Medicas inter cos di- 


301 


JOANNIS ZONARUE 


stribuj ,quas Persz tum primum jodueru nt. $10- A 459, καὶ ἐμοὶ ἤδη ὡς xXovoio χρῶ. Πάμπο. Ία 


lis optimis inter optimos distributis, etiam aliis 
Medicis stolis prolatis (ut enim plurimaas pararet, 
neque purpureis, neque orphninis, neque caryci- 
nis, neque puniceis pannis pepercerat) cuique du- 
cum partem earum tradidit, quibus et illi suos 
exornarent. Rogatus autem a quodam, quando ipse 
sese orriaturus esset : Nonne, inquit, vobis nunc or- 
natus esse videer, cum vos ornavi ? Nam ubi de ami- 
cis fuero bene merilus, qualibet in veste formeeus 
ero, Supplicatione absoluta et victimis immolatis , 
cum familiaribus cosnatus est, amicis honoratissi- 
mis ad levam collocatis, ut quss» magis opportuna 
sit insidiig:; ca4eris ad dextram. Α cena eos qui 
ultro in bellis secuti fuerant, dimisit domum, pre- 
ter eos qui sponte manere vellent : iis vero et 
agros et sedes dedit, discedentibus tam militibus 
quam ducibus plurima donavit. Dedit et suis mili- 
tibus mula de Bardianis peeumniis, pro dignitate 
cujusque. Qui ut ea acceperaut, alii dixere, nimi- 
rum ipsum Cyrum babere plurima, qui tam multa 
largitus esset : alil non id esse Cyri ingenium , ut 
pecuniam 106 faceret, qni dando quam aecipiendo 
delectejur magis. Quibus Cyrus animadversis, ami- 
cis et aliis idoneis advocatis: Apertissimi , inquit, 
ingenii mihi esse videtur, ut princeps copiis suis pa- 
lam expositis, de laude bonitatis certet. Et 60ο igi- 
tur, quidquid mearum opum est, quod monstrari pos- 
sit, osiendam : qua ostendi nequeunt, enarrabo. His 
dictis res meltas et preclares deprompsit. Qus» 
vero reposita erant, nec proferri facile poterant , 
recensuit : Et hec , inquit, viri, non tam mea sunt 
existimanda, quam etiam vestra. Nam ea colligo, ut 


gui honeste ae erga nos. gesserit, eum. remunerari 


guam: el εἰ cui vesirum quid opus fuerit, a me uti 
petat. 


γὰρ ἔχων zdpsuu Opa, διὰ τὰ σὰ Ἱράμματα. 
Καὶ ὁ Κῦρος * Elc μὲν τοίνυν, i Κροῖσε, εἶπε, xal 
οὗτος ἡμῖν θησαυρός. Τοὺς δὲ &AAove καταθεῶ, 
καὶ .όγεσαι πόσα µοί ἐστιν ἔτεοιμα χρήματα, $e 
τι δέωµαι χρῆσθαι. Λέγεται 65 λογ:ξόμενος 6 Κροῖ- 
σος πολλαπλάσια εὑρεῖν, ἢ ἔφη Κύρῳ ἂν εἶναι iv 
τοῖς θησανροῖς, εἰ συνέλεχεν. "Eni τούτοις δὲ τὸν 
Κῦρον εἰπεῖν: Ὁρᾷς, ὥ Προῖσε, Gc slot καὶ ἐμοὶ 
θησαυροί. Δόξαν δὲ αὐτῷ εἰς τοῖς θεοῖς ἐξηρημένα 
φεµένη, πριήσασθαι πουλομπὴν (4), χαλέσας τοὺς 
τὰς ἀρχὰς ἔχοντας Περσῶν τε καὶ τῶν ἄλλων, διέδω- 
ze» αὐτοῖς στολὰς Ἰηδικὰς, χαὶ τότε πρῶτον Πέρ- 
σαι Ἰηδικὴν στολὴν ἑνεδύσαντο. Ἐπεὶ δὲ τοῖς χρα- 
είστοις διέδωχε τὰς κρατίστας στολὰς, ἐξέφερς, xal 
ἄλλας Μηδικᾶς στολὰς, παμπόλλας vip παρεσχευ- 
άσατο, οὔτε πορφυρίδων φειδόµενος, οὔτε ὀρφνίνων, 
οὔτε φοινιχίδων (5), οὔνε χαρυχίνων ἐματίων" vet- 
µας 9 ἑχάστῳ τῶν ἠγεμόνων µέρος αὐτῶν, Σχέλέυσε 
τούτοις τοὺς ὑπ αὐτοὺς χοσμεῖν. Kal τις τῶν παρ- 
όντων ἐπήρετο αὐτήν' Σὺ δὲ, d Κδρε, πότε κοσµή- 
σῃ; Ὁ δὶ, Oo γὰρ rbv, ἔφη, δοκῶ ὁμῖν αὐτὸς 
κοσλεῖσθαι, $uüc κοσμῶν; ἣν γὰρ δύνωμαι τοὺς 
φίλους ποιεῖν εὖ, ὁποίαν ἂν ἔχω croAhy ἐγὼ, &y 
ταύτῃ καλὸς φαγοῦμαι. Ἠοιῆσας δὲ τὴν προ. 
mop rhy, χαὶ θύσας τοῖς θεοῖς μετὰ τῶν φίλων ἐδεί- 
πνει, οὓς μὲν μάλιστα ἑτίμα, παρὰ τὴν δριατερᾶ 
χεῖρα χαθίσας, ὡς εὐεπιδουλευτέρας ταύτης οὔσης 
ἡ «fe δεξιᾶς : τοὺς δ' ἄλλους παρὰ τὴν δεξ.ἀν. Μετὰ 
δέ γε τὸ δεῖπνον τοὺς ἐθελουσίους αὐτῷ συμμαχῆ- 


" cavta c ἀπίπεμφεν οἴχαδε, πλὴν τῶν βουληθέντων 


παρ) αὐτῷ κχεαμεῖναι. Τούτοις δὲ xal χώραν καὶ 
οἴχους ἔδωκε. Tot; 5 ἀπιοῦσι χαὶ στρατιώταις xat 
ἄρχονσι πολλὰ ἑδωρήσατο, εἶτα xal τοῖς περὶ αὐτὸν 
στρατιώταις xal Ἠγεμόσι πολλὰ διένειµεν, ὅσα Ex 
Σάρδεων ἔλαδε χρήματα, πρὸς τὴν ἀξίαν ἑχάστι. 


"Dc δὲ εἰλήφεσαν τὰ δοθέντα, ἔλεγον «περὶ τοῦ Κύρου. "H«ou αὐτός γε πολλὰ ἔχει, ὅτι καὶ ἡμῶν 
ἑκάστῳ τοσαῦτα δέδωκεν. Οἱ δ' ἔλεγον, Οὐχ ὁ Κύρου τρόπος τοιοῦτος, ὡς χρηµατἰζεσθαι, ἀλλὰ δι- 
δοὺς μᾶλλην f) χτώµεναος ἤδεται. Αἰσθόμενος δὲ ταῦτα ὁ Kopoc, σννέλεξε τοὺς φίλους χαὶ τοὺς ἔπιχαι- 
(los; ἅπαντας, xal εἶπεν ᾿Απλουσεάτου µοι δοκεῖ εἶναι ἤθους, τὸ τὴν δύναμιν τὸν ἄρχοντα φανο- 
ρὰν ποιησάµενον ἐκ ταύτης ἀγωνίξεσθαι περὶ κα.σκαγαθ.ας. Κὰγὼ οὗν, ἔφη, βού.ομαι ὑμῖν, 
ὅσα μὲν οἷόν «e ἐσεὶ τῶν ἁμοὶ ὄντων ἰδεῖν, δεῖξαι " ὅσα δὲ uh οἷόν τε ἰδεῖν, διηγήσασθαι. Ταῦτα εἷ- 
πὼν, τὰ μὲν ἰδείχνυ πολλὰ καὶ καλὰ χρήματα, τὰ δὲ κείµενα, ὡς μὴ ῥάδιον εἶναι ἰδεῖν, διηγήσατο: 
Καὶ εἶκεν, "OQ ἄνδρες, ταῦτα οὐδὲν μᾶ-ἳΊον ἐμὰ δέον ἡγεῖσδαι, ἢ καὶ ὑμέτορα. "Ey γὰρ ταῦτα 
ἁθροίζω, ὅπως Exo εῷ χα.ἰόν ει ὑμῶν ποιοῦντι διδόγαι. καὶ ὅπως, ἢν tic ὑμῶν τιὸς δέηται, 
Ad6n xpjc µε lóv. 

XXVl. Rebus Babylone compositis, reditum in f KG". Ὅτε δὲ «à iv Βαδυλῶνι εὖ χατεστήσατο, εἰς 


Persiam parat. in Mediam progressus, se ad Cya- 
xarem convertit : eoque salutato, et multis cgre- 


Πέρσας ἀπελθεῖν ἠτοιμάζετο. Ἐπεὶ δὲ πορευόµενος 
γένεται χατὰ τὴν ἩΜηδικὴν, ερέπετχι ὁ Κῦρος πρὸς 


Varie lectiones et note. 


(4) Προπομπήν. Supra, εἶτα τοὺς μάγους χαλέ- 
σας, ὡς δορυαλώτου τῆς πόλεως οὔσης, ἀχροθοίνια 
τοῖς θεοῖς Σκέλευσεν ἐξελεῖν. Locus paulo intrica- 
tior eat, Ποιήσασθαι προπομπὴν εἰς τὰ τεμένη, est 
ire supplicatum ad pulvinaria deorum. Sed τὰ τοῖς 
θεοῖς ἐςηρημένα τεμένη, videntur esse fana de ma- 
nubilis constructa ; nisi forte non zdificia, sed luci 
diis consecrati intelligantur. W. 

(8) Οὔτε ὀρφγίγων, οὔτε χαρυχχίνων ἱματίων. 


Ms. cod. καρυκίνων, atque ita reposuimus ; ὅρονι- 
vov, esse colorem nigricantem, qualis s& combusta 
purpurz, Joach. Camerarius ex Platone in Timeo 
adnotat. Philadelphus in Xenopbonte Ferrugineum 
vertit. Pollux τὰ µέλανα ipácia dicta fuisse ὄρφνινα 
tradit; unde Hesychio ὀρφνίον οἱ ὀρφνὶς μέλαν ἱμά- 
τιον exponitur. De cargeino colore agimus in Gloss. 
med. Gracit. 


269 


ANNALIUM LIB. ΠΠ, 


310 


Κυαξάρην, χαὶ ἀσπασάμενος αὐτὸν εἶπεν, ὅτι οἶκος À giis muneribus affecto, ail, domum etiam illi 


αὑτῷ ἐν Βαθυλῶνι ἐξήρηται ' χαὶ δῶρα παρέσχεν 
αὐτῷ πολλὰ xal χαλά. Ὁ δὲ Κυαξάρης προσέπεµφεν 
αὐτῷ τὴν θυγατέρα στἐφανόν τε χρυσοῦν, καὶ Φέλλια 
φέρουσα», xal στρεπτὸν, χαὶ στολὴν ληδιχὴν καλ- 
λέσττν  χαὶ ἡ μὲν παῖς ἑστεφάνου τὸν KÜüpov. 'O 
δὲ KuaQápn;* Δίδωμέ σοι, ἔφη, ὦ Κῦρε, καὶ αὐτὴν 
ταύτην τγυγαῖχα, θυγατέρα οὖσαν ἐμὴν , ἐπιδί- 
δωμι δὲ abt καὶ φερν]ν Μήδίαν πᾶσαν * οὐδὲ 
γάρ ἐστί poi ἄῤῥεν παῖς γνήσιος. Ὁ δὲ Küpoc* 
Τὸ μὲ» γένος, ὦ Κυαξάρη, ἐπαινῶ, εἶπε, xai τὴν 
*31lóz, x31 τὰ δῶρ]. Βούλομαι δὲ 50» γνώµῃ τοῦ 
πατρός τε χαὶ τῆς μητρὸς γῆμαι αὑτήν. Καὶ ταῦτα 
εἰπὼν, εἰς Πέρσας ἑπορεύετο. Ἐν δὲ τοῖς Περσῶν 
ὁρίοις ὀλθὼν, τὸ μὲν στράτευµα Exst κατέλιπεν. Λὺ- 
τὸς δὲ σὺν τοῖς φίλοις τὴν πόλιν εἰσῄει, ἱερεῖα ἄγων 
xis. Ιέρσαι; ἰκανὰ θύειν καὶ ἐστιᾶσθαι: δῶρα δὲ 
τῷ πατρὶ καὶ τῇ μητρὶ ἔφερεν οἷα εἰκὸς Tv, xat τοῖς 
φίλοις, ofa δ᾽ ἔπρεπεν ἀρχαῖς xai γεραιτέροις. 
Ἔλρωχκε δὲ καὶ πᾶσι Πέρσα:ι;, ἀλλὰ μὲν xa Περαίαι, 
χάὶ χρόνον τινὰ τοῖς τεχοῦσι αυνδιατρἰψας, ἀπῄει. 
Καὶ γενόμενος tv Μήδοις, συνδόξαν τῷ πατρὶ, Ya- 
μεῖ viv Κυαξάρου θυγατέρα. Γήµας ὃν εὐθὺ; ἔχων 
αὐτὴν ἀνεζεύγνυεν. Ὡς 5' ἦχεν εἰς Βαθυλῶνα, σα- 
εράπας ἐπὶ τὰ κατεστραμμένα ἔπεμπεν ἔθνη, εἰς 
Ἀραθίαν δηλαδη xal Καππαδοχίαν, εἰς Ἀρυγίαν τε 
τὴν μεγάλην, εἰς Λυχίαν τε xal Ἰωνίαν, εἰς Καρίαν, 
εἰς δρυγίαν τὴν παρ) Ἑλλήσποντον, xal Λἱολίδα. 
Κὰ:ξι δὲ καὶ Κυπρίοις καὶ Παφλάγόδιν οὐχ ἔπεμφε 


Babylone assignataim esse. ΑΙ Cyaoares filiam ad 
eum mittit, cum aurea corona, armill/s, torque ct 
veste Medica pulcherrima ; illa Cyrum coronat. 
Rex vero : Hanc, inquit, Cgre, filiam mean, uxo- 
zm tibi do, et totam Mediam doti dico. Nequc 
entan mihi $unt mores liberi germani. Ad h»c Cyrus, 
se et genus laudare, et. puellam et munera, sed 
eam de sententia patris et. matris ducturum csse. 
His dictis, in Persia contendit, relictoque in 
finibus exercitu, ipse cum amicis urbem ingredi- 
tur, victimas adducens, qui οἱ ad sacrificandum 
et ad convivandum Persis omnibus satis essent : 
parentibus atque amicis munera affert, qualia par 
erat, et qualia magistratus ac seniores decebaut, 
nec non Persis omnibus eorumque uxoribus et 
liberis. Aliquandiu apud parentes. commorstus, in 
Mediam revertitur : probatoque a patre conjugio, 
Cyaxaris flliam ducit. Celebratis nuptiis, statim 
cum ea Babylonem proficiscitur. Inde satrapas ad 
gentes subaclas mittit, ut in Arabiam, Cappado- 
ciam, Phrygiam majorem, Lyciam, loniam, Ca- 
riam, Phrygiam Hellespontiacam et /E£oliam. Ad 
Ciliees vero, Cyprios et Paphlagones satrapas non 
misit, eo quod ultro se ad illum contulisse vide- 
bantur ; nibilominus tamen οἱ hi tributa pensita- 
bant. Ut 168 auten in tanta imperii amplitudine 
nuulii celeriter ad se perferrentur, consideravit, 
quantum itinerig equus uno die cursu conficere 


σατράπας, ὅτι ἑκόντες ἑδόχουν αὐτῷ συστρατεύεσθαι. c Possel: ac tanto intervallo distineta diversoria 


Δασμοὺς μέντοι xal οὗτοι ἀπέφερον. "Iva δὲ, μεγᾶ- 
ire αὐτῷ τῆς ἀρχῆς οὕσης, ταχέως καὶ πόῤῥωθεν 
οὗ κομέφοεντο ἀγγελίαι, ἑσχέφατο πόσην ἂν ὁδὺν ἵπ- 
πος ἐκαυνόμενος ἀνύῃ, καὶ ἱκππῶνας τοσοῦτον ἀλλή- 
Mov διέχοντας ἐποιῄσατο, xal ἵππους κατέστησεν ἐν 
αὐτοῖς, καὶ τοὺς αὐτῶν ἐπιμελομένους, xal ἄνδρα 
bo" ἑχάστῳ ἔταξε τὸν ἐπιτήδειον παραδἐχεσθαι τὰ 
φερόμενα Ὑράμματα, καὶ παραδιδόναι, κάὶ πχρα- 
λαμθάνειν τοὺς ἀπειρηχότας ἵππους, καὶ ἄλλους 
πέμπειν νεαλεῖς. "δη δὲ παρελθόντος ἐνιαυτοῦ, 
ετρατείαν ἐποιέσατο, kv ᾗ λέγεται χαταστρέφασαθαι 
πάντα τὰ Ἓθνη, ὅσα Συρίαν εἰπδάντι οἰχεῖ, μέχρις 
Ἐρυθρᾶς θαλάσσης. Μετὰ δὲ ταῦτα στρατεύει inc 
Αἴγυπτον, xal καταστρέφεται καὶ αὐτὴν, ὡς ἐντεῦ- 
(sv ὀρίξειν αὐτοῦ τὴν ἀρχὴν πρὸς ἕω μὲν τὴν Ἔρυ- 
θρὰν θάλασσαν " πρὺς ἄρχτον δὲ, τὸν Πόντον τὸν 
Εὔξεινον πρὸς δ' ἑσπέραν, Κῦπρον χαὶ Αἴγυπτον; 
τὴν $' Αἰθιοπίαν πρὸς µεσηµθδοίαν. Αὐτὸς δ’ ἐν µέ- 
Gtp τούτων πεποιηµένος τὴν δίαιταν, ἓν Βαξυλῶνε 
μὲν µῆνα; διηγεν ἑπτὰ, τὸν χρόνον 6h τὸν χειµέ- 
piov " ἀλεεινὴ γὰρ αὕτη ἡ yopa * «pel; δὲ μΏνας τοὺς 
ἀμφὶ τὸ Éap ἐν Σούσοις. Ἐν 6 Ἐχδατάνοις δύο bye 
μῆνας τὴν τοῦ θέρους ἀχμήν. θὕτω δὲ ζήσας ὁ Ko- 
ρο-, xal µάλα πρεσθύτης γενόμενος, ἀφιχνεῖται εἰς 
Ηέρσας τὸ ἕθδδομον, πάλαι τῶν τοχέων τετελευτηκό- 
των αὐτῷ. Καὶ ποιμωμένῳ χατὰ τὰ βασίλεια, ἔδοξεν 
αὐτῷ xav' ὄναρ τις προσελθεῖν χρείττων f) κατὰ ἄν- 
θρωπον, λέγων’ Σύὐσκευάζου, ὦ Κῦρε, ἤδη γάρ σε 
Μεταπέμπογται οἱ θεοί. Ἐκ τούτου δ εἴχατνενι ὅτι 


struxit, equis εἰ equisonibus in iis collocatis, quo- 
rum cuique prafecit virum ad recipiendas litteras 
qus afferrentur idoneum, qui et traderet et acci- 
peret fatigatos equos, οἱ alios mitteret integros. . 
Ànno jam elapso, expeditionem suscepit, in qua 
dmnes gentes qui ab ingressu Syri» ueque ad 
mare Rubrum incolunt, subegísse fertur, deinde 
AEgyptum etiam, ut ejus imperium versus orientem 
Rubro mari, versus septentrionem, Ponto Euxiao : 
50 oceasu, Cypro οἱ /Égypto, versas meridiem- 
Aihiopia terminaretur. Ipse in. medio constitutos, 
septenos menses hiberno tempore, ob regionis te- 
porem, Babylone degit: ternos menses vernos, 
Susis : Ecbatanis binos zstivo tempore. Vita igitue 


D sie aeta, senex admodum ín Persiám septimum. 


venit, parentibus jam olim defunctis. Ibi in regia 
dormienti, visus est in somnis apparere vir qui- 
dam humana conditione major, qui diceret : Para 
te, Cyre, ham dii te nunc aecersunt.. Unde conjicie- 
bat, sibi vit» finem instare : ac tertio die post, 
fdiis (nam eum comitati fucrant), amieis et Persa- 
rum magistratibus accersitis : Mihi, inquit, jane 
vita finis instat. Est autem declarandum, cui relin-— 
quam imperium, ne controversie de co ortam vobis 
negotium facessant. Tu igitur, Cambyse, qui natu 
major es, regnum teneto, quod tibi et a diis et a. me 
tribuilur. Te vero, Tanaoxare, satrapam constituto 
Medorum, Armeniorum et Caddusiorum. δε ubi 
liliis mandarat, multaque proceperai, affatus eos 


311 JOANNIS ZONAR.£ 


| i3 


qui aderant, 3€ dextra porrecta omnibos, eonterta À xap:in τοῦ Dxo 4$ τελευτὰ, καὶ τριταῖος φοὺς παῖ- 


facio, exspiravit. Eo defeneto, statim 48 seditio- 
nem moverunt, urbes ae provincie defecerunt, ac 
$n pejus ruebont. omnta. Atque bac 4 Xenophonte 
de Cyro prodita sunt.Sed Herodotus Hal:carnasseus 
ea de Cyri edueatione, obita, totaque vita narrat, 
que recensere prolixam faerit. Mibi vero compena- 
dium historiarum serbenti, noa convenit verbo- 
$um opos contexere : sed satis est ea consectari, 
qwe probobiliora videntur. 389 Cei vero etiam 
Herodoti de illo narrationes evolvere libet, is haze 
Kibro primo, cui Clionis Mose primo titulum indi- 
dit, inveniet. 


82 ἐκάλεσε (συνείκοντου yàp αὐτῷ) xai τοὺς φέλους 
xit τὰς Ἡεραῶν &gyX;, χαὶ εἶπεν. Mol μὲν τοῦ 
β΄ ον τὸ télcc ἤδη πάρεστε, δεῖ δὲ σαφην΄σαι 
Asgi τῆς βασιλείας, τίνι ἔσεται pev ἐμὲ, ἵνα jd 
αράγµατα ὑμῖν παράσχῃ, Τενομένη áppldoroc. 


Σὺ μὲν οὗν, ὦ Καμέύση, zpecfótspoc Gv, th* - 


βασιλείαν Eye, θεῶν διδόντων, κἁμοῦ. Σοὶ δὲ, ὦ 
Ταναοξάρη (6), εἶναι σατράπη δίδωμι Ἀήδων ca 
xal Ἁρμενίων xal Καδδουσίων. Ταῦτα τοῖς παι- 
civ ἔντειλάμενος, xal παραινέσας πολλὰ, καὶ προα: 
ειπὼν τοὺς παρόντας, x3i πᾶντας δεξιωσάµενος, 
συνεχαλύᾷατο, καὶ οὕτως ἐξέλιπεν. Ἐπεὶ δ ἐχεῖνος 


ἀπβει, £005; ok παῖδις αὐτοῦ ἑατασίαζον, cst; δὲ xoi ἕθνη ἀφίσταντο, πάντα ὅ ἐπὶ τὸ χεῖρον ἑτράπα- 
10. Ταῦτα μὲν οὖν τῷ Σενοφῶντι κερὶ Κύρου ἱστόρηται. Ὅ δ' ᾿Αιιχαρνασεὺς ὙἩρόδοτος ἄλλα περὶ 
τῆς Kopov φησὶν ἀναγωγῆς te xal τελευτῆς, xal τῆς Ἀοικης βωτῆ;, ἃ μακρὸν ἂν εἴη διηχεΐσθαι,. Ἐμοὶ 
U ἔπιτομὸν Γστορίας πεποιηµένῳ, ox ἐπέοιχε τὴν πραγµατείαν θδέσθαι κολόστιχον, ἀλλ αὐτὸς μὲν» 
τὰ π:θανώτερα ἔγραγα. Ὅτῳ 0 εἰδέναι βούλημα, χαὶ ἅπερ Ἡρόδοτος κερὶ αὐτοῦ συνεγράφατο, τὴν ἑκεί- 
νου μεταχειρι]άµενος βί6λον, εὑρήσει ταῦτα χατὰ τὸν πρῶτον λόγον, ip τὴν πρώτην τῶν Μουσῶν ἐπέ- 


Tea: τῇ βίδιῳ τὴν Κλειώ, 





LIBER QUARTUS. 


1. Cyrus igitur Assyriorum regnum sie evertit, Β A'. Κῦρος μὲν οὖν οὕτω tbv τῶν ᾿Ασουρίων ἀρχῆν 


et primo sui imperii anno, a captivitate Hebraicz 
gentis septuagesimo, Judais qui Babylone dege- 
bant, redire Hierosolyma, urbemque et templum 
instaurare permisit, id quod propheta Jeremias 
praedixerat, et ante illum Isaias. Nam ille tum 
vixit, cum urbs caperetur : hic ante captivitatem 
urbis, et templi eversionem, annis centum qua- 
draginta. Neque vero hzc duntaxat concessit, sed 
et sacra vasa, a Nabuchodonosore Babylonem 
translata, per Mithridatem quastorem suum et 
Zorobsbelem una remisit. Kt Syriacis satrapis 
mandavit, ut eis ad zdificationem adjumento es- 
sent, et omnes sumptus de regia pecunia suppedi- 
tarent. His a Cyro constitutis, duarum tribuum 
Judaice et Denjamitic principes, Levitse et sacer- 
dotes Hierosolyma contenderunt. Multi etiam Ba- 
bylone manere, quam suas possessiones relinquere 
maluerunt. Quo cum pervenissent, Cyri satrapze 
omnes ad zdificationem eis (fuere autem quadra- 
ginta duo millia et sexcenta) adjumento fuerunt. 
Jam in urbis et templi instaurationem intentis, 
finitims gentes, Chuthai presertim, quos Salmana- 
sar, captis Israelitis Samariam traduxerat, invi- 
dentes, satrapas in primis sibi conciliant, ne 
mdiflcationem promoverent. Deinde Cyro defuncto, 
apud Camhysem filium et successorem ejus, lle- 
broos, ut gentem perfidam et rebellem, per litteras 
criminantur. Quod si urbem et templum perfece- 
rint, neque tributa pensuros, neque dicto audien- 
tes futuros. His et pluribus aliis scriptis ei persua- 


χαταλέλυχε. Tq δὲ πρώὠτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ, 
ἑθδομηχοστῷ ὄντι ἑξότου "E6paiot εἰς Βαδυλῶνα 


ἐξ Ἱερουσαλὴμ µετηνέχθησαν, ἑπέτρεφε τοῖς ἐν Εαπ- . 


θυλῶνι οὖσιν Ἰουδαίοις ἀπελθεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα,, 
xai ἀνοικηδομῆσαι τήν τε πόλιν xol τὸ, ναὸν, ὥς 
ὁ προφήτης Ἱερεμίας προανεφώνῃεε, xai pb kxat- 
νου ὁ Ἡσαῖας wposignxsv. 'O μὲν γὰρ ἂν, ὅτε fj 
πόλις fw, xal ὁ ναὸς χατεσκάφη, 6 0 Ἡσαῖας ἔτε- 
σιν ἑχατὺν xal «εσσαράκοντα πρότερον fw, fj τὴν 
πόλιν ἁλῶναι, χαὶ χατασκαφῆναι τὸ ἱερόν. Οὐ µόνον 
δ' ἑφῖχε τοῖς αἰχμαλώτοις τὴν ἐπάνηδον, χαὶ τὴν τῆς 
πόλεως καὶ τοῦ ναοῦ ἐξανάστασιν, ἀλλὰ χαὶ «à σχεύη 
τὰ τοῦ ναοῦ ἃ Ναθονχοδονόσορ εἰς Βαθυλῶνα ξχόμισε, 
συνέπεµψε, παραδοὺς ταῦτα φέρειν Μιθριδάτῃ τῷ 


^ αὐτοῦ γαζοφυλάχι, xal τῷ Ζοροδάδελ. Ἐπέστειλε 


δὲ xai τοῖς ἓν Σνυρίᾳ σατρἀάπαις, αυναίρεσθαι αὐτοῖς 


ἐπὶ τῇ τῶν ἔργων οἰχοδομῇ, xai τὴν δἀπάνην αὖ- - 


τοὺς χορηγεῖν πᾶσαν àx τῶν βασιλικῶν χρημάτων. 
Ταῦτα τοῦ Κύρου θεσπίσαντος, ἐἑξώρμησαν ol. τῶν 
δύο φυλῶν ἄρχοντες τῆς τε τοῦ Ἰούδα καὶ τῆς Be- 
νιαµίτιδος, o! τε Λευῖται xal οἱ ἱερεῖς. Πολλοὶ δὲ 
ἐν τῇ Βαθυλῶνι χατέµειναν, τὰς χτήστις καταλιπεῖν 
οὐχ αἱρούμενοι. Παραγενομένοις δὲ εἰς ἹἹεροσόλυμα, 
ol τοῦ Κύρου πάντες συνήργουν αὑτοῖς εἰς τὰς οἱ- 
κοδομάς, xat συνέπραττον. "σαν ὃ οἱ ἐπανελθόντες 
μυριάδες τέσσαρες, δισχἰλιοί τε xal ἐξαχόσιοι. "Hon 
δὲ περὶ τὴν οἰχοδομὴν τῆς πόλεως σπευδόντων, xal 
τοῦ ναοῦ, τὰ πέριξ ἔθνη, xal μάλιστα τὸ Χουθαίων 


p οὓς ῬΣαλμανασὰρ µετῴχισεν εἰς Σαµάρειαν, ὅτε τοὺς 


Ἱσραηλίτας ἑξημαλώτισε, φθονοῦντες, τοὺς eatpá- 


Varic lectiones οἱ nolee. 
(6) Tarac£ápn. Ita Xcnoplion ; at cod. Colb. Ταναξάρῃ prafert. 











913 


δτίοις εἰς τὴν οἰχοδομέν. Εἶτα τοῦ Κύρου τὴ» ζωὴν 
κχταλύπαντος, Καμδύσου δὲ τοῦ παιδ'ς ἐχείνου τὴν 
à»; διαδεξαµένου, Ὑράφουσι τῷ Καμθύσῃ, &a- 
ϐλλουτες τοὺς 'E6palouc ὡς ἕθνος ἁποστάτιχόν τε 
χ1ὶ ἀννπότακτον, καὶ εἰ τὴν πόλιν xal τὸν vaby éx- 
τέλέσουσι, λέγοντες, οὔτε φόρους δώσουσιν, οὔθ) ύπα.- 
«χὐφούται. Ταῦτα, xal πλείω τοιαῦτα γράφαντες, 
ἔπεισαν αὑτὸν χωλύσαι τὴν τῆς πόλεως χαὶ τοῦ 
νχου ἀνηιχοδόμησιν, xal ἐπεσχέθη τὰ ἔργα µέχρι 
$53 δευτέρου ἔτους τῆς βασιλείας Δαρείου τοῦ Ὑστά- 
απου, Ex' ἕτη ἑννέα. Καμθύσης γὰρ ἑπτὰ βασιλεύσας 
ἔτι, xal χαταστρεφάµενος ἓν τούτοις τὴν Αἴγυπτον, 
ὑποστρέγας ἐν Δαμασχκῷ ἐἑτελεύτησε, τῶν Μάγων 
"€ βασιλείας ἐγχρατῶν γενοµένων. Καλὸν δὲ xol 
th» περὶ τούτων διήγησιν ποιἠσασθαι ἐν ἐπιτομῆ. 
To Καμβύσῃ ἦν ἁδελφὸς, χατὰ μὲν εὺν Ψενοφῶντα 
Ἄαναοξάρης, κατὰ δὲ τὸν Ἡρόδοτον Σμέρδης ὀνομα- 
ζάμενος. ΄Έδοξεν οὖν ἐν Αἰγύπτῳ τῷ Καμθύσῃ 
τυγχάνοντι xa0' ὕπνους τις ἐπιστὰς λέγειν, ὡς ἐς 
ελν βασιλιχὸν χαθίσας θρόνον ὁ Σμέρδης, «fj χεφαλῇ 
τ.ὺ πόλου προσφψαύσειε. Δείσας οὖν περὶ τῇ βασιλείᾳ, 
τὸν Πρηξάσπην παραυτίχα παραπέμπει ἐς Σοῦσα, 
πτενοῦντα λάθρα τὸν ἁδελφόν. Καὶ ὁ μὲν οὕτω διέ- 
Φθαρτο * ὁ δὲ Καμθύσης τὸ χρεὼν οὐχ ἐξέφυγε. Δύω 
. YXp σαν ἀδελφοὶ Μῆδοι, μάγοι Χεχληµένοι, ὧν τῷ 
μὲν Κατιζίθης, τῷ δὶ Σµέρδης ἣν τὰ ὀνόματα. 'O 
δὲ Σµέρδης οὐ τοῦ ὀνόματος ἐχοινώνει µόνον Σµέρδῃ 
τῷ Κύρου παιδὶ, ἀλλὰ xat τοῦ εἴδους αὐτοῦ. Τούτων 


KNNALIUM LIB. IV. 
πας ἐδεξιώσαντο πρότερον, μὴ ἐπαρήχειν τοῖς Ίου» A serunt, 


3H 
ut urbis et templi. instauratienem prohibe- 
ret. lta opus impeditum est esque ad secundum 
annum Darii regis, (ilii Hystaspis per annos nover. 
Nam Cambyses cum .septem regnasset annos, et 
/gyptum subegisset, inde reversus Damasci obiit, 
regno a magis occupato, de quibus et hic breviter 
est. dicendum. 170 Cambyses fratrem habuit, | 
quem Xenophon Tansoxarem, Herodotus Smer- 
dim appellat. Visus igitur est in somnis Cembysi 
in Egypto agenti quidam dicere, Smcrdism, regio 
throno occupato, capite colos attingere. Regno 
igitur metuens, Prexaspem Susa mittit, qui fra- 
trem clanculum perimeret. Ac ille quidem ita per 
lit, sed Cambyses fati vim non effugit. Fuerunt 
enim duo fratres Medi, quorum alter Catizithes, 
sMer Smerdis vocabatur, professione magi. Ac 
Smerdis non tantum nomen, sed formam etíam 
: eum Sinerdi Cyri filio communem habebat. Alte- 
rum Cambyses suarum rerum curatorem delogerat. 
Dum igitur rex in /Egypjo -morabatur, Catizithes 
eode: Smerdis, quam pauci norant, cognita, ro- 
gnum invadere destinat : idque fratri qui Smerdi 
et nomine et lineamentis corporis persimilis esset. 
tradit, non ut fratri suo, sed ut Cyri filio, fratri 
Cambysis, et przecones passim dimittit, qui Smer- 
dim Cyri filium regem proclament. Ea re cognits, 
Cambyses Prexaspen incusat, ut mandata non ex- 
secutum : qui cum aílirmaret, fratrem , quem ipse 
et occidisset et sepelisset, ei nun movere seditio- 


T» ἕτερον φροντιστὴν τῶν ἑαυτοῦ πραγμάτων ὁ C nem : preconem qui Smerdim, Cyri fllium, regem 


Καμθύσης ἐχέχτητο. Χρονίζοντος δ᾽ iy Αἰγύπτῳ 
αὐτοῦ, γνοὺς τὸν qóvov τοῦ Σμέρδου τοῦ τοῦ Κύρου 
παιδὸς ὁ Κατιζίθης, xai ὡς ὀλίγοις ὁ ἐχείνου θάνα- 
τος ἔγνωσται, ἐπιθέσθαι τῇ βασιλείχ ἐσχέψατο: καὶ 
τὸν ἁδελφὸν ὁμωνυμοῦντα τῷ Σμέρδῃ, καὶ πολλὴν 
πρὸς ἐκεῖνον ἑμφέρειαν ἔχοντα, εἰς τὸν θρόνον ἑχά- 
εθισε τὸν βασίλειον, οὐχ ὡς οἰκεῖον ὁμαίμονα, ἀλλ 
ὡς τοῦ Κύρου vlbv, xal τοῦ Καμδύσου ὁμόγνιον: 
καὶ χῄρυκας διέπεµφε πανταχοῦ, βασιλέα «by Κύ- 
ρου Σμέρδην ἀγγέλλοντας. Μαθὼν οὖν ταῦτα καὶ ὁ 
Καμβύσης, τὸν Πρηξάσπην ἀνέκρινεν, ὡς μὴ πλη- 
ῥώσαντά ol τὸ χελευσθέν. Ὁ δὲ διεδεδαίου, μὴ τὸν 
ἁδελφὸν ἑἐφαναστῆναι αὐτῷ * "Exsivoy γὰρ ἑγὼ, 
ἔλεγεν, ὡς air Ἀχετείλω, ἔχτανόν τε καὶ ἔθαψα. Συλ- 


jn exercitu proclamabat, comprehensum rogat, 
num ipse Smerdim viderit, et num de illius man- 
dato ista proclamet? Respondet homo, se Smerdim 
non vidisse, sed jussu Magi regie magistri ea pro- 
clamare. Cumbyses igitur veritate inde cognita, 
fratrem ἃ se temere occisum luget, οἱ bellum in- 
ferre magis parat. Sed dum in equum insilit, 
elapso vagina gladio lethaliter in femore vulnera. 
tus, quod illius loci nomen esset, rogat? Cum 
Ecbatana dici, responsum esset : ibi sibi fatale 
esse mori, respondet. Acceperat enim oraeulum, 
se Eebatanis moriturum : et hactenus putarat, se 
Ecbatasnis Medicis obiturum, cwm oraculum de 
Ecbatanis Syris locutum esset. Ita moritur orbus 


ληφθῆναι toldpv Χελεύει Καμθύσης τὸν ἐν τῷ στρα- D liberis, cum annos septem ei quinque menses re- 
τῷ χηρύσσοντᾶ, τὸν τοῦ Κύρου Σµέρδην βασιλεῦσαι gnasset. 
Περσῶν. Καὶ σνλληφθεὶς ἠρωτάτο, εἰ αὐτὸς τὸν Σμέρδην ἑώρακε, καὶ εἰ ἐχεῖνος αὑτῷ ἑνετείλατο M- 
ειν ἅπερ φησίν; 'O δὲ μὴ θεάσασθαι τὸν Σµέρδην ἀνταπεκρίνατο, παρὰ δὲ τοῦ Μάγου τοῦ τῶν βασι- 
Ἀτίων ἐπιτροπεύοντος, ταῦτα λέγειν ἐπιταχθῆναι. Γνοὺς οὖν ἐντεῦθεν ὁ Καμδύσης τὸ ἀληθὲς, ἑθρήνησε 
μὲν ὡς µάτην χτείνας τὸν ἁδελφὸν, ὥρμησε δ' αὐτ[κα κατὰ τῶν μάγων στρατεύεσθαι. ᾿Αναθρώσκοντι 
. 6i οἱ ἐπὶ τὸν ἵππον, τοῦ χωλέου τοῦ ξίφους ὁ μύκης ἐξέπεσε, xal γυμνωθὲν τὸ ξίφος παΐει αὐτοῦ τὸν µη- 
pv καιρίως. Ἠρετο οὖν, ὅπως ἡ πόλις καλοῖτο; xai μαθὼν ὡς "Ex6átava, εἶπεν, ὡς Ἐνταῦθά µοι κέ- 
πρωται τελεντᾷν. Ἐχέχρητο yàp αὐτῷ ἓν Ἐχέατάνοις μέλλειν θανεῖν. Καὶ ὁ μὲν παρὰ τοῖς ἐν Μη» 
δίᾳ Ἑχθατάνοις ἁδόχει πρώην τὸ τέλος αὐτὸν καταλήψεσθαι, Ὁ δὲ χρησμὸς οὐκ ἐχεῖνα ἑδήλου, ἀλλὰ cà 
bv Eopla Ἐκδάτανα. 'O μὲν οὖν μεθ ἡμέρας τινὰς τελευτᾷ ἅπαις, βασιλεύσας ἐπ ἔτη ἑπτὰ, ἐπὶ πέντε 
μησίν . 
B', 'O δὲ Μάγος, τοῦ Καμθύσου θανόντος, ἁδεῶς 
ἐθασ/λευσεν, ἑαυτῷ τὸν τοῦ Κύρού Σµέρδην ἐπιγρα- 
:φόμµενος “ xai πέµας εἰς xdv E0yo; ὧν Ίρχεν, ἀτέ- 


Il. Eo mortuo, Magus securus tenebat imperium» 
usurpans Smerdis Cyri fii nomen : et missis in 
171 omnes provincias legatis, ttiennii immunita- 


315 


JOANNIS ZONAR/E 


316 


tem proelamat, Cum awtem jam menses septens À λειαν πᾶσιν ἐπ᾽ ἔτη tpfa ἔχλρυξεν. "HBr δὲ μῆνας 


regaasse!, hoc modo est agnitus. Otanes nobilitate 
et opibus Persicorem principum nullo inferior, 
filiam habebat Phbedymiam, Cambysi nuptam. E&- 
dem Mogus, 'ut et cseteris regiis concubinis, utelia- 
tur. Ab ea pater clam per internuntium querit, 
num cum Smerdi Cyri fllio concumbat? illa re- 
spomdet se nee vidisse Cyri Smerdim, neque scire 
quis sit is oum quo dermiat. Pator dsnuo ad eain 
miuit, ut suum mendatum vel cum periculo exse- 
quatur, οἱ sit epus : ac monet ul, quando cum 
rege dormiat, ejus dermientis aures conirectet. 
' Nam si habeat aures, sciendam eam cum Sumerdi 
Cyri filio eoneumbere : sib minus, Magum Smet- 
dim existimandum ease. Pare Phuedymih ρα : 


eumque-carere auribus, qui rem secem haberet, B 


patri signifieat. Praeciderst autem ei Cyrus aures, 
. ob delictum queddem. Qtanes arcanvm illad cam 
amicis, Áspathine οἱ G»brya, Persarum principibus 
communicat : qui cum idem prius eseent suspicati, 
eiat fidem habent. Statuunt igitur alios quoque 
9ibi adjungere : Otames intaphernem, Gobryes 
Megabyzum, Aspathines  Hydernem et Darium 
Hystaspis flium, qui recens ex Persia Susa perve- 
nerat. Qui cum rem cupide audivisset, ejus statim 
eggrediendz (lt auctor: quod si vel illum diem 
ignavum elabi paterentur, se insidias Mago indica- 
turum. Gonsilie ejus et exteri assensi, negotiam 
eapessunt. Nam et alia conatus maturandi caesa 


ἄρξας ἑπτὰ, ὅστις fjv ἐγνώσθτ : ἐγνώσθη 8 οὕτως. 
Ὁτάνης ἦν γένει χαὶ πλούτῳ Περσῶν τοῖς πρώτοις 
ἑνάμιλλος. Τούτου θυγατέρα Καμβύσης ἔσχεν, f| 
Φαιδυμίη ἐχέχλητο. Ταύτῃ xaX ὁ Μάγος ἐχέχρητο, 
ὥσπερ xai ταῖς λοιπαῖς ἃς εὗρεν, el; τὰ βασίλεια. 
Πέμψφας οὖν 6 πατὴρ, Πρώτα αὐτὴν λάθρα, εἰ τῷ 
Κύρου Σμµέρδῃ, εἴθ' ἑτέρῳ «tv! συνευνάζοιτο. Ἡ δὲ 
pf ἰδέσθαι τὸν Κύρου Σμέρδην ἀνταπεχρίνατο, 
μήτ) εἰδέναι ᾧτινι συγκοιτάζοιτο. Ὁ δὲ xal πάλιν 
στέλλει παρ) αὗτῆν, κινδυνεύειν αὐτῇ ἑντελλόμενος, 
εἰ δεήσσιεν, ἵνα πληρώση πατρικἣν ἑντολέν. Καὶ 
ὑποτιθεὶ-, ὀπηνίχα συγκοιμῷτο τῷ βασιλεῖ, xai 
ὑπνώττοντα αὐτὸν γνῷ, Φαῦσαι τῶν (xov αὐτοῦ. 
Καὶ εἰ μὲν ἔχοντα ὥτα Ὑνοίη, εἰδέναι ὡς τῷ Κύρου 
Ἀμέρδῃ συγγίνεταϊ * εἰ δὲ μὴ ἔχοι, τὸν Μάγον Σµέρ- 
δην αὐτὸν νοµίζειν. Πείθεται τῷ πατρὶ f; Δαιδυμίη, 
καὶ {νοῦσα «by αὑτῇ συγγινόµενον Gra μὴ ἔχοντα, 
ἐσήμηνε τῷ πατρί. θὺκ εἶχε δ) ὥτα, ὅτι ὁ Κῦρός 
ποτὲ ταῦτὰ δι’ ἁμάρτημά τι ἀπέτεμεν. Ὅ δὲ Ὁτά- 
νης ᾽Ασπαθίνη καὶ Γωδρύα πρωτεύουσι τῶν Περσῶν 
xat αὐτῷ φιλοσµένοις, χοινοῦνται δὴ τὸ ἀπόῤῥητον, 
Οἱ δὲ xai πρώτν iv ὑποφίᾳ ὄντες τοῦ πράγµατος, 
εὐθὺς τοὺς λόγους ἐδέξαντο. ὪἜδοξεν οὖν αὐτοῖς χαὶ 
ἑτέρους προσεταιρίσασθαι. Καὶ Ὀτάνης μὲν ἐπάγχε- 
ται Ἰνταφέρνην, Γωδρύας 6k Μεγάδυξον, Ὑδάρνην 


"δὲ Ασπαθίνης, καὶ Δαρείῳ δὲ τῷ Ὑσιάσπου υἱῷ 


ἄρτι πρὸς Σοῦσα ἐκ Περσίδος ἑλθόντι, τὸ ὀπόῤῥητον 
ἐχοινώσαντο. Ὁ δὲ xot ἑδέξατο τὸν λόγον, xai πρ)ς 


lociderat., Cum enim scirent eagi, Prexaspem, C, thv πρᾶξιν αὐτίχα ὁρμᾶν συνεξούλευεν: ἢ τῆς παρ- 


Smerdis Cyri fllii perpeirasse cedem, atque ob id 
facinus male audire a Persis: amicitia com eo 
inita, magnaque pellicii, jurejurando liominem 
Obstrinxerant, ne cui. commentum illud detegeret. 
Que eum ille promisisset, subjunxerunt, se adve- 
caturos populum ad monia regis ; ei, turri con- 
scensa, proclamandum, omnibus exhudientibus, 
Swmerdim Cyri filium, et non alium, esse regem. 
Nom se illi pepercisse, nec occidisse, ut Cambyses 
jussisset. Cum.et hac promisisset, convocatur po- 
pulus : Prexaepes (οτί 178 conscendit, bene- 
licia a Cyro in Persas collata commesnorat. Filium 
: ejus Smerdin se a Cambyse coactam occidisse, 
magos lenere imperium affirmat : Persas exsecra- 


οὖσης ἡμέρας διακενῆς παρερχοµένης, αὐτὸς Ελεγε 
γενέσθαι τῷ Μάγῳ µηνυτὴς τῆς Ἰπιδουλῆς. Ἐπεί- 
σθησαν τῇ συμθουλῇ τοῦ Δαρείου, xai οἱ λοιποὶ, xat 
τοῦ ἔργου εἴχοντο" Συνέδη δέ τι καὶ ἕτερον, ὃ ἔπι- 
σπεῦσαι αὐτοὺς ἠρέθιαε τῃν ἐγχείρησιν. Εἰδότες γὰρ 
οἱ μάγοι, ὅτι Πρηξάσπης ἐχειρούργησε τὸν Σµέρδου 
φόνου τοῦ Κύρου παιδὸς, καὶ ὅτι διὰ τοῦτο xal ἓν αἰτίᾳ 
τοῖς Πέρσαις keviv, πρυσκαλεσάµενοι αὐτὸν, φῖλον 
τε ἐποιοῦντο, καὶ ὅρχοις προχατελάμθανον, xa 
λαμπραῖς ὑποσχέσεσι, gd τινι αὑνῶν ἐχφτναι τὸ 
σόφισμα. Καταθεμένου δ' ἔχείνου ποιῄσειν ταῦτα, 
προσεπἢγον συγχαλέσειν τὸ κλῆθος ὑπὸ τὸ τεῖχος 
τῶν βασιλείων, αὐτὸν δ᾽ ἐπὶ ""ύργον ἀναδάντα, elc 
ἐπήχοον πᾶσιν ἐχδοῆσαι, ὡς ὑπ) Σµέρδου τοῦ Κύρου 


tur, si id facinus inukum sinant. His dictis, se de D υἱέας, οὐχ ὑφ) ἑτέρου δὲ βασιλεύονται. Φείσασθαι γὰρ 


turre precipitavit, ac mortuus est. Septem igitur 
llli ea re audita, statim ad regiam feruntur, non 
probibentibus custodibus, dignitatem eorum reve- 
ritis. Progressi in aulam, in euauchos, qui nuniies 
ultro ciwoque perferebant, incidant. Eos, rogati 
quid venirent, et ulteriore progressu prohibiti, 
occidunt, et propere ingrediuntur. Magi, qui intus 
eupaehorum tumultum cognorapt, 3d vim propul- 
sandam se parsnt: atque alter qui hastam arri- 
puerat, Aspatbinem in femore, Intaphernem in 
facie vulnerat, unde Ἰ99υς ei est oculus : alteri 
arcus fuit inutilis, cum res cominus gereretur. 
Itaque f thalamum se proripit, insequitur Gobryas 
et Darius ; ac ille magum amplectiur : hic veritus 


αὐτοῦ, καὶ μὴ χτεῖναι αὐτὸν, ὡς ὁ Καμδύστς αὐτῷ 
ἐνετείλατο. Σννθεµένου δὲ καὶ ταῦτα ποιῄστιν, ονν- 
$xto μὲν τὸ πλῖθος, Πρηξάσπης δὲ ἐπὶ τὸν πύργον 
ἀνῄει, xaX ἔλεξεν ὅσα τοῖς Πέρσαις ἀγαθὰ παρὰ 
Κύρου Ὑεγόνασι. Προσοτίθει δὲ, ὡς τὸν ἐχείνου 
παΐδα τὸν Σμέρδην αὐτὸ; ἀνέλοι, τοῦ Καμθύσου 
βιάσαντος. Τοὺς μάγους δὲ thv βασιλείαν ἔχειν 
ἐπληροφόρει. Καὶ ἑπηρᾶτο Πέρσαις, εἰ μὴ αὐτοὺς 
τίσαιντο. Ἑαῦτα εἰπὼν, ἑαυτὸν κατεχρήμνισε, xal 
ἀπέθανεν. Οἱ δὲ ἑπτὰ ἄνδρες ἐν τῇ 00 τὰ κατὰ τὸν 
Πρηξάσπην µαθόντες, ὥρμησαν εὐθὺς ἐπὶ τὰ βασί- 
λεια, xoi εἰσῄεσαν, παρὰ τῶν quidstov μὴ χωλυό- 
µενοι * ἡδοῦντο γὰρ τὴν ὑπεροχὴν τῶν ἀνδρῶν. Βαρ- 


ελθόντες 0. «lg τὴν αὐλὴν, ἐνέτνχον τοῖς ἀγγελιαφό- 
: L] 


317 


ANNALIUM L1B. IV, 


918 


pow εὐνούχοις, ol οφᾶς lpicuv, ὅτου χρῄζοντες.Α ne amicum in tencbris Iaterficeret, astat otiosus. 


fouv , ἑκώλνόν τε προσωτέρῳ Liver. Οἱ δὲ νοὺς 
μὲν ἑκαῖ διεχρέσαντο, αὑτοὶ δὲ δροµαίως εἰσῄεσαν. 
Ul μάγοι δ᾽ ὄντες ἑἐντὸς, xal τῶν εὐνούχων Ὑνόντες 
«5v θόρυδον, ἑεράποντο πρὸς ἀλκήν. Καὶ 6 μὲν τὴν 
αἰχμὴν, ὁ δὲ «ὐ σόξον µετεχειρίσαντο, xat θάτερος 
μὲν τῇ αἰχμῇ ᾿λσπαθίνην παίει χατὰ μηρὸν, τὸν δ᾽ 
Ἱνταφέρνην κατ ὄψιν, ὕθεν ἐχεῖνος ἐθλάδη τὸν 


Ob eam rem a Gobrys objurgatus, et vel utrumque 
trajicere jussus, pugione Magum ferit. Ceteri 
eliam, altero occiso, capita utriusque amputant, 
eaque ferentes, relictis duobus, tum ob vulnera, 
tum ad regie custodiam, excurrunt, cmesorum capita 
Persis ostendunt, rem gestam narrant, lili fraude 
intellecta, magos omnes obvies occidunt. 


ὀφθαλμόν. Τὰ τόξα δ' fiv ἄπρακτα, χερσὶν ἐγγύθεν absol; χρωµένοις. Καὶ ὁ ταῦτα κατέχων εἰσέδυ «puc 
θάλαµον. Συνεισπίπτουσι δ᾽ αὐεῷ Ῥωδρύας τε xal Δαρεῖος. Καὶ ὁ μὲν συνεπλάχη τῷ Μάγῳ * Δαρείος δὲ 
ἁπορῶν διὰ σµότος, xal δεδιὼς μὴ sbv ἑςαῖρον πλήξῃ, ἵστατο ἄπρακτος. Γωθρύας δὲ pavo ὅτου χάριν 
ἀργὺς ἵσταται; ὅδ elus οὐ αἴτιον’ καὶ ὃς, Ὄθει τὸ ξίφος xal δι ἀμφοῖν, ἔφηαε. Καὶ ὁ Δαρείος ὧσο τὸ 
ἐγχειρίδιον, xal τοῦ Μάγον ἐπέτυχε. Χτείναντες οὖν καὶ τὸν ἕτερον, οἱ λοιποὶ ἔτεμον cá κοφαλὰς καὶ 
ἀμφοῖν, xal τοὺς μὲν δύο νοὺς εραυµατίας αὐτῶν δι τε «à «ραύμανα, καὶ τὴν erc ἀχροπόλεως φυ- 
λαχὴν, κατέλιπον ἐν αὑτῇ » οἱ δὲ λοιποὶ εὰς χοφαλὰς ἐπιφερόμενοι εῶν ράγων, ἐξέθεον, καὶ Ἡέροαις 
ταύτας ἐδείκννον, καὶ ἑξηχοῦντυ *b γεγονός. Οἱ δὲ τὸν ἁπάτην µαθόντες, Exescvov d ὃν τῶν μάγων ἐν- 
έτνχον. 

I'. Ἐπεὶ δὲ κατέστη ὁ θόρυθος, καὶ Έδη τινὲς Ὦ ΠΠ. Sopito post aliquot dies tumultu, de compo- 


ἡμέραι παρήλθοσαν, ἐδουλεύοντο περὶ τῆς viov πρα- 
γµάτων οἰχονομίας. Καὶ Ὁτάνης μὲν δηµοχρατείαν 
ἑλέσθαι παρῄνει, ἀριστοχραερίαν δὲ ὁ Μεγάδυξδος, ὁ 
δέ γε Δαρείος βασιλείαν xal αὖθις αἱρήσεσθαι ονν- 
εδούλευε. Ἀωνέθεντο οὖν τῇ] «00900 γνύυμῃ xat ol 
εέσσαρες ol λοιποί. Καὶ ἔδοξεν αὐτοῖς, ἐπιθῆναι τῶν 
ἵππων, xal ὅτου ἂν à (xoc, ἡλίου ἀνατείλαντος, 
χρεμετίσῃ iv τῷ πβοαστείρ Ὑενομένων, τοῦτον 
ἔχειν τὴν βασιλείαν, Δαρεῖος δὲ «bv βουλὴν τῷ ἵπ- 
«ox6ptp αὐτοῦ ἐξηγήσατο. "Hy δὲ σοφὸς ὁ ávhp, καὶ, 
θάῤῥει, ὦ δέσποτα, ἔφη, ὡς ch ἔσται f) βασιλεία. 
Γενομένῆς οὖν ννχτὺς, θήλειαν ἵππον λαθὼν ἣν ὁ 
Δαρείου ἔστεργεν ἵππος, καὶ δήσας εἰς «b ngo- 
ἄστειον ἐπήγαγε τὸν ἵππον, καὶ περιΏγεν αὐτὸν ἀγ- 
χοῦ tfj θηλείᾳ, xal τέλος, ἐφῆκεν ὀχεῦσαι τὴν ἵππον. 
ἛἜωθεν δὲ τῶν ἑπτὰ παραγενοµένων εἰς τὸ προ” 


&svetov, xaX διεξελαυνόντων ky αὐτῷ, ὡς bul Υεγό-΄ 


νασιν ἔνθακερ ἡ θήλεια ἵππος ἑδέδετο, elc μνήμην 
ταύτης ὁ Δαρείου ἴππος ἰὼν ἐχρεμάτισεν, nix τού- 
που τῷ Δαρείῳ ἡ βατιλεία προσγέγονεν. Οἱ μὲν οὖν 
τοῦὔτό φασι μηχανήσασθαι τὸν Οἰδαρέα (τοῦτο γὰρ 
τῷ τοῦ Δαρείου ἱπποχόμῳ ὄνομα fv): οἱ δ᾽ ἑτεροῖον 
εἶναί Φασι ϱὁ τούτου μηχάνημα. Tic γὰρ ἵππου 
ἐχείνης, Αν ὁ Δαρείου ἵππος ἑφίλει, τῶν ἄρθρων 
ἐπιφαῦσαι τῇ χειρὶ xal τὴν χεῖρα κρύπτειν ἐν €f 
ἀναξωρίδι. "Hé δὲ τοῦ ἡλίου ἀνίσχοντος, καὶ τοὺς 
ἵππους ἀναδαινόνεων τῶν ἑπιὰ ἐπείνων ἀνδρῶν, 
προσαγαγοαῖν αὐτὸν τὴν χεῖρα τοῖς τοῦ ἵππου τοῦ 


Bendis rebus deliberant. Ac Otanes detocratiam in- 
stitoendem, Megabysus aristocratiam, Darius iterum 
eligendum esse regem censet. Cujus sententis et cre- 
teri quatuor principes suéfragati, decrevere, con. 
scendendos esse equos: et cujas equus, exorto sole, 
cum in suburbium pervenerint, primus hinnlerit, 
ejas esae; regnum. ld decretum Darius suo equisoni 
aperit: qui cum vir prudens esset, bono animo domt- 
num esse jubet, ejus enim regnum fore. Noctu equam 
a Darii equo adamatam in suburbio alligat, equum 
prepe illam adducit, ac denique ad coitum admittit. 
Maue cum septem viri in suburbium convenissent, 
quaque equa alligata fuerat, transirent, 379 Daril 
equué illius recordatus hinniit : itaque Darius regne 
potitus est. Nonnulli igitur Darii equisonem OKbarem 
hoc machinatum esse ferunt, alii diversum quiddam 
tradunt. Nam eque a Darii equo adamato, genitalia 
eontrectasse menu, eaque intra subligacaolum con- 
dita, cum sole jam oriente septem viri eques con- 
scenderent, Darii equi nares palpasse : qui percepto 
odore, statim cum fremiu hinnierit. Hoc sive ita, 
sive aliter factum fuerit, regno certe potitus est 
Darius : qui privatus adhue votum fecerat Deo, si 
rex esset (actus, àe vasa. reliqua, qua adbuc Baby- 
lone essent, omnia, in templum Hieroselymitanum 
vemissurum esse. Et quia vetustate amicitie cum 
Zorobabele conjunctus erat, eum recens Hierosoly- 
mis profectum cum aliis duobus ad custodiam sui 


Δαρείου μυκτλραι, καὶ τὸν αὐτίχα aloBépevov φρι- D corporis adhibuerat. Cum autem primo sui regni 


µάξασθαί τε xal χρεµετίσαι. Κἴθ' οὖν οὕτως, εἴτ 
ἑκείνως, ὁ Δαρεῖος τῆς βασιλείας ἑπέτυχεν. Οὗτος 
οὖν ἰδιώτης ὢν, ηῦξατο τῷ θεῷ, εἰ γένοιτο βασι- 
λεὺς, πάντα τὰ σχεύη τοῦ Θεοῦ, ὅσα ἦν ἔτι ἐν Βαδο- 
λῶνι, πέμψειν εἰς τὸν ἐν Ἱεροσολύμοις vadv. "Hv δὲ 
αὐτῷ πάλαι xai mob, τὸν Ζοροδάδελ φιλία, δι fiv 
καὶ σωματοφυλαχεῖν ps0" ἑτέρων δύο ἡἠξίωτο, ἄρτι 
t£ Ἱεροσολύμων πρὸς αὐτὸν ἀφιχόμενος.Τῷ δὲ πρώ- 
«tw Éen τῆς αὐτοῦ βασιλείας πήύτον τοῖς μεγιστᾶσιν 
αὐτοῦ Δαρεῖος ἠτοίμασεν. Ὡς δ᾽ εὐωχηθέντες ἀν- 
έλυσαν, xal αὐτὸς ἐπὶ τῇ χοιτῇ χατέδαρτε ^ μιχρὺν 
οὗν ὑπνώῴααρ, ἀφύπνῳσε, xol μετὰ τῶν σωµατοφν. 


anne convivio magnates excepisset, 46 post eorum 
abitum, parum in lectulo dormisset, experrectue, 
cuu suia custodibus colloquitur, et singulis singulas 
quastiones proponit. Primo, an vinum omnia vin- 
cat? alteri, an rex? tertio (is Zorobabel foit) an 
mulieres, easque veritas ? pollicitus victori praemia, 
ut purpuram, cydarim byssinam, et torqueum au- 
reum gestaret, ac polesiatem baberet ex auro 
bibendi, et in lecto aureo dormiendi, οἱ curru 
aureis frenis vehendi : utque proximum 3 se locum 
teneret, et suus cognatus voearetur. Mane proce- 
ribus accersitis, quemque satclliium quasstionoin 


111 


P :swwaRpQawmg 


330 


$09 lorte n^et, Ῥ αν cue cni ontestmum ἡ Exus 5n ac. xx ova κόστη αγία αόγου προ 


ρα, «el saiment 3bnraiocn. tenorre,. at- 
κο αι πως. 0t rog 9320 9 πα cmalheoms- 
yt. Sit^v r^g yezstace μα πα fíi)nt;c. cam 
Pomfess cb φορ πόσα ος ασια απ anteesf- 
μας - η antem quem 2413 32r72nC. "29S ππρς- 
yent. At λα! mai τς e -26nr amntierum 14- 
serít 7 mOmB eu em eti ινα mas. ος wui- 
$99: es6 3b Omuibas et pareuchus et poco 
et ehbarfestese quievit astepser - C38 gms 
f'gibes perisse. qui se su *un-3at ες sxiii/z- 
tw «4 quéd idisse agre fbrre enguerat — Sed 
φον κούφιο (tamen pstesrem eme mnherbues 
175 Josse enim Deom verarem et eme et per- 
Μῤοί - cumque cz1^723. ον ὅπου οσα, veritstem 


esee iunportalem et zternsm. ia bees sr2tensiam B 


emn ivissesí omaes, ut qui de veritzte rectieasime 
d'ssesoiepet- Βυσίαυ οἳ permigit, ut grzter promimoa 
pramio, quidvis etiam pestelmet. M ille regem sd- 
monet, quomadaedam vovisset si regno potteetur, 


sairaspes, et cedrina ρα przbesmt sd iem 
siruciuram, et ad urbis instsorationem Zorobabel 
Sint adjnmesto : omnes isrselitas, quiin. Judzam 
Sbesmt, lbertsie et imeeaitsxte donat : ad tem- 
plum instaurasdem rL t3lenta larzitsr. τας qu» 
penes ipsum erant, mittit - et quzeuque Cvrus de- 
4ndzis promulgarat, eadesa et ipse confirmat. 


«ντε ον —»dee zb», tb ὁ db πάντων αχρατεῖ ; 
5 deeiow t. εἰ x Δασιλεῖς ; τῷ δέ Τε λοιπῷ (οὗ - 
-ις  { Enonfdfei 3^ εἰ αἳ Υσναῖκες, xul αὐτῶν ἡ 
4 -—:: xx*5 τῷ υπό σαντι γέρας δώσειν ὑτέσχετο 
να ορ, ππρς,2αν ϱηρεξν. παὶ χίδαριν βυσαίντν, 
xr τεσατγένον Ίτ στο, xui b» ἐχπώρασι σῖνειν 
1777€- zx: £- T0573 παθεύδεεν, καὶ ἅρμα χευ- 
2T]z-we Έτ, πα µετ αὐτὸν κροεδρεύειν, x3i 
αι τος παλι eoss. Ὄρθρυο τοὐνον νοὺς µεγχι- 
ς-δνας πε πππεχ ο Έπενες, tA? σωματοφυλάπαν» Έχα- 
r2»» ἔπελενε περὶ 93 προδιήπανυις ἀποφαίνεσθαι, 
xi & μὲν vi» ἔτγνν ἕξερε τοῦ οἴνου, ὡς tiv τῶν 
xrocsypaaer cs ἁπιπούνντας ἀκάποιαν, χαὶλ τὰς τῶν 
fpe: διαθέσεις µε-ασοοῦντης, παὶ ἄλλους ἐξ ἅλ- 
su στα ομένου τοὺς οἐνωθέντας. Ὁ dk «bv βασιλέα 
tive» “περέχειν ἐφιλοσίφτσεν, ὡς τῶν ἀνθρώπων 
πρατνόντιου ον ἄλλων ἁπάντων διὰ συφίας, τούτων 
V «ὃ ος imm ὑπυςάσσετει, χορεευύντων τῶν βα- 
σ-λένον. Ὅ δέ γε Σοροθάδελ, τὰς vovaixac xpetzto- 
νεύεεν ck ἔσχον ἀπεφήνατο, ὡς χαὶ tov βασιλέων 
δε αὐτῶν “ενόμάνων, καὶ εὼν τὰς ἁμπέλους δὲ φυ- 
τενόντων, x3l πάντων αὐτὰς γονέων τε προτιµών- 
σας», χα) τῶν -ατρίδων xci τῶν φιλτάτων αὐτῶν; 
παν ww» βασιλέων ὃ etu» χρατεῖν τὰς Ἱγυναῖνας 
απολαπευό των αὐτὰς, χαὶ ταπεινουµένων, tl xacà «t 
ὃ σγεραϊινο]σας Ύνοξεν αὐτά-. ἨΜᾶἆλλον δὲ τούτων δύ- 
νεσθς: vip» ἀλέθειαν, ἐπεὶ καὶ ὁ θεὺς ἀληθὴς doc, 
παὶ οὕτω χαλεῖται, καὶ τὰ μὲν ἄλλα θνητά  ἀθάνα- 
τον δξ ypsuá ἐστιν di ἀλίέθεια, καὶ ἀῑδιον. Πάντων 


δὲ τῇ γνώµῃ τούτο θεµένω», ὡς ἄρ.ιστα «ερὶ τῆς ἀλτθείας φιλοσοφέσαντος ὅ Δαρεῖος αἰτήσασθαι 0 
βσόλεταε, πάρεξ τῶν ὑπεσχτμένων, ἑτέτρεφει. 'O δὲ cr; εὐχῆς αὐτὸν ἀνέμνεσεν, fv, εἰ λάδοι τὴν βα- 
θιλείαν, πεπφίητο. Αὕτη δὲ Pv, τὸν ἓν Ἱκρισιλύανις τοῦ Θεοῦ κατασχευάσαι ναλν. ἀποχαταστῖῆσαι δὲ xal 
£i σχεύη, ὅσα ἔτι ἓν Βαθυλῶνι κερι.λέλειχο. Καὶ τεῖτο, ἔφη. τὸ αἴτημα f) ἐμόν. Ἡσθεὶς 8 ἐπὶ τού- 
τοις ὃ βασιλεὺς, Τράφει τοῖς σατράπαις, αέδρυνα L51a χοοττεῖν cl; τὴν olxologi;» τοῦ ναοῦ, xai συογ- 
κατασχενάτειν τὴν πδλιν τῷ Σοροδάδελ, xai πάντας τοὺς εἰς thv Ἱ᾿ουδαίαν ἀπελθόντας αἰχμαλώτους τῶν 
Ἱ2ραηλιτῶν ἐλευθέρνς εἶναι καὶ ἀτελες, xal τάλαντα de nver πεντήχνντα εἰς τὴν ἀνέγεροιν 
τοῦ ναοῦ. Καὶ τὰ σκεύη δὲ πάντα ὅσα ἣν παρ αὐτῷ, ἕπεμφε, καὶ ὅσα Rupo; κερὶ εῶν Ἱουδαίων 


ἐδέσπισε, ταῦτα καὶ Δαρεῖος προοδιετάξατο. 


IV. His peractis , Zorohabel Babylonem ρτοδε- C Δ. καν 05», τούτων γεγονότων εἰς Βαδυλῶνα ὁ 


$-iter, ei popularibus sois keium adfert de regis 
benignitate nuniiem. Qoeibes igiter cordi erat 
zeditus, ii Hierosolyma se conferunt, quorum 
suma fait myriades ccoc.xmn et millia vm absque 
Levitis et janitoribus et sacris servis ac ministris, 
qui reducem popelum sequebantur. Horum dux 
fuit Zorobabel, Selathielis filius, ex tribu Judaica 
et. Davidis posteritate, et Jesus Josedeci pontificis 
Alius. Prater bos et Mardocbzus et Gerebus, de- 
lecti a populo : urbem ingressi, victimis ἱποιπολα είς 
templi ssdiücalionem auspicaniur, eaque celeriter 


Σοροδάδελ, xai τοῖς ὁμοφύλοις τὰ παρὰ τοῦ βασι- 
λέως εὐηγγελίσατο ' xal ὅσοι προτεθύμηντο ἑτανε]- 
θεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα, ἀπήβεσαν. Τὸ δὲ χεφάλαιον 
τῶν ἀπιόντων ἣν μυριάδες τετρακόσιαι (7) ἐξήχοντα 
δύο xmi ἑαταχισχίλιοι, ἅτερ Λευϊτῶν τε καὶ Πνλω- 
ρῶν καὶ δούλων lepore καὶ θερακόντων, ot τοῖς ἄνα- 
Ga:veuctv εἴποντο, Ἡγεμὼν δὲ τούτων ἦν Ζοροδά- 
6ελ, Σαλαθιλλ alc, ἐχ τῆς Ἰούδα φυλης ἀπόγονος 
τοῦ Δαθὶδ, χαὶ 'Incouc υἱὸς Ἰωσεδὲκ τοῦ ἀρχωρέως" 
πρὸς τούτοις δὲ Μαρδοχαῖος χαὶ Γερὶ6 ἐχ τοῦ πλή- 
θους χεχρισµένοι ἄρχοντες (8) σαν. ᾽Απελθόντες δὲ 


Varie lectiones et nota. 


Μυριάδες τετρακοσίαι. Yta. cod, ms. quater D Castalionis numerantur 40000 Israelitarum; qui- 


millies mille sexcenties mille, vicies octies mille. 
immensus híc est Rumerus, et fortasse falsus, ex 
mperitia scriptoris atque oscilantia, qui pro p 
40, posuit v, joo, et pro χιλιάδες. μυριάδες. Apud 
Josephum quidem lb. Antiquit., x1 tantumdem le- 
gitur, Sed Esdra lib. 11, cap. 5, cx conversione 


bus cum servi, ancillz, cantores, psaltrixs adduntur, 
fiunt 49952. Veius translatio numerat [leraelitas 
429340, servos et ancillas 7559, cantores et canta- 
trices 565, qui faciunt 4*9423. W. 

(8) Κεχρισµένοι ἄρχοντες. Wa cod. ms. uncti 
magisiratus. Josephus habet χεκριµέγοι. 


321 


ANNALIUM LID. IV. 


322 


εἰς “Ἱεροσόλυμα, ἔθυσαν, καὶ τῆς οἰκοδομῆς ἀπήρ- A absoluta, sacerdoles, Levite et Asaphi liberi Deum 


ξαντο τοῦ ναοῦ. Καὶ 6 μὲν ναὺς θἄᾶττον ἔλαθε τέλος. 
Ἀπαρτισθέντος δ᾽ ἤδη τοῦ ἱεροῦ, οἱ ἱερεῖς xat οἱ 
Αευῖται xai οἱ ᾿Ασὰφ παῖδες ὕμνουν τὸν θεόν. Tay δὲ 
πατριῶν οἱ πρεσθύεεροι τὸν πρὶν ναὸν ταῖς µνἡμαις 
ἀναπολοῦντες, xal εὺν ἄρτι γεγενηµένον ἑνδεέστε- 
po» ὁρῶντες τοῦ πάλαι, εἰς δάχρνα xal θρήνους 
pof rovro, xal ἢ τούτων οἰμωγὴ ὑπερεφώνει τὴν 
τῶν σαλπίγγων ἠχήν. Ἡροσίασι δ᾽ οἱ Σαμαρεῖται τῷ 
Ἰοροδάθελ, ἔτι τοῦ ναοῦ ἀνεγειρομένου, ἀξιοῦντες 
συγκοινωνῆσαι αὐτοῖς τῆς οἰχοδομῆς τοῦ vaou. Ὁ δὲ 
τῆς μὲν οἰχοδομῆς αὐτοὺς μετασχεῖν οὐ προσἠκατο, 
προσχυνεῖν δ᾽ ἐν αὐτῷ ἔλεγεν αἀτοῖς ἐφιέναι. Πρὸς 
ταῦτα οἱ Σαμαρεῖται Ἀχθέσθησαν, xai χείθουσι τὰ ἐν 
Συρίφ ἕθνη, δεηθῆναι τῶν σατρακῶν, ἐπισχεῖν τοῦ 


celebrant. Tribuum vero seniores, repetita prioris 
templi magnificentia, quod recens illud longe inferius 
esse cernerent, ita illaerymant atque lugent, ut 
eorum ejulatus sonum tubarum superaret. Dum 
templum  conderelur, Samaritani Zorobabelem 
adeunt, petentes se in structurze societatem admitti. 
Id ille recusat : ceterum ea absoluta, si in templo 
adorare velint, licere. Ea repulsa homines irritaii, 
Syrie gentibus auctores sunt petendi a satrapis, ul 
templi ediücationem probibeant. Jtaque prasides 
Syrie 115 οἱ Phonicie Hierosolyma profcci, 
rogani, cujus concessu templum iustor castelli 
sdificent, et urbem muris fortissimis cingant ? 
Lorobebel ei pontifex Jesus id primum a Cyro, 


ναου τὴν ἀνέγερσιν. Αναθάντες δὲ εἰς Ἱεροσόλυμα οἱ B deinde a Dario etiam permissum esse, respondent. 


Συρίας ἐπάρχοντες xai Φοινίχης, Ἀρώτων, τίνος συγ- 
χωρήσαντος ὡς φρούριον τὸν ναὸὺν ἀνεγείρουσι, xai 
τῇ πόλει τείχη σφόδρα περιδάλλουσιν ἰσχυρά; Zo- 
Ροδάδελ δὲ xal ὁ ἀρχιερεὺς Ἰησοῦς, kx Κύρου πρῶτον 
ἐπ.τραπῆναι τὴν οἰχοδομὴν ἔφασαν, εἶθ᾽ αὖθις ix 
του Δαρείου. Οἱ à ἔπαρχοι τῶν τῆς Συρίας καὶ Φοι- 
νίκης χωρῶν, τὴν μὲν τῶν ἔργων οἰχοδομὴν ἐπι- 
σχεῖν οὖχ ἔχριναν, Δαρείῳ δὲ παραχρΏμα ἔγραφαν. 
Των δὲ Ἰουδαίων κατεπτηχότων, μὴ µεταδόξῃ τῷ 
βασιλεῖ περὶ ὧν ᾠκονόμησεν, ᾽Αγγαῖος καὶ Ζαχαρίας 
ol προφῆται θαῤῥεῖν αὐτοὺς παρώρµων, xal μηδὲ, 
ὑφορᾶσθαι ἀθούλητον. Πιστεύοντες οὖν τοῖς προφἠ- 
ταις, ἐντεταμένως εἴχοντο τῆς οἰκοδομῆς. Δαρεῖος 
δὲ τὰς ἐπιστολὰς δεξάμενος, καὶ τὰς τῶν Σαµαρει- 
των κατηγορίας, ὅτι τὴν τε πόλιν ὀχυροῦσιν Ἰου. 
δαῖοι, xai τὸν ναὺν οἰχοδομοῦσιν ὡς φρούριον, xai ὅτι 
Καμδύσης τὴν τούτων ἐχώλυσεν οἰχοδομὴν, προσ- 
έταξεν ἓν tol; βασιλικοῖς ὑπομνήμασι ζητηθῆναι τὰ 
περὶ τούτου, xal εὑρέθη Ev Ἐκδατάνοις τῇ βάρει τῇ 
ἐν Μηδίᾷ γεγραμμµένον, ὡς τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς αὐ- 
του βασιλείας Κῦρος ἐχέλευσε τὸν vaby οἰχοδομηθῆ- 
γα: τὸν àv. Ἱεροσολύμοις, xat τὸ θυσιαστῄήριον, xal 
τὴν εἷς ταῦτα δαπάνην ix τῶν βασιλιχῶν δ.ετάξατο 
Ὑένεσθαι, xai τὰ τοῦ ναοῦ σχεύη ἀποδοθῆναι, xai 
συλλαδέσθαι πρὸς τὸ ἔργον τοῖς ἐχεῖσε ἄρχουσιν 
ἐχέλευσε, xa τελεῖν τοῖς Ἰουδαίοις εἰς θυσίἰαν ταύ- 
βους καὶ χριοὺς xal ἄρνας xal ἑρίφους, σεµίδαλίν τε 
xal οἶνον καὶ ἔλαιον. Ταῦτα Ev τοῖς ὑπομνήμασι Δα- 
ρεῖος εὑρὼν, ἀντέγραφε τοῖς ἐπεσταλχόσι΄ Τὸ ἀντί- 
1pa pov ὑμιν τῆς ὀπιστο-ῆς, ἐν τοῖς ὑπομνήμασιν 
εὑρὼν τοῖς Κύρου, ἀπέστα.κα, xal βού.Ίομαι γε” 
γέσθαε πάντα, ὡς ἄπεριέχει αὐτή. 
Γυόντες δὲ τὴν τοῦ βασιλέως προαίρεσιν οἱ τῶν χω» 


C 


Quo illi audito, non impedienda opera censuerunt, 
sed Dario statim scripserunt. Judaeos autem per- 
territos 40 maluentes, ne regem liberalitatis suse 
peeniteret, Aggzeus et Zacharias propbetm bonis 
animis esae jubent, neque molesti quidquam sus- 
picari. lgitur prophetis freti, continenter instant 
operi. Darius autem litteris et Samaritanorum 
accusalionibus acceptis, quod Judei urbem mu- 
nirent, et templum castelli instar exstruerent, cum 
eorum aedificatio a Cambyse prohibita fuerit, hzc 
in regiis monumentis inquiri jubet ; 4ο inven'um 


est Ecbatanis (id Medie castellum est) in turri 


scriptum, Cyrum anno regni sui primo jussisse, 
templum et sacrarium Hierosolymitanum exstrui , 
et sumptus ad eam rem ex regia suppeditari, 
templique vasa restitui, et vicinos prztores opus 
illud adjuvare : et Judzis ad sacrificia pendere 
tauros, arietes, agnos e! hedos, similamque, vinum 
et oleum. Hzc Darius cum in commentariis inve- 
nisset, praesidibus in banc sententiam rescripsit : 
Exemplum vobis mandati Cyri in monumentis reper- 
tum mitto : atque omnino id fieri volo, quod illo 
continetur. Valete. Regis voluntate cognita, pro- 
vinciarum illarum pretoribus Judzeas adjuvantibus, 
temploque annis septem absoluto, Israelitze victimas 
immolarunt, pristinorum bonorum renovatrices. 
In festo Axymorum omnes e pagis in urbem con- 
fluxerunt : peractoque sacrificio, quod Pascha 


p dicitur, festivitatem concelebrarunt. Qui Hieroso- 


Ἔῤῥωσθε. 


pov ἐχείνων ἐπιτροπεύοντες, συνἠργουν τοῖς "lou- - 


δαίοις. Καὶ ᾠχοδομήθη ἐν ἔτεσιν ἑπτὰ ὁ ναὸς, xal 
ἔθυσαν οἱ Ἰσραηλῖται θυσίας ἀνανεωτικὰς τῶν προ» 
τέρων ἀγαθῶν. Τῆς δὲ τῶν ᾽Αξύμων ἑορτῆς ἑνστά- 
σης, αννεῤῥύη πᾶς ὁ λαὸὺς ix τῶν κωμῶν εἰς τὴν 
πόλιν, xal τὴν ἑορτὴν ἤγαγον, καὶ τὴν Πάσχα προσ- 
αγορενοµένην Όνσίαν ἑτέλεσαν. Κατῴχησαν δ᾽ ἐν 
Ἱεροσολύμοις Ἠπολιτείᾳ χρώμενοι ἀριστοχρατικῇ 
μετὰ ὁλιγαρχίας. Οἱ γὰρ ἱερεῖς προεστήχεσαν τῶν 


π;αγµάτων, ἄχρις οὗ τοὺς ᾽Ασαμωναίου συνέδη βα- 


lymis consederant, formam reipublice tenuerunt 
ex optimatum et paucorum potestate contempera- 
tam. Summa rerum enim usque ad regnum Asamo- 
nzorum penes sacerdotes fuit. Nam anie captivita- 
tem quidem regibus per annos pxxxir menses vi el 
dies x paruerunt. Ánte reges, magistratus ii 
prefuere, qui judices vocabantur, et dictatores : 
sub quibus el ipsis annos 17G amplius » post 
Mosem et Jesum egerunt. Samaritani tamen infe- 
Sli Judzis, multa mala dederunt. Quamobrem 
Zorobabel et alii 1v ex magistratibus cum eo Hiero- 
solymis legati ad Darium iverunt. Quorum rex 
querelis cognitis, ad magistros equitum et senatum 
Samarie scripsit : ne molesti essent Judwis, sed 


323 JOANNIS ZONARUE 3L 
e regio Bseo tributorum Samaritee, omnia suppe- & σιλεύειν ἐχγόνους. Πρὸ μὲν γὰρ τῆς αἰχμαλιοσίας, 
ditarent ad saeri&cia necessaria. ἑθααιλεύοντο ἐπὶ ἔτη ποντακχόαια ερωκονταδόο, μῇ- 
vac ἐξ, ἡμέρας δέκα. Βρὸ δὲ τῶν. βασιλέων ἄρχοντες αὐτοὺς διεῖίκον οἱ προσαγορευόµενοι χριναὶ, xa 
pávapyot, Καὶ τοῦτον πολιτευόµενοι τὸν τρόπον ἐπ᾽ ἔτεσι πλεῖοσιν i| πενταχοσίοις διἠγαγον, μετὰ Μωῦ- 
σῆν τε xa "Insoüv. θἱ δέ γε Σαμαρεῖς ἀπεχθῶς πρὸς αὐτοὺς δαικείµονοι, πολλὰ χακὰ τοὺς ουδαίους 
εἱργάζοντο. Πρέσδεις οὖν ἐξ ᾿Ἱεροσολύμων πρὸς Δαρεῖον ἑστάλησον, Ζοροδάθελ, χαὶ τῶν ἀρχόντων ἔτ:- 
pev τέσφαρες. Μαθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς τὰ xavà τῶν Σαµαρέων αἰτιάματα, ἔγραφε πρὲς τοὺς ἱππάρ- 
Χους (9) τῆς Σαµαρείας καὶ τὴν βουλὴν, μήτ) ἐνοχλεῖν Ἰουδαίοις, ἀλλὰ καὶ χορηγεϊῖν αὐεοῖς ix «3$ 
βασιλιχοῦ γαζοφυλακίου τῶν φόρων τῆς Exuapela;, πανθ᾽ ὅσα mphg τὰς θυσίας αὐτοῖς ἐστι χρήσιμα. 


V. Dario mortuo, Xerxes filius paterni et regni 
et pietalis successor, erga Judxos optime affectos: 
fuit. Erat autem eo tempore Babwvione Esdras, vir 
bonus, et Mosaicz legis peritissimus: Is eum se in 


E'. Δαρείου δὲ τελευεήσανεος, παραλαθὼν την 
βασιλείαν ὁ val; αὐτοῦ Ἑέρξης, καὶ τὴν. πρὸς Θεὸν 
εὐσέθειαν διεδέξκνο, καὶ πρὸς τοὺς Ιουδαίους ἔτγε 
φιλοτµόνατα, "Hy 9* tv Βαβυλῶνι τότε Ἔξρας, ἀνὴρ 


regis amicitiam  insinuasset, astque ascendere ἀγαθὸς, καὶ τῶν νόµων Μωσέως εἰς ἔμπειρ-αν ἄκρι- 
Hierosolyma, Judzis quibusdam Bebyloniis secum, δέστατος. θὗτος φέλος tp Κέρξῃ γίνεται, καὶ ἀναδῆ- 
adductis, cuperet, regem oravit, ut.se per litteres — vex θελήσας elc Ἱεροφόλυμα, xal τινας ἐἑπαγαγέσθαι 
sütrapis commendaret. Kex igitur hujusmodi seri- τῶν ἐν Βαθνλῶνι Ἑδραίων, ἐδεήθη τοῦ βασιλέως 
bit Htteras : Mee humanitutis esse. falus, wt qui eS. διὰ γραμμάτων αὐτοῦ γνωρίσαι τοῖς σατράπαις ab- 
Israeliris voluerint; Hierosolyma discedunt : hec τόν. Ὁ δὲ γράφει ταῦτα Τῆς ἑμαυτοῦ gutavópo- 
negotium Esdre Scribe et divine legis lectori dedi. µπίας ἔργον εἶναι γοµίσας, εὸ τοὺς BovAonérove 
Qui igitur voluerit, abeat : et quidquil. auri aique εῶν Ἰσραηαιτῶν αυναπαίρευ sic "IepocdAvya, 
argenti in regione. Babyloniorum. iuvontum faerit, — "Eg lepei καὶ ἀναγνώστῃ τοῦ θείου νόµου τοῦτο 
Deo consecratum, id omne jubeo per(erriHicrosolyma. προσέταξα, καὶ ὁβου.Ίόμενος ἁπίτω. Kal dprv- 
Ts vero, Esdra, quecungme tibi visa fuerint, e&à — poc καὶ χρυσὸς, ὅσος ἂν εὑρεθείη ἐν τῇ χώρᾳ 
per[icito, impensis e fisco regio sumptis. Sacerdotibue τῶν Βαθυ.λωγέων ὠνομασμένος (10) τῷ θεῷ, τοῦ. 
porro, Levitis, et omnibus templi ministries neque τον πάνσα καλεύω εἰς "Ἱεροσόλικιά χοµισθῆναι. 
tributum, neque quidqam aliud molestum: imperari:— Kal ὅσα v érrorjonc, ὦ "Etpa, καὶ ταῦτα ἔργα- 
volo. Tuque, Esdra, pro divina ta sapientia de- ᾳ σαι, τὴν elc αὐτὰ δαπἀνην ἐκ τοῦ βασιλικοῦ 





signato judices legis peritos, qui in Syria totaque 
Phoenicia jus dicant, et ignorantibus legem cogno- 
scendam exhibeto. H&nc epistolam Esdras Judteis 
Babylone degentibus legit, et exempla ejus. in 
omnes provincias ad populares suos misit: qui 
onmes supra modum exhilarati sunt, quidam etíam 
cam sua re familiari se Babylonem contulerunt, ut 
redirent Éierosolyma. Sed universus Israelitarum 
populus illic mansit. Ea de causa Josephus ait, 
duas tantum tribus tam in Europa quam in Asia 
parere Romanis : decem vero ultra Eupliratem esse, 
quarum infinita sit multitudo, cujus iniri nullus queat 
numerus. Esdras igitur multis Hierosolyma.secum 
profectis, munera qui Xerxes, ejusque consiliarii 
ει Babylonii Israelie Deo: donarant, magnam 
argenti οἱ aris summam gaz: custodibus, provin- 
ciarum praetoribus litteras regis reddit, qui genti 
honorem babuerunt, omnibusque rebus adjumento. 
fuerunt. Postea cum intellexisset quosdam e po- 
pulo, sacerdotibus et Levitis alienigenas duxisse 
txores : eos multis lacrymis et crebris monitis 
wnpulit,ut eas una cum liberis ejicerent. Festo 
tabernaculorum omnis fere populus congregatus, 
ab Esdra petiit, ut leges Mosaicas legeret: quibus 
auditis, corumissa piacala deplorarunt. Sed Esdras, 
in festo non esse lacrymandum, dixit : sed operan- 
dum sacris, et convivandum, ac leges ín posterum 


qatopvAawiow stotobji&Yuc* καὶ τοῖς ἱερεῦσι δὲ 
xul Λευῖεαις xal πᾶσι τοῖς τοῦ ἱεροῦ δου.λ1ευταῖς, 
µήτε φόρους μήτε dAAo τι φορτικὸν ἐπιταγῆναι 
Με λεύω. Καὶ σὺ δὲ κατὰ τὴν τοῦ θεοῦ cogar, 
"Etpa, ἀπόδειξον κριτὰς, ὅπως δικάζωσιν ἐν Ev- 
pía καὶ Φουίκῃ πάσῃ, τοὺς ἐπισεαμένους τὲν 
νόμον'' καὶ εοῖς ἀγγοοῦσι παρέξεις αὐτὸν α- 
θεῖν. Λαδὼν δὲ ταύτην Ἔδρας «hv ἐπιστολὴν, 
ἀνέγνω ἐν Βαθυ)ῶνι: τοῖς ἐχεῖ Ἰουδαίοις, xaX τὸ 
ἀντίγραφον αὐτῆς πρὸς πάντας ἔπεμφε τοὺς ópo- 
εθνεῖς * ol ἅπαντες ὑπερήσθησαν. Πολλοί &' αὐτῶν 
xai τὰς κτήσεις ἀναλαθόντές, ἦλθον εἰς Βαδυλῶνα, 
ἵν) ἐπανέλθωσιν sig “Ἱεροσόλυμα, Ὁ δε πᾶς λαὸ- 
τῶν Ἱαραηλιτῶν κατὰ χώραν ἔμεινε " διὸ χαὶ 82e 
quà ἐπί τε τῆς Ασίας xal τῆς Εὐρώπης Ῥωμαίοις 
ὑπηχόους εἶναι, φησὶν ὁ Ἰώσηπος, τὰς δὲ δέχσ φυ- 
λὰς πέραν εἶναι τοῦ Εὐφράτου, μµυριάδας οὔσας 
ἀπείρους, καὶ àpi yi Ὑγνωσθῆναι μὴ δυναµένας. 
Πρὸς Ἔξραν δὲ πολλοὶ τὸν ἀριθμὸν- ἀφιχνοῦνται, 
καὶ οὖν αὐτῷ παραγίνονται εἰς Ἱεροσόλυμα. Καὶ 
παραδέδωχεν ὁ "Έξρας τοῖς γαζοφύλαξιν, & 6 5έρ- 
ξης xal οἱ σόµδονλοι αὐτοῦ, xal ol ἐν Βαδυλῶνι 
Ἱσραηλῖται, τῷ θεῷ ἐδωρήσαντο, εἰς πολλὰ τάχαντα 
ἀργνρίου xaY χαλχοῦ συμποσούµενα, xal τοῖς τῶν 
χωρῶν ἐπιτροπεύουσι τὰ γράµµαια τοῦ βασιλέως 
ἐπέδωχεν. Οἱ Ok τὸ E9vo; ἐτίμησαν, xal πρὸς πᾶσαν 
χρείαν συνῄργησαν. Γνοὺς δ᾽ ἔπειτα, ΄ ὥς τινες: τοῦ 


Varie lectiones et note. 


(9) Τυὺς Ixzapxovc. Tta cod. ms. et. Josephus. 
Wollius reposuerat ὑπάρχους, pra(ectos, 


(10) Ὡνομασμένος τῷ Θεῷ. Nominatum Deo, 
pro dedicatum. 'Aziepuéyoz, χαθωσιωµένος. NW. 








ANNALIUM LID. iV. 


426 


«λήθους χαλ τῶν ἱερέων xat τῶν Λευϊτῶν ἀλλοεθνεῖς A observandas. Et hie quidem. senex. obiit. Quidam 


yovoixag Ἰγάγοντο, ἔπεισεν αὐτοὺς δάχρυσι moA- 
λοῖς χαλ πυχναῖ; παρχινέσεαιν, ἐχδαλεῖν τὰς ἀλλο- 
ολνεῖς, xal τὰ ὃξ αὐτῶν γεννηθέντα. 'Tàc ἑορτῆς δὲ 
τῆς Σχηνοπηγίας ἐπιστάσης, σχιδὸν ἅπαν τὸ τοῦ 
λαοῦ πληθος σννεληλυθὺς εἰς αὐτὴν, ἠξίωσαν τὸν 
“εζραν, τοὺς νάµους ἀναγνωσθῆναι τοῦ Μωῦσέως. 
Καὶ ἀχούσαντες τούτων, εἰς δάχρυα προήχθησαν, 
δυσφοροῦντες περὶ τῶν παρελθόντων. "EZpa; δὲ, μῆ 
δεῖν ἔφη 0ρηνεῖν, ἑαρεῆς οὔσης ' ἑορτάζειν δὲ, xax 
. εὐωχεῖσθει, xal τηρεῖν τοὺς νόμαυς εἷς τὸ µέλλον. 
Καὶ ὁ μὲν γηραὼὸς ἐτελεύτησεν. Τῶν δ' αἰχμαλώτων 
τις Νεεμίας τὴν κλῆσιν, olvoyéoc ὢν τοῦ Μέρξου, 
ερὸ τῶν Σρύσων περιπατῶν, ξένους, εἶδέ τινας εἰσιόν- 
τας τὴν πόλιν ' καὶ ἀπούσας αὐτῶν Ἑδθραϊσιὶ ὁμι- 
λούντων, προσελθὼν ἐπυνθάνοιο, πόθεν cisy ; κειν 
9 ἐχ τῶν Ἱεροσολύμων, εἰπόντων, ως αὐτῶν ἔχει 
τὸ πλῆθας, xal ἡ µητρόπολις Ἱεροαόλυμα, προς- 
Πρώτησεν * ἀποχριναμένων Ok, χαχῶς ἔχειν" πολλὰ 
Υὰρ δεινὰ τὰ πέρις ἔθνη αὑτοῖς ἐπάχειν, ἐδάχρυσεν 
ὁ νεανίας (11) ΄ xal τῆς ὥρας ἐπιστάσης, ὡς εἶχε, 
διαχονῄσων τῷ βασιλεῖ, εἰσελήλυθεν, 'O δὲ βασιλεὺς 
σκυθρωπὸν αὐτὸν θεασάµενος, ἤρετο διάτι κατηφιᾷ; 
ὁ δὲ τῆς λύπης αἴτια εἶπε, τὰ τῆς πατρίδος αὑτοῦ 
δυστυχήματα. Καὶ ἑδέετο συγχωρηθῆναι αὐτῷ πορεν- 
θηνα:, xai τό τε τεἶχος ἀνεγεῖραι, καὶ τοῦ ἱεροῦ «i 
αεῖπον ἀναπληρῶσαι. Καὶ ὁ βασιλεὺς κχατένευσα. 
πρὸς τὴν αἴτησιν' xal δίδωσιν αὐτῷ τῇ ἐπιούσῃ 
ἐπιστολὴν πρὸς τὸν τῆς Φοινίχης καὶ Συρίας xat 


autem ex eaptivis, Xerxis pincerma, ante menis 
Susorum deambulans, cum hospites quosdam ur- 
bene Pimgredientes, qui Hebraice eoloquebantur, 
vidisset, rogat qui sint? Cum se Hierosolymis ve- 
nisse responderent, de stata. populi et metropolis 
pereentatur * cumque intellexisset, res male se 
habere, et multis malis affici Jud:os a vicinis gen- 
Wbue, laerymat : et. bora inetante regi ministratu- 
Pus, ita uti erat, comnacslum ingreditur. Qui eum 
tristiti: causam percontareter, patrio oalamitates 
cemmemerans Neemias, orat regem ut sibi liceat 
eo proficisci, et muros exstraere, et quod templo 
adüuc desk, perficere. Rex postalatis annuit, et 
posiridie litteras ei dat ad Phenicie, Syrie et 
Semarism presidem, quibus jubebater hohthorem 
habere adolescenti, et sumptus cdilcationis pre- 
bere. Venit igitur Hierosolyma, com magno pepu- 
larium comitatu, anne regni Xerais σεν redditis 
praesidis Htieris : et. sdiflestionem oppidatim ct 
vicatim distwibait, ut e& quem primum abeelvere- 
tur. Judsi igitur operi aceinguntor, sio nominati, 
ex que die.Hierosolyma Babylone redierunt. Nam 
Wwibu Judaica primum in loca illa reverso, et ipsi 
Judei vocati sunt, et nomen regioni indiderent, 
Geierum Ammanite, Moabitze οἱ Samaritani me- 
nium siruciuram agre ferentos, aggressi Judsos, 
multos occiderunt, ipsi etiam Neemim insidiati. 
Αο populus ils rebus perturbates, parum abfuit 


Σαμαρείας ἐπίτροπον ἐντελλομένην αὐτῷ, τιμῆσαι ϱ 178. quin opus ineheatum desereret. Verum Nee- 


τὸν Νεεµίαν, χαὶ χορηγῆσαι τὰς εἰς τὴν οἰχοδομίαν. 
δαπάνας. κεν οὖν εἰς Ἱεροσόλωμα, πολλῶν αὐτῷ 
kx τῶν ὁμοφύλων συµεποµένων, πέµπτον xal εἶχο- 
στὸν ἔτος βασιλεύοντος Ἐέρξον, xal τὴν ἑπιατωὴν 
τῷ ἐπιτρόπῳ τῶν ῥηθεισῶν χωρῶν ἐπιδέδωχφ. Τὴν 
δὲ τοῦ τείκους οἰχοδαμὴν διένειµε τῷ λαῷ xavà χώ- 
µας xal πόλεις, ἵν ὅτι τάχιστα ἀγυσθῇ. Καὶ Ἰου- 
δαῖοι μὲν πρὸς τὸ ἔργον παρεσχευάζοντο, οὕτω χλη- 
θέντες, EC ἧς ἡμέρας Ex Βαθυλῶνος ἀνέθησαν. ᾽Απὸ. 


mias sajellitibus preesidii causa aseitis, constanter 
perseverans, nocia et interdiu monia urbis obibet. 
Eamque srümnam per biennium et menses qua- 
tuor toleravit, donee muri absoluii essent, anno 
imperii Xerxis xxviti, et mense 1x. Cumque urbem 
infreqnenter habitari videret, persuasit saeerdoti- 
bus ei Levitis, ut. agris relies in eam.se confer - 
rent, Obiit Neemias senex, vir bonus et justus, 
suorumque popularium studiosissimus, 


Υὰρ τῆς Ἰρύδα φυλῆς πρώτης ἐλθούσης εἰς ἐχείνους τοὺς τόπους, αὐτοί «s Ἰουδαῖοι καὶ ἡ χώρα ὁμοίυς 
ἐξ αὐτῶν µετωνόμαστο. Αμμανῖται δὸ xai Μωαθῖται καὶ Ῥαμαραῖται, «fj τῶν τειχῶν οἰχοδομῇ ἤχθοντο, 
xai αὐτοῖς ἐπετίθεντο. Καὶ πλείστους ἐχτίννυον, xal αὐτῷ τῷ Νεεµίᾳ ἐκεθούλενον. Καὶ tb μὲν πλῆθος 
τούτοις ἑχταραττόμενον, μικροῦ τῆς οἰχοδομῆς ἂν ἀἁπέστη. Νεεμίας δὲ στίφος * φυλαχῇῆς ἕνεχα τοῦ 
σώματος προστηαάµενος, ἀτρύτως ἀπέμενε νύχτωρ τε xal μεθ) ἡμέραν, τῆς πόλεως τὸν χύχλον περιών, 
xai ταύτην τὴν ταλαιπωρίαν ὑπάμεινεν ἐπὶ διδτίαν καὶ. μΏνας τέσσαρας. Ἐν τοσούτῳ γὰρ χρόνῳ τοῖς 
Ἱεροσολύμοις τὸ τεῖχας ἀπήρτιστο, ὀγχδόῳ xal εἰχοστῷ τῆς Ἀόρδου βασιλείας ἔτει, μηνὶ ἐννάτφ. Nee- 
µίας δὲ τὴν πόλιν ὁλιγανδροῦσαν ὁρῶν, παρρχάλεσε τοὺς ἱερεῖς καὶ Δευῖτας, την χώραν ἐχλειπόντας, εἰς 
τὴν πόλιν μεταναστεῦραι, Ἐτελεύτησς δὲ Νεεµίας Υηραιὸς ávhp χρηστὸς τὸν τρόπον, χαὶ δίκαιος, χαὶ 
Φιλοτιµότατος πρὸς τοὺς ὁμοεθνεῖς. 
— Q'. Τελευτήσαντος δὲ Ξέρξου, ἡ βασιλεία εἰς vv D — Vl, Xerxe. queque mortuo, filius ejus Cyrus, 
υἱὸν αὐτοῦ Κῦρον, ὃν xal ᾿Αρταξέρξην χαλρῦσι, quem et Artoxerzem vocant, regno potitus, tertio 
τέπεσε. Ti γοῦν τρίτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ, — imperii sul anno, duces et satrapas provinciarum 
τοὺς ἠγεμόνας αὐτοῦ xal τοὺς σατράπας vovolxsiwv — suarum per maltes-dios magnificis conviviis exce- 
χαλέσας ἐθνῶν, ἐφ ἡμέρας πολλὰς εἰστία τρύνονς pit. Regina quoque Vesta matronis epulnm pre- 
πολυτελῶς. Kal ἡ βασίλισσα δὲ Οὐάστη, ταῖς γνναι- — buit : quam formo prssetentem omaibos, rex con» 


Varie lectiones et noie, 


(M) ᾿Εδάκρυσεν ὁ νεανίας. Credo legendum ὁ Νεεμίας, sicut. paulo post Viennensis codex pro 
vaaiav babet Νεεμίαν, W. 


321 JOANNIS ZONARJ/E 323 
vivis suis ostentare cupiens, ad convivium accersi À Qv ὁμοίως συνεχρότει σὐμπόσιον, ἣν χάλλει πάοας 


φωρεί. llla recusante, et nuntios complures infecta 
re dimittente : iratus, uxoris contumaciam cum 
septem Persarum senatoribus comiunicat : hi 
ejus ejiciendz auctores sunt. Ejecte vero deside- 
rium iniquo animo ferenti, suadent amici, ut for- 
mosas virgines colligat, earumque prastantissimam 
uxorem ducat. Paret consilio rez : multisque vit 
ginibus collectis, Babylone puella, Judza genere, 
iaventa est, ex tribu Benjamitica, ambobus orba 
parentibus, que a patruo Mardochso principe 
Judzeorum educabatur, Esthera nomine. Eam rex, 
lepore ejus captus, uxorem ducit, el diademate 
ornat. Patruus item ejus Mardocheus Babylone 
Susa commigravit, ut regiam frequentaret, el de 
nepie sua perconiaretur. Neque enim illa unde 
nata esset, indicarat : neque ipse, aliquam cum 
jlla necessitudinem sibi intercedere ostendebat. 
Tulerat autem rex legem, ne quis ad se in solio 
sedentem accederet invocatus : qui secus fecisset, 
statim ab apparitoribus securi feriretur, nisi ipse 
virgam quam manu teneret, illi porrexisset: eam 
enim qui attigerat, indemnis erat. Cum autem duo 
eunuchi regi insidias struerent, Barnabazus σᾳ- 
dzus, servus alterius eunuchi, iis animadversis, 
rem ad Mardochszum defert. 179 lile per Esthe- 
ram ad regem: qui eunuchis in crucem actis, 
Mardocheum in commentarios inscribi, et in regia 
manere jubet. Amanem porro asmicum summum 
regis, omnes adorabant : quod cum Mardocheum 
propter legem Judaicam pretermittere cognovis- 
set, indignatus ei dixit, se a Persis ingenuis ado- 
rari : cur ille, qui servus esset, idem non faceret? 
totaque gente apud regem accusata, petiit ut ea 
funditus exstirparetur, ita ut nulle reliquis su- 
peressemt, Ne vero tributis rex fraudaretur, ipse 
quadraginta argenti millia se daturum est polli- 
citus. Rex Amani et pecuniam οἱ homines con- 
donat, ut eos suo arbitratu tractet. Is igitarstatim 
edictum nomine regis in omnes previncias mittit, 
his verbis : Eos qui. ab altero patre meo Amane 
judicantur, omnes cum wzoribus et liberis interfici 
volo, idque fieri xiv die mensis ΧΙΙ hoc anno. His 
litteris in urbes et provincias perlatis, internecio 
Judzis parabatur. ldem Susis etiam agitabatur. 
Mardochaus autem, cum quid actum esset cogno 
visset, saccum i:dulus, et pulvere oppleto capite, 
clamitans, gentem .immeritam deleri, ante regiam 
astabat. Neque enim eo habitu ingredi decere ar- 
bitrabatur. Quod cum ad reginam Eslheram per- 
Jatum esset, misso eunucho, causam luctus ex eo 
querit. Ille quid accidisset, eubucho narrat, petit 
ut illa apud regem pro populo intercedat. Gui Es- 
tbera vicissim nuniist, vereri se, si invocata ad 
regem accesserit, ne occidatur. Respondet Mardo- 
chaeus, non illi privatam, sed gentis publicam sa- 
. lutem esse spectandam : id nisi fecerit, populum 
utique divjnitus iri conservatum, ipsam vero cum 
paterna domo interituram. Proinde regina eum 


νικῶσαν, ἠθέλησεν ὁ βατιλεὺς τοῖς αὐτῷ συµποσιά» 
ζουσιν ἐπιδεῖξαι: xal πέμψας ἥχειν αὐτὴν ἑκέλευα 
παρὰ «b συµπόσιον. Ἡ δὲ οὐκ ἐπείθετο, xai πολλά» 
xt; στείλαντος, ἀνένδοτος ἣν. ὨὩργίσθη οὖν ὁ βασι- 
λεὺς διὰ τὴν ἀπείθειαν, xal χοινούται τοῖς ἑρτά 
τῶν Περσῶν συμθαύλοις τῆς γυναιχὸς τὴν ἀπείθειαν.- 
Οἱ δ' ἐχδαλεῖν αὐτὴν δεῖν ἔχριναν. Καὶ dj μὲν ἐχδέ- 
61510 * 6 ὃ) Ίχθετο, πρὸς αὐτὴν ἑρωτνιχῶς διαχείµε- 
vog. Οὕτω δ) ἔχοντι συνεθούλευον οἱ φίλο., παρθένους 


εὐπρεπεῖς πανταχόθεν συναγαγεῖν, xal την προκρι- . 


θεῖσαν ἕξειν γυναῖκα. Πείθεται τῇ συμδουλῆ ταύτῃ" 
xai πολλῶν παρθένων ἀθροισθεισῶν, εὑρέθη kv Ba- 
θυλῶνι κόρη τις, Ἰουδαία «b γένος, kx φυλῆς τῆς 
Βενιαμίτιδος, ὀρφανὴ καὶ ἀμφοῖν τῶν γονέων, παρὰ 
τῷ θείῳ Μαρδοχαίῳ τρεφοµένη, τῶν πρώτων πα(ὰ 
τοῖς Ἰουδαίοις: Ἐσθὴρ ἣν τῇ χόρῃ τὸ ὄνομα. 'Ἠσθεὶς 
οὖν ταύτῃ ὁ βασιλεὺς, εἰς γυναῖκα ταύτην ἠγάγετο, 
καὶ περιτίθησιν αὐτῇ τὸ διάδηµα, xai ὁ θεῖος αὐτῖς 
ix Βαδυλῶνος εἰς Σοῦσα µετῴχησε, περὶ τὰ βασί- 
λεια διατρίδων, καὶ περὶ τῆς ἁἀδελφιδῆς πυνθανόµε- 
ves. Οὔτε γὰρ ἐχείνη δῆλον τὸ ἕθνος, ἐξ οὗπερ 
ἐτύγχανεν, ἔθετο, οὔτε ὁ Μαρδοχαῖος τὴν πρὸς αὐτὴν 
ὠμολόγει συγγένειαν. "Ἔθετο δὲ vópov 6 βασιλεὺς, 
ὥστε µηδένα οἱ ἐπὶ τοῦ θρύνου χαθηµένῳ ἄχλητον 
φροσιέναι, f| θνήσχειν τὸν οὕτω προσιόντα ὑπὸ τον 
αὐτῷ περισταµένων πελεχυφόρων, εἰ μὴ ἐχεῖνος ὃν 
ἐν χεροὶ χατεῖχε λύγον ἐξέτεινε πρὸς αὐτόν ὁ γὰρ 
τοῦ λύγου ἁπτόμενος, ἀχίνδυνος fjv. Ἐπιθουλευσάν- 


C των δὲ τῷ βασιλεῖ "A ρταξέρξῃ δύω εὐνούχων αὐτοῦ, 


Βαρνάδαζος οἰχέτης τοῦ ἑτέρου, τὸ γένος ὧν Ἰον- 
δαῖος, αυνεὶς τὴν ἐπιδουλὴν, τῷ Μαρδοχαίῳ ἀπὴγ- 
χειλε, καὶ ὃς διὰ τῆς Ἐσθὴρ τῷ βασιλεῖ τοὺς ἔπι- 
θούλους ἐμήνυσεν. 'O δὲ τους μὲν εὐνούχους ἁνε- 
σταύρωσε, τοῦ δὲ Ἱαρδοχαίου τὸ ὄνομα ἐχέλευσεν 
ἐγγραφῆνα: τοῖς ὑπομνήμασι, καὶ προσμένειν τοῖς 
βασιλείοις αὐτόν. ᾽Αμὰν δὲ φίλον ὄντο τῷ βασιλεῖ 
ἐς τὰ μάλιστα ἅπαντες προσεκύνουν. Mapboyalou δὲ 
μὴ προσχυνοῦντος διὰ τὸν νόµον αὐτὸν, μαθὼν ὡς 
Ἰουδαῖός ἐστιν, Ἠγανάχτησε xoi εἶπεν αὐτῷ, ὡς οἱ 
μὲν ἐλεύθεροι Πέρσαι πρὀσχυνοῦσιν αὐτὸν, ὁ δὲ δοῦ- 
λος ὧν, ἁπαξιοϊῖ τοῦτο ποιεῖν. Ἡροσελθὼν οὖν τῷ 
βασιλεῖ χατηγόρει τοῦ ἔθνους παντὸς, xai ᾖτει νε» 
λεῦσαι πρόῤῥιζον ἀπολέσθαι αὐτὸ, xat p.f) τι λείψα- 
vov αὐτοῦ χαταλιπεῖν. "Iva μὲν τοι μὴ ζημιωθῇ τοὺς 
φόρους αὐτῶν, αὐτὸς ἐπηγγείλατο δώσειν µυριάδας 
ἀργυρίου τέσσαρας. 'O μὲν οὖν ᾽Αμὰν ᾖτει ταῦτα. 
0 δὲ βασιλεὺς xa τὸ ἀργύριον αὐτῷ χαρίζεται καὶ 
ποὺς ἀνθρώπους, ὥστε χρῆσθαι τούτοις ὡς βούλετα:. 
Λὐτίχα οὖν διάταγμα παρὰ τοῦ ᾽Αμὰν ἐπέμφθη εἰς 
πάντα τὰ ἔθνη, ὡς ix τοῦ βασιλέως. περιέχον ταῦτα" 
Τοὺς δηουμένους ὑπὸ τοῦ δευτέρου µου σπα- 
τρὸς Ἀμὰν, κολεύω πάντας σὺν γυναιξὶ xal τὲ- 
χγοις ἁπο.έσθαι, καὶ τοῦτο γενέσθαι βούλομαι 
τῇ εετάρτῃ καὶ δεκάεῃ τοῦ δωδεκάτου μηνὸς τοῦ 
ἐνεστῶτος ἔτους. Τούτου χοµισθέντος τοῦ Υράµ- 
µατος εἰς τὰς πόλεις xal τὰς χώρας, f) τῶν Ἰου- 
δαίων ἁπώλεια ἠτοιμάξετο. Elycv δὲ xal οἱ iv τοῖς 
Σούσόις ὁμοίως. 'O δὲ Μαρδοχαῖος μαὼν τὸ Ὑενό- 


329 


ANNALIUM LID. jV. | 34 


μενον, Gáxxov ἀνδὺς, καὶ xazagsagcvo; σποδιὰν, A Susa ire, et Julais Susiis tridui jejunium pro sese 


E642, ὅτι μηδὲν ὁδικῆσαν ἔθνος ἀναιρεῖται. Καὶ 
πρὸς và βασίλεια ἐλθὼν, ἑχτὸς ἵστατο. O0 γὰρ ἡξίου 
μετὰ τοιούτου σχήματος εἰσελθεῖν. Γνοῦσα 03 τοῦτο 
'Esünp ἡ βασίλισσα, εὖ,οῦχον πρὸς Μαρδοχαῖον 


ἀπέστειλε, Υνωσύόμενον ὅτου χάριν πενθεῖ, 'O δὲ τὰ 


συµθάντα τῷ εὐνούχῳ ἑἐγνώρισε, xal πδρὶ τούτων 
ἐεηθῆναι τον βασιλέως τῇ Ἑσθὴρ ἑνετέλλετο. Ἡ Gi 


μα »ῦσα ταῦτα. δηλοί αὑτῷ, ὅτι μὴ χληθεῖσα παρὰ. 


τοῦ βασιλέως, δέδοιχεν ὡς ἁποθανεῖται, εἰ ἄχλητος 
αὐτῷ προσέλθοι. Μαρδοχαῖος δὲ ἑδήλου αὐτῇ, μὴ 
τὴν ἰδίαν σωτηρίαν σχοπεῖν, ἆ) λὰ τὴν τοῦ ἔθνους. 
Ei δ' o0, ἔσεσθαι μὲν πάντως ἐχείνῳ (12) βοήθειαν 
ἐκ Goo, αὐτὴν δὲ xal τὸν πατρῷον οἶχον αὐτῆς δ.α- 
φθαρήσεσθαι. Ἡ δὲ ἐνετέλλετο αὐτῷ εἰς Σοῦσα πο- 
pé90ivtt, παρασκευάσαι τοὺς ἐκεῖ Ἰονδαίους νη- 
στεὺσαι τρεῖς ἡμέρας ὑπὲρ αὖ -ῆς. Καὶ Μαρδηχαῖος 
μὲν οὕτως ἐποίησεν. Ἡ δ᾽ Ἐσθὴρ ῥίφασα χατὰ qi 
ἐἑσυτὴν μετὰ πενθίµου ἑσθῆτος, xal ἄτροφος ἐπὶ 
τοισν ἡμέραις διαμείνατα, ἐδέστο τοῦ θεοῦ. Μετὰ 
δὲ τὰς τρείς ἡμέρας κόσμον μετα κφ.ασαµένη βασί- 
λειον, σὺν δυσὶ θξραπαινίαιν, ὧν τῇ μὲν χούρως ἣν 
ἑπερειδομένη, ἡ δὲ τὸ βαθὺ τοῦ χιτῶνος καὶ µέχρι 
τῆς Υες χεχυµένου ἄχροις ἀπῃώρει δαλτύλοις, ἦχς 
πρὸς τὸν χρατο»ντα, εἰσῄει δὲ μετὰ δέους. Ὦ; 5b 
κατὰ Ἱπρόσωπον αὑτοῦ ἐπὶ τοῦ θρήνου βασιλιχῶς 
καθεζομένου byévevo, προσιδόντος αὐτὴν βλοσυρῶς, 
πάρεσις ὑπὸ τοῦ δέους λαµθάνει αὐτὴν, xal τῇ περὶ 
vi:upiv ἰούσῃ ἐπέπεσεν ἀχανής. 'O δὲ βασιλεὺς δεί- 
sa; περὶ τῇ γυναιχὶ, τοῦ Θεοῦ προμηθευσαµένου 
τοῦτο. ἀνξπῄήδησεν ἐκ τοῦ θρόνου, xal ταῖς ἀἁγχάλαις 
αὐτῆην ὑπολαθὼν ἀνεχτᾶτο κατασπασάµενος, xo) 
θάῤῥεϊν ἐγχελευόμενος, xai τὴν ῥάθδον bxvsiva; 
αὗτου τη» χρυσῆν, καὶ τὸ σχκῇπτρον ἐνθέμενος ταῖς 
χερσὶν αὐτῆς. Ἡ δὲ ἐντεῦθεν ἀναθαρσίσασα, ig' 
ἑστίασιν αὐτὸν μετὰ τοῦ ᾿Αμὰν πρὸς αὐτὴ» ἡξίου 
ἐλθεῖν. 'Q; δὲ ἐπένενσε, xal παρῆσαν, ἐχέλενεν 
ixcivg ὁ βασιλεὺς δηλοῦν ὃ τι ῥούλεται, μηδενὸς γὰρ 
ἀτευκτήσειν. Ἡ δὲ el; τὴν ἐπ.οῦσαν φράδειν αὐτῷ 
τὸν βούλησιν ἔλεγεν, εἰ πάλιν πρὸ; αὐτὴν peti τοῦ 
Ἀμὰν &g' ἑστίασ.ν ἔλθοι. Too δὲ βασιλέω — 0x02,5- 
µένου, περιλαρὴς ὁ Αμάν ἑξῄῇει ' καὶ ἰδὼν τὸν Map- 
ὃ,χαῖον ἐν τῇ αὑλῇ, ἠγανάχτησεν, ὅτι μή αὐτῷ προσ- 
εχύνησε. Καὶ οἶχοι ἐλθὼν πρὺς τὴν Yuvalxa καὶ τοὺς 
φίλους. διηγεῖτο oia; xal παρὰ τῆς βασιλίσσης ἆπο- 
ἸαύειτιμΏς, καὶ ὡς ὄχθεται τὸν Μα ρδοχαῖον βλέπων 
ἐν τῇ αὐλῃ. Ίῆς δὲ γυναιχὸς αὐτοῦ φησάσης, χε- 
Ἰευσαι χοπῆναι ξύλον πεντήκοντα πήχεων, xai put 
παρὰ τοῦ µασιλέω, αἰτησάμενον ἀνασταυρῶσαι τὺν 
Μαρδοχαϊῖον, τὴν γνώμην ἀποδεξάμενας, προσάταξε 
τοῖς οἰχέταις, ξύλον ἑτοιμάσαι, xal στῆσαι τοῦτο ἐν 
tfj, αὐκῇ πρὸς τιµωρίαν Μαρδοχαίου. Καὶ τὸ μὲν ἣν 
ἔτ,ιμον. ὁ δὲ θεὸς τῆς νυκτὸς ἑχείνης ἀφαιρεῖται 
τὸν Όπνον τοῦ βᾳσιλέως. Ὁ δὲ ἀγρυπνῶν, τὸν γραμ: 
µατέα χοµίσαντα τῶν ἰδίων πράξεων τὰ ὑπομνή- 
paca (13) ἀναγινώσκειν ἑκέλεμας. Kal ἀναγινωσχο- 


indicere jubet. Paret. Mardochzus : ipsa prostrata 
lumi, veste lugubri induta, per tres dies cibo non 
gusiato, Deum orat. lis elapsis, ornatu regio cula, 
cum duabus ancillis, quarum alteri leviter inuite- 
batur, allera promissam vestem et humi fusa:n 
summis digitis allevabat, regem adit, percul-a 
metu : cumque in conspectum ejus in regio throno 
180 sedentis, ac torvum tuentis venisset, exani- 
mala metu, in ancillam lateri adharentem pro- 
cumbit, Rex autem, divina providentia sic eventuiu 
mo«derautc, solio exsilit, mulieri metuens : eamque 
ulnis exceptam complectens, et bono esse animo 
jubens, reficit, porrecia virga aurca, sceptroque 
in manus ei tradito. Illa resumpta fiducia, petit, 
ut cum Amane ad se coinessatum veniat. Annuit 
rex : cumque venisset, jubet eam dicere quid velit? 
nam nihil non impetraturam. llla se postridie di- 
-Cturam ait, si denuo cum Amane ad. convivium 
veniret. Rege assenso, Αι letitia exanltaus 
egreditur : visoque in aula Mardochzo, indignatmr, 
se ab eo non adorari. Domi uxori su;e et amícis 
referi, quantus a regiua etiain sibi sit honos habi. 
tus, quamque graviter Mardochiei conspectum ín 
aula ferat. Cumque ab uxore essct mon.tus, ut 
ligmum z£ cubitorum excidendum curaret, et mane 
a rege peleret, ut Mardochz:um in crucem agere 
liceret : approbato consilio, servos lignum parare 
jubet, idque in aula erigere ad Mardocha:i suppli- 


ϱ cium. Eo parato, Deus noctu regi somnum adimit : 


qui cum vigilaret, privalarum rerum commentarios 
scribam alferre el rccitare jubet : in quibus cum 
lectum esset, Mardochauin detulisse eunuchos in- 
sidiatores regis, et scriba s!atim ad aliud caput 
properaret, rex eum inhibuit, percontaus, an scri- 
ptum esset premium quo donatus essct ? lllo nc- 
gante, quota hora noctis essel rogat : cum audis- 
set diluculum esse, quemcuuque amicorum ànte 
regiam invenirent, intro vocari jubet. Inventus 
autem est Aman, qui aderat, ut Mardochzeum po- 
*eeret. Ei accersito rcx : Consule mihi, in.|uit, quo 
honorc sit afficiendus quidam mihi dilectus ? lle ratus 
quam sententiam dixisset, eam in suam rei dictu- 
rum, ui regi charior esset czeris: Eum , inquit, 


D ,i illustrem reddere tolueris, facito ut equo vehatur, 


pori tecum veste indutus, εἰ aureo torque ornatus, 
οἱ aliquis ex necessariis amicis (uis antecedens, pqr 
totam urbem proclamct : Tali honore affiei cuu, 
quem rex honore afficiat. Consilio delectatus rex : 
181 Qucre, inquit, Mardocheum Juduum, duto- 
que equo el veste, et vorque, illum. antecede εἰ pro- 
clama : tu enim amicus es meus mazime necessarius. 
Hec autem illi a me tribuentur, οὐ conservata 
vitam meam. His Aman anditis, perturbatus. et 
animo wstuans, tamen egreditur, equum adducit, 
et purpuram atque torquem. Cumque Mardochizrum 


Vario lectiones et nola. 


(13) Πάντως ἑκείγφ. Cod. Colb. ix:lvg. 


(2) Tor ἰδίω» ἄράξεων τὰ ὑπ.μγήματα. Vide Gloss. med. Grzecit. in Αναμνήσεις. 


PainoL. Gr, CXXN XIV. 


11 


521 


JOANNIS ZONARJE 


332 


ante regiam invenisset sacco indutum, purpuram A µένων, εὑρέθη pnvu-h: Μαοδοχαῖος γενόμενος τό 


induere jubet. At ille, Pessime, inquit, mortalium, 
ilane nostris malis insultas? Sed cum intellexisset 
ea sibi tribui munera a rege, cujus vitam, indicatis 
eupuchorum insidiis, conservasset : purpuram in- 


βασιλεῖ ἐπιδουλῆς εὐνούχων, Φράσαντος δὲ τοῦτο 
µόνον τοῦ γραµµατέως, xal µεταδάντος ἐφ᾽ ἑτέραν 
πρᾶδξιν, ἐπέσχεν Ó βασιλεὺς, πυθόµενος εἰ ἔχει γέρας 
αὑτῷ δοθὲν ἀναγεγραμμένον. "Oz δ᾽ Ίχουσε μηδὲν 


εἶναι, τίς δὲ εἴη τῆς νυκτὺς ipa Άρετο; Μαθὼν δὲ. 
ὡς ὄρθρος fn ἑστὶν, ἐχέλευσε τῶν φίλων ὃν ἂν 
manle : Sic honorare regem eum quem diligat. Ἱία πρὸ τῆς αὐλῆς εὕρωσιν, εἰσκαλεῖν. Εὐρέθη δὲ ὁ 
Mardoehzus urbem dircumvectus, ad reg^m redit. — 'Agàv ταχύνας, ἵνα τὸν Μαρλοχαξον αἰτῆσητα:. Κλη- 
θέντι δὲ εἶπεν ὁ βασιλεύς" Συμθού.Ίευσόν qti, πῶς ἂν τιμήσαιμί τια στεργόµενον ὑπ ἐμοῦ; 'O δὲ 
λογισάµενος, fjv ἂν δῷ γνώµην ὑπὲρ ἑαυτοῦ ταύτην δώσειν (στέἐργεσθαι γὰρ αὐτὸν ὑπὸ τοῦ βασιλέως 
τῶν ὄλλων μᾶλλον), El βού.οιο, ἔφη, τοῦτο» δοξάσαι, ποίΐησον ἑφ᾽ ἵππου βαδίζει, τὴν αὐτήν 
σοι ἐσθῆτα φοροῦντα, καὶ περιαυχένιον χρυσοῦν ἔχοντα, καὶ προϊόντα cov ἀναγκαίων σου οἱ Ίων 
ἕνα κηρύσσει» δι OAnc τῆς πόλεως, ὅτι Ταύτης τυγχάνει τῆς cunc, ὃν ἂν βασιλεὺς cionem. Ἡσθεὶς 
οὖν τῇ παρχινέσᾶι ὁ βασιλεύς * 'Ἐπιζήτησον, qnot, Mapboyator τὸν ᾿Ιουδαῖον, καὶ δοὺς ἐκεί[νῳ τὸν Tx xov, 
καὶ τὴν στο.ἡν, καὶ τὸν στρεπτὺν, προάγων αὑτοῦ xal κήρυττε" σὺ γάρ poi φίΊος ἀνα]καιότατος. 
Tavra δὲ αὐτῷ παρ ἐμοῦ ἔσται, σὠσαντί µου τὴν ψυχή». Τούτων ἀχούσας συνεχύθη, xal πλη- 
γεὶς ὑπὸ ἁμηχανίας, ὅμως ἕξεισιν ἄγων τὸν ἵππον, xol τὴν πορφύραν, xal τὸν στρεπτόν. Καὶ τὸν Map 
δοχαῖον πρὸ τῆς αὐλῆς εὑρὼν σάκχον ἐνδεδυμένονυ, ἔκέλευσεν ἑνδύσασθαι τὴν πορφύραν. Ὁ δὲ, Κάκι- 
ete, εἶπεν, ἀνθρώπων, οὕτως ἡμῶν ταῖς συμφοραῖς éyreAgc ; Γνοὺς δὲ, ὡς γέρας αὐτῷ ταῦτα ἀντὶ i; 
σωτηρία; παρέσχεν ὁ βασιλεὺς, μηνύσαντι τὴν τῶν εὐνούχων ἐπ'δουλην, ἐνδύσται τὴν πορφύραν, xal περιτί- 
θεται τὸ περιαυχένιον, καὶ ἐπιθὰς τὸν ἵππον, Ev χύκλῳ περιῄει την πόλιν, προϊόντος ᾽Αμὰν xal χηρύσσοντος, 
it Οὔτως τιμᾷ βασιεὺς ὃν ἂν στέρξῃ. 'O μὲν οὖν τὴν πόλιν περιελθὼν, πρὸς τὸν βασιλέα ἐπάνεισιν 


duit, collo torquem accommodat, et equo conscenso 
passim urbem circuit, precedente Amane, et procla- 


Vil. Amanus vero domum regressus , casum D — Z'. ᾽Αμὰν δὲ οἴχοι ünéotpsie, xal τὰ συμθάντα 


illum ploraus uxori exponit. Interea veniunt eunu: 
chi ab Esthera, qui Anmanem propere ad cenam 
ire jubent. Quorum unus cruce in ejus sdibus 
visa, cum e famulo didicisset, eam ab Amane ad 


Mardochazi supplicium, quem a rege postulaturus 


esset, paratam esse: tum quidem abit. Convivio 
vero prope finito, rex dicere jubet reginam quid 
veiit *. At illa gentis suze interitum deplorat , sese- 
que unà cum illa exitio destinatam esse refert . 
eaque Amanem petiisse. Ob qua rex perturbatus , 
e convivio se proripit. Aman Fstheram orat, 
cumque in lectum prolapsus esse' , regin:ze suppli- 
caus, rex ingressus : Pessime , inquit, etiam vim 
erori meg inferre paras ? Mox eunuchus quoque 
adest, et de cruce refert, quam in Amanis zedibus 
Mardochzeo paratam viderat. Rex vero Amanem e 
vestigio de ea suspendi jubet : itaque ille periit , 
et opes ejus reginz donat. Coguitaque cognatione 
Mardoch:;ei et Estherze, eum annulum, quem prius 
Aman habuerat, ei dat. Eidem et regina facultates 
Amanis largitur, et regem orat, ut Hebrzorum 
gentem periculo liberet. Tum ille suo nomine 
cam scribere permisit, quidquid velit. Litterae 
porro hzc continebant : Amanem 182 υἱ im- 
probum et ingratum accusabant, quod insontis 
populi exitium postulasset. Mardochaum sersato- 
rem nominabant. Judzos celebrabant, ui qui 
optima reipublice forma uterentur, et Deum cole- 


xAais» τῇ γυναικὶ διηγεῖτο. Ἑν τούτοις ἦχον ix 
της Ἐσθὴρ εὐνοῦχοι, ἐπὶ τὸ δεῖπνον τὸν ᾽Αμὰν 
ἐπ.σπεύδοντες. El, δὲ τούτων ἰδῶν τὸν σταυρὸν iv 
τῇ οἰχίᾳ αὐτοῦ, καὶ μαθὼν παρά του τῶν οἰχετῶν. 
ὡς ἐπὶ Μαρδοχαῖον τοῦτον ἠτοίμασαν πρὸς τιμωρίαν 
αἰττθησόμενον, τότε μὲν ἀπῆλθεν. Ὡς δ᾽ fj εὐωχία 
Ἄρὸς τέλος Tiv, ἑπέτρεπ: τῇ βασιλίσαῃ λέγειν ὁ βατι- 
λεὺς τίνα αἰτεῖς Ἡ ób τὸν τοῦ λαοῦ χίνδυνον ἁπω- 
δύρετο, xaY μετὰ τοῦ ἔθνους ἔλεγον ἐχδεδόσθα: καὶ 
αὐτὴ rob; ἀπώλειαν, xal τὸν ᾽Αμὰν ταῦτα ἐπῆγε» 
αἰτῆσασθαι. Ταραχθέντος δὲ πρὸς τοῦτο τοῦ βασι- 
λέως, καὶ ἐκπεπηδηχότος τοῦ συμποσίου, τῆς Ἐσθλρ 
ὁ ᾿Αμὸν ἑδέετο, χαὶ ἐπὶ της χλίνης πεσόντος xai 
ἑκετεύομιος τὴν βασίλισσαν, ἐπεισελθὼν ὁ βασι- 
λεὺς, "D κάχιστε, εἶπε, καὶ βιἀζεσόαι pov τὴν 
γυναΐκα ἐπιχειρεῖς; Ἐν τούτοις πχρὼν ὁ εὐνοῦ- 
χος, περὶ τοῦ σταυροῦ, εἶπεν, ὃν εἶδεν ἐπὶ Μα p&c- 
χαῖον ἠτοιμασμένον. Καὶ ὁ βασ.λεὺς αὐτίχα χελεύει 
τὸν ᾽Αμὰν ἐπ᾽ ἐχείνου τοῦ σταυροῦ χρεμασθῖναι. 
Καὶ ὁ μὲν οὕτως ἀπώλετο, thv δὲ οὐσίαν αὐτοῦ δᾷ;- 
pov ἔσχηχεν tj βασίλισσα. Γνοὺς δὲ «bv πρὸς Ἐσθὲρ 
του Μαρδοχαίου συγγένειαν ὁ βασιλεὺς, δίδωσιν 
αὐτῷ τὸν δαχτύλιον, ὃν ἔδωχε πρὶν τῷ ᾽Αμάν. Καὶ 
Ἡ βασίλισσα τὴν ἐχείνου χτῆσιν τῷ Mapboya!tp 
παρέχετο, xal τοῦ κινδύνου ἁπαλλάξαι τὸ τῶν 
Εδραίων Eüvoc τοῦ βασιλέως ἐδέετο. Καὶ ὃς χρά- 
φειν ἃ βούλεται ἐξ ὀνόματος αὐτοῦ ἑφῆχε περὶ τοῦ 
ἔθνους. Τὰ δὲ Ὑραφέντα ἦσαν τοιαῦτα" Τοῦ μὲν 


reni : neque supplicio tantum ab Amane praparato p) Αμὰν χατηγόρουν, ὡς τονηροῦ xa: ἀγνώμονος, χαὶ 


eos liberabant, sed et honore afliciebant, et suis 
legibus pacate. vivere sinchant : data potestate, 
ut xin die mensis xu qui est Adar, ulciscerentur 
eos a quibus LEesi essent. Maundabantque provincia- 
rum sairapis, ut eis adjumento essent, ad ulciscen- 
dos inimicos, Caeterum Susiani Jud:»i , Mardo:clizi 


αἰτησαμένου ἔθνους ἀπώλειαν, μηδὲν ὁδιχήσαντος. 
Tóv δέ γε Μαρδοχαῖον σωτῆρα ἐκάλουν, καὶ τοὺς 
Ἰουδαίους τὸν ἄριστον πολιτευοµένους τρόπον, χαὶ 
τὸν θεὸν σεθυµένους" χαὶ οὐ µόνον σφᾶς τῖς τιµω- 
plag ἀπέλυον εἰς fv ὁ λμὰν αὗτοὺς ἐξητήσα-ο. 
ἀλλὰ xa τιμῆς ἠξίουν, xal τοῖς ἰδίοις νόµο:-; vutu- 





333 ANRALIUM LIB. 1V.. "$ 
µένους, Qv pst! εἰρήνης ἑπέτρεπον ^ xol ἑἐδίδουν A eventu. cognito, (clicitatem eam publicam ess? 
ἀ αύνεσθαι τῇ τρισχαιδεχ4-ῃ ἡμέρᾳ τοῦ δωδεχάτου — judicarunt, et xiu. die immensis Adar, qui a Mace» 
μηνὸς, 9; ἐστιν "Abap, τους αὐτοὺς ἁδιχήσαντας. —donibus Dystrus dieitur, circiter » ex inimicis 
Καὶ τοῖς τῶν χωρῶν σατράπαις ἑἐχέλενον βφηθεῖν — occiderunt : qui vero in aliis urbibus et provinciig 
αὐτοῖς, ἵνα τοὺς ἐχθροὺς µετελεύσωνται. Οἱ δὲ ἓν degebant, rLxxv millia sustulerunt. lidem Susianl 
Σφύσοις Ἰουδαῖοι τὰ κατὰ τὸν Ἱαρδοχαῖον Ὑνόντες, — eliam postridie ccc jussu Esthere interfecerunt, 
χοινην τὴν εὑπραγίαν ἡγήσαντο, καὶ χατὰ τὴν τρισ- x Amanisliberis in cruces actis: ea quoque rea 
χανδεκάτην τοῦ "Abap μενὸς, ὃς χατὰ Μακεδόνας -^rege concessa conjugi. xiv vero diem tota gens 
Δύστρος ὠνόμασται, οἵ τε ἓν Σ20σηις "oubalot περὶ — festum csse jussit : atque ab. eo tempore ambos 
Ἐεντακοσίους ἀπέχτειναν τῶν ἐχθρῶν, xaX οἱ ἐν hos dies festes ducunt, ct praesidiarios appellant. 
ταῖς ἅλλαις πόλεσί τε xa! χώραις ἑπτακισμυρίος —Mardochzeus autem .magnus evasit, el regis in 
πεντακισχιλίους ἀπήώλεσαν. Οἱ 6 ἐν Σούσοις xaltf xol — administrando imperio socius. Cum vero sacerdo- 
Un. ἡ μέρα τριαχο2ίους διέφθειραν, τοῦτο aitroa — tium ad Joannam Jodais filiu:sn. rediisset : fratri 
µέγης Ἐσθήρ' xaloi δέχα τοῦ ᾽Αμὰν malü:iQ ἀνε- — ejus Jesu, ainico Dago: ducis copiarum Artaxerxis 
σταυρώθησαν, χαρισαµένου xal τοῦτο τοῦ βασιλέως . ;d promissum fuerat. Qua re Joannas irritatus, 
αὐτῇ. Thv δὲ τεσσαρεσχαιδεκάτην τοῦ μηνὸς ἑορτά- — [ratrem in ide sustulil. Bagoas igitur statim 
σιμον τὸ ἔθνος ἅπαν ἑποίητε, xal ἔχτοτε τὰς ἡμέ- — adest, ac templum ingressus : Si ii qui ccdem in 
pac; χα ἄμφω ἑορτάζουσι, Φρουραΐας ταύτας mgou- lemplo commiserunt , inquit, templum ingrediuntur. 
αγορεύοντες. 'O δὲ Μαρδοχαῖος μέγας τε ἣν, καὶ — et. ego ingrediar, qui sum illis purior, et Judxos 
ουνδιεῖπε τῷ βασιλεῖ τὴν ἀρχήν. Της δ' ἀρχιερωσύ- per annos vii vexavit. Joannz defuncto Joad filius 
ντς εἰς Ἰωάνναν pgitzTzt200Gmng, tbv υἱὸν Ἰωδαὲ, 6 in pontificatu succedit. Is fratrem habuit Manas. 
ἀδελᾳὸς αὐτοῦ Ἰησοῦς φίλος Gv Βαγώα τοῦ στραττ- sem, cui Sanabaletes Darii postremi Persarum 
γοῦ τῆς ᾽Αρταξέρξου δυνάµεως, ὑπόσ[εσιν Ege την regis satrapes, filiam Nicasom in matrimonium 
ἀρχιερωσύνην λαδεῖν. Διὰ ταύτην γοῦν τὴν αἰτίαν — dederat. Sed cum Hierosolymitani proceres tumul- 
6 Ἰωάννας *apotuv0:W, àv τῷ ναῷ ἀνεῖε τὸν tuarentur, quod "pontificis frater peregrinam 
ἀδελφόν. Καὶ ὁ Βχγώας εὐθὺς ἐπιστάς, εἰς τὸν vaév— uxorem haberet, eamque vel repudiare, vel sacra- 
τε εἰσηλθεν, εἰπὼ», ὡς Kl οἱ τὸν φόνον iv τῷ rio abstinere juberent : Manasses socero negotium 
ναῷ toljncarrec, εἰσέρχοντει ἐν αὐτῷ, κἀγὼ — exposuit. Cui ille pollicetur, se ei et sacerdotium 
cica.1e0cogua χαθαρώζερος τυ]}χάνων αἱ τῶν. Καὶ — couservatlurum , atque etiam pontificem et ducem 
ἐς ἔτεσιν ἑπτὰ τοὺς Ἰουδαίους ἑχάχωσε. Too "Imávva c corum locorum quibus ipse imperaret, icreaturua 
δὲ xbv Quhv χαταστρέφαντο-, διαδέχεται τὴν ἀρ- si lili.m 1&9 suam retiuerct : et iu. Garizino, 
χιεμωσύνην ὁ υἷλς αὐτοῦ Ἰωάδ. "Hv δὲ xal τούτῳ — Samaritanorum montium altissimo, de sententia 
ἁδε)φὸς Μανασαῆς, ᾧ Ῥαναβαλέτης Δαρείου σατρἀ- Darii regis Persarum , templum Hierosolymitano 
κης τοῦ τελευταίου βασιλέως Περσῶν, τὴν ἑαυτοῦ — illustrius esse conditurum. Mis pollicitationibus 
θνγατέρα σννφχισε, Νικασὼ καλουµένην. Ot δὲ τῶν — Manasses adductus, apu! Sanabaletem  niansit : 
Ἱεροσολυμιτῶν λογάδες ἑστασίαζον, ὅτι ἀλλοφύλῳ — adeumque se multi etam alii sacerdotes Israeli- 
σννῴκησεν ὁ τοῦ ἀρχιερέως ἀδελφὸς, χαὶ ἡ διαζεύ- — tici, talibus implicati conjugiis, contulerunt. Ae 
Tv2302x ταύτης ἐχέλευον, f| τοῦ θυσιαστηρίου ἀπέ- — Sanabaletes quidem in eo erat , ut a Dario ἑοπορή 
χτσθαι. "O δὲ πρὸς τὸν πενθερὲν ἀφιχόμενος, διηΥὲ- — in Garizino condendi faculistem impetraret. Sed 
cave ταῦτα. Tou δὲ Σαναβαλέτου, xal την ἱερωσύ- — rege ad issum ab Alexandro profligato, desperatis 
γην αὐτῷ auvznpf;aety ὑπισχνουμένου, xal &pywpía — illius rebus, cum octo millibus, quibus preerat, 
ἁποδείξειν, xai ἠγεμόνα, ὧν αὐτὸς Ίρχε τόπων», εἰ ad Alexandrum profectus , scipsun et provincias 
τῆς αὐτοῦ θυγατρὺς μὴ ἀπόσχοιτο, xai vabv οἰχοδο- οἱ tradit. À quo receptus, jam audacter causam 
pfjsecv ἐπὶ τοῦ Γαριζὶν ὄρους, ὃ τῶν χατὰ Σαµάρειαν — generi et templi Garizinii proponit. Voti compos 
ἐστὶν ὁρῶν ὀψηλότατον, τοῦ ἓν Ἱεροσολύμοις χρείτ- [) lactus, omnique studio structura absoluta , gene- 
τονα ἐπαγγελλομένου µετά γνώμης τοῦ βασιλέως rum poniificem constiluit. 

Δαρείου. ἐπαρθεὶς τυύνοις ὁ Μανασσῆς, χατέµενε παρὰ τῷ Σαναθαλέτῃ. Πολλῶν δὲ xai ἄλλων ἱερέων 
χαὶ Ἱσραηλιτῶν τοιούτοις γάμοις ἐμπεπλεγμένων πάντες συνῄεσαν πρὸς τὸν Μανασσῆν. 'O μὲν οὖν 
Σαναδαλέτης τῷ βασιλεῖ Δαρείῳ τὴν περὶ τῆς οἰκοδομῆς τοῦ ναρῦ ἐν Γαριζιν ἀξίωσιν προσάχειν ἠτοί- 
µαστο. 'O δὲ τῷ ᾽Αλεξάνδρῳ συμθαλὼν ἐν Ἰσσῷ τῆς Κιλιχίας, καὶ ἠττηθεὶς ἔφνγεν. ᾿Απογνοὺς οὖν ὁ Σα- 
ναδαλέτης Δαρεῖον, τῷ ᾿Αλεξάνδρῳ πρόσεισι οὖν ὀκταχισχιλίοις τῶν ὑπ' αὐτὸν, xal εαυτὸν xal τοὺς 
τόπους ὧν Ίρχεν ἔλεγε παραδιδόναι αὐτῷ. ἩἹροσδεξαμένου δὲ τοῦ Αλεξάνδρου αὐτὸν, θαῤῥῶν Ίδη περὶ 
τοῦ γαμθροῦ, xal τῆς τοῦ ναοῦ ἀνεγέρσεως ἐν τῷ Γαριζιν, προσῆγεν ἀξίωσ:ν. Καὶ ἐπιτραπεὶς τὴν οἱ- 
χοδομῆ», σὺν πάσῃ σπουδῇ τὸν ναὺν ᾠχοδόμησε, χαὶ Μανασσῆν τὸν γαμθρὺν ἀρχιερέα κατἑστησεν. 

Η.. Ἐπεὶ δὲ μνείαν τοῦ Αλεξάνδρου xai ὁ τῆς γΙΗ. Sed quia in Alexandri mentionem incidi- 
ἱστορίας λόγος πεποίηται, καλὸν xai τούτου τὰς — mus, non alienum fuerit , Eujus etiam res gestas, 
πράξεις τε xat τὰ Ίθη, χαὶ ὅθεν xix τίνων ἔφυ, mores ei naiales perstringere breviter : eoque 
xat' ἐπιδρομὴν διηγήσασθαι, καὶ οὕτως αὖθις ἐπα- — facto, ad institut» his;.oriz seriem redire : vel 
ναγαχεῖν τὸν λόγον πρὺς τὴν συνέχειαν. Καὶ μᾶλ- ea de causa, quod Hierosolyma adiit ct ab eo 


315 


JOANNIS ZONAR/E 


316 


tem .proslamat, Cum autem jam menses septens A λειαν πᾶσιν ἐπ) ἔτη τρία ἔκήρυξεν. δη δὲ uva; 


regnasset, hoc amodo est agnitus. Otanes nobilitato 
et opibus Persicorum prineipum nullo iuferior, 
filiam habebat Pbeedymiam, Cambysi nuptam. Es- 
dem Mages, ut οἱ cseteris regiis concubinis, ateba- 
tur. Ab ea pater clam per internuntium querit, 
num cum Smerdi Cyri fllio concumbat? ila re- 
spondet se nee vidisse Cyri Smerdim, neque scire 
quis sit is oum quo dermiat, Pater donuo ad eain 
mittit, ut suum mendatum vel cum periculo exse- 
quatur, οἱ sit epus: ac monet ut, quando cum 
rege dormiat, ejus dermientis aures Contrectet. 
Nam si babeat aures, sciendam eam oum Smerdi 
Cyri &lio eoneumbere : *sin minus, Magnum Smer- 
dim existimandum ease. Parei Phedymih petri : 
eumqgue-carere auribus, qui rem secum baberet, 
patri significat. Pracideret autem οἱ Cyrus aures, 
ob delictum queddam. Qtanes arcanum Π]δά cam 
amicis, Áspatbine et G»brya, Persarum prineipibus 
communicat : qui cum idem prius essent suspionti, 
siatim dem babent. Stetuunt igitar alios quoque 
Sibi adjungere : Otanes jataphernem, Gebryas 
Megabyzum, Aspathimes  Hydernem οἱ Derium 
Hystaspis flium, qui recens ex Persia Susa perve- 
nerst. Qui cum rem enpide audivisset, ejus statim 
eggrediend:ze fit auctor: quod si vel illum diem 


ignavum elabi paterentur, se insidias Mago indica- ' 


turum. Gonsilio ejus et exteri assensi, negotium 
eapessunmt. Nam οἱ alia conatus maturandi coasa 


inciderat. Cum enim scirent magi, Prexaspem, C 


Smerdis Cyri fllii perpetrasse cedem, atque ob id 
facinus male audire a Persis : amicitia cum eo 
inita, magnaque pelliciti, jurejurando liominem 
obstrinxerant, ne cui commentum illud detegeret. 
Que eum ille promisisset, subjunzerunt, se adve- 
caturos populum ad monia regis; ei, turri con- 
sScensa, proclamandum, omnibus exhudientibus, 
Smerdii Cyri filium, et non alium, esse regem. 
Nam se illi pepeccisse, nec oecidisee, ut Cambyees 
jussisset. Cum et hac promiaisset, convocatur po- 
pulus : Prexaspes turrim 179 conscendit, bene- 
licia a Cyro in Persas collata commeinorat. Filium 
: ejus Smerdin se a Cambyse coactam occidisse, 
megos tenere imperium affirmat : Persas exsecra- 


ἄρξας ἐπτὰ, ὅστις fiv ἐγνώσθυ - ἑγνώσθη 8 οὕτως. 
Ὁτάνης ἣν γένει xal πλούτῳ Περσῶν τοῖς πρώτοις 
ἑνάμιλλος. Τούτου θυγατέρα Καμβύσης ἔσχεν, f| 
Φαιδυμίη ἐχέχλητο. Ταύτῃ xaX ὁ Μάγος ἐχέχρητα. 
ὥσπερ xal ταῖς λοιπαῖς ἃς εὗρεν, cl; τὰ βασίλεια. 
Πέμψφας οὖν ὁ πατ]ρ, Πρώτα αὐτὴν λάθρα, εἰ τῷ 
Ἐύρου Σµέρδῃ, εἴθ ἑτέρῳ τιν) συνευνάξοιτο. Ἡ δὲ 
pf ἰδέσθαι τὸν Κύρου Σμέρδην ἀνταπεχρίνατο, 
fjv εἰδέναι ᾧτινι συγκοιτάζοιτο. Ὁ δὲ xal πάλιν 
στέλλει παρ) αὑτὴν, κχινδυνεύειν αὑτῇῃ ἐντελλόμενος, 
εἰ δεήσειεν, ἵνα πληρώσῃ πατρ'κἠν ἐντολῆν. Καὶ 
ὑποτιθελ-, ὀπηνίχα συγκοιμῷτο τῷ βασιλεῖ, xai 
ὑπνώτνοντα αὐτὸν γνῷ, φαῦσαι τῶν ὅτων αὐτοῦ. 
Καὶ εἰ μὲν ἔχοντα óta Υγνοίη. εἰδέναι ὡς τῷ Κύρου 
Ἀμέρδῃ σνγγίνεται ' εἰ δὲ μὴ ἔχοι, τὸν Μάγον Σµέρ- 
δην αὐτὸν νομίδειν. Ἠείθεται τῷ πατρὶ f; Φαιδυμίη, 
καὶ γνοῦσα τὸν αὐτῇ συγγινόµενον ὥτα μὴ ἔχοντα, 
ἑσήμηνε τῷ πατρί. Οὺκ εἶχε δ᾽ ὥτα, ὅτι ὁ Κῦρός 
vet ταῦτὰ δι’ ἁμάρτημά τι ἀπέτεμεν. 'O δὲ Ὁτά- 
νης Ασπαθίνη καὶ Γζωθρύα πρωτεύουσι τῶν Περσῶν 
ναὶ αὐτῷ φιλουμένοις, κοινοῦνται δὴ τὸ ἀπόῤῥητον. 
Οἱ δὲ xal πρώην àv ὑποφίᾳ ὄντες τοῦ πράγματος, 
εὐθὺς τοὺς λόγους ἐδέξαντο. "ESoEev οὖν αὐτοῖς xaX 
ἑτέρους προσεταιρίσασθαι. Καὶ "Otávnc μὲν ἐπάγε- 
ται Ἰνταφέρνην, Γωθρύας δὲ Μεγάδυζον, Ὑδάρνην 
δὲ ᾽Ασπαθίνης, καὶ Aapsip δὶ τῷ Ὑστάσπου vlo 
ἄρτι πρὸς Σοῦσα ἐκ Περσίδος ἑλθόντι, τὸ ἀπόῤῥητον 
ἐχοινώσαντο, Ὁ δὲ xat ἐδέξατο τὸν λόγον, χαὶ πρὶς 
τὴν πρᾶξιν αὐτίχα ὁρμᾶν συνεδούλευεν' ἣ τῆς παρ- 
ood"; Ἡμέρας διακενῆς παρερχοµένης, αὐτὸς Έλεγε 
γενέσθαι τῷ Μάγῳ μηνυτὴς «fii Ἐπιδουλῆς. Ἐπεί- 
σθησαν τῇ συμδουλῇ τοῦ Δαρείου, xai οἱ λοιπο), xal 
τοῦ ἔργου εἴχοντο» Συνέδη δέ τι καὶ ἕτερον, ὃ ἔπι- 
σπεῦύσαι αὐτ.ὺς ἠρέθισε τΏν ἐγχείρῃσιν. Εἰδότες γὰρ 
οἱ μάγοι, ὅτι Πρηξάσπης ἐχειρούργησε τὸν Σµέρδου 
φόνοντοῦ Κύρου παιδὸς, καὶ ὅτι διὰ τοῦτο xal tv. αἰτίᾳ 
τοῖς Βέρσαις ἐστὶν, πρυὀσκαλεσάµενοι αὐτὸν, oiov 
τε ἐποιοῦντο, καὶ ὅρχοις προχατελάμδανον, xol 
λαμπραῖς ὑποσχέσεσι, qd τινι αὐτῶν ἐχφτναι τὸ 
σόφιόμα. Καταθεμένου δ' ἐχείνου ποιήῄσειν ταῦτα, 
προσεπῆγον συγχαλέσειν τὸ Άλῆθος ὑπὸ «b τεῖχος 
τῶν βασιλείων, αὐτὸν δ᾽ ἐπὶ ευύργον ἀναδάντα, εἰς 
ἐπήχουν πᾶσιν ἐχθοῆσαι, ὡς ὑπὸ Σµέρδου τοῦ Κύρου 


tur, οἱ id facinus inultum sinant. His dictis, se de D viée;, οὐχ ὀφ) ἑτέρον δὲ βασιλεύονται. Φείσασθαι γὰρ 


turre praecipitavit, ac mortuus est. Septem igitur 
illi ea re audita, statim ad regiam feruntur, non 
probibentibus custodibus, dignitatem eorum reve« 
ritis. Progressi in aulam, in eunuchos, qui nunties 
ultro ciwoque perferebant, incidant. Eos, roga 
quid venirent, et ulteriore progressu prohibiti, 
occidunt, et propere iegrediuntur. Magi, qui intus 
eungehorum tumulium cognorant, ad vim propul- 
sandam se parant: alque alter qui hastam arri- 
puerat, Aspatbinem in femore, Intaphernem in 
facie vulnerat, unde lwsus ei est oculus : alteri 
arcus fuit inutilis, cum res cominus gereretur. 
Jtaque i thalamum se proripit, insequitur Gobryes 
et Darias ; ac ille magum amplectitur : hic veritus 


αὐτοῦ, καὶ uh χτεῖναι αὐτὸν, ὡς 6 Καμδύστς αὐτῷ 
ἑνετείλατο. Σννθεµένου δὲ καὶ ταῦτα ποιᾖστιν, σνν- 
$xto μὲν τὸ πλῆθος, Πρηξάσπης δὲ ἐπὶ «bv πύργον 
ἀνᾖει, χαὶ ἔλεξεν ὅσα εοῖς Πέρσαις ἀγαθὰ παρὰ 
Κύρου Teyóvaci, Προσοτίθει δὲ, ὡς τὸν ἐχείνου 
παΐδα τὸν Σµέρδην αὐτὸ; ἀνέλοι, τοῦ Καμθύσου 
βιάσαντος. Toug μάγους δὲ thv βασιλείαν ἔχειν 
ἐπληροφόρει. Καὶ ἑπηρᾶτο Πέρσαις, εἰ ph αὐτοὺς 
τίσαιντο. Ταῦτα εἰπὼν, ἑαυτὸν χατεχρΛμνισε, xol 
ἀπέθανεν. Οἱ δὲ ἑπτὰ ἄνδρες ἐν τῇ 66 τὰ χατὰ «iv 
Πρηξάσπην µαθόντες, ὥρμησαν εὐθὺς ἐπὶ τὰ βασί- 
λεια, xaX εἰσῄεσαν, παρὰ τῶν φυλάκων μὴ χωλυό- 
µενοι * ἠἡδοῦντο γὰρ τὴν ὑπεροχὴν τῶν ἀνδρῶν. Παρ- 
ελθόντες ὃ «lg τὴν αὐλὴν, ἐνέτυχον τοῖς ἀγγελιαςό- 








317 


ANNALIUM 118. IV, 


ΜΕ 


go εὐνούχοις, ol οφᾶς Ἱρώεων, ὅτου χρῄζοντες.Α ne amicum In tenchris interficeret, astat otiosus. 


Έκοιεν, ἑκώλνόν τε προσωτέρῳ Hive. Οἱ δὲ vous 
μὲν ixl διεχρέσαννο, αὐτοὶ δὲ δροµαίως εἰσῄεσαν. 
Ul μάγοι 8 ὄντες ἐντὸς, xal τῶν εὐνούχων Ὑνόντες 
εὖν θόρυδον, ἑτράποντο πρὸς ἀλκήν. Καὶ ὁ μὲν τὲν 
αἰχμὴν, ὁ δὲ «ὐ νόξον µετεχειρίσαντο, xal θάτερος 
μὲν τῇ αἰχμῇ ᾿ΑἈσπαθίνην παίει χατὰ μηρὸν, τὸν δ᾽ 
Ἱνταφέρνην κατ ὄψιω, ὅθεν ἐχεῖνο ἐθλάδη τὸν 


Ob eam rem a Gobrya οἱ ιτσδίυς, et vel utrumque 
trajicere jussus,  pugione Magum ferit. Ceteri 
eliam, altero occiso, capita utriusque amputent, 
eaque ferentes, relictis duobus, tum ob vulnera. 
tum ad regi: custodiam, excurrunt, cesorum capita 
Persis ostendunt, rem gestam narrant. illi fraude 
intellecta, magos omnes obvios occidunt. 


ὀφθαλμόν. Τὰ τόξα δ fv ἄπραχτα, χεροὶν ἐγγύθεν absol; χρωµένοις. Καὶ ὁ ταῦτα κατέχων εἰσέδυ πρὸς 
θάλαµον. Συνεισπίπτουσι δ᾽ αὐεῷ Γωδρήας τε xa Δαρεῖος. Καὶ ὁ μὲν αυνεπλάχη τῷ Μάγῳ * Δαρεῖος δὲ 
ἁπορῶν διὰ σηότος, xal δεδιὼς μὴ τὸν ἑταῖρον πλήξῃ, ἵστατο ἄπραχτος. Γωθρύας δὲ ρετο ὅτου χάριν 
ἀργὸς ἵσταται; ὅδ' εἶπε οὐ αἴτιον' καὶ ὃς, "Oei τὸ ξίφος xal GV ἀμφοῖν, ἔφησε. Καὶ ὁ Δαρείος ὧσο τὸ 
ἐγχειρίδιον, xaà τοῦ Μάγου ἔπέτυχε. Κτείναντες οὗν καὶ «bu ἕτερον, οἱ λοιποὶ ἔτεμον τὰς κοφαλὰς xal 
ἀμφοῖν, xal τοὺς μὲν δύο οοὺς εραωµατίας αὐτῶν διά τε εὰ κ«ραύµατα, καὶ τὴν «c ἀχροπόλεως φυ- 
λαχὴν, κατέλιπον ἐν αὑτῇ ’ οἱ δὲ λοιποὶ εὰς Χχοφαλὰς ἐπιφερόμενοι εῶν βάγων, ἐξέθεον, καὶ Πέρθαις 
ταύτας ἐδείχννον, καὶ ἐξηγοῦντω vb Ὑεγονός. Οἱ δὲ τὴν ἁπάτην µαθόντες, ἔχτειον ᾧ ἂν τῶν μάγων ἐν- 
έτυχον. 

I'. Ἐπεὶ δὲ χατέστη ὁ θάρυθος, xai δη τινὲς B. IlL Sopito post aliquot dies tumultu, de compo- 


ἡμέραι παρήλθοσαν, ἐδουλεύοντο περὶ τῆς οῶν πρα- 
γµάτων οἰκονομίας. Καὶ Ὁτάνης μὲν δηµοχρατείαν 
ἑλέσθαι π2ρῄνει, ἀριστοκραεείαν δὲ ὁ Μεγάδυζος, ὁ 
δέ γε Δαρεῖος βασιλείαν xol αὖθις αἱρήσεσθαι ονν- 
εδούλευε. Ἀυνέθεντο οὖν τῇ τούτου γνώµῃ xal ol 
εέσσαρες οἱ λοιποί. Καὶ ἔδοξεν αὐτοῖς, ἐπιθῆναι τῶν 
ἵππων, xal ὅτου ἂν 6 ἵπκος, ἡλίου ἀνατείλαντος, 
χρεµετίσῃ àv τῷ προαστείῳ Ὑεονοµένων, τοῦτον 
ἔχειν τὴν βασιλείαν. Δαρεῖος δὲ «bv βουλὴν τῷ ἵπ- 
ποκόµῳ αὐτοῦ ἐξηγήσατο. "Hy δὲ σοφὰς ὁ ἀνδρ, xal, 
θάῤῥει, ὦ δέσποτα, ἔφη, ὡς ai ἔσται d) βασιλεία. 
Γενομένῆς οὖν νυχτὺς, θήλειαν ἵππον λαθὼν ἣν ὁ 
Δαρείου ἔστεργεν ἵππος, xai δήσας εἰς «b Άρο- 
4στειον ἐπήγαγε τὸν ἵππον, καὶ περιῄγεν αὐτὸν ἀγ- 
χοῦ τῇ θηλείᾳ, xat τέλος, ἐφῆκεν ὀχεῦσαι τὴν ἵππον. 
δωθεν δὲ τῶν ἑπτὰ παραγενοµένων εἰς τὸ προ” 


άστειον, xat διεξελαυνόντων ky αὐτῷ, ὡς ἐχεῖ γεγό»΄ 


ψασιν ἔνθαπερ d θήλεια ἵππος ἐδέδετο, εἰς μνήμην 
ταύτης ὁ Δαρείου ἵππος lov Σχρεµάτισαν, xàx τού- 
«ou τῷ Δαρείῳ ἡ βασιλεία προσγέγονεν. Οἱ μὲν οὖν 
τοῦτό φασι µηχανῄσασθαι τὸν Οἰδαρέα (τοῦτο γὰρ 
τῷ τοῦ Δαρείου ἑπποχόμῳ ὄνομα fv): οἱ δ' ἑτεροῖον 
εἶναί φασι «5 τούτου μηχάνημα. Τῆς γὰρ ἵππου 
ἐχείνης, Αν ὃ Δαρείου ἵππος ἑφίλει, τῶν ἄρθρων 
ἐτιφαῦσαι τῇ χειρὶ xal «tv χεῖρα κρύπτειν ἐν τῇ 
ἀναξυρίδι. Ἠδη δὲ τοῦ fou ἀνίσχοντος, xal τοὺς 
ἵππους ἁναδαινόντων τῶν ἑπτὰ ἑπείνων ἀνδρῶν, 
προσαγαγεῖν αὐτὸν «hv χεῖρα τοῖς τοῦ ἵππου τοῦ 
Δαρείου μυκτ]ρσι, καὶ τὸν αὑτίχα αἰσθόμενον φρι- 
µάξασθαί τε xai χρεµεείσαι. Εἴθ᾽ οὖν οὕτως, elc 
ἐκείνως, ὁ Δαρεῖος τῆς βασιλείας ἐπέτυχεν, Οὗτος 
οὖν ἰδιώτης v, ηῦξατο τῷ «ip, εἰ γένοιτο βασι- 
λεὺς, πάντα τὰ αχεύη τοῦ Θεοῦ, ὅσα ἦν ἔτι iv Βαδυ- 
λῶνι, πέµψειν εἰς τὸν àv Ἱεροσολύμοις vaóv. ἣν δὲ 
αὐτῷ πάλαι xai πρὸς τὸν Ἰοροδάδελ φιλία, δι fiv 
καὶ σωματοφυλαχεῖν μεθ) ἑτέρων δύο ἠξίωτο, ἄρτι 
ἐξ Ἱερρσολύμων πρὸς αὐτὸν ἀφιχόμενος.Τῷ δὲ πρώ- 
«tw ἕςει τῆς αὐτοῦ βασιλείας πήύτον τοῖς μεγιστᾶσιν 
αὐτοῦ Δαρεῖος ἠτοίμασεν. Ὡς δ᾽ εὐωχηθέντες ἀν- 
ἐλυσαν, xol αὐτὸς ἐπὶ τῇ κοιτῇ κατέδαρτε' μιχρὸν 
οὖν ὑπνώαας, ἀφύπνῳσε, xol μετὰ τῶν σωµατοφυ 


nendis rebus deliberant. Ac Otanes democratiam in- 
stuendam, Megabysus aristocratiam, Darins iterum 
eligendum esse regem censet. Cujus sententis et eme. 
teri quatuor principes suffragati, decrevere, con. 
scendendos esse equos: et cujus equus, exorto sole, 
cum im suburbium pervenerint, primus himnlerit, 
ejas esse;regnum. Id decretam Darius suo equiseni 
aperit: qui cum vir prudens esset, bono animo domi- 
num esse jubet, ejus enim regnum fore. Noctu equam 
a Darii equo adamalam in suburbio alligat, equum 
prepe illam adducit, ac denique ad coitum adwittit. 
Mane cum septem viri in suburbium convenissent, 
quaque equa alligata fuerat, transirent, 11749 Darii 
equué illius recordatus hioniit : itaque Darius regno 
potitus est. Nonnulli igitur Darit equisonem OEbarem 
hoc machinatum esse ferunt, alii diversum quiddam 
tradant. Nam eque a Darii equo adamate, genitalia 
contrectasse manu, eaque intra subligaculum con- 
dita, cum sole jam oriente septem viri equos con- 
scenderent, Darii equi nares palpasse : qui percepto 
odore, statim cum fremitu binnierit. Hoc sive ita, 
sive aliter factum fuerit, regno certe potitus est 
Darius : qui privatus adhue votum fecetat Deo, ei 
rex esset factus, ae vasa reliqua, qum adhuc Baby- 
lene essent, omnia, in templum Hieroselymitanum 
vemissurum esse. Et quia vetustate amicitie cum 
Zorobabele conjanctus erat, eum recens Hierosoly- 
mis profeetum cut aliis duebus ad custodiam sui 


D corporis adhibuerat. Cum antem primo sui regni 


anno convivio magnates excepisset, ac post eorum 
abitum, parum in lectulo dormisset, experrectue, 
cum suía custodibus colloquitur, et singulis singulas 
quastiones proponit. Primo, an vinum omnia vin- 
cat? alteri, an rex? tertio (is Zorobabel fuit) an 
mulieres, easque veritas? pollicitus victori przemia, 
ut purpuram, cydarim byssinam, et lorquem au- 
reum gestarel, ac potestatem haberet ex auro 
bibendi, et in lecto aureo dormiendi, ei curru 
aureis frenis vehendi : uique proximum 4 se locum 
teneret, ct suus cognatus vocaretur. Mane proce- 
Tribus accersitis, quemque satclliiam quaestione 


319 


JOANNIS ZONARUR 


330 


siam declarare jubet, Primus igitur vini potentiam A λάχων ὠμίλει, χαὶ τούτων ἑχάστῳ ἀγῶνα Ἰόγου προ 


extollit, quod animos sbutentium deciperet, af- 
fectus mutaret, et ebrios variis modis transforma- 
ret. Alter regem przstare omnibus disputat, cnm 
homines ob sapientiam c:eteris omnibus antecel- 
lant : iis autem quibus alia pareant, reges impe- 
rent. Ai Zorobabel majus esse robur mulierum as- 
serit * nam ex eis et reges nasci, et vini- 
tores: eas ab omnibuset parentibus et patriz 
et charissimis quibusque anteponi : eas ipsis 
regibus imperare, qui se submittant et adulen- 
tur si quid illas «το 'ferre cognorint. Sed 
veritatem tamen potentiorem esse mulieribus. 
175 ipsum enim Deum veracem et esse et pec- 
hiberi : eumque csiera caduca sint, veritatem 


"«l0nov- τῷ πρώτῳ μὲν, εἰ ὁ οἵνος πάντων κρατεῖ; 


«ip δευτέρῳ δὲ, εἰ οἱ βασιλεῖς ; τῷ BE γε λοιπῷ (οὔ - 
τος δὲ ὁ Ζοροδάθελ ἣν) sl αἱ γυναῖκες, xal αὐτῶν f 
ἀλίθεια; xol τῷ νιχήσανει γέρας δώσειν ὑπέσχετο 
νιχητήριον, πορφύραν φορεῖν, καὶ κίδαριν βυσσίντν, 
xai περιαυχένιον χρύσεον, χαὶ kv ἐχπώμασι πίνειν 
χρυσοῖς, xai ἐπὶ χρυδίου καθεύδειν, xoi ἅρμα χρυ- 
σοχάλινον ἔχειν, xal μετ αὐτὸν προεδρεύειν, xal 
συγγενῆ χαλεῖσθαι αὐτοῦ. Ὄρθρου τοίνυν τοὺς µεγι- 
στᾶνας µεταπεμφάµενος, τῶν σωµατοφυλάκων Éxa- 
στον ἐχέλευε περὶ τοῦ προθλήµατος ἀποφαίνεσθαι, 
καὶ ὃ μὲν τὴν ἰσχὺν ἑξῆρε τοῦ οἵνου, ὡς tiv τῶν 
παταχρωµένων ἁπατῶντος διάνοίαν, καὶ τὰς τῶν 
Φυχῶν διαθέσεις μεταποιοῦντος, καὶ ἄλλους ἐξ ἅλ- 


esse immortalem et sternam. In hujus sententiam B λων ἐργαζομένου τοὺς οἰνωθέντας. Ὁ δὲ τὸν βασιλέα 


cum ivissent omnes, ut qui de veritate rectissime 
d'sseruisset: Darius ei permisit, ut preter promissa 
pramia, quidvis etiam postularet. At ille regem ad- 
menet, quemadmodum vovisset si regno potiretur, 
&e et templum Bierosolymitanum instauraturum, 
et vasa que Babylone reliqua essent, remissurun : 
Ei hatc, inquit, peto. His rex delectatus, scribit ad 
Sairapes, ut cedrima ligna przbeant ad templi 
siructuram, et ad urbis instaurationem Zorobabeli 
Sint adjumento : omnes Israelitas, qui in Judam 
9beant, libertate et immunitate donat : ad tem- 
plum instaurandum L talenta largitur, vasa quie 


penes ipsum erant, mittit : et qu»cunque Cyrus do- 


dudsis promulgarat, eadem et ipse confirmat. 


πάντων ὑπερέχειν ἐφιλοσόφησεν, ὡς τῶν ἀνθρώπων 
κρατούντων τῶν ἄλλων ἁπάντών διὰ σοφίας, τούτων 
& αὖ οἷς ἅπαντα ὑποτάσσεται, χυριευόντων τῶν βα- 
σιλέων. 'O δέ γε Ζοροδάδελ, τὰς γυναῖχας xpetvto- 
νεύειν τὴν ἰσχὺν ἀπεφήνατο, ὡς καὶ τῶν βασιλέων 
δι) αὐτῶν γενὀµένων, καὶ τῶν τὰς ἀμπέλους δὲ φυ- 
τευόντων, καὶ πάντων αὐτὰς γονέων τε προτιμών- 
των, xai τῶν πατρίδων καὶ τῶν φιλτάτων αὐτῶν" 
καὶ τῶν βασιλέων ὅ' αὐτῶν χρατεῖν τὰς γυναῖνας 
κολακευόντων αὐτὰς, xoi ταπεινουµένων, εἰ κατά τι 
δυσχεραινούσας γνοῖεν αὐτάς. Μᾶλλον δὲ τούτων δύ- 
νασθαι τὴν ἀλήθειαν, ἐπεὶ χαὶ à θεὸς ἀληθής ἐστι, 
καὶ οὕτω χαλεῖται, καὶ τὰ μὲν ἄλλα θνητά ' ἀθάνα- 
τον 8k χρῆμά ἐστιν ἡ ἀλίθεια, xat ἁἴδιον. Πάντων 


δὲ τῇ γνώµῃ τούτου θεµένων, ὡς ἄριστα περὶ τῆς ἀληθείας φιλοσοφήσαντος ὁ Δαρεῖος αἰτήσασθαι ὃ 
βούλεται, πάρεξ τῶν ὑπεσχημένων, ἑπέτρεφεν, 'O δὲ τῆς εὐχῆς αὐτὸν ἀνέμνησεν, fiv, εἰ λάδοι τὴν βα- 
᾿σιλείὰν, πεποίητο. Αὕτη δὲ fiv, τὸν bv Ἰ: ρησολύμοις τοῦ Θεοῦ χατασχευάσαι vaby, ἀποχαταστῆσαι δὲ xal 
τὰ σχεύη, ὅσα ἔτι ἓν Βαδυλῶνι περιελέλειπτο. Καὶ τοῦτο, ἔφη, có αἴτημα τὸ ἐμόν. 'Ησθεὶς 5 ἐπὶ τού- 
τοις ὁ βασιλεύς, γράφει τοῖς σατράπαις, Χέδρινα ξύλα χορηγεῖν εἰς τὴν οἰχοδομὴν τοῦ ναοῦ, xal συγ- 
κατασκευάζειν τὴν πόλιν τῷ Ζοροδάδελ, xal πάντας τοὺς εἰς την ἸἹουδαίαν ἀπελθόντας αἰχμαλώτους εὼν 
Ἱσραηλιτῶν ἐλευθέρους εἶναι xol ἀτελεῖς, xol τάλαντα ὀσθῆναι πεντήχοντα εἰς τὴν ἀνέγερσιν 
τοῦ ναοῦ. Καὶ τὰ σχεύη δὲ πάντα ὅσα ἣν παρ αὐτῷ, ἔπεμφε, xai ὅσα Küpog περὶ εῶν Ἰουδαίων 


ἐθέσπισε, ταῦτα καὶ Δαρεῖος προσδιετάξατο. 


IV. His peractis , Zorohabel Babylonem profici- C — A'. Ἠκεν οὖν, τούτων γεγονότων sl; Βαθυλῶνα à 


Scitur, et popularibus suis letum affert de regis 
benignitate nuntium. Quibus igitur cordi erat 
.Peditus, ii Hierosolyma se conferunt, quorum 
suinnma fuit myriades occcrxmn el millia vir absque 
Levitis et janitoribus et sacris servis ac minisiris, 
qui reducem populum sequebantur. Horum dux 
fuit Zorobabel, Salathielis filius, ex tribu Judaica 
ει Davidis posteritate, et Jesus Josedeci pontificis 
, fllius. Prater hos ei Mardocbaus et Cercebus, de- 
lecti a populo : urbem ingressi, victimis iminolatis 
templi sdificalionem auspicantur, eaque celeriter 


Ζοροδάδελ, χαὶ τοῖς ὁμοφύλοις τὰ παρὰ τοῦ βασι- 
λέως εὐηγγελίσατο ' xat ὅσοι προτεθύμηντο ἑπανεὶ- 
θεῖν εἰς Ἱεροσόλυμα, ἀπῄεσαν. Τὸ δὲ χεφάλαιον 


'πῶν ἀπιόντων fiv μυριάδες τετραχύόσιαι (7) ἑξήκοντα 


δύο xai ὀχταχισχίλιοι, ἅτερ Λευϊτῶν τε καὶ Πνλω- 
pv xaX δούλων ἑερῶν xal θεραπόντων, οἳ τοῖς ἀνα- 
6αίνουσιν εἴποντο, Ἡγεμὼν δὲ τούτων ἦν Ζοροδά- 
6ελ, ΣαλαθιΆλ παῖς, bx τῆς Ἰούδα φυλῆς ἀπόγονος 
τοῦ Δαθὶδ, xat Ἰησοῦς υἷὸς Ἰωσεδὲκ «o0 ἀρχιερέως" 
πρὸς τούτοις δὲ Mapboyalo; xal Γερὶ6θ ἐχ τοῦ πλή- 
Oou; χεχρισµένοι ἄρχοντες (8) σαν. Απελθόντες δὲ 


Varia lectiones οἱ nota. 


(7) Μυριάδες τετρακοσίαι. ἵνα cod. ms. quater D Castalionis numerantur 40000 Israelitarum ; qui- 


millies mille sexcenties mille, vicies octies mille. 
:"mmensus hic est numerus, et fortasse falsus, ex 
imperitia scriptoris atque oscitantia, Jui pro p, 
40, posuit v, 500, et pro χιλιάδες. μυριάδες. Apud 
Josephum quidem l;b. ÁAnttquit., x tantumdem le- 
gitur, Sed Esdra lib. nr, cap. 5, ex conversione 


bus cum servi, ancillae, cantores, psaitrix adduntur, 
fiunt 49952. Vetus translatio numerat Teraelitas 
4293540, servos et ancillas 72359, cantores et canta- 
trices 265, qui faciunt 46942. W. 

(8) Κεχρισμένο άρχοντες. Για cod. ms. uncti 
magisiratus. Josephus habel χεκριµένοι. 











J2l 


ANNALIUM LIB. IV. 


322 


εἰς “εροσόλυμα, ἔθυσαν, xoi τῆς οἰκοδομῆς ἀπήρ- Α absoluta, sacerdotes, Levite et Assphi liberi Deum 


ξαντο τοῦ ναοῦ. Καὶ ὁ μὲν ναὺς θᾶττον ἔλαθε τέλος. 
Απαρτισθέντος δ' ἤδη τοῦ ἱεροῦ, οἱ ἱερεῖς xai οἱ 
Λευῖΐται xai οἱ ᾿Ασὰφ παῖδες ὕμνουν τὸν θεόν. Tv δὲ 
πατριῶν ol πρεσθύτεροι τὸν πρὶν vabv ταῖς µνἡµαις 
ἀναπολοῦντες, xal tbv ἄρτι γεγενημένον ἑνδεέστε- 
p^?» ὁρῶντες τοῦ πάλαι, εἰς δάχρυα χαὶ θρήνους 
προήγοντο, xai ἡ τούτων οἰμωγὴ ὑπερεφώνει τὴν 
τῶν σαλπίγγων tyfv. Προσίασι δ᾽ οἱ Σαμαρεῖται τῷ 
Ἰοροδάθελ, ἔτι τοῦ ναοῦ ἀνεγειρομένου, ἀξιοῦντες 
συγκοινωνῆσαι αὐτοῖς τῆς οἰχοδομῆς τοῦ ναοῦ. Ὁ δὲ 
τῆς μὲν οἰχοδομῆς αὑτοὺς μετασχεῖν οὐ προσαἠκατο, 
κροσχυνεῖν $9 ἓν αὐτῷ ἔλεγεν αὐτοῖς ἐφιέναι. Hob; 
ταῦτα οἱ Σαμαρεῖται Ἰχθέσθησαν, xat πείθουσι τὰ ἐν 
Συρίᾳ ἕἔθνη, δεηθῆναι τῶν σατρακῶν, ἐπισχεῖν τοῦ 


celebrant. Tribuum vero seniores, repetita prioris 
templi megnificentia, quod recens illud longe inferius 
esse cernerent, ita illaerymani atque lugent, ut 
eorum ejulatus sonum tubarum superaret. Dum 
templum  condereiur, Samaritani Zorobabelem 
adeunt, petentes se in structura societatem admitti. 
ld ille recusat : ceterum ea absoluta, si in templo 
adorare velint, licere. Ea repulsa homines irritati, 
Syrie genlibus auctores sunt petendi a satrapis, ut 
templi edi&eationem probibeant. Jaque prasides 
Syrie 1785 et Phonicie Hierosolyma profccii, 
rogant, cujus concessu templum instar castelli 
sdilücent, et urbem muris fortissimis cingant? 
JLorobabel ei pontifex Jesus id primum a Cyro, 


ναοῦ τὴν ἀνέγερσιν. Αναδάντες δὲ εἰς Ἱεροσόλυμα οἱ B deinde a Dario etiasn permissum esse, respondent. 


Συρίας ἑπάρχοντες xal Φοινίκης, Λρώτων, τῖνος συγ- 
χωρήσαντος ὡς φρούριον τὸν vabv ἀνεγείρουσι, xai 
τῇ πόλει τείχη σφόδρα περιδάλλουσιν ἰσχνρά; Zo- 
ροθάδελ δὲ xal ὁ ἀρχιερεὺς Ἰησοὺς, kx Κύρου πρῶτον 
ἐπ.τραπῆναι τὴν οἰχοδομὴν ἔφασαν, εἶθ᾽ αὖθις ix 
τοῦ Δαρείου. Οἱ Ó' ἔπαρχοι τῶν τῆς Συρίας καὶ Φοι- 
γίχης χωρῶν, τὴν μὲν τῶν ἔργων οἰχοδομὴν ἐπι- 
σχεῖν οὐχ ἔχριναν, Δαρείῳ δὲ παραχρΏμα ἔγραφαν. 
Tov δὲ Ἰουδαίων κατεπτηχότων, μὴ µεταδόξη τῷ 
βασιλεῖ περὶ ὧν ᾠκονόμησεν, Αγγαῖος χαὶ Ζαγαρίας 
οἱ προφΏται θαῤῥεϊῖν αὐτοὺς παρώρµων, xoi μηδὲ , 
ὑφορᾶσθαι ἀδούλητον. Πιστεύοντες οὖν τοῖς προφή- 
ταις, ἐντεταμένως εἴχοντο τῆς οἰχοδομῆς. Δαρείος 
δὲ τὰς ἐπιστολὰς δεξάµενος, xal τὰς τῶν Σαµαµει- 
τῶν κατηγορίας, ὅτι τὴν τε πόλιν ὀχυροῦαιν Ἰου. 
δαῖοι, xaX τὸν vaov οἰχοδθμοῦσιν ὡς φρούριον, xai ὅτι 
Καμθύσης τὴν τούτων ἑἐχώλυσεν οἰχοδομῆν, προσ» 
έταξεν ἓν xol; βασιλικοῖς ὑπομνήμασι ζητηθῆναι τὰ 
περὶ τούτου, xal εὑρέθη ἐν Ἐκχδατάνοις τῇ βάρει τῇ 
ἐν Μηδίᾳ γεγραμμένον, ὡς τῷ πρώτῳ ἔτει τῆς αὐ- 
τοῦ βασιλείας Küpo; ἐχέλευσε τὸν ναὺν οἰχοδομηθῃη- 
να: τὸν àv Ἱεροσολύμοις, xai τὺ θυσιαστήριον, xal 
τὴν εἰς ταῦτα δαπάνην ἐκ τῶν βασιλικῶν δ.ετάξατο 
Τίνεσθαι, xal τὰ τοῦ vao) σχεύη ἀποδοθῆναι, xa 
συλλαδθέσθαι πρὸς τὸ ἔργον τοῖς ἐχεῖσς ἄρχουσιν 
ἐχέλευσε, xal τελεῖν τοῖς Ἰουδαίοις εἰς θυσίἰαν ταύ- 
po-« xai χριοὺς xai ἄρνας xal ἑρίφους, σεμίδαλἰν τε 
xa olvov χαὶ ἔλαιον. Ταῦτα ἐν τοῖς ὑπομνῆμασι Δα- 
ρεῖος εὑρὼν, ἀντέγραφε τοῖς ἑπεσταλχόσι’ TO ἀντί- 
1ραφον opir τῆς ἐπιστοῆς, ἐν τοῖς ὑπομνήμασι» 
εὑρὼν τοῖς Κύρον, ἀπέστα.κα, καὶ βού.λομαι γε” 
γέσθωαε πάντα, ὡς περιέχει αὐτή. ᾿Εῤῥωσθε. 
Γνόντες δὲ τὴν τοῦ βασιλέως προαίρεσιν οἱ τῶν χω: 


C 


Quo illi audito, non impedienda opera censuerunt, 
sed Dario statim scripserunt. Judzos autem per- 
territos ac maiuentes, ne regem liberalitatis δι 
peileret, Aggseus et Zacharias prophetm bonis 
animis esae jubent, neque molesti quidquam sus- 
picari. igitur prophetis freü, continenter instant 
operi. Darius autem litteris et Samaritanorum 
accusationibus acceptis, quod Judei urbem mu- 
nirent, et templum castelli instar exstruerent, cum 
eorum aedificatio a Cambyse prohibita fuerit, hac 
jn regiis monumentis inquiri jubel : ac inven'um 
est Ecbatanis (id Medis castellum est) in turri 
scriptum, Cyrum anno regni sui primo jussisse, 
templum et sacrarium Hierosolymitanum esxstrui , 
et sumptus ad eam rem ex regia suppeditari, 
templique vasa restitui, et vicinos prztores opus 
illud adjuvare : et Judaeis ad sacrificia pendere 
tauros, arietes, agnos e! hedos, similamque, vinum 
et oleum. Hzc Darius cum in commentariis inve- 
nisset, presidibus in banc sententiam rescripsit : 
Exemplum vobis mandati Cyri in monumentis reper- 
tum mitlo : atque omnino id fieri volo, quod illo 
continetur. Valete. Regis voluntate cognita, pro- 
vinciarum illarum pratoribus Judzeos adjuvantibus, 
temploque annis septem absoluto, Israelitae victimas 
iminolarunt, pristinorum bonorum renovatrices. 
jn festo Ázymorum omnes e pagis in urbem con- 
fluxerunt : peracioque sacriflcio, quod Pascha 


p dicitur, festivitatem concelebrarunt. Qui Hieroso- 


pov ἑἐχείνων ἐπιτροπεύοντες, συνήργουν τοῖς Ἴου- 


δᾳίοις. Kal ᾠχοδομήθη ἓν ἔτεσιν ἑπτὰ ὁ ναὸς, xal 
ἔθυσαν οἱ Ἰσραηλῖται θυσίας ἀνανεωτικὰς τῶν προ; 
τέρων ἀγαθῶν. Τῆς δὲ τῶν ᾽Αξύμων ἑορτῆς ἑνστά- 
σης, συνεῤῥύη πᾶς ὁ λαὺς ix τῶν κωμῶν εἰς τὴν 
αοόλιν, xai τὴν ἑορτὴν Ίγαγον, καὶ τὴν Πάσχα προσ- 
αγορευοµένην θυσίαν ἑτέλεσαν. Καιῴκησαν δ' ἐν 
αροσολύμοις πολιτείᾷ χρώµενοι ἀριστοχρατικῇ 
μετὰ ὁλιγαρχίας. Οἱ γὰρ ἱερεῖς προεστήχεσαν τῶν 
πραγμάτων, ἄχρις οὗ τοὺς ᾿Ασαμωναίου συνέδη βα- 


lymis consederant, formam reipublicae tenuerunt 
ex optimalum et paucorum potestate contempera- 
tam. Summa rerum enim usque ad regnum Ásaiuio- 
naorum penes sacerdotes fuit. Nam ante capiivila- 
tem quidem regibus per annos pxxxir menses vi et 
dies x paruerunt. Ante reges, magiswatus ii 
prafuere, qui judices vocabantur, et dictaltores : 
sub quibus et ipsis annos 17G amplius p post 
Mosem οἱ Jesum egerunt. Samaritani tamen infe» 
sti Judzis, multa mala dederunt. Quamobrem 
Zorobabel et alii iv ex magistratibus cum eo Hiero- 
solymis legati ad Darium iverunt. Quorum rex 
querelis cognitis, ad magistros equituin et senatum 
Samariz scripsit : ne molcsti essent Judxis, sed 


32) JOANNIS ZONAHJR 324 
e regio füseo tributorum Samarie, omnia suppe- Α σιλεύειν ἐχγόνους. Πρὸ μὲν γὰρ τῆς αἰχμαλιοσίας,. 
dlisrent ad saeri&iein. necessaria. ἐδασιλεύονεο ἐπὶ ἔτη ποντακόαια τριαχονταδύο, μῆ- 
vac ἓξ, ἡμέρας δέχα. Ἡρὸ δὲ τῶν βασιλέων ἄρχοντες αὑτοὺς διεῖίπον οἱ προσαγορευόµεναι χρνταὶ, xo 
µήναρχοι. Καὶ τοῦνον πολιπευόµενοι τὸν τρόπον &v' ἔτεσι πλείοσιν ἢ πευταχησίοις διήγαγον, μετὰ Μωῦ- 
σῆν τε καὶ Ἰ᾿ησοῦν. Ol δέ γε Σαμαρεῖς ἀπεχθῶς πρὺς αὐτοὺς διικείµονοι, πολλὰ xaxà τοὺς "fouBatouz 
οἱργάζοντο. Βρέσδεις οὖν ἐξ ᾿Ἱεροσολύμων πρλς Δαρεῖον ἑστάλησαν, Ζοροδάδελ, xai τῶν ἁἀρχόντων ἔτε- 
pe. τέσδαρες. Μαθὼν δὲ ὁ βασιλεὺς τὰ χανὰ τῶν Σαµαρέων αἰτιάματα, ἔγραφε πρὸς τοὺς ἰἱππάρ- 
χους 48) τῆς Σαµαρείας xal τὴν βονλὴν, μὴτ' ἐνοχλεῖν Ἰουδαίοις, ἀλλὰ καὶ χορηγεῖν αὐτοὶ; ix τοῦ 


βασιλικοῦ γαζοφυλακίου τῶν φόρων τῆς Σαµαρεία;, πανθ) ὅσα πρὸς τὰς θυσίας αὐτοῖς ἐστι χρήσιμα. 


V. Dario mortuo, Xerxes filius paterni et regni 
et pietatis successor, erga Judwos optime affectos 
fuit. Erat autem eo tempore Babylone Esdras, vir 
bonus, et Mosaic legis peritissimus. Is eum se ín 
regis amicitiam insinuasset, atque ascendere 


Hierosolyma, Judzris quibusdam Babyloniis secum, 


adductis, cuperet, regem oravit, ut se per litteras 
gatrapis commendaret. Kex igitur hajusmodi seri- 
bit Htteras : Μες humanistuia esse falwo, ut qui e». 
Israelitis voluerint; Hierosolyma  diecedunt : hec 
negotium Esdrae Scribe et divina tegis leotori dedi. 
Qui igitur voluerit, abeat : et quidquil. auri. aique 
argenti in regione Babyloniorum inventum | faerit, 
Deo consecratum, id omne jubeo per(erri-Hierosolyma. 
Ts vero, Esdra, quecunque tibi visa fuerint, ca 
perficito, impensis e fisco regio sumptis. Sacerdotibue 
porro, Levitis, et omnibus — templi- ministris neque 
tributum, neque quidqam aliud molestum. imperari: 


volo. Tuque, Esdra, pro divina tua sapientia de- (C 


signato judices legis peritos, qui in Syria totaque: 
Phoenicia jus dicant, et ignorantibus legem cogno- 
scendam exhibeto. Hanc epistolam Esdras Judteis 
Babylone degentibus legit, et exempía ejus. in 
omnes provincias ad populares ssos misit: qui 
ommes supra modum exhilarati sunt, quidam etiam 
cam sua re familiari se Babylonem contulerunt, ut 
redirent Éierosolyma. Sed universus Israeliterum 
populus illic mansit. Ea de causa Josephus ait, 
duas tantum tribus tam in Europa quaur in Asia 
parere Romanis : decem vero ultra Eupliratem esse, 
quarum in(inita sit multitudo, cujus iniri nullus queat 
numerus. Esdras igitur multis Hierosolyma secum 
profectis, munera qu: Xerxes, ejusque consiliarii 
et Babylonii Israelite Deo donarant, magnam 
argenti el «ris sümmam gaz: custodibus, provin- 
ciarum pretoribus litteras regis reddit, qui genti 
honorem habuerunt, omnibusque rebus adjumento. 
fueruut. Postea cum intellexisset quosdam e po- 
pulo, sacerdotibus et Levitis alienigenas duxisse 
ὑχυτοβ : eos multis lacrymis et crebris monitis 
wnpülit, ut eas una cum liberis ejicerent,. Festo 
tabernaculorum omnis fere populus congregatus, 
ab Esdra petiit, ut leges Mosaicas legeret: quibus 
auditis, commissa piacela deplorarunt. Sed Esdras, 
in festo non esse lacrymandum, dixit : sed operan- 
düm sacris, et convivandum, ac leges in posterum 


E'. Δαρείου δὲ τελευσήσανευς, παραλαθὼν την 
βασιλείαν ὁ wat; αὐτοῦ ᾶέρξης, καὶ τὴν. πρὸς Gebv 
εὐσέδειαν διεδέξκνο, παὶ πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ἔσχε 
φιλοτιµόνατα. "Hy 9' tv Βαδυλῶνι τότε Ἔδρας, ἂνῆηρ 
ἀγαθὸς, xaX τῶν νόµων Μωσέως εἰς ἔμπειρ-αν áxpi- 
θέστανος. θὗτος φίλος ti Σέρξῃ γίνεται, καὶ ἀναδῆ- 
ναι θελήσας εἰς Ἱεροσόλυμα, xal τινας ἑπαγαγέσθαι 
τῶν ἐν Βαθνλῶνι Ἑθραίων, ἐδεήθη τοῦ βασιλέως 
διὰ γραμμάτων αὐτοῦ γνωρίσαι τοῖς σατράπαις αὖ- 
τόν. Ὁ δὲ Ὑράφει ταῦτα Τῆς ἐμαυτοῦ φι.Ίανθρω- 
πἱας ἄργον εἶναι νοµίσας, τὸ τοὺς BovAouérove 
τῶν Ἱσραπαιτῶν συγακαίρειν εἰς Ἱεροσόλᾶυμα, 
"Eipg lepei καὶ ἀναγνώστῃ τοῦ θείου νόµου τοῦτο 
προσέταξα, καὶ ὁ βου.όμενος ἁπίτω. Καὶ ἄργυ- 
poc καὶ χρυσὺς, ὅσος ἂν εὑρεθείη iv εῇῃ χώρᾳ 
τῶν Βαθυ λωνίων ὠνομασμένος (10) τῷ θεῷ, τοῦ- 
τον πάνσα πελεύω εἰς ᾿ἹεροσόΛιμια χοµισθῆναι. 
Καὶ ὅσα àv ἐγνοήσῃς, à "Etpa, καὶ ταῦτα ἔργα- 
σαι, τὴν elc αὐτὰ δἀπάνην: ix. τοῦ βασιλικοῦ 
γαζοφυανίον ποιούµεγυς" xal τοῖς ἱερεῦσε δὲ 
xul Λευΐταις καὶ πᾶσι τοῖς τοῦ ἱεροῦ δου.1ευταῖς, 
µήεε φόρους µήτε ἅ λ.Ίο τι φορτειλὸν ἐπιζαγῆναι 
Με Ίεύω. Καὶ σὺ δὲ κατὰ τὴν τοῦ θεοῦ σοφία», 
"Etpa, ἀπόδειξον κριτὰς, ὅπως δικάζωσι» ἕν Συ- 
pia καὶ Φου ίκῃ πάσῃ, τοὺς ἐπισταμένους τὲν 
νόμον' καὶ toic ἀγγοοῦσι παρέξεις αὐτὸν µα- 


'θεῖν. λαθὼν δὲ ταάτην "Έδρας τὴν ἐπιστολὴν, 


ἀνέγνω ἐν Βαδυλῶνι' τοῖς ἐχεῖ Ἰουδαίοις, χαὶ τὸ 
ἀντίγραφον αὐτῆς Tpb; πάντας ἔπεμφε τοὺς ὁμηυ- 
εθνεῖς * o? ἅπαντες ὑπερῄήσθησαν. Πολλοί δ αὐτῶν 
καὶ τὰς κτήσεις ἀναλαθόντες , Ἴλθον εἰς Ἡαθυλῶνα, 
ἵν' ἐπανέλθωσιν slg Ἱεροσόλυμα, Ὁ δὲ nd; λαὸ- 
τῶν Ἰσραηλιτῶν χατὰ χώραν ἔμεινε " διὸ χαὶ 52e 
quA; ἐπί τε τῆς "Acla; xat τῆς Εὐρώπης Ῥωμαδοις 
ὑπηχόους εἶναι, φησὶν ὁ Ἰώσηπος, τὰς δὲ δέχσ φυ- 
λὰς πέραν εἶναι τοῦ Εὐφράτου, µυριάδας οὔσας 
ἀπείρους, καὶ ápi y Ὑγνωσθῆναι μὴ δυναµένας. 
Πρὸς Ἔξραν δὲ πολλοὶ τὸν ἀριθμὸν. ἀφιχνοῦνται, 
καὶ οὖν αὐτῷ παραγίνονται εἰς Ἱεροσύλυμα. Καὶ 
παραδέδωχεν ὁ "Έξρας τοῖς γαξοφύλαδιν, ἃ ὁ Efp- 
ξης xat ol σύμδονλοι αὐτοῦ, xal ot ἐν Βαθυλῶνι 
Ἰσραηλῖται, τῷ θεῷ ἐδωρήσαντο, εἰς πολλὰ τάχαντα 
ἀργνρίου xoi χαλχοῦ συμποπούµενα, καὶ τοῖς τῶν 
χωρῶν ἐπιτροπεύουσι τὰ γράμματα τοῦ βασιλέως 
ἐπέδωχεν. Οἱ δὲ τὸ ἔθνος ἑτίμησαν, xal πρὸς πᾶσαν 
χρείαν συνἠργησαν. Γνοὺς 8 ἔπειτα, ὥς τινες’ τοῦ 


γαρ lectiones et note. 


o Τυὺς lxzapxovc. lta cod, ms. et Josephus. 
Wolfius reposuerat ὑπάρχους, prz(ectos, 


(10) Ωνομασμένος τῷ Θεῷ. Nominatum Deo, 
pro dedicatum. 'Agitpouévoz, χαθωσιωµένος. W. 


ANNALIUM 115. iV, 


426 


φλήθους xal τῶν ἱερέων stat τῶν Acuicübv ἀλλοεθνεῖς A observandas. Et hie quidem. senex. obiit. Quidam 


Yuvaluag Ἰγάγοντο, ἔπεισεν αὐτοὺς δάχρυσι ποι- 
λοῖς xai πυχναῖς παρχινέσεαιν, ἐχδαλεῖν τὰς ἄλλο- 
οθνεῖς, xai τὰ ἐξ αὐτῶν γεννηθέντα. Τὴς ἑορτὴς δὲ 
τῆς Σχηνοπηγίας ἑπιστάσης, σχτδὺν ἅπαν τὸ τοῦ 
λαοῦ πλῆθος σννεληλυθὸς εἰς αὐτὴν, ἠξίωσαν τὸν 
"έζραν, τοὺς νάµους ἀναγνωσθῆναι τοῦ Μωῦσέως. 
Kal ἀχούσαντες τούτων, εἰς δάχρυὰ προήχθησαν, 
ὁυ»σφοροῦντες περὶ τῶν παρελθόντων. "Etpa; δὲ, μὴ 
δεῖν ἔφη θρηνεῖν, ἑαορτῆς οὔσης ΄ ἑορτάδειν δὲ, καὶ 
. εὐωχεῖσθει, xol τηρεῖν τοὺς νόµαυς εἰς τὸ µέλλον». 
Καὶ ὁ μὲν γηραὺς ἐτελεύτησεν. Tov δ' αἰχμαλώτων 
τις Νεεμίας τὴν κλήσιν, οἰνομόος Qv τοῦ Φέρδου, 
sb τῶν Σούσων περιπατῶν, ξένους εἶδέ τινας εἰσιόν» 
τας τὴν πόλιν ᾽ καὶ ἁπούσας αὐτῶν 'E6patri ὁμι- 
λούντων, προσελθὼν ἐπυνθάνοτο, πόθεν clay ; κειν 
ὃ ix τῶν Ἱεροσολύμων, εἰπόντων, πως αὐτῶν ἔχει 
τὸ πλῆθα.,, xal ἡ µητρόπολις Ἱερασόλυμα, προς- 
πηρώτησεν * ἀποχριναμένων δὲ, καχῶς ἔχειν, πολλὰ 
γὰρ ὃςδινὰ τά πέριν ἔθνη αὑτοῖς ἐπάγειν, ἐδάκρνσεν 
ó νεανίας (11) * καὶ τῆς ὥρας ἑἐπιστάσης, ὡς elys, 
διαχονήσων τῷ βασιλεῖ, εἰσελήλυθεν. 'O δὲ βασιλεὺς 
σκυθρωπὺν αὐτὸν θεασάµενος, ἤρετο διότι χατηφιᾷ; 
ὁ δὲ τῆς λύπης αἴτια εἶπε, τὰ τῆς πατρίδος αὑτοῦ 
ὀνστυχήματα. Καὶ ἐδέετο συγχωρηθῆναι αὐτῷ πορευ- 
θήνα:, xa! τό τε τείχος ἀνεγεῖραι, καὶ τοῦ ἱεροῦ τὸ 
λεῖπον ἀναπληρῶσαι. Καὶ ὁ βασιλεὺς κχατένευσε 
πρὸς τὴ» αἴτησιν ' xai δίδωφιν αὐτῷ τῇ ἐπιούσῃ. 
ἐπιστολὴν πρὸς τὸν τῆς Φοινίχης καὶ Συρἰας xat 


autem ex eaptivis, Xerxis pincerna, ante menia 
Susorum deambulans, cum hospites quosdam ur- 
ben* ingredientes, qui Hebraice colloquebantur, 
vidisset, rogat qui sint? Cum se Hierosolymis ve- 
nisse responderent, de statu. populi et metropolis 
pereentatur : cumque intellexisset, res male «9 
habere, et multis malis affici 104808 a vicinis gen- 
Wbua, inerymat : ei hora instante regi ministratu- 
Pus, jta uti erat, eonaesium ingreditue. Qui eum 
tristii:e causam percontaretur, patrie osjamitates 
oommemerans Neemias, orat regem ut sibi Jieeat 
eo proficisci, δὲ muros exstruere, et quod templo 
adbuc desk, perficere. Rex postalatis annuit, et 
postridie litteras ei dat ad Phenieie, Syrie et 
Semarism presidem, quibus jubebatur honorem 
habere adolescenti, et eumptus cxilcationis pre- 
bere. Venit igitur Hierosolyma, cum magno popu- 
lariun comitatu, anae regni Xerzis xzv.redditis 
praesidis lHtteris : et sdiücationem oppidatim ct 
vicatim diswibui, ut ea quam primum abselvere- 
tur. Judzi igitur operi. aceinguntur, sic nominati, 
ex quo die.Hierosolyma Babylone redieruat. Nam 
Wwibu Judaica primum in loca illa reversa, et ipsi 
Judei vocati sunt, et nomen regioni indideront, 
Geterunm Ammanite, Moabitz et Somaritani mo- 
nium: structuram agre ferentos, aggressi Judzos, 
multos oeeiderunt, ipsi eliam Neemiam insidiati. 
Ac populus ils rebus perturbates, parum abfuit 


Σαμαρείας ἐπίτροπον ἑἐντελλομένην αὐτῷ, τιμῆσαι C 178 quin opus inehoetum desereret. Verum Nee- 


τὸν Νεεμίαν, xot χορηγῆσαι τὰς εἰς τὴν οἰχοδομίαν. 
δαπάνας. χεν οὖν εἰς Ἱεροσόλωμα, πο)λῶν αὐτῷ 
Ex τῶν ὁμοφύλων συνεποµένων, πέµπτον xal εἰχο- 
στὸν ἔτος βασιλεύοντος Ἑέρξον, xal τὴν ἑτιατολὴν 
τῷ ἐπιτρόπῳ τῶν ῥηθειαῶν χωρῶν ἐπιδέδωκε, Τὴν 
δὲ τοῦ τείχους οἰκοδομὴν διένειµε τῷ λαῷ κατὰ χώ- 
µας xal πόλεις, iy! ὅτι τάχιστα ἀνυσθῇ, Καὶ Ἰου- 
δαῖοι μὲν πρὸς τὸ ἔργον παρεσχευάζοντο, οὕτω χλη- 
θέντες, ἐξ fic ἡμέρας Ex Βαθυλῶνος ἀνέθησαν. ἸΑπὸ. 


mias sajellitibus. presidii causa ascilis, constanter 
perseverans, noctu et interdiu monia urbís obibat. 
Kamque sruüumnam per biennium et menses qua- 
tuor toleravit, donee muri absoluli essent, anno. 
imperii Xerxis xxvii, et mense 1x. Cumque urbem 
infreqnenter habitari videret, persuasit saeerdoti- 
bus et Levitis, ut agris relictis. in eam.se confer - 
rent, Obiit Neemias senex, vir bonus et justus, 
suorumque popularium studiosissimus. 


Υὰρ τῆς Ιούδα φυλῆς πρώτης ἑλθούσης εἰς ἐχείνους τοὺς τόπους, αὐτοί «s Ἰουδαῖοι xai) χώρα "δμοίυ ς 
ἐξ αὐτῶν µετωνόμαστο. Αμμανίται δὲ καὶ Μωαθῖται uai Ῥαμαραξται, «fj τῶν τειχῶν οἰχοδομῇ fy9ovto, 
xaX αὐτοῖς ἐπετίθεντο. Καὶ πλείστους ἐχτίννυον, xal αὐτῷ τῷ Νεεµίᾳ ἐπεθούλενον. Καὶ τὸ μὲν πλῆθος 
τούτοις ἑχταραττόμενον, μικροῦ τῆς οἰχοδομῆς ἂν ἀπέστη. Νεεμίας δὲ στίφος νε φυλαχῆς ἕνεχα τοῦ 
σώματος προστησάµενος, ἀτρύτως ἐπέμενε νύχτωρ τε xal μεθ) ἡμέραν, τῆς πόλεως τὸν χύχλον περιιὼν, 
χαὶ ταύτην τὴν ταλαιπωρίαν ὑπάμεινεν ἐπὶ διετἰαν χαὶ. μΏνας τεέσδαρας. Ἐν' τοσούτῳ γὰρ χρόνῳ τοῖς 
Ἱεροσολύμοις τὸ τεῖχος ἀπήρτιστο, ὀγδόῳ xal εἰχφστῷ τῆς Σέρξου βασιλείας ἔτει, μηνὶ ἑννάτφ. Νεε- 
μίας δὰ τὴν πόλιν ὀλιγανδροῦσαν ὁρῶν, παρρχάλεσε τοὺς ἱερεῖς. καὶ Λευῖτας, viv χώραν ἐχλειπόντας, εἰς 
τὴν πόλιν μεταναστεῖῦσαι, Ἐτελεύτησε δὲ Νεεμίας γηραιὸς ἀνὴλρ ypnawbc τὸν τρόπον, xai δίκαιος, χαὶ 
φιλοτιµότατος πρὸς τοὺς ὁμοεθνεῖς. 

G'. Τελευτήσαντος. δὲ Ξέρξου. ἡ βασιλεία εἰς wv Ὁ Vi, Xerxe queque πορσο, filius ejus Cyrus, 
υἱὸν αὐτοῦ Küpov, ὃν xal ᾽Αρταξέρξην καλρῦσι, quem et ArtaXerxemr vocant, regno potitus, tertio 

τέπεσε. Ti γοῦν τρίτῳ ἔτει τῆς βασιλείας αὐτοῦ, — imperii sul anno, duces et satrapas provinciarum 
τοὺς ἠγεμόνας αὐτοῦ xai τοὺς σατράπας τῶν οἰχείων — suarum per maltos-dies magnificis conviviis exce- 
χαλέσας ἐθνῶν, &g' ημέρας πολλὰς εἰατία τούτους — pit. Regina quoque Vosta. matronis epulum prse- 
πολντελῶς. Kali βασίλισσα δὲ Οὐάστη, ταῖς Ίνναι- — buit: quam forma prsetentem omaibos, rex cons 


Varie lectiones et noie, 


(41) Ἐδόκρυσεν ὁ νεανίας. Gredo legendum ὁ Νεεμίας, sicut paulo post Viennensis codex pro 
γθανίαν habel Νεεμίαν, W. 


321 


JOANNIS ZONARJE 


323 


vivis suis osteníare cupiens, ad convivium accersi Α Εν ὁμοίως συνεκρότει συὐµπόσιον, fiv κάλλει πάσας 


Ἰαροί. Illa recusante, et nuntjos complures infecta 
re dimiltente : iratus, uxoris contumaciam cum 
septem Persarum senatoribus communicat : hi 
ejus ejicienda auctores sunt, Eject:» vero deside- 
rium iniquo animo ferenti, suadent amici, ut for- 
mosas virgines colligat, earuuique préstantissimam 
uxorem ducat. Paret consilio rex : multisque vir- 
ginibus collectis, Babylone puella, Judza genere, 
inventa est, ex tribu Benjamitica, ambobus orba 
parentibus, qua a patruo Mardocheo principe 
Judaeorum educabatur, Esthera nomine. Eam rex, 
lepore ejus captus, uxorem ducit, οἱ diademate 
ornat. Patruus item ejus Mardochseus Babylone 
Susa commigravit, ut regiam (requentaret, et de 


nepie sua perconlaretur. Neque enim illa unde B 


nata esset, indicarat : neque ipse, aliquam cum 
illa necessitudinem sibi intercedere ostendebat. 
Tulerat autem rex legem, ne quis ad se in solio 
sedentem accederet invocatus : qui secus fecisset, 
statim ab apparitoribus securi feriretur, nisi ipse 
virgam quam manu teneret, illi porrexisset: eam 
enim qui attigerat, indemnis erat. Cum autem duo 
eunuchi regi insidias struerent, Barnabazus Ju- 
dius, servus alterius eunuchi, iis animad«ersis, 
rem ad Mardochsum defert. 1'79 llie per Esthe- 
ram ad regem: qui eunuchis in crucem actis, 
Mardochzum in commentarios inscribi, et in regia 
manere jubet. Amanem porro amicum summum 
regis, omnes adorabant : quod cum Mardochezum 
propter legem Judaicam pretermittere cognovis- 
set, indignatus ei dixit, se a Persis ingenuis ado- 
rati : cur ille, qui servus esset, idem non faceret? 
tolaque gente apud regem accusata, petiit ut ea 
funditus exstirparetur, ita ut nulle reliquie su- 
peressent. Ne vero tributis rex íraudaretur, ipse 
quadraginta argenti millia se daturum est polli- 
citus. Rex Amani et pecuniam et homines con- 
donat, ut eos suo arbitratu tractet. I» igitar statim 
edictum nomine regis in omnes provincias mittit, 
his verbis : Eos qui. ab altero patre meo Amane 
judicuntur, omnes cum wzoribus et liberis interfici 
volo, idque feri xiv die mensis xui hoc anno. His 
litteris in. urbes et provincias perlatis, internecio 
Judais parabatur. Idem Susis etiam agitabatur. 
Mardochzus autem, cum quid actum esset cogno 
visset, saccum i::idutus, et pulvere oppleto capite, 
clamitans, gentem immeritam deleri, ante regiam 
astabat. Neque enim eo habitu ingredi decere ar- 
bitrabatur. Quod cum ad reginam Estheram per- 
latum esset, misso eunucho, csusam luctus ex eo 
querit. Ille quid accidisset, eunucho narrat, petit 
ut illa apud regem pro populo intercedat. Cui Es- 
tbera vicissim nuntist, vereri se, si invocata ad 
tegem accesserit, ne occidatur. Respondet Mardo- 
chaeus, non illi privatam, sed gentis publicam sa- 
. lutem esse spectandam : id niei fecerit, populum 
utique divinitus iri conservatum, ipsam vero cum 
paverma domo interituram. Proinde regina eum 


νεχῶσαν, Ἠθέλησεν ὁ βατιλεὺς τοῖς αὐτῷ συµποσιά- 
δουσιν ἐπιδεῖξαι' xal πέµψας ἤχειν αὐτὴν ἑκέλευα 
παρὰ «b συµπόσιον. Ἡ δὲ οὐκ ἐπείθετο, xal πολλά» 
xt, στείλαντος, ἀνένδοτος ἦν. ἸὩργίσθη οὖν ὁ βασι- 
λεὺς διἁ τὴν ἀπείθειαν, καὶ κοινοῦται τοῖς ἑττὰ 
τῶν Περσῶν συμθούλοις τῆς γυναικὸς τὴν ἀπιίθειαν. 
Οἱ δ' ἐχδαλεῖν αὐτὴν δεῖν ἔχριναν. Καὶ ἡ μὲν ἐχδέ- 
61530 * 6 δ ἤχθετο, πρὸς αὐτὴν ἑρωτνιχῶς διαχείµε- 
vos. Οὕτω δ᾽ ἔχοντι συνεδούλευον οἱ φίλο:, παρθένους 
εὐπρεπεῖς πανταχόθεν συναγαγεῖν, xal τὴν Άροκρι- 
θεῖσαν ἔξειν γυναῖκα. Πείθεται τῇ συμδουλῇ ταύτῃ» 
καὶ πολλῶν παρθένων ἀθροισθεισῶν, εὑρέθη tv Ba- 
θνλῶνι κόρη τις, Ἰουδαία «b γένος, ἐχ φνλῆς τῆς 
Βενιαμίτιδος, ὀρφανὴ καὶ ἀμφοῖν τῶν γονέων, παρὰ 
τῷ θείφῳ Μαρδοχαίῳ τρεφοµένη, τῶν πρώτων παρὰ 
τοῖς Ἰουδαίοις' Ἐσθὴρ ἣν τῇ κόρῃ τὸ ὄνομα. Ἡσθεὶς 
οὖν ταύτῃ ὁ βασιλεὺς, εἰς γυναῖχα ταύτην ἠγάγετο, 
xai περιτίθησιν αὐτῇ τὸ διάδηµα, xal ὁ θεῖος αὐτῖς 
ix Βαθυλῶνος εἰς Σοῦσα µειτῴχησε, περὶ τὰ βασἰ- 
λεια διατρἰίδων, καὶ περὶ τῆς ἁἀδελφιδῆς πυνθανόµε- 
vog. OU*e γὰρ ἑχείνη δῆλον τὸ ἔθνος, ἐξ οὗπερ 
ἐτύγχανεν, ἔθετο, οὔτε ὁ Μαρδοχαῖος τὴν πρὸς αὐτὴν 
ὡμολόχει συγγένειαν. Ἔθετο δὲ νόµον ὁ βασιλεὺς, 
ὥστε µηδένα οἱ ἐπὶ τοῦ θρόνου χκαθηµένῳ ἄχλητον 
προαιέναι, ἢ θνῄσχειν τὸν οὕτω προσιόντα ὑπὸ τὸν 
αὐτῷ περισταµένων πελεχυφόρων, εἰ ph ἐχεῖνος ὃν 
ky χεροὶ χατεῖχε λύγον ἐξέτεινε πρὸς αὐτόν ὁ γὰρ 
τοῦ λύγου ἁπτόμενος, ἀχίνδυνος fiv. Ἐπιδουλευσάν- 


C των δὲ τῷ βασιλεῖ ᾽Αρταξέρξῃ δύω εὐνούχων αὑτοῦ, 


Βαρνάδαξος οἰχέτης τοῦ ἑτέρου, τὸ γένος ὢν "Iou- 
δαῖος, συνεὶς τὴν ἐπιδουλὴν, τῷ Μαρδοχαίῳ ἀπήγ- 
ye, xal ὃς διὰ τῆς Ἐσθὴρ τῷ βασιλεῖ τοὺς ἔπι- 
θούλους ἐμήνυσεν. 'O δὲ τοὺς μὲν εὐνούχους áve- 
σταύρωσε, τοῦ δὲ Μαρδοχαίου τὸ ὄνομα ἐχέλευσεν 
ἐγγραφῆνα:. τοῖς ὑπομνήμασι, xat προσµένειν τοῖς 
βασιλείοις αὐτόν. ᾽Αμὰν δὲ φίλον ὄντα τῷ βασιλεῖ 
ἐς τὰ μάλιστα ἅπαντες προσεχύνουν. Μαρδοχαίου δὲ 
μὴ προσχννοῦντος διὰ τὸν νόμµον αὐτὸν, μαθὼν ὡς 
Ἱουδαῖός ἐστιν, ἠγανάχτησε xai εἶπεν αὐτῷ, ὡς οἱ 
μὲν ἐλεύθεροι Πέρσαι προσχυνοῦσιν αὐτὸν, 6 δὲ δοῦ- 
λος Gv, ἀπαξιοῖ τοῦτο ποιεῖν. Προσελθὼν οὖν τῷ 
βασιλεῖ χατηγόρει τοῦ ἴθνους παντὸς, καὶ ἤτει νε- 
λεῦσαι πρόῤῥιζον ἀπολέσθαι αὐτὸ, καὶ μὴ τι λείψα- 
vov αὐτοῦ χαταλιπεῖν. "Iva μέν τοι μὴ ζημιωθῇ τοὺς 
φόρους αὐτῶν, αὐτὸς ἐπηγγείλατο δώσειν µυριάδας 
ἀργυρίου τέασαρας. Ὁ μὲν οὖν ᾿᾽Αμὰν τει ταῦτα. 
"O δὲ βασιλεὺς χαὶ τὸ ἀργύριον αὐτῷ χαρίζεται xal 
τοὺς ἀνθρώπους, ὥστε χρῆσθαι τούτοις ὡς βούλεται, 
Αὐτίχα οὖν διάταγμα παρὰ τοῦ ᾽Αμὰν ἐπέμφθη εἰς 
πάντα τὰ ἔθνη, ὡς ἐκ τοῦ βασιλέως, περιέχον ταῦτα 
Tobc δη-ουµάνους ὑπὸ τοῦ δεντέρου µου za- 
tpóc Ἀμὰν, καλεύω πάντας σὺν γυναιξὶ καὶ τὲ- 
Άνοις ἀπολέσθαι, καὶ τοῦτο γενέσθαι BovAopa: 
τῇ εετάρτῃ καὶ δεκάεῃ τοῦ δωδεχἀτου μηνὸς τοῦ 
ἐνεστῶτος ἔτους. Τούτου χοµισθέντος τοῦ γράµ- 
µα-ος εἰς τὰς πόλεις xal τὰς χώρας, fj τῶν Ἰου- 
δαίων ἀπώλεια ἠτοιμάδετο,. Εἶχον δὲ χαὶ οἱ àv τοῖς 
Σούσόις ὁμοίως. 'U δὲ Μαρδοχαϊῖος pay vb γενό- 


329 


ANNALIUM LID. iV. 320 


"zvov, Gáàxxov ἐνδὺς, καὶ xacaygeagzvo, σποδιὰνι A Susa irc, et Judis Susiis tridui jejunium pro sese 


t6óa, ὅτι μηδὲν ἁδικῆσαν ἔθνος ἀναιρεῖται. Καὶ 
πρὸς τὰ βασίλεια ἐλθὼν, ἑκτὸς ἵστατο. Οὑ γὰρ ἡξίου 
μετὰ τοιούτου σχήματος εἰσελθεῖν. Γνοῦσα 0$ τοῦτο 
'Esüno ἡ βασίλισσα, εὖὑ οὔχον πρὸς Μαρδοχαῖον 


ἀπέστειλε, γνωσόμενον ὅτου χάριν πενθεῖ.  'O δὲ τὰ 


συμθάντα τῷ εὐνούχῳ ἐγνώρισε, xal περὶ τούτων 
ἐεηθῆναι τοῦ βααιλέω, τῇ Ἑσθὴρ ἐνετέλλετο, 'H £k 


μαθοῶσα ταῦτα, δηλοῖ αὐτῷ, ὅτι μὴ χληθεῖσα παρὰ. 


τοῦ βασιλέως, ὃξδοιχεν ὡς ἁποθανεῖται, εἰ ἄχλητος 
αὑτῷ προσέλθοι. Ναρδοχαῖος δὲ ἐδήλου αὐτῇ, μὴ 
την Ἰδίαν σω-ηρίαν σχοπεῖν, à) AX τὴν τοῦ ἕἔθνους. 
Ei δ᾽ οὗ, ἔσεσθαι μὲν πάντως ἐχείνῳ (12) βοήθειαν 
ἐκ θεοῦ, αὐτὴν δὲ xal τὸν πατρῷον olxoy αὐτῆς δ.α- 
φθαρήσεσθαι. Ἡ δὲ ἐνετέλλετο αὐτῷ εἰς Σοῦσα πο- 
pa90ivvt, παρασχευάσαι τοὺς ἐχεῖ Ἰονδαίους νη- 
στεῦσαι τρεῖς ἡμέρας ὑπὲρ α) "ῆς. Καὶ Μαρδοχαῖος 
μὲν οὕτως ἐποίησεν. Ἡ ὃδ᾽ ᾿Εσθὴρ ῥίψασα χατὰ yrs 
ἐσυτὴν μετὰ πενθίµου ἑσθῆτος, xal ἄτροφος ἐπὶ 
τρισν ἡμέραις διαµείνατα, ἐδέστο τοῦ θΞοῦ. Μετ 

δὲ τὰς τρεῖς ἡμέρας xóspov µεταμφ:ασαμένη βασί- 
λειον, σὺν ὄνσὶ θεραπαινίαιν, ὧν τῇ μὲν χούφως ἣν 
ἑπερειδομένη, lj δὲ τὸ βαθὺ τοῦ χιτῶνος καὶ µέχρι 
t7; Υῶς χεχυµένου ἄχροις ἀπβώρει δακτύλοις, fixe 
πρὸς τὸν κρατουντα, εἰσῄει δὲ µετὰ δέους. 'Q; δὸ 
κατὰ περόσωπον αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ θρόνου βααιλικῶς 
καθεζομένου γένετο, προασιδύντος αὐτὴν βλοσυρῶς, 
πτάρεσις ὑπὸ τοῦ δέους λαμθάνει αὐτὴν, xal τῇ περὶ 
στ)ευρὰν ἱούσῃ ἐπέπεσεν ἀχανής. 0 δὲ βασιλεὺς δεί- 
za. περὶ τῇ γνναιχὶ, τοῦ Θεοῦ προμηθευσαµένου 
τέῦτο, ἀνςεπήδησεν ἐκ τοῦ θρόνου, xal ταῖς ἀγχάλαις 
αὐτὴν ὑπολαθὼν ἀνεχτᾶτο χατασπασάµενος , xal 
θάῤῥεϊν ἐγχελευδμενο:, xai τὴν ῥάδδον ἐχτείνας 
αὐτοῦ τὴ» ypucijv, xal τὸ σχῇπτρον ἐνθέμενος ταῖς 
χερσὶν αὐτῆς. CH ὃξ ἐντεῦθεν ἀναθαρσίσασα, iq' 
ἑστίασιν αὐτὸν μετὰ τοῦ Αμὰν πρὸς αὐτὴν ἠξίου 
ἐλθεῖν. 'Q; δὲ ἐπένενσε, xal παρῆσαν, ἑἐχάλευεν 
ἐχείνῃ ὁ βασιλεὺς δηλοῦν 5 τι ῥοῦλεται, μηδενὺς γὰρ 
ἀτευχτήσειν. 'Η δὲ εἰς τὴν ἐπιουσαν φράζτιν αὐτῷ 
τον βούλπαιν ἔλεγεν, εἱ πάλιν πρὸ; αὐτὴν μετὰ τοῦ 
Ἁμὰν ἑἐφ᾽ ἑστίασιν ἕλθοι. Tou δὲ βασιλέω ὕποσχο- 
pévov, περιλαρὴς ὁ 'Apàv ἑξῇει " xat ἰδὼν τὸν Μαρ- 
6, yaiov Ev τῇ αὐλῇ, ἠγανάκττσεν, ott pr, αὐτῷ προσ- 
εχύνησε. Καὶ οἶχοι ἐἑλθὼν πρὶς τὴν γυναῖκα καὶ τοὺς 


φίλους. διηγεῖτο οἷας χαὶ παρὰ τῆς βασιλίσσης ἆπο- D 


λαύει tts, καὶ ὡς ὄχθεται τὸν Μαρδοχαϊῖον βλέπων 
ἐν τῇ αὐλῇ. 175: δὲ γυναιχὸς αὐτοῦ φησάσης, xs- 
λευσαι χοπῆναι ξύλον πεντῄχοντα πήχεων, xal πρωῖ 
παρὰ τοῦ ῥᾷσιλέως αἱτησάμενον ἀνασταυρῶσαι τὺν 
Μαρδοχαῖο», τὴν γνώµην ἀποδεξάμενος, προσέταξε 
τοῖς οἰκέταις, ξύλον ἑτοιμάσαι, χαὶ στῆσαι τοῦτο ky 
τῇ abf πρὸς τιμωρίαν Μαρδοχαἰου. Καὶ τὸ μὲν fiv 
ἔτιιμον. ὁ δὲ θΞὸς τῆς νυκτὸς ἐχείνης ἀφαιρεῖται 
τὸν ὕπνον τοῦ βασιλέως. Ὁ δὲ ἀγρυπνῶν, τὸν γραμ: 
pisa χοµίσαντα τῶν ἰδίων πράφεων τὰ ὑπομνή- 
pata (13) ἀναγινώσκειν ἐκέλευσε. Καὶ ἀναγινωσχο- 


indicere jubet. Paret Mardochzeus : ipsa prostrata 
lumi, veste lugubri induta, per tres dies cibo non 
gustato, Deum orat. lis elapsis, ornatu regio culta, 
cum duabus ancillis, quarum àlteri leviter innite- 
batur, allera promissam vestem et humi fusa: 
summis digitis allevabat, regem adit, percul-a 
metu : cumque in conspectum ejus in regio throno 
180 sedentis, ac torvum tuentis venisset, exani- 
mata metu, in ancillam lateri adhzrentem pro- 
cumbit, Rex autem, divina providentia sic eventuim 
mo:erante, solio exsilit, mulieri metuens : eamque 
ulnis exceptam complectens, et bono essc animo 
jubens, reficit, porrecia virga aurea, seeptroque 
ia manus ei tradito. Illa resumpta fiducia, petit, 
ut cum Amane ad se comessatum veniat. Annuit 
rex : cumque venisset, jubet eam dicere quid velit ? 
nam nibil non impetraturam. llla se postridie di- 
cturam ait, si denuo cum Amane ad σον ναι 
veniret. Rege assenso, ΑΙΜΑ Leütia cxailtaus 
egreditur : visoque in aula Mardochzo, indignatmr, 
se ab eo non adorari. Domi uxori su:e et amicis 
refert, quantus a regiua etiain sibi sit honos habi- 
tus, quamque graviter Mardocliei conspectum in 
aula ferat. Cumque ab uxore essct mon:tus, ut 
lionum ε, cubitorum exeidendum curaret, ct mane 
a rege peleret, ut. Mardochz»um in crucem agere 
liceret : approbato consilio, servos lignum parare 
jubet, idque in aula erigere ad Mardochai suppli- 


C Cium. Eo parato, Deus noctu regi somnum adimit : 


qui cum vigilaret, privatarum rerum commentarios 
scribam alferre ei recitare jubet : in quibus eum 
lectum esset, Mardochazsuin detulisse eunuchos in- 
Sidiatores regis, et scriba s!atim ad aliud caput 
properaret, rex eum inhibuit, percontaus, an scri- 
pium esset premium quo donatus essct ? lllo nc- 
gante, quota hora noctis esset rogat : cun audis- 
set diluculum esse, quemcunque amícorum 98Ηίο 
regiam invenirent, intro vocari jubet. Inventus 
aulem est Aman, qui aderat, ut Mardochieum po- 
»eeret. Ei accersito rex : Consule wil, inquit, quo 
honorc sit afficiendus quidam mihi dilectus ? llle ratus 
quam sententiam dixisset, eam in suam rem dictu- 
rum, «ui regi charior csset caeteris: Eum , inquit, 
οὲ illustrem reddere volueris, facito ut equo vehatur, 
pari tecum veste indulus, et aureo torque ornatus, 
εἰ aliquis ex necessariis amicis (uis antecedens, per 
tolam urbem proclamet : Tali ^onore affii eum, 
quem rer honore afficiat. Consilio delectatus τος: 
181 Quere, inquit, Mardocheum Juduum, duto- 
que equo et veste, et vorque, illum antecede et. pro- 
cluma : tu enim amicus es meus mazime necessarius. 
Hac antem illi a me tribuentur, οὐ conservatam 
vilam meam. His Aman anditis, perturbatus. et 
animo wstuans, tamen egreditur, equum adducit, 
el purpuram atque torquem. Cumque Mardoch:ruim 


Varie lectiones et nola. 


(42) Πάντως éxeivo. Cod. Colb. ἑκιίνῃ. 


(ιο) Tor ἰδίων πράξεων τα 0ze.urnpaca, Vide Gloss. med, Grecit. in Αναμνήσεις. 


l'argoL. Gr, CXX XIV. 


11 


L] 


531 


JOANNIS ZONARJE 


332 


ante regiam invenisset sacco indutum), purpuram Α µένων, εὑρέθη pnvu-h: Mapboyalo; γενόκενος τόν 


induere jubet. At ille, Pessime, inquit, mortalium, 
itane nostris malis insultas ? Sed cum intellexisset 
ea sibi tribui munera a rege, cujus vitam, ind:catis 
eunuchorum insidiis, conservasset : purpuram in- 
duit, collo torquem accommodat, et equo conscenso 
passim urbem circuit, przecedente Amane, et procla- 
mante : Síc honorare. regem eum quem diligat. Tta 
Mardoeh:eus urbem dircumvectus, ad reg^m redit. 


βασιλεῖ ἐπιδουλῆς εὐνούχων. Φράσαντος δὲ τοῦτο 
µόνον τοῦ Υραµµατέως, xal μεταδάντος ἐφ᾽ ἑτέραν 
πρᾶξιν, Σπέσχεν ὁ βασιλεὺς, πυθόµενος εἰ ἔχει γέρας 
αὐτῷ δοθὲν ἀναγεγραμμένον. Ὡς δ᾽ ἤχουσε μηδὲν 
εἶναι, τίς δὲ εἴη τῆς νυχτὸς ὥρα Έρετο; Μαθὼν δὲ, 
ὡς ὄρθρος ἤδη ἐατὶν, ἐχέλευσε τῶν φίλων ὃν ἂν 
πρὸ τῆς αὐλῆς εὕρωσιν, εἰσκαλεῖν. Εδρέθη δὲ ὁ 
Αμὰν ταχύνας, ἵνα τὸν Μαρδοχαῖον αἰτήσηται. Κλη- 


θέντι δὲ εἶπεν ὁ βασιλεύς Συμδού.ευσόν qot, πῶς ἂν τιμήσαιµί τινα στεργόµεγον óx' ἐμοῦ; Ὁ δὲ 
λογιτάµενος, fjv ἂν 6i γνώµην ὑπὲρ ἑαυτοῦ ταύτην δώσειν (στέργεσθαι γὰρ αὐτὸν ὑπὸ τοῦ βασιλέως 
τῶν ὄλλων μᾶλλον), El βού.οιο, ἔφη, τοῦτον δοξάσαι, ποΐησον ἐφ᾽ ἵππου βαδίζευ, τὴν αὐτήν 
σοι ἐσθῆτα φοροῦντα, καὶ περιαυχέγιον χρυσοῦν ἔχοντα, καὶ προϊύντα τῶν ἀναγκαίων σου «Ίων 
ἕνα κηρύσσει» δι ὅλης τῆς πόλεως, ὅτι Ταύτης τυγχάνει τῆς τιμῆς, ὃν ἂν βασιεὺς τιµήσῃ. Ἡσθεὶς 
οὖν τῇ παρχινέσει ὁ βασιλεύς * ᾿Επιζήτησον, φησὶ, Μαρδοχαϊῖον τὸν "Iovóaior, καὶ 8obcéxslvo τὸν ἵππον, 
xal) τὴν στο.ᾗν, xal τὸν στρεπτὲν, προάγων αὐτοῦ καὶ κήρυττε" σὺ γάρ uoi glAoc ἀναγκαιότατος- 
Ταῦτα δὲ αὑτῷ παρ᾽ ἐμοῦ ἔσται, σώσαντί µου τὴν ψυχή». Τούτων ἀχούσας συνεχύθη, xal πλη- 
γεὶς ὑπὸ ἀμηχανίας, ὅμως ἔξεισιν ἄγων τὸν ἵππον, xal τὴν πορφύραν, xal τὸν στρεπτόν. Καὶ τὸν Μαρ 
δοχαῖον πρὸ τῆς αὐλῆς εὑρὼν cáxxov ἑνδεδυμένον, ἔχέλευσεν ἐνδύσασθαι τὴν πορφύραν. 'O δὲ, Κάκι- 
στε, εἶπεν, ἀνθρώπων, οὕτως ἡμῶν ταῖς συμφοραῖς éyreAgc ; Γνοὺς δὲ, ὡς γέρας αὐτῷ ταῦτα ἀντ' τῆ- 
αωτηρία; παρέσχεν ὁ βασιλεὺς, μηνύσαντι τὴν τῶν εὐνούχων ἐπ'δουλην, ἐνδύσται τὴν πορφύραν, xay περιτί - 
θεται τὸ περιαυχένιον, καὶ ἐπιδὰς τὸν ἵππον, Ev κύκλῳ πέριῄει την πό»ι», προϊόντος ᾽Αμὰν xal χηρύσσοντος, 
τι Οὕτως τιμᾷ βασιεὺς ὃν ἂν στέρξῃ. 'O μὲν οὖν τὴν πόλιν περιελθὠν, πρὸς τὸν βασιλέα ἐπάνεισιν 


ΥΠ. Amanus vero domui regressus , casum D. Z'. ᾽Αμὰν δὲ oixot ὁπέστρεφε, χαὶ τὰ συμθάντα 


illum ploraus uxori exponit. Interea veniunt eunu: 
chi ab Esthera, qui Amanem propere ad coenam 
ire jubent. Quorum unus cruce in ejus zdibus 
visa, cum e famulo didicisset, eam ab Amane ad 


Mardochai supplicium, quem a rege postulaturus 


esset, paratam esse: tum quidem abit. Convivio 
vero prope finito, rex dicere jubet reginam quid 
veiit? At illa gentis suz interitum deplorat , sese- 
que una cum illa exitio destinatam esse refert, 
eaque Amanem petiisse. Ob quie rex perturbatus , 
e convivio se proripit, Aman Estheram orat, 
cumque in lectum prolapsus esse' , regin:z suppli- 
caus, rex ingressus : Pessime , inquit, etiam vim 
μποτὶ mec inferre paras? Mox eunuchus quoque 
adest, οἱ de cruce refert, quam in Amanis zedibus 
Mardoch:o paratam viderat. Rex vero Amanem e 
vestigio de ea suspendi jubet : itaque ille periit , 
et opes ejus reginz: donat. Cognitaque cognatione 
Mardochiei et Estherze, eurn annulum, quem prius 
Aman habuerat, ei dat. Eidem et regina facultates 
Amanis largitur, et regem orat, ut Hebrzorum 
gentem periculo liberet. Tum ille suo nomine 
eam scribere permisit, quidquid velit. Litter 
porro hzc continebant : Amanem 182 υἱ im- 
probum et ingratum accusabant, quod insontis 
populi exitium postulasset. Mardocho»um ser*ato- 
rem nominabant. Judzeos celebrabant, ui qui 
optima reipublice forma uterentur, et Deum colc- 


reni : neque supplicio tantum ab Amane praeparato f 


eos liberabant, sed et honore aflieiebant, οἱ suis 
legibus pacate. vivere sinebant : data potestate, 
ut xin die mensis xu qui est Adar, ulciscerentur 
eos a quibus Lesi essent. Maudabantque provincíia- 
rum salrapis, ut eis adjumento essent, ad ulciscen- 
dos inimicos, Ceterum Susiani Jud:i , Mardo-lizi 


Χλαίων» τῇ γυναιχὶ διηγεῖτο. Ἑν τούτοις ἦχον ix 
της Ἐσθηρ εὐνοῦχοι, ἐπὶ τὸ δεῖπνον τὸν ΑἉμὰν 
ἐπισπεύδοντες. E! δὲ τούτων ἰδὼῶν τὸν σταυρ»ν iv 
τῇ oixig αὐτοῦ, καὶ μαθὼν παρά του τῶν οἰχετῶν. 
ὡς ἐπὶ Μαρδοχαῖον τοῦτον ἠτοίμασαν πρὸς τιμµωρίαν 
αἰτῃθησό,ενον, τότε μὲν ἀπῆλθεν. Ὡς δ᾽ ἡ εὐωχία 
Ἄρὸς τέλος fjv, ἐπέτρεπς τῇ βασιλίασῃ λέγειν ὁ βατι- 
λεὺς τίνα αἰτεῖ, Ἡ δὲ τὸν τοῦ λαοῦ χίνδυνον ἁἅπω- 
δύρετο, xaY μετὰ τοῦ ἕθνους ἔλεγον ἐχδεδόσθα: xat 
αὐτῇ πρὸ; ἀπώλειαν, xal τὸν ᾽Αμᾶὰν ταῦτα ἐπηγεν 
αἰτήσασθαι. Ταραχθέντος δὲ πρὸς τοῦτο τοῦ βασι- 
λέως, xaX ἐχπεπηδηκότος τοῦ συμποσίου, τῆς Ἐσθλρ 
ὁ Αμον ἑἐδέετο, χαὶ ἐπὶ τῖς χλίνης πεσόντος καὶ 
ἱκετεύοντος τὴν βασίλισσαν, ἐπειαελθὼν ὁ βασι- 
λεὺς, "D κάκιστε, εἶπε, καὶ βιάζεσθα! pov τὴν 
γυγαῖκα ἐπιχειρεῖς; Ἐν τούτοις πχρὼν 6 εὐνοῦ- 
χος, περὶ τοῦ σταυροῦ, εἶπεν, ὃν εἶδεν ἐπὶ Μαρξς- 
χαῖον ἠτοιμασμένον. Καὶ ὁ βασ.λεὺς αὐτίχα χελεύσε 
τὸν ᾽Αμὰν ἐπ) ἐκείνου τοῦ σταυροῦ χρεμασθῖναι. 
Καὶ ὁ μὲν οὕτως ἀπώλετο, τὴν δὲ οὐσίαν αὐτοῦ δᾷ- 
pov ἔσχηκεν 1j βασίλισσα. Γνοὺς δὲ τὴν πρὸς Ἑσθὲρ 
του Μαρδοχαίου συγγένειαν ὁ βασιλεὺς, δίδωσιν 
αὐτῷ τὸν δαχτύλιον, ὃν ἔδωχε πρὶν τῷ ᾽Αμάν. Καὶ 
Ἡ βασίλισσα τὴν ἐκείνου κτῆσιν τῷ Μαρδοχαίῳ 
παρέχετο, xal τοῦ κινδύνου ἁπαλλάξαι τὸ τῶν 
Εδραίων ἔθνος τοῦ βασιλέως ἑἐδέετο, Kal ὃς χρά- 
Φξιν ἃ βούλεται ἐξ ὀνόματος αὐτοῦ ἐφῆχε περὶ τοῦ 
Έθνους. Τὰ δὲ Υραφέντα σαν τοιαῦτα" Τοῦ μὲν 
ἈΑμὰν κατηγόρουν, ὡς πτονηροῦ xa: ἀγνώμονος, xz! 
αἰτησαμένου ἔθνους ἁπώλειαν, μηδὲν ἁδικήσαντος. 
1ὸν δέ γε Μαρδοχαῖον σωτῆρα ἐχάλουν, καὶ τοὺς 
Ἰουδαίους τὸν ἄριστον πολιτενοµένους τρόπον, xa! 
τὸν θεὸν σεθοµένους καὶ οὐ µόνον σφᾶς τῆς τιμω- 
ρίας ἀπέλυον εἰς ἣν ὁ ᾽Αμὰν αὐτοὺς ἐξητήσατο. 
ἀλλὰ καὶ τιμῆς ἠξίουν, xal τοῖς ἰδίοις νόµο:ς γνω- 


333 


ANNALIUM LIB. 1V.. 


9 
a^, 


µένους, Qv pst! εἰρήνης ἑπέτρεπον ^ xol ἐδίδουν A eventu cognito, felicitatem esm publicam «ess? 


ἀ κύνεσθαι τῇ τρισχαιδεχάτῃ ἡμέρᾳ τοῦ δωδεχάτου 
μηνὸς, ὃς ἐστιν "Αδαρ, τους αὑτοὺς ἁδιχήσαντας. 
Καὶ τοῖς τῶν χωρῶν σατράπαις ἐχέλευον βοηθεῖν 
ανὐτοξς, ἵνα τοὺς ἐχθροὺς μµετελεύσωνται., Οἱ δὲ ἂν 
Σούσοις "loubalo: τὰ κατὰ τὸν ἹΜαρδοχαῖον γνόντες, 
χοινην τὴν εὐπραχίαν ἠγήσαντο, xaX χατὰ τὴν τρ:ο- 
Χαιδεκάτην τοῦ "Αδαρ μινὸς, ὃς χατὰ Μακεδόνας 
Δύστρος ὠνόμασται, οἵ τε ἓν Σ2ύσοις Ιουδαίοι 
πενταχοσίους ἀπέκτειναν τῶν ἐχθρῶν, xal οἱ iv 
ταῖς ἄλλαις πόλεσί τε καὶ χώραις ἑπταχισμυρίους 
πενταχιαχιλἰους ἀπώλεσαν. Οἱ ὃ) ἐν Σούσοις καὶ τῇ xal 
Ez. ἡμέρᾳ τριαχοβίους διέφθειραν, τοῦτο αἶτησα 
μένης Ἐσθήρ' καὶ οἱ δέχα τοῦ ᾿Αμὰν παϊδες ἀνε- 
σταυρύθιςσαν, χαρισαµένου καὶ τοῦτο τοῦ βασιλέως 
αυτῇ. Τὴν δὲ τεσσαρεσχαιδεκάτην τοῦ μηνὸς ἑορτά- 
σιµον τὸ ἔθνος ἅπαν ἑποίητε, καὶ ἔχτοτε τὰς ἡμέ- 
Ρας χα) ἄμφω ἑορτάζουσι, Φρουραίας ταύτας mpoo- 
αγορξύοντες. 'O δὲ Μαρδοχαῖος μέγας τε ἦν, καὶ 
ουνδιεῖπε τῷ βασιλεῖ τὴν ἀρχήν. Ttc 6 ἀρχιερωσύ- 
νης εἰς Ἰωάνναν μεταπεσούσης τὸν υἱὸν Ἰωδσὲ, ὁ 
ἀδελςὸς αὐτοῦ Ἰησοῦς φίλος ὢν Βαγώα τοῦ στραττ- 
τοῦ τῆς Αρταξέρξου δυνάµεως, ὑπόσχετιν ἔσ,ε τὴν 
ἀρχιερωσύνην λαδεῖν. Διὰ ταύτην γοῦν τὴν αἰτίαν 
ὁ Ἰωάννας παροξυνθεὶς, àv τῷ vai ἀνεῖλε τὸν 
ἁδελφόν. Καὶ ὁ Βαγώας εὐθὺς ἐπιστὰς, εἰς τὸν ναόν 
τε εἰσηλθεν, εἰπὼν, o; El οἱ τὸν φόνον ἐν τῷ 
vap τολὶμήσαντες, εἰσέρχονεωι ἐν αὐτῷ, κἀγὼ 
εἰσε.λεύσομαι χαθαρώτερος τυγχάνων αὐτῶν. Καὶ 
ἐκ ἕτετιν ἑπτὰ τοὺς Ἰουδαίους ἑχάχώσε. Ἰ οὗ Ἰωάννα 
δὲ «tv ζωὴν χαταστρέφαντο:, διαδέχεται τὴν ἁρ- 
χιερωσύνην ὁ υὸς αὐτοῦ Ἰωάδ. "Hv δὲ xal τούτῳ 
ἁδε) φὸς Μανασσῖς, p Ῥαναθαλέτης Δαρείου σατρά- 
κης τοῦ τελευταίου βασιλέως Περσῶν, τὴν ἑαυτοῦ 
θνγατέἑρα συνφκισε, Νικασὼ χκαλουµένην. Οἱ 6b τῶν 
Ἱεροσολυμιτῶὼν λογάδες ἑστασίαζον, ὅτι ἀλλοφύλῳ 
σννῴχησεν ὁ τοῦ ἀρχιερέως ἀδελφὸς, xal ἡ διαζεύ- 
vvo30av ταύτης ἐχέλευον, fj τοῦ θυσιασ-ηρίου ἀπέ- 
χεσθαι. 'O δὲ πρὸς τὸν πενθερὲν ἀφιχόμενος, διηγύ- 
«uto ταῦτα. Tou δὲ Σαναβα)έτου, xai «fv ἱερωσύ- 
νην αὐτῷ συνττρῄσειν ὑπισχνουμένον, xal ἀρχιερέα 
ἀποδείξειν, xai ἡγεμόνα, iov αὐτὸς Ίρχε τόπων, cl 
τῆς αὐτοῦ θυγατρὸς μὴ ἀπόσχοιτο, καὶ ναὺν οἱχοδο- 
μήσειν ἐπὶ τοῦ Γαριδιν ὅρους, ὃ τῶν χατὰ Σαµάρειαν 
ἐστιν ὁρῶν ὑψηλότατον, τοῦ ἓν Ἱεροσολύμοις χρείτ- 
τονα ἐπαγγελλομένου µετά γνώμης τοῦ βασιλέως 


-- 


[m e 


judicarunt, et xiu. die mensis Adar, qui a Mace» 
donibus Dystrus dicitur, circiter p ex inimica 
occiderunt : qui vero in aliis urbibus et provinciis 
degebant, Lxxv millia sustulerunt. lidem Susiani 
eliam postridie ccc jussu Esthere interfecerunt, 
x Ámanis liberis in cruces actis : ea quoque re a 
rege concessa conjugi. xiv vero diei tola gens 
fesium csse jussit : atque ab co tempore ambos 
hos dies festes ducunt, ct praesidiarios appellant. 
Mardochzeus autem .magnus cvasit, εἰ regis in 
administrando imperio socius. Cum vero sacerdo- 
tium ad Joannam Jodais filiu:n. rediisset : fratri 
ejus Jesu, amico Bago: ducis copiarum Artaxerxis 
jd promissum luerat. Qua re Joannas irritatus, 
(fratrem in ide sustulit. Dagoas igitur statim 
adest, ac templum ingressus : Si ii qui c«dem in 
templo commiserunt , inquit, templum ingrediuntur, 
eb ego ingrediar, qui sum illis purior, οἱ Judxos 
per annos vit vexavit. Joanna defuncto Joad filius 
in pontificatu succedit. Is fratrem babuit Manas- 
sem, cui Sanabaletes Darii postremi Persarum 
regis satrapes, filiam Nicasom in matrinonium 
dederat. Sed cum Hierosolymitani proceres tumut- 
tuarentur, quod "pontificis frater peregrinam 
vxorem haberet, eamque vel repudiare, vel sacra- 
rio abstinere juberent : Manasses socero negotium 
exposuit. Cui ille pollicetur, se ei et sacerdotium 
conservaturum , atque etiam pontifleem et ducem 


(C corum locorum quibus ipse imperaret, ;creaturut 


si lilium 183 suam retineret : et iu. Garizino, 
Sataritanorum montium altissimo, de senteutia 
Darii regis Persarum , templum Hierosol ymitauo 
illustrius esse conditurum. lis pollicitationibus 
Manasses adductus, apu! Sanabaletem  wwiansit : 
ad eumque se multi etiam alii sacerdotes [sraeli- 
tici , talibus implicati conjugiis, contulerunt. Ac 
Sanabaletes quidem in eo erat , ut a Dario templi 
in Garizino condendi facultatem impetraret. Sed 
rege ad Issum ab Alexandro profligato, desperatis 
illius rebas, cum octo millibus, quibus preerat, 
ad Alexandrum profectus , scipsum et provincias 
ei tradit. Α quo receptus, jam audacter causam 
generi et templi Garizinii proponit. Voti. compos 


D factus , omnique studio stractura absoluta , gene- 


rum pontificem constituit. 


Δαρείου’ ἑπαρθεὶς τυύνοις ὁ Μανασσῆς, χατέµενε παρὰ τῷ Σαναθαλέτῃ. Πολλῶν δὲ xai ἄλλων ἱερέων 
χαὶ Ἰσραηλιτῶν τοιούτοις γάµοις ἐμπεπλεγμένων πάντες συνῄεσαν πρὸς τὸν Μανασσῆν. 'O μὲν οὖν 
Σαναθαλέτης τῷ βασιλεῖ Δαρείῳ τὴν περὶ τῆς οἰκοδομῆς τοῦ ναοῦ ἓν Γαριζὶν ἀξίωσιν προσάχειν ἠτοί- 
µαστο. 0 δὲ τῷ Αλεξάνδρῳ συμθαλὼν kv Ἰσσῷ τῆς Κιλιχίας, καὶ ἠττηθεὶς ἔφυγεν. Απογνοὺς οὖν ὁ Σα- 
ναθαλέτης Δαρεῖον, τῷ ᾽Αλεξάνδρῳ πρόσεισι σὺν ὀχτακχισχιλίοις τῶν ὑπ αὐτὸν, xal εαυτὸν xal τοὺς 
φύπους ὧν Ίρχεν ἔλεγε παραδιδόναι αὐτῷ. Ἡροσδεξαμένου δὲ τοῦ ᾿Αλεξάνδρου αὐτὸν, θαῤῥῶν ἤδη περὶ 
τοῦ γαμθρυῦ, xal τῆς τοῦ ναοῦ ἀνεγέρσεως ἓν τῷ Γαριζὶν, προσῆγεν ἀξίωσ.ν. Καὶ ἐπιτραπεὶς τὴν οἱ- 
χοδομῆ». σὺν πάσῃ σπουδῇ τὸν vabv ᾠχοδόμησε, χαὶ Μανασσην τὸν γαμθρὺν ἀρχιερέα χατέστησεν. 


H'. Ἐπεὶ δὲ µνείαν τοῦ ᾿Αλεξάνδρου xoi ὁ τῆς 
ἱστορίας λόχος πεποίηται, xaÀbv xai τούτου τὰς 
πράξεις τε xat τὰ fn, χαὶ ὅθεν xix τίνων ἔφυ, 
xat' ἀπιδρομὴν διηγήσασθαι, καὶ οὕτως αὖθις ἑπα- 
ναγαγεῖν τὸν λόγον πρὸς τὴν συνέχειαν. Καὶ μᾶλ- 


Vill. Sed quia in Alexandri mentionem incidi- 
mus , non alienum fucrit , Eujus etiam res gestas, 
mores et natales perstringere breviter : eoque 
facto, ad institut» his:ori:& seriem redire : vel 
ea de causa, quod Hierosolyma adiit οἱ αὐ co 


335 


JOANNIS ZONARUE 


336 


aliquid admiratione dignum et pontifici et populo A Xov, ὅτι xol τοῖς ἹἹεροσολύμοις οὗτος ὁ βασιλεὺς 


accidit, atque ipse divinam quamdam visionem 
exposrit, αἱ Josephus refert, qu:e in. progressu 

ejus historie referentur. Hic Philippi regis Mace- 
donum filius fuit, natus ex Olympiade. Ceterum 
fabulantur eum Hammone satum esse , qui specie 
draconis Olympiadem fuerit amplexus. Hammonem 
autem Jovem appellant : sed hoc fabulosum est. 
lllud autem fertur, matrem ejus ante eam noctem 
qua cum Philippo concubuerit , somnio putasse , 
fulmen in uterum suum illapsum esse , atque inde 
inagnam exstitisse flammam : qua cum pessim 
vagaretur , evanesceret. Post nuptias , pula- 
bat Philippus se imprimere sigillum utero uxo- 
ris, leonis imagine. Id somnium conjectoribus 
aliis aliter. interpretantibus, Áristander reginam 
ferre uterum respondit : neque enim obsignari 
solere inania ;: puerum vero qui ex eo conceptu 
exspectaretur, fore animosum, et leonino ingenio. 
Natus est eo dic, quo Ephesize Diane templum 
conflagravit : 184, et Magi quidam illic cireum- 
cursautes , exclamarunt , inagnum Asie malum οἱ 
ealamiialem eo die natum esse. Fuit colore iia 
candido, utis circa faciem el pectus maxime pur- 
purasceret. Suavis item e corpore et ore ejus fra- 
grabat odor : cujus utique causa fuit calor et ardor 
eorporis , quo huinores, unde putere corpora 
queant, consumebantur. Animí gravitatem puer 
eliamnum pre se tulit. Nam cum celeritate pe- 
dum valeret, rogatus, an Olympiz in stadio de- 
eursurus esset? respondit se facturum, si reges 
concertatores haberet. Cum vel urbs insignis 
capta, vel illusiris victoria parta a Philippo 
nuntiabalur, quasi agre ferens, ad aquales di- 
cebat : Pater nullius egregie rei vobiscum gerendae 
oceasionem mihi velicturus est. Bucephala equo ad 
Philippum allato, qui tredecim talentis zestimabatur, 
nec sessurem tun. admitltebat , nec vocem ferebai, 
cum Philippo ostenderetur, ob eamque rein inuli- 
His putraretur : Qualem, inquit, equum ob tractandi 
imperitiam rejiciunt ? Quod. dictum pater reprehen- 
dens : Tw vero, inquil, eum tractare poteris? Tum 
ille : Rectius wtigue quovis alio; permissuque patris, 
preliensis habenis , euin ad solem convertit : quod 
fortassis animadverierat , eum uinbra ante oculos 
agitatione perturbari, Cumque eum paululum de- 
mulsisset manu , insiliit atque insedit : et parum- 
per cohortatus, ad cursum dimisit. Quod qui vi 

debant , solliciti erant. Ut autem alacer et ketus 
revertebatur, Philippi comites — exclamabant : 
ipsc vero rex pre letitia lacrymabundus, puerum 
dcosculatus : Quaniito, inquit, fili, regnum tibi par : 


ἐπεδήμησε, χαΐ τι θαύματος ἄξιον γέγονε πρὸς τὸν 
ἀρχιερξέα καὶ τὸν λα.ν ἐς αὐτοῦ. Καὶ αὐτός τι θεῖον 
ὅραμα δ.ηγήσατο, ὡς Ἰώσητος Ἱστορεῖ, ἃ προῖὼν ὁ 
λόγος μετὰ τὴν περὶ αὐτοῦ ἱστορίαν (14) διδάξει. Οὗ- 
τος Φιλίππου μὲν ἣν τοῦ Μακεδόνων βασιλέως vib;, ἐξ 
ΟὈλυμπιάδος αὐτῷ γεννηθεἰς. Μυθεύετα͵ δὲ "Αμμω- 
voz εἶναι υἱὸς, ἐν εἴδει δράχοντος τῇ ᾿Ολυμπιάδι 
συνευνασθέντος. "Appuova δὲ τὸν Δία qaciv ἁλ) ἁ 
τ,ῦτο μὲν μῦθος, Λέγεται δὲ τὴν μητέρα αὐτοῦ 7.5 
τῆ: νυχτὸς, ᾗ τῷ Φιλίππῳ συγκατηυνάσθη, Ev ὀνείρῳ 
δύξαι κεραυνὸν ἐμπεσεῖν αὐτῆς τῇ Υαστρὶ, xàx τού- 
του πῦρ ἐξαφθῆναι πολὺ, xal τοῦτο πάντη φερό- 
psvov διαλυθῆνα.. Μετὰ δὲ τὸν Ὑάμον 6 Φβιππος 
χαθ) ὕπνους ἑδόχει, σφραγῖδα τῇ γαστρὶ τῆς γυναι- 
χὸς ἐπ.δαλεῖν, ἐγγελγύφθαι 85 τῇ σφραγῖδι λέοντα. 
Οἱ μὲν οὖν ἄλλοι μάντεις ἄλλως τὸν ὄνειρον ἔχρι- 
vov. Αρίστανδρος (15) δὲ χύειν ἔφη τὴν sopavt- 
σθεῖσαν ' uj γὰρ 6t σφραγ!ζεσθαι τὰ χενὰ, θυμοξιδῆ 
& ἀπορήσεσθαι vaY λεοντώδη τὸν τεχθησόµενονο 
Ἐγεννήθη δὲ καθ ἣν ἡμέραν iv Ἐφέσφῳ ὁ ναὺς τὶς 
Αρτεμίδος ἑνεπέπρηστο : ὅτε xal τινες ἐχεῖ παρό.- 
τες τῶν μάγων, διαθέοντες ἅτην xol συμφορὰν βα- 
ριἴαν τὴν ἡμέραν ἐχείνην τῇ ᾿λσίᾳ τεχεῖν ÉAevov. 
"Ην δὲ «hv χοόαν λευχὸς ὁ ᾿Ἀλέξανδρος * fj λευχότης 
&' ἐφοινίστετο περὶ τὸ στῆθος μάλιστα χαὶ τὸ πρόα- 
ωπον ΄ xai ἠδεῖά τις ἐχ τοῦ χρωτὺς αὐτοῦ ἀπέπνει 
ἀποφορὰ, xàx τοῦ στόματος. Τούτου δ᾽ αἴτιον f; θερ- 
µ.της ἂν εἴη τοῦ σώματος ' πυρῶδες γὰρ ὃν, xol 
πολύθερμον, ἀνήλισχε τὰ ὑγρὰ, xai οὐδὲν ἐπιπολά. 
ζειν αὐτοῦ τῷ σώματι σηπεδονῶδες εἴα. Παρενέφαινε 
δὲ παιδόθεν τὴν ἑμθρίθειαν τοῦ φρονήµατο;. Ποδώ- 
x); γὰρ àv, πρὸς τοὺς ἑρομένους εἰ Ὀλυμπιάσιν 
ἀγωνίσεται στάδιον, εἶπεν, ei. βασιλεὺσιν ἀνταγω- 
νίσασθαι ἔμελλεν. El ὃς πύλις τις τὼν ἐπιφανῶν 
ἁλοῦσα παρὰ τοῦ πατρὸς αὐτῷ ἀπηγγέ)ῃ. f] ἐν μάχη 
νίκη Ὑεγονυῖα περιφανὴ»:, ὥσπερ ἀχθόμενος τοῖς 
Ἴλιξιν ἔλεχεν, ὡς Οὐδὲν ἐμοὶ σὺν ὑμῖν ὁ πατὴρ 
ἀπο.είψει «Ίαμαπε όν τι ἔργον ἐνδείξασθαι. Too 
Βουχεφάλα (16) δ ἵππου χοµιαθέντος Φιλίππῳ 
τρισχαἰδεχα ταλάντων τιμῆς, xal µήτε ἀναθάτην 
προσιεµένον, ὡς τῷ Φιλίππῳ ἐδείχνντο µή τε gue 
νην ὑπομένοντος, χάντευθεν δυσχρῄστου δόξαντος 
χομιδῷ * Olor ἵππον, ὁ ᾿Αλέξανδρο; ἔφη, μὴ εἰδό- 


h τες χρήσασθαι, ἁποπτέμπονται! Καὶ ὁ πατὲρ &xi- 


τιμῶν αὐτῷ, εἶπε' Σὺ δὲ χρήσασθαι δυνήσῃ 
μύτῳ; Ὁ δ' ἀπεχρίθη"' Βέ.ῖτιον ἂν ἑτέρου τούτῳ 
χρησαίµη»ν. Καὶ χρήσασθαι τῷ ἵππῳ ἐπιτραπεὶς, 
παραλαθὼν τὴν fjvíav, ἑπέστρέχς πρὸς τὸν fjvov: 
συνὲὶς ἴσως, ὅτι τῇ σχιᾷ πρὸ αὐτοῦ σαλενοµένη 
δ.ε αράττετο. Βραχὺ δὲ χαταψήσα, αὐτὸν ἀνέθορς 
καὶ ἐπέδη αὐτοῦ. Καὶ παρακαλπάσας (17) μικρὸν, 


Varielectiones et nota. 


(14) Μετὰ τὴν περὶ αὐτοῦ ἱστορίαν. Malim — Reg. p. 146 οἱ 110 Καθάπερ τὸν 


κατά. W. 

(15) ᾿Αρίσταρχος. Ha codd. mss. sed legendum 
ex Plutarcho et aliis ᾿Αρίστα.δρος. 

(16) BovxspaAa. Quem ali: Βουχέφαλον vocaut. 
Con: tantinus Manasses p. 170 ex codd, Allatiano et 


Ἀλέξανδρον ἵππος 


ὁ Βουχεφάλα-. Ita etiam appellatur ab Eustathio in 
lliad. 8'. p. 509 et aliis. 


. 411) Hlapaxazdcac. Vide Gloss. med. Grgcit. 
In Κάλτη. 








341 
ἀφῆκε πρὺς δρόµο». "Hyoviov δ᾽ ot βλέποντε 
U ἐπιστραφέντος σὺν φρονήµατι χαὶ χαρᾷ, οἱ μὲν 
περ) Φίλιππον ἀνεδόησαν, ἐκείνος δὲ χαρμόσυνα 
προήνεγχε δάχρυα, xai φιλῆσας τὸν παῖδα, Ζήτει, 
τέκνο», ἔφη. col βασι.λεἰαγ dváAoyov, Μακεδονία 
ydp σε οὗ χωρεῖ. "Hy δὲ f φύσ.ς αὐτῷ δυσχίνητος 
μὲν ἐπιτασσομένῳ ’ cl δὲ λόγῳ τις αὐτὸν καὶ πειθοῖ 
pride κειθήνιος. Ὡμίλησε δὲ τῷ ᾿Αριστοτέλει, 
μετασχὼν οὗ póvov τοῦ ἠθικοῦ χαὶ πολιτικοῦ λόγου, 
ἀλλὰ χαὶ τῶν ἁποῤῥόητητέρων, οὓς οὐχ ἑχοινοῦντο 
T0ÀAXol;, ἐποπτιχοὺς καὶ ἀχροαματιχοὺς κχαλοῦντες 
αὐτοὺς. Φέρεται γὰρ πρὸς Αριστοτέλη αὐτοῦ Ez: 

στόλιον, οὕτως ἔχον, Obx ὀρθῶς ἐποίησας. ἑκδοὺς 
ευὺς ἀκροαματικοὺς τῶν .Ίόγων. Tiri γὰρ τῶν 
ἆ Aor διοίσοµεν, εἰ παθ' οὓς ἐπαιδεύθημεν AÓ- 
Τους, οὗτοι πἀντων ἔσονται χοινοί; Ὅ δὲ àvz- 
επέαταιλεν, ὡς Εχδέδογται, χαὶ οὐκ ἐκδέδονται" 
δια τούτων ὃτλῶν τὴν ἀσάφειαν, καὶ τὸ δυσχα- 
τἆληπτον. Καὶ τῆς ἰατριχῖς δὲ οὐ τὸ θεωρητικὸν p 

dit µόνον, ἀλλὰ xaX thv πρᾶξιν αὐτὴν. Ἐξκας. 
δεχέτης δὲ γεγονὼς, καὶ τοῦ φρονῄµατος, xat τῖς 


ANNALIUM LIB. IV. 


3238 


$. "Hón A nam te Macedonia non capiet. Ingenio fult ad im: 


perata contumaci , sed rationibus et suasionibts 
tractabili. Magistro usus est Aristotele : nee 
doctrinam de moribus duntaxat , gerendaque re- 
publica percepit , sed et arcanarum rerum scien- 
tiam : qux: quod paucis communicaretur, epoptica 
et acroamatica dicebatur, quarum vocum altera 
inspiciendi , altera auscultandi notionem habet. Ac 
circumfertur ejus epistolipm ad Aristotelem, in 
hanc sententiam : Non. 1859 recte fecisti , acroa- 
maticis disputalionibus editis. Ναπι qua re aliis pre- 
cellemus, si ea dottrina qua eruditi sumus, communis 
erit omnibus? At ille respondit : Et editas esse , et 
non editas. Quibus verbis obscuritatem illarum 
rerum, οἱ intelligendi difficultatem | significabat. 
Medicin:z non scientiam duntaxat, sed ipsani etiam 
actionem tractavit. Annos natus xvt eun generosi 
el fortis animi jam specimina ederet, supra mo- 
dum a patre amabatur. Cum quo tamen ei non 
optime convenit, ob amores illius zelati indecoros, 
et matris zelotypiam et asperitatem. 


ἀνδρείας ἀπόπειραν Ίδη δ.δοὺς, ὁ περηγαπᾶτο πρὸς τοῦ πατρός διὰ δὲ τοὺς παρ) Ἠλιχίαν ἔρωτας τοῦ 


Φιλίππου, χαὶ τὸ τῆς μητρὸς ζηλύτυπον xai βαρύθυμον, ὁ 


eopás. 

Θ’. Παυσανίου δὲ τὸν Φίλιππον χτείναντος, παρέ- 
λαθε τὴν βασ.λεἰαν εἴχησι τυγχάνων ἔτων, Καὶ τετα- 
ῥραγμένων πάντοθεν τῇ ἀρχῇ τῶν πραγμάτων, τόλµῃ 
za βάρει φρηνήµατος αὐτὰ ταχὺ χατεστῄσατο, τὰς 
μὲν θήδᾳας ἑλὼν xat χατασχάγας, χαὶ τοὺς ἁλόντας 
τῶν Θηδαΐων ἁποδόμενος, ᾿Αθηναίοις δέ γε σπεισά- 
µενος. "Ote καὶ Τιμόκλειαν γυναῖχα θηδθαίαν, χαὶ 
τῶν ἐπιφανῶν θρᾷξ τις τῶν ἡγεμόνων κατῄσχυγε 
βιασάµενος, εἶτα περὶ χρημάτων ἀνέχρινεν. Ἡ δὲ 
µόνον αὐτὸν ἁπολαθοῦσα εἰς φ,έαρ ἀπήγαγεν, lv 
τούτῳ φαμένη τῶν χειμηλίων χαταχρύφαι τὰ κἀλ- 
λιστα. ToU δ᾽ ἡγεμόνος ἐπιχλιθέντος τῷ atop τοῦ 
φρέατος, ὥσεν αὑτὸν fj γυνὴ κατ’ αὐτοῦ, xaX λίθους 
ἄνωθεν βαλοῦσα ἕἔχτεινεν. "Hv δέσµιον πρὸς αὑτὸν 


ἀχθεῖσαν ἐρώτησεν ὁ Αλέξανδρος, τις 5ἵἴη; Ἡ δὲ à- 


ερέστως, Θεαγένους εἰμὶ ἁδελφὴῃ, ἀπεχρίνατο, ὃς 
πρὸς Φίλιππον ρέθη στρατηγὸς, xol ὑπὶρ τῆς "EM 
λήνων ἀγωνιζόμενος ἐλευθερίας, ἔπεσεν. ᾿Αγάμενος 
οὖν τήν τε μεγαλοφρηοσύνην τῆς γυναικὸς ὁ Αλέξαν- 
ὄρος, χαὶ τὸ παράστηµα τῆς ψυχῆς, ἑλευθέραν σὺν 
τοῖς τέχνοις ἀπέλωσε. Πρὸς Διογένην δὲ τὸν Σινωπέα 


περὶ Κόρινθον διατρίδοντα ἀπελθὼν, xal ἡλίῳ θαλ- 


"πόμενον εὑρτκὼς, ἡσπάσατό τε τὸν ἄνδρα, καὶ εἴ 
τινος δέοιτο, f,pszo. 'O δὲ τῆς τοῦ ἡλίου εἶπεν ἁλέας 
δεῖσθαι, xal μεταστΏναι αὐτὸν Ἠξίου. Απιόντος δὲ 
τοῦ Αλεξάνδρου, οἱ περὶ) αὐτὸν χατεγέλων τοῦ Διο- 
γένους, "0 δὲ π,ὸς αὐτοὺς ἔφη, θαυμάζων τὸ ὑπερο- 
ππικὸν τοῦ ἀνδρὸς, ὡς El μὴ Αλέξανδρος funv, 
Διογέντς ἂν μην. Ὁρμίσας δὲ εἰς την ἐν τῇ "Aziz 
στρατεῖαν (18), οὗ πρότερον τῆς νηὺς ἐπέθη, πρὶν 
τῷ μὲν τῶν ἑταίρων ἀγρὺν ἀπονεῖμαι, τῷ δὲ κ” µη», 


D qu! Corinthi degebat, venisset, 


'AXMEasbpo; ἔσχε πρὸς τὸν πατέρα δια” 


IX. Philippo a Pausania interfecto, in regno suc- 
cessit, annos xx natus : et quamvis res imperi 
undique turbat essent, eas tameu atidacia et con- 
silii gravitate celeriter composuit : Thebis captis 
οἱ eversis, captivisque venditis, et pace cum Athe- 
aiensibus facta, in Thebarum excidio Thrax qui- 
dam dux illustren matronam Timocleam vi con- 
stupravit : ac deinde, ubi pecunia ejus esset. per- 
contatus est, quem illa solum ad puteum quemdam 
deduxit, in eoque se ornamenta sua pulcherrima 
abscondisse dixit : cumque dux ad orificium putei 
sese inclinasset, mulier eum impulit, ac dejectum 
saxis injectis interfecit, Eam Alexander vinctam 
ad se perductam interrogavit , qu: esset? Bespon- 
dit illa intrepide, se Theagenis esse sororem , qui 
dux contra Philippum electus , pro defensione li- 
berlatis Grecorum occubuerit. Ejus igitur indolem 
et animi magnitudinem adiuiratus, liberam. cuin 
liberis suis dimisit. Cum ad Diogenem Sinopensem, 
eumque dicta sa- 
lute rogasset : Num qua re egeret? respondit ille, 
sibi opus esse calore solis ; utque inde discederet, 
petiit. Alexandro digresso, comites ejus Diogenem 
deridebant. Quibus ille sublimeni viri animum ad- 
miratus, dixit. se, nisi Alexander essel, Diogenem 
esse velle, Cum Asiaticam expeditionem imolire- 
lur, navem non coriscendit prius, quam anticorum 
aliis agros, aliis pagos, aliis reditus aliquos donas- 
set. Α Perdicca rogatus, quid sibiipsi reservaret ? 
Spem, inqui. Cum IMellespontum trajecissel , sa- 
wap:e Darii circa transitum. Granici cum 186 


Varie lectiones el noue. 


(18) Elc τὴ» iv τῇ Ασία ceparelav. Ta ha- 
bent inss., αἱ Wolfius legendum putabat ἐπὶ τὴν 
As: Av. lHccque subdit : Auctor noster nou adeo 


barbarus est, sed. est multis in. locis: depravatus, ut 
me. €ollatio cosicui docuit. 


333 


JOANNIS ZONARJS 


919 


magnis copiis occurrerunt. Militibus autem pro- Α τῷ δὲ 1p52020v ἄλλην. Τοῦ δὲ TE: o8Uexeu, Τί 8", ὦ βα- 


funditatem et impetum fluminis, atque etiam ho- 
stium aggressionem reformidantibus, ipse cum xim 
equitum turmis flumen est ingressus, eademque 
opera et ipsum et hostes et ripas altiores ac prz- 
ruptas est periclitatus, ut furiose magis quam pru- 
denter transisse putaretur. Flumine ad hunc imo- 
dum superato, tumultuariam pugnam committere 


est coactus : e£ multis contra se ruentibus (erat ., 


enim ex armis notus), jaculis non est vulneratus : 
sed quidam ejus galex tantum ictum gladio intulit, 
ut capillos etiam perstringeret. Dum pugna ita 
committeretur, Macedonicz copize Granicum traus- 
lerunt, quarum vim Darii milites non ferentes, 
fuge se mandarunt. Ejus przlii successus Alexan- 


σι1εῦ, σεαυτῷ κατα.είαεις; εἰπόντος,. Τὰς ἑλπέ- 
bac, ἐχεῖνος ἀντέφησε. Διαδάντι δὲ τὸν Ἑλλήσπον- 
τον, ol τοῦ Δαρείου σατρᾶπαι μετὰ βαρεία; δυνάµεις 
περὶ τὴν τοῦ Γρανιχοῦ διάδθασιν αὐτῷ συνηντήχει- 
σαν. Τῶν δὲ περὶ αὐτὸν τὸ βάθος δεδιότων τοῦ πο- 
ταμοῦ, τοῦ ῥοθίου τε τὴν φορὰν, καὶ τὴν ἐπὶ τού- 
τοις τῶν πολεμίων ἐπίθεσιν, ἐχεῖνος σὺν Ώαις ἵπ- 
πέων τοισχαίδεχα ἐμδάλλει τῷ ῥεύματι, πρὸς αὐτὸ 
ἀποχινδυνεύων, xal πρ)ς τοὺς ἑναντίους, καὶ πρὸς ἆπο- 
βάσεις ὀχθώδεις χαὶ ἀποῤῥῶγας, Aib. χαὶ μανικῶς 
μᾶλλον, ἀλλ’ οὗ στρατηγιχῶς ἔδοξε τότε ποιῄσασθα. 
τὴν διάδασιν. Οὕτω δὲ διαθὰς, φύρδην ἠναγχάζετο 
µάχεσθαι. Καὶ πολλών πρὸς αὐτὸν ὡὠρμηκότων (ἡ» 
γὰρ &x τῶν ὅπλων διάδηλος), ἀχοντισθεὶς μὲν οὐχ ἑ- 


dro magna felicittis fuit occasio. Nam et Sardeis B τρώθη, χοπίδι δὲ τὸ χράνος αὑτοῦ πλήξαντός τινος, 


in deditionem accepit, et reliqua se cum eo con- 
junxerunt. Inde ad oram maritimam conversus, 
Pamphyliam, Ciciliam et Pheniciam occupavit , 
Pisidiamque et Phrygiam. Deinde Paphlagones et 
Cappadoces subegit. Darius autem Susis profectus 
est cum »c millibus, tum exercitus magnitudine 
elatus, tum eo fretus, quod Alexandrum ob longio- 
rein in Cieilia moram timere arbitrabatur. Id vero 
ob morbum fiebat : cujus curatione a czteris om- 
nibus medicis desperata , solus Philippus Acarnan 
ci medicinam adhibere ausus est: cum quidem 
Parmenio scripsisset, illum a Dario corruptum esse 
ingentibus muneribus et pollicitationibus , si eum 
sustulisset. Ea epistola Alexander lecta, asservata- 


µέχρι τοσούτου τοῦ χράνους χαθἰίκετο fj πληγὴ, ὡς 
xai τῶν τριχῶν αὐτοῦ παραφαῦσαι τὴν κοπἰδα. Ti; 
μάχης δ᾽ οὕτω συνισταµένης, τὸν Γρανιχὸν αἱ Μαχε- 
δονιχαὶ δυνάµεις διαθεθήκασι' xol οἱ τοῦ Δαρείου 
οὐχέτι ἀντεῖχον, ἁλλ᾽ ἔχλιναν εἰς φυγἠν. Ἐκ γοῦν τῆς 
μάχης ταύτης πολλή τις ἐγένετο πρὸς εὐτνχίαν τῷ 
ἸΑλεξάνδρῳ φορά. Ai τε γὰρ Σάρδεις οἱ προσεχώ- 
ρησαν, xai τἆᾶλλα προσέθεντο. Ἐντεῦθεν εἰς τὴ» 
παραλίαν ἑτράπετο, xat τήν τε Παμφνλίαν ἔσε, καὶ 
Κιλιχίαν τε χαὶ Φοινίχην, Πισιδίαν τε χαὶ Φρυγίαν- 
εἶτα Πα ρλαγόνας χαὶ Καππαδόχας ἐχειρώσατο. 
Δαρεῖος δὲ kx Σοῦσων σὺν ἑξήχοντα µυριάσιν ὥρ- 
pos, τῷ τε πλήθει τῆς στρατιᾶς ἐπηρμένος, xal 
θάρσος ἔχων, ὥς δειλιῶντος ᾿Αλεξάνδρον, ὅτι ἐπὶ µα- 


que , ac re nemini communicata , calicem medica: € κρὸν ἐχεῖνος ἐν Κιλιχίᾳ διέτριδε' τὸ δὲ διὰ νόσον 


menti a Philippo oblatum accepit alacer : illi vero 
epistolam dedit. Sic alter bibit, alter legit, uterque 
alterum intuens : Alexander vultu jucundo et 
hilari , Philippus sollicito οἱ perturbato. Cum au- 
teiu Darius contra. Alexandrum festinaret , ne, ut 
dicebat, hostes aufugerent, Amyntas Macedo traus- 
fuga hono animo eum esse jussit : neque enim 
fugiturum Alexandrum, sed statim contra ipsum 
lturuni esse. Commisso autem in Isso Cilicize praelio, 
magnum quidem et ipsius loci angustie momen- 
tum 187 Alexandro ad victotiam attulerunt , sed 
ipsius dexteritas et solertia longe majus. Tunc 
inter principes yugnans, ense femur est vulneratus. 
Victoriam illustrem adeptus, Dario fuga elapso, 


qv, ὅτε πρὺς τῶν ἄλλων μὲν ἀπέγνωστο ἰατρῶν, 
ΦΙλιππος δὲ µόνος 6 ᾽Αχαρνὰν ἐθάρσησε φαρμαχεῦ - 
qat αὐτόν. Τοῦ δὲ Παρμενίωνος φθάσαντος ἐπιστεῖ- 
λαι αὐτῷ, ὑπὸ Δαρείου διεφθάρθαι τὸν Φίλιππον 
δωρεαὶῖς µεγάλαις xaX ὑποσχέσεσιν, εἰ αὐτὸν ἀνέλοι: 
τὴν ἐπιστολὴν ἐπῆλθε, xal μηδενὶ περὶ αὐτῆς ἑχγὴ- 
νας, εἶχε παρ) ἑαντῷ. "Αρτι δὲ τοῦ Φιλίππου τὴν x5- 
λικα τοῦ φαρμάκου προσαγαγόντος αὐτῷ, αὐτὸς μὲν 
θαῤῥῶν ἑδέξατο ταύτην, ἑκείνῳ δὲ τὴν ἐπιστολὴν 
ἐνεχείρισε. Καὶ ὁ μὲν ἔπινεν, ὁ δὲ ἀνεγίνωσχεν, 
ἑνορῶντες ἀλλήλοις, 6 μὲν Αλέξανδρος &v ὄψει χα- 
ριέσσῃ χαὶ ἑλαρᾷ, ὁ δὲ Φίλιππος Ev περιδεεῖ xal τ:θο- 
ρυθηµένῃ. Tou δὲ Δαρείου σπεύδοντος à c ᾽Αλέξαν- 
δρον, ἵν', ὡς ἔλεγε, μὴ ἀποδράσωσιν οἱ πολέμιοι, 


curru et arcu ejus est potitus : castra a Macedo- D Μακεδὼν ᾽Αμύντας üv αὑτόμολος παρ αὐτῷ. θάῤ- 


nibus direpta sunt , ac Darii tentorium cum mini- 
steriis, opibus, omnique apparatu Alexandro 
exemptum. Deinde cum ei nuntiaretur, Darii 
matrem , uxorem et duas filias captivas duci , Da- 
rium pro mortuo deplorantes, quod ejus currum 
el arcum captum vidissent : commotus eo nuntio 
propter fortune inconstantiam , quemdam ad mu- 
lieres mittit, qui eis indicet, Darium vivere , neque 
eis quidquam molestiz illatum iri. Neque enim se 
Darium hostem judicare , sed cum eo de imperio 
certare * neque de ministeriis quae habebant quid- 
quam eis detraxit, neque in conspectum earum 
venit, neque passus est ut ab ullo quidquam in- 
dignum vel sustinerent , vel exspectarent. 


ῥει, ἔφη. ὦ δέσποτα, οὗ γὰρ φεύξεται ὁ Αλέξανδρο , 
ἀλλ' ὅσον ἤδη βαδιεῖτάι πρὸς a£. Ἑν Ἰσσῷ δὲ τῆς 
Κιλιχίας τῆς μάχης συγκροτηθείσης, πολλὴν μὲν 
xai ὁ τόπος διὰ chv στένωσιν παρέσχε ῥοπὴν τῷ 
Αλεςάνδρῳ, πλείω δ᾽ αὑτὸς ἑαυτῷ δεξιῶς στρατη- 
Υήσας, ὅτε καὶ τὸν μηρὸν ἐπλήγη ξίφει, ἐν τοῖς 
προµάχοις ἀγωνιζόμενος. Περιφανῶς δὲ νιχῄσας, 
Δαρεῖον μὲν οὐχ εἷλε φυγόντα, «b ἅρμα δὲ χαὶ τὸ 
τόξον αὑτοῦ ἔλαδε. Τὸ δὲ Δαρείου στρατόπεδον διηρ- 
πάγη παρὰ τῶν Μακεδόνων, f) μέντοι τοῦ Δαρείου 
σχτνὴ τῷ ᾿Αλεξάνδρῳ ἐξῄρητο μετὰ τῆς θεραπείας, 
καὶ τοῦ πλούτου, xai τῆς ἄλλης παρασχεοῆς. Εἶτα 
τὴν μητέρα, xax τὴν γυναῖχα Δαρείου, χαὶ δύω θ»- 
Υατέρας αἰχμαλώτους ἄγεσθαί τις ἀγγέλλει αὐτῷ, 








341 
ὀλολυνούσας ὡς τεθνηκότος Δαρείου, ἐπεὶ τὸ ἄσμα ixtívou xal τὰ τόξα ληρθέντα τεθέανται. Περιπαθή- 
σας δὲ πρὸς τὴν ἀγγελίαν, διὰ τὸ τῆς τύχης, ἀστάθμητον, πέμπει τινὰ πρὸς τὰς γυναῖκας, ἑροῦντα, ὅτι 
τε (fj Δαρεῖος, χαὶ ὅτι αὐταῖς οὐδὲν ἀηδὲς ἀπαντήσεται, O0 γὰρ ἐγθρὲὸν ἡγεῖαθαι Δαρεῖον, ἀλλ᾽ ὑπὲρ τῆς 
βασιλείας αὑτῷ διαφέρεσθαι’ οὔτε δὲ τῆς θεραπείας ἣν εἶχον ἀφείλετό τι, οὔτε εἰς yy ἢλθεν αὐταῖς, 
οὔτε ἀνάπνιόν τι παρὰ τοῦ ταύτας παθεῖν, f| προσδοχῆσαι ἡνέσχετο. 

[’. "52 δὲ νενιχηχὼς ἐν 'I3oip, γέγονεν ἐγχρατὴς Α X. Post Ιδοίραη vicioriam, etiam Damasci es! 


ANNALIUM LIB. IV. 343 


xai τῆς Δαμασκοῦ, Év0a ol Πέρσαι χα’ Δαρείος 
αὐτὸς τά τε χρήματα xa! τῆς ἀποσχευῆς τὰ πλείω 
Χχτέλιπον. Μετὰ δὲ ταῦτα fj τε Κύπρος χα) ἡ 
&o:s[x-, τῆς Τύρου χωρὶς, αὐτῷ Εγχσχείριστο. 'H 
δὲ Τύρος πολιορχίᾳ ἑάλω, διττοὺς ὀνείρους iv τῷ 
ταύτην πολιορχεῖν τοῦ ᾿λλεξάνδρου Οεασαμένου. 
Ἑδόκει γὰρ à Ἡραχλῆς, καλῶν αὐτὸν ix τοῦ 
τείχους xai δξξιούμενος. Ὁ δὲ ἕτερης ὄνειρος Σά- 
τυρον αὐτῷ ἑδείχνυ προσπαίκοντα, χαὶ βουλομένῳφ 
συσχεῖν, διαφεύγοντα, ὀψὰ δὲ εἰς χεῖρας ἑλθόντα 
αὐτῷ. Ἐκρίθη δ' οὗτος 6 ὄνειρος ἑηλοῦν αὐτῷ κατὰ 
διαέρεαιν τοῦ ὀνόματος, ὡς Σὰ Τύρος ἔσται. Εἶτα 
την Γάζαν πολιορχῶν, πόλιν τῆς Συρίας μεγάλην, 
ἐπχήγη τὸν ὤμον λίθῳ, τὴν δὲ πόλιν χατέσχε. Κυ- 


ριεύσας δὲ τῖς Λἰγύπτου, ἠθουλήθη πόλιν iv αὐτῇ B 


Ἑλληνίδα εἰς ὄνομα οἰχεῖον ἱδρύσασθαι, καί τινα 
τόπον ἤδη τῇ πόλει ἀφώρισε. Κοιμωμένῳ δὲ ἀνὶρ 
ἔξοξεν ἐπιστῆναι πολιός το χαι γερα:ὸς, εἶναι δὲ 
τὸν qavévta τὸν Ὅμηρον (19), καὶ λένειν τὰ ἔπη 
ταῦτα " 

ληῆσος ἔπειτά τίς ἐσει zoAvxADo to vl. Πόντῳ, 
Α)γύπτου προπάροιθε, Φάρον δὲ ἐχιχ.1ήσκουσιν. 


᾿Αναθορὼν οὖν, αὐτίχα mph; τὴν Φάρον ἀφίχετο, 
xai τῇ τοῦ τόπου ἀρεσθεὶς εὐφυῖχ, ἐχεῖ τὴν πόλιν 
Ἱρύσατο, Ἠπειρώσας αὐτὴν Ox χώματος, νῆσον 
οὖσαν τὸ πρότερον. Λέγεται δὲ ὡς ἡσθεὶς τῷ τοῦ 
τόπου φυσιχῇ ἐπιτηδειήτητι, ἔφη, ὡς "Όμηρος ἄρα 


τἆλλα τε μέγας ἦν, καὶ ἀρχιτέκτων σοφός, Εἰς "Ap- σ 


µωνος δὲ ἱερὸν ἁπιὼν δι) ἀνύδρου καὶ ἀμμώδους 
τόπου, thv αὐτῷ παρομαρτοῦσαν bv ἅπασιν εὐτυχίαν 
εὗρε κἀχεῖ, τὺ ἐργῶδες τῆς πορείας ἑχείνης ἔπικου- 
φίξουσαν. 'Υετοὶ γὰρ γενόµενοι, τὸν ἐκ τῆς ἀνυ- 
δρίας xlbuvow διεκρούσαντο, xai τὺν ἀέρα εὐκρχῃ 
πεποιῆκασιν, ὑγρανθείσης τῆς ἄμμου, xal συµπιλη- 
θείσης bx τῆς ὑγρότητος. Τῶν δὰ τῆς ὁδοῦ γνωρι- 
σμάτων συγχνθέντων, οἱ ταύτης ἠγεμόνες πεπλά- 
νηντο. Kópaxe; δὲ ὑπεριπτάμενοι, τῆς πορείας 
ἡγοῦντο τοῖς μετ’ αὐτοῦ ' χαὶ εἴ τινες βραδυποροῦν- 
τες ὑπελιμπάνοντο, νυχτὸς ἐχείνους ταῖς xiavyat; 
ἀ»εγόμιτον. Οὕτω δΣ διελθόντι τῆς πορείας τὸ δύσ- 
epyov, καὶ εἰς Αμμωνος φθάσαντι͵ ὁ ἐχεῖ προφή- 
της Ελληνι φωνῇ (20) θέλων προσφωνῆσαι αὐτῷ, 
ἐθαρβάρ:σε περὶ τὸ τέλο; τὸ πρόσρηµα, "D maii 
Alog, ἀντὶ τοῦ Παιδίον εἰπών. Καὶ ὁ βαρδαρισμὸς 
Uca» πολλοῖς παρέσχε, τοῦ ix θεῶν τοῦ ᾽Αλεξάν- 
ὅρον γεγονέναι τὴν γένεσιν, λόγου ὅ.αδοθέντος, ὅτι 


politus, ubi Perse οἱ ipse Darius pecunias εἰ 
maximam jimpcedimentorum partem reliquerant. 
Post hzc Cyprus et Pheenicia, escepta Tyro, sunt 
ei tradit». Tyrus obsidione capta est , quam dum 
oppugnaret, duo somnia vidit : altero putabat 5ο 
ab Hercule de manibus vocari , porrigente dexte- 
ram : alterum ci satyrum ostendebat , secum collu- 
dentem , qui jamjam comprehendendus , effugeret , 
ac sero tandem in, manus suas veniret. ld conjecto- 
res interpretati sunt. significare Tyri possessionem : 
nam Satyrus , si vocabulum dividas, notat , Tua Ty- 
rus. Deinde cum Gazam urbem Syris magnam 
oppugnaret, saxo humerum ietus est , urbem vero 
cepit. ZEgypto in potestatem suam redacia , urbem 
in ea Gracam de suo nominc condere voluit , et 
locum quemdam ad structuram. designavit. Dor- 
mienli aulem visus est aslare vir canus οἱ venera- 
bilis, qui Homerus caset , et hos versus recitaret : 


insula [inctivago quatitur  cireumflua Ponto ; 

JEgyptum | jacet ante, Pharon. quam nomine di- 
cunt. 

188 Statim igiur exsiliit, Pharumque profe- 
clus, et loci opportunitate captus, illic urbem 
exstruxit, aggeribus insula in continentem redaeta. 
Ac naturali loci commoditate «delectatus, dixisse 
fertur : Homerum cum οείεγα magnum , ium vero 
egregium architectum fuisse. Ad Ammonis tem- 
plum per loca sicca et arenosa pro&ciscens , comi- 
tem individuam felicitatem ibi quoque reperit, 
itineris illius difficultates sublevantem. Nam plu- 
vie delate sitis periculum dispulerunt , acrenmque 
temperarunt, humeíacta arena, ei ex humore 
densata. Cum autem confusis itineris notis , aber- 
rassent duces , corvi supervolantes viam eis mon- 
straruui : iidemque eos qui tardius incesserant , 
exercitum non consecuti, noctu crocitando revo- 
carunt. Sic difficultate itineris superata, 54 
Anunonis templum progressus est. Ubi cum eum 
propheta Grece filium appellare vellet, in nre 
verbi lapsus est, et unius litterz errore Alexan- 
drum filium Jovis appellasse visus. Unde a non- 


D nullis divina ejus origo credita, qua apud barbaros 


ita gloriabatur, ut et Olympias diceret : Non de- 
sinet. me Alexander apud. Junonem  calumniari ? 
apud Graecos vero ea oratione abstinuit. Aliquando 


- Varie lectiones et notes. 


M Tór Ὅμηρο». Vide Eustathium in Iliad. £, 
p. 259. 

(20) "Ε.11ηνι φωγῃ. lta mss. cod. Wolflus Ἕλλη- 
vió mavult, ut infra legitur. lib. iv, n. 16. ubi 
eliam 'ExAàoa διάλεχτον dixit. Observat Eusta- 


thius Il. ω’ Atticos et Dorienses τοῖς xupttov pote uti 
solitos, ἀντὶ xtntuxOGv.. ὥς φασιν οἱ Ταλαιοὶ, olov 
Ἓλληνα στρατὸν, τὸν Ελληνικό» * ἄνθρωπον ᾖθος, 
ἀντὶ τοῦ ἀνθρώπινου ' "Ελλάδα διᾶλεκτον, δοῦλον γέ- 
voe, elc. 


313 


JOANNIS ZONAR.E 


341 


Sagitla ictus , manante sanguine dixit : Sanguis hic A IIat Διὸς ὁ προφήτης εἶπεν αὐτῷ. Κάκεῖνος πρὸς 


quidem est, non ichor, 


μὲν τοὺς βαρβάρους ἐμεγαλαύχει τὴν Υἐνέσιν τὴ» 


ix τοῦ θεοῦ, ὥς xal την Ὀλυμπιάδα λέγειν’ Ob παύσεται διαδἀ.λ ων µε αρὸς τὴν Ηραν à ἸΑ.ἱέ- 
ξανδροςς πρὸς δὲ vo); "EXAnvag τοῦ λόγου ἐφείδετο. Βέλει ἓέ πότε τρωθεὶς, αἵματος ix τῖς πληγῆς 


καταῤῥέοντος, Τὸ ἑέου, εἶπεν, αἷμα, χαὶ οὐχ 
Qualis de superis solet emanare beatis. 


€um Darius ei x millia talentum pro rcdei- 
ptime suorum cliarissimorum obtulisset , et omni 
provincia extra Euphratem ei cederet , affinitatem 
filia desponsa eum eo juncturus : Parmenion dixit : 
Si Alexander essem , acciperem ista : Et ego, inquit , 
profecto, si Parmenio essem ; Darioque rescripsit , 
si ad se veniret, eum nullum humanitatis officium 
desideraturum. Régina ex partu mortua , quidam 
ex eunachis elapsus , ejus obitum Dario nuntiavit: 
quo audito lamentatus est , quod non tantum ca- 
ptiva fuisset, sed et regia sepultura caruisset. 
Ibi euntichus : Bono, inquit , animo esto, domine. 
Neque enim vivens domina mea el mater tuu libe- 
rique ullum malum sunt perpesse , neque illa mortua 
honesta sepultura caruit , sed hostium quoque lucig- 
mis est ornata. Ex iis verbis Darius suspicionibus 
sihistris obortis, 189 cunuchum | seductum jure- 
jurando adegit, ut sibi diceret, an Alexander 
uxoris amore captus fuisset ? Nam alioqui cur, 
inquit, et ab hoste et ab adolescente honorata est ? 
Sed eunuchus, sermone interrupto : Doniine, bona 
verba , inquit , neque tu vel uxorem probro affeceris , 


"Iyóp, olóc nép τε ῥέει pxádpscct θεοῖσιν. 
Ὡς δὲ 6 Δαρεῖος ἐπέστειλεν αὐτῷ μύρια μὲν τά- 
λαντσ, διδοὺς λύτρον τῶν φιλτάτων αὐτοῦ, χαὶ τῆς 
ἑντὸς Βὐφράτου (21) πάσης αὑτῷ ἑξιστάμενος, xal 
ψίλον αὑτὸν ποιούµενος, µίαν τῶν θυγατέρων αὑτοῦ 
γἡμαντᾶ ὁ Παρμενίων, El 'AJ££arópoc, εἶπεν, 
fiunv, £Aa6or ἂν ταῦτα" Κάγὼ, ἔφη, v Ala, αἱ 
Παρµενίων. ᾿Αντεπέστειλε δὲ τῷ Δαρείῳ, ei πρὸς 
αὐτὸν ἀφίχηται, µῇ τινος ἀτυχῆσαι τῶν φιλαν- 
θρώπων. ᾿Αποδρὰς δέ τις τῶν εὐνούχων τῆς γυναι- 
xb; Δαρείου, χαὶ πρὺς ἐχεῖνον διασωθεὶς τὸν θάνα- 
toy τῆς βασιλίσσης ἄπήγγειλεν ' ἔφθη Υὰρ θανοῦσα 
ἐκ τοχετοῦ. Δαρεῖος δὲ ἀνεχλαύσατο, φήσας ὅτι οὗ 
µόνον αἰχμάλωτος f, βασίλισσα Υγέγονεν, ἁλλὰ xa 
ταφῆς βασιλικῆς ob τετύχηχε. Καὶ ὁ εὐνοῦχος, 
'AAAà θάῤῥει, ἔφη, ὦ δέσποτα. Οὔτε γὸρ ζῶσά μου 
ἡ δέσποινα καὶ ἡ μητὴρ ἡ ση καὶ τὰ τέκνα 
κακοῦ τινος ἐπειράθησαν , οὔτ  ἁἀποθπνοῦσα 
ταρῆς ἐχείγη πρεπούσης ἡμοίρησεν, dAdà xal 
ποεμίων τετίµηται δἀάκρυσι. Τούτοις 6 Δαρεῖος 
εἰς ὑποψίας ἁτόπους ἐνέπεσε, xal τὸν εὐνοῦχον 
ἰδίᾳ παραλαθὼν, ὄρχοις πρὀκατελάμόδανεν, εἰπεῖν, 
εἴ τις περὶ τὴν γυναῖχα γέγονε τῷ ᾿Αλεξάνδρῳ ἐμ- 


vel Alerandrum accusaris , qui modestiam suam ο πάθεια; Πῶς γὰρ, ἔλεγε, παρ) ἐχθροῦ καὶ νέου 


Persicis. mulieribus magis declaravit, quam Persis 
fortitudinem. ; cujus continentiam. cxterasque vir- 
tutes dum przdicaret, orationem suam jurejurando 
confirmavit. Darius igitur optavit , ut aut Alexan- 
cro gratiam referre posset pro beneficiis in suos 
charissimos collatis. aut ut ne alius , quam ille in 
Cyri solio sederet. 


ἀν δρὺς zoAeplov rur, óc Exc, οὕτωτετίμηται : 
"O δ᾽ εὐνοῦχος τὸν λόγον ἐγχέψας, Εὐφήμει, δὲσ- 
ποτα, ἔφη, καὶ μήτε τὴν yvraixa χαταίσχυνε, 
μὴ δ᾽ ab χατηγύρει 'AA££ayópor, ὃς π.Ιέον ταῖς 
Περσίσι τὸ σῶφρο», ἢ τοῖς Πέρσαις τὸ yevrator 
ἐγόφηνε ' χαὶ ὄρχοις τοὺς λόγους ἐθεθαίου, τερὶ 
τῆς ἐγχρατείας τοῦ. ᾽Αλεξάνδρου xal τῖς ἄλλτς 


ἀρετῆς διτγούµενο:. Καὶ ὁ Δαρεῖος ηῦχετο δυνηθῆναι ἀμείψφασθαι τὸν Ἀλέξανδρον, ὧν εἰς τὰ φίλτατα 
χλλῶν ἐν αδείξατο, f| μὴ ἄλλον εἰς τὸν Κύρου καθέσαι θρόνον, ἢ τὸν ᾿Αλέξανδρον. 


XI. Alexander antem. provinciis intra Euphratem 
jam potitus, contra Darium ibat, decies centena ho- 
minum millia seeum trahentem. Ut in. conspecturo 
venerant exercitus, et noctu barbarorum pyre pla- 
nitiem interjectam collustrabant, eque castris eoram 
magnus tumultus resonabat : Parmenio et quidam ex 
anieis multitudine perterriti, Alexandro suadent, ut 
noctu hostes ínvadat, neque enim posse justa acie 
cum tanto exercitu decertari. Is vero se furari velle 
victoriam negavit. Postridie pugna commissa, ut qui- 
dam ajunt, Arbelis, ut alii, Gausamelis, barbari terga 
dederunt, cosque victores persecuti sunt. Alexan- 
der autem cuam Darium eminus in sublimi curru 
piurimis equitibus splendide armatis circumdatum 
vidisset, fugicntes co compulit: quibus eos etiam 
qui loca sua non deseruerant, perturbavit, mul- 


ΙΑ’. "Ηδη δὲ «hvivth; Εὐφράτον χώραν v2paXa- 
θὼν ὁ ᾿Αλέξανδρος, ἐπὶ Δαρεῖον ἀπῄει, ἑχατὸν µυ- 
ριάδας στρατοῦ ἑἐπαγόμενος. Ὡς δ᾽ ἐν ὄψει ἁλλλ- 
λων ἐγένοντο τὰ στρατεύματα, xal νὺξ ἣν, χαὶ τὸ 
μεταξὺ πεδίον τὰ πυρὰ τῶν βαρθάρων χατέλαμπον, 
xaX θόρυθος ἐκ τοῦ στρστοπέδου προσήχει πολὺς, 
Παρμενίων χαὶ τῶν ἑταίρων τινὲς ἐχπλαγέντες τὸ 
πλῆθος, συνεθούλενυον ᾿Αλεξάνδρῳ νυχτὸς ἐπιθέσθαι 
τοῖς πολεμίοις * pij yàp ἂν δυνηθῆναι χατὰ συστά- 
ὃτν ἀντιστῆναι τοσούὐτῳ στρατεύματι. 'O δὲ, Ωὐ 
χλέπτω τὴν νίχην, εἶπε ' τῇ δ᾽ ἐπιούσῃ τῆς μάχης 
συγχροτηῦὔεἰίσης, ὧς μέν τινές φασιν iv ᾿Αρθήλοις, 
ὡς δ᾽ ἑἕτέροι ἓν 1 αυσαμήλοις, οἱ βάρδαροι ἐνέχλιναν, 
xai ἣν αὐτῶν διωγμός. ᾿Αλέξανδρος δὲ πόὀῤῥωθεν ’ 
τὸν Δαρεῖον ἰδὼν ἑἐφ᾽ ἅρματος ὑψηλοῦ, ἱππόταις 
πλείστοις xal λαμπρῶς ὡὠπλισμένοις περιχυκλούµε- 


Varie lectiones el pola. 


(21) ᾿Εκτὸς Εὐφράτου. Viennensis, Rezg!i et 
Colbert. ἑντὸς habent, ut referatur ad Macedoniz 
pium. et ad Alexandrum. Sequitur non ita multo 


post: την ἐντὸ: Βὐφράτου χώραν παρα)ἀδὼν ὁ 
Αλέξανδρος. Si ἑχτός legitur, ut referatur ad Dariem 
et Persidis situm. 








345 


ANNALIUM LIB. 1Y. 


346 


vov, ἐχεῖ συνώθει τοὺς φεύγοντας, ὥς τα τούτοις A tosque dissipavit. Multis aulem in conspectu Darii 


συνταράξαι τοὺς pivovtag,. xal πολλοὺς σχεδάσαι 
αὐτῶν. Πολλῶν δὲ πεσόντων τοῦ Δαρείου ἐἑνώπιον, 
ὡς οὐχ ἣν ἐξελάσαι τὸ ἅρμα τοῖς πτώµασι συνεχό- 
μενον, τούτου μὲν ἀπέθη Δαρεῖος ' θήλειαν δ ἵπ- 
πον ἀναθεχηχὼ., ἄφυχγεν. "Edu δ ἂν, εἰ μὴ Παρ- 
µενίων τὸν ᾽Αλέξανδρον µετεπέμφατο, ἑπαρῆξοντα 
τῷ χατ᾽ αὐτὸν χέρατι πονουμένῳ. Ἡ μὲν οὖν νίχη 
λαμπρὰ τῷ ᾽Αλεξάνδρῳ προσγἐγονεν. Ἡ δὲ Περσῶν 
βασιλεία ἐντεῦθεν χαθῄρητο, Αλέξανδρος δὲ τῆς 
Ασίας βασιλεὺς ἀνηγόρευτο, χαὶ ἐτι᾽ αὐτῷ ἡ Da6v- 
λωνία πᾶσα ἐγένετο. Σούσων δὲ χρατήσας, τετρα- 
χισμύρια τάλαντα νομίσματος χατὰ τὰ βασίλεια εὕ- 
pnxs, xai ἄλλων χρημάτων ἀμυθήτων πολυτέλεια». 
Κυρτεύσας δὲ χαὶ τῆς Περσίδος, νομίσματος εὗρε 
πληθωης ὅσον iy Σούσηις. Τὸν ἄλλον 6X πλοῦτον ἴστο- 
ροῦὺσιν ἐχχομισθΏναι µυρίοις ὁριχοῖς ζεύγεσι, xal 
πενταχισχελίοις χαµήλοις. Ἐμπρήσας δὲ τὰ βασί- 


)e:z, ταχὺ µετεµελήθη, xal χατασθεσθῆναι ταῦτα 


προσέταξε. Μεγαλόδωρος δὲ τυγχάνων, ἔτι μᾶλλον 
ἑπεδίδου πρὸς τοῦτο, τῶν πραγμάτων αὐξανομένων 
αὐτῷ. ᾿Ορῶν δὲ τοὺς περὶ αὐτὸν τρυφῶντας, xal 
ταῖς διαἶταις πολυτελεῖς, χαθήφατο modo; αὐτῶν, 
θαυμάζειν εἰπὼν, cl μὴ ἔμαθον Ex συγχρίσεως τοῦ 
τῶν Περσῶν βίου πρὸς τὸν σφέτερον, ὅτι δουλιχκώὠτα- 
τον μέν ἔστι τὸ τρυφᾷν, τὸ δὲ πονεῖν ἀρχιχώτατον. 
Λὐτὺς μέντοι οὐκ ἑνεδίδου, xai στρατείαις xal θη- 
ῥαις πονῶν. Οἱ 5 ἑταῖροι αὐτοῦ διὰ πλοῦτον τρυφᾷν 
βουλόμενοι, συνέπεσθαι 66 οἱ ἀναγχαζόμενοι, εἰς τὸ 
β)ασςημεῖν αὐτὸν προῄεσαν. 'O δὲ πρἆως ἔφερε 


περὶ την ἀρχὴν τὰς βλασφηµίας, λέγων, βασιλιχὸν c 


εἶναι τὸ χαχῶς ἀχούειν εὑεργετοῦντα. Yovspoy μέν» 
τοι αὐτὸν αἱ πολλαὶ διαθολαὶ ἐξετράχυναν, καὶ πρὸς 
τοὺς βλασφημοῦντας αὐτὸν χαλεπὸν γενόσθαι xal 
ἁπαραΐτητον παρεσχεύασαν. Kal τοι πρώην xat θα- 
νατιχῶν Ἱχροᾶτο διχῶν, εἰώθει τῷ ἑνὶ τῶν ὥτων 
τὴν χεῖρα ἐπιτιθέναι, ὡς ἄψφανστον αὐτὸ τῷ χατη- 
Yop^opévo τηρῶν, xal τῆς κατηγορίας ἀμέθεκτον.- 
Ἑξε]αύνων δ᾽ ἐπὶ Δαρεῖον, μετὰ τρισχιλίων, ἐφ᾽ 
ἡμέρας πλείους ἐδίωκεν, ὡς ἀπαγορεῦσαι τοὺς πλείο- 
νας, bá τε την χαλεπότητα τῆς 0000 xal τὴν ávu- 
δρίαν. Ὅτε Max:óóveg τινὲς ἐν ἁσχοῖς ὕδωρ κχοµί- 
ζοντες αὐτῷ συνήντησαν, xai πλήσαντες χράνος, 
τροσήνεγχκαν αὐτῷ καχῶς ὑπὸ δίφης διακειµένῳ * ὁ 
δὲ τὸ κράνος λαθὼ», καὶ τοὺς περὶ αὐτὸν πρὸς αὐτὸν 
ἰδὼν ἀποθλέποντας, οὐχ ἔπιεν, ἁλλ ἐπέδωχε τοῖς 
69020:V αὐτὸ, εἰπὼν, ὡς El ἐγὼ πίομαι μόνος, ἆθυ- 
µήσουσιν οὗτοι. Ἐμθαλὼν δὲ ἤδη τοῖς πολεµίοις, 
τὸ μὲν στρατέπ-δον αὐτῶν παρΏλθε, τὸν δὲ Δαρεῖον 
ἑπείγετο καταλήφεσθαι, 'O δ᾽ ἔχειτο ἐν ἁρμαμάξῃ 
τραυμάτων χατάπλεω,, καὶ Ίδη ἐχλείπων. Αἰτήσας 
δὲ ὕδωρ, χαὶ πιὼν, εἶπε πρὸς τὸν δόντα Πολύστρα- 
τον" 1οὔῦτό pot πἐρας δυστυχίας ἁπάσης, ὅτι εὖ 
παθὼν, ἀμείψασθαί σε οὐ δύναμαι. Αλέξανδρος 
ὲέ σοι τὴν χάριν ἀναποδοίη, 'AAeCárópo δ' οἱ 
εοὶ τῆς εἰς μητέρα καὶ γυναἴῖκα xal παϊδας τοὺς 
ἐμοὺς ἐπιειχείας. Kal irl τούτοις ἐξέλιπεν. Ἐπι- 
ovà; δὲ αὐτῷ θανόντι Ἀλέξανδ-ος, τῇ ἑαυτοῦ χλα- 
μύδι τὸν ἐχείνου vexpby περ!έστειλε, καὶ πρὸς την 


cxsis, cum is prx» cadaveribus currum agere non 
posset : eo relicto, et equa cónscensa, fugz? se man- 
dat: in qua captus etiam fuisset , nisi Parmenio 
Alexandrum accersisset, ut suo cornu laboranti 
subveniret. Hac illustri parta victoria, Persarum 
regno everso, Alexander Asi: rex declaratus, om- 
ni Babylonia potitus est. Susis captis, χι, millia 
talentum signat pecunize, et alías infinitas opes 
maximi prelii in regia invenit, Persia quoque sub- 
acia, tantumdem quautum  Susis invenit; aliasque 
praterea divitias exportatas esse 190 wemorant, 
decies mille jugis mulorum, et quinquies tmille ca- 
melis. Regi: incense statim eum posnituit , atque 
ignem exslingui jussit. Porro cum natura magni- 


B 6cus esset, auctis fortunis, etiam ejus auota est libe- 


ralitas. Suos delicate vivere videns, leniter ca- 
stigavil : seque mirari dixit, eos ex comparatione 
sux οἱ Persici vite non dedicisse , deliciis nibil 
esse servilius, labore nihil regalius. Ipse quidem 
de expeditionum et venationum lahboribas nibil re- 
inisit: amici vero, qui propter divitias genio in- 
dulgere cupiebant , eum sequi coacti, maledictis 
non abstinebaut. Qu ille principio :quo ferebat 
animo , regium esse dicens, male audire cum be- 
nefareret : sed tandem frequentibus calumniis 
exasperatus, saevus el inexorabilis exstilit erga 
maledicos. Prius autem cum pro tribunali capitales 
causas cognoscerel , alteri auri manum admovere 
solebat, ut eam reo intactam conservaret, ei ac- 
cusationis expertem. Cum Darium per dies com- 
plures tribus millibus assumptis persequeretur , 
plerique et itinerum difficultatibus et aqua inopia 
defatigati sunt. Tum ei Macedones quidam occurre- 
runt, aquam in utribus ferentes : impletamque 
galeam obtulerunt ex &iti male affeeto. Qua »cce- 
pia, cum se a comitibus asplei videret, non bibit , 
sed iis qui dederant illa reddita, dixil: Si ego solua 
bibero , hi deficient animis. Hostes jam assecutus, 
castris praxteritis , ad Darium capiendum propera- 
vit. ls vero in curru jacebat moribundus, et con- 
fectus volneribus, cumque petita aqua líibisset , 
ad Polystratum dixit, qui eam dederat : Hoc ez- 
tremum estcalamitatlum mearum otnnium, quod tibi de 


p me bene merito gratiam referre now possum. Sed et 


Alexander tibi gratiam referet, et Alexdndro dii im- 
suortules , pro clementia , qua erga matrem urorem« 
que et liberos meos usus est. Hiis dictis, exspiravit ; 
cui Alexander morienti astans, sua ohlamyde ca- 
'daver tectum, et regaliter ornatum , ad matrem 
ejus inisit. Bessuin vero a quo oecisus faerat, dua- 
bus arboribus vi inflexisalligori jussit, quibus laxatis, 
eum utraque vehementi impe(u ad suam' naturam re- 
ditet, homo discerptus est. 191 Cum in Hyrcaniam 
ábiret, et barbari quidam circa pelagus Hircanum, 
quod ei Caspium dieitur,equunsejus Bucephalam ra- 
puissent, aegre tulit, eisque per nantios comminatus 
est, ni equum rodderent, 96014966 oeciserum.. ÁciMi 
et equum reddiderunt , et semetipsos ei dedideruut, 


347 JOANNIS ZONADLE 318 
μητέρα βασι)ικῶς xexospmpévo) ἀπέστειλε. Τὸν δὲ Ώῆσσον, ὃς &xsivov. ἀνεῖλε, διεσφενδόνησε, buat βίᾳ 
χλιθεῖσι δένδροις ποοσαρτηθῆναι χελεύσας αὐτὸν, εἶτα μεθεῖναι τὰ δένδρα, χαὶ οὕτω δ.,ασπασθΏναι τὸν 
ἄνθρωπον, ἑχάστου τῶν δἐνδρων μετὰ σφοδρύτητος εἰς τὴν χατὰ φύσιν ὠρμηχότος ἀνάτασιν. El; "Yp- 
κανίαν 8b ἀπιὼν περὶ τὸ Ὑρχάνιο» πέλαγος, ὃ xa Κάσπιων λέγεται, βαρθάρων τινῶν τὸν ἵππον αὐτοῦ 
πὸὺν Βουχεφάλαν ἀφελομένων , ἑδαρυθύμησε, xol πέἐµψας Ἰπείλησε πάντας ἀποχτενεῖν, εἰ μὴ τὸν ἵπ- 
mov αὐτῷ ἀναπέμψειαν ' οἱ δὲ χαὶ τὸν ἵππον, xai ἑαυτοὺς αὐτῷ ἐνεχείρισαν. 

ΧΙΙ. Ind» in Parthicam est profectus. ubi primun Αα ΙΒ’, Ἐντεῦθεν εἰς τὴν Παρθιχὴν ἀναδεύγνυσιν, 
barbaricam vestem induit, Medica minus super- ἔἕνθα πρῶτον βαρθαριχὶν στολὴν ἐνεδύσατο, xat τῆς 
bam, Persica insolentiorem , quod spectaculum μὲν Μηδιχῆς ἁτὐφοτέραν, τῆς δὲ Περσιχ]ς σοδαρω- 
arrogaus visum est Macedonibus. E captivis tricies µτέραν. Ἐδόχει δὲ τοῖς Μαχεδόσι τὸ θέαμα φορτικχόν. 
mille pueros delectos , et Grecis litteriserudiri, οἱ Ἐπιλεξάμενος δὲ τρισµυρίους παῖδας τῶν αἰχμα- 
ritu Macedonum armari jussit. Roxanz forinose λώτων, ἐχέλευσε γράμματα σφᾶς ᾿Ελληνικὰ ἑχ-ι- 
mulieris amoribus eatenus indulsit, ut eam legi- δάσχεσθαι, xai κατὰ Μαχεδόνας ὀπλίκεσθαι. T? 
tiuio sibi matrimonio jungeret. Ex amicis Hephze- — 'Po$ávn; δὲ ὡραίας ἐρασθεὶς γυναιχὸς, οὐκ ἄλλως 
stionen , qui vestitum ejus laudabat, similemque αὐτῇ προσῆλθεν ἣ χατὰ νόµον. Tov δὲ φίλων αὑτοῦ 
vestem et ipse induerat, Alexandri amantem; Cra- — *bv μὲν ᾿Ἡφαιστίωνα ἐπαινοῦντα τὴν στολὴν ἣν ἐν- 
terum vero, qui a patriis institutis non recedebat , ἐδν, xaY ὁμοίως αὐτῷ μεταμφιασάμενον, Φιλαλέξαν- 
regis amautem appellabat: illoque apud barbaros — $pov ἐχάλει, τὸν Κρατερὸν 6b μὴ παρεξιόντα τὰ πἀ- 
utebatur, per Craterum | Macedonibus et Greeis ἍὭΊτρια, Φιλοθασιλέα  χαὶ τὸ μὲν πρὸς τοὺς βαρθάρους 
respondebat. Philotam Parmenionis fllium, rerum ἐκχέχρητο, διὰ δὲ τοῦ Κρατεροῦ τοῖς Μαχεδόσι καὶ 
gostarum gloriamsibi οἱ patri vindicantem, ctAlexan- — tot; Ἕλλησιν ἐχρημάτιζε. Φιλώταν δὲ τὸν υἱὸν Παρ- 
drum adolescentem appellantem, deprehensis etiam B µενίωνης μεγαλαυχοῦντα, ὡς παρ αὐτοῦ καὶ τοῦ 
insidiis, sustulit. Patrem quoque ejus Parmenionem Ἱπατρὺς αὑτοῦ τῶν χατορθωµάτων γινοµένων, χαὶ 
in Media occidendum curavit. Et amicam Clitum, µειράχιον τὸν ᾽Αλέξανδρον ὀνομάνοντα, εἴτα xal Ezt- 
cum in convivio poemata in duces quosdam recens θουλεύοντα Υνοὺς, ἀνεῖλε. Πέμψας δὲ εἰς Μηιδίαν, 
victos a barbaris faeta canerentur, eaque Alexan- — xal τὺν πατέρα αὐτοῦ (ἐχεῖ γὰρ fv) προσαπέχτεινε. 
der libeuter audiret, prz insolentia et ebrietate Καὶ τὸν Κλεῖτον δὲ τῶν ἑταίρων ἕνα τυγχάνοντα 
refragantem et indignauntem et gloriantem , male- παρὰ πότον, ἁδομένων ποιημάτων εἷς τινας στρατη- 
dictaque ingerentean, primum malo petiit. Sed Ὑγοὺς πεποιηµένων ἔἕναγχυς, Ἱττηθέντας ὑπὸ βαρ- 
eum ne sic quidem impudentiz et audaciàe su; mo- δάρων, xai τοῦ ᾿Αλεξάνδρου ἡδέως αὐτῶν ἀχούον- 
dumille statuens, Euripidisiambum : τος, tpayuovópevoy xal ἀγανακτοῦντα xal µεγαλαν- 
-qo)v:a ὑπὸ αὐθᾳδείας xal µέθης, xal κατ αὐτοῦ βλασφημοῦντα, πρῶτον μὲν μήλῳ ἔδαλεν. Ἔτι δ 
ἀναιδευόμενόν τε καὶ 0ρααυνόµενον, xal τὰ τοῦ Εὐριπίδου ἰαμθεῖα λέγοντα * 


Heu quam perversa. consuetudo Gracie est ! C Ol uorxab" 'EAAd0" ὡς κακῶς vopiteta: ! 


et qui sequuntur, recenseret : bile effervescente — xal τὰ λοιπὰ, ὑπερ,έσας θυμῷ ὁ ᾿Αλλέξανδρος, αἱ- 
hasta trajectum interfecit, iraque mox sopita, ejus pf] διελάσα: ἀπέχτεινεν. Αὐτίχα δὲ τοῦ θυμοῦ παν- 
facinoris poenitens, sibiipsi manus attulisset, nisi θέντος µεταμεληθεὶς, ὥρμησε xal ἑαυτὸν ἀνελεῖν, 
a satellitibus cobibitus fuisset. In thalamum illatus, ἐπεσχέθη μέντοι παρὰ τῶν σωμµατοφυλάχκων, xa: 
eam noctem et secutam in lacrymis egit, jacuítque εἰσηνέχθη πρὺς θάλαμον, ἕνθα τὴν νύχτα καὶ τὴ» 
€esperabundus et tacitus, tantum gravissime su- μετ αὐτὴν ἡμέραν ἓν θρῄνιις διαγαγὼν, ἀπειρηχὼς 
spirans. Neque ullius amici orationem admittebat , ἔχειτο, ἄναυδος, στένων µόνον βαρύτατα. Καὶ τῶν 
donec Aristander augur eum visionis de Clito obla- φίλων εἰσιόντων πρὸς αὑτὸν, οὗ προσ/ετο τοὺς λό- 
tz, οἱ de ominibus quibusdam admonuit, quibus — you; αὐτῶν. ᾿Ἀριστάνδρου δὲ τοῦ µάντεως ὄψεως 
fatalem illius 199. casum fuisse arguebat. Tum αὐτὸν ἀναμνήσαντης, ἣν εἶδε περὶ τοῦ Κλείτου, xal 
demum enim minuere luctum ccep:t. Impressionem τινων σηµείων ἐχείνῳ ενομένων, xal εἱμαρτὸν εἷ- 
in Indiam facturus, cum apparatos currus videret, ναι *b γενόμενον λέγοντος, ἤρξατο ἑνδιδόναι. Μέλ- 
primum suis, deinde amicorum injecto igne, pos- ἍἎων δὲ εἰς την Ἱνδικὴν ἐμόθάλλειν , συνεσχευασµέ- 
tremo etiam Macedonum , comburi jussit. Id fa- D voy τῶν ἁμαξῶν, πρώταις μὲν ταῖς οἰχείαις ivixs 
ctum paucis molestum fuit. Reliqui vero, cum — müp, εἶτα xal ταῖς τῶν φίλων, xal μετὰ ταῦτα xal 
clamore, et quasi afflatu quodam numinis concitati τὰς τῶν Μακεδόνων καταπρῆσαι ἐχέλευσε. Τοῦτο δὲ 
essent, profectionem aggressi, Alexandrum alaeri- — ysyovb;, ὀλίγους μὲν ἐλύπησεν * οἱ δὲ λοιποὶ Bof] xoi 
talis ad capessendam militiam impleverunt. Cum ἐνθουσιασμῷ πρὸς *5 ἔργον ὠρμίχασι, xal τὸν 
vero jam et formidabilis esset, ac delinquentibus Ἅ᾿Αλέξανδρον προθυµίας πρὸς τὴν στρατείαν Evinin- 
inexorabilis, in multa pericula in praliis incidit, σαν. δη δὲ xal φοθερὸς ἦν, καὶ &napaltr tog xo- 
et insignia vulnera accepit. Maxima tamen exerci- λαστῆς τῶν πλημμελούντων. Πολλοὶ μὲν οὖν χατὰ 
tui pernicies e penuria commeatus et aeris intem- τὰς µάχας αὐτῷ συνέπεσον χίνδυνοι, xat νεανιχοῖς 
perie provenit. Sed ipse ea erat audacia , ut nihil ἀπήντησε τραύμασι, Τὴν δὲ πλείστην φθορὰν τῆς 
viris fortibus obsistere posse , nihil ignavis tutum στρατιᾶς ἁπορίαι τῶν ἀναγχαίων xat δνσχρασίαι 


349 


ANNALIUM LIB. IV. 


J90 


Sou περιέχοντος ἀπειργάσαντο. Αὐτὸς δὲ διὰ τόλµαν A esse arbitrarelur. Petram quamdam praruptam 


οὐδὲν ᾧετο τοῖς θαρσαλέοις ἀνάλωτον, οὐδέ τι ὀχυρὸν 
τοῖς ἀτόλμοις. Πέτρᾳ 56 τινι ἁποτόμῳ προσδαλὼν 
σὺν τοῖς νεωτέροις τῶν Μαχεδόιων, Αλέξανδρόν 
φινα ἓν τούτοις χαλούμενον προσαγορεύσας, 'A.A4d 
Col γε. εἶπε, xal διὰ τὴν κ.ῆσω ἀγδραγαθεῖ 
προσήκει. Ποταμὸν δὲ βαθὺν τῶν Μακεδόνων περᾷν 
ὀχνούντων, TÍ γὰρ, εἶπεν, ὁ κάκιστος ἑγὼ reiv 
οὖκ ἅμαθον; Ὡς δὲ παρῆσαν πρέσβεις πρὸς αὐτὸν 
ἀπὸ τῶν πολιορχουµένων πόλεων, ὁ πρεσθύτατος 
αὐτῶν, ΄Αχουφις τοῦὔνομα, ρώτησε, τί ἂν ποιοῦγ- 
τες gíAot αὐτοῦ «Ἰυγίζοιντο; ᾿Ὁ δὲ ᾿Αλέξανδρος, 
Σἰσὲ μὲν, εἶπεν, αἱρήσονται ἄρχοντα, ἐμοὶ δὲ πάμ- 
ψουσιν ἄνδρας ἑκατὺν τοὺς ἀρίστους. Γελάσας οὖν 


cum junioribus Macedonum aggressus, queindam 
inter eos nomine Alexandrum cohortatus : At te, 
inquit, vel propter nomen, strenuum este decet. Ma- 
cedonibus profundum quemdam fluvium transire 
dubitantibus : Cur, inquit, ego omnium mortalium 
ignavissimus natare non didici ? Cum legati urbium 
quas obsidebat, ad eum venissent, eorumque ratu 
maximus Acuphis rogaret, quibus ratioxibus cjua 
amicitiam sibi conciliarent ? Alexander respondit : 
Si te principem crearint, et mihi viros prastantissi- 
mos centum miserint. Ad haec ridens Acuphis : At- 
qui , inquit, rez melius imperabo, si tibi non. opti- 
9OS, $ed pessimos misero. 


πρὸς ταῦτα ὁ "Ακουφις, 'AJAà βάΊτιον, εἶπεν, ἄρξω, ὦ βασιλεῦ, εἰ τοὺς κακἰστους σοι, καὶ μὴ 


τοὺς dplotove creo. 


I". Ὁ μέντοι Ταξίλης μοίρας ἄρχων τῆς Ἠδι B. XIll. Toxiles, qui Indi parti omnis generis 


xnc Παμφόρου τε xai εὐδαίμονο»ς, ox ἀποδεούσης 
Αἰγύπτου, σοῬὸς δὲ ὢν &ávho, πέµφας ἡσπάσατο τὸν 
ΑἈλέξανδρον, xai, Τί δεῖ πολέμων ἡμῖν. for, el 
μήτε ὕδωρ ἀφαρησόμενος ὑμῶν» ἀφίξαι, μήτε 
τροφὴν ἀναγκαίαν; τοῖς δ' ἅλλοις εἰ μὲν xpsic- 
te» ὦ, ἔτοιμός εἰμι eo ποιεῖν' sl δὲ ἤττων, οὐ 
φεύγω χάρι ἔχειν εὖ παθών». 'Ἠσθεὶς οὖν ἐπὶ τού- 
τοις ὁ Αλέξανδρος, Ἐγὼ, φησὶν, ἁγωγιοῦμαι πρὸς 
. cà, καὶ διαμαχοῦμαι ταῖς χάρισι», ὥς µου χρη- 
στὸς ὢν μὴ περιγένῃ. Λαθὼν δὲ δῶρα πολλὰ, xoi 
πλείονα παρασ(ὼν, τέλος χίλια τάλαντα νομίσματος 
αὑτῳ ἑδωρήσατο,. Σπεισάμενος δὲ τινι πόλει τῶν 
Ἰνδικῶν, ἀπιόντας ἐχεῖθεν τοὺς ἓν αὐτῇ µισθο- 
φοροῦντας. τῶν µμαχιµωτάτων Ἰνδῶν, 
γεν ἅπαντας, ὃ τοῖς αὐτοῦ πολεμιχοῖς ἔργοις 
οἵά τι, xnl, πρόσεστιν. Elsa. πρὸς Πῶρον ἐμαχέσα- 
του xal τοῦτον χώρας Ἰνδιχῆς βασιλεύοντα, τὸ µέγε- 
θος το» σώματος ἔχοντα εἰς τἐσσαρας πῄήγεις àva- 
τρέχον χα. σπιθαµήν. Τοῦτον νιχήσας xai ζῶντα λα- 
δὼν ὁ ᾿Αλέξανδρο:, ρώτησε, πῶς ἂν αὑτῷ ypf- 
σαετ» * ὁ δὲ, Βασιλικῶς, ἀπεχρίνατο. Πυνθανομένου 
à τοῦ Αλεξάνδρου, s! τι xal ἕτερον λέγει, ὁ Πῶ- 


pos, Πάντα, ἔφη, cQ βασιΛικῶς ἔγεσειν. ᾽Αφῆκεν — 


οὖν αὐτὸν, xat ἄρχειν δέδωκε, αατράπην ὀνομαζόμε- 
vov, οὐ µόνον ὧν Ίρχε πρώην, ἀλλὰ καὶ ἄλλων πολ- 
Atv. Ἐν ταύτῃ τῇ µάχῃ xai ὁ Βουχεφάλας τρωθεὶς, 
μετὰ καιρὺν ἐτελεύτησεν, Ίδη ὑπέργηρως γεγονώς, 
Ὁ δὲ Αλέξανδρος ἤλγησεν, ὥς τινα φίλον ἀποδτ- 
λών. Οἱ μέντοι Μακεδόνες àv τῇ πρὸς Πῶρον μάχη 
πεπονηχότες, οὐκ ἐπείθοντο ᾿Αλεξάνδρῳ, χαὶ τν 
Γάγγην ποταμὸν περάσαι βιαζοµένῳ, εὗὖρος μὲν 
ἔχοντα σττδίους ἑξήχοντα πρὸς δυσὶ (22), βάθος δὲ 
ὁργν.ἃς ἑχατόν. 'O δὲ δυσθυµήσας ἁπρόϊῖτος (25) ἓν 
τῇ σχηνῆ ἔμενεν, ἧττη: λογιζόμενος συγχατάθεσιν 
τὸ τὸν Γάγγην μὴ παρελθεῖν. Τῶν δὲ φίλων παρα- 
χαλούντων, xai τῶν στρατευτῶν ἀντιθολούντων μετὰ 
πλανθμοῦ, ἑνδέδωχέ τε xal ἀνεζεύγννε. Πολλὰ δὲ 


fructuum feraci ac bea::e , qu:eque AEgypto nihil 
cederet, impersbat, vir sapiens, missis legatis 
Alexandro salutato : Quid, inquit, bello nobis opus 
est, si huc venisti, ut nobis neque aquam, neque 
victum necessarium eriperes ? ceteris autem. rebus , 
si plus possum , paratus sum ad benefaciendum. Si 
minus. son recuso pro acceptis beneficiis habere gra- 
tiam. His Alexander delectatus : Ego, inquit , cer- 
tabo lecum beneficiis , et ne tua benignitate vincar 
elaborabo. kcceptisque multis muneribus, pluribus 
datis, denique mille talenta ei donavit, Pace cum 
urbe quadam Indica facta , milites qui przsidii 


. «ausa conducti fuerant e bellicosissimis Indis, 
ἀπέχτει- 6 193 ex ea discedentes , untversos occidit : quod 


bellicis ejus operibus ignominis veluti maculam 
quamdam impressit. Deinde cum Poro et iso In- 
die rege pugnavit , qui staturz erat quatuor cubi- 
torum et spithiamz. Quem eum victum captamque 
rogasset, quomodo 1raciandus esset : Regaliter, in- 
quit. Percontante Alexandro, nunquid aliud vel!et, 
respondit , in regali tractatione inesse omnia, Eu: 
igitur dimissum , satrapen appellavit non earum 
duntaxat provinciarum quibus prius imperarat, sed 
et aliarum multarum. In ca pugna Bucephalas 
etiam vulneratus, paulo post, jam admoduni senex, 
obiit : cujus obitum Alexander non secus doluit , 
ac si amicum amisisset. Cum Macedones pugna cum 
Poro commissa fatigati, Alexandro Gangem etiam, 
cujus latitudo versus occasum stadiorum Lxit, pro- 
funditas c orgyarum erat, vi transituro, non pare- 
rent : animo :eger , in tabernaculo desidens , uon 
prodiit in publicum, perinde esse judicans, si Gan- 
gem 'non transisset , ac si victum se confiteretur. 
Sed amicis obtestantibus et militibus cum ploratu 
supplicantibus, tandem cessit, exercituque redu- 
cto , multa navigia οἱ rates fabricavit. quibus flu- 
mina trajiceret, exterius quoque mare inspecturus, 


Varie léctiones et note. 


(233) ᾿Εξήχοντα xpéc δυσἰν. Cod. ms. λ’ πρὸς 
δυσἰ. Arrianus in lib. Rer. indicar. scribit patere 
Gangem, qua maxime angustus est, ad centum sta- 
dia. 


(293) 'Aapólcoc. la mes. codd. Reg. et Colb. 
Viennensis ἀπρόσιτος. Sed priorem lectionem sect 
tus est ut meliorem interpres. 


351 


JOANNIS 20348 3:2 


e! prelernuizaudo urbes subegit. Cum autem ad A πορθμεῖα καὶ σχεδίας πηξάµενος, ἑχομίξετο διὰ τῶν 


Mallos pervenisset, Indorum pugnacissimos, parum 
ab interitu abfuit. Naji cum primus per scalas mu- 
run conscendisset, iisque comminutis ab hostibus 
peteretur, impetu in medios liostes desiliit, et casu 
rectus stetit, ac barbari primum dispersi sunt: sed 
eum solum csse cum duobus duniaxat armigeris 
conspicati, ad defensionem conversi,  cowinus 
eum feriebant. Quidam vero longius absistens, sa- 
giutam ex arcu einissam in ossibus cirea mammam 
defixiL: qux plaga sic eum. perculit, ut cederet 
atque inclinaretur, is vero qui eum icerat, strieto 
gladio accurreret. Sed Peucestas.et Lemnzus re- 
gem defendentes, ambo sunt vulnerati, alter ctim 
mortuus. Alexander autem , propugnante adhuc 
Peucesta , barbarum a quo vulneratus erat, occi- 
dit : muliüisque vulneribus acceptis, 1θά, cum in 
collo etiam tragula ictus esset, ad murum inclinatus, 
barbaros intuetur. [Interim a Macedonibus congloba- 
tis raptus, sensuque destitutus exportatur. Cumau- 
tem acies sagit» ossi inlaereret, in extrahendo telo 
acerrimis doloribus affectus , in animi deliquia in- 
cidit, ut de vita ejus actum putaretur. Tamen peri- 
culo evitato, cum longiore teinporc enraretur, Ma- 
cedonibus ejus videndi desiderio Lumultuantibus , 
in medium processit. 


ποταμῶν, θέλων τὴν ἔξω θάλασσαν Enibstv- xal πα- 
ραπλέων ἀπέδαινε, xal πόλεις ἐχειροῦτο. Ἐν δὲ 
Μαλλοῖς γεγονὼ:, µαχεμωτάτοις οὔσιν Ἰνδῶν, pt- 
κροῦ ἐχινδύνευσε. Πρῶτος yàp διὰ χλίµαχος ἐπὶ «b 
τεῖχος ἀναθὰς, τῆς χλίµανχος συντριθείσης, καὶ τῶν 
πολεμίων ἐπιτιθεμένων xat βαλλόντων αὐτὸν, συ- 
στρέψας ἑαυτὸν εἰς μέσους ἄνωθεν ἀφΏχε τοὺς ἕναν- 
τίους ' xal χατὰ τύχην ὀρθὸς ἕστη, xal τὸ μὲν πρῶ- 
τον οἱ βάρθαροι ἑσχεδάσθησαν. Ἰδόντες δὲ αὐτὸν xal 
δύω μόνους ὑπασπιστὰς, ἐπαναστραφἑντες ἡμύνοντος 
xai ἀγχεμάχοις ὅπλοις ἑτίτρωσκον. EI; δ' ἀποστὰς 
βέλει Ex τόξου βαλὼν αὗτὸν , τοῖς περὶ τὸν μαζὸν 
ὀστέοις τὸ βέλος ἐνέπειρ:, xal οὕτως αὐτοῦ χαθίχετο 
ἡ πληγὴ, ὡς ἑνδοῦναί τε χαὶ χαμφθῆναι ' ὅθεν ὁ βα- 
λὼν αὐτὸν, μετὰ ξίφους ἑπέδραμε. Πευχέστας δὲ 
xat Λημναῖος ὑπεραπίσαντος, xal ἄμφω ἐτρώθτ- 
σαν, xai ὁ μὲν τέθνηχε - Πευχέστας δὲ ἔτι Ἀμύνετο, 
τὸν δὲ τρώπαντα αὐτὺν βάρθαρον ἀνεῖλεν ᾿Αλέξαν- 
δρος. Πολλαχοῦ δὲ τρωθεὶς, εἶτα.χαὶ κατὰ τοῦ τέ- 
νοντος ὑπέρι βληθεὶς, τῷ τεῖχει προσερεισθεὶς πρὰς 
τοὺς βαρθάρους ἀπέθλεπεν. Ἐν τοσούτῳ 5 άθροι- 
σθέντων τῶν Μακεδόνων, ἁρπασθεὶς εἰς τὴν σχηνἡν 


ἀναισθητῶν ἐχομίζετο. "Evi Ok τῶν ὁστέων τῆς àxi- 
oo ἐμπαγείσης, τοῦ olavou ἑλχομένον, ὀδύναι ὃδρ.- 
μεῖαι xaX λειποθυµίαι ἐγίνοντο, ὡς καὶ θανεῖν ἐκεῖ- 
vov ἑλπίζεσθαι (24). Ὅμως μέντοι τὸν κίνδυνον διαδρὰς, 


xaX χρόνον πλείω θεραπευόµενος, εἰς 06- 


ρυθον τοὺς Μακεδόνας ἐνέδαλε, π,θ.ῦντας ἰδεῖν αὐτὸν, xal προσῇλθεν, 


XIV. Confirmata valetudine ulterius pergendo, C 


multas provincias et urbes subegit. Cumque quos- 
dam Gymnosophistas' cepisset, eisque multas dltfi- 
ciles quastiones proposuisset, muneribus datis, ho- 
mines dimisi!. Taxiles vero, uni inter illos celebri 
£slano persuasit, ut Alexandrum conveniret. Is 
corium aridum projecit, et ejus extrema per vices 
taleavit : quod dum fleret, alixe partes attolleban- 
iur. Cum autem medium coleasset ac. compressis- 
οἱ, totum corium quietum mansit et imaobile. 
Quo exeinplo monebat Alexandrum ο in regni 
extremitatibus se contineret, sed media occuparet, 
ut et circumjacentia loca in officio continerentur. 
Septem mensibus per flumina in mare devectus, 
fertur navibus Oceanum ingressus, indeque re- 
versus, navibus dextram Indice regionis oram le- 
gere jussis, ipse pedestri itinere proficiscens, in 
extremau inopiam incidisse : tantamque umultitudi- 
nem amisisse, ul non quarta exercitus pars, ob 
morbos, malum victum, xstum el famem, ex Indio 
reverteretur. Inopem enim provinciam pertrans- 
ibat, quz paucas oves habebat, marinis piscibus 
Ali solitas, insuavi οἱ fostenti carne. Calterum ea 
diebus Lx superata, cum Gedrosiam copiosam re- 
gienem attigisset, οἱ exercitum et semelipsum ,co- 
messationibus refecit. Deinde ad more descendit, 
οἱ improbos duces -multavit. Nam superior 
expeditio, et ad Mallos acceptum vulnus, et mul- 


189. Αναῤῥωσθεὶς δὲ αὖθες παρεχομίζενο, χώραν 
46 πολλὴν xal πόλεις γειρούµενος. Τῶν δὲ γυμνοσο- 
φιστῶν τινας συλλαθὼν, καὶ ἐἑρωτήῆσεις αὑτοῖς àx6- 
ρους προθέµενος, ἑδωρήσατο, xal ἀφῆκεν. "Eva δὲ 
τῶν bv δόξῃ παρ) αὐτοῖς ὄντων, Κάλανον χεχληµένον, 
ἔπεισεν ὁ Ταξίλης πρὸς ᾿Αλέξανδρον ἀφικέσθαι. Οὗ- 
τος βύρσαν ξηρὰν ἐνώπιον τοῦ βασιλέως χαταθαλὼν, 
πδριῄει τὰ ἄκρα ταύτης πατῶν  ἡ δὲ bv µέρει τῶν 
ἄχρων πιεξοµένη τῇ .συµπατήσει, τοῖς ἄλλοις Ίρετο 
µέρεσιν. Εἶτα μέσον αὐτὴν πατήδαντος xol συσχόν- 
τος, ἡ ὅλη βύρσα ἠτρέμει xax ἀχένητος fiv. Πκρήνει 


δὲ διὰ τοῦ ὑποδέίγματυς, τὸν Ἀλέξανδρον uh τοῖς 


ἄχροις τῆς ἀρχῆς ἐμφιλοχωρεῖν. τὰ µέσα δὲ χατέ- 
χειν, ἵν οὕτω καὶ τὰ πέριᾷ ἠρέμα 3. Ἑπτὰ δὲ μιησὶ 
διὰ τῶν ποταμῶν εἰς τὴν θάλασσαν ὑπαχθεὶς, λέγε- 
ται ταῖς ναυσὶν εἰς τὸν Ὠχεανὸν ἐμθαλεῖν. Elea. ἄνα- 
στρέφων, τὰς μὲν ναῦς παραπλεῖν ἐν δεξιᾷ τὴν 
Ἰνδιχὴν ἐχούσας, ἀχέλευσεν. Αὐτὸς δὲ mec] παρευ- 


όµενος, εἰς ἑσχάτην ἁπορίαν κατήντηῃσε, xot πλῃηθος 


τοσοῦτον ἁπώλεσεν, ὥστε τῆς στρατιᾶς μηδὲ τὸ τὲ- 
φαρτον Ex τῆς Ἰνδικῆς ἀναχομισθῆναι διὰ νόσους 
xai πονηρὰς διαίτας, χαὶ καύµατα xal λιµόν. ΄Απο- 
pov γὰρ Ode χώραν, ὀλίγα πρόδατα ἔχουσαν, xol 
ταῦτα θαλαττίοις ἰχθύσι τρεφόμενα, χαὶ a3pxa µο- 
χθηρὰν ἔχοντα καὶ δυσώδη. Ἑν ἑξήκόντα ὃ ἡμέραις 
διελθὼν τὴν χώραν ἐχείνην, καὶ τῆς Γεδρωδίας ἁψνά- 
μενος, ἐν ἀφθόνοις ἐγένετο, χαὶ τὴν τε δύναμιν ἁνε- 
κτᾶτο, καὶ αὐτὸς ἐγώμανε. Καταθαΐνων 0 ἐπὶ θά: 


Varie leetiones et noto». 


(24) Ελπίζεσθαι. Vide Gloss. med. Grocit. in hac voce. 





3253 


ANNALIUM LIB. iV. 


38. 


^a3sav, ἐχύλασα τοὺς πονηροὺς .ὤν στρατηγῶν. 'H A titudinis inter.tis, elliciebant ut Alexander $upet- 


Υὰρ ἄνω στρατεία, καὶ τὺ περὶ Μαλλοὺυς τραῦμα, 
xal ἡ του πλήθους φθορὰ, ἀπιστεῖν τῇ σωτηρία «5- 
τοῦ παρε σχξύασξ, χαὶ τοὺς στρατηγοὺς xal σατρά- 
πας ti; Όθριν xai ἁδικίαν Πρέθισεν' οἱ δὲ πρὸς 
ἀποστασίαν τοὺς ὑποφόρους ἐχίνησαν. ᾿Αθουλίτου 
ὃξ τῶν σατραπευόντων Ev); µή τι τῶν ζωαρ 
xijv ἑτοιμάσσντος, νοµίσµατα 68 προσαγαγόντος 
αὐτῷ τρισχίλια τάλαντα, παραθεῖναι ταῦτα τοῖς ἵτ- 
ποις ἐχέλευσε. M ἑσθιόντων δὲ, Τί ὄφε.ος, ἔφη, 
τούτων ἡμῖν; Ἐν δὲ Πέρσχις γενόμενος, καὶ τὸν 
Κυρου τάφον ὁρωρυγμένον ἰδὼν, ἀπέκτεινε τὸν ὁρύ- 
£avza Πελλαῖον ὄντα. xal οὐδὲ τῶν ἀσήμων. Εἶχε 
δὲ ^ Κύρου τάφος ἐπιγεγραμμένα «avs: "Q ἅν- 
θρωπε, ὅστις el, xal πόθε» ἤχεις, ὅτι γὰρ ἦξεις 


οἶδα, éyà Κῦρός εἰμι, ὁ Πέρσαις κτησάµεγος τὴν B 
ἀρχήν. MÀ) οὖν τῆς ὀΛίγης poc ταύτης τῆς γῆς. 


φον ήσῃς, ἢ τοὐμὸν σῶμα περιχα.ὶ)ύατει. Ταῦτα 
ὃ ἀναγνωσθέντα τὸν ᾿Αλέξανδρον περιπαθῆ πετοιή- 
χασιε, λογισάμενον τὸ τῶν πραγμάτων ἀστάθμητον. 
Τὴν δὲ θυγατέρα Δαρείου τὴν Στάτεικαν ἑἀυτῷ µνη- 
στευσάµενος, xal τοὺς γάμους τελῶν, ἑχάστῳ τῶν 
ἑδτιωμένων ἐννακισχιλίων ὄντων φιάλην χρυσῆν 
ἐδωρήσατο, καὶ τἆλλα τε ἐἑλαμπρύνατο, xal τὰ χρέα 
ὑπὲρ τῶν ὀφειλόντων χατέθαλεν, ὁλίγῳ δέοντα µυ- 
ρίων ταλάντων. "Ote καὶ ᾽Αντιγένης τῶν Ἰγεμόνων 
εες ὀφείλειν πλασάµενας, xal τινα παραχαγὼν Ψευ- 
δῶς δανειστὴν, xat λαθὼν τὸ ἀργύριον, ἐφωράθη. 
Ὀργισθεὶς οὖν ὁ βασιλεὺς, ἀπήλασεν αὐτὸν τῆς ab- 


λης, xal τὴν ἡγεμονίαν ἀφείλετο. Tou δὲ ὑπὸ λύπης (c 


ἑαυτὸν ὑποπτευομένου διαχειρίσασθαι, δείσας ὁ 
᾽Αλέξανδρος, χαὶ τὴν ὀργὴν ἀνῆχεν αὐτῷ, xal ἀφῆχε 
τα χρήµατα. Tov δὲ παίδων τῶν τρισµυρίων, οὓς 
ξιδάσχεσθαι ἐχέλευσε, xal γενναίων ἀποθάντων καὶ 
εὐτερεπῶν, xal οὐχ ἀφυῶν ταῖς ἀσχήσεσιν, ὁ μὲν 
Αλέξανδρο, Ἡδετο, οἱ δὲ Μακεδόνες ἑδάκνοντο. Ka- 
ταπέµποντος δὲ τοὺς ἀσθενεῖς xai πεπηρωµένους ὡς 
εἰς θάλασσαν, ὕθριν ἡγεῖσθαι τοῦτ΄ ἔλεγον xal προ- 
ππηλακχισμὸν, xal πάντας ἐχέλευο» ἀφιένα:, xal τοῖς 
véot; ἀρχεῖσθαι πυῤῥιχιαταϊς. Ὀργισθεὶς δ' ἐπὶ 
τούτοις ᾿Αλέξανδρος, τοῖς Πέρσαις τὰς φυλαχὰς 
παραδέδωκς. Ταπεινωθέντας δ᾽ αὖθις τοὺς Μακεδόνας 
προσήχατο, xal ἀπέλνσε τοὺς ἀχρήστους, δωρησά- 
µενος μεγαλοπρεπῶς * xaX τῷ ᾽Αντιπάτρῳ ἐπέστειλε 


$ies esse non crederetur. Unde ducibus et sairapis 
insolentioribus faetis et injustis, papuli vectigales 
ad defectionem  spectaverunt. €um ex satrapis 
quiam Abulitus nullum cemmeatum 198 parae- 
sel, sed ler mille talenta attulisset, ea equis pre- 
poni jussi; qui eum. non ederent : (ue, inquit, 
nobis esl istorum | utilitas? In Persiam profectes, 
dum Cyri sepulcrum effossum vidisset, effossorem, 
quamvis non obscurum hominem Pelleum, occidit, 
Erant autem licec inscripta sepulero Cyri : O hamo 
quisquis es, et. uudecunque venis (nam te ventarum 
csse scio), ego Cyrus sum, qui Persis imperium | pe- 
peri. Ne igiiur exignam hauc terram. mihi invideas, 
que meum corpus contegit. Que lecta Alexandrum 
moverunt, rerum humanarum inconstantiam repu 

tantem. Darii filia. Siatira uxore ducta, nuptias 
celebrans, singulis convivis, qui novies mille fue- 
runt, phialatn auream donavit. Et eum. ceteris in 
rebus splendide 96 gessit, lum zs alienum pro de- 
bitoribus dissolvit, cujus sume» circiter x mille 
ιδού] fait. Tum Autigenes quidam ex ducibus, - 
creditore subornato, et ob zris alieni vimulationem 
accepla pecunia, a rege per iracundiam et duca.u 
privatus est, οἱ aula ex ctus. Qui cum ex maestitia 
sibi manus illaturus csse pularetlur, id veritus 
Alexander, ira posila, pecuniam οἱ reliquit. Cum 
aulem pueri Lriqies mille, quos doceri jusserat, iu 
viros fortes el decoros, εἰ in exercitationibus nen 
sinistrós evasissent, iisul Alexander delectabatur, 
ita Macedones mordebantur. Cumque infirmos et 
mulilatos ad mare milterel : contumeliam et in- 
sectationem id faetum iuterpretabautur, petebant- 
que ut se omnes dinitterel, novis istis saltatoribus 
contentus, Ob id iratus. Alexander, Persis custo- 


dias mandavit : sed Macedonibus culpam depre- 
cantibus in gratiam receptis, inutiles magnifice do- 
natos dimisit, atque Antipstro scripsit ut eis in 
certaminibus et theatris principem locum, et οὐ- 
ronas gestandi potestatem daret. Ut Ecbatana ve- 


«. erat, llephastion febricitare capit, auctoque in- 


temperantia morbo decessit. Eum casum Alexane 
der, non ut ratio postulat, tulit: sed medicum in 
crucem egit, equos et mulos tonderi jussit, et pin» 


παρα τοὺς ἀγῶνάς τε xal τὰ θέατρα προεδρεύειν D nacula dempsit civitatibus, eL musicam atque tiblas 


αὐτ.ὺς, καὶ ἑστεφανωμέν»υς καθέζεσθάι. "Es 'Ex6a- 
τἆνοις δὰ γενοµένου αὐτοῦ, ὁ ᾿Ηφαιστίων ἐπύρεττε, 
καὶ ἐξ ἀχολάστου ὃ-αίτης τῆς νόσου χρατυνθείσης, 
ἐξέλιπεν * οὐκ Ώνεγχεν οὖν λογισμῷ τὸ πάθος ᾽Αλὲ- 
ξανδρος, ἀλλὰ τὸν μὲν ἱατρὸν ἀνεσταύρωσεν, ἵππους 
δὲ χεῖραι καὶ ἡμιόνους προσέταξε, xal τὰς ἑπάλξεις 
Ξεριξῖαε τῶν πόλεων, xai μουσιχῆν xal αὐλοὺς ἐν 
τῷ στρατοπέδῳ πολὺν χρόνον κατέπαυσεν. ᾽Απιόντος 
ὃξ εἰς Βαδυλῶν.;, Νέαρχος ἐπανῖλθεν, εἰσπλἐύσας 
αὖθις εἰς τὸν ΕΡὐφράτην ix τῆς μεγάλης θαλάσσης, 
Σέγων, Χαλδαίους αὐτῷ συγγενέἑσθαι, βουλεύοντας 
ἀπέχεσθαι τῆς Βαθυλῶνος ᾿Αλέξανδρον,. 'O δὲ µη 
προσγὼν τῷ λόγῳ ἀπῄει, Καὶ πρὸ, τοῖς τείχεσι ve- 
φὈμένον, χόρακες ἀλλήλοις μαχόμενοι ἐνώπιων αὐτοῦ 


longo tempore in castris inhibuit. Babylonem pio- 
liciscenti Nearchus 196 occurrit, navigiis e ma- 
gno mari in Euphratem revectus: qui nunliabat, 
se congressum «sse «um Chaldiris, qui Alexandro 
vitandam esse Babylonem censerent, Verum ille 
neglecta ea adionilione, pergebat. Cum autem 
manibus propinquasset, corvi inter se dunicantes, 
coram co conciderunt. Nuntiatum ei porro est, 
Apollodorum prztorem Babylonis, pro eo rem di- 
vinam fecisse. Quod cum Pythagoras aruspex, qui 
id sacrum fecerat, non negaret, et de modo sacri- 
ficii rogatus, jecur sine capite fuisse dixisset : 
Pape, iuquit, ut grave istud prodigium est ! aruspi- 
cemque indemnmem dimisit. Πίος alia. prodia.a 


356 JOANNIS Ζ0ΝΑΒΕ 3960 
etiam illud fuit: cum vestes dcposuisset ut unge- A ἔκεσον. Ἠγγέλη 6 αὐτῷ, ὡς Απολλόδωρος 6 axpz- 
retur, et pila luderet, adolescentes, collusores ejus, τηγὸς Βαθυλῶνης, εἴη περ) αὐτοῦ θύσας ' τοῦ δὲ θύ- 
et ipsi vestes exuturi, vident quemdam in regio — cavtoc µάντεως, 0; Πυθαγόρας ὠνόμαστο, μὴ &pvn- 
solio tacite sedentem, regia veste indutum, et dia- σαµένου, ἑρώτησε τὸν τρόπον τοῦ θύματος. Τοῦ δὲ 
deinate ornatum. Qui cum rogarelur quis esset  «Φφῄσαντος, ἄλοδον εἶναι τὸ παρ, Παπαὶ, εἶπεν, 
diu nulla voce edita, vix tandem respondit, se Dio- — Jcyvpór τὸ σηµεῖον. Καὶ τὸν µάντιν ἀθῶον ἀφΏχεα. 
nysium vocari, genere Messenium, οἱ capiivum Σηµεῖα $' αὐτῷ xai ἄλλα Yeyóvaat, xol τοῦτο δέ" 
adductum esse propter objecta crimina: sed Sera- ἁποδυσαμένου γὰρ πρὸς ἄλειμμα xa ayzatpav αὖ- 
pidem sibi vineula solvisse, et liuc perductum jus- τοῦ, οἱ νεανίσχοι οἱ σραιρίζωντες ἑχδύεσθαι piXAov- 
sisse, veste et diademate sumptis, tacite sedere. — «e;, ὁρῶσί τινα kv τῷ τοῦ βασιλέως θρόνῳ xaO us" 
Eo homine Alexander de vatum consilio e medio νον σιωπῇ, ἑνδεδυμένον τὸν ατολην την βασίλειον» 
sublato, eger animo, sollicitus et perturbatus, — xa: cy διάδηµα mepixeluevov. "Oc. ἀναχρινόρενος, 
nihil non in omen vertebat. Lotus ad Mediam ὅστις εἴη, ἐπὶ πολὺ plv ἄφωνος ἣν, uu δὲ τοτε 
comessatum abiit, ibique nocte in poculis acta, Διονύσιος ἔφη καλεῖσθαι, τὸ δὲ γένος εἴνα. Μεσσί- 
postridie fcbricitare cepit. Cumque vehementer νιος, δέσµιος δ) ἀχθῆναι διὰ καττγορίαν, λῦσαι δὲ οἱ 
sitiret, hausto vino phbreneticus decessit. Quidam B τὸν Σάραπιν τὰ δεσµἀ * καὶ ἀγαγόντα δεῦρο, «ελεῦ» 
igitur hoc modo eum obiisse tradunt. Alii narrant, — gat τὴν στολὴν xai τὸ διάδημα περ.θέσθαι, καὶ χαθ: 
cum dies plures febricitasset, lavisse, itaque aucto Ἅἐέζεσθαι σιωπῇ. Tov μὲν οὖν ἄνθρωπον ὁ ᾽Αλέξαν- 
morbo mutui jacuisse. Maccdones vero, tanquatu δρος, ὡς οἱ μάντεις ὑπετίθουν, t'oàwstv* αὑτὸς δὲ 
eo mortuo perturbatos vociferatos esse contra duces, Ἅἠθύμει, xal περιδεἠς καὶ ταραχώδτς Υενόµενος. οὗ- 
donec apertis foribus Alezaudrum in lectojiacentem δὲν Ἶν 8. ph τέρας πεποίητο. Λουσάμενος δὲ, xe) 
viderint : qui tum demum decesserit. Quidam aiunt πρὸς Μηδίαν πορευθεὶς χωµασό-ενες, xàxel την 
postea rumorem exstitisse veneno exstinctum, quod νύχτα διαγαγὼν ἐν τῷ xópup, χαὶ τὴν ἐπιοῦσαν ἡμέ- 
suasu οἱ ingenio Aristotelis pararit Antipater. Aquam — zv, ἤρξατο πυρέσσειν, Πνρέττων δὲ xal ὃ.φήσας 
autem esse gelidain et glacialem e petra Nonaerina, σφυδρῶς, ἔπ.εν olvov, xai φρενητιάσας ἀπέθανεν. 
tenuis roris instarexundantem, quam ungula asini — EJ; μὲν οὖν ὁ τῆς ἑχείνου τελευτῆς λόγος οὗτο:. 
exeipiant. Neque enim ullo alio vase contineri, quin ἍἜτερος 5 ἔχει, ἐφ᾽ ἡμέρας αὐτὸν πυρέττειν mision, 
frigiditate et acrimonia ejus rumpatur. Sed plerique καὶ 2o9eafiac, οὕτω δὲ κραταιωθῆναι τὸν Topsthv, 
hoc ut commentitium refellunt : indicio 197 ὡς ἄφωνον κχεῖσθαι αὑτόν' τοὺς δὲ Maxsióvac 
esse quod cadaver ejus, cum dies complures in |, θορυθεῖσθαι ὡς θανόντος αὐτοῦ, xal χαταθοᾷν 
locis calidis neglectum jaceret, ducibus inter sese ^ «iv ἡγεμόνων, ἕως αὑτοῖς αἱ θύραι ἠνοίχθη- 
rixantíbus, nullain veneni notam habuerit, sed pu- — cav, xai τὸν Λλέξανδρον ἐν τῇ κλίνη κχατεῖ- 
rum marserit, quasi recensesset. Fertur, cum in-  $oy, xal μετὰ ταῦτα ἑξέλιπε. Φασὶ δέ τινες µετ- 
stare sibi necem animadverteret, voluisse clam se έπειτα λόγον γενέσθα:, ὡς ὑπὸ zappáxou διέφθαρτο, 
in Euphratem demergere, ut e conspectu sublatus — xai τὸν Αριστοτέλη ᾽Αντιπάτρῳ σύμδουλον γενά- 
opinionem afferret hominibus, se, ut diis genitus σθαι τῆς πράξεως, xai δι ἐχείνου χομιαθῆνα: τὸ 
esset, ita ad deos rediisse, sed cum Koxane,con- «φάρµακχον. Τὸ δὲ Όδωρ εἶναι ψυχρὸὺν καὶ παγετῶδες 
sitio ejus cognito, obstitisset, cuim gemitu dixisse : ἀπὸ πέτρας τινὸς ἐν Νωνακρίδε οὕσης, ὃ 6pó30» 
Iucides. mihi, mulier, (divinitatis gloriam et immor- ὥσπερ λεπτὴν ἀναλαμθβάνοντες, εἰς ὄνου χηλὴν ἀπο- 
talitatis. Sic Alexander ad tantum [fortune fasti- τίθενται. οὐδὲν γὰρ ἕτερον ἀγγεῖον στέχει αὑτὸ, 
gium evectus, decessit. ἀλλ ὑπὸ φυχρότητος χαὶ δριμύτητος διακόπτεται. 
Οἱ δὲ πλείους πεπλάσθαι φασὶ, τῷ φαρμάκῳ θανεῖν τὸν ᾿Αλέξανδρον, xat τοῦτο τεχμηριοῦνται Ex. τοῦ τὸ 
cua ἐφ ἡμέρας πλείονας χείµενον &v τόποις θερμοῖς ἀτημέλητον, τῶν ἡγεμόνων τρὺς ἀλλήλους στα. 
αιασάντων, μηδὲν ἐμφῆναι τοιαύτης φβορᾶς cnpsiov, ἀλλὰ καθαρὸν διαμεῖναι, xa: δοχεῖν πρόσφα- 
του. Λέγεται δὲ, ὡς γνοὺς ἤδη ἐχλείπειν αὐτῷ τὸ βιώσιμον, ἠδουλήθη ἐς τὸν Βὐφρότην καταποντὸ- 
σαι λαθρτδ.ν ἑαυτὸν, ἵνα γενόμενος ἡφανῆς, παρἀσχῃ δόξαν ὡς εἰς θεοὺς μµετελήλυθεν, ἐξ ἑχείνων ὙΥενό- 
µενος. 'H δὲ Ρωξάνη τοῦτο γνοῦσα, εἶργεν αὐτῷ τὸ ἐγχείρημα. ᾿Ὁ δὲ μετ ομωγῆς ἔφη, ὡς ᾿Εφθόνη- 
σας ἄρα, γύγαι, got δόξης τοῦ θεωθῆναι, καὶ μὴ θιωεῖν, Ὁ μὲν οὖν Αλέξανδρος οὕτως ti; µέγα 
τύχης προαχθεὶς, ἑτελεύτησεν. ' 

XV. Hic porro dum Tyrum obsidebat, perlitte- D — 1E'. Ὅτε δὲ τὴν Τύρον ἐπολιόρχει, ἔπιστείλας τῷ 
ras a pontifice Judzorum petiit, auxilia sibi mitti, τῶν Ἰουξαίων ἀρχιερεῖ, Ἠδίου συμμαχίαν αὐτῷ πἐμ- 
ct forum przeberi exercitui, sibique ea dari, que πει, καὶ ἀγορὰν τῷ στρατεύματι, xal ὅσα Aapsiv 
pensitare Dario soliti essent. Cum autem pontifex ἐδασμοφόρουν αὐτῷ διδόναι. Τοῦ δὲ ἀρχιερέως ὃρ- 
8€ jurejurando obstrictum esse Dario,ne arma  xovc Δαρείῳ δοῦναι φῄήσαντος, ph ἄραι κατ’ αὐτοῦ 
contra illuu ferret, dixisset, idque vivente illo ὅπλα, καὶ τἍύτους ζώντος Δαρείου uh παραθῄσεσθαι’ 
violaturum negasset : Alexander iratus, se bello ὀργίαθη Αλέξανδρος, xal Ἠπείλησε στρατεύειν χατὰ 
eetiturum Hierosolyma comminatur, -captaque «13; Ἰουδαία.. "Apst δὲ τὴν Tópov παρειληφὼς, ἐπὶ 
fyro, contra urbem proficiscitur. At pontifex Joa- — «à 'Ieposóluua ὥρμησεν. 'O δὲ ἀρχιερεὺς Ἰωὰδ iv 
"s ob regis iram anxius, Deum orat, πο populum ἀγωνία Tfjv διὰ τὴν τοῦ βασιλέως ὀργὴν, καὶ τοῦ 


a 


ANNALIUM LIB. 1V. 


258 


Ozou ἐδεῖτο, ph ἀποστῆναι τοῦ ἕθνους. 'O δὲ θεὸς A destituat : qnem Deus in somnis bono animo esse 


x30' Όπνους αὐτῷ. ἐχρημάτισε Üapoely, χαὶ χοσµή- 
ὅαντας τὴν πὀ)ιν ἀνοῖδαι τὰς πύλας, καὶ αὐτὸν μὲν 
μετὰ τῶν Ἱερέων ταῖς συνήθεσι στολαϊῖς ὑπαντῆσαι 
τῷ βατιλεῖ, τ) δὲ πλῖθος ἐσθησι λευχαῖ»ς, Καὶ ὁ μὲν 
ἐδρίησεν ὡς αὐτῷ χεχρηµάτιστο, Καὶ ἤδη τοῦ Άλε- 
$2voo^u τῇ mitt Προσάγοντος, πρόεισι μετὰ τῶν 
ἱ:ρέων καὶ τοῦ πλήθους τῆς πόλεως, slc τόπον τινὰ, 
μεν ἡ πόλις χαὶ ὁ ναὺς χαθώρατο. Τῶν 5' ἑπομένων 
τῷ Saga, διαρπάνειν χελευσαι αὐτὺν τὴν πόλιν 
"ογιςομένων, xat τὸν ἀρχιερέα διαφθεῖραι, à Αλέ- 
ὄλνδρος πόῤῥωῦςν ἐδὼν xai τοὺς ἱερεῖς κεχοσµη ud- 
ως. καὶ τὸ πλῆθος, ὡς εἴ,ητα:, τὸν δὲ ἀρχιερέα 
ενδεδ,µάνον τὴν ὑχχίνθινον στολὴν καὶ διάχρυσον, 
καὶ &zi τῆς χεφαλῆς τῆν κχίδαχριν ἔχοντα, καὶ τὸ 
492370» ἐπ᾽ αὐτῖς ἔλασμα, ᾧ τὸ τοῦ Θεοὺ ὄνομα 
επεγέ,ρχπτο, μόνος προσελθὼν, προσεχύντσε, xal 
τὸν ἀρχιερέα Ἱσπάσατο. Ἐπὶ τούτῳ oi μὲν ἄλλοι 
ξύμπαντες χατερλάγησαν. Παρμενίων δὲ καὶ δρώ- 
τησε, tí δή ποτε τν τῶν Ἰουδαίων προσεκύνησεν 
αρχιερέας 'U δέ’ OO τοῦτον, εἶπε, τὸν δὲ Θεὸν προσ- 
εκύνησα, οὗ τῇ ἀρχιεριωσύνῃ οὗτος τετίµηται. Τοῦ- 
ccr γὰρ ἐν τοῖς ὕπγοις εἶδον, ἐγγὺς àv ἔτι Ma- 
κεδονίας, ἓν τῇ στοᾶῇ ταύτῃ χαί uot φρεντί- 
nr: πῶς ἂν τῆς Ἀσίας κρατήσαιµι, μὴ ub Aser 
παρεκε.ἰεύατο, xal αὐτὸς ἡγεῖσθαί µοι τής σερα- 
τιας ἐπηγγέᾶ.ῖετο, καὶ τὴν Περσῶν παραδώσειν' 
dpy1|v. Οὐδένα οὖν év τοιαύτῃ στοῖῇ θεασάµε- 
3 0c, dA i) τοῦτον, ἄρει τῆς ὄψεώς τε τοῦ &xv- 
avíov ἔμνήσθην, καὶ σὺ» 66Q τὴν στρατείαν 
νοµέζω πεποιηµέγος, τὸν Δαρεῖον ἠττήσειν, καὶ 
τὴν Περσῶν ἀρχὴν κατακτήσασθαι. Ταῦτα εἰπὼν, 
καὶ τὸν ἀρχιερέα δεξιωσάµενος, τὴν πὸλιν εἰσελή- 
à20s* xai εἰς τὸ ἱερὸν ἀναθὰς, ἔθυσε τῷ θεῷ, ὡς 
covystvo ὁ ἀρχιερεύς. Καὶ τὴν Δανι]λ εἶδε βίθλον, 
ἐν ᾖ τινα τῶν Ελλήνων τὴν Περσῶν βασιλείαν χα- 
ταλύσειν ἐγγέγραπται, χαὶ Ίσθη ἐπ᾿ acti]. Καὶ ὅσα 
Ἰτήσαντο ἸΙουδαῖοι, £n;f,pwoe. Ταῦτα ἰδόντες οἱ Σα- 
μαρεῖτα:, καὶ αὐτοὶ οὗ π΄ῥῥω τῶν Ἱεροσολύμων τῷ 
ΑἉλεκάνδρῳ ὑπήντησαν, ἑσκευασμένοι λαμπρῶς, xal 
παρεκάλ»υν τιμῆσαι αὐτὸν τῇ παρουσίᾳ καὶ τὸ παρ᾽ 
αὐτοῖς ἱκσρόυ. 'O δὲ, "ξω, ἔφη, 60' ὑποστρέφω. 
Αἰτουμένων 65 χα ,ἰσασθαι αὐτοῖς ἄσα τοῖς Ἰουδαίοις, 
εἶνες εἰσὶν, ἐπυνθάνετο. Οἱ δὲ 'Εθραΐοι ἔφασαν 
εἶναι, χρηµατίατιν δὲ οἱ £y Σιχίµοις Σιδώνιοι. Καὶ 
ὃς, εἰ Ἱλγοδοίοι εἶεν, πάλιν Ἱρώτησεν. Ὡς 5* οὐχ 
εἶναι χατἐθεντο, "Eyovys, εἶπεν, Ἰουδαῖοις ἐχαρισά- 


jubet : ae portis apertis οἱ urbe exornata ipsum 
cum sacerdotibus solito habitu, populum candidis 
vestibus regi obviam prodire. Facit ille, ut jussus 
erat. Alexandro jam appropinquante, cum. sae 
cerdotibus et urbana multitudine in locum quem- 
dam prodit, undc et urbs et templum conspiciebatur. 
Mil:tibus autem opinantibusiregem jussurum urbem 
diripi, et pontificem occidi : Alexander cum sacerdo- 
teset populuni, ut ante dictum est, ornatos vidisset, 
ae pontificem hgacinthina et inaurata stola indutum, 
cidari capiti imposita, et aureain in eo laminam, cui 
Dei nomen inscriptum erat: solusaccessit, atque ado- 
rav:t, pontificemque salutavit. Eo facto cum caetcri 
omnes obstupuissent, Parmenio etiam rogare ausus 
et, eur Judzorum pontificem adorasset ? Cui re- 
spondit se non illum, sed Deum, cujus ille sa- 
cerdotio ornatus esset, adorasse: Nam hunc, in- 
quit, in somnis vidi, dum wdhuc parum a Macedo- 
πία recessissem, in. hoc habitu. [s me de Asia »ubi- 
genda cegitantem 196  L:ortóbatur, ne. cunctarer, 
et. promittebat. seipsum (ore ducem exercitus, ei re- 
gnum Persarum mihi iraditurum. Cum autem nemi- 
neum adhuc, prater istum modo, tali habitu. viderim , 
tum visioris nociurug sui recordatus, tuin Deo au- 
ctore bello mote me Darium superaturum confido, 
el regno Persarum potiturum. His dictis, et dextera 
Sacerdoti porrecta, urbem est ingressus. Cumque 
in templum ascendisset, Deo victimas ες prie- 
scripto pontilicis immolavit : ac Danielis libro viso, 
quo scriptum est, regnum Persicum a Graco 
everteidum esse, la2tatus ; omnibus Jud:eorum po- 
siulatis annuit. Quo Samarilani viso, el ipsi pro- 
pe llierosulyina Alexandro occurrerunt, splendide 
ornali, pelentes, ut suum quoque templum pr:e- 
sentia sua ornare vellet. ld se in reditu faetu- 
rum promisit Alexander. Cum autem rogarent ut 
sibi que Judmis Lribuisset, concederet, qui essent, 
rogavit. lllis respondentibus, se llebreos esse, 


" e:eterum Sicimatas Sidonios appellari : denuo το- 


gavit, an Judai essent ? Negantibus illis, dixit se 
que illi peterent, Jud:is concessisse. Teiplum 
porro Garizinium, refugium erat eorum qui patrias 
leges violarant. Nam 8ἱ qnis ir.munudis «ibis usus 
esset, aut alioqui a more majorum rccessisset, ad 
Sicimitas se recipiebat, Pontifice Joao mortuo, 
Onias filius ejus pontificatum iniit. 


µην ἃ αἱτεῖσθε ὑμεῖς. Τὸ δὲ ἐν τῷ Γαριζν ὕρει ἱερὸν cio χαταφύγιον τῶν παρανομούντων ἐγίνετο᾽ 
εἰ γάρ τις κοινηφαγήσας, | ἄλλο τι παρανοµήσαᾳς ὑπὸ αἱτίαν ἐγίνετο, παρὰ τοὺς Σ.κιµίτας χατέἐφευγε. Too 
δὲ ἀρχιερέως ἹἸωὰδ τελευτήσαντος Ὀνίας ὁ παῖς αὐτοῦ τὴν ἀρχιερωσύνην παρείληφε. 


IQ'. θανόντος δὲ ᾿Αλεξάνδρου (25). εἰς τέσσαρας 


XVI. Post Alexandri porro obitum, ejus impe- 


. Varie lectiones et nota. 


(25) θανόντος δὲ 'AAsE£dvOpov. Hanc post Ale- 
zandri obitum provinciarum direptionem ex Saty- 
ro, veteri scriptore, ut et Ptolemaorum  geitalo- 
giam, attigit pr: ceteris Eudocia Augusta, Diogenis 
Komani imp. uxor, in loniis, ex quibus, quia in- 
edita, haud ingratum forte lectori videbitur, si 


(a) Nonníhil differunt ab editis Villoisoni Anecdot. Gr. 


qualiacunque sunt hoc loco describantur (a). Ἔπει- 
δη δὲ εἰς τη» τῶν [Ἡτολεμσυν προσηγορία» χατην- 
τήσαμεν, ϱ-ρὲ χαὶ τῖν ἐξ üpg 7. τοῦ γένους αὑτῶν 
χατανωγῆν τε xal διαδοχΏ» πα ,εχδατικώτερόν πως 
διεξέλθωµεν΄' Ἡρακλεῖδαι γὰρ xai αὐτοί. Σάτυρος 
τοὺς τῶν ᾿Αλεξανδρέων δήμους ἱστορῶν, άρξαμενος 


. 960. 


359 


JOANNIS ZONAILE 


360 


rium .n paries quatuor est distractum : ac. Asia A ἀρχὰς ἡ ixsivou. βασιλεία διῄρητο, xxi τῆς μὲν 


potitus Antigonus, reliquis partibus ii quorum su- 
pra facta est mentio. Qui cum | inter sese disside- 
rent, et bella continua exsistebant, et urbes vexa- 
bantur. Ptolemzeus autem L»gus, qui et Servator 
vocabatur, longe aliter quam pro cognomento suo 
tractavit Syriam, οἱ lHlierosolvma dolo occupavit. 
Nam urbem, per speciem sacrificandi Sabbato 
ingressus, sine labore domuit ; Judzis voluntatem 
ejus ignorantibus, et propter Sabbatum non resi- 
Slentibus. Gente autem ad hunc modum subacta, 
aecerbissime imperavit, et muhos caplivos in 
JAÉgyptum — abduxit. Inter Samaritanos porro 
et Hierosolymitanos contentiones fuere, cum utri- 
que sui templi sanctitatem celebrarent, in eo- 
199 que victimas immolari oportere dicerent. 
Ptolemeo, quadragesimo — /Egyptiaci regni anno 
defuncto, filius Philadelphus successit. Qui ope- 
ram dedit, ut Seripture llebraice in linguam 
Grzcam transferrentur : et Hierosolymitas qui in 
JEgypto serviebant, liberavit. Nam cum in libris 
conquirendis mulium studii poneret : Demetrium 
Phalereum bibliothecz praeposuit. Qui aliquando 
a rege interrogatus, quot librorum millia compa- 
rasset ? circiter xx respondit esse jam collecta. 
Esse autem apud Hebraeos etiam libros de illorum 


"'Aclas; Αντίγονος Ἶρξς, τῶν δὲ λοιπῶν οἱ xpoyt- 
γραμμένοι (26). Τούτων δὲ πρὸς ἀλλέλους στασια- 
ζόντων, πὀλεμοί τε συνεχεῖς σαν, xal ἐχαχοῦντο al 
πόλεις. 0 δὲ Πτολεμαῖος 6 Λάγος ὁ τῆς Αἱγύπτου 
βασιλεύων, ὃς καὶ Σωτῇρ ἐχρημάτιζε, τῇ τε Συρία 
πἀναντία τῇ ἑἐπικλήσει αὑτοῦ γέγονε, καὶ τὰ Ἱερο- 
σόλνμα δόλῳ κατέσχεν. Εἰσελθὼν γὰρ εἰς τὴν πόλιν 
Σαθδάτῳφ ὡς θύσων, ἀπόνως ταύτης ἐχράτησεν. Ul 
γὰρ ἹἸουδαῖοι µή τε τὴν διανοιχν εἱδότες αὐτοῦ, xal 
διὰ τὴν ἡμέραν ἐν ἀργίᾳ ὄὕντες οὐχ ἀντέοτησαν : 
χρατῄσας δ' οὕτω τοῦ ἔβνους, πιχρότατα Ίρχε, xoi 
ποιλοὺς λαθὼν «ἱ//μαλώτους εἰς Αἴγνπτον ἀπήγατε, 
xai χατῴχισε. Tot, δ' ἐν Ἱεροσολύμοις στάσεις πρὸς 
τοὺς Σαμαρείτας ἑἐγένοντο, τῶν μὲν Ἱεροσολυμιτῶν 
τὸ παρ᾽ αὐτοῖς ἱερὸν καλούντων ἅγιον, xal τὰς θυ - 
σίας ἐν αὐτῷ γενέσθαι δεῖν λεγόντων, τῶν δὲ Σικ.- 
μιτῶν τὸν ἐν τῷ Γαριζὶν ὄρει σεµνυνόντων vaóv. 
Τεσσαράχοντα ὃ) ἔτη τοῦ Λάγου Πτολεμαίου βασι- 
λεύσαντος τῆς Αἰγύπτου, χαὶ τελευτῄήσαντος, ὁ mal 
αὐτοῦ Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος διεδέξατο τὶν ἀρχὴ ο 
ὃς τάς τε Γραφὰς τὰς Ἑθραϊκὰς (27) ix τῆς πα- 
τρίου γλώττης εἰς Ἑλλάδα μεταθληύῆνει διάλεκτον 
ἔσπευσε, xal τοὺς δουλεύοντας ἐν Αἰγύπτῳ τῶν Ἰε- 
ροσαολυμιτῶν ἠλενθέρωσε. Συλλογὴν vàp βιδιίων 
πριῄασθαι βουληθεὶς, xal περὶ ταύτην φιλοτιμού- 


Varie lectiones et note. 


ἀπὸ τοῦ Φιλοπάτορος τοῦ xai Πτολεμαίου προσαγο- 
ευθέντος, τούτου μηνύει Διονύσιον ἀρχηγέτην ve- 
γονέναι. Λέχει οὖν ὁ Ῥάτυρος οὕτως ᾽ Διονύσου καὶ 
λλθαίας τῆς θεστίου γεγενῆσθαι Δπϊάνειραν. τῆς 
δὲ xai ᾿Ηραχλέους τοῦ Διὸς "Yaxovy * τοῦ δὲ Αριστό- 
payov* τοῦ δὲ Τήμενον τοῦ δὲ Χειστόν' τοῦ δὲ 
Mápova* vou δὲ θέστ.ο». τοῦ δὲ 'Axoóv* τοῦ δὲ 
Ἀριατομήδαν * τοῦ δὲ Καρανόν ' τοῦ δὲ Κοινόν ' τοῦ 
δὲ Τνρίμμαν ' τοῦ ὃδ [lepüixxav: τοῦ δὰ Φίλιππον 
τοῦ δὲ ᾿λέροπον * τοῦ δὲ ᾽Αλκετάν * tou δὲ ᾽Αμύνταν ' 
τοῦ δὲ Βύχρον * τοῦ δὲ Μελέαγρον’ «05 δὲ ᾽Αλσινόην" 
τῆς δὲ xat Aáyou Πτολεμαῖον xai Σωτηρα ' τοῦ δὲ 
xai Bspovixn; Πτολεμαίον τὺν Φιλάδελφον * τοῦ δὲ 
xai Αρσινόης Ἠτολεμαῖον τὸν Εὑεργέτιν * τοῦ δὲ xai 
Βερονίκτς της Μέγα τοῦ ἐν Κυρήνῃ βασιλεύσαντος 
ἰτολεμαῖον τὸν Φιλάδελφον. Ἡ μὲν οὖν πρὸς Διόνυ- 
οον τοῖς ἓν ᾽Αλεξ νδρείᾳ βασιλεύσασ, συγγένεια οὔὗ- 
τω περιέχει. Ἡ δὲ τῆς Πτολεμαίου βασιλείας ἀρχὴ 
τοιουτοτρόπως τὴν προφασιν ἔσχε. Μετὰ «άρειον 
ἐδασίλευσεν Αρταθάνις μῆνας ἑπτά Μετὰ δὲ 'Ap- 
ταθάνην ἐδασίλευσεν ᾿Αρταξέρξη. ὁ ΝΜαχρόκειρ ἔτος 
τεσσαράκοστον πρῶτον * ἐφ᾽ οὗ Σοφοκλῆς, xai Hpà- 
χλειτος, xal Αν αξαγόρας, καὶ Ηνθαγόρας, xai Θου- 
χιδίδης, καὶ Ευριπίδης, καὶ Ἡροδότης, xal Ἔμπε- 
δοχλης, καὶ Διογένη:, xa. Ζήνων», xai. Φξρεκύδης, 
καὶ ᾿Αρίστορχος, xal (πποχράττς, καὶ Πχρμενίδης, 
Καὶ Ἱλάτων, xai ᾿Λριστοτέλης, xai «ἁημοσθένης 
χατά τινας ἑγνωρίζοντ». xaX Σωκράτης ὃς φαυλίσας 
τοὺς νόμους ttov "Ελλήνων, θανατοῦται, x6 χωνε:ο) 
πιὼν ἓν τῷ δξσμωτηρίῳ. Mera δὲ ᾽Αρταξερόην εὔα- 
σίλευσεν ἄλλος Αρταξέμξης, xal οἱ χαὐεςὴ, ἕως 
Δαρείου ᾽ΑἈλσάμου ἂν ἁλεφανόρον ὁ τῶν Μακεδόνω, 
ῥασιλευς ἔχτον ἅγων ἔτος της βασιλείας χξιρωσά- 
µενος, χαθεἰλε την Ιἱέρσων ῥασιλείαν ὁιαρκξσασαν 
QT) Κύρου μέχρι Δαρξίου ἔτη σλ’. Tr, ob τῶν Ma- 
χεδόνων βασιλείας χατασχούσης ἀπὸ Κραναοῦ ἕως 
Αλεξάνδρου ἔτη qu, xai τούτου τε/,ευτησαντος ἐν 
ὑαθυλῶνε, διαιρούνται τὴν βασιλεἰαν οἱ παῖδες αὖ- 
τοῦ καὶ μεγιστᾶνες * τῆς μὲν Μακεδονίας Φίλ,ππος 
ἐθασίλενσε, τῆς δὲ 'Ασίας πάσης Αντίγονος ἐχράττ- 


σε. Τῆς δὲ Συρίας xai Βαδυλωνίας xo Παλαιστέντς 
Σέλευχος ἐδααίλευσεν ὁ Νικάνωρ. "Oc καὶ πόλεις 
χτίσας δύο εἰ; τὰ µέρη Μιλιχίας, xal ἄλλην ἐν Σ»- 
p!g τὴν μὲν Σελευχίαν ὠνόμασε" τὴν δὲ ᾿Αντείχειαν, 
τὴν δὲ Λαοδίχειαν εἰς τὸ ἑαυτοῦ ὄνομα, χαὶ του αὖ- 
τοῦ υἱοῦ ᾽Αντιόχου, καὶ τῆς Ὀυγατρὸς Λαοδιχίας. 
Καὶ οἱ μὲν τῆς Συρίας βασιλεύσαντες μετὰ ΑἉλέξαν- 
δρον, οὗτοί εἰσι, μετὰ Σ:λέυχον τὸν Νιχάνορα, 'A.- 
τίοχος, ὁ υἱὸς αὐτοῦ ὁ ἐπιχληθεὶς Σωτήρ, Αντίοχος 
ὁ Νόθος, Σέλευχος ὁ Καλλίνικος, Αλέξανδρος, "Avcio- 
χος, Σέλευχος ὁ Φιλοπάτωρ. Ἂν.ίοχος ὁ Ἐπιφανὴ;, 
Αντίοχος 6 Βὐπάτωρ, Δημήτριος. Σέλευχο:, Αλέξαν- 
δρος ὁ τοῦ αλά, Δημήτριος ὁ Νικάνωρ, Αντίοχος, 
Ἱρύφων, ΙΙτολεμαῖος, Αντίοχος ὁ Σιδήτης, Δημή- 
τριος, Αντίοχος ὁ Ερυπὸὺς, Αντίοχος ὁ Κυζιχηνὸ, 
Σέλευχος ὁ τοῦ Γρυποῦ, ἐφ᾽ οὗ ἡ Αντιόχεια ὑπὸ 
'ῥωμαίων At, xat fj τῆς Συρίας ἀρχὴ χατελύθη, 
διαρχέσασα ἔτη ov'. "Tc δὲ Αἰγύπτου Ητολεμαϊος 
ἐδασίλευσεν ὁ Λάγο», xai οἱ χαθεξῆς Π.ολεμαῖο., 
ἕως Κλεοπάτρας θυγατρὸς Διονύσου. οἱ τῆς 
Αἰγύπτου βασιλεύσαντες µετὰ ᾽Αλέξανδρόν &latv o:- 


D à:- Πτολεμαῖο; ὁ Λάγου, ἐφ᾽ οὗ Μένανδρος ὁ Κωμω- 


δοποιὸς ἐγνωρίζετο, xat Θεόφραστος o Φιλόσυφος" 
Πτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος, ἐφ᾽ ip οἱ, ἑδδομήκχοντα 
Ἑδθραίων σοφοὶ τὸν νόµον ἑρμήῆνευσαν ' Ώτολεμαϊος 
ὁ ΒΕὐεργέτης, Ιτολεμαῖος ὁ Φιλάδελφος ὁ υἱὸς αὐτοῦ, 
Πτολεμαϊος ὁ Φιλο΄ άτωρ, Πτολεμαϊυς ὁ 'Extpavi;, 
Ητυλεμαῖος ὁ Φιλομήτωρ, Ητολεμαῖος ὁ Εὐςργέτης, 
ΙΙτολεμαῖος ó Σωτὴρ, ἠτολεμαῖος ὁ ᾿Αλέξα)δρος. 
Ιτολεμαῖος ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, Πτολεμαῖος ὁ Διόνυσος, 
Κλεοπάτρα fj τούτου θυγάτηρ, fjv ΔΑὔγουστος ἀνελὼν 
ἐν ἔτει x9" τῆς ἑαυτοῦ ῥασι,ξίας, Expátrae τῆς Αἱ- 
γύπτου, χαθελὼν τὴν βαπτιλείαν τῶν [Πτολεμαίων 
διαοκέσασαν ἔτη σ’. | 

(20) Jor δὲ «υὐιπῶν οἱ προγεγραμµένοε. Scilicet 
Seleucus, Ριοἱειυδ5, Autigonus, Autipater, Ari- 
dius, Perdiceas, de quibus supra egit. W. 

(27) Ηερὶ εἴκοσιν. Sic quod. ims. Wolfius verte- 
ται CC reposuimus xx ut est 1η textu Greco. 


361 


ANNALIUM LIB. IV. 


362 


µενος, τὸν Φαληρέα Δημήτριον ἐπὶ τῶν βιθλιοθηκῶν A legibus οἱ Institutis non contemnendos, eos quo- 


εἶχε. Καΐ ποτε τοῦ Πτολεμα[ου τὸν Anufivpwy £po- 
τήααχντος, πόσας fim ἔχει µυριάδας βιθλίων; Περὶ 
εἴχοσιν (28) εἶπεν εἶναι τὰ συνειλεγµένα ἐχεῖνος. 
Εἶναι δὲ καὶ παρ᾽ Ἑδραίοις τῶν παρ) αὗτοῖς νοµ/- 
pov συγγράµµατα σπουδῆς Beta, xal δεῖν χαὶ ταῦτα 
χτ/σασθαι. Γράφει τοῖνυν ὁ βασιλεὺς περὶ τούτων. 
Ἀριτταϊῖος δὲ φίλος τυγχάνων, Τοὺς τῶν Ἱουδαίων 
γόµους, εἶπεν, οὐ µεταγράγ'1ι µόγον, ἆ.1.1ὰ xal 
μεθερμηνεὔσαι διεγγωκότες, πῶς ἂν τοῦτο δια- 
πραξώμεθα, xzoAAowv Ἰουδαίων ἐν τῇ σῇ βασι- 
ἆειᾳ δού.Ίων ὄγτων; ΑἈπό.λυσον οὖν αὐτοὺς, βα- 
σεῖεῦ, τῆς δου.είας, xal οὕτω πρόθυµον τὸ ἔθγος 
ποιήῄσεις elc τὸ τὰς γραφὰς xal μεταγράψασθαι 
xal μεδερμηγεῦσαι. Ὁ γοῦν βασιλεὺς, τῷ λόγῳ τοῦ 
Ἀρισταίου πεισθεὶς, ἐχέλευσε πάντας τοὺς ἐν ΛΙγύ- 
πτῳ δουλεύοντας Ἰουδαίους ἐλευθέρους ἀπολυθῆναι, 
πριάµενον ἕχαστος ix τῶν δεσποιῶν αὐτῶν ὁδραχμῶν 
ἐχατὸν εἴχοσι, Τὸ δὲ τῶν ἑλευθερωθέντων πλῆθος 
εἰς µυριάδας ἠρίθμητο ὑπὲρ δέχα. Τὰ δὲ ὑπὲρ τιµή- 
µατος αὐτῶν δοθέντα τετραχόσια χαὶ ἑξήχοντα γε- 
Υόνασι τάλαντα. Τράφει γοῦν Πτολεμαῖος πρὸς 
Ἑλεάζαρ τὸν ἀρχιερέα (τελευτῄσαντος γὰρ τοῦ 
ἀρχιερέως Ὀνίου, ὁ maf; αὐτοῦ Σίμων αὐτὸν δι- 
εδέξατο, ὃς xal δίχαιος ἐἑπεχέχλητο. Τούτου δὲ θα- 
νόντος ἐπὶ νηπίῳ υἱῷ ᾿Ὀνίᾳ καλουμένῳ, ὁ τοῦ Σί- 
βωνος ἁδελφὸς Ἐλεάζαρ τὴν ἀρχιερωσύνην εἶχελ) ᾽ 
to.tt τοίνυν ὁ Πτολεμαῖος ἀπέστειλε, τήν τε τῶν 
δουλευόντων Ἰουδαίων ἐλευθερίαν χαταγγέλλων, xat 


que σοιαραγαπἆος esse. Rege eam rem por litteras 
petituro, Aristeus regis amicus : Cum, inquit , 
Judaeorum leges non modo transcribere, sed etiam 
interprelari statuerimus , quo pacto id consequemur, 
cum multi Judei in regno luo serviant ? Eos igitur 
libertate donatos rex dimittito, ut gen'em αἰαετῖο- 
rem reddas ad scripturas et transcribendas, et inter- 
pretandas, Hoc consilium secutus rex, omnes Ju- 
dxos in /Egypto servientes missos fieri jubet, sin- 
gulos a dominis suis drachmis centenis vicenis 
mercatus. Manumissorum multitudo supra centena 
millia numerata est. Pretium redemptionis eorum 
talenta cccc et Lx confecit. Ptolemzus igilur ad 
Eleazarum pontificem scribit (nam Oni:zx defuncto 
fllius Simon, cognomento Justus, successerat. Eo 
mortuo, infante filio Onia relicto, Simonis frater 
Eleazarus sacerdotium obtinebat) eique et servien- 
tium Judgorum manumissionem, et suam erga popu- 
lum voluntatem significat : petitque et ipsas leges 
sibi mitti, et viros senos e qualibet tribu, tum patria 
tam Grzese lingus peritissimos, à quibus scripta illo- 
rum in linguam Graecam converterentur. Misit et in 
templum donaria talentcrum argenti c, phialas au- 
reasxx,argenteas XXX, crateras v, et mensam aurcam. 
Éleazarus autem litteris et donariis Ptolemzi aece- 
ptis, e qualibet tribu viros senos delectos ablegavit, 
legem secum portantes. Qui cum Alexandriam per- 
venissent, et legem regi aureis litteris in membra- 


την εἰς τὸ ἔθνος διάθεσιν. Καὶ ἀξιῶν τούς τε νόµους C. nis descriptain, una cum missis a pontifice mune- 


αὐτοὺς πεμφθῆναι, xat ἄνδρας ἓξ &g' ἑκάστης φυ- 
Ne, τὴν τε πάτριον ἡσχημένους διάλεχτον εἰς ἀκρί- 
6ειαν, χαὶ τὴν "Ελληνίδα φωνὴν, ἵνα map! ἑχείνων 


εἰς τὴν Ἑλλάδα γλῶτταν μεταθληθεῖεν αἱ παρ᾽ αὑ- 


τοῖς Ύραφαί. "Έστειλε δὲ χαὶ εἰς τὸ ἱερὸν ἀναθή- 
pasa, ἀργυρίου τάλαντα ἐχατὸν, φιάλας χρυσᾶς 
εἴχοσι, xat ἀργυρᾶς τριάχοντα, xat χρατῆρας πέντε, 
καὶ τράπεζαν χρυσην. 'O γοῦν ᾿Βλεάζαρ τὴν ἔπι- 
Ξτολὴν τοῦ Πτολεμαίο», καὶ τὰ ἀναθήματα xopticá- 
µενος, ἐπελέξατο ἄνδρας Ex φυλῆς ἑχάστης EE, xal 
σέποµφε, ςέροντας xai τὸν νόµον. "Qv εἰς ᾽Αλεξάν- 


ribus, attulissent : rex magnopere lztatus , viros 
humaniter exceptos sue mense adhibuit, 300 et 
terna eis talenta distribuit, diversoriis amcenissi- 
mis assignatis. Deinde a Demetrio in unam tran-- 
quillam domum omnes sunt deducti, bortante, ut 
operi instarent. Hi pro virili accuratoque studio 
conversionem absolvunt. Qua intra dies εσχι per- 
fecta, exscripta et recitata, rex et voluntati suz 
satis esse factum est gavisus, et legislatoris inge- 
nium et sapientiam supra modum est admiratus. 
Sed illud οἱ scrupulum injiciehat, quod nemo vel 


Varie lectiones et nota. 


(38) ^Oc 6à τὰς ρα ὰς τὰς Εδραϊκάς, etc. In 
his sacris Libris a x conversis, Danielis librum 
Wisionurm exstitisse (ingunt Grzci, de quo sequen- 
tia ex codice is. Bibliothee: Regie exscripsimus. 
Πτολεμαῖος 6 Φιλάδελφος ὁ βασιλεὺς Αἰγύπτου ὑπ- 
Ώρχε βασ.λ ὖσας ἔτηλη, v τῇ αὑτοῦ βασιλείᾳ. Οὗτος, 
Ἑδραίους καταδουλωσάμενος, εἰς τὴν Ἑλληνίδα 
ματαδαλεῖν ἠνάγχαζε φωνὴν ἐκ τῆς Ἑθραῖτιδος má- 
σας τὰς θείας Γραφὰς, καὶ ποιοῦντες τὴν ἑρμηνείαν 
ἄνδρες 0 ἐν σοφίᾷ παρὰ τοῖς Ἑθραίοις ἐπα'νούμε- 
vot. Ἐν τούτοις ἅπασιν ἣν καὶ ἡ βίδλος Ίδε Δανιῆλ 
τοῦ προφήτου ὁπτασιῶν, ὑπάρχονυσα βίθλος θαυμα- 
στ] καὶ ἔγχριτο, τὰ ἑπερχόμενα ἀναγγέλλουσα 
µέχρι τῆς συντελείας τοῦ χόσμου, xatà τύχην τῶν 
συµθχινόντων αἰθερίων τεράτων. "Ev δὲ ταῖς ἡμέ- 

πις Κώνστα τοῦ βασιλέω: δωνσταντινουπόλεως, 
εΥὙόνου δὲ Πραχλείου, Μααθίας 6 τῶν ᾽Αράδων 
ἀρχη: ὃς, μετὰ δυνάµεως πλείστη; ἐξελθὼν, κατῆλθς 
μέχρι καὶ τῆς Ῥόδου, τὴν γῆν τῶν 'Ῥωμαίων ληῖ- 
Ct V, ὃς καὶ ταύτην κατέστρεφε. χαὶ πᾶσαν τὴν παρ: 


ΡΑΤΛΟΣ. Gn. CXXXIV, 


αλίαν ταύτης ἑλεηλάτει. Ὁ δὲ βασιλεὶς, ταῦτα 
ἀχούσας, Aa^v συναθροίσας, ἤλβεν εἰς Φοίνιχα, πρὸς 
τοῦτον τὸν Μααθίαν ἀντιπαρατάξασθαι, xal πόλεμο» 
συνάψας, ἠττῶνται Ῥωμαῖοι. Ὁ δὲ αὐτὸς Κώνστας 
μόλις δ.ασωθεὶς ὑπέστρεψεν kv τῇ πόλει pev. αἰσχν» 
νης. Ὁ δὲ Μααδίας ἐπαρθεὶς τῇ νίκῃ ἐπήρθη, κατ» 
εδαφίσας τὴν περίχωρον µέχρι xal αὐτῆς τῆς Κων- 
σταντινουπόλεως * ὃς, καὶ τὴν ῥίδλον ταντην ἔντν 
χὼν, καὶ τὰ γεγραμµένα θαυμάσας, δοὺς τοῖς "Άρα- 
ιν µετέφράσε τῇ ἰδίᾳ διαλέχτῳ, µείνασαν ἐν τούτοις 
μέχρι xa τὴν σήµερον * kv δὲ τῷ ,cyvr! (Chr. 114 
ἔτει ἐντυχὼν, τήνδε ᾿Αλέξιός τις ἀπὸ Βυζαντίων 
δοῦλος αἰχμητὺς ὑπάρχων βασιλεῦσι ᾿Αράδων τὰς 
γραφὰς xa τὴν δ.άλεχτον ἄμφω γινώσχων, xat την 
διἠγησιν dva γνοὺς, ἐπόθησε τοῦ φράσαι ταύτην "Pur 
palav, χαθὼς ὑπόκειται, συμμαρτυρουντα καὶ συµ- 
φωνοῦντα αἴγλων τὴν τῶν Αράδων πεζιχὴν Υλωτ. 
ταν, ὃς xai εὔχησε τοῦ δωρηθῆναι αὐτῷ παρὰ θεοῦ 
προθυμίας τοῦ εἰς τέλ.ς ταύτην ἐξάχειν, etc. 


12 


e 


363. . 


JOANNIS ZONA1.E 


364 


historicoruyà vel sapientum ejus meminisset. Cui A δρειαν ra pzyesopévov, xci τῷ ῥααιλεῖ τὰς τε διφθέ- 


Demetrius dix't, neminem fuisse ausum legum il. 
larum descriptionem suscipere, eo quod divina 
sint, et nonnullos temerarii conatus poenas dedisse 
divinitus irrogatas. Nam Theopompum eas descri- 
pturum, errore mentis ultra dies triginta fuisse af- 
fectum : cujus amentia causa cognila, per inter- 
valla morbi placasse Deum: ac somiio monitum , 
illius mali causam esse curiosam rerum divina- 
rum tractationem , et profanis hominibus eas in- 
vulgandi studium , omisso eo opere, ad sanam 
mentem reversum esse. Theodocten quoque poe- 


. lam tragicum ἵνα fabula quadam sacrarum litte- 


rarum mentionem facturum , ex oculorum dolore 
ου ΑΗ ; €au-aque cognita, exoratlo Deo, visum 
recepisse. Rex libros acceptos adoravit : et viros 
muniAcentissime donatos, donariis templo, et pul- 
cherrimis muneribus pontifici missis , Hieroso- 
lyma remisit. Ac Hebraicas scripturas hoc modo 
fuisse conversas Josephus tradit. Alii vero aucto- 


res sunt üuiterpretes ΠΟΠ uno in loco congrega- 
tos conversioni vacasse, sed binos fuisse dis. 
tributos, et in peculiaribus conclavibus suo mu- 
nere functos, finitaque interpretatione convenisse ; 
et singulorurma scripturam collatione facta cum cez- 
teris, neque senlentiis neque verbis discrepantem, 
per omnia conseusisse, Ac interpretationis ratio 
sub Ptolem:xo Philadelpho sive hzc, sive illa fuit. 


pas xypvcool; γράµµασι τὸν νόμον ἐχούσας ἔγγεγραμ- 
μένον, xai τὰ τα à toU ἀρχιερέως αὐτῷ σταλέντα 
δῶρα προσκενημ.χότων, ὁ βασιλεὺς $30 διαφερόν. 
τως, χαὶ Ἱσπάσατο τοὺς ἄνδρας, χαὶ σννειστιάθη 
αὐτοῖς, καὶ ἀνὰ τρία δέδωχε τάλαντα, καὶ καταλύ- 
σε.ς αὐτοῖς ἠτυίμααε χαλλίστας , εἶτα παραλαθὼν 
αὐτοὺς ὁ Δημήτριος, xal elg ἕνα ofxoy. ἁπαγαγὼν 
ἤρεμον, ἔργου ἔχεσθαι παρεχάλει, Οἱ δὲ ὡς ἑνην 
φιλοτίμως ἀχριᾶήη τὴν ἑρμηνείαν ἑτίθεντο. Too δ᾽ 
ἔργου ἐν ἑθδομήχοντα χαὶ δυεῖν ἡμέραιν τετελεσμέ- 
νου, καὶ τῶν µεταγραφέντων ἀναγνωσθέντων τῷ βᾷ- 
σιλεῖ, ἐκεῖνος χαὶ ἔχαιρεν, ὅτι εἰς Epyov αὑτοῦ προ- 
ἠχθη τὸ βούλημα, καὶ τὴν διάνοιαν τοῦ νοµοθέτου 
xai τὴν σοφίαν ὑπερεθαύματε * xal ἠπόρει, πῶς οὐ- 
δεὶς οὔτε τῶν lotoptxav οὔτε τῶν ἄλλων σοφῶν aot; 
ἐπεμνήσθη. Ἔφη 65 αὐτῷ ὁ Δημήτριος µηδένα 
τολμῆσαι τῆς τῶν νόμων τούτων ἀναγραφῆης ἄνα- 
σθα:, διὰ τὸ Oclav αὐτὴν εἶναι ' καὶ ὅτι τινὲς ἔγχει- 
ρήσαντες τούταις, ἑθλάθησαν ὑπὸ τοῦ θεοῦ. θεόπεα- 
πτες Yàp, βουλιθεὶς περὶ τούτων συγγράφασθαι, 
ἐθλάδη τὰς φρένας ἐφ᾽ ἡμέοαις πλείοσι τῶν τριά- 
κοντα” χαὶ συνεὶς ὅθεν αὐτῷ f) παραφροσύνη ἐγένετο, 
Ey τοῖς διαλείμµασιν ἐξιλάσχετο τὸν 8zóv. "Όναρ ts 
εἶθεν, ὡς αὐτῷ τὸ πάθης συµθέδηχε, περιεργαζο- 
µένῳ τὰ Octa, καὶ εἰς xotvoug ἀνθρώπους ἐκφέρειν 
ταῦτα θελίσαντι. Αποσγόμενος οὖν τοῦ ἔρχου, χατ- 
έστη τὸν νοῦν. Αλλὰ xal θεύδεκτος, εἶπεν, ὁ τῶ» 


τραγῳδιῶν ποιττῆς, θέλων Ev. sivc δράµατι τῶν bv τῇ ἱερᾷ β'όθλῳ γεγραμμµένων μνησθῆναι, ἀλγήσας τ 

ὄμματα ὁπηρώθη ᾽ καὶ τὸ αἴτιον γνοὺς, ἁπηλλάγη τῆς συμφορᾶ;, δεηθεὶς τοῦ Θεοῦ. Λαθὼν οὖν τὰς 
βίόλους ὁ βασιλεὺς, καὶ προσκυνήσας αὐταῖς, xat δωρησάµενος τοῖς ἀνδράσι φιλοτιµότατα, χαὶ àv. θή- 
pata στείλας iv τῷ vat, xai δῶὣρα χάλλιστα τῷ ἀρχιερεῖ, ἐπανελθεῖν ἀφῆχεν εἷς Ἱερουσαλήμ. οὕτω 
μὲν τὴν ἑρμηνείαν τῶν Ἑθραϊκῶν Γραφῶν γενέσθαι ἱστόρησεν ὁ Ἰώσηπος " ἕτεριι 0b μὴ ὁμοῦ σννεὶ- 
θόντας φασὶ τοὺς ἑρμηνεῖς τῶν Γραφῶν ποιῄσασθαι τὴν παράφρασιν, ἀλλ ἀνὰ δύω διαιρεθΏναι αὐτοὺς, 
καὶ &y ἰδιαζούσαις διαίταις ὄντας ἐχθέσθαι τὴν ἑρμηνείαν * καὶ μετὰ τὸ τέλος ὁμοῦ συνελθεῖν, xal τὰς 
ἑχάστων συγγραφἁς, παραθληθείσας ἀλλήλαις, εὑρεθῆναι pfe χατὰ νοῦν, μήτε μὴν κατὰ λέξεις δ.α- 
φωνούαας, ἀχλὰ συμφώνους kv ἅπασιν. Ἡ μὶν οὖν ἑρμηνεία ἐπὶ Πτολεμαίου τοῦ Φιλαδέλφου οὕτως 1) 





ἐχείνως ἐγένετο. 


XVII. Judei autem Antiocho Magno Asiz impe- C 


rante, et cum Eupatore Ptolemzo et ejus filio Pto- 
jlemazo Epiphane bellum gerente, graviter sunt af- 
flicti, seque cum Antiocho victore conjunxerunt. 
Sed eum Ptolemaeus Epiphanes 901 post patris 
obitum, ingentibus copiis in Coelesyriam missis, 
multas urbes subegisset , bello urgente partes il- 
lius secuti, ad Antiochum rursus victorem ultro 
transierunt, eique amicitia inita in urbem recepto 
adjumento fuerunt ad Ptolemzi presidium in 
arce obsidendum. Deinde pace et affinitate Antio- 
chus cum Ptolemao juncta, filiam ei Cleopatram 
despondet, doti data Coelesyria, Phaenicia, Jud»a 
et Samaria, Hzc Onia pontifice acciderunt : nam 
Elvazaro defuncto successit patruus Manasses, post 


IZ'. Οἱ δὲ Ἰουδαῖοι, ᾿Αντιόχου τοῦ μεγάλου (99) 
βασιλεύοντος τῆς Ασίας, xai payoutvou πρὸς τὸν 
Εὐπάτορα Πτολεμαῖον, χαὶ πρὸς τὸν ἐχείνου υἱὺν 
τὸν Ἐπιφανῆη Πτολεμαῖον, σφοδρῶς ἐχακώθησρν. 
Νικήσας δὲ ὁ ᾿Αντίρχος, τὴν Ἱουδαῖαν προσάγχεται. 
Too δ Ἐπιφανοῦς Πτολεμαίου μετὰ θά ατον τοῦ 
πατρὸς αὐτοῦ ἐπὶ την Κοίκην Zuplav μεγάλην azst- 
λαντος δύναμιν, καὶ πολλὰς λαθόντος πόλεις, xal τὸ 
τῶν Ἰουδαίων ἕθνος πολεμούμενον προσέθ:το τῷ 
Ἐπιφανεῖ. Αὖθις δὲ τοῦ Αντιόχου νιχήσαντος, ἑκτυ- 
σίως Ἱουδαῖοι πρὸς αὐτὶν µετετέθησαν, xal εἰς τὴν 
πόλιν αὐτὸν εἰσεδέξαντο, xai τοὺς ἓν τῇ ἀχροπύλει 
φυλάσσοντας τοῦ Πτολεμαίου στρατιώτας πολιορ- 
κοῦντι συνεµάχησαν. Κάντεῦθεν φίλιν αὐτῷ το 
ἔθνος ἐγένετο. Εἶτα απένδεται μὲν τῷ Πςολεμαίω 


quein. pontificatus in Oniam est collatus, Simo- Ὁ. Αντίυχας, xai x565; τίθεται πρὸς αὐτὸν, την Üvya- 


nis Justi filium. Simon porro Eleazari frater fuit , 


τέρᾳ δοὺς αὐτῷ Κλεοπάτραν xai εἰς φερνὴν παρ- 


Varic lectiones et note. 


(29) Αντιόχου τοῦ p&yá.tov. Cujus res gestas, 
εἰ pugnam cum Galatis ab eo commissam, cuim ejus 


equitatum cum elephantis profligarunt, ut. est in 
laniis inss. Eudocie Auguste, et apud Suidam 











465 ANNALIUM LIB. IY. 365 
έσχε τήν τε ἅ,ίλην Συρίαν, καὶ ᾷοινίέχην, καὶ "lou- A ut est expositum. ls igitur Ouias ex avaritia et m- 


Eins, ἀλλὰ μὶν xa Σαµάρεια». Ταῦτα 05 συνέδη 
ἐπὶ ἁλχιερέως Ὀνίου. T5» γὰρ ἉἘλεάζαρ θανόντα 
ὁ θεῖος αὐτοῦ διεδέξατο Μανασσης. Μεθ᾽ ὃν τῆς àp- 
χιερωσύνης Ὀνίας ἠξίωτο, Σίμωνος Ov υἱὸς τοῦ 
Δικαίου. Σίμων δὰ τοῦ ἙἝλεάζαρ ἣν ἀδελφὺς, ὡς 
ἱστόρηται. 'O γοῦν εἰρημένος Ὀνίας, διὰ φιλοχρηµα- 
τίαν xal διανοίας ἀσθένειαν μὴ δοὺς τῷ Πτολεμαίῳ 
τὸν δασμὺν τὸν ἑτήσιον, ὃν οἱ πρὸ αὐτοῦ τοῖς βασι- 
Asugiw ἑδασμοφόρουν, Ώρέθισεν αὐτὸν εἰς Opyhv: 
πέµφας οὖν à Πταλεμαῖος, ἠπείχει κακῶς διαθήσειν 
καὶ τὸ ἕθνος καὶ τὴν πόλιν. Ὁ δὲ ἁρχιερεὺς Ἱττώ- 
µενος χρημάτων ἀδυσώπητος ἣν. Ἑωσὴφ δὲ υἱὸς 
Ἰωδίου, τοῦ δ᾽ ἀρχιερέως ἀδελφιδοῦς, ἠρώτησε τὸν 
θεῖο», εἰ δίδωσιν αὐτῷ πρὸς τὸν Πτολεμαῖον πρε- 


genii imbecillitate non dato tributo annuo, quem 
ejus decessores regibus pendere soliti fuerant, 
P.olemzi contra se iracundiam concitavit, ut inisso 
quodam minitaretur, se et populum et urbem male 
tractalurum. Cieterum cum pontifex prx amore pe- 
cunix nihil iis minis moveretur, et Josepho fratris 
sui Tobhe filio petenti concessisset, ut ad Ptole- 
mum iret : ille regis legatum hospitio magnifice 
exceptam, et muneribus pretiosis donatum pratmni- 
sit, se consecuturuim pollicitus. Qui ad Ptolem:eum 
reversua, qux facta sint commemorat, Josephi bo- 
nitatem exponit: cumque, multis ejus laudibus . 
apud regem οἱ reginam commemorats, legntum ad- 
fore dicit. Deiude cum Josephus paratis rebus sus 


σθεῦσαι. ToO δὲ ἐπιτρέφαντος, τὸν ἐχ τοῦ Diso)c- D Alexandriam venisset, ac Ptoleinzum Memphi esse 


µαίθυ σταλέντα δενίζει Φιλοτιμότατα ' xal δωρεὰς 
αὐτῷ πολυτελεῖς παρασχὼν, π/οἐπεµψεν. ἕφεσθαι 
καὶ αὐτὸς ὑποσχόμενος. Καὶ ὁ μὲν ἐπανῆλθς πρὸς 
Πτολεμαῖον τὰ γεγονότα µηνύων, xal τὴν τοῦ Ἰωσὴφ 
χρηστότητα διηγφύβενος, xat λέγων τὸν ἄνδρα ἀφί- 
ξεσθαι πρεσθευσόµενον, χαὶ πολλὰ τούτου πρὸς τὸν 
βασιλέα xat τὴν βασίλισσαν διεξιὼν ἐγχώρια. 0 δὲ 
Ἰωτὴφ παρασχξυασάµενος μετὰ ταῦτα εἰς ᾽Αλεξάν- 
ὄρειαν παραγέγονεν. Αχούσας 65 ἐν Μέμφει τὸν 
ΠΗτ,λεμαϊο» εἶναι, ἀπήει ὑπαντύήσων αὐτῷ. Ἔτυχε δὲ 
6 βασυεὺς ἐπὶ ὀχήματος μετὰ τὶς γυναικὺς καθεζό- 
µενος * παρη» δὲ καὶ 6 παρ αὐτοῦ τοῦ Ἰωσὴφ ξενι- 
σθείς. "Oc ἰδὼν αὐτὸ,, Οὗτος, ἔφη τῷ βασιλεῖ, περὶ 
οὗ σοι ἁπήγγειλα, ὡς ἀγαθός ἐστι καὶ φιλότιμος C 
νεανίας. Καὶ ὁ Ππολεμαῖος, ἀχούσας, πρὼτός το ab- 
τὸν προσηγόρευσε, καὶ ἀναδῆνα: ἐπὶ τὸ ὄχημα παρ- 
εχέλευσεν. Λἰτιωμένου δὲ τὸν ἀρχιερέα τοῦ βατιλέως, 
Συγγίνωσχε, EAsye, διὰ τὸ γΏρας αὐτῷ. Tot; τε γὰρ 
πρεσθύταις χαὶ τοῖς νηπίοις ὁμοία ἑστὶν d δ.άνο.α ” 
ἡμεῖς δέ σοι οἱ véot πᾶσαν τὴν ὀφειλὴν χαταθήσο- 
μεν. Ἐκ τούτων ἐπὶ πλέον bh πρὸς αὑτὸν ἐπέδωχε 
τοῦ βασιλέως διάθεσις. Γενομένου δὲ ἐν ᾽Αλεξανδρείᾳ 
τοῦ βασιλέως, ἰδόντε: αἱ πρῶτοι τῆς Συρίας (ἔτυχον 
Υὰρ ἑλθόντες, ἵνα τὰ τάλη τῶν πάλεων ἑξωνήσων- 
ται, Xat' ἔτος τοῦ βασιλέως ταῦτα τοῖς τῶν πόλεων 
πεπράσχοντος ὀννατοίς) τὸν Ἰωσὴφ αὐτῷ συγκαθή - 
μενον, ἐδυσχέραινον. Εἰς ὀκταχισχίλια δὲ τάλαντα 
τὰ τῆς Καΐλης Συρίας τέλη, καὶ τὰ 17; Φοινίκης, xal 


audivisset : obviam illi pro(iciscit»r, una cum 
uxore in curru sedenti, eo quoque pru sente quein 
hospitio acceperat, et regi dicente, euim adolescen- 
tem esse, cujus bonitatem et liberalitatem coin- 
mendassel. Pioleinzus igitur prior Josephum allo- 
culus, currum conscendere jubet , et de pontifice 
queritur. Josephus vero zetatem excusans, petit ul 
ei rex veniam det. Nam senes el pueros eadeni esse 
sent^nlia ;: se vero adolescentes, quidquid debe- 
retur, persoluturos. Hinc magis etiam aucta est 
regis erga illum benevolentia. Rege Alexandriam 
reverso, proeeres Syrie (venerant enim ad redi- 
menjJa vectigalia, quae potentibus civibus rex quot- 
annis vendere solebat) 409) conspicati Jose- 
phum illi assidere, indignati sunt : eumque octies 
mille circiter talentis vectigalia Coelesyriz, Phoe- 
nici, Jude et Samari» licerentur, Josephus 
duplum obtulit. Non abmuente rege, sed an spon- 
sores haberet, rogante ; respondit se eos prades 
deturum, quibus fldem non abrogaturus esset. 
Pergente interrogare quinam ii essont ? Te, inquit, 
rex,uxoremque tuam sponsores do. Ac Ptolemaeus 
cun risu exaclionem vectigalium illi promittit. Λο. 
ceptis igitur militum cireiter duobus millibus , in 
Syriam contendens , cum Ascalonem venisset, ac a ^ 
civibus non modo nihil impetraret, sed contume- 
liis etia1n afficerelur ; primoribus comprehensis e: 
occisis, eorumque opibus publieatis, regi ad duo 


Ἰουδαίας, χαὶ ,Σαμαρείας ὠνουμένων τῶν ἐν ταῖς p millia talentorum mittit: qui actis collaudatis, ei 


πόλεσι δυνατὼν, ὁ Ἰωσὴφ διπλασίονα δώσειν ὑπι- 
σχνεῖτο. Tou δὲ βασιλέως χατανεύσαντος, ἑρομένου 
Gk, εἰ τοὺς ἐγγνηαομένθυς αὐτὸν ἔχει ' Δώσω, εἶπεν, 
ἀνθρώπους, ol, οὐκ ἀπιστήσετε. Kat, Τίνες οὗτοι ; 
αερωσερο»μένονυ, Σὲ, εἶπεν, ὦ βασιλεῦ, καὶ τὴν rv- 
»aixae τὴ» σὴν ἐγγυησομένους goi δίδωµι. Γελά- 
ca; δὲ ὁ Πτολεμαῖος, αυνεχώρησεν αὐτῷ τῶν φόβων 
την εἴσπραξιν. Λαθὼν οὖν στρατιώτας ὡς δισχιλίους, 


quidquid velit facere permittit. Ea το Syri. territi, 
Josepho alacriter suscepto, tributa pependerunt. 
Unde magno luero facto, magnis muneribus Piole- 
maeo, Cleopats, εἰ aulieis eorum omnibus missis, 
ea felicitate per annos duos et viginli esl usus. 
Cum aulem duas uxores duxisset, e priore septem 
liberos, ex altera fratris sui filia unam duntaxat 
prolem suscepit, quam hac ralione duxit. 


εἰς Συρίαν ἐἑξώρμησε. Γενόµενος 0 £v ᾽Ασκάλωνι, ὡς οὐδὲν ἑδίδον αὐτῷ, ἀλλὰ xal προσύδριζον, συλ- 
λαθὼν τους πρωτεύοντας ἕκτεινα, Mal τὰς οὐσίας δημεύσας αὐτῶν, τῷ βασιλεῖ ἔπεμψεν ὡς δισχίλι2 
τάλαντ;, 'O δὲ, τὰ πεπραγμένα ἑπαινέσας, ἐφίησιν αὐτῷ ποιςῖν ὅ τι βούλεται. Τοῦτο φόδον τοῖς Σύροις 
ἐνέθαλ:, xal ἐδέχοντο προυύμως τὸν Ἰωαὴφ. xal τοὺς Φόρους ἐδίδουν. Κερδήσας b ἐκ τούτων πολλὰ, 
μεγάλα τῷ βασιλεζ xal τῇ Κλεοπάτρα ἔστελλς δῶρα, xal πᾶτι τοῖ περὶ αὐτοὺς, ὅθεν ἐπὶ ἔτη buo καὶ 


P nd 


c61 


JOANNIS ZONARJE 


368 


εἶχοσι τῆς εὐτυκίας ταύτης ἀπήλαυσε, Γνναιδὶ δὲ δυεῖν συνοιχήσας, ix μὲν τῆς μιᾶς παῖδας ἔσχεν 
επτὰ, bx δὲ τῆς λοιπῆς ἕνα (3» δ' αὕτη ἁδελφόπαις αὐτοῦ), ἧπερ οὕτως σννῴκτσε. 


ΧΝΠΙ. Cum saltatriculam quamdam deperiret, Α 


auque animi zgritudinem fratri aperuisset ; ille se 
amoris ministrum fore pollicitus, noctu filiam suam 
ad eum deduxit. Quo ssepius facto, atque amore 
aucto, arcanoque cognito , fratris filiom matrimo- 
nio sibi junxit, ex eaque filium Hyrcanum suscepit. 
Qui annos tredecim natus, οἱ prudentiam etl acri- 
moniam suam demonstravit. Nam missus a palre 
cum ccc boum jugis ad predium quoddam bi- 
duum dissitum itinere , excolendum, jugorum 10- 
ris non acceptis : cum bulbuci hortarentur, ut ea 
per nuntium a patre peteret, eorum consilio non 
acquievit, sed x boum jugis immolatis, carnes inter 
operarios distribuit, et tergoribus concisis boves 
alligavit : atque ita opere confecto domum rediit. 


IH'. Ὀρχηστρίδος ἠράσθη ctvb;, xal τῷ ταύτης 
ἔχαμνεν ἔρωτι. Μηνύει δὲ τὸ πάθος τῷ ἁδελφῷ; 6 
δὲ διακονήἠσασθαί οἱ πρὸς τὸν ἔρωτα ἑτπηγγείλατο: 
καὶ νυκτὸς τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα πρὸς τὸν ἁἀδελφὺν 
ἀγαγὼν συγχατέἐχλινε. Καὶ τούτου γξνομένου πολ- 
λάχις, foa σφοδρότερον. ToU δὲ ἁδελφοῦ τὸ χεχρυµ- 
pévov αὐτῷ φανερώσαντος, συνῴχησε τῇ ἀδελφιδῇ, 
xal ἐξ αὐτῆς υν ἔσχεν, 'Ὑρχανὸν χαλέσας σὐτόν. 
Τρισκαίδεχα δὲ γεγονὼς ἑτῶν οὗτος, τήν τε αύνεσ.ν 
ἑδείχνυ xal 15v. ἑντρέχειαν. Δοὺς γὰρ αὐτῷ ὁ πα- 
τἣρ ζεύγη βοῶν τριαχόσια, ἐξέκεμψεν εἰς χώραν 
δυεῖν ἡμέραιν ἀπέχουσαν, τὴν γῆν ἐργασόμενο», 
τοὺς ἱμάντας τῶν ζυγῶν παραχατασχών. Ὁ δὲ, vevó- 
µενος ἐχεῖ, καὶ μὴ ἔχων ἱμάντας, τῶν βοηλατῶν 
στέλλειν πρὺς τὸν πατέρα τοὺς αἰτήσοντας αὐτοὺς 


At pater eam calliditatem admiratus, illum prz cz:e- B δεῖν λεγόντων, τῇ μὲν ἐχείνων συµδουλῇ οὗ προσ- 


teris iliis, :egre id ferentibus, et amavit ct magni 
fecit, Nato autem filio Ptolemao, principes pro- 
vinciarum illi parentium Alexandriam ibant ad 
9093 natalitium festum. celebrandum. Josephus 
autem ob ztatem tardus, aliquem ex filiis eo ire 
jubebat. Ceteris 2utem recusantibus, H yrcanus se 
iturum recipit, ac patri auctor est, ne munera illo 
mittat, sed Alexandrino procuratori scribat, ut au- 
rum sibi det, quo munera comparet. lile, collaudato 
filii consilio, procuratori scribit, qui non mínus 
wibus millibus talentum administrabat, ut det 
filio quantum ei opus sit. Neque vero putabat ul- 
$a x talenta petiturum ad munera regi offerenda. 
lllo, acceptis litteris, Alexandriam eunte, reliqui 
Josephi liberi paternis amicis scribunt, ut llyrea- 
num per insidias e'medio tollant. Sed puer reddita 
procuratori epistola, quot talentis opus esset, ro- 
gatus, cum mille petiisset, ac x tantuni accepisset, 
iratus hominem in vincula conjicit. Ptolemaeus vero 
misit ad eum, seque mirari dixit, cur in con- 
spectum suuin non venisset, ac paternum procura- 
torem. vinxisset ?* Illo respondente, se venire no- 
luisse donec munera parasset , ac servum ob con- 
tumaciam multasse : risit rex, pueri maynanimi- 
tatem admiratus. Enimvero procurator, cum in- 
telligeret opem sibi ferri a nemine, datis mille ta- 
lentis, vinculis liberatur. Hyrcanus autem c pueros 
robustissimos et litterarum gnaros talento singu- 
los emit, et totidem virgines tantidem. Aliis igitur 
dena talenta regi offerentibus, iis vero qui munifi- 
centiores esse studebant, vicena non supergressis : 
Hyrcanus pueros et virgines regi et Cleopatrse ob- 
tulit, qaorum quilibet singula talenta afferrent. 
Regiis porro amicis et ministris multorum talen. 
fum munera dedit. Ptolemzeus aulem puerum ad- 
miratus, hortatus est, ut peteret quz» vellet. Is vero 
non aliud petiit, nisi ut patri et fratribus de se 
scriberet. ld fecit Ptolemzeus, eumque regaliter do- 


έσχεν, αὐτὸς δὲ δέχα ζεύγη χαταθύσας, τὰ μὲν xpéa 
τοῖς ἐργάταις δ.ένειµε, τὰς δὲ δορὰς χατατεμὼν 
κούτοις προσέδησε τοὺς ζυγοὺς, xal οὕτω τὴ» ἑργα- 
σίαν ποιἠσας ἐπανελήλυθεν. 'O δὲ πατὴρ, τὴν ἐπί- 
νοιαν αὐτοῦ γνοὺς, xal ἐθχύμασεν αὐτὸν χαὶ ἠγά- 
πησε, χαὶ.τῶν ἄλλων προετίµα υἱῶν, οἱ δὲ Ίχθοντο. 
To δὲ Πτολεμαίῳ γεννηθέντος υἱοῦ, οἱ πρῶτοι τῶν 
ὑπ) αὐτὸν χωρῶν ἑώρταξον τὰ γενέθλια, ἀπιόντες 
εἰς .Αλεξάνδρειαν. Ἰωσὴφ δὲ, τῷ rfjg δυσχ”µι- 
στος (50) γεγονὼς, τῶν παίδων ἕνα ἐχεῖ ἀπελθεῖν 
προετρέπετο. Τῶν δὲ πρεσθυτέρων παραιτουµένων, 
ὁ 'Ypxavb; κατέἐθετο ἀπελθεῖν, xol συνεδούλευσε 
τῷ πατρὶ μὴ πέµπειν αὐτόθεν δῶρᾳ τῷ βασιλεῖ, 
ἐπιστεῖλαι δὲ τῷ ἓν ᾿Αλεξανδρείᾳ οἰχονόμῳ παρα- 
σχεῖν αὐτῷ ypuclov, ἵνα δι αὐτοῦ πρίηται δῶρα. 
'O δὲ, τὸν υἱὸν ἐπαινέσας τῆς συµθουλῆς, Ὑράφει 
τῷ οἰκονόμῳ, τῶν kv. ᾿Λλεξανδρείᾳ χρημάτων οὐκ 
ἑλαττόνων ὄντων τρισχιλίων ταλάντων, δοῦναι τῷ 
vip χρήματα ὅσων ἂν δεηθῃ, ἐλπίσας ph πλείω 
δέκα ἔσεσθαι ταλάντων τὴν ἐπὶ τῇ δωρεᾷ τοῦ βασι- 
Mo δαπάνην. Λαδὼν οὖν τὴν ἐπιστολὴν Ὑρχκανὸς, 
ἀπῄει πρὸς ᾽Αλεξάνδρειαν' οἱ δὲ λοιποὶ τοῦ Ἰωσὴφ 
παΐδες Υράφουσι τοῖς πατρικοῖς ἑταίροις ἐπιδουλεῦ - 
σαι τῷ "Yoxzvi, καὶ διαφθεῖραι αὐτόν. Γενόμενος 
δ ἐν ᾽Αλεξανδρείᾳ, τὴν ἐπιστολὴν τοῦ πατρὸς τὸ 
οἰχονόμῳ ἐπέδωχεν * ὁ δὲ ἤρετο πόσων χρήζει τα- 
λάντων, xai ὃς, Χιλίων» 6 δ᾽ οἰχονόμος οὐ πλείω 


D δέχα παρεῖχεν ' ὀργισθεὶς δὲ ὁ malc, τὸν οἶχο .όμον 


ἐδέσμησε. Καὶ ὁ Πτολεμαῖος, στείλας πρὸς Ὑρκα- 
νὸν, θαυμάζξειν ἔλεγε, πῶς οὔτε ὤφθη αὐτῷ, xax 1. 
τοῦ πατρὺς ἔδησεν οἰχονόμον. 'O δὲ ph ἐλθεῖν 
ἔρη, περιµένων ἑτοιμάσαι τὰ δῶρα: τὸν δὲ δοῦλον 
γολάσαι, οἷς ἐπέταξεν ἀπειθήσαντα ' διὰ ταῦτα ὅ 
βασιλεὺς xal ἐγέλασε, καὶ τὴν τοῦ παιδὸς µεγα7ο- 
φροσύνην ἐθαύμασεν. 'O δὲ Αρίων ὁ οἰκονόμος, 
γνοὺς ὡς οὐκ ἔστιν αὐτῷ ἀρωγὴ, bou; τὰ χίλια cá- 
λαντα, τῶν δεσμῶν ἐλύθη. Ὁ Ὑρκανὸς δὲ παῖδα.ς 
ἐχατὸν ἀχμαιοτάτους xal γράμματα εἰδότας ὠνή- 


Varie lectiones et note. 
(90) Δυσκόμιστος. Phrasis nostris usitata, qui n'estoit pas portatif. 


369 | ANNALIUM LIB. IV. ^ ^ 8 


σατο. ταλάντου πριάµενος ἔκαστον, xaX xapÜivouc A natum ablegavit. Fratres vero cognito honorifica 
τοσαύτας ἰσοταλά»του τιμῆς. TOv γοῦν ἄλλων ἁπάν- — ejus reditu, obviam egressi sunt, ejus perimendi 
των τῶν μὲν àvi δέχα τάλαντα προσαγόντων τῷ — causa, ne parre quidem refragato ox iracundia ob 
βασιλεῖ, τῶν δὲ µείζω δωρουµένων οὐχ ὑπερδάν- — iusumptam pecuniam. Fratribus eum adortis, cum 
των τὰ εἴχοσιν, ὁ 'Ypxavb, τοὺς παῖδας καὶ τὰς — Cx eorum satellitibus multi, tum ipsorum duo ce- 
παρθένους τῷ βασιλεῖ xai τῇ Κλεοπάτρα προσή»εγ- —ciderunt. Quamobrem territus, et ultra Jordanem 
xtv, ὧν Éxactoc xal τἆλαντον ἔφερε. Καὶ τοῖς φίλοις — profectus, bellum Arabibus 904 intulit : et sum- 
6b τοῦ βασιλέως, καὶ τοῖς περὶ την θεραπείαν — ptuoso castello exstructo, partes ilias per sept m 
αὐτοῦ πολλῶν ταλάντων δῶρα πχρέσχετο. θαυµάσας — annos tenuit, quandiu Magni Antiochi filius Se: 
δὲ Πτολεμαῖος τὸν παῖδα, αἰτεῖν ἃ βούλεται mpo- —leucus Syriz potitus est. Cui cum [ταιος Antio- 
ετρέπετο. Ὁ δὲ οὐδὲν ἤτησεν f) τῷ πατρὶ xal vol; — clus Epiphanes successisset : prx metu illius, ne- 
ἀδιλφοῖς γράφαι περὶ αὐτοῦ. "O morfjsa; ὁ βασιλεὺς, — Cem sibi conscivit, cujus pecuniam Antiochus ο” 
xai βασιλικῶς αὐτῷ δωρησάµενος, ἐξέπεμφεν, Ol — copit. 

δὲ ἆδελφοὶ, µαθόντες ἑπανιόντα μετὰ τιμῆς, ἐξῆλθον ὑπαντήσοντες αὐτῷ xal διαφθεροῦντες, μιδὲ τοῦ 
πατρὸς χωλύσαντος ὑπ' ὀργῆς τῆς διὰ τὴν τῶν χρημάτων δαπάνην. ἉἘπιθεμένων δὲ οἱ τῶν ἆδελ- 
φῶν, πολλοί τε τῶν σὺν αὐτοῖς ἔπεσον, xal ἐξ αὐτῶν Δύο. Δείσας οὖν διὰ ταῦτα, εἰς «b πέραν ἀπῆλθε 
τοῦ Ἱορδάνου, xai ἑπολόμει τοῖς "Αραψι, xal βάριν ἐχεξ πολυτελῃ ᾠχοδόμησε, xal κατέσχε τὰ ἐχεῖ µέρη 
ἐπὶ ἔτη ἑπτὰ, ἐφ᾽ ὅσον ὁ τοῦ μεγάλου Αντιόχου υἱὸς Σέλευχος τῆς Συρίας ἐκράτησε,. Τούτου δὲ θα- 
νόντος, χαὶ τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ Αντιόχου τὴν ἀρχὴν διαδεξαµένου, τοῦ Ἐπιφανοῦς χαλουµένου, «φοδηθεὶ; 
ὁ Ὑρχανὸς αὐτὸν, αὐτόχειρ ἑαυτοῦ γίνεται, xal τὰ χρήματα αὐτοῦ ὁ ᾿Αντίοχος ἔλαδε, 


I8'. Τελευτᾷ δὲ καὶ ὁ Ἐπιφανῆς Πτολεμαῖος, ὁ Β XIX. Ptolemzeo quoque Epiphane JEgypti rege 
τῃς Αἰγόπτου χρατῶν, δύο παΐδας νεωτάτους πάνυ mortuo, duobus parvulis filiolis relictis, quorum 
καταλιπών' ὧν ὁ μὲν Φιλομήτωρ ἐχέχλητο, Φύσκων — alter Philametor, alter Physcon vocabatur : Antio- 
δέ γε ὁ ἕτερος ΄ τούτων Χχαταφρονῄήσας 'Aveloyoz — chus, zetate puerorum contempla, /Egyptum bello 
στρατεύει ἐπ᾽ Αἴγυπτον' ἀλλ' ἀπεχρούσθη ταύτης, petit, ab eaque repulsus est, Romanis edicentibus, 
τῶν Ῥωμαίων ἀπέχεσθαι τῆς χώρας ἑντειλαμένων — ut illa provincia abstineret. [nde rediens, Hieroso- 
αὐτῷ. Ἐσεῖθεν δ᾽ ἐπανιὼν, ἐπὶ τὰ Ἱεροσόλυμα — lyma contendit, urbequecitra dimicationem potitur, 
ὥρμησε, xai χατέσχε τὴν πόλιν ἁμαχητὶ, ἀνοιξάν- — apertis portis per ipsius studiosos receptus. Naim 
των αὐτῷ τὰς πύλας, ὅσοι τῆς ἑχείνου γνώμης — post obitum Oniz pontificis, Antiochus dignitatem 
ἐτύγχανον. θανόντος γὰρ ᾿Ονίου τοῦ ἀρχιερέως, τῷ — illam in Jesum fratrem illius contulerat : cique 
ἁδελφῷ αὐτοῦ Ἰησοῦ ᾿Αντίδχος τὴν τιμὴν παρ- iratus, fratri ejus minori tradiderat, nomine Oniz. 
ἐασχεν ' ὀργισθεὶς δὲ αὐτῷ, αὖθις τῷ νεωτέρῳ τὴν Nam eum Simon tres filios suscepisset, sacerdotium 
ἀρχιερωσύνην ἀπένειμεν ἁδελφῷ, Ὀνίᾳ xalou- ad eum omnes pervenit : ac Jesus se Jasonem no- 
μένῳ. Σίµωνι γὰρ τριῶν Ὑενομένων παίδων, xat eig — minavit, Onias Menelaum, ortoque diíssidio inter 
τοὺς τρεῖς ἡ ἀρχιερωσύνη περιελήλυθε' xal ὁ μὲν , hos, populi quoque secessione facta, plures a Jasonc 
Ἰησοῦς Ἰάσωνα μετωνόμασεν΄ ἑαυτὸν, ὁ δὲ Ὀνίας ^ steterunt, czteri a Menelao, cui et Tobim liberi 
Mev£Aaov- στασιάσαντος οὖν τοῦ Ἰησοῦ πρὸς τὺν — opem tulerunt. Sed cum a majori parte opprime- 
"Ovlav, τὸν xai Μξνέλαον, καὶ ὁ λαὸς &pepísUn* xal — rentur, ad Antiochum se contulerunt, et patriis 
o! μὲν πλείους τῷ Ἰάσωνι προσετ!θεντο, οἱ δ' ἄλλοι — institutis desertis, Graecorum mores sunt arnplexi : 
τῷ Με. ελἀῳ,ᾧ xat οἱ Τωδίου παϊῖδες σαν συνεπαρ- —ascitoque preputio, pudendorum circuimcisionem 
ἠγοντες. Καταπονούμενοι δὲ τοῖς πλείοσιν, οὑτοίτε — velare studuerunt. Ab horum igitur factione portis 
xai 6 Μενέλαος πρὸς ἸΑντίοχον ἀνεχώ;ησαν, xal — apertis, urbe potitus Antiochus Epiphanes, multis 
τοὺς πατρίους νόμους λιπόντες, ἡλλήνισαν, xal — cecisis, magna pecunia rapta, Antiochiam rediit. 
thv τῶν αἱδοίων περιτομὴν ἑπεχάλυψαν ἐπισπάσαν- — Biennio post denuo llierosolyma ascendit, et urhe 
τες. Τῶν γοῦν τῆς τούτων μοίρας ἀνοιξδάντων τὰς — dolo occupata, πο iis quidem pepercit, a quibus 
πύλας τῆς πόλεως τῷ Ἐπιφανεῖ ᾽Αντιόχῳ, ἔγχρα- — receptus fuerat : sed et templo spoliato, et abseon- 
τῆς ἐχεῖνος τῆς πόλεως réyove, xal πολλοὺς μὲν — ditis thesauris ablatis, et legitimis sacrificiis inter- 
ἁπέχτεινε, χρήματα δὲ πολλὰ συλήσας, εἰς "Avrió- — dictis, et urbe direpta, et populo partim c:eso; 
χειαν ἑπανέζευξε. Μετὰ δὲ δύο ἔτη αὖθις εἰς Ἱερο- — partim capto, et pulcherrima urbis parte incensa, 
σόλυµα ἀνέθη Αντίοχος, καὶ ἀπάτῃ χρα:ήσας τῆς D οἱ poreis in templo immolatis, tandem mcenia quo- 
πόλεως, οὐδὲ τῶν εἰσδεξαμένων αὐτὸν ἐφείσατο, — que diruit : exstruetaque arce. inferioris urbis, ct 
&)XAX xai τὸν vaby σὐλήσας, xal τοὺς ἀποχρύφους  — Macedonico presidio imposito, populum coegit 
θησαυροὺς ἀφελόμενος, τάς τε νοµίµους θυσἰας suos deos colere, et circumcisione puerorum abs- 
νευλύσας, χαὶ τὴν πόλιν διαρπάσας, xa) τοὺς piv — tinere, relictis ibi, qui ad ista facienda cives vi 
τοῦ λαοῦ χτείνας, τοὺς 6' αἰχμαλώτους ἁπαγαγὼν,  compellerent. (Quo tempore Eleazarus sacerdos, 
»*ai ἐμπρίσας τὰ τῆς πόλεως κάλλιστα, χαὶ σύας ejusque discipuli Machab:zi, cum matre sua pro 
θύσας iv τῷ ναῷ, τέλος xal τὰ τείχη καθεῖλε, xaX — divinarum 905 legum observantia certamina obie- 
hv iy τῇ χάτω πόλει ἄχραν οἰχοδομήσας, φρουρὰν — runt. Ac il qui vim susti.ere non poterant, impe- 


371 


JOANNIS ZONAR.E 


$9 


rata faciebant : qui vero generosis przediti animis, A Μτχελόνων ἓν ταύτῃ xxzleatnotv* hváqxote δὲ xot 


iniquise:ictis adversabantur, acerbis cruciatibus 
interibant, aut semineces in cruces agebantur. Eo- 
rum vero uxores, pueris quos eireumcidissent, de 
eolis carum suspensis, tyrannici satellites laqueo 
prafocabant. Quod sicubi librum Hebraice Seri- 
pturz invenissent, eum abolebant, possessore ini- 
serabiliter interfecto. Itaque Samaritani non jam se 
Judeorum cognatos profiteri, sed Sidonios sese 
nominare, el Gariziniam aedem Grzeanici Jovis ap- 
pellare. Cxterum erat tum. sacerdos nomine Mat- 
fathias, fllius Joannis, Symonis nepos, Ásamon:i 
pronepos, quinque filiorum pater, Joannis cogno- 
mento Gaddis, Simonis Tathis, Jude Macbabzi, 
Eleazari Aure, Jonathae Apphi. Cum autem regii 
. satellites in eorum vieum venissent, et Mattathiam 
primum, ut aliorum principem, ritu Greco rem 
divinam facere jussissent : ipsé cum filiis renuit, 
et alio qui sacrifiearat, et duce Apelle tyrannici 
edicti ministro per indignationem interfectis, ara- 
que eversa, in solitudinem eontendit. Quorum emu- 
latione a!ii queque multi incitati, cum uxoribus et 
hberis eodem profugientes, in speluncis vitam 
egerunt, Verum Antiochi duces contractis copiis 
eos in Sabbato aggressi, multos in speluncis, nou 
repugnantes ob festi otium, combusserunt. Qui cladi 
superfuerant, ad Mattathiam confugerunt, ls eos 
hortatus , ut in Sabbaotis etiam pugnarent, ne ab 
hostibus eccasionem festi. captantibus impune cz- 


derentur, collectis viribus, et aras evertit, et ne- C 


fariis sacris pollutosoccidit, et pueros circumcidi 
jussit. lta imperio per unum annum gesto, filios 
aid concordiam οἱ sui «mulationem cohortatus, ut, 
5i opus essct, pro lege nec mortem oppetere dubi- 
tarent, ex morbo decessit. 


τὸ πλῆθος τοὺς ὑπ αὐτοῦ νοµιζοµένους θξοὺς σέδε- 
σθαι, καὶ τὰ τέχνα μὴ περιτέμνειν’ xat τοὺς βιχζο- 
µένους ταῦτα πράττειν χατέλιπεν. "Ote καὶ Ἐλεά- 
ζαρ ὁἱερεὺς, xal ol τούτου φοιτηταὶ, o. Μακκαθαῖοι 
δηλαδὴ, σὺν τῇ σφετέρᾳ μητρὶ τῆς τῶν θείων νόµιυν 
φυλαχῆς ὑπερήθλησαν. Οἱ μὲν οὖν τῇ βίᾳ νιχώµε- 
vot, τοῖς ἐπιτεταγμένοις ἐπείθοντο: ὅσοι δὲ τὰς 
ψυχὰς ἐτύγχανον εὐγενεῖς, μὴ ὑπείχοντες ταῖς πα- 
ῥανόμγις ἐπιταγαῖς, πικρῶς iv βασάνοις ἀπέθνυτ- 
σχον, ἢ ἔτι μιχρὸν ἐμπνέοντες ἀνεσταυροῦντο. Τὰς 
δὲ γυναῖχας αὐτῶν, χαὶ τοὺς παΐῖδας οὓς περιέτ:- 
μνον, Ex τῶν τραχήλων αὐτῶν ἑξαρτῶντες ἁττγχον 
οἱ τοῦ τυράννου ὑπηρέται. Καὶ ef που βίθ)ος εὑρέθη 
τῆς Εθραϊχῆς ΓραφΏῆς, αὐτὴν τε Ἱφάνιζον, χαὶ 
τοὺς ἕἔχοντας οἰκτ,ῶς ἀπόλλυον. Δ.ὰ ταῦτα o! Σα 
μαρεῖται οὐχέτι ἑαυτοὺς τῶν Ἰουδαίων συγγενεξς 
ὡμολόγουν, ἀλλὰ Σιδωνίους ὠνόμαζον ἑαυτοὺς, xal 
τὸ ἓν τῷ Γαριζὶν παρ αὐτοῖς ἱερὸν ᾿Ἑλληνίου Διὸς 
προσηγόρευσαν. "Hv δὲ τις τότε ἱερεὺς ὀνόματι 
Ματταθίας, υἷὸς Ἰωάννου, τοῦ Συμεών, τοῦ Ασα- 
µωναίου, ip σαν viol πέντε, Ἰωάννης ὁ καλούμενος 
Γαδδῆς, Σίµων ὁ χκληθεὶς θαθῆς, Ἰούδας ὁ xa205- 
µενος Μακχαθαῖος, Ἐλεάκαρ ὁ λεγόμενος Αὔραν, 
Ἰωνάθαν ὁ χεκληµένος ᾿᾽Αφφοὺς. Ἑλθόντων obv εἰς 
τὴν χώµην αὐτῷν τῶν βασιλικῶν, xal θύδιν Σ:λευ- 
όντων καθ) Ἕλληνας τὸν Ματταθίαν πρῶτον, 8X 
τῶν ἄλλων πρωτεύοντα, ἐχεῖνος ἀνένενεν ' ὡς ὃ ἕ- 
θυσεν ἕτερος, ζήλου πλησθεὶς ὁ Ματταῦθία: σὺν τοῖς 
υἱέσι, τὸν θύσαντά τε ἀπέχτεινε, καὶ τὸν ατρατη- 
γὸν ᾽Απελλῆν, ὃς θύειν ἠνάγκαζε, xai τὸν βωμὸν 
καθελὼν, ustà τῶν vio, ἐξώρμησεν εἰς τὴν ἔρῃ- 
pov. Πολλοὶ δὲ xal ἄλλοι, τούτους ζηλώσαντες, μετὰ 


τῶν γυναικῶν xal τῶν τέχνων ἔφυγχον εἰς τὴν Épr.- 
pov, xal ἐν σπηλαίοις ὃ.Ώγον. Οἱ τοῦ Αντιόχου & 


στρατηγοὶ. δύναμιν ἁθροίσαντες, ἐπῆλθον αὐτοῖς, xal προσθάλλουσιν ἓν Σαθθάτῳ, xol π’λλοὺς iv xol: 
σπηλαίοις χατέφλεξαν, οὐδὲ ἀμυνομένους διὰ τὸ τῆς ἡμέρας ἀργόν. Οἱ δὶ διασωθέντες, τῷ Ματταῦίᾳ 
ποοσέθεντο. Ὁ δὲ καὶ ἐν Σαθθάτοις αὐτοὺς παρῄνει µάχεσθαι, ἵνα pij ἁπότως αὐτοὺς δ.αφθξείρωσιν οἱ 
πολέμιοι ἐπιόντες κατὰ τὰ Σάθθατχ. συναγαγὼν οὖν δύναμιν ὁ Ματταθίας, τοὺς τε βωμοὺ; κχαθεῖλα, 
καὶ τοὺς ἀσεθήσαντας ἔχτεινε, xal τοὺς μὴ περιτµηθέντας τῶν παίδων ἐχέλευσε περιτέµνεσθαι. "Δρ- 
ἔας δὲ ἐπ᾽ ἐνιαυτὸν, xal νοσῄήσας, τοῖς παισὶ τὸν αὐτοῦ ζτλον μιμεῖα]αι παρῄνεσε, xal ὑπὲρ cuv νό- 
µων, εἰ δεῄσει, θανεῖν, καὶ ἀλλήλοι, ὁμονοξῖν. Ταῦτα αὐτοῖς ἐντειλάμενος, ἑτελεύτησδ,. 


XX. Judas illius flüius qui οἱ Machabzus, rerum 
administratione suscepta, fratrum et aliorum ope 
hostibus Jud:ea expulsis, populares a quibus leges 
violat; erant, suppliciis affecit, et Apollonium $a- 
marie prsetorem cum maxima Q6 exercitus parte 
cecidit. Quo Cilicie praetor coguito, eum aggressus 
est : sed profligatus, in fuga cum multis suorum 
cecidit. Quamobrem iratus Antiochus, Lysie sua- 
rum rerum curalori jussit, ut Judaea subigat, 
Hierosolyma evertat, el gentem sub corona vendat. 
là cum tres duces cum ingentibus copiis misisset, 
Judas hostium multitudine conspecta, suos milites 
fidueiam in Deo collocare jussit : et vesperi cona- 
tus, crebris pyris in castris accensis, noclurnoque 
itinere facio, circa diluculum hostes adortus, in 
pugna et fuga ultra tria millia interfecit. À czde 
hostium reversus, castra diripuit : et opitna praeda 


K'. Την δὲ τῶν πραγμάτων προστασίαν ὁ mil; 
αὐτοῦ Ἰούδας, ὁ καὶ Μακχαθαῖος, περιεζώσατο, καὶ 
συναραµένων αὐτῷ τῶν τε συγγόνων xal ἄλλων, 
τοὺς πυλεµίους ἐκ τῆς χώρας ἁπώσατο, xal τοὺς 
παρανοµῄσαντας τῶν ὁμοφύλων ἐχόλασεν. ᾽Απολλώ- 
νιος δὲ ὁ τῆς Σαµαρείας στρατηγὸς, χατὰ τοῦ Ἰούδα 
στρατεύσας, αὐτός τε πίπτει, xal πλεΐστοι τῶν σὺν 
αὑτῷ. "Απερ ὁ τῆς Κιλικίας μαθὼν στρατηγὸς, ἑπηαῦε 
κατὰ τοῦ Μακκαθαίου, xai συμθαλλὼν τρέπεται. 
xai θνῄσχει ' οἱ δ' ὑπ αὑτὸν ἔφυγον. Ἐπιδιώξας δὲ 
6 Ἰούδας, πολλους αὐτῶν ἀπέχτεινε. Διὰ ταῦτα το[- 
νυν ὀργισθεὶς ὁ ᾿Αντίοχος, Λυσίᾳ τῷ τῶν πραγµά-ων. 
αὐτοῦ ἐπιτρόπῳ χαταστρέφασθαι την Ἰουδαίαν &x-- 
λευσε, xal τὸ ἔθνος ἀνδραποδίσασθαι, xal χατασχά- 
φαι τὴν ᾿Ἱερουσαλήμ. Ὁ δὲ, τρεῖς ἐπιλεξάμενος 
στατηγοὺς, ἔπεμφς μετὰ βαρείας δυνάμεως. Ἰούδας 
δὲ, τὸ πλῖθος τῶν ἑναντίων ἰδὼν, ἐπὶ τὸν θ:ὸν τ.θέ- 








313 ANNALIUM LIB. ΙΥ. 914 


vat τὰς ἑλτίδας mapivet τοῖς pev! αὐτοῦ. Καὶ ὃει- A magnisque opibus partis, ketus domum se recepit. 


£»2f3d4 ἑσπέρας, πυρά v: πολλὰ ἐν τῷ στρατοπέδι 
^U, διὰ τῆς νυχτὸς ὀδεύσας, ἐπιτίθεται τοῖς τοῦ 
Αντιόχου περὶ τὸν Bof pov * xaX πολλοὺς μὲν μχχό- 
usvog ἀπέχτεινε, τοὺς δὲ λοιπ.ὺς δ.ώκω», ὡς ὑπὲρ 
τ΄ισχιλίους πτεσεῖν. Καὶ μετὰ τὴν Ίτταν τῶν 
ἑναντίω»ν ἐπανελθὼν ὁ Ἰούδας, ἐσχύλευσε τὸ τούτων 
στρατόπεδον, xal λείαν πολλὴν πλοῦτόν τε }αθὼν 
ἄφθονον, εἰς τὴν οἰχείαν ὑπέστρεφε χαίρων. To δ᾽ 
izyis ἐνιαυτῷ στράτευμα πλεῖον ó Λυσίας ἀθροί- 
σας, ἐνέθαλεν εἷς τὴν Ἰουδαίαν. Kal τοῖς προδρ΄μµοις 
τούτου συµµίξας ὁ Ἰούδας, νικᾷ. Διὸ τὴν λοιπὴν 
δύναμιν ὁ Λυσίας ἀναλαθὼν, εἰς Αντιόχειαν ἐπανέ. 
ζευξε, xal παρεσχευάζετο μετὰ μείζονος οτρατιᾶς 
eig τὴν Ἰουδαίαν ἐμθαλεῖν. "0 γε μην Ἰούδα:, εἰς 


Sequenti anno Lysias, pluribus copiis accitis, in 
Judivam impressionem fecit, qnorum prtecursoribus 
à Juda superatis, reliquum exercitum Antiochiam 
reduxit, ut cum majori numero Jud:xam repeteret. 
Judas autem ad repurgandum templum flieroso!yma 
profectus, cum τά desertum et alicubi crematam 
reperisset, flevit, eoque repurgato, vasa novo aurea 
intulit, candelabra, mensam, aram : et novum sa- 


 crarium cx lapidibus ferro non excisis exstruxit, 


suffit, holocausta obtulit, panes in mensà apposuit. 
Hxc eadem die facta sunt, quo templcm pol- 
lutum fuerat , et cultus  profanatus, triennio 
elapso, secundum Danielis oraculum, annis ante 
cccc et vin editum. Ab eo leinpere festum agunt 


Ἱεροσόλυμα ἀναθάς, ὥστε τὸν vaby ἐχκαθᾶραι, xal B Judoii instaurate religionis, quod Lumina vocant. 


ἔρημον αὐτὸν εὑρηχὼς, xal Év τισι Χαταπεπρησµέ- 
vov, ἑθρήνησε. Καθάρας δὲ αὐτὸν, σχεύη χαινὰ elaexó- 
piae, λυχνίαν, τράπεζαν, βωμὸν, χρύσεΣ, καὶ θυσια- 
στήριον χαινὺν Ex MO», οὗ σιδήρῳ, τετμημένον ἀνῳ- 
χοδόμησεν, ἐθυμίασέ «s καὶ ὡλοχαύτωσε, xal ἄρ- 
τους ἐπὶ τὴν τράπεζαν ἔθηκε. Γέγονε δὲ ταῦτα 
χατὰ τὴν ἡμέραν, καθ) fjv ὁ ναὺς ἐμιάνθη, καὶ ἡ 
θρησχεία ἐθεθηλώθη, τριῶν παρελθόντων ἐνιαυτῶν 
κατὰ την τοῦ Δανιηλ πρόῤῥησιν, πρὸ τετραχοσ!ων 
καὶ ὀχτὼ γενοµένην ἑτῶν. Καὶ ἕκτοτε ἑορτάζουσιν 
οἱ Ἰουδαῖοι τὴν ἀνάχτησιν τῆς θρηαχείας, Φῶτα χα- 
λοῦντες αὐτὴν. Τειχίσας δὲ τὴν πόλιν, φύλαχας ἐγ- 
χατέστησεν. Ὡς δὲ τὰ πἑριξ ἔθνη πολλοὺς τῶν Ἰόυ- 
δαίων δ.έφθειρεν, ἑνεδρεύουτα διὰ βασχανίαν, πολέ- 
ote αὐτοὺς ὁ Ιούδας ἡμύνετο καὶ ἀνέστελλεν. 'O δ' 
Αντίοχος, μαθὼν πόλιν εἶναι ἓν τῇ Περσίδι πλούτῳ 
χομῶσαν Ἐλυμαῖδα ὠνομασμέντν, καὶ ἱερὸν ᾿Αρτέ- 
µιδος Ev ἁὐτῃ πλῆρες ἀναθημάτων πολυτελῶν, ὥρ- 
µησεν ἐπ᾽ αὑτὴν xal ἑπολιόρχει. ᾽Αποχρονσθεὶς δὲ 
παρὰ τῶν bv τῇ πόλει ἐπεξελθόντων, φεύγων Ἴχεν 


Preterea urbem moenibus circumdedit, et prxs'dio 
muniit. Jam quia finiimx gentes ex invidia multos 
Judzos per insidias emdebant : eas Judas bellis u]- 
ciscebatur ac reprimebat. Czeterum Antiochns cum 
audivisset urbem in Persia esse Elymaidem opibus 
abundantem, et fanum in ea Diana pretiosis do- 
nariis referlum : contra eam proficiscitur. Sed a 
civibus in aciem egressis ab obsidione repulsus, 
fuga se Babylonem recepit, plurimis militibus 
amissis. Eam cladem dolenti, ut sui duces etiam 
a Judzis victi essent, nuntiatur. Ünde merore 
aucto in morbum incidit, ex quo cum sibi moritn- 
dum esse videret, suis ministris eonvocatis id. sibi 
accidere dixit 997 ob gentem Judaicam  infesta- 
lam, et templum spoliatum. His dictis exspiravit, 
regni curatore relicto Philippo quodam ex aniiels, 


cui annulum et diadema, fllio suo Antiocho appor- 


tanda, dedit. De cujus obitu Lysias certior reddi- 


tus, fllium ejus regem declaravit, Eupatoris nomina 
indito. 9, 


£l; Βαδυλῶνα, καὶ τῆς στρατιᾶς πλείστους ἀπέδαλεν. ᾽Αλγοῦντι δὲ διὰ τοῦτο τῷ ᾿Αντιόχῳ ἀγγέλλεται d$ 
τῶν στρατηγῶν ἧττα, ἡ ὑπὸ Ἰουδαίων. Καὶ τοῦ ἀλγήματος προστεθέντος, ἑνόσησε ᾿ xol γνοὺς ὡς ἆπο- 
θιώσεται, τοὺς ὑπ αὐτὸν συνεκάλεσε, xal πάσχειν οὕτως εἶπεν, ὅτι «b τῶν Ἰουδαίων ἔθνος ἑχάκωσε» 
χαὶ ἐσύλησε τὸν vaóv. Ταῦτα λέγων, ἐξέπνευσε, Φίλιππον τῶν φίλων ἕνα χαταλιπὼ» τῆς βασιλείας 
ἐπίτροπον, χαὶ δοὺς αὐτῷ τὸ διάδηµα καὶ τὸν δακτύλιον, ἵνα ταῦτα xoplem τῷ υἱῷ ᾿Αντιόχφ. Ὅ 6i 
Ἀυσίας, θανόντα μαθὼν τὸν ἸΑντίοχον, τὸν ἐχείνου υἱὸν ἀπέδειξε βασιλέα, χαλέσας Ἑὐπάτορα. 

ΚΑ’. Οἱ δ iv τῇ ἄχκρᾳ τῶν Ἱεροτολύμων Maxe- XXI. Ceterum Macedonibus qui Hierosolymis ín 
δόνες ἑκάκουν τοὺς Ιουδαίους, ἀνιόντας εἰς τὸ Ἱερὸν — praesidio relieti erant, Jud:ees qui in. templum sa- 
ἐπὶ τῷ ÜUcat. Ad) ἐξελεῖν ἔσπευδε τὴν φρουρὰν 6 "Icó- D crificandi ergo ascendebant, infestantibus, Judas 

€, xai γαρτερῶς ἑπολιόρχει αὐτὴν. "O μαθὼν  tollendi przsidii cupidus, castellum fortiter Ὁμ- 
6 παῖς Αντίοχος ὠργίσθη, xal μετὰ μεγάλης δυνάµεως — pugnabat, Eo puer Antiochus nuntiato iratus, 
£&oppnss κατὰ τῆς Ἰουδαίας χαὶ Ἱερουσαλὴμ. Ιούδας — ingentes copias contra δυάφαπι et Hierosolyma 
EE, ἁπαντήσας αὐτῷ, τῶν προδρόµων περὶ ἑξακοσίους — ducit : cui. Judas obviam profectus, ex propu- 
ἀναιρεῖ. Καὶ 'EXcáQap ὁ τοῦ Ἰούδα ὁμαίμων, ὁ καὶ — gnatoribus ad pc occidit, Eleazarus vero cb- 
Αὔραν καλούμενος, τῶν ἐλεφάντων τὸν ὑψηλότατον — gnomento Aura, Jude frater, in altissimum ele- 
ἰδῶν ὠπλισμένον θώραξι βασιλικοῖς, xat οἰτθεὶς — phantum, regiis thoracibus armatum, ratus ei 
αὐτῷ ἐποχεῖσθαι τὸν βασιλέα, μετὰ σφοδρᾶς ὁρ- regem insidere, magno impetu invectus, bellus 
μῆς ἐπῆλθεν αὐτῷ, καὶ ὑπὸ τὴν Υαστέρα τοῦθηρίου — ventrem subiit, cujus inferfecia ruina oppres- 
γενόμενος, ἔπληξεν αὐτὸν, καὶ ἀπέκτεινεν, 'O δ᾽ ἔπικα- sus, et ipse interiit. Judas autem viribus ho- 
τασε:σθεὶς τῷ Ἐλεαζάρῳ, xal πιέσας αὑτὸν τῷ βάρει — stium visis, Hierosolyma rediit, ad tolerandam 
40:2 σώματος, ἔφθειρεν. 'Opiv δὲ τὴν τῶν xoAeplov — obsidionem se paraturus. Antiocho igitur ur- 
laxo v 6 Ἰούδας, ei; Ἱεροσύλυμα ἐπανῆλθε, καὶ πρὸς — bem oppugnante, et defensoribus hostem strenue 
ToXeopx/ay παρεσχενάνετο. Αντίοχος δὲ εἰς "leposó- ^ propulsantibus, ob commeatus inopiam malii 


315 JOANNIS ZONAR.E ky] 
diffugiebant. Sed cum Lysias dux et Antiochus A λυµα ἐλθὼν, ἐπολιόρχει αὐτὴν, χαρτερῶς τῶν ἔνδων 


intellexissent, Philippum, quem moriens Antio- 
 €hus regni curatorem reliquerat, bnperium sibi 
vindicare : iis conditionibus cum obsessis pepi- 
gerunt, ut eis patriis legibus uti liceret. An- 
tiochus vero in urbem receptus, cum templum 
munitissimum esse vidisset, spreto jurejurando, 
 everso muro, abductoque Onia pontilce, qui et 
Menelaus dicebatur, qui patri suo cogendi Judaeos 
ad patria instituta violanda auctor fuisset, multis- 
que malis causam przbuisset, discessit : eumque 
Berream missum denique sustulit, hominem im- 
pium, cum anuos x sacerdotio functus esset. Pon- 
tificem vero designavit Aleimum, qui et Joachimus 
dicebatur. Philippum quoque superatum et captum 
occidit. Ceterum Unias, Simonis Justi filius, quem 
pater moriens, ut dictum est, puerum reliquerat, 
cum Antiochus pontificatum Alcimo a familia pon- 
tificia alieno dedisset, in Egyptum confugit, at- 
que a Ptolemzo honorifice susceptus, loco in 908 
Hleliopolitana regione capto, templum instar Hie- 
rosolymitani condidit. Demetrius porro Seleuci 
filius, cum Roma in Syrie Tripolim profugisset, 
Antiocho et Lysia comprebensis, utrumque occidit, 
secundo anno regni Antiochi. Apud hunc Deme- 
trium Alcimus pontifex , et Judzorunm exsules 
ac improbissimi quique, Judam Machabzum et to- 
tam gentem de interfectis regis amicis accusarunt. 
Qua criminatione irritatus, Bacchidem intimum 


ἀμυνομένων. ᾽Αλλὰ τροφῆς ἐπιλιπούσης αὐτοῖς, πολ- 
λοὶ ἁπεδίδρασχον. Τοῦ μέντοι Φιλίππου, ὃν ἐπίτροπον 
τῆς βασιλείας ἠνήσχων 6 ᾿Αντίοχος εἴασε, σφετερ.- 
ζομένου τὴν βασιλείαν, Λυσίας ὁ στρατηγὸς χαὶ Αν- 
τίοχος, γνόντες τοῦτο, τοῖς πολιρχουμένοις ἐσπεί- 
σαντο, ὥστε αὐτοὺς τοῖς πατρῴοις χεχρῆσθαι νόµοις. 
Εἰσδεχθεὶς οὖν elc τὴν πόλιν ᾿Αντίοχος, καὶ ἰδὼν τὸν 
vaby ὀχυρώτατον, τοὺς ὄρχους Ἠθέτησε, xal τὸ τεῖ- 
χος χατέσχκαψε, xol οὕτως ὑπέστρεφε * xal τὲν ἁρ- 
χιερέα ΟὈνίαν ἑπαγόμενος, ὃς καὶ Μενέλαος ἐχαλεῖτο, 
ὡς πείσαντα τὸν πατέρα αὐτοῦ τοὺς Ἰουδαίους 
βιάζεαθαι παραθῆναι τὰ ἔθη τὰ πάτρια, xal πολλῶν 
γακῶν γενόμµενον αἴτιον, ὃν καὶ πέµψας εἰς Βέδῥοιαν 
τῆς Συρίας διέφθειρεν, ἔτη δέχα τΏς ἀρχιερωσύνης 
χρατήσαντα, γεγονότα δὲ ἁτεθῃ. ᾽Αρχιερεὺς δὲ γέγονεν 
Άλχιμος, ὃς xaX ]ωαχεὶμ ἐχαλεῖτο. 'O δ᾽ Αντίχος, 
πολεµῄήσας πρὸς Φίλιππον, xaX χειρωσάμενος αὐτὸν, 
ἔχτεινεν. Ἰδὼν δὲ ὁ τοῦ ἀρχιερέως Σίμωνος τοῦ ᾱι- 
xalou vibe Ὀνίας, ὃν παιδίον ὁ πατὴρ τελευτῶν, ὡς 
εἴρηται, χαταλέλοιπςν, ὅτι thv ἀρχιερωσύνην ᾽Αλχί- 
pp. δέδωκεν ὁ ᾽Αντίοχος, μὴ τῷ γένει τῷ ἀρχιερα- 
τιχῷ προδήχοντι, φεύχει πρὸς Πτολεμαῖον εἰς ΔΙ- 
γυπτον’ χαὶτιμηθεὶς, λαµδάνει τόπον ἓν τῷ "Hiov- 
πολίτῃ νομῷ, χαὶ ἱερὸν ἐχεῖ ᾠχοδόμησε τῷ ἐν Ἱε- 
ῥοσολύμοις παρεμφερές. Δημήτριος δὲ, φυγὼν lx 
Ῥώμης, ὁ Σελεύχου υἱὸς, xai χΧαταντῆσας ti; 
Σνρίας εἰς Τρίπολιν, τόν τε Αντίοχον xaX τὸν Λυ- 
σίαν συλλαθὼν, xat ἄμφω διέφθειρεν, ἐπὶ δύο ἑνιαυ- 


amicum cum maximis copiis misit, mandavitquo C τοὺς τοῦ ᾽Αντιόχου βασιλεύσαντος. Τούτῳ τῷ Δημη- 


ut Judam et suos occideret. Is in Judzam  profe- 
ctus, Judam οἱ fratrem cjus ad pacem provocavit. 
Sed illis fidem ei non habentibus, quidam plebeii 
homines jurejurando accepto, ad illum transfuge- 
funt, qui spreta religione, tx eorum interfectis, 
ceteros a transfugio deterruit : et iis qui regionem 
jneolebant, Α]οΐπιο ponti(ici parere jussis, Απιϊῖο- 
chiam rediit. Alcimus vero singulos blande alle- 
quendo, et omnibus sibi conciliatis, celeriter ma 
gnum exercitum exsulum majori ex parte, et im- 
piorum hominum, contraxit, quibus ad Jud:e stu- 
diosos trucidandos utebatur. Quod exeinplum cum 
Judas in adversam factionem retorqueret, Alcimus 
Demetrium perpulit, ut Nicanorem cum ingentibus 
copiis contra Judam mitteret, mandaretque, ne 
genti parceret. Is in Judzeam profectus, Judam per 
speciem paciücationis dolo capere instituit : a quo 
fide data acceptaque, cum copiis in urbem rece- 
ptus, inter salutandum et colloquendum signum 
dat suis, ut virum comprehendant. At ille insidiis 
animadversis, ad Jud:os pro:iliens, effugit. Nicanor 
igitur eo conatu frustratus, jam aperto Marte rem 
gerens, superior factus, Juda in arcem Hierosoly- 
mitanam compulso, minatur populo, ni illum de- 
dant, se templum eversurum. Judas vero suos w 
viros ad rem fortiter gerendam cohortatus, impe- 
tum in hostes facit, multos czdit, ac inter alios 
ipsum quoque Nicanorem : reliqui in fuga omnes 


τρίῳ ó ἀρχιερεὺς "Αλκιμος προσελθὼν, xal tuv Ἰω: 

δαίων πολλοὶ φυγάδες xai πονηροὶ, χατηγόρουν 

Ἰούδα τοῦ Μακχαθδαίου, xai τοῦ ἕἔθνους παντὸ:, ὡς 

τοὺς αὐτοῦ φίλους ἀπεχτονότων. 'O δὲ, παροξυνθ ες, 

πέµπει Βαχχίδην αὐτῷ οἰχειότατον μετὰ µεγίστης 

δυνάµεως, ἐντειλάμενος αὐτῷ χτεῖναι καὶ τὸν Ἰούδανι 

καὶ τοὺς σὺν αὐτῷ. "O:, εἰς τὴν Ἱονδαίαν ἐλθὼν, 

ἔπεμψε πρὸς τὸν Ἰούδαν χαὶ τοὺς αὐτοῦ ὁδελφοὺς, 

ἐπὶ εἰρήνην αὑτοὺς xaXov. Οἱ δὲ οὑχ ἐπίστευσαν 
αὐτῷ. Τινὲς δὲ τῶν τοῦ δήµου, λαδόντες ὄρνους παρὰ 
Βακχίδου, προσῆλθον αὐτῷ, ὅ,, τῶν ὅρχων καταφρ»- 
visas, ἑξήκοντα τούτων ἀπέχτεινε, xal οὕτω τῶν 
λοιπῶν τὴν ὁρμὴν τοῦ αὐτῷ προσιέναι ἀνέχιε. 
Τοῖς δ' ἓν τῇ χώρᾷ πᾶσι προσέταξεν ὑπακούειν τοῦ 
ἀρχιερέως Αλκίμου. Καὶ ταῦτα δ.απραξάµενος, εἰς 
Αντιόχειαν ἐπανΏλθεν. "Αλχιμος δὲ, πρὸς χάριν ὁμι- 
λῶν ἑχάστῳ, καὶ πάντας ὑποποιούμενος, ταχὺ πολλὴν 
συνέλεξε δύναμιν, ὧν οἱ πλείους &x τῶν «φυγάξων 
σαν καὶ ἀσεθῶν, ὃς ὧν τοὺς τὰ Ἰούδα φρονοῦντας 
ἐχτίνννε" χαὶ Ἰούδας ὃ ἑτέρωθεν τοὺς τὰ ᾽Αλχίμου 
πράττοντας διέφρθειρεν, 6 δὲ τὸν Aq fic pov χατὰ τοῦ 
Ἰούδα ἠρέθιζε. Πέμπει τοΐνυν αὖθις ὁ βασιλεὺς Νι- 
χάνωρα μετὰ µεγίστης χειρὸς, ἐντειλάμενος τοῦ 
ἔθνους pt) φείσασθαι. Κάχεῖνος, ἀτελθὼν, δόλῳ κχα- 
τασχεῖν ἐπεχείρησο τὺν Ἰούδαν, καὶ πρὺς εἰρήνην 
προεκαλεῖτο αὐτόν’ ὁ δὲ, πίστεις δοὺς καὶ λαδὼν, τὸν 
Νιχάνωρα μετὰ τῆς δυνάµεως εἰσεδέξατο, χαὶ ἁσπα- 
σάμενος αὐτ)γ ὁ Νικάνωρ xai προσομιλῶν, σημεῖον 





471 


ANNALIUM LIB. 1V. | 13 


τοῖς ἑαυτοῦ δέδωχε συλλαθ.ῖν τὸν "loóllav. Γυοὺς δὲ A cadunt. Sic Judaeis aliquantisper a bellis quies parta 


τὴν ἐπιδουλὴν ὁ &vho, πρὸς τοὺς Ἰουδαίους ἕκπη- 


δήσας, ἐξέφυγε. Γνωσθείσης δὲ τῆς .ἑνέδρας, φανερὰν µάχην συνεχρότησεν ὁ Νικάνωρ, xac νενίχηχεν 
Ἐντεῦθεν Ἰούδας εἰς τὴν τῶν Ἱεροσολύμων ἀκρόπολιν κατέφυγε. Νικάνωρ δὲ Ἠπείλησε τῷ λαῶ, εἰ 
ph παραδφη αὐτῷ τὸν Ἰούδαν, καταβαλεῖν τὸν ναόν. Ὁ 8k Ἰούδας «ot; μετ᾽ αὐτοῦ χιλίοις οὖσι διαλεχθεὶς, 
πἹρώρµηςσε oo εἰς ἀλχὴν, xat συμδαλὼν τοῖς πολεμίοις, ἑνίχησε, πολλῶν πεσόντων, καὶ αὐτοῦ τοῦ 
Nuc&vespoc. Οἱ δὲ λοιποὶ ἔφευγον, xai πάντες ἐφθάρησαν χαταλαμδανόμµενοι. xal οὕτω πρὸς ὀλίγον 


Ἱουδαῖοι Ex τῶν πολέμων ἀνεπαύσαντο. 

ΚΕ’. Too δὲ ἀρχιερέως ᾽Αλχίμου, τοῦ xal Ίωα- 
xsip, θεηλάτῳ βληθέντος πληγῇ, xat οὕτω τὴν Cohv 
ἀποῤῥηξαντος μετὰ ἔτη τέσσαρα τοῦ ἀρχιερατεῦσαι, 
τῷ "Jota τὴν ἀρχιερώσύνην ἀπένειμεν 6 λαός. 
Ἀκούσας δὲ Ιούδας μέγα δύνασθαι τοὺς Ῥωμαίους, 
χαὶ χειρώσασθαι Γαλάτας, χαὶ Ἴδηρας χαὶ Καρχη- 
δονίους, καὶ Λίδνας, xai τὴν Ἑλλάδα πᾶσαν, xol 
τοὺς βασιλεῖς Περσέα xai Φίλιππον, xai ᾿Αντίοχον, 
ἔπεμψε φιλίαν αἰτῶν. Καὶ Δημητρίῳ γράδαι t£tou 
ph πολεμεῖν ᾿ουδαίοις. Ἡ δὲ σύγκλητος xat φιλίαν 
ὠὡμολόγησε, χαὶ συμμαχεῖν "]ουδαίοις χατένευσε. Δη- 
μήτριος δὲ, τὸν θάνατον μαθὼν τοῦ Νικάνωρος, xat 
εἲς στρατιᾶς τὴν ἀπώλειαν, πάλιν τν Βαχ/ίδην 
ἁπέστε-λεν. 'O δὲ πρὸς τὸν Ἰούδαν ἠπείγετο, tazpa- 
τοτεδευχότα ἓν τινι χώμῃ μετὰ χιλίων, Ot τὸ µειὰ 
Baxy!6ou δείσαντες στράτευµα, συνεθούλευον αὐτῷ 
ἀναχωρεῖν xal σώξεσθαι. Ὦ; δ᾽ ἐχεῖνος, Mà τοῦτο, 
εἶπεν, ἴδοι γινόµενον Atc, ὥστε µε vóra δοῦναι 
τοῖς ἐγαντίοις, πολλοὶ v μετ αὐτοῦ ἔφυγον. 
Συμδαλὼν δὲ τῷ Βαχχίδῃ, µέχρι πολλοῦ ἀγχωμάλως 
ἐμάχετο. Περὶ δέ γε Συσμὰς ἐπιδρίσας μετὰ τῶν 
εὐφυχοτάτων ἐν τῷ δεξιῷ χέρατι, ὅπου xal ὁ Βαχ- 
χίδης fjv, τὴν φάλαγγα διασπᾷ, χαὶ ἑτρέφατο εἰς 
φυγἠν' ἑπελθόντες 8* ol χατὰ τὸ εὐώνυμον, ixó- 
χλωσαν τὸν 'loóbav. Ὁ δὲ στὰς ἐμάχετο μετὰ τῶν 
σὺν αὐτῷ, καὶ πολλοὺς χτείνας, τέλος xaY αὐτὸς 
ἔπεσεν' οὗ πεσόντος, οἱ σὺν αὐτῷ ἔφυγον. "Ent τρἰ- 
τον δ᾽ ἔτος τῇ ἀρχιερωσαύνῃ ἑμπρέψας, xal γενντῖος 
ἀν]ρ γεγονώς, xai ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἔθνους 
πάντα xal ὁρᾶσαι χαὶ παθεῖν ἔτοιμος γεγονὼς, 
ἀπέθανε. θανόντος ὃ᾽ ἐχείνου, τοῖς ἀσεθήσασι τῶν 
Ἱουδαίων καὶ Ἱπαραθεθηχόσι τὰ πάτρια τὴν τῆς 
χώρας ἐπιμέλειαν ὁ Βαχχίδης ἀνέθετο. Οἱ δὲ παν- 
τοίως τοὺς ὁμοφύλους ἑχάχουν, xal τοὺς Ιούδα 
ὀμόφρονας συλλαμδάνοντες, τῷ Βακχίδῃ προσηγον, 
χαὶ ὃς αἰχίζων αὑτοὺς πρότερον, εἶτα διέφθειρεν. 
Οἱ δὲ γε περίλοιποι τῶν ἑταίρων Ἰούδα Ἰωνάθην 
«ὐν ἀδελφὸν ἑχείνου πείσαντες τῶν Ἰουδαίων ἆπο- 
δειχνύουσι στρατηγὀν. Καὶ ὁ Βαχχίδης ἁποχτεῖναι 
δύλῳ 55v Ἰωνάθην ἐφήτει' ὁ δὲ μετὰ τοῦ ἁδελφοῦ 
Σίμωνος xai τῶν ἑταίρων εἰς ἔρημον ἔφνχε, xal 
ἐπ αὐτοὺς ὁ Βαχχίδης ὠρμήχει. 'Ὁ 8 Ἰωνάθης 
εὖν ἁδελφὸν Ἱωάννην πρὸς τοὺς Ναθαταίους '"Apa- 
fac ἔπεμφεν (σαν γὰρ φΏοι) παραθησόµενον ab- 
τοῖς τὴν ἁποσχευέν. ᾿Απιόντα δὲ τοῦτον nl. ᾽Αμα- 
ῥείου παῖδες, ληχήσαντες, χτείνουσι σὺν τοῖς ἑπομέ- 
γοις, xal τὰ νοµιζόµενα διηρπάχασι. Βαχχίδης δὲ 
ἐν Σαθδάτῳ τὸν Ἰωνάθαν ἑἐζῆτει, καὶ ἐπῆλθεν (31) 


XXII. Pontifice Alcimo, sive Joachimo, ex plaga 
divinitus immissa post quartum sacerdotii annum 
mortuo, populus Jude pontificatum 909 decrc- 
vit. Qui cum audisset, magnam esse Romanorum 


p Potentiam, eosque subegisse Galatas, Hispanos, 


Carthaginenses, Libyam, totam Graeciam, et Per- 
seum, Philippum atque Antiochum reges: legatos 
societatis petendsm causa misit, rogavitque ut Deme: 
trio scriberent, ne Jud:xis bellum inferret. Ac Ro- 
mani quidem et amicitiam et societatem Judzis 
promiserunt. Demetrius autem morte Nicanoris, 
οἱ internecione exercitus cognita, denuo Dacchidem 
misit: qui cum ad Judam properaret, in quodam 
vico cum suis mille viris castrametatum, ii metu 
copiarum illius, Jud:e recedendi et salutis quzren- 
dz auctores fuerunt, Ipse vero dixit : Absit ut sol 
videat me tergum dare hostibus. Et quamvis multi ο 
suis profugissent, tamen diu z:squo Marte cum hoste 
certavit : et circa solis occasum, cum audacissimis 


C impetu in cornu dextrum facto, in quo Bacchides 


curabat, phalangem disjectam in fugam compulit. 
Qui autem in sinistro cornu erant, Judam circum- 
venerunt : qui dum pugnam cum suis ciet, multis 
cxsis, tandem et ipse cadit. Post ducis interitum 
milites quoque fugeruut. Obiit tertio pontificatus 
preclare gesti anno, cum quidem se virum fortem 
prestitisset, pro libertate patrie quidvis et facere 
et perpeti paratus. Post illius interitum, Judzis 
impiis et patriarum legum violatoribus Bacchides 
provincie administrationem mandavit : qui popu- 
lares suos variis modis affliere, et Judse amieos 
eomprehensos ad Bacchidem adduxerunt, quos ille 
prius excruciatos necavit. Sed cum rcliquiz ami- 
corum judz, fratri ejus Jonathze persuasissent, 
ut Judicorum dux esse vellet : Bacchides insidias 
ci tetendit, et cum sociis jn desertum profugum 
persequi maturavit. Jonathas vero fratrem Joan- 
nem, ad Nabathzos Arabes amicos, ut impedi - 
menta illorum fidei erederet, misit : quem una 
cum comitibus Amarsi liberi in itinere sarcinis 
direptis, per insidias occiderunt. Bacchides vero 
cum Jonatham Sabbato quaereret, ratus propter 
festum non pugnaturum, deceptus est, Nam cum 
salutem civium agi diceret, acie instructa, multis 
occisis, stricto ense impetum in Bacchidem fecit. 
Sed 4160 cum aberrasset, cum suis sociis in am- 
nem desiluit, eumque tranavit. Bacchides in ca- 
stellum Hierosolvmitanum reversus, principum Ju- 


Varie lectiones et nota. 
(31) Ἐν Za66árp τὸν Ἰωγάθαν ἑζήτει, καὶ àxnAOev. Cod. al. ἐν EZa66ás τῷ Ἰωνάθς 210v. 


119 


JOANNIS ZONARJE 


31) 


deorum (ilios obsides sumpfos in arre conclusit. Α αὐτῷ, ὡς τάχα διὰ τὸν νόµον μὴ utyoy iw. Ὁ δὲ 


Jonathas porro c:edem fratris Joannis ulturus, cuim 
Amarzi filii nuptias celebrantes, sponsum et epon- 
sam cum sumptuoso comilatlu ex urbe in urbem 
ducerent: insidiis in monte quodam collocatis, 
omnes interficit, et ea qu:e ferebant diripit. Dege- 
bat autem cum fratre in. fluminis paludibus. Bac- 
chídes autem relicto iu Jud:ea pr:sidio, ad Deme- 
triuin est reversus, Ab co temporc, populo ad bien- 
«ium quiele concessa, Jonatlias et sui metus exper- 
tes in Judsa versati sunt, Qua de causa Judzi 
desertores regi Demetrio significant, si quis contra 
Jjonatham mittatur, bominem sine labore compre- 
hensum iri. Bacchides igitur in Jud:am missus, 
cum omni «dhibit^ studio eum capere non posset, 
L seleclos ex iis qui rem falso ad regem detu- 
lissent, occidit. Jonathas vero cuin Simone ct 
sociis in turribus quas in deserto struxerat, se 
tenebat. Quas dum Bacchides oppugnat, fratre Si- 
ione in castello relicto, clam egreditur : et mults 
ex agro conductis, noctu in hostes impetum facit, 
ac multos ipse, multos Simon czdit, clam et ipse 
castello egressus, obsidionalibus machinis incen- 
sis. Ea clade Dacchidem mostum recedendi cau- 
sam honestam quzrere cum intellexisset Jonatbas, 
per legatos illius amicitiam petit. Quam cum Βας- 
chides ea conditione accepisset, ut captivis utrin- 
que redditis, jurejurando affirmarent, ueutrum 
alteri deinceps arma illaturum : digressus, non 
amplius Jud;ros invasit. Jonathas vero popularium 
rempublicam securus administravit, ac supplicium 
de impiis sumpsit. 


περὶ Φνχῶν εἶναι φήσας τὸν κίνδυνον, ἀνεετάξατο, 

καὶ πολλοὺς ἀποχτείνας, xal κατὰ Βακχίδου ἁρμή- 

σας ὡς πλήξων αὐτὸν, xal ἀποτυχὼν. εἰς τὸν 400- 

ταμὸν facto μετὰ τῶν ἑταίρων, καὶ διενῄςατο. 

Καὶ ὁ Βαχχίδης εἰς τὴν ἐν Ἱεροσολύμοις ἄχρεν 

ὑπέστρεφε, xal τῶν πρώτων τῆς Ἰονδαίας παῖδας 

ὀμήρλυς λαθὼν, εἰς τὴν ἄχραν ἐνέχλεισεν. Ἰωνάθη 
δ' ἐμέλησε τὸν φόνον τιμµωρῆσα: τοῦ ἁδελφοῦ Ἰωάν- 
νου. Γάμον δὲ τῶν τοῦ ᾽Αμαραΐου παίδων τελούντων, 
xa! ix πόλεως εἰς ἑτέραν τὸν νυμφίον xal τὸν 
νύμφην ἁγόντων μετὰ πολυτελοὺς προποαμπῆς, ἕνε- 
δρεύσας ἐκεῖνος Ev ὄρει μετὰ τῶν περὶ αὐτὸν, ἔπι- 
τίθεται τοῖς ἐν τῇ πομπῇ. xal διέφθειρεν ἅπαντας, 
καὶ à ἔφερον διηρπαξε ξὐμπαντα. Διηγον 8 Ἰωνά- 
θης καὶ Σίµων μετὰ τῶν περὶ αὐτοὺς εἰς xà Eo 
τοῦ ποταμοῦ. Βακχίδης δὲ, φρουρὰν εἰς Ἰουδαίαν 
χαταλιπὼν, πρὸς τὸν Δημήτριον ἐπανῆῃλθεν. "Hos- 
μοῦντος δ' Éxtots τοῦ ἔθνους ἐπ) ἕτη δύο, Ἰωνάθης 
καὶ οἱ περὶ αὐτὸν σὺν ἂδείᾳ ἐν τῇ χώρΦ διέτριδον. 
Οἱ οὖν ἀσεθίέσαντες Ἰουδαῖοι πρὸς τὸν βασιλέα Δη- 
µίτριον πέµπουσι, δηλοῦντες ἀπόνως τὸν Ἰωνάθην, 
εἰ πεµμφθείη τις ἐπ αὐτὸν, συλληφθήσεσθαι. Kal 
πέμπει τὸν Βακκίδην ὁ βασιλεὺς. "0 δὲ, εἰς ctv "Iou- 
δαίαν ἑλθὼν, xal σολλαθέσθαι τὸν Ἰωνάθην, xaítot 
απο.δάσας, οὐχ οἷός τε ὧν, πεντῄχοντα Ex τῶν περὶ 
Ἰωνάθην τῷ βασιλεῖ τὴν ἀναφορὰν ποιησάντων τοὺς 
προχρἰτους ὡς Ψευσαµένους, ἀπέχτεινεν. Ἰωνάθτς 
δὲ καὶ Σίμων xat οἱ περὶ αὐτοὺς, εἰς τὴν ἔρτμον 
ἀνεχώρησαν, ἕνθα πύργους οἰχοδομήσας, προσέµεντ" 
xai 6 Βακχίδης ἐλθὼν, ἐπολιόρχει αὐτόν. Ἰωνάθης 
δὲ, τὸν ἁδελφὸν Exel λιπὼν Σίμωνα, αὐτὺς λάθρα 


ἑδελθὼν, xal πολλοὺς ἐκ τῆς χώρας συναγαγὼν, νύκχτωρ τῷ Baxylóp xa τῇ αὐτοῦ προσέθαλε στρᾳ- 
τιᾷ. Καὶ πολλοὺς μὲν αὐτὸς ἀνεῖλε, πολλούς δὲ xol ὁ Σίμων, ὑπεξελθὼν κἀχεῖνος ἀπὸ τῶν ἐἑρυμάτων, 
ἐμπρήσαντες xal τὰς πολιορχητικὰς µηχανάς. ᾽Αθυμίσας δὲ διὰ ταῦτα ὁ Βακχίδης, ἤθελεν ἀναζεῦςαι. 
Ἐξήτει δ᾽ αἰτίαν τῆς ἀναζυγῆς εὐπρεπῆ. Καὶ ὁ Ἰωνάθης, τοῦτο μαθὼν, πρεσθεύεται περὶ φιλίας, ἵνα 
ἑχάτεροι ἀλλήλοις ἀντιδῶσιν, οὓς εἶχον, αἰχμαλώτους. Δεξάμενος οὖν «hv πρεσθείαν ὁ Βακχίδης, 
σπένδεται. Καὶ ὤμοσαν µηχέτι κατ ἀλλήλων στρατεύειν, xal τοὺς αἰχμαλώτους λλάξαντο. Καὶ ὁ 
μὲν Βακχίδης, ὑποστρέφας, οὐχέτι κατὰ τῆς ΛἸουδαίας ἐπῆλθεν' ὁ δὲ Ἰωνάθης ἁδείας τυχὼν, τὰ 
τῶν ὁμοεθνῶν διίθυνε πράγµατα, ἑἐχόλαζέ τε τοὺς ἀσεθήσαντας. 


XXlil. Ceterum Alexauder Antiochi Epiphanis 
filius, Ptolemaide per proditionem oceupata, Deme- 
trium perturbavit, υἱ copias contraheret, et Jona- 
tbze amicitiam societatemque expeteret, potestate 
data exercitus conscribendi, et pueros obsides a 
Bacchide in castello conclusos recipiendi. Jonathas 
igitur Hierosolyma profectus, regis epistola populo 
et militibus przsidiariis audientibus recitata, 911 
pueros ex arce receptos parentibus restituit, 
atque urbem renovat, monia instaurat. Alexandro 
quoque societatem ejus expetente, et amicitiam 
Buau) cum pontificatu, muneribus missis, offerente: 
pontificia stola in festo Tabernaculorum, quarto 
post Juda fratris interitum auno induta, milites et 
arma parat. Alexander vero Deimetrio acie victo 
Yuam i$ in palustrem locum cuin. equo illapsus, 
unde emergere haud facile poterat, ab hostibus 
circumventus, el vulneribus confectus, multis prius 
interfectis , anno regni xi interiit) regno Syria 


KT", Αλέξανδρος δὲ τοῦ Ἐπιφανοὺς Αντιόχου υἱὸς, 
thv Πτολεμαῖδα £x. προδοσίας παρειληφὼς, ἑτάραξε 
τὸν Δημήτριο», ὥστε xal τὰς δυνάμεις ἀθροίζειν 
καὶ πέµψαι πρὸς Ἰωνάθην περὶ εὐνοίας χαὶ συµμµα- 
χίας. Ἐπέτρεπέ τς αὐτῷ στράτευµα συνιστᾷν, xot 
οὓς ἐν τῇ ἄχρᾳ χατέκλεισεν ὁ Βαχχίδης παῖδας ὡς 
ὁᾳηρεύοντας, παρεχώρει ἀπολαβεῖν. Δεςάμενος οὖν 
τὴν ἐπιστολὴν Ἰωνάθης τοῦ βασιλέως, εἰς Ἱεροσό- 
λυμα παραγἐγονδ' xai ταύτην εἰς ἐπήκοον τοῦ λαοῦ 
χαὶ τῶν φυλάχων ἀνέγνω, xal τοὺς "alba; λαθὼν 
ἐκ τῆς ἀχροπόλεως τοῖς γονεῦσιν ἀπέδωχεν, ἑκάστῳ 
τὸν ἴδιον. Καὶ αὐτὸς iv ἹἹεροσολύμοις διέτριθε, 
καινίζων τὴν πόλιν, καὶ τὰ τείχη αὑτῆς ἀνοικοῦο- 
μῶν. Γράφει δὲ χαὶ ᾽Αλέξανδρος Ἰωνάθῃ, εἰς συµ.- 
μαχίαν χαλῶν αὐτὸν, xai φίλον ποιούµενος, καὶ vhv 
ἀρχιερωσύνην αὐτῷ παρασχὼν, xal ἑῶρα πεποµ- 
φώς. 'O δὲ, δεξάµενος τὴν ἐπιστολὴν. τὴν ἄρχ-ερα- 
τιχὴν στολὴν περιθάλλεται xatà τὴν τῆς Σχηνοπη- 
γίας ἑορτὴν, τεσσάρων» ἐχμετρηβέντων ἑνιαυτῶν, 











881 ANNALIUM LIB, IV. , . 43 
biévou τέθνηκεν Ἰούδας 6 ἁἀδελφὺς αὐτοῦ" δύναμίν A potitus, Cleopatram Ptolemzi Philometoris &liam 
τε Guvhyays, xa) ὅπλα ἠτοίμασε. Συµµίξας δὲτῷ — dacit, Jonatha eliam ad. nuptias invitato. Qui cum 
Δημητρίῳ ᾿Αλέξσνδρος, νικῷ, τοῦ Δημητρίου εἰς — Pitolemaider. veniseet, tam ἃ Plolemzo quam ab 
τέλμα βαθὺ ἐμπεσόντος μετὰ τοῦ ἵππου, xal δυσεχ- — Alexandro honorifice est exceptus. Demetrio porro, 
πόρευτον. "Ἔνθα περιστάντων τῶν παλεμέων αὐτὸν, — defuncu Demetrii filio cum ingentibus copiis ον 
χατατρωθεὶς | Émscs, πολλοὺς xal αὐτοὺς ἀγελών. — Creta ja Ciliciam profecto , Alexander sollicitus. 
Ἔτη δὲ ἑδασίλευσεν ἔνδεκα. Τὴν δὲ τῆς Συρίας πα- — Antiochiam properat, ad loca illa in tuto collo- 
paXateov βασιλείαν "AMZavbpo:, τὴν τοῦ Hivolepalou — canda, Syria Apollonio Dao mandata. Qui cum Jo- 
τοῦ Φιλομήταρος θυγατέρα Κλεοπάτραν ἑαυτῷ ei;  natha expostulans, quod solus regi non pareret, 
Yvvalxa µνηστεύεται. Καὶ τῶν γάμων τελουµένων, — objecia {ρι.ανία, ad pugnam eum provocavit. lis 
ἔγραφεν Ἰωνάθῃ πρὸς Πτολεμαῖδα παραχενέσθαι. — verbis commotus pontifex, praelium cum Apollonio 
Ἀφιχόμενος δ᾽ ἐτιμήθη παρὰ Πτολεμαίου χαὶ παρὰ — committit: et multis hostium cesis, atque urbibus 
τοῦ ᾿Αλεξάνδρου. Δημητρίου δὲ τοῦ υἱοῦ τοῦ τελευ- Syriz captis, cum luculenta przda victor Hieroso- 
*íoavrog Δημητρίου χαταπλεύσαντος ἐκ Κρήτης εἰς — lyma revertitur. Quo cognito Alexander Jonatho: 
Κιλιχίαν μετὰ βαρείας χειρὸς, ἑναγώνιος ἣν 6 'AXé- — nuntiari jubet se gaudere clade Apollonii, qui con- 
ξανδρος, xal ὁ μὲν εἰς ᾽Αντιόχειαν ἔσπευσεν, ἄσφα P tra suam sententiam ei amico et socio arma intu- 
Ai5ygevo; τὰ ixl, τῆς δὲ Συρίας Exícpoxov "AmoA- — lerit. Sed Ptolemieus Philometor Alexandro classe 
λώνιον τὸν Δόον κατέλυπεν. Ὃς πρὸς Ἰωνάθηνστεί- οἱ pedestribus copiis opem ferens, Ptolemaide insi- 
kaz. ἄδικου ἔλεγεν εἶναι, µόνον αὐτὸν μὴ ὀπείχειν — diis generi, quas per Αιμπιοπίυσι e suis amicis 
τῷ βασιλεῖ, xol πρὸς µάχην προεχαλεῖτο αὐτὸν, xal quemdai struxerat, pene interissot : quibus evi- 
εἰς ἀνανδρίαν zh ἕἔθνος ὠνείδιξε. Τούτοις παροξυν» tatis, dedi εἰδὶ postulavit Ammonius, quod Alexan- 
θεὶς ὁ ἀρχιερεὺς, συνάπτει πρὸς ᾽Απολλώνιον πόλε- — dro detrectante, eum insidiarum fuisse conscium 
pov, χαὶ νικᾷ, καὶ πολλοὺς τῶν ἑναντίων ἀναιρεῖ, — judicans, et belli societate abstinuit, et affinitatem 
xai πόλεις τῆς Συρίας αἱρεῖ, xai μετὰ λείας πολλΏς — diremit, et filiam ab eo avulsam, et auxilia Deme- 
ἀναξεύγνυσιν εἰς Ἱεροσόλυμα. 'O δὲ βασιλεὺς 'AM- — trio per legatos pollicetur: quarum. conditionum 
ξινὂρος, ταῦτα μαθὼν, πέμπει πρὸς Ἰωνάθην, χαί- utramque illo alacriter amplexo, Autiocl.enis per- 
ρειν λέγων ἐπὶ τῇ ivt ᾽Απολλωνίου, ὡς παρὰ γνώ- — suadere conatus est, ut Demetrium reciperer.t, 
p.v αὐτοῦ µαχεσαµένου αὐτῷ φίλῳ καὶ συμµάχῳ — idque ob Alexandri odium propter paternas inju- 
ὅντε. "O ve μὲν Πτολεμαῖος ὁ Φιλομήτωρ, πρὺς συμ- — rias et Ammonium, facile impetratum. lllo igitur 
pzgtav ἀπιὼν ᾽Αλεξάνδρου σὺν δννάµει ναυτιχῇ καὶ ejecto, atque in 212 Ciciliam profecto, Antio- 
πες 1,xalel; Πτολεμαῖδα γενόμενος, μικροῦ ἂν ἑχιν- ^ cheni Prolemcum regem declararunt, et bina dia- 
60,£93:, τοῦ Αλεξάνδρου αὐτῷ διά τινος τῶν ol- — demata, ut et Egypti et Syri regem, gestare co- 
iuy ᾽Αμμωνίου ἐπιβουλεύσαντος. Διαδρὰς δὲ τὴν — egerunt. At ille ut homo prudens futura conside- 
ἔτ.6ουλὴν, ᾖτει πρὸς κόλασιν τὸν "Ajquoviov* οὐκ — rans, ne Romanorum odia, quorum opes maguze 
£s 2ibou δὲ αὐτὸν ὁ Αλέξανδρος. Ὅθεν γνοὺς ὁ IFro- — essent, susciperet, Antiochenis persuadet, ut De- 
^spaloe συν!στορα τῆς ἐπιδουλῆς τὸν ᾿Αλέξανδρον, —wietrium recipiant: et Alexandrum Syriam cum 
τῆς τε συμμαχίας ἀπέσχετο, xal τὴν ἁγχιστείαν — ingenti exercitu invadentem , et Antiochenum 
διέλυσε. Thy γὰρ θυγατέρα ἁποασπάσας αὐτοῦ,δια- — agrum urentem, Demetrio socio, cui jam filiam 
πέµπεται πρὸς Δημήτριον, συμμµαχήσειν αὑτῷ ὑπο- desponderat, przlio commisso profligat. Alexander 
σχνούµενος, καὶ συζεῦξαι τὴν θυγατέρα, xal εἰς τὴν Ί]αιο victus, in Arabiam confugit. Ptolemaeus, 
πατρῴαν βασιλείαν ἑἐγκαθιδρύσαι, Kat ὁ Δημήτριος — equo elephanti barritu perlterrito excussus, et ab 
ἀσμένως 7 ν Yágov xal thy cup;aylav προσίεται. — hostibus cireumdatus, multa in capite vulucra ac- 
τολεμα/ῳ δὲ σπούδασµα ἣν πεῖσαι τοὺς ᾽Αντιοχεῖς — cepit, οἱ 4 satellitibus egre creptus, quatuor dios 
δέξασθαι τὸν Δημήτριον. Καὶ Ίνωσε ῥᾳδίως τὸ — sensu οἱ sermone destitutus jacuit. Quinto die non- 
σ-ουδαζόµενον, τῶν ᾽Αντιοχέων μισούντων τὸν 'Axé- gj vibil recreatus, el. capite. Alexandri accepto, ab 
ξανδρον διά τε τὸν πατέρα αὑτοῦ παρανοµήσαντα — Arabizx dynasta misso, interitu. inimici delectatus, 
ε.ς αὐτοὺς. xal διὰ τὸν ᾽Αμμώνιον ' οἳ ταχέως αὑτὺν — ipse quoque paulo post obiit. 
ἐκ τῖς Αντ'οχείας ἐξέδαλον. Καὶ ὁ μὲν, ἐχθληθςὶς ἐκεῖθεν, εἰς Κιλικίαν ἦκχεν ' οἱ δ' ᾿᾽Αντιοχεῖς τὸν Πτο- 
Ἰεμαῖον ἀνέδειξαν βασιλέα, xal δύο περιθέσθαι (33) ἡνάγκασαν διαδήµατα. ἅτε δὴ τῆς Συρίας xai τῆς Αἱ’ 
γύκστου ἄρχοντα. 'O δὰ λογίσασθαι τὰ μέλλοντα οἷός τε ὧν διὰ σύνεσιν, ἵνα μὴ δόξῃ τοῖς Ῥωμαίοις, Ίδη μέγα ὃν- 
ναμένοις, ἐπίφθονος, πείθει τοὺς ᾽Αντιοχεῖς, δέξασθαι τὸν ἁημήτριον. Τοῦ δὲ Αλεξάνδρου κατὰ τῆς Σρίας 
ἔπιόντος σὺν πολλὴ στρατιᾷ, xat τὴν τῶν ᾽Αγτιοχέων χώραν ὁῃώσαντος, ὁ Πτολεμαῖος σὺν Δημητρίῳ, Ίδη 
αὐτῷ τὴν θυγατέρα Υγαμιχῶς ἁρμοσάμενος, ἑσεράτευσεν ἐπ αὐτόν. Καὶ ὁ μὲν ᾿Αλέξανδρος, ἧττη΄ εἷς» 
εἰς 'Apa6lav προσπέφευγεν. 'O δέ γε Πτολεμαῖος, ἐκ τοῦ ἵππου ἐχπεπτωχὼς, δι’ ἐλέφαντος βοὴν ταρα- 
χθέντος, xal ἀποσεισαμένου αὐτὸν, πολλὰ χατὰ τῆς χεφαλης ἑἐδέξατο τραύματα, τῶν πολεωίων περι» 


Vario lectiones et nola. 
(32) Περιθέσθαι. Colb. παραθἑσθαι, 


383 


JOANNIS ZONAR.E 


ὐδέ 


στάντων αὐτὸν, μόλις δ ὑπὺ τῶν σωµατοφυλάχων ἐξαρπασθεὶς, ἐφ᾽ ἡμέόρας ἔχειτο τέσσαρας, μήτε 
συνιεῖς, pfe μέντοι φθεγγόµενος. Ανενεγχὼν δὲ τῇ πέµπατῃ τῶν ἡμερῶν, xal τὴν ᾿Αλεξάνδρου δεξά- 
µενος χεφαλὴν, παρὰ τοῦ τῶν ᾿Αράδων δυνάστου πεμφθεῖσαν αὑτῷ, χαὶ ἡδυνθεὶς ἐπὶ τῇ ἐχείνου 


φθοοᾷ., χαὶ αὐτὸς μετὰ μιχρὸν ἑτελεύτησε. 


XXIV. Demetrius Nicanor Asia potitus, eum A ἸΚΔ. Παραλαθὼν δὲ τὴν τῆς "Acta; βασιλείαν 


post Alexandrum annos quinque regnasset, n:i- 
Jites Ptolemzi corrumpere ceepit, et societatis et 
affinitas immemor : qui cum elusa illius callidi- 
tate, Alexandriam redirent, elephantis ipse petitus 
est. Jonatha vero arcem llierosolvmitanam, in qua 
M»cedonum et Judaorum desertorum presidium 
erat, oppagnante : quidam noctu. elapsi, Demetrio 
o'sidionem nuntiarunt. Is cum exercitu. Ptole- 
maidem profectus, Jonatham per litteras ad. se 
accersit. flle vero non otnissa obsidione. sacer. 
dotibus et populi senioribus assumptis, illataque 
magna pecuaia, Demetrium placat : a quo honos 
ei habitus est. et pontificia dignitas confirmata. 
Cum vero Demetrium rebus pacatis nullum bellum 
timentem, ob imminuta stipendia, militum odia 
suscepisse, quidam ex Alexandri ducibus Tryphon 
cognovisset, a Malcho Arabe Alexandri filium 
Antiochum, qui ibi educabatur, aufert, quod ei 
paternum. imperium se vélle restituere diceret. 
Demetrius autem Jonatha» societate multis polli- 
citation?bus impetrata, ac tribus millibus militum 
ab eo acceptis, Antiochenos, qui ob acceptas in. 
jurias succensentes, seditionem moverant, in fugam 
vertit, urbem incendit, multos occidit : doncc 
arma ponere, et se 913 illius fidei permittere sunt 
coacti. Seditione hoc modo compressa, Jud:eos 
donis affectos Hierosolyma — remisit, Jonathz 
gratias egit. Sed post adeo promissis non stetit, 


ut et bellum ei minatus fuerit: idque re ipsa G 


intulisset, nisi Tryphon ex Arabia in Syriam re- 
versus, Antiochum tum adelescentulum djademate 
ornasset, aC Demetrio bellum intulisset, acceptis 
iis militibus, qui ob stipendiorum imininutionem 
illum reliquerant. 1s Tryphon przlio victor, cum 
Antiochiam et elephantes cepisset, Demetrius in 
Ciliciam abit. Jonathas vero ab Antiocho puero ad 
belli societatem accersitus, ei se et socium et 
amicum fore, et Demetrio bellum illaturum polli- 
cetur, Et rem statim aggressus, effecit ut multe 
urbes Syriac» a Demetrio ad illum deficerent. 
Deinde Simone fratre in Judzea relicto, contra 
Demetrii duces est profectus. Simon quoque 
Besura Jude: oppidum, in quo Demetrii przsi- 
dium erat, in eas angustias obsidione compulit, ut 
flde accepta milites discederent, et suum illi 
presidium imposuit. Jonathas vero Demetrii du- 
cibus profligatis, οἱ ad duo millia hostium c:sis, 
Hierosolyma reversus, legatos Romam misit ad 
pristinam amicitiam renovandam. Qui prioribus 
decretis 4 senatu confirmatis, in reditu Spartam 
venerunt ( nam id quoque mandarat Jonathas) et 
4 Spartanis amanter excepti sunt, Judaeis amicitia 
et societate promissa. Demetrii duces acceptam 
cladem resarcire cupientes, majoret &op:as cantra 


Δημήτριος ὁ Νιχάνωρ μετὰ ᾽Αλέξανδρον ἔτη βασι. 
λεύσαντα πέντε, ρξατο διαφθείρειν τὸ τοῦ Πτολε- 
µαίΐου στρατιωτιχὸν, τῆς τε συμμαχίας xol συΥγε- 
vela; ἀμνημονήσας. Οἱ μὲν οὖν στρατιῶται, τὴν πεῖ- 
pav ἐχείνου διαχρουσάµενοε, clc ᾿Αλεξάνδρειαν ἀνε- 
χώρησαν, τῶν δ᾽ ἐλεφάντων ἐκράτησεν. Ἰωνάθης 5t 
ὁ ἀρχιερεὺς ἐπολιόρχει τὴν τῶν Ἱεροσολύμων ἀκρό. 
πολιν, ἔχουσαν ἔνδον Μακεδόνας φρηυροὺς, xat τῶν 
ἀσεβησάνιων Ἰουδαίων «tvác* ὧν τινες, νυχτὸς ἐξ:λ- 
θόντες, τῷ Δημιτρίῳ τὴν πολιορχίαν ἀπήγγειλαν. 
Καὶ ὃς Ίχε σὺν δυνάµει πρὸς Ἰωνάθην, xoi iv 
Πτολεμαῖδι γενόμενος, Ὑράγει αὐτῷ πρὶς aic» 
ἀφιχέσθαι. Ὁ 5b τὴν πολιορχίαν oóx ἕπαυσε, τοὺς 
ἐερεῖς δὲ xal τοὺς τοῦ λαοῦ πρεσθ»τέρους παρα)α- 


B iy, καὶ χρήµατα πολλὰ χοµίζων, Ἶχε πρὸ; τὸν 


Δγμήτριον. Καὶ τούτοις αὐτὸν θεραπεύσας, ἔτιμίθη 
παρ) αὐτοῦ, χαὶ τὴν ἀρχιερωσύνην ἐδεδαιώσατ». 
Ὡς δὲ µή τινος ἐπιχειμένου πολέμου, τὸν μισθὸν 
τῶν στρατιωτῶν Ἱλάττωσεν ὁ Δημέτριος, χἀντεῦθεν 
Tiv αὐτοῖς µισητός. Γνοὺς τὸ πρὸς αὐτὸν μίσος ΄Αλε- 
ξάνδρου τις στρατηγὸς, Τρύφων ἐπιχληθεὶς, σρὸς 
ἩΜάλχον τὸν "Apafa παραγίνεται, καὶ παῖδα τοῦ 
᾿Α)εξάνδρου "Avzloyov τρεφόμενον rag! αὐτῷ ἑσέτει, 
λέγω» ἀποχαταστήσειν αὐτῷ τὴν πατρῴαν ἀρχήν 
xat ὃς δίδωσι. Δημήτριος δὲ, πρὸς Ἰωνάθην στεῖλας, 
συμμαχίαν ἐζήτει, πολλὰς αὐτῷ ἐπαγγελλόμενος χά- 
ριτας. Πέμπει τοίνυν αὐτῷ τρισχιλίους, δι ὧν ἐπ- 
αναστάντας αὑτῷ τοὺς ᾿Αντιοχεῖς δι ἀπέχθειαν, fv 
ἔτρεφον, ὅτι χαχῶς ἔπασχον ὑπ αὐτοῦ, ἑτρέφατο, 
καὶ τὴν πόλιν ἑνέπρησε, χαὶ πολλοὺς αὐτῶν ἔχτεινε, 
μέχρις ἐδιάσθησαν ἀποθέσθαι τὰ ἔπλα, vaV ἑαυτοὺς 
αὐτῷ παραδοῦναι. Ἡ μὲν οὖν στἆσις οὕτως ἐπαύθτ" 
ὁ δὲ τοὺς Ἰουδαίους ἀνέπεμφε πρὸς Ἰωνάθην, ai- 
τοῖς μὲν δωρησάµενος, ἐχείνῳ δὲ χάριτας ὁμολογῶν, 
Ὕστερον δὲ καὶ τὰς ὑποσχέσεις ἐφεύσατο, χα) πό- 
λεμον ἠπείλησεν αὐτῷ. Καὶ Ίγαγεν ἂν εἰς ἔργον τὰς 
ἀπειλὰς, el μὴ Τρύφων, ἐκ τῆς Ἀραδίας slg τὴν 
Σνρίαν ἐπανελθὼν, τῷ ᾿Αντιόχῳ, μµειραχίῳ τότε 
τυγχάνοντι, διάδηµα περιέθετο, xal πόλεμον πρὸς 
τὸν Δημήτριον συνεχρότησε, προσχωρηαάντων αὐτῷ 
τῶν στρατιωτῶν, ὅσοι διὰ τὴν µείωσιν τοῦ µισθώ- 
µατος χαταλελοίπασι τὸν Δηιήτριον. Ἐπικρατέ- 
στερος οὖν ὁ Τρύφων Ev τῇ µάχῃ γενόμενος, xai 
την ᾿Αντιόχειαν λαμθᾶνει, καὶ τοὺ, ἐλέφαντας. Ὁ 
δὲ Δημήτριος εἰς Κιλιχίαν ἀπῆλθε, χαὶ ὁ παῖς "Av- 
τίοχος εἰς συμµαχίαν τὸν Ἰωνάθην µετεχαλέσατο. 
0 δὲ φίλος εἶναι καὶ σύμμαχος ὠμολόχει, xa που 
λεμήσειν τῷ Δημητρίῳ χατέθετο, xat ὥρμησε τε 

ἔργον εὐθύς. Καὶ πρῶτον πόλεις πολλὰς προσχωρῇ- 
σαι τῷ ᾽Αντιόχῳ πεποίηχεν, ἁποστάσας τοῦ Δηκη- 
ερίου, εἶτα ἁδελφὸν Σέµωνα ἐν τῇ Ἰουδαίᾳ χαταλι- 
πὼν, χατὰ τῶν τοῦ Δημητρίου ἐχώρησε στρατηγῶν. 
Καὶ ὁ Ῥίμων Βέσουρα ἐπολιόρχει τῆς Ιουδαίας χω- 
ρίον, ὑπὸ τῶν τοῦ Δημητρίου κατεχόμενον, »ἳ τῇ 


, 


3285 


ANNALIUM LIB. IV. - 


486 


&o)topxla στενοχωρηθέἑντες, πίατεις λαθόντες, ἑξέ- A Jonatham eduxerunt : qui. cum repente eis occur- 


λιπον τὸ χωρίον, χαὶ φρουρλν ἰδίαν ὁ Σίμων xaté-" 


στησεν àv αὐτῷ. Ἰωνάθης δὲ, τοῖς στρατηγοῖς συµ- 
μίξας τοῦ Δημητρίου, εἰς φυγήν τε αὐτοὺς τρέπε- 
τα:, xai περὶ δισχιλίους ἀνελὼν ὑπέστρεφεν εἰς 
Ἱεροσόλυμα. Καὶ εἰ; 'Ῥώμην πρεσθείαν ἐπο.:ήσατο, 
την προτέραν φιλἰαν ἣν πρὺς τὸ ἔθνος εἶχαν, ἆνα- 
υεώσασθαιε. Οἱ δὲ τῆς βουλῆς τὰ πρότερον ἑψφηφι- 
σµένα xai αὖθις ἐχύρωσαν. Ἐπανερχόμενοι δὲ οἱ 
σρέσδεις, καὶ εἰς τὴν Σπάρτην ἀφίχοντο, xal τοῦτο 
ἐντεταλμένον ἔχοντε; καρὰ τοῦ Ἰωνάθου. Καὶ οἱ 
Σπαρτιᾶται 0b τοὺς πρεσθευτὰς φιλοφρόνως προσ- 
άχαντο, καὶ ψήφισμα περὶ φιλίας xal συμμαχίας 
πρὸς Ἰουδαίους ἔθεντο. Τοῦ Δημητρίου μέντοι οἱ 
στρατηγοὶ τὴν ἧτταν ἀναμαχέσασθαι .σπεύδοντες, 


rissel, non ausi. aperto Marle cum eo congredi, 
ποεία fugerunt. Quos cum, fuga cognita interdiu, 
persequens non adeptus esset, ex Arabia Naba- 
thaeorum magna prxda et multis captivis abductis, 
recedit: ac populo convocato suadet, ut urbis 
meenja renovent, et ruinas murorum templi resii- 
tuant. Eo consilio omnibus probato, ipse ei operi 
intentus, Simonem frawem ablegat, ut regionem 
in tuto collocet. Demetrius in Mesopotamiam 
profectus, ut Babylonem ei superiores satrapias 
acciperet, ab incolis Gr.ccis 414 et Macedonibus 
dedilionera et operam 3d debellandum Arsacem 
Parthorum regem pollicentibus, susceptus!: pralio 
cum Parthis commisso, omnibus copiis amissis, 


μετὰ δυνάµεως πλείονος Άλθον χατὰ τοῦ Ἰωνά- B ipse capitur. Eo Demetrii casu cognito, Tryphon 


θου (53). 'O δὲ αὖθις αὐτοῖς ὀξέω; ἀπήντησεν. 
Ἀποδειλιάσαντες δὲ πρὸς φανερὰν µάχην ἀντικα- 
ταατΏναι αὐτῷ, vuxtb; ἔφυγον. Μεθ' ἡμέραν δὲ 
γνοὺς τὴν φυγἣὴν Ἰωνάθης, ἐπεδίωξε μὲν, οὐ χατέ- 
λαδε δέ. ἀλλ εἰς Αραθίαν ἐλθὼν, xaY τοῖς Ναθατη- 
νοῖς ἐπελβὼν, καὶ λείαν ἐχεῖθεν ἀπελάσας πολλὴν, 
xa αἰχμαλώτυυς λ.θὼν, ἐπανῆηλθε. Συναγαγὼν δὲ 
οὺν λαὸν, συνεδούλενε τὰ τείχη τῶν Ἱεροσολύμων 
ἀνακαινίσαι, καὶ ἀνορθῶσχι ὅσον τοῦ περιδόλου τοῦ 
ἱερτῦ χαθήρητο. Καὶ ἀρεσάτης πᾶσι τῆς συµθδου- 
κῆς., αὐτὸς μὲν ἔργον εἴχετο, τὸν δὲ ἀδελφὸν Σίμωνα 
ἔπεμφε tv χώραν ἀσφαλισόμενον. "0 δέ γε Δημη- 
τριος εἰς Μεσοποταμίαν ἦχεν, ὡς τὴν Βἀθυλῶνα καὶ 
τὰς ἄνω σατραπίας παραληψόμενος. Οἱ γὰρ ταύτας 
χα” οιχοῦντες Ἕλληνες xa Μαχεδόνε παραδώ- 
σειν ἑαυτοὺς αὐτῷ ἐπηγγέλλοντο, xal συγχατάαπο- 
λεμήσειν ᾽Αρζάχην τὸν Πάρθων βασιλέα. Καὶ ἐδέ- 
ζαντο τοίνυν αὐτόν. Καὶ τῷ 'Apsáxg σ,μδαλὼν, 
την ἅπασαν ἀπέδαλε στρατιὰν, xal αὐτὸς ἑἐλήφθη. 
Τρύφων δὲ γνοὺς τοιαῦτα τὰ περὶ τὸν Δημήτριον, 
ἐπεθούλενεν ᾽Αντιόχῳ, ἀποκτεῖναι αὐτὸν μελετῶν, 
xai τὴν ἀρχὴν σφετερίσασθαι. ᾿Εδεδοίχει μέντοι 
τὲν Ἰωνάθην, ὄντα φίλον τῷ ᾿Αντιόχῳ. Καὶ ἔσπευ- 
δεν αὐτὸν πρῶτον ἁπάτῃ ἐλεῖν, xa οὕτως ἔπεχει- 
2ᾖσαι «ol; χατὰ τὸν "Avtloyov. Διὸ καὶ εἰς Σχυθό- 
Άφλιν ἄπεισιν, ἔνθα xat Ἰωνάθης αὐτῷ σὺν τἐσσαρσι 
µυριάσι µαχέµων ἀπήντησεν. 'O δὲ ὑπούλως αὑτὺν 
ὑπέρχεται, δώροις τε xal τιμαῖς δεξιούµενος, πᾶσαν 


cupiditate regni occupandi, vitze Antiochi insidiatur. 
Sed quia Jonathz amicitiam cum rege formidabat, 
eo prius per dolum eapto, tum demum invadere 
Antiochum in animo habebat. Itsque Scvthopolim 
abit, ubi Jonatham cum quadraginta bellicosorum 
milibus obviam egressum íraude circumvenit, 
muneribus et honoribus conciliatum, ut omni 
suspicione adempta, incautum opprimeret. Suadet 
igitur ut exercitum missum faciat. Nam se paulo 
post eum ipso Ptolemaidem iturum, ad urbem et 
omnia circumjacentia castella accipienda. Jonathas 
nihil mali suspicatus, exercitum dimittit: ac 
mille duntaxat viris retentis, Ptolemaíde conclusus, 
capitur, comites ejus occiduntur. Qu: Hierosolymis 
nuntiata popu'o terrorem incusseruRt, ob gentes 
finitimas, Jouatha capto, contra Judzos tumul- 
tuantes. Sed Simon, oratione habita, populum 
confirmat : ab eoque dux electus , militia idoneis 
convocatis, menibus urbis, et omnibus qu: ad 
securitatem pertinerent, curatis, Tryphoni Joma- 
tham captivum in Jud:eam adducenti, cum exercitu 
occurrit : eique, centum argenti talenta et duos 
Jenatha filios obsides postulanti, si fratrem solvi 
vellet : etsi hominis improbitatem intelligebat , 
tamen, ne sibi fratris salus neglecta crimini da- 
retur, et pecuniam εἰ pueros misit. Quibus 
Tryphon acceptis, pactis non stelit : sed cum 
exercitu flierosolyma contendit, subsequente Si- 


θέλων ὑπόνοιαν ἐξελεῖν, ἵν αὐτὸν ἀφύλαχτον λή- Ὦ mone, et ex adverso castra locante. Verum copia 


ᾧοιτο. Καὶ συνεθούλευε τὴν μὲν στρατιὰν ἁπολῦ- 
cxt, αὐτὸς δὲ μετ ὀλίγον εἰς Πτολεμαῖδα σνναφι- 
χέαθαι αὐτῷ, τὴν πόλιν παραληφόµενος, καὶ πάντα 


τὰ ἐχεῖ ὀχυρώματα. Καὶ Ἰωνάθης, μτδὲν ὑποτοπήὴ-' 


σας, τὸ στράτευμα ἕστρεψε * χιλίους δ' ἔχων μόνους 
ἀπῄει. Ei; δὲ Πτολεμαῖδα καταχλεισθεὶς, αὑτὸς 
μὲν ζωγρεῖται, οἱ δὲ σὺν αὐτῷ διαφθείρονται. ΄Απερ 
οἱ Ev Ἱεροσολύμοις µαθόντες, εἰς δέος ἐνέπεσον διὰ 
τὰ πέριξ ἔθνη, ἃ Ὑνόντα τὴν ' Ἰωνάθου σύλληψιν 
xatà τῶν Ἰουδαίων χεχἰίνητο. Σίμων δὲ τῷ πλήθει 


nivis impeditus, in Syriam converso itinere, 
Jonatham interfecit. Fratre post tertium annum 
pontificatus mortuo, Simon populi suffragiis pon- 
tifex declaratus, Macedonibus tributa peinsitare 
destitit. Ac Judaica gens sub ejus p'incipatu 
perquam fortunata fuit, et finitimis populis domi- 
nata, multas urbes evertit, ne hostium receptacula 
essent : montem altissimum, in quo arx adiflcata 
fuerat, continenti triennii labore 915 in plani 
tiem redegit, ut templum emineret. 


ὠμιληχὼς, xai παραθαῤῥύνας α»τὸ, ἡγεμὼν ὑπ αὐτοῦ αἱρεῖται, xal συναθροίσας τὸ µάχιμον τοῦ 


Vari& lectiones et note. 
(95) Kal ὃς fjxs σὺν δυγἆµει πρὸς Ἰωγάθην. Pro κατὰ 'lovátov. W. 


381 JOANNIS ZONARJE $8 
λαοῦ, τῶν τειχῶν ἀπεμελεῖτο τῆς πύλεω;, καὶ παντὸς τοῦ πρὸς ἀσφάλειαν τῶν πραγμάτων ἑφ/όντινΣν, 
*O μέν τοι Τρύφων cl; Ἰουδαίαν ἀφίχκετο, xal τὸν Ἰωνάθην δέσµιον ἄγων, xal ὁ Σίμων αὐιῷ αὐὺν δυνά» 
psc ἀπήντησεν. 'O δὲ πρὸς αὖτὸν ἔπεμφε, δηλῶν ἑχατὸν ἀργνρίου τάλαντα δοῦναι, καὶ δύο τῶν Ἰωνάθου παὶ- 
ὅων ὀμέρους, el βούλεται λυθῆναι τὸν ἀδελφόν. 'O Σίµων δὲ συνῆχε μὶν τὴν χακουργίαν 192 Τρύφωνος, 
ἕνα 6k μὴ αἰτίαν σχοίῃ, ὦ, μὴ θέλων σῶσαι τὸν ἁδελφᾶν, χαὶ τὰ χρήματα ἔπεμψε, καὶ τοὺς καΐδας. "A 
λαθὼν ὁ Τρύφων, οὐκ ἐφύλαξε τὰς αυνθήχας, ἀλλὰ μετὰ τῆς στρατιᾶς ἀνῄει πρὸς τὰ Ἱεροσύλυμα 
Παρωμάρτει δὲ xal ὁ Σίμων, ἀεὶ ἑναντίον χαταστρατοπεδευόµενος. Χιὼν δὲ πολλὴ πεσοῦφα διεχώλντε» 
αὑτῷ τὴν εἰς ἹἹεροσόλυμα ἄφιξιν, καὶ εἰς Συρίαν ἑτράπετο * παὶ ἀπιὼν τὸν Ἰωνάθην ἀπέχτεινε. Σίμον 
δὲ θανόντος τοῦ ἀδελφοῦ Ἰωνάθου, μετὰ τριετίαν τῆς ἀρχιερωσύνης αὐτὸς ἀρχιερεὺς ὑπὸ τοῦ πλήθους mpob- 
δέθλητο, καὶ οὐχέτι φόρους τοῖς Μακχεδόσι παρέσχετο. Εὐτύχησε δὲ τὸ ἔθνος ἐπ᾽ αὐτοῦ σφέδρα, xat τῶν τε 
περιοίκων ἐθνῶν kxuplsucav, καὶ πολλὰς τῶν πόλεων χατοστρέψαντο, ἵνα μὴ εἷεν τοῖς ἐχθροῖς ὁρμητήρια. 
Καὶ τὸ ὄρος, bg' οὗ fj ἀχρόπολις ᾠχοδόμητο, λίαν ὃν» ὑφηλὸν, ἓν τριοὶν ἔτεσιν ἑνδελεχῶς πονοῦντες, cl; 


πεδιάδα µετήνεγχαν, &; ἂν sin τὸ ἱερὸν ὑπερχείμενον. 





LIBER QUINTUS. 


I. Tryphon autem Antiochum cognomento Deum, A 


cujus tutor erat, quarto regni anno interfecit, et 
eum esse morts»um vulgabat: ei militibus pecu- 
niam pollicebatur, si se regem creassent, qui spe 
magni lucri impulsi, voluntati ejus satisfecerunt. 
Sed Tryphon voti compos factus, simulatione de- 
tecta, militum animos a se alienavit, ut eo deserto 
ad Cleopatram, Demetrii uxorem, Seleucim in- 
clusam irent. Qux Antiochum oberrantem , qui 
Servator vocabatur, Demetrii fratrem, atque ob 
Tryphonem passim exclusum, spe nuptiarum et 
regni ad se accersivit : veria, πο Seleuciani 
urbem Trypboni traderent. Qui cum Seleuciam 
venisset, contra Trypbonerm proficiscitur, eumque 
victui, et Syria superiore ejectum, in» castello 
quodam, quo confugerat, obsidet, Simone pon- 
tiüce ad amicitiam suam invitato, quam ille 
amplexus , cibaria militibus suppeditat. Sed 
Tryphon, cum inde Apameam profugisset, urbe 
expugnata, captus occiditur, cum triennium re- 
gnasset. Antiechus vero meritorum Simonis oblitus, 
Cendebaum ad vastandam Judgam, et Simonem 
comprehendendum mittit: quo Simon devicto, 
reliquum zeiati3 pacate exigit, cum Judas annos 
vip profuisset. Periit autem insidiis Ptolemzi 
generi sui, uxore εἰ duobus filis in vincula con- 
jectis. Nam tertius Joannes, qui etiam lIyrcanus 
vocabatur, effugerat: et ob paterna benellcia ab 
Hierosolymitis receptus est, Ptolemoo non adinisso. 


À'./'O 66 γε Τρύφων τὸν ᾿Αντίοχον, ὃς xaX θεὶς 
ἑπεχλήθη, τέσσαρα βασιλεύσαντα ἔτη, διέφθειρεν, 
ἐπιτροπεύων αὐτοῦ. Καὶ τὸν μὲν ὡς ἀποθάνοι διέγ- 
ΥΕλλΕ, wol; δὲ στρατιώταις ἐπηγγέλλετο χρήματα, 
εἰ αὐτὸν βασιλεύσουσιν. Ot, χερδῆσαι πολλὰ ἠλπιχό- 
πες, εἴλοντο αὐτὸν ἄρχοντα. Λαθὼν δὲ τὴν βασιλείαν 
ὁ Τρύφων, ἀπεδύσατο τὴν ὑπόχρισιν, xal μιαῆσαν 
αὐτὸν τὸ στρετιωτικὸν, πρὶς Κλεοπάτραν ἀφίστατο, 
τὴ» τοῦ Δημητρίου γυναῖνα, ἐγκεχλεισμένην ἐν 
Σελευχείᾳ τυγχάνουσαν. ᾽Αλωμένον δὲ ᾽Αντιόχου, ὃς 
ἐκαλεῖτο Σωτὴρ, Δημητρίου δὲ ἣν ἀδελφᾶς, xai ix- 
Χλειομένου πάντοθεν διὰ Τρύφωνα, πέµπει πρὸς 
αὐτὸν ἡ Κλεοπάτρα, καλοῦσα ἐπὶ γάμῳ καὶ βασι- 
λείᾳ. ᾿Εδεδίει γὰρ μὴ τὴν πόλιν οἱ Σελευκεῖς 9p 
Γρύφωνι δώσουσιι Γενόμενος οὖν ἐν τῇ Σελευκείᾳ 
ὁ Αντίοχος, κατὰ τοῦ Τρύφωνος ὥρμηαε: xai νι- 
χῄσας αὐτὸν, τῆς ἄνω Συρίας ἐβέδαλε, χαὶ εἷς τι 
φρούριον καταφνγόντα ἑπολιόρκει, καὶ τὸν ἀρχιερέα 
Σίμωνα εἰς φιλίαν προεκαλεῖτο. 'O δὲ ἑδέξατο τὴν 
πρόχλήσιν, καὶ ταῖς πολιορχοῦσι τὸν Τρύφωνα τρο- 
φὰς ἐχορήγησε. Φυγὼν 0 ἐχεῖθεν ὁ Τρύφων, xal γε- 
νόµενος εἰς ᾽Απάμειαν, πολιορκηθεὶς ἐλήσθη, xai 
διεφθάρη, bx ἔτεσι βασιλεύσας ερισίν. 0 Αντίοχος 
δὲ, λήθην τῶν ὑπὸ Σέµωνος αὐτῷ γενοµένων ποιη- 
σάµενος, στέλλει Κενδεθαῖον «hv Ἰουδαίαν πορθη- 
σαι, xal τὸν Σίμωνα κατασχεῖν ἐντειλάμενος. Eiuwv 
δὲ αὐτῷ ἀντικαταστὰς, νικᾷ. Καὶ elpqvixüg τὸ λοι- 
πὸν διἠγαγε τῆς ζωῆς, ἄρξας «i Ἰουδαίας ἕἔτη 
ὀχτώ. Τελευτᾷ δὲ παρὰ Πτολεμαίου τοῦ γαμθροῦ 


Is paterno sacerdotio potitus, Ptolemzo bellum (» ἐπιθουλευθείς. Καὶ fj γυνὴ τοῦ Σίμωνος, xat οἱ δύο 


intulit, iu castello Dagone agenti : at ut obsidione 
pravalebat, sic misericordia matris et fratrum 
vincebatur. Hos Ptolemaus in murum productos, 
im conspectu illius cruciabat : quamvis maire 
obtesiante, ne sua causa segnius ageret. Dui 
obsidio ita trahitur, septimus annus instat, quo 
Judzis otium agere solitam est : eaque de causa 
bello intermisso, Ptolemsus occisa matre et fra- 
tribus Hyrcani, ad Zenonem Cotylaimn Philadelph:z 
216 tyrannum confugit. Antiochus vero Simoni 
ob acceptam cladem jratus, Judaam invasit : εἰ 


παῖδες, συλληφθέντες, ἐδέθησαν. 'O τρίτος Ἰωάννης 
διέφυγεν, ὃς καὶ Ὑρχανὸς ἐχαλεῖτο. Καὶ προσεδέχθη 
παρὰ τῶν Ἱεροσολυμιτῶν διὰ τὰς τοῦ πατρὸς εὗερ- 
Υεσίας, ἀπωσαμένων ἑλθόντα τὸν Πτολεμαίου. ᾿Απο- 


"λαδὼν δὲ τὴν πάτριον ἱερωσύνην ὁ Ὑρκανὸς ἐπὶ τὸν 


Ητολεμαϊον ἑστράτευσεν, εἰς ἔρυμά τι Δαγὼν λεγό- 
μενον ὄντα. Καὶ ἐχράτει μὲν τῇ πολιορκίᾳ, ἡττᾶτο 
δὲ τῷ πρὸς τὴν μητέρα xoi τοὺς ἁδελφοὺς οἴχτιρ. 
'U vip Πτολεμαῖος, ἀνάγων ἐπὶ τὸ τεῖχος αὐτοὺς, 
ἐξ ἀπόπτον dx eto* ἡ μέντοι µήτηρ ἱχέτευε μὴ 
µαλα ίζεσθαι δι αὐτὴν. Τοριδοµένης ὃ οὕτω τῆς 


φ᾿ 








283 


ANNALIUM LIB. IV.' 


100 


πολιορκίας, ἑνίσταται τὸ Έθδομον ἔτος, xaf B εἴθι- A agros populatus, Hyrcanum obsidet, cx turribus 


ata, «ol; Ἰουδαίοις ἀργεῖν. Καὶ διὰ τοῦτο Dzo)&- 
μαῖος ἀνεθεὶς τοῦ πολέμου, xz&lvet την μητέρα τοῦ 
Ὑρχανοῦ xal τοὺς ἀδελφοὺς, καὶ φεύγει πρὸς Ζ4- 
νωνα τὸν Κοτυλᾶν, τὸν tfc Φιλαδελφείας τύραννον. 
Αντίοχος 55, χαλεπαίνων τῷ Σίµωνι, δι’ ἃ πέπονθε, 
τὴ Ἰουδαίᾷ ἐπηλθε, xal τὴν χώραν χαταδραμὼν, 
ἐπολεύρχει τὸν Ὑρχανόν ' xal πύργους ἀνεγείρας 
ὑψτλοτάτους χατὰ τὸ βόρειον µέρος τῆς πόλεως, ἐξ 
αὐτῶν τῷ τείχει προσέδαλλεν. "Ἡννε δ' οὐδὲν διά 
τε Ὑενναιότητα τῶν ἑντὸς, xat διὰ ὀχυρότητα τῶν 
τειχῶν, xai ὕδατος ἀφθονίαν, ἐξ ἑπομδρίας ἄρτι 
συμθᾶσαν. Δείσας δὲ ὁ Ὑρχανὸς μὴ ἐπιλίποιεν 
αὐτοῖς τὰ ἀναγχοῖα, μόνον τὸ μάχιμον τοῦ πλήθους 
ἀπολεξάμενος, τοὺς ἄλλους ἑξέωσε τῆς πόλεως * οὓς 
ὁ Αντίοχος ἀπελθεῖν ἐχεῖθεν οὐκ cfa* ot, χαὶ EE 


τῶν τειχῶν προσµένοντες, διὰ τοῦτο ἀπέθνησχον * οἳ 


0 ἐντὺς, ἑλεοῦντες σὐτοὺς, εἰσεδέξαντο αὖθις. Tac 
Σχηνοπηγίας δὲ ἑνστάσης, ὁ Ὑρκανὸς, στείλας πρὸς 
τὸν ᾿Αντίοχον, ἀνοχὴν ἐζήτει γενέσθαι, διὰ «hv ἔορ- 
την ἓφ᾽ ἡμέρας ἑπτά. 'O δὲ xoi τὴν ἀνοχὴν ἔδωχε, 
χαὶ θυσίαν πολυτελή σὺν ἀναθήμασιν ἔπεμφεν, 8v 
διὰ τὴν πρὺς τὸ θεῖον εὐσέδειαν χαὶ Ἐὐσεδη ἐχάλε- 
σαν. I'voug δὲ τὴν πρὸς τὸν θεὸν τοῦ "Avttóyou albi 
Ὑρχανὺὸς, ἑπρεσθεύσατο, τὴν πάτριον αὐτοῖς ἆπο- 
δοῦτναι πολιτείαν αἰτούμενος. 0 δὲ, εἰ παραδοῖεν 
τὰ ὅπλα, εἶπε, xal φόρους τελεῖν ὑπὲρ τῶν ἄλλων 
χατάθοιντο πόλεων, ἄτερ τῆς Ιουδαίας, xat φρουρὰν 
3i£atvto, xal τοῦ πολέμου ἀφέξεσθαι, xol τᾶλλα 
ποέσειν, ἃ ἀξιοῦσιν. Ἰουδαῖοι δὲ τὰ μὲν ἄλλα ἐδέ- 


ahissimis,: quas ad septentrionem cycitarat, im- 
petum in moenia facieus. Sed nihil proficicbat, tum 
ob defensorum fortitudinem, tum ob murorum 
firmitatem, aquarumque copiam ex imbre modo 
collectam. Caterum Iivrcanus veritus ne commcatit 
deficeretur, bellicosis duntaxat retentis, reliquam 
multitudinem urbe expulit: qui cum ab Antieclio 
abire non sinerentur, exira monia moriebantur. 
Quos if qui intus erant miserati, in urbem rece- 
perunt. Sed eum festum Tabernaculorum instaret, 
Ityrcanus ab Antiocho septem dierum inducias, ad 
festum celebrandum, petiit: quas ille non modo 
concessit, sed et victimas sumptuosas cum donariis 
misit, ob eam pietatem Pii cognomentum adeptus. 
Qus eadem Hyrcano causa fuit, ut per legatos ab 
ille peteret, ut patriam suis eivibus rempublicam 
restitueret. Cui respondit Antiochus, si arma tra- 
derent, et de civitatibus extra Judam sitis tribu!a 
penderent, et presidium acciperent, se et belio 


abstinere, et postulatis eorum annuere velle. 
Juíei vero cetera amplexi, praesidium repudia- 
runt: ac pro eo dederunt obsides, argentique ta- 
lenta quingenta. Hac ratione initigato Antiocho, 
solutàque obsidione, Hyrcanus e monumenlo 
Davidis tria millia talentum deprompsit : inilaque 
cum Antiocho amicitia, eui in urbem recepit, ct 
contra Parthos ducentem comitatus. est? ubi cum 
Arsice congressus Antiochus, cum majore parte 
exercitus et ipse periit. 


χοντο, ἐπὶ δὲ τῇ φρουρᾷ οὗ χατένουον, ἀλλ ἀντὶ ταύτης ὁμήρους ἐδίδοσαν, xal ἀργνρίοὺ τάλαντα 
πενταχύσια. Ἐνδόντος δ' ἐπὶ τούτοις τοῦ "Avetóyou, fj πολιορχία ἑἐλύθη. Ὑρκανὸς δὲ, τὸν τοῦ Δαθὶδ ἀνοί- 
ξας τάφον, τρισχίλια ἔκεῖεν ἀργυρίου τάλαντα ἔλαθε» φιλίαν δὲ πρὸς Αντίοχου ποιησάµενος, ἓν τῇ 
πόλει αὐτὸν εἰσεδέςατο. Καὶ ἐπὶ Πάρθους στρατεύογτι συνεξώρµησεν, ἕνθα τῷ ᾽Αρσάκῃ πολεµήσας ᾽Αντίο- 


χος, τῷ πλείονι τῆς στρατιᾶς xal αὐτὸς συναπώλετο, 


ο... -ς, 
B'. Γίνεται δὲ τῆς τῶν Σύρων βασιλείας διάδοχος ó C Jl. Ei m. regno. Syri» Demetrius frater, sub 


ἁδελφὰς αὐτοῦ Anufiptoc, λύσαντος 'Apodxou αὖ- 
τὸν, ἠνίκα τοῖς Πάρθοις ἐπῆλθεγ ᾽Αντίοχος. Ὕρχα- 
νὸς δὲ, ᾽Αντιόχου θανόντος, πολλὰς τῶν τῆς Συρίας 
πόλεων εἶἷλε, καὶ «Ἡς Ἰδουμαίας ἑτέρας. Καὶ ὑποτά- 
ξας τοὺς Ἰδουμαίους, ἑπέτρεπεν αὐτοῖς τὴν ἓν «fj 
χώρα διατριθὴν, εἰ περιτέµνοιντο, καὶ χρῶνται ἔθε- 
- etw Ἰουδαϊκοῖς. Ol δὲ διὰ τὰς πατρίδας καὶ τὴν πε- 
ριτομᾶν xai τἆλλα ὑπήνεγχαν. Δημήτριος δὲ στρα- 
τεύειν ἐἑγνωχὼς ἐπὶ 'Ὑρχανὸν, ἀνεχόπη, τῶν Σύρων 
xai τῶν ατρατιωτῶν µισούντων αὐτὸν διά πονηρίαν, 
xai διαχηρυχευσαµένων πρὸς Πτολεμαῖον τὸν Φύ- 
σχωνα δοῦναι αὐτοῖς τινα τῶν τῷ Σελεύχῳ προση- 
χόντων, τῆς βασιλείας ἀντιληφόμενον. "Uc 'AXMEav- 
δρον ἔπεμψε τὸν λεγόμενον Ζεθινᾶν, Μάχης οὖν 
μέσον αὐτοῦ xai Δημητρίου συγχροτηθείσης, τρέπα- 
ται Δημήτριος, xal φεύγει εἰς Πτολεμαΐδα. ΜΗ δε- 
χαςὶς δὲ παρὰ Κλεοπάτρας τῆς Τυναιχὸς, εἰς Τύρον 
ἁτιέδρα. ᾿Αλοὺς δὲ, xai πολλὰ παθὼν, διεφθάρῃ. 
»λἈέξανδρος δὲ τὴν βάἀσιλείαν παραλαθδὼν, φιλίαν 
σονεεῖται πρὸς Ὑρχανόν,. Ἐπαναστάντος δὲ αὐτῷ 
ἸΑντιόφου τοῦ Γρυποῦ. τοῦ παιδὺς Δημητρίου, ἡτ- 
σηθεὶς, iv τῇ µάχη ἁἀπώλετο, Ἡασιλεὺς δὲ Συρίας 


expeditionem Aatiocbi solutas 2b Areace, succes- 
sit. Cseterum post. Antiochi interitum, Hyrcanas 
meltas Syriacss urbes, ldumze roultas cepit : ei 
subectis Idumeis ea conditione in patria versari 
concessit, si circumciderentur et moribus Judai- 
ci& uterentur. Qui amore natelie soli, et circum- 
cisionem, ei reliqua tolerarunt. Cum autem De- 
metrius bellum inferre Hyreano statuissct, ea re 
impeditus est, quod.Syri et milites, ejus improbi- 
tatem detestati, per 417 caduceatores a Ptole- 
meo Physcone petierant, ut sibi ,es Seleuci fami- 
lia daret aliquem , qui regnum susciperet. ls 
Alexandrum Zebinam misit, a quo Demetrius 
victus, Ptolemaidem se reeepit : sed ab uxore 
Cleopatra exclusus, Tyrum confugit, ubi captus et 
exoruciatus periit, Alexander autem regno potitus, 
amicitiam eum Hyrcano pepigit : sed ab Antiocho 
Grypo Demetrii filio regnum sibi vindicante 
victus, in pugna occubuit. ls Antiochus, suscepto 
Syrie regno, cum fratre Antiocho cognomento 
Cyaieeno, quod Cyzic) educatus esset, per multos 
annos bellum gessit. Erat autem is Antiochi a 


391 JOANNIS ZONAR.R 392 
Parthis interfecti, Demetrii fratris, filius, uterinus A à Αντίοχος οὕτως Υενόµενος, ἐπὶ πολλοῖς ἔτεσι μετὰ 


Antiochi Grypi frater. Nam Cleopatra, duobus 
fratribus nupta fuit : primum Deinetrio, deinde 
Antiocho, ut ante scripsimus. Λο e Demetrio Λη- 
tiochum Grypum : ex Antiocho Servatore, Deirne- 
trii fratre, Cyzicenum Antiochum suscepit. Qui dum 
inter sese digladiantur, Hiyrcanus quiete fruens, 
utroque contempto, defecit, neque quidquam am- 
plius eis pependit : ac Judze fructibus per otium 
perceptis , infinitam pecuniam coegit. Cum autem 
Samariam per filios suos Aristobulum et Antigo- 
num obsideret, Samaritani urgente fame, Antiochi 
Cyziceni opem implorarunt, qui cum Aristobulo 
congressus vincitur. Deinde redintegratis copiis 
Hyrcani agros vastat, ut ea ralione obsidionem 


τοῦ ἀδελφοῦ Αντιόχου, τοῦ ἐπικληθέντος KutocrfoU, 
ὅτι ἐν Κυζίχῳ ἑτράφη, περὶ τῆς βασιλείας ἐμάχετο. 
*Hv δὲ οὗτος υἱὸς ᾽Αντιόχου τοῦ θανόντος Ev Πάρθοις, 
τοῦ ἀδελφοῦ Δημητρίου, ὡς ἑτεροθαλῆς ἁδελφὸς 
ὑπάρχων τοῦ Γρυποῦ Αντιόχου. Ἡ γὰρ Κλεοπάτρα 
τοῖς δυσὶ συνῴκησεν ἀλελφοῖς, τῷ Δημητρίῳ δὲ πρό» 
τερον, xal τῷ ᾽Αντιόχῳ μετέπειτα, ὡς προγέγρα- 
πται. Καὶ ἐκ μὲν Δημητρίου τὸν Γρυπὸν ᾽Αντί.χον 
sexsv* ἐξ Αντιόχου δὲ τοῦ Σωτῆρος τοῦ ἁδελφοῦ 


"Δημητρίου τὸν Κυζικηνὸν ᾿Αντίοχον ἐγείνατο. Ἐν 


ὅσῳ δὲ οὗτοι πρὸς ἀλλήλους ἐμάχοντο, ὁ Υρχανὸς 
Ἠρέμει, χαὶ καταφρονῄσας τῶν ᾿Αντιόχων ἀπέστη, 
μηδὲν ἔτι παρέχων αὐτοῖς * καὶ κατὰ σχολὴν ἔχαρ- 
ποῦτο τὴν Ἰουδαίαν, ὡς ἄπειρόν τι πλῆθος χρηµά- 


solvere cogeretur. Sed dum imnultis suorum amissis p των συναγαγεῖν. Στρατεύσας δὲ xal ἐπὶ Eapápecav, 


Tripolim recedit, Hyrcanus Samariam captam pe- 
nitus delet. Fertur autem, eo die quo duo ejus 
filii cum Antiocho pugnarunt, dum solus ut ponti- 
fex in sacrario suffiret, audisse vocem, qua dice- 
ret, Antiochum modo a suis filiis esse viclum, 
idque egressus nuntiasse populo : nec deceptus 
est. Sed dum prosperis fortune flatibus utitur, 
invidiam Judzorum effugere non potuit, Phariszis 
maxime invisus, qui suntex tribus Judeorum 
sectis : el cuin fatum affirment, tamen quzdam in 
nostra esse polestate, ac fortuito evenire, nec 
oninia fleri necessario statuunt. Esseni conira 
fatum rerum omnium dominum consütuunt, et 
hominibus omnia fato contingere censent. Saddu- 


exi fato repudiato, $18 nostre volunta ascri- C 


bunt omnia, et causas bonorum a nobis pondere, 
et nos temeritate nostra ultro amplecti deteriora 
existimant. Pharissi porro, quorum magna erat 
apud populum auctoritas, cum pridem amici essent 
Hyrcano, quippe quem discipulum habuerant, 
post nescie qua de causa orta simultate, ab iis 
avuleus, in Sadducseorum sententiam 'concessit, ac 
ritus ab illis traditos abolere instituit. Nam Sad- 
ducsi ea pro legibus habenda sffirmabant, que 
in scripta relata essent : qus vero quasi per manus 
traderentur, ea non observanda esse. Et hac de 
causa ,Phariseis invisus fuit : qui annis uno et 
triginta feliciter exactis obiit filios natu maximos 
imperium amissuros esse. 


ἐπολιόρχει αὐτὴν διὰ τῶν vlov αὐτοῦ Αριστοδού- 
λου xaX Αντιγόνου. Λιμοῦ δὲ τὴν πόλιν πιέζοντος, οἱ 
Σαμαρεῖς εἰς συμμαχίαν µετεχαλέσαντο τὸν ᾽Αντίο- 
yov τὸν Κυξικηνὸν, ὃς τοῖς περὶ ᾽Αριστόδουλον συµ- 
6αλὼν ἠττᾶται. Elv' αὖθις συλλέξας πλῆθος, τὴν 
χώραν ἑπόρθει τοῦ Ὑρχκανοῦ, ἴν οὕτως ἀναγχάσῃ 
αὑτὸν λῦσαι τὴν πολιορχίαν. Πολλοὺς δὲ τῶν αὺν 
αὐτῷ ἁποδάλλων, ἀπτρεν εἰς Τρίπολιν. ᾿Σρχανὺς 
δὲ, τὴν Σαµάρειαν ἑλὼν, πᾶσαν ἡφάνισε. Λέγεται δὲ 
xa0' ἣν ἡμέραν οἱ υἱοὶ αὐτοῦ τῷ ᾽Αντιόχῳ ἐμάχοαντο, 
αὐτὸς ὡς ἀρχιερεὺς μόνος ἓν τῷ vatp θυμιῶν, 
ἀχοῦσαι φωνῆς. ὡς οἱ παἶδες αὐτοῦ ἄρτι vevcxtxaat 
τὸν ᾽Αντίοχον * xal ἐξελθὼν ἀπήγγειλε τῷ πλήθει τὸ 
ἀχουσθέν. Καὶ γέγονεν οὕτως. Εὐπραγήσας δὲ Ὕρ- 
χανὺς, ἐφθονήθη παρὰ τῶν Ιουδαίων, μάλιστα ὅ᾽ 
ἐμισεῖτο παρὰ τῶν Φαρισαίων οἱ δ᾽ εἰσὶ µία τῶν 
παρὰ Ἰουδαίοις αἱρέσεων, τριῶν οὐσῶν. Οὗτοι μὲν 
οὖν οἱ Φαρισαῖοι ε)μαρμένην δοξάζουσι, τινὰ δὲ xal 
ἐφ᾽ ἡμῖν εἶναι, συµθαίνειν τε xal μὴ γίνεσθαι. "Ea- 
σηνοὶ δὲ πάντων χυρίαν τὴν εἰμαρμένην νομἰζουσιν 
εἶναι, καὶ πάντα τοῖς ἀνθρώποις ἐξ ἐχείνης συµ- 
θαΐνειν. Σαδδουκαϊοι δὲ τὴν μὲν εἱμαρμένην ἐχδάλ- 
λουσε, πάντα δὲ ἐφ᾽ ἡμῖν τίθενται, X4 τῶν ἀγαθῶν 
ἡμᾶς ἑαντοῖς αἰτίους εἶναι διδάσχοντες, xal τὰ χείρω 
δι ἀθουλίαν ἀφ᾽ ἑαυτῶν αἱρεῖσθαι. Τῶν γοῦν Φαρι- 
σαίων πρότερον Φφιλίως ἑχόντων πρὸς Ὑρκανὸν, 
(μαθητὴς yàp αὐτῶν ἐγεγόνει) συνέδη ἐξ αἰτίας 
τινὸς ἔχθραν χτήσασθαι πρὺς αὐτόν. Ἡδύναντο δέ 
οὗτοι παρὰ τῷ πλήδει σφόδρα. ᾿Υρχανὸς δὲ τῇ τῶν 


Σαδδουχαίων Ἠπροσετίθει µοίρᾳ, τῶν Φαρισαίων ἀποῤῥαχεὶς, καὶ τὰ ὑπ' αὐτῶν παραδοθέντα νόµιµα 
καταλῦσαι προίθετο. Οἱ Σαδδουκαῖοι γὰρ ἐχεῖνα δεῖν ἠγεῖσθαι νόμιμα ἔλεγον, τὰ γεγραμµένα * τὰ δὲ ἐκ 
παραδόσεως μὴ τηρεῖν. Διὰ ταῦτα µεμίσητο παρὰ τῶν Φαρισαίων ὁ Ὑρκανός. Βιώσας δὲ εὐτυχῶς ἐπὶ 
ἕτη τριάκοντα πρὸ; &vi, ἑτελεύτησεν ἐφ᾽ υἱοῖς πέντε. Λέγεται δὲ χαὶ προφητείας ἁδιωθῆναι, καὶ προειτεῖν 
περὶ τῶν δύο αὐτ)Ὀ παίδων τῶν πρεσθυτέρω»ν, ὡς οὐ μενοῦσι τῶν πραγμάτων xüptot. 

Ht. Hyrcano defuncto, principatum suscepit D ΕΓ’. Τελευτήσαντος δὲ ᾿Ὑρκανοῦ, Αριστόδ.υλος 


Aristobulus : quem cum in regnum commutare ei 
placuisset, diadema sumpsit ccccLxxxi annis post 
quam populus Babylone Hierosolyma redierat : ác 
cmleros fratres et matrem de principatu conten- 
dentem, in vincula conjecit, Antigouum autein 
ztale sibi proximum dilexit, pari honore dignatus. 
Tandem matrem fame necavit. Adjecit et Antigoni 
οδάεπα, calumniis impulsus. Nam cum his, zegro- 


τὴν ἀρχὴν διεδέξατο, xal εἰς βασιλείαν μεταθεῖναι 
ταύτην δόξαν αὐτῷ, διάδημα Ἠπεριτίθεται, μετὰ 
τετρακόσια ἔτη χαὶ ὁγδοήχοντα πρὸς Evi, ἑξότονυ ἓχ 
Βαθυλῶνος ὁ λαὸς εἰς Ἱερουσαλὴμ ἐπανῆλθεν. Οὗτος 
τοὺς μὲν ἄλλους τῶν ἀδελφῶν, xal τὴν μητέρα περὶ 
τῆς ἀρχῆς αὐτῷ διενεχθεῖσαν, χαθεῖρξε * τὸν δὲ μετ 
αὐτὸν ᾽Αντίγονον ἡγάπα, xaX τῶν ὁμοίων.Ἠξίου. Τὴν 
μὲν οὖν μητέρα λιμῷ διέφθειρε. Προσέθετο δὲ χαὶ 


393 ' 


ANNALIUM LIB. V. 


594 


τὸν ἁδελφὸν τὸν ᾿Αντίγονον, διαθολαῖς πιστεύσας. Α tante. Aristobulo, victor ab expeditione reversus, 


Λαμπρῶως γὰρ αὐτου ἀπὸ στρατείας ἑπανελθόντος, 
ἑνόσει ὁ ᾿Αριστόδονλος. Ἑρρταζομένης δὲ τῆς Zxn- 
νοπηχίας, ἀνέδη εἰς τὸ ἱερὸν ὁ ᾽Αντίγονος μετὰ τῶν 
περὶ αὐτὸν ὁπλιτῶν, χεκοσµηµένος λαμπρῶς. Οἱ δὲ 
τοῦτον πρὸς τὸν ἁδελφὸν διαθάλλοντες, μὴ xas' ἰδιώ- 
την αὐτὸν ἔλεγον ἐλθεῖν εἰς τὴν ἑορτὴ», ἀλλά βασι" 
λικᾗ χεχρηµένον λαμπρότητι" χαὶ ὅτι μετὰ τοσαύτης 
δορυφορίας στρατιωτῶν ἀνελθὼν, βουλεύεται κατ 
αὐτοῦ. ᾿Αριστόδουλος δὲ, xal τῆς οἰχείας ἀσφαλείας 
Φροντίζων, καὶ τοῦ ἀδελφοῦ προνοῶν, ἕν τινι τῶν 
ὑπογείων ἀφεγγεῖ τοὺς σωματοφύλακας ἴστησιν, 
ἐντειλάμενος ἁόπλου μὲν τοῦ ἀδελφοῦ φείδεαθαι, 
χτείνειν δὲ αὐτὸν μετὰ τῶν ὅπλων ἑἐρχόμενον. Πέμ.- 
τει δὲ xai πρὸς τὸν ᾽Αντίγονον, ἄοπλον αὐτὸν χελεύων 
fxstw. Ἡ δὲ τοῦ Αριστοδούλου γυνὴ καὶ οἱ ταύτῃ 
συμφρονοῦντες χατὰ τοῦ Αντιγόνου, ἔπεισαν τὸν 
σταλέντα λέγειν τῷ ᾽Αντιγόνῳ, ὡς Ακούσας ὁ ἆδελ- 
φύς σου, ὅτι ὅπλα χαινὰ χατεσκεύασας, ἀξιοῖ ὠπλι- 
σρένον ἑλθεῖν σε, iv' ἴδοι αὑτά. 'O oh, μηδὲν ὑπο- 
πτεύσας, ἑνδεδωμένος τῆν πανοπλίαν, ἀπῄει. Καὶ 
Υξνόμενο; xatà τὸν Στράτωνος πύργον, ὅπου ὁ 
τόστος ἀφώτιστος ἣν, χτείνεται παρὰ τῶν σωµατοφυ- 
λάκων. Ἰούδας δὲ τις "Escalog τὸ γένος, πολλὰ τρο- 
λέγων καὶ ἀληθεύων, lót τότε τὸν ᾿Αντίγονον 
παριόντα τὸ ἱερὸν», ἀνεθόησεν, ἁποθανεῖν ἑπευχό- 
µενος, ὡς διεφευσµένος ΄ προεῖπε γὰρ αὐτὸν ζῶντος 
τοῦ Αντιγόνου xat' ἑχείνην θανούμενον τὴν ἡμέ- 
pav kv τῷ Στράτωνος πύργῳ * τὸν δὲ σταδίου; ἁπ- 
έχειν ἑξαχοσίους, ὡς ἀδύνατον εἴναι τὸν ᾿Αντίγονον 
ἐκεῖ γενήσεσθαι, δη τῇ; ἡμέρας χλινούτης. Ἰαῦτο 
λέγχοντος τοῦ Ἰούδα, ἀγγέλλεται κτανθεὶς ᾽Αντίγονος 
ἐν τῷ ὑποχείῳ, ὃ καὶ αὐτὸ Στράτωνος ὠνόμαστο 
πύργος ὁμωνύμως τῇ παραλίῳ Καισαρείᾳ. Τῷ μὲν 
οὖν ᾽Αντιγόνῳ τοιῦτο γέγονε τἆλος * τὸν δὲ ᾿Αριστό- 
6ουλον εὐθὺς ἡ δίχη µετῆλθε τῆς ἁδελφοχτονίας, 
xai διαφθαρέντων αὑτῷ τῶν ἐντὸς, αἷμα ἀνέφερεν, 
ὅτις εῶν ἐχείνφ ὑπηρετούντων ἐχχομίζων, ὤλισθεν 
εἰς «bv -όπον, οὗ ὁ Αντίγονος ἑσφάγη, ἔτι τοῦ 


Tabernaculorum festo magnifice ornatus cum suis 
satellitibus in templum ascendisset : id factum «a- 
lumniatores ita interpretabantur, eum ad festum 
non more plebeio venisse, sed regio splendore 
usum esse, et quia cum tanta militum manu ascen- 
derit, consilia contra regem agitare. Aristobulus, 
qui et sux securitati et. fratris rationibus consul- 
tum vellet, satellitibus suis, in quodam obscuro 
subterraunco loco constitutis, mandat, ut fratri 
inermi parcant, armotuin occidant. Mittit et ad 
Antigonum, eumque inermem venire jubet. Sed 
cjus uxor, et qui cum ea contra. Antigonum con- 
epirarant, nunlio persuaserunt ut diceret, fratrem, 
quod audierit eum nova arma parasse, petere ut 
armatus se spectandum ipsi praebeat. At ille nihil 
mali suspicans, panopliam indutus abit : et 919 
cum ad Siratouis turrim venisset, ubi obscurus 
ille locus erat, a satellitibus occiditur. Judas vero 
quilam Esssus, multa vere pr:edicere solitus, cum 
Antigonum templum preterire tum videret, excla- 
i avit, mortem sibi ipsi imprecatus, quod ille vive- 
ret, quem eo die in Siratonia turri moriturum 
falso dixisset : qua cum sexcentis stadiis abesset, 
non posse Antigonum, die jam inclinante, illuc 
pervenire. Qu: dum Judas diceret, nuntiatur An- 
tigonua in illo specu, qui el ipse, quemadmodum 
maritima Caesarea, Siratonis turris vocabatur, in- 
terfectus. Eo ad hunc. modum sublato, vindicta 


α statim fraternze cxdis poenas exegit ab Aristobulo. 


Nam cum ex intestinis corruptis sanguinem reje- 
cisset, cuin minister efferens, in eo loco ubi Anti- 
gonus caesus erat, cruore adhuc conspeiso, lapsus 
effudit, ut cum illo misccretlur. Quo Aristobulus ex 
eorum qui id viderant clamore cognito», laerymans, 
prater alia. illul quoque effatus, impia sua facta 
utique Deum latere non potuisse, morilur, cuui 
unuu regnasaet annui. 
αἵματος ἐχείνου ἔχοντα σπἰλους, xal ἐξέχεεν, ὡς 


ἀναμεμίχθαι ἀμφοτέρων τὰ αἵματα. Γενοµένης δὲ βοῆς παρὰ τῶν ἱδόντων, μαθὼν τὸ συμδὰν Ἀριστό- 
δουλος, οἰμώξας προἠχθη εἰς δάχρυα, xat Οὐχ pa λήσειν, εἶπεν, ἔμελλον τὸν θεὸὺν ἐπ ἀσεδέσιν οὕτω 
τολμήμασι. Καὶ ἄλλα δὲ ἐπειπὼν, ἀποθνήσχει, βασι]εύσας ἐνιαυτόν. 


Δ’. Σαλώμη δὲ ἡ ἐκείνον (uv, f), καὶ ᾽Αλεξάνδρα 
ἐχέχλητο, λύσασα τοὺς ἀδελφοὺς τοῦ ἀνδρὸς (δεδεµέ- 
vous γὰρ εἶχεν αὐτοὺς ᾿Αριστόδουλος) 
χαθίστησιν Ἰαννέαν, τὸν καὶ ᾿Αλέξανδρον, προῦχοντα 
xa0' ἠλιχίαν, καὶ μετριώτατον. "O; τὴν βασιλείαν 
παραλαθὼν, Χτείνει μὲν νεωτερἰζοντα τὸν ἕνα τῶν 
ἁδελφῶν * τὸν δ᾽ ἕτερον ἁπραγμόνως ζῶντα ἑτίμα. 
Πολέμους δέ τινας ποιησάµενος πρός τινας, χαὶ πῃ μὲν 
χρατῄήσας, ἔστι δ' ὅπου καὶ ἠττηθεὶς, τέλος xal πρὸς 
τοὺς ὁμοφύλους Ἶρεν ὅπλα, xat' αὑτοῦ στασιάσαντας. 
Ἑορτῆς γὰρ οὔσης, χαὐτοῦ ἐπὶ τοῦ βωμοῦ ἀνελθόν- 
τος ὡς θύτοντος, χιτρίοι; αὐτὸν τὸ πλῆθος ἔδαλλον 
(ἔθους ὄντος ἐν τῇ Σχηνοπηγἰᾳ θύρσους φοινίχων xal 
χιτρίων kv γεροῖν ἔχειν), καὶ ὕθρεις αὐτοῦ κατέ- 
χεον. Ota παροξυνθεὶς ὁ ᾿Αλέξανδρος, Χτείνει περὶ 
ἐξαχισχὼίους αὐτῶν. Εἶτα συνάψφα; μµάχην «px 
«Άραθας, xai Ἀττήθείς, φεύγων εἰς Ἱεροσόλυμα 

PATROL. 68. CXXXI!V. 


IV. Salome autem, qus et Alexandra vocaba- 
batur, fratres mariti vinculis solvit, et Janneam, 


βασιλέα p qui et Alexander, grandiorem et moderatiorem 


ceteris, regem constituit : qui regno suscepto, 
alterum ex fratribus rebus novis studentem occidit, 
allerum , quieti ingenii hominem , honoravit. 
Bellis contra quosdam gestis, alias victor, alias 
victus , tandem ob motam seditionem , con- 
γα populares quoque arma cepit. Nam cum 
in festo immolaturus aram conscendisset, populus 
eun thyrsis cedrorum petiit (moris enim erat, ut 
in festo Taberpaculorum thyrsos palmarum et ce- 
drorum in manibus gestarent) et. convitiis inces- 
sit : quibus commotus, circiter vi millia occi-. 
dit. Deinde praelio víctus ab Arabibus, Hierosolyma 
refugit. Ad eam cladem accessit populi seditio, 
cum guo per annos vi dimicando, per stipen !ia- 
13 


335 


JOANNIS ZONAR/R 


396 


rios Cilices et Pisidas, non pauciores L millibus A παραγίνεται, xal πρὸς τὴν καχοπραχίαν αὐτῷ xev 


occidit Qua de causa. hominum in cum odia aa- 
gebantur , adeo ul cum interrogaret, quid sibi 
agendu:n esset ad abolendas inimicitias, multitudo 
responderet, ei moriemdum esse. 920 Post 
hxc Judei plurimi, suscepto cum Alexandro 
beHo , perierunt , et cum urbem quamdam ex- 
pugnasset, in quam potentissimi eonfugerant, 
cos Hierosolyma perduxit : eti eminus convi- 
vium cum mulieribus celebrans, per summam 
crudelitatem pccc in cruces sublatis, liberos uxo- 
resque corum in conspectu illorum adhuc viven- 
tium mactat, Hoc. immani facinore id eonsccutus 
est, ut adversariorum ad vii millia exsulatum irent, 
ut ipse deinceps otio frueretur : donec Antiochus 


cognomento Dionysius expeditione contra Judzos B ἀντιστασιώτας 


sugcepia, et gravi praelio commisso, eum laboranti 
cornu subvenit, victor cadit : quo mortuo in fugam 
versus exercitus ejus, fame periit. Post Antiochum 
Arctas Colesyrke rex, Alexandro acie vieto, per 
condMiones recedit. Post hac Alexander multis 
urbibus Idumzorum, Cilicum, Phoenicum et Sy- 
rorum triennio expugnatis, Hierosolyuia reversus, 
a Judzis ob res bene gestas alacriter est susce- 
ptus. Deinde morbo ex ebrietate contracto, et. tri- 
bus annis cum febri quartana conflictatus, expedi- 
tienibus non abstinuit. Quem cum regina jam 
deploratum videns, suam et liberorum sortem mi- 
seraretur ; eam ille monuit, ut mortem soam ad 
milites celarel, ut. castellum, quod obsidebat, ex- 
pugnarenw : deinde victrix llierosolyma regressa, 
potestatis aliquid Phariseis impertüiretur, qui ei 
populi studia reconciliare pessent, ob quos ipse 
contumeliose tractatos gentis odia incurrisset : 
Tw igitur, inquit, accersitis eorum. principibus per- 
mitto, ut de meo cadavere , qui multis illos injuriis 
enerasim, suo urbitratu. staiuast, teque nill prater 
eorum voluntatem acturam pollicstor. Que si dixe- 
ris, et ego honorifice sepeliar, el Iu secura imperabis. 
Ubi hz:c uxorem monuisset, decedit anno regni 
xxvu, ciatis xLix. Alcsandra vero de mariti con- 
silio omnia exsecuta, tuin Pliariseorum benevolen- 
Uain sibi adjunxit, tum regnum constabilivit, tum 
mariti fynus luculentius quam pro reguin superio- 
rum consuetudine effecit. 


ἔθνους ἐπιθεμένου, Evzauv ἓξ μαχόμενος πρὸς αὐτὸ 
(Έτρεφε γὰρ Πισίδας καὶ Κίλιχας), οὐκ ἑλάττους 
ἀναιρεῖ µνριάδων πέντε. Δι) ἃ ὅτι μᾶλλον µεμίσητο, 
ὥστε πρὸς αὑτὸν, τί δεῖ γενέσθαι, πυνθανόµενον, 
ὥστε παύσασθαι τὴν δυσµένειαν, τὸ πλῆθος ἀποθα- 
νεῖν αὐτὸν ἐξεθύησε. Καὶ μετὰ ταῦτα δὲ ᾿ονδαῖοι 
τῷ ᾽Αλεξάνδρῳ ἐμάχοντο, xal πλεΐστοι ἀπώλλυντο. 
Κατακλείσας δὲ τοὺς δυνατωτάτους αὐτῶν εν τινι 
πύλει, ἑπολιόρχει ' xal κρατήσας αὐτῶν, ἀπήγαγεν 
εἰς Ἱεροσόλυμα. Καὶ Ev ἁπόπτῳ μετὰ τῶν Tuvat- 
κὼν ἐστιώμενος, ὠμότατον ἔργον πεποίηχεν, àva- 
σταυρώσας αὐτῶν ὀκταχοσίους, xal τοὺς παῖδας 
αὐτῶν xat τὰς γυναῖχας ἐπ᾽ ὄψεσι σφῶν ἔτι ζώντων 
ἁπέσφαττε. Τοῦτο τὸ ἁπηνὲς ἔργον ἔπεισε τοὺς 
αὐτοῦ περὶ ὀκταχισχιλίους ὄντας 
φυγεῖν. Καὶ ὁ ᾽Αλέξανδρος ἕκτοτε ἠρεμίας ἁπήλαυ- 
σεν. Ἔπειτα ᾿Αντίοχος, ὁ χληθεὶς Διονύσιος, χατὰ 
τῖς Ἰουδαίας ἑστράτευε. Καὶ μάχης καρτ:ρᾶς Υε” 
νοµένης πρὸς Ἰονδαίους, ἀπέθανεν ἐν τῷ πολέρῳ 
Αντίοχος νιχῶν, xal τῷ πονοῦντι μέρει συνεπαρ- 
ἠγων. θανόντος δ᾽ ἐχείνου, τὸ στράτευµα φεύγει, 
xal λιμῷ διαφθείρεται. Βασιλεύει δὲ μετ' Αντίοχον 
τῆς Κοίλης Συρίας ᾿Αρέτας, xal στρατεύσας iz 

την Ἰονδαίαν, καὶ µάχῃ νικέσας ᾿Αλέξανδρον, ἐπὶ 
συνθήκαις. ἀναχεχώρηκεν. Ὁ μέντοι Αλέξανδρος 
μετὰ ταῦτα πόλεις ἑλὼν πολλὰ; Ἰδουμαίων καὶ 
Κιλίχων, xat Φοινίχων, xaX Σύρων, xat τρίτον ἔτος 
ἐν τῇ στρατείὰἁ διηνυχὼς, ἐπανηλθε, προθύμως 
αὐτὸν διὰ “ἣν εὑπραγίαν δεχοµένων τῶν Ἴουδα ων. 
Ντα ἐκ µέθης νοσήσας, καὶ τρισὶν ἔτεσι τεταρταξψ 
πυρετῷ προσπαλαἰων, τῶν στρατειῶν οὐκ ἀπέσχετο. 
“Ορῶσα δὲ αὐτὸν ἡ βασίλισσα ἤδη ἀπεγνωσμένον, 
ἑαυτὴν τε xal τοὺς παΐδας ὠδύρετο. 'U Bk χρύφαι 
τὸν θάνατον αὐτοῦ πρὸς τοὺς στρατιώτας, ταύτῃ 
ὑπέθετο, ἕως ἂν ἐξέλῃ τὸ χωρίον (ἔτνχε γάρ τι 
πολιορχῶν), ἔπειτα ὡς ἀπὸ νίχης εἰς Ιεροσόλυμα 
παρχγενομένην, τοῖς Φαρισαίοις ἑπουσίας µετα- 
δοῦναί τινος. Δύνασθαι γὰρ αὐτοὺς θέσθᾳι τὰ 
ἔθνος εὔνουν αὐτῇ, xal αὐτὸς δὲ διὰ τού-ους ἔλεγε 
τῷ ἕθνει προσκροῦσαι, ὑθρισθέντας ὑπ αὐτοῦ. Σὺ 
τοίνυν, ἔφη, µεζαπεμψαμένη τοὺς ἄρχοντας 
σφῶν, ὀπίτρεπε χρῆσθαί nov, ὡς βούὐ.ονται, τῷ 
νε ρῷ, ὡς πο..ἳἁ εἰς αὐτοὺς ἐξνόδρίσαντος. xal 
μηδὲν παρὰ τὴ» ἐκείχων 1γώμην ποιδίγ ὑπι- 


qzrov. Οὕτω C6 σου εἰτούσης, ἑ}ὠ t& πο.ϊυτο.λῶς ταφήσοµαι, xal σὺ βεθαίως άρξεις. Ίαντα τῇ To- 
ναιχὶ ὑπαθέμανος, τετελεύτηχεν, ἄρξας Exo εἶκοσι xal ἑπτὰ, πεντῃκοντα δέ γε ζίσας, ἑνὸς δέοντος. 'Ἡ δὲ 
λλεξάνδρα, πάντα κατὰ τὴν» το ἀνδρὸς συµδουλὴ» θεµένη, τοὺς τε Φαριααίους εὔνους ἐποίησεν ἑαυτῇ, καὶ 
τὴν βασιλείαν ἐθεδαιώσατο, καὶ τὴν ταφὴν τοῦ ἀνδρὸς λαμπροτέραν τῶν πρὸ αὐτοῦ βασιλέων εἰργάσατο. 


N 


liyrcanum et Arisiobulum, quorum ille tardo crat 
ἁμκοπίο, et ad res gerendas inepto, Q21 hic 
animo excitalo et alacri, βίος Hyrcano, quem ob 
socordiam pontificem designarat, el Phariszis, 
quibus summam rerum mandaral, populum parere 
jubet. lta. eum regni nomen penes ipsam, auctori- 
tas penes Pbarismos esset, regio pacata fuil, nisi 
quod Pharisgei reginam turbabant, οἱ irritgbant, ut 
996 occideret, qui Alexandro auctores fuissent pccc 


' V. Jam eum Alexander duos filios reliquisset, D — K'.. Δύω δξ παΐδων γενοµένων τῷ ᾿Αλεξάνδρω, 


"Ypxavoü xa ᾽Αριστοθούλου, ὁ μὲν “χρχανὺς vot; 
τὸ ηθο; ἓν, καὶ πρὸς πραγμάτων δι.ἰχῆσιν ἀποπε- 
φυχώς * 6 δὲ νεώτερος δραστήριος tv. 'Ἡ δὲ τούτων 
µήτηρ ἀρχιερέα τὸν "Ygxav.v διὰ τὸ ἄπραγμον 
ἁτιοδείχνυσι, xdi πάντα vol; Φαριααίοις ἑπιτρέπει, 
καὶ τῷ πλήθει τούτοις ἐχέλευσε πείθεσθαι. Καὶ 
αὐτὴ μὲν εἴχε τῆς βασιλείας τὸ ὄνομα, οἱ Φαρισαῖοι 
ὃξ τὴν ἰσχύν. Ἠρέμει δὲ ἡ χώρα, µόνων τῶν 
Φαρισαίων τὴν βᾳσίλισσαν ταραττόντω»ν, xal σει- 


397 


ANNALIUM 115. V. 


398 


θόντων χτείνειν τοὺς σ.,μθουλεύσαντας Αλεξάνδρῳ A illos perimendi. Ac initio uno occiso, post alios 


thv τῶν ὀχταχυσίων διαφθορἀν. "Eva δὲ τέως αὐτοὶ 
σράττουσε, καὶ ἐπ᾽ ἐχείνῳ ἄλλους ἐπ᾽ ἄλλοις, ἕως οἱ 
δυνατο) παρελθόντες εἰς τὰ βασίλεια, καὶ 'Aptazó- 
655310; σὺν αὗτοῖς (o) γὰρ ἠρέσχετο τοῖς δρωµένοις] 
πολλὰ εἰπόντες, xal τοὺς Ίδη φθαρέντας ἀποχλαυ- 
σάμενοι, εἰς οἴχτον τῶν χινδυνευόντων τοὺς παρόντας 
ἐχίνησαν, χαὶ εἰς δάχρυα. ᾿Αριστόβουλος δὲ τὴν 
μητέρα δ.ὰ ταῦτα χατῃτιᾶτο. 'H δὲ οὐκ εἴχεν ὃ τι 
xài πράξειε,. Κατὰ τοῦτον τὸν κχαιρὸν ἀγγέλλεται 
Τιγράνης σὺν ατρατιᾷ µεγάλη εἷς τὴν Συρίαν ἐμ- 
θεθληχὼς, καὶ ἐπὶ τὴν Ἰουδαίαν ἀφιξόμενος. Τοῦτο 
ἐφόδησε xai τὸ ἔθνος καὶ τὴν βασῖλισσαν, xal 
δῶρα πολλὰ καὶ πολλοῦ ἄξια xal πρέσδεις αὑτῷ 
πέµπουσι, tbv Πτολεμαΐδα πολιορκοῦντι. Ὁ δὲ 
ταῦτά τε ἰδέξατο, χαὶ χρηστὰ ἐπηγγέλιετο, "Αρτι 
δὲ τὴν Πτολεμαῖδα πορθήσαντι, ἀγγέλλεταί οἱ 'Axí- 
λαο; εἰς ᾽Αρμενίαν ὀρμήσας, χαὶ διὰ τοῦτο ἀνεχώρει 
π͵ὸς τὴν οἰχείαν. Της δὲ βασιλίσσης ὃξινῶς νοση- 
σάσης, ᾽Αριστόδουλος λάθρα ὑπεξελθὼν, fex ἐπὶ τὰ 
φρούρια , ὅπου οἱ πατρφοι κατετάχθησαν φίλοι, 
µόνης τῆς γυναιχὸς αὐτοῦ συνειδυίας τῇ πράξει, 
χαὶ ὑπεδέχθη παρ᾽ αὐτῶν. Αἱσθομένη δὲ ἡ µήτηρ 
αὑτοῦ τὴν ἀπόδρασιν, xai ὅτι πάντα τὰ φρούρ'α 
ὑπιιτάγετο, bv µεγάλη ἣν ταραχῇ καὶ αὐτὴ χαὶ τὸ 
EO voz * ἔθεντο δὲ τὴν γνναῖχα αὐτοῦ xa) τοὺς παΐδας 
εἰς τὸ ὑπὲρ τοῦ ἱεροῦ φρούριον. Ὑρχανὸς δὲ xal οἱ 
τῶν Ιουδαίων πρεσθύτεροι, µαθόντες ὡς ἐν ἡμέραις 
πεντεχαΐδεχα γωρίων εἴχοσι καὶ 090. ἐχράτησεν 6 


atque alios trucidabant : donec viri potentes com 
Aristobulo, cui illa non placebant, regiam ingressi, 
multis verbis factis, et occisis deplora!is, eos qui 
ibi erant ad misericordiam periclitantium, ct ad 
lacrymas commoverunt. Áristobulus eliam cum 
matre propterea expostulaviL; ea vero quod faceret 
non habebat. Sub id tempus nuntiatur, Tigranem 
cum ingenti exercitu impressionem fecisse in Sy- 
riam, et in Judzam venturum. Ea fama et populus 
et regina territi, inulta munera magni pretii per 
legatos ad eum Ptolemaidem obsidentem mittunt. 
Quibus ille acceptis, eos bonis animis esse jussit. 
Sed modo Ptolemaide, de Acelai in Armeniam im- 
pressione certior factus, domum se ad sna tuenda 
recipit. Cum autem regina graviter sgrotaret, 
Aristobulus clam egressus, castella adiit, quibus 
paterni amici przerant, sola uxore ejus rei con- 
scia, et ab iis susceptus est, Cujus fuga et. castel- 
lerum omnium occupatioue mater cognila, nou 
ipsa tantum, sed populus ctiam admodum pertur- 
bati, uxorem ejus et liberos in castellum qued 
supra templum est, transtulerunt. Hyrcanus vero 
et Judzorum seniores, uhi didicerunt Aristobu- 
laum diebus xv castellis xxii potitum esse, a€ ma- 
gnam pecuniam et exercitum  coegisse, reginam 
orarunt, ut exponeret quid de illo statuendum 
esset? Ea vero se res non amplius €urare, ut qua 
jamjam moritura essct, dixit, et ipsis permisit, ut 


Αριστόδουλος, xal πολλὰ συνἠγαγε χρήματα, καὶ C ea agerent qux» ex re publica esse judicarent. Nec 


συνῄθροιζε στράτευμα, ἑδέοντο τῆς βασιλίσσης ὑπο- 
θέσθαι γνώµην περὶ Αριστοθούλου. Ἡ δὲ οὐχέτι 
µέλειν αὐτῇ τῶν πραγμάτων εἰποῦσα, ὡς Ίδη 
ἐχλείπευσα, ἑφῆχε πράττειν αὐτοῖς, ὃ συμφέρον 
χρινοῦαι. Καὶ μετ οὗ πολὺ τετελεύτηχε, βασιλεύ- 
σασα ἕτη ἑννέα, βιώσασα δὲ τρία καὶ ἑδδομήχοντα. 
Τῆς Αλεξάνδρας μέντοι θανούσης, εὐθὺς πόλεμον 
χατὰ tou ἁδελφοῦ ὁ ᾿Αριστόθουλος pato, χαὶ πολλοὶ 
τῶν στρατιωτῶ» Ὑρχανοῦ αὐτομολοῦσι πρὸς ἾΔρι- 
στόθουλον. 'O δὲ φεύγει πρὸς τὴν ἀχρόπολιν, ἕνθα 
xal ἡ ᾿Αριστοθούλου vuvh xai οἱ παῖδες πρὶν χατε- 
χλείσθησαν. Εἰς λόγους δὲ ἑλθόντες οἱ ἀδελφοὶ, λύ- 
ουσι τὴν ἔχθραν, ὥστε βασ.λεύειν μὲν τὸν ᾿Αριστό- 
6ουλον, Ὑρχανὸν δὲ (fv ἁπραγμόνως. ὍὌρχοις οὖν 
ἐμπεδώσαντες τὰς συνθήκας, ὁ μὲν ἀνεχώρασεν εἰς 
τὰ βασίλεια, εἰς δὲ την olxclav ᾿Αριστοθούλου ὁ 
Ὑρχανός. Αντίπατρος δέ τις Ἰδουμαῖο., φίλο; ὃν 
"Yoxavo5, στασιώδης δὲ xal δραστήριος, καὶ εὔπο- 
pov χρημάτων πολλῶν, λάθρα τοῖς δυναστεύουσι 
τῶν Ἰουδαίων διαλεγόµενος, καὶ πρὸς ᾿Υρχανὸν 
διαδάλλων τὸν ᾿ΛΑρ.στόδουλον, ὡς κτεῖναι αὐτὸν 
βουλευόμενον, πείθει πρὸς ᾿Αρέταν βασιλέα τῶν 
Αράδων φυγεῖν. Καὶ κέμπει τὸν ᾽Αντίπατρον πρὸς 
ἸΑρέταν ὁ "Ypxavbe, πίστεις ληφόμενον, ὡς οὖκ 
ἑκδώσει αὑτὸν τοῖς ἐχθροῖς, προσελθόντα αὐτῷ. 
Λαθὼν δὶ πίστεις, ὑπέστρεψεν ὁ ᾽Αντίπατρος, καὶ 
αυμπαρειλγφὼς τὸν 'Υρκανὸν νύχτωρ, ᾖκεν, ἄγων 
αὐτὸν εἰς τὴν καλουμένην Πέτραν πρὸς τὸν ᾿Αρέταν. 
Παρεχάλει οὖν ὁ ᾿“Σρκανὺς αὐτὸν καταχθΏ-α: ὑπ 


multo post exstincta est, anno regni ix, etatis n 
et Lxx. Matre defuncta, Aristobulus statim Hyrcano 
fratri, militibus illius multis ad ipsum deficienti- 
bus, bellum infert : qui cum in arcem, in qua 
dudum Aristobuli uxor et liberi conclusi fuerant, 
999 confugissct, fratres colloquio habito, inimi- 
citias ea conditione ponunt, ut Aristobulus re- 
gnum teneat, Hyrcanus In otio degat. His pactis 
jurejurando sancitis, Aristobulus in regiam se con- 
fert, in Aristobuli des Hyrcanus. Ceterum Ἰάα- 
maus quidam Antipater, Hyrcani amicus, homo 
factiosus, strenuus, et pecuniis abundans, clam 
cum Jud:»orum proceribus colloquendo, et Aristo- 
bulum quasi vitz fratris insidiantem calumniando, 


D auctor est Hyrcano, ad Arabis regem Aretam con- 


fugiendi. Itaque Hyrcanus Antipatrum illo mittit, ut 
fidem ab eo accipiat, se non deditum iri hostibus, si 
adillum se receperit. Ea impetraia reversus Anti- 
pater, Hyrceanum nocta secum Petram perducit : 
regem orat Hyrcanus, ut ín Judseam reductum, in 
regnum restituat. Quod si flat, pollicetur se ei et 
provinciam et xm urbes redditurum, quas pater 
suus Alexander Arabibus ademerit. Aretas igitur 
expeditione suscepta, Aristobulum acie victum, 
multis ad Hyrcanum deficientibus, Hierosolyma 
compellit : impetuque facto, in templo obsidet, 
eliam plebe Hyrcani partes secuta, solis sacer- 
dotibus Aristobulum defendentibus. Cum autem 
Ju!»xi Oniam, virum justum ct Dco charym 


399 


JOANNIS ZONATUE 


4100 


qui aliquando in estu. ei sivcitate imbrem A αὐτοῦ εἰς τὴν Ἰουσαίαν, xai εἰς τὸν βασιλείαν 


a Deo precibus  impetrarat , rogarent , ut 
Aristobulum cum sta factione devoveret, non pa- 
. ruit, sed cum cogeretur : 'O Deus rex universi, iu- 
quit, quia et ii qui mihi astant, tui επί, et sacerdotes 
qui obsidentur, iidem (ui: oro, «t neque his contra 
illos, neque his contra hos opem feras. Mac precatione 
peracta, statim virum lapidibus ohrserunt. Neque 
vero multo post numen ejus impielatis pennas 
exegit, violento turbine frugibus regionis να» 
statis. 


ἀποχαταστῆναι, ὑπισχνούμενος, el ταῦτα Ὑένοιτο, 
δώσειν αὐτῷ τὴν τε χώραν xat τὰς δώδεκα πόλεις, 
ἃς ᾽Αλέξανδρως ὁ πατηρ αὗτοῦ τῶν Αράέων ἀφεί- 
λετο. Kai ὁ ᾿Αρέτας ἑστράτευσεν ἐπὶ τὸν ᾿Αοιστό» 
6ουλον, καὶ τῆς μάχης κρατεί. Πολλῶν οὖν πρὸς 
τὸν Ἵρχανὸν αὐτομολησάντων, εἰς Ἱεροσόλυμα ὁ 
Αριστήδουλος ἔφυγςε. Καὶ ὁ "Apad, τῷ ἱερῷ τροσ- 
θαλὼν, ἐπολιόρχκει τὸν ᾿Αριστόδηνλον, προστιθε- 
pévou χαὶ τοῦ δήμου τῷ ᾿ρχανῷ, µόνων τῶν 
ἱερέων τῷ ᾿Αριστοδού)λῳ παραμενόντων. ἸΟνίαν Ce 


τινα, ἄνδρα δίχαιον xax θεοφιλῆ, ὃς, αὑχμεῦ ποτε Ὑενομένου, εὐχῇ τὸν Θεὸν δυσωπῄσας, ἔλυσε τὴν ávou- 
θρίαν, ἡξίουν οἱ Ιουδαῖοι εὔξασθαι κατὰ ᾿Λριστοθούλου xoY τῶν μετ αὐτοῦ. 0 δ᾽ οὐκ ἐπείθετο. Ὡς δὲ ἐδιάαθς, 
Ἕ θΘεὲ βασιΠεῦ τῶν ὅλων, εἶπεν, ὅτι καὶ οἱ μετ ἐμοῦ ἑστηκχότες eol elei, σοὶ δὲ καὶ οἱ πολιορ- 
χούμιεγοι ἱερεῖς, δέοµαι, μήτε κατὰ τούτων ἐχλαίνοις ἑπαρήξῃς, µήτε κατ ἑχείνων τούτοις. Καὶ 
αὐτίχα τὸ» ἄνδρα περιστάντες, χατέλευσαν. O.x sl; μαχρὰν δὲ τὸ θεῖον δίκας αὐτοὺς εἰσεκράξατο τῖς 
ἀσεδείας, πνεύματος βιαίου πνεύσλαντος, χαὶ τὸν τῆς χώρας χαρπὸν διαφθείραντος. 

ΚΙ. Scaurus porro a Pompeio in Armenia bel- p. Q*. Πεμφθεὶς δὲ παρὰ Πομπηΐου ἐν Αρμενία πο- 


lum cum Tigrane gerente, in Syriam missus, le- 
gatos ab Aristobule et Iyrcano accepit, utroque 
auxilia postulante, et Aristobulo se conjunxit, cccc 
talentis acceptis : jussoque Areta discedere, alioqui 


4 Romanis hostem jadicatum iri, obsidionem dis-. 


cusait. Ea soluta, Aristobulus moto contra Aretam 
ct llyrcanum bello, utrumque vincit. Non multo post 
$93 Pompeio Damascum profecto, cum multis 
aliis ex locis, tum ex Judza legati venerunt, Ari- 
stobuli munus vitem auream ϱ talentum ferentes : 
quam se Josephus Rom vidisse asserit, in Capi- 
tolio dedicatam. Legatis denuo venientibus, Anti- 
patro pro Hyreano, Nicodemo pro Aristobulo, 
Pompeius ipsos inter quos controversia sil, adesse 


εμοῦντος Τιγράνῃ, Σκαῦρος εἰς Συρίαν πρέσξεε- 
ἑδέξατο παρά τε ᾿Αριστοβούλου χαὶ Ὑρχανοῦ, συα- 
μαχεῖν ἀξιοῦντος ἕκατέρου. Λαθὼν 057 ὑπ Άριστο- 
θούλου τετραχόσια τάλαντα, αὐτῷ προσετέθη. Καὶ 
Χλλεύσας ἀναχωρεῖν τὸν ᾽Αρέταν, f) πολέμιον Ῥω- 
µαίων κριθήσεσθαι, ἕλυσε τὴν πολιορχίαν. "Ες 
λυθείσης, ὁ ᾿Αριστόδονλος ἐπὶ Αρξταν xai Ὑρχο. ὁν 
ἐξεστράτευσε, xat συμθαλὼν vixd. Μετ οὗ πολὺ cà 
Πομπτῖου ἁγικομένου εἰς Δαμασχὸν, xcv £p£a6: 
πολλαχόθεν τε xat ἐξ Ἰουδαίας, δῶρον ἐξ "Aptct - 
θούλου µέγα χοµίφοντες, ἄμπελον χρυσῆν &x πεντα- 
κοσίων ταλάντων. Ταύτην φησὶν ὁ Ἰώσητος £v "Prou 
θεάσασθαι, τῷ ἐν Καπιτωλίῳ (34) ἀνατι/ εμένην Δε’. 
Καὶ αὖθις Ίκον mph; αὐτὸν ᾽Αντίπατρως μὲν ὑτὲρ 


jubet. Cum autem Judzi, eoruinque duces Damas- C Ὑρχανοῦ, ὑπὲρ δὲ ᾿Λριστοδούλου Νικόδημος. 'O 5i 


cum venissent, alii regnum detrectabant, patrium 
enim csse, ut pontificibus pareant : illos vero, 
quamvis sacerdotalis sint generis, sacerdotium 
regno commutasse. Ilyrcanus vero fratrem accusa- 
bat, quod principatu ob salia prirogativam sibi 
auributo, ab illo spoliatus esset, multis etiam aliis 
criminibus in illum congestis, Antipatri opera am- 
plius mille probatissimorum Judaorum suffragau- 
tibus. Aristobulus contra, Hyrcauum ob ignaviam 
ingenii, αυ contemptum ei facile pareret, impe- 
rium amisisse , quod sibi necessario viudicandum 
fuerit, ne ab aliis oecuparetur : neque se alium 
quam quo pater usus essel, litulum usurpare. 
Pompeius vim quidem fecisse Áristobulum decer- 
nit: sed tum clementer eos allocutus, inlerim 
quiescere jubet, donec ipse in Judaam veniret : 
tum enim se ordinaturum esse omnia. Sed cuin 


Aristobulus eo non exspeciato, in Judzam reces-. 


sisset, et Alexandrium castellum occuparet : Pom- 
peius iratus, bello suscepto, eum ad se venire 
jussit. Hie hortantibus amicis ne Romanis adver- 
saretur, descendit, causaque dicla, eo unde vene- 
rat, rediit. Ac Pompeio jubente ut munitiones 


αὐτοὺς ἑλθεῖν τοὺς διααφισθητοῦντας ἐχέλευσεν. 
᾿Αφιχομένων δέ γε εἰς Δαμασκὺν τῶν Ἰουδαίων xat 
τῶν ἡγεμόνων αὐτῶν, οἱ μὲν ἠξίουν μὴ βασιλεύεσθα.. 
πάτριον γὰρ εἶναι αὐτοῖς παρὰ τῶν ἀρχιερέων ἄρ- 
χεσθαι ' τούτους δὲ τοῦ γένους ὄντας ἐχείνου, ci; 
βασιλείαν τὴν ἀρχὴν μεταθεῖνα.. Ὑρχανὸς δὲ κατ- 
ὭἨγόρει τοῦ ἀδελφοῦ, ὅτι τῆς ἀρχῆς αὐτῷ νεµηθείσις 
διὰ τὴν πρεσθυγέἑνεια», ὑπ' ἐχείνου ταύττν ἀφᾗρττ., 
xai ἄλλα χατ αὑτοῦ σνυνείρων πολλὰ αἰτιάματο. 
Συνεφθέἐγγοντο δὲ αὐτῷ ταῦτα λέγοντι xa* τῶν δοχι- 
µωτάτων ἸἹουδαίων πλείους d$ χίλιοι, Αντιπάτρου 
παρασμευάσαντος. Αρ.στόθουλος δὲ τοῦ μὲν ἐχπε- 
σεῖν τῆς ἀρχῆς τὸν Ὑ[χανὺν τὶν ἐχείνου «φίσιν 


p αἰτίαν εἰσήγαχεν, ἄπρακτον οὖσαν, xai Già τοῦτα 


εὐκαταφρόνητον ᾿ αὐτὺς δ' ἐξ ἀνάγχης ἔλεγεν αὐτὶν 
ὑπελθεῖν, φύδῳ τοῦ μὴ πρὸς ἄλλους γενέσθαι αὐτὺ», 
ὀνομάζτσθαι δὲ ὅπερ καὶ ὁ πατἠρ. Πομπίξος tk 
βίαν μὲν χατέγνω ᾿Αριστοθοῦλου, πράως δὲ «tz 
προσοµιλήσας αὐτοῖς, ἡσυχίαν τέως ἄγειν ἐχέλιν- 
σεν’ ἐλθὼν δ' εἰς τὴν χώραν, διατόξειν ἔχαστα 
ἑπηγγέλλετο. Οὐχκ ἀναμείνας µάντοι ὁ ᾿Αοιστόδον- 
λος, εἷς την Ἰουδαίαν ἁπῆρε. Καὶ ὁὀργισθεὶς 4 
Πομπῄήϊο;, ἑστράτευσε xav' αὐτοῦ. Συμπεφευγότος 


Yarje lectiones et note. 
(54) Top ix Καπιτωίῳ. Ms. τῷ Καπιτωλίῳ, Jovi Capitolino, 





401 


ANNALIUM LiB. V. 


io2 


&' εἰς Épupa, χαλούμενον ᾽Αλεξάνδριον, ἐκέλευα πρὸς A traderet, et casiellorum przsidibus sua manu sert- 


αὐτὸν ἥχειν. Ὁ δὲ τῶν φίλων μὴ πολεμεῖν Ῥωμαίοις 
ἀξιούντων, xàtstat*. χαὶ δ.χαιολογησάµενος, πάλιν 
δθεν ἦχεν ὑπέστρεψε. Κε)εύοντος δὲ Πομπηῖου πα- 
ῥραδιδόναι τὰ ἑἐρύματα, xal αὐτοχείρως ἐπιστεῖλαι 
τοῖς Φρουράρχοις (ἀπείρητο ὙΥὰρ τούτων ἄλλως 
ἁς ἱστασθαι), πείθεται μὲν, δυσανασχετῶν δὲ ἀνεχώ- 
prna:v εἰς Ἱερασόλυμα, xal πο)λεμεῖν ἠτοιμάζετοι 
Πομπηῖῳ δὲ στρατεύοντι ἐπ αὐτὸν ἡ Μιθριδάτου 
μεμήνυτο τελευτὴ, ix Φαρνάχου τοῦ παιδὸς αὑτοῦ 
γευομένη. Περὶ Ἱεριχοῦντα δὲ γεγονότι, οὗ xb ὁπο- 
(άλσχμον τρέφεται, τῶν μύρων τὸ ἀχρότατον, ὃ τῶν 
(ἄμνων τεµνοµένων ὀξεῖ λίθῳ ἀναπιδύει ὥσπερ 
ὁπὸς, πρόσεισιν ὁ ᾿Αρ.στόθουλος αὑτῷ, καὶ ἱχέτευε 
παύσασθαι τοῦ πολέμου, χρήματά τε διδοὺς, xal elc 
τὰ Ἱεροσόλυμα αὑτὸν εἰσδεχόμενος, ὥστε πράττειν 
ὅ βούλετα;. Ὁ δὲ, συγγνοὺς αὐτῷ, πέμπει Γαθήνιον 
ἐπὶ τὰ χρήματα xal τὴν πόλιν. Tov δὲ ᾿Αρ.στοθούλου 
σρτατιωτῶν οὐκ ἑώντων τὰς συνθίχας πλτρωθῇ- 
ναι, ἄπρακτος ἐπανῆ λθεν ὁ T'a6fjvioz* fixsc δὲ ἐπὶ 
τῖν πόλην Πομπῇϊῖος, καθεῖρδας τὸν ᾿Αριστύδου- 
Aov. Οἱ δ' ἔνδον οὐχ ὡμονόουν. Τοῖς μὲν γὰρ ἑἐδύ- 
χει δέχεσθαι τὸν Πομπίῖον, τος ὃ ᾿Αριστοθοῦ- 
λου τοὐναντίον, ol, xal τὸ ἱερὸν χατειληφότες, 
tl; πολιορχίαν παρεσχενάζοντο. Οἱ δ' ἄλλοι «hv 
πόλιν ἐγχειρίζουσι Πομπεῖῳ, χαὶ τὰ βασίλεια. 'O δὲ 
ἑντὸς στρατοπεδευσάµενος, ἑἐπολιόρχει τὸ ἱερόν. 
᾿Αλόντος δὲ περὶ τρίτον μῆνα, ἐπεισφρῇσαντᾶες οἱ 
πολέμιοι, ἔσφαζον τοὺς &v αὐτῷ. Οἱ δὲ οὐδὲν ἧττον 
σαν ἱερουργοῦντες xal θύοντες, qóvou δξδ πάντα 
μεμέστωτο. Οἱ μὲν γὰρ τῶν Ἰουδσίων ὑπὸ Ῥωμαίων, 
ot ὃ) ὑπ ἀλλήλων ἑσφάττοντο, ἢ xoi ἑαιτοὺς χατε- 
χρήµνιχον. ΠαρΏλθε δὲ εἰς τὸ ἑντὸς τοῦ ναοῦ τὸ 
ἅθατον ὃ Πομπήϊῖος, xal τῶν περὶ αὐτόν τινες, χαὶ 
εἶδον ὅσα τοῖς ἄλλοις πλὴν τῶν ἀρχιερέων σαν 
ἀβέατα. Οὐδενὸς µένται τῶν ἓν αὐτῷ ἀναθημάτων 
à τῶν χρημάτων Ίφατο δι’ εὐσέδειαν. Tf, δ' ὑστεραίᾳ 


beret (alioqui enim iis cedere non licebat), paret 
ille quidem, sed indignabundus llierosolyma pro- 
fectus, ad bellum se parat. Pompeio contra illum 
ducenti, Mithrid2ti cedes a fHio Pharnace patrata 
nuntiatur: et. ad Hierichunta progresso, ubi opo- 
balsamum nascitur, unguentorum prestantissimum, 
quod fruticibus acuto lapide incisis, instar sucei 
exsudat, Aristobulus occurrit; supplicans,ut bellum 
omittat : sc peeuniam ei daturum, et Hierosolymis 
rccepturum esse pollicens, quidvisagendi potestate 
permissa. Ille data venia, 99/5 Gabinium ad pecu. 
niam et urbem accipiendam mittit. Quo, &ristobuli 
militibus pacta perfici prohibentibus, το infecta 
reverso, ipse Pompeius Aristobule in vineula con- 
jecto, ad civitatem venit non consenlientem, aliis 
lLompcium recepturis, Aristobuli vero factione 
contrarium censente, qu: templo occupato, ad 
tolerandam obsidionem se parabat. Urbe autem 
et regia a exteris Pompeio traditis, et casiris in 
ipsa urbe positis, ac teuxplo tertio mense expue 
gnato, milites eos qui intus erant, trucidabant, ni- 
hilo secius sacris operantes, et victimas immolan- 
tes : ac cxdibus referta erant omnia, Jud:eis partim 
a Itomanis, partim. a sese intercuntibus, vel gladio 
νο] przcipitatione. Poinpeius vero cum quibusdam 
ex suis adytum templi ingressus est, eaque vidit 
qu: non nisi pontificibus videre fas..est : nequo. 
famen, qua erat pietate, quidquam vel ex donariis, 
yc] ex pecuniis attigit. Postridie populum hortatus,. 
ut templum repurgarent, et rite inanolarent, Hyr- 
cano pontificatum restituit : bellique auctoribus, 
securi percussis, et tributo Hierosolymis imposito, 
Romam rediens Aristobulum vinctum.cum duabus. 
filiabus, totidemque filiis secum abduxit. Quorum. 
natu major Alexander arrepta fuga, post Jud;:eam 
iucursavit, neque ei resistcre Ilyrcanus potuit.. 


καθᾶρσι παραγγεῖλας τὸ ἱερὸν, xal θύειν νομίμως, τὴν ἀρχερωσύνην πχρέδωχεν Ὑρχανῷ, τοὺς αἰτίους 
τοῦ πολέμου πελέχει διαχρησάµενος, χαὶ τὰ Ἱεροσόλυμα ποιἠσας Ῥωμαίοις ὑπόφορα. Ηομπήϊῖος δὲ ἐπὶ 
Ῥώμην ἀπιὼν, ἐπήγετο τὸν ᾿Λοιστόθουλον ὃςξδξμένον, xal τοὺς παῖδας αὐτοῦ. σαν Ói αὑτῷ δύο 
θυγάτρια, xai τοσοῦτοι uio, ὧν ὁ πρεσθύτερος ᾿Αλέξανδρος ἁπέδρα, καὶ τὴν ᾿Ἰουδαίαν κατέτρεχεν, 
ὕστερον ph δυναµένου τοῦ "}ρχανοῦ αὐτῷ ἀντικαθέστασθαι. | 


7’. "f; δὲ Γαδήνιος εἰς Συρίαν fixe, πἐμπει πρὸς τὸν 
Αλέξανδρον ἸΑντώνιον Mápxov μετὰ στρατεύματος. 
Καὶ γενομένης μάχης, χτείνουσιν ol. Ῥωμαῖοι τῶν 
πολεμίων περὶ τρισχ:λίους, xal οὖκ ἑλάττους ζω- 
Υραῦαι. Καταφυγόντος b& ᾿Αλεξάνδρου ἐπί τι ἔρυμα, 
λεγόμενον ᾿Αλεξάνδριον, ἐπολιόρχει τοῦτο. Διαπρε” 
σθεύετχι οὖν πρὸς Γαδθήνιον ὁ ᾿Αλέξανδρο:, συγγνώ- 
µην αἰτῶν, χχὶ παραδίδωσιν ἃ χατεῖχεν ἑρύματα. 
δὲ ἀρχιερεὺς Ὑρχανὸς εἰς Ἱξροσόλυμα χατὲχθη 
παρὰ τοῦ Γαθηνίου. 'O μέντοι Αριστόδοῦλος, διχ- 
δρὰς £x Ῥώμης, χαὶ εἰς τὴν Ἰουδαίαν ἐἑλθὼν, τειχί- 
ζειν ἐπειρᾶτο τὸ ᾽λλεξάνδρ.ον, ἄρτι χατεσκχµμένον. 
*"O δὲ Γαθήνιος στέλλει τοὺς χωλύσοντας αὐτὸν, Tj 
xa συλλγφοµένους. Πολλοὶ δὲ τῷ ᾿Αριστοθούλῳ τῶν 
Ιουδαίων προσέῤῥεον, ὧν οἱ πλείους ἐτύγχανον &o- 
απελοι.Τοιούτους μὲν οὖν ἀπέλυσεν Αριστόδουλος, τοὺς δ᾽ 
ὡσλιασένους ὄντας περὶ ὁλταχισχιλίους εἴγε μεθ 


VII. Gabinius autem. cum in Syriam venisset, 
M. Antonium cum exercilu contra Alexandrum 


p nittit, qui przlio commisso hostium ad tria millia. 


cecidit, non paucioribus captis. Alexander autem 
in casteHo, quod Alesandrium vocabatur, obses- 
sus, veniam a Gabinio per legatos impetrat, muni- 
tionibus quas tenebat traditis, Hyrcanusque pon- 
tifex ab eodem Gabinio Hierosolyma reducitur. 
Aristobulus vero cum Roma in Judzzam profugisset, 
ac Alexandrium modo eversum instaurare conare- 
tur: Gabinius copias misit, qux id prohiberent, aut 
ipsum etiam comprehenderent. Sed cum multi 
Judei majori ex parte inermes ad Aristobulum 
confluerent, ceteris dimissis, solos armatos qui 
ad vir. millia (uerc, retinuit : ii'a Romanis praelio 
victi, partim czeduntur, partim dissipantur. Aristo- 
bulus vero 995 cum inille viris Machzrunienm se 


403 


JOANNIS ZONAILE 


μὲ 


contulit : ae bideó post sauciatus et captus, una Α ἑαυτοῦ. Καὶ μάχης αὐτοῖς πρὸς Ῥωμαίους evrxpotn- 


eum Antigono filio fuge socio ad Gabinium perdu- 
citur, et denso Ttomam missus, in vinculis tene- 
tur, regno et pontificatu triennium functus, Gabi- 
nius vero /E:yptum profectus, atque inde reversus, 
reperit Alexandrum cum magno exercitu Judeam 
opbeuntem, et obvios quosquo Romanos trucidan- 
lem. Cum eo igitur triginta Judzorum millia du- 
cente, juxta montem [tabyrium congressus, circiter 
decem millia occidit, et Hierosolymitanis rebus 
ex Antipatri sententia constitutis, et aliis magni 
imperatoris operibus editis, provincia Crasso tra- 
dita, Romam discessit, Crassus autem Judeam 
jugressus, iempli Hierosolymitani pecuniam, quz 
bis «ille talenta erant, abstulit, atque omnem 
templi ornatum spoliavit. qui ad talenta auri octies 
mille estimabatur, Rapuit et trabem ex auri ccc 
minis fabrefactam. Mina porro Judaica libras binas 
et semissem pendit. His acceptis, contra Parthos 
profectas, cam exercitu. Ínteriit. Unde Cassius fuga 
elapsus, in Judsam ascendit. Apud quem, ut et 
apud ldunuos, maltum potuit Antipater : ibique 
uXOre Árabica ducta, nomine Cypro, quatuor sus- 
eepit filios, Pbhbasaelum, Herodem, Josephum, 
Pheroram, et filiam Salomen. Aliquanto post Caius 
Julius Cesar, post Pompeii et maxim: partis sena- 
tus fugam, Aristobulum vinculis solutum cum 
exercitu in Syriam mittit : qui antequam eo venis- 
set, a Pompeianis veneno sublatus est, Alexander 


θείσης, ἠττῶνται' "TouZalot, καὶ φεύγονσι’ xai οἱ μὲν 
χτείνονται, σχεδάννυντα: δὲ cl λοιποί. ᾿Ἀριστόδουλος δὲ 
μετὰ χιλίων εἰς Μαχαιροῦντα συνέφυγε μετὰ τοῦ 
γαιδὺς ᾿Αντιγόνου, αυναποδράντος ἐχ Ῥώμης αὐτῷ. 
ἸΜετὰ 0$ δύω ἡμέρας εραυματισθεὶς ἑάλω, xal οὖν 
τῷ υἱῷ Αντιγόνῳ αἰχμάλωτος πρὸς Γαθήνιον ἄγε- 
ται, xat ἀναπέμπεται αὖθις cic Ῥώμην, καὶ δεθεὶς 
χατείχετο, βασιλεύσας xal ἀρχιερατεύσας Étr τρία. 
Γαθήνιος δὲ ἄπῄει cl; Αἴγυπτον. Ἑτανελθὼν δὲ 
ἐχεῖθεν, εὗρε τὸν Αρ: στοθούλου παΐῖδα ᾽Αλέξανδρον, 
στρατεύµατι µεγάλῳ τὴν χώραν ἐπιόντα, χοὶ ὅτοις 
ἐντύχοι τῶν Ῥωμαίων πάντας κτιννύοντα. Συμδαλδ. 
οὖν τούτῳ περὶ τὸ ἹἸταθΓιον ὄρος, τρισµυρίους &- 
γοντι Ἰουδαίους, Χτείνει περὶ µυρίους. Καταστησά- 
µενος δὲ τὰ ἐν Ἱεροσολύμοις, ὡς 6 Αντίπατρος f- 
θελε, xal ἄλλα δὲ στρατηγήσας ἕργα μεγάλα, εἰς 
Ῥώμην ἀπῆρε, Κράσῳ παραδοὺς τν ἀρχήν. Οὗτος 
δὲ ὁ Κράσος, εἰς *hv Ἰουδαίαν ἐλθὼν, τὰ ἐν τῷ l76 
χρήµατα, ὧν οὐχ Ίφατο ὁ Πομπβϊος (ἦσαν δὲ δισχί- 
λια τάλαντα), πάντα ἀφείλετο, xol τὸν vabv τερ:δύ- 
σας τὸν χόσμον πάντα ἐσύλησεν, εἰς τάλαντα χρν- 
σοῦ ὀκταχισχίλια ἀριθμούμενον. Ἔλαθε δὲ χαὶ δοχὸ» 
σφυρήλατον, Ex χρυσοῦ μνῶν τριαχοσίων πεποιηµέ- 
νην. Ἡ δὲ μνᾶ παρ' Ἰουδαίοις Exec λίτρας δύω 
χαὶ ἡμίσειαν. Ταῦτα λαδὼν, ἐπὶ Πάρθους ἔξωρμησε, 
xai ἑφθάρη σὺν τῷ στρατεύματι. Κάσσιος δὲ, εἰς 
Zuplav ἐκεῖθεν φυγὼν, εἰς τὴν Ἰουδαίαν ἀνέδη. 
Μέγα γοῦν παρ᾽ αὐτῷ δεδύνητο ὁ Αντίπατρος, καὶ 


ejus filius, jussu Pompeii, a Scipione secuti per- Q παρὰ Ἰδουμαίοις, παρ ol; ἄγεται (55) γυναῖκα &E 


cussus. Post Pompeii interitum Autipater Cxsari 
in /£gypto gerenti bellum, strenuam operam totius 
Jelli tempore navavit, ubi etiam vulnus accepit : 
et cum Antigonus quoque Aristobuli filius ad 
Cxsarem venisset, petens ut sui misereretur prin- 
cipatu dojecii, et patris sui memoriam ob illum 
interfecti renovaret : Antipater, qui tum ibi aderat, 
sua defensione id effecit, ut Cxsar Hyrcano, qui 
causa meliore niti videretur, sacerdotium confir- 
maret, et ipse Judza procurator constitueretur. 
hRaque Cesare Romam abeunte, suscepta 496 
rerum Judzz cura, quia Hyrcanum tardum et so- 
cordem esse cernebat, Phasaelum filium natu 
maximum Hierosolyinorum et finitimarum civita- 


Ἀραδίας, Κύπρον ὄνομα, ἐξ ἧς αὐτῷ τέσσαρες ἐγέ- 
νοντο vlol, Βασάηλος xaX 'Ἡρώδης, "Iusto xai $z- 
ρώρας, xai θυγάτηρ Σαλώμη. Χρόνῳ δὲ Όστερον 
Katsap Ἰούλιος l'áio; χατασχὼν τὴν Ῥώμην, μετὰ 
τὸ Πομπ{ϊῖον χαὶ τὸ πλέον τῆς συγχλήτου ἔχείθευ 
φυγεῖν, λύσας τὸν ᾿Αριστόδουλον, εἰς Συρίαν ἔπεμψε 
σὺν στρατεύµατι. ᾽Αλλὰ φθάσαντες οἱ τὰ Πομπτῖου 
φρονοῦντες φαρμάχῳ τὸν ΑἈριστόδουλον διαφθεἰ- 
ρουσι. Σχηπίων δὲ, ἐπιστείλαντος αὐτῷ Πομπτῖον, 
τὸν Αρισποθούλου ᾿ΑἈλέξανδρον ἑπελέχισε. Μετὰ δὲ 
τὺν Πομπηΐου θάνατον Καΐσαρι πολεμοῦντι χατ' 
Αἴγυπτον, εἰς πολλὰ χρήσιµον ἑαυτὸν παρέσχεν "Av. 
τἶπατρος, ὥστε τὸν Καΐδαρα κχεχρῆσθαι αὑτῷ el; 
πάντα τὸν πόλεμον, ὅπου χαι τρωθΏναι συµθέδηχεν 


tum przlorem designat : Herodem, illi :tate proxi- D αὐτόν. Ἐλθὼν δὲ καὶ 'Avtiyovoz τότε ὁ Ἀριστοθού- 


mum, admodum adolescentem, Galilezx przfílcit. 
Qui cum generoso esset animo, magistratu ín 
virtutis materiam converso, Ezechiam latronum 
ducem cum magno globo Syriam finitimam prz- 
dantem, comprehensum, ejusque sociorum plu- 
rimos occidit. Unde Syris charus, etiam in Sexti 
Cesaris, qui cognatus Magni Co»aris Syriz pre- 
turam gerebat, notitiam pervenit. Est et Pliasaelus 
fratrem z:imulatus. Quz res effecerunt, ut Antipater 
et a gente Judaica regio honore coleretur, et una 
cum filiis procerum invidiam susciperet, ΠΙΘΙΙΘΗ- 


jou πρὺς Καΐσαρα, ἐδεῖτο λαθεῖν οἴκτον αὐτοῦ τῆς 
ἀρχῆς ἐχβεθλημένου, xal τοῦ πατρὸς ἀνεμίμνησχε, 
χαὶ ὡς δι αὐτὸν ἀποθάνοι. Παρὼν δὲ χαὶ ὁ ᾽Αντίσπα- 
τρος ἀπελοχεῖτο. Δοξάντων δὲ τῶν λόγων αὐτοῦ 
ἐπιχρατεστέρων, ὁ Καΐσαρ 'Ypxavip μὲν τὴν ἁρ- 
χιερωσύνην ἐπεθεθαίωσεν, ᾿Αντίπατρον δὲ ἀπέδειξε 
τῆς Ἰουδαίας ἐπίτροπον. Ὡς δὲ Καΐσαρ εἰς τὴν "Po- 
µην ἀπῄει, ὁ Αντίπατρος τὰ χατὰ τὴν ᾿Ιουδαίαν 
καθίστα. Βραδὺν δὲ ὁρῶν xai νωθὴ τὸν "Ypxaviv, 
Φασάηλον μὲν τὸν πρεσθύτατον τῶν παίδων, Ἱεροσο- 
λυμιτῶν xal τῶν πὲριξ στρατηγὸν ἀποδείχνυσι' τὸν 


Varie lectiones et nota. 
(35) Παρ olg ἄγεται. Ya mss. el Josephus lib. xiv, παρ) ὧν. 





403 


KNNALIUM LIB. V. 


ον | 


δὲ μετ) αὑτὺν Ἡρώδην, ὄντα λίαν νεώτατον, τῆς Α tium Herodem, quem violentum, audacem, atque 


Γαλιλαίας κροὐστήσατηι Γενναῖος 9 iv ὁ ᾿Ηρώδτς 
t) φρόνημα, ἀφορμὴν εἰς ἐπίδειξιν ἀρστῆς τὴν àp- 
yh» ἐποιήσασο, xai «bv ἀρχιληστὴν Ἐκνεχίαν σὺν 
psyáXo στέφει τὰ προσεχῆ τῃς Συρίας ληϊνόμενον 
σ,λλαθὼν, κτείνει, xal πλείστους τοὺς σὺν αὐτῷ' 
ὕλεν τοῖς Σύροις πεφίλητο. Ἐγένξετο δὲ διὰ τοῦτο καὶ 
Xixwo Καίταρι γνώρ:µος, ὄντε τοῦ πεγάλου Kalaa- 
ρος συγγενεῖ, χαὶ ἄρχοντι τῆς Συρίας. Ζηλοῖ δὲ τὸν 
ἐδελφὸν xai Φασάηλος. Ταῦτα δὲ ἐποίει τιμῆς ὑπὸ 
τῷ ἔθνους τυγχάνειν βασιλικής τὸν ᾽Αντίπατρον. 
Οἱ 2ὲ iy τέλει τῶν Ἱουδαίων διὰ ταῦτα ἑθάσχαινον 
τῷ Αντιπάτρῳ xai τοῖς υἱοῖς αὐτοῦ, xal ἐδεδίεσαν, 
ὁ ῶνς ς βίαιον xal τολμηρὸν τὸν Ἡρώδην, xal tv- 
ῥᾳννίδος ἐρῶντα, xal καττγόρουν Αντιπάτρου πρὸς 
᾿γρχανὸν, xai ἠρέθινον χατ᾽ αὑτοῦ xal τῶν παίδων 
αὐτοῦ, λέχοντες μὴ ἐπιτρότους εἶναι τῶν τῆς βασι- 
λείας πραγμάτων, ἀλλὰ δεσπότας. Καὶ γὰρ τὸν Ἡρώ- 
δην χτεῖναι τὸν Ἐκεχίαν, xai πολλοὺς τῶν σὺν ἑχείνῳ, 
τοῦ νόµου ἀπειρτχότος, ἄνθρωπον ἀναιρεῖΐσθαι, xàv 
π,νηρὸς εἴη, el ui] πρότερον ὑπὸ τοῦ συνεδρίου xa- 
ταχριθή. Ὑρχανὸς δὲ τούτοις ἐρέθιστο εἰς ὀργήν' 
προσεξῆφαν δὲ τὴν épyhv χαὶ αἱ μητέρες τῶν ὑπὸ 
Ἡρώδου πεφονευµένω», παραχαλοῦσαι ἵνα δίχας 
ὑπόσχῃ τῶν πεπραγμένων. Κινηθεὶς οὖν ὁ Ὑρχανὸς, 
Ἡρώδην ἐχάλει ὅ.χχσόµενον. Ὁ δὲ Ἶχε μετὰ στίφους 
ἀποχρῶντος αὐτῷ, ὥστε μὴ γυμνὸν xat ἀρύλαχτον 
ἱέναι πρὸς ὀΐχην. Ἑλθὼν δὲ ἐν τῷ auvebolo μετὰ 
τοῦ στίφους, κατέπληξεν ἅπαντας, xal οὐδεὶς ἑθάῤῥει 


imperii cupidum cernerent. Maque Antipatrum 
apud Hyrcanum aecusant, et hominem centra ilum 
et filios cjus concitant : neque enit euratores esse 
regiaram functionum, sed dominos. Nam ab Herode 
Ezechiam cum multis occisum esse : eum legibus 
cautum sil, ne quis, quamvis improbus, sine con- 
cilii sententia condemnetur. Ilyreanus eum his 
verbis, tam matrum interfectorum querelis illum 
ad suppliciaum flagitantium, ira commotus, Herodem 
&d causam dicendam aceersit. Is vero cum justa 
cohorte venit, ne nudus et incustoditus in jus iret : 
et sic pratorium ingreseus, ita emncs terruit, ut 
nemine accusare auso, omaes ambigemnt quid 
agendum esset. Unus tamen nomine Scmeas, vir 


B iustus, et leonina preditus üdueia, dixit : Equi-ean, 


viri, ton menini quemdam in jus vocatum sc gas 
lisse: nec vos, opinor. Omnes enim  r«i habitum 
metuentium pre se ferre solent. At Herodes ob cedes 
perpetrntes in judicium vocatus, armalos secum ad- 
duzit, qui nos, si ex. lege damnatus fuerit, occidant: 
Ego tamen «on illum reprehenderim, sed vos, qui 
tantam ei licentiam dederitis. Scitote igitur, justum 
esse Deum : et quem vos nunc in. Hyreani gratium 
absolvetis, ei et vos et ipsum Hyrcanum. olim penas 
daturos. llanc orationem ipso eventu esse com- 
probatam, in progressm historie 4$9"7 appoerebit. 
Hyrcanus vero judicio in alinm diem rejocto, Ho- 
rodem znonuit ut urbe excederet: quo abeunte, 


κατηγορεῖν αὐτοῦ, ἀλλ᾽ ἣν ἁπορία τοῦ τί χρὴ ποιεῖν. ϱ concilium indignabatur. Sed Herodes, redempta a 


Εἰς δὲ τις, Σαμαῖος ὀνόματι, δίκαιος &vho, καὶ πε- 
ποιθὼς ὡς λέων, εἶπεν "D ἄγδρες, οὐκ οἷδά tira 
τῶν κεκἸημέγων εἷς δίκη» οὕτω παρασεάντα, 
οὔτε ὑμεῖς, οἶμαι.Α.).1ὰ xác κριθησόιεγος, δεδιό- 


Sexto ὠγπία przetura, non mulio post cum exercitu 
venit, Hyrcano iratus quod omnino ip jus vocatus 
esset, Hierosolyma oppugnaturus, ni pater οἱ frater 
ejus impetum repressissent. 


τος παρίσταταισχήµατι. Ὁ δὲ BéAriorcoc Ἡρώδης, φόνων δίκη» φεύγων, &ctquxe, περὶ abróv ἔχων 
ὁπ.λίτας, εἰ χατακριθείη «κατὰ τὸν »όµον, - κτενοῦντας ἡμᾶς. 'AAA ᾿Βρὠώδην μὲν o0. µεμγαί(υῤ’. 
ἡμᾶς δὲ τοσαύτην ἄδειαν παρασχόγτας αὐτφ. "Ict&. τοῦυν δίκαιον τὸφ' , καὶ ὡς οὗτος 
ἕν rur δι ' Ypxavóy ἀπολῦσαι βού.εσθε, κολάσει ὑμᾶς ποτε. καὶ αὐτὸν Ὑρχανόν. "Οτι δὲ ταῦτα εἰς 
ἔργον ἐξέδη, δηλώσει προϊὼν ὁ λόγος. "Ypxavb; δὲ εἰς ἄλλην ἡμέραν τὴν δίκην ὑπερέθετο, χαὶ λάθρα 
ὑπέθετο τῷ Ἡρώδῃ τὴν πόλω ὑπεξελθεῖν. Καὶ ὁ μὲν Amet, οἱ δὲ τοῦ συνεδρίου Ἰγανάκτουν. Σέρτου, 
t την στρατηγίαν τῆς Κοίλης Συρἰας χρημάτων τῷ Ἡρώδῃ ἁποδομένου, οὗ πολὺ τὸ iv μµέσῳ παρ” 
110v. Καὶ ἦκεν Ἡρώδης οὖν στρατιᾷ ὀργιζόμενος κατὰ Ὑρχανοῦ, ὅτι ὅλως εἰς δίχην ἐχλήθη. "Exw- 


1νσαν δὲ αὐτὸν τοῖς Ἱεροσολύμοις προσδαλεῖν à πατὴρ xai ὁ ἀδελφός. 


H'. Καὶ τὰ μὲν χατὰ τὴν Ἰουδαίαν àv τούτοις ἣν, 


VIH. Hoc Jude statu. Syria turbata est tali de. 


τὰ δὲ κατὰ τὴν Συρίαν τετάρακτο ἐξ αἰτίας τοιαύ- D causa. Bassus Czcilius, Pompeianm factionis, Sezto 


της. Βάσσος Κιχίλιος, ef; τῶν τὰ Πομπηῖου φρο- 
νούντων, κτείνει μὲν Σέξτον Kaícapa δι ἐπιβονλῆς, 
αὐτὸς δὲ τῶν πραγμάτων ἐχράτει. Tov δὲ Καίσαρος 
Ἱουλίου στρατηγῶν χατὰ ΒἩάσσου ὠρμηχότων ὁ 'Av- 
τίκατρος αὐτοῖς διὰ τῶν νἱῶν συνεµάχησε, µεμνη- 
μένος ὧν ὑπὸ τοῦ Καίσαρος εὐῃργέτητο. Τριδοµένου 
δὶ τοῦ καιροῦ Ev τῷ πολέμῳ, Μάρχος Ίλθεν Ex Ῥώ- 
uns εἰς τὴν Σέξτου ἀρχήν. Ὁ δὲ ye Καΐσαρ ὑπὸ 
τῶν περὶ Βροῦτον καὶ Κάσσιον ἓν Ῥώμὴ xzslveza:. 
Πολέμου δὲ συνεῤῥωγότος ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ Καί- 
σαρος, xat των Ey τέλει ἐπὶ στρατιᾶς συλλογὴν ἅλ- 
λων ἀλλαχη διεσπαρµἔνων, Κάσσιος ἀφιχνεῖτα: εἰς 
Συρίαν, xoi περιιὼν ταύτην, ὅπλα καὶ στρατιώτας 
αυνήθροιζε, xal ἐφορολόγ-ε βαρύτατα, καὶ ἐξ Ἴον- 


Caesare per insidias occiso, rerum potiebatur : 
quem cum Julii Cxsaris duces persequerentur, 
Antipater Cxsariani benellcii memor, opem eis 
per filios tulit. Dum autem co bello tempus teritur, 
Mareus ad Sexti praturam suscipiendam Roma 
venit, ubi Cwsar interea per Brutum et Cassium: 
occiditur : ob cujus necem bello exorto, et proce- 
ribus ad colligendos exercitus aliis alio dispers s. 


. Cassius in Syriam venit ad arma et milites coin- 


parandos, maxima tributa, et e sola Judza nca 
talenta postulans, quorum exactionem Autipater 
utrique filio seorsim mandavit. Ae Herudes cum 
prior, quantum jussus fuerat, Cassio vLbtulisset, in 
amicitiam ejus est receptus. Malichus vero a Cas- 


401 


JOANNIS ZONAR.E 


40b 


sio fuisset occisus, nisi Hyrcanus ejus iram, inter- A δαίας ἑπταχόσια τάλαντα ἁργυρίου ἑἐπράξατο, ὧν 


cessore Antipatro, c talentis placasset. Verum 
Cassio jam ex Judza digresso Molichus Antipatro 
insidias struit, quod eo sublato Hyrcani principa- 
tus in tuto collocandus essct. Quod cum Antipa- 
trum haud lsteret, quamvis ille ejuraret facinus, 
se contra illum muniebat. Marcus etiam Syriz 
preter parum abfuit quin Malichum tolleret, ni is 
quoque salutem cjus precibus Antipatri condonas- 
sel. Cassius porro et Marcus exercituum quos 
coegerant cura Herodi mandata, promiserunt, se 
confecto bello, quod tum adversus Ántonium et 
adolescentem Czsarem parabatur, eum Judz: re- 
gem creaturos. Eodem tempore Malichus corrupto 
Hyrcani, apud quem uterque epulabatur, pincerna, 


τὴν εἴσπραξιν ὁ Αντίπατρος τοῖς υἱοῖς àpgolv xac- 
εµέρισεν. Ὁ οὖν ᾿Πρώδης πρῶτος ὅσα ἦν αὐτῷ 
προστεταγµένον, Κασσίῳ προσενεγχὼν, φίλος ἣν 
αὐτῷ ἐς τὰ μάλιστα. ᾿Ανηρέθη δ' ἂν ὑπὸ Κασσίου 
ὁ Μάλιχος (56), εἰ μὴ 6 Ὑρχανὸς ἐπέσχεν αὐτῷ τὴν 
ὁρμὴν, ἑχατὸν ταλάντοις δεξιωσάµενος δι Αντιπά- 
«pou αὐτόν. "ΗἩδη δὲ Κασσίου µεταατάντος τῆς "Ioo- 
δαίας, Αντιπάτρῳ Μάλιχος ἐπεδούλευεν, ὡς εἰ οὗτος 
φθαρείη, ἀαφαλείας ἑσομένης τῷ Ὑρχανῷ περὶ τὴν 
ἀρχήν. Ταῦτα δ οὐκ ἑλάνθανε τὸν ᾽Αντίπατρον, ἁλλ᾽ 
ἠσφαλίξετο ἑαυτὸν, χαὶ ὁ Μάλιχος Πρνυεῖτο ps0" ὃρ- 
χυν. Μάρχος ὃ) iv τῇ Συρίᾷ στρατηγῶν (57) μιχροῦ 
ἀνεῖλεν ἂν τὸν Μάλιχον, εἰ μὴ Αντίπατρος παρα- 
χλλέσας αὐτὸν περιέσωσε. Κάσσ:ός γε μὴν καὶ Máp- 


Antipatrum veneno sustulit : sed cum fllii ejus B κος, ἀθροίσαντες στρατιὰν, τῷ Ἡρώδη τὴν ἐτιμέ- 


insidias cognovissent, inficiatus est facinus. Cum 
autem Herodes necem patris statim ulcisci vellet, 
Phasaelus dolo 4998 Malichum eircamvenire po- 
tius duxit, ne intestini belli causam praberent. 
Se igitur inüiciationi Malichi dem habere simulant. 
Herodem vero ad festum cum exercitu venientem, 
Hyrcanus Malichi impulsu, urbis ingressu prohi- 
buit. per eam causam, ne turba peregrina populo 
puritatem servanti. permisceretur. At ille, spretis 
illius verbis, noctu urbem ingreditur : et Malichus 
simulationem adhuc urget, Ántipatrum deplorando, 
et ut amicum inclamando, sed claim custodia cor- 
pus munit. Laodieza porro capta a Cassio, uterque 
ad eum proficiscitur: ac Herodes id operam dabat, 
ut Malichus ibi penas lueret, !lle vero id agi su- 
spicatus, filium qui Tyri obses erat, suffurari, ac 
in Judzm proficisci et regnum occupare cogitabat. 
Sed Iletodes Malichi consilio sagaci conjectura in- 
dagato, nuntio elam Tyrum misso, tribunis mili- 
tum persuadet, ut ad. illum egrediantur, eumque 
occidant. Nam a Cassio jam prxscriptum habebant, 
vut Herodi ad res justas adjumento essent. Ita Ma- 
licho ab eis prope urbem confosso, Ilyrcanus prz» 
metu obmutuit. Deiude cum sibi reddito, id Cassii 
jussu factum esse responderetur, probavit cedem, 
illum improbum fuisse hominem et patrize insidia- 
torem testatus. 


λειαν ἑνεχείρισαν, στρατηγὸν αὐτὸν Kolinc Συρίας 
ποιῄσαντες, ὑποσχόμενοι χαὶ βασιλέα τῆς Ἰουδαίας 
ἀναδείξειν μετὰ τὺν πόλεμον, ὃς τότε πρὸς ἸΑντώ- 
vtov xal τὸν νἐον Kalsapz συγχεχρότητο": ὅτε χαὶ 
Μάλιχος, τὸν 'Ὑρχανοῦ οἰνοχόον χρήµασιν ὑπελθὼν, 
φαρμάκῳ κτείνει Αντίπατρον. Παρὰ γὰρ "Ypxavo 
εἰστιὤντο ἑχάτεροι, Γνόντων δὲ τὴν ἐπιδουλὴν τῶν» 
Αντιπάτρου υἱῶν, ὁ Μάλιχος ἔξαρνος ἣν. Tip μὲν 
οὖν Ἡρώδῃ εὐθὺς ἐδόχει τὸν φόνον τοῦ πατρὸς ἐχδι- 
χεῖν * ὁ δὲ ΥΣ Φασάηλος δόλῳ μᾶλλον ἤθελε τὸν Μά- 
λιχον μετελθεῖν, ἵνα μὴ ἔμφυλίου πολέμου γένωνται 
αἴτιοι. Πιστεύειν οὖν τῇ ἀρνήσει τοῦ Μαλίχου ὑπ- 
εχρίνοντο, Ἐνστάσης ἑορτῆς Ev Ἱεροσολύμοις, ἦχεν 
Βρώδης μετὰ στρατιᾶς εἰς τὴν πύλιν' Ὑρχανὸς δὲ, 
Μαλίχῳ πεισθεὶς, ἐχώλυεν αὐτῷ τὴν εἰς τὴν m uv 
εἴσοδον, προφάσει τοῦ μὴ δεῖν ὄχλον ἀλλοδαπὸν ἄνα- 
μίγνυσθαι τῷ πλήθει ἀγνεύοντι. Ὁ δὲ, ph φροντίσας 
τῶν λόγων, εἴσεισι νυχκτὸς el; τὴν πόλιν. Μάλιχος δ᾽ 
τι τῆς ὐποχρίσεως εἴχετο, δαχρύων τὸν ᾽Αντίπατρον, 
χαὶ ὡς φίλον ἀναχαλούμενος, χρύφα δὲ ἐποιεῖτο τοῦ 
σώματος φυλαχκήν. Ἑλόντος δὲ Κασσίου τὴν Aaob!- 
Χειαν, ἄμφω πρὸς αὐτ)ν ἀπῄεσαν' xai ᾿Ἡρώδης μὲν 
ἐχεῖ τίσαι δίκας τὸν Μάλιχον ἑταμίενυεν, ὁ δὲ ὑπο- 
Ἀτεύσας τὸ πρᾶγμα τοῦ παιδὸς αὐτῷ ὀμηρεύοντος EY 
Τύρῳ, ἐμελέτησε τοῦτον ὑποχλέφαι, καὶ εἰς τὸν 
Ἱουδαίαν ἁπᾶραι, καὶ την ἀρχὴν χατασχεῖν. 'Hpo- 
δης δὲ τὴν γνώµην τοῦ Μαλίχου ὑπονοῄσας, προ:ισ- 


πέµφας εἰς Τύρον λάθρα, πείθει τοὺς χιλιάρχους πρὶς Μάλιχον ἐξελθεῖ», χαὶ διαφθεῖραι αὑτόν. "Hóq 
γὰρ αὐτοῖς παρὰ Κασσίου προώριστο συμπράττειν Ἡρώδῃ ἐπὶ δικαίαν πρᾶξιν. Οἱ δὲ, πλησίου τῆς πόλεως 
αὐτῷ ὑπαντήσαντες, χατακεντοῦσιν αὐτόν.  "Yoxavbz δὲ ὑπὸ φόδου ἄφωνο; ἣν. ᾿Ανενεγχὼν δὲ ἠρώτα, 
ὅπως ἂνῄρηται Μάλιγος * xal ἀκούσας ὅτι Κασαΐου προστάξαντος, ἐπήῆνεσε τὴν πρᾶξιν, πονηρον εἰπὼν 
εἶναι καὶ τῆς πατρίδος ἐπίδουλον. ] 

IX. Cassio ex Syria adversus Antonium pro- D — 8'. Κασσίου δὲ ἐχ Συρίας ἁπάραντος πρὸς ᾽Αντώ- 


fecto, Herodes variis in locis rem bene gessit, et 
Antigonum Aristobuli filium fines Judzzx jam in- 


vtov, 6 Ἡρώδης tv. διαφόροις ΠἹρίστευσε. Καὶ τῷ 
Άρ.στοθούλαυ δὲ vip ᾿Αντιγόνῳ ἄρτ:ι τῶν ἄχρων 


Varie lectiones οἱ note. 


(58) ᾽Αγηρέρη & ἂν ὑπὸ Kacciov ὁ MdJizoc. 
Josephus lib. xiv : Τὰ δὲ Μαλίχῳ καχοήθως x05; 
αὐτὸν διαχειµένῳ, τὰ δ' ἄλλοις προσέταξεν εἱσπρά:- 
τῖσθαι. Pecuniam partim  Maliclho, a quo insidie el 
struebantur, partim aliis exigendam | mandavit. No- 
ster auctor ( si nihil deest) ex abrupto hauc clau- 
$ulam ncscio quo pacto inscruit, ut non. inteiliga- 


tur, cur Malicho iratus fuerit Cassius. Sed ex Jo- 
sepho apparet, pecuniam segnius exactam causam 
fuisse iracubdie. W. 

(27) Μάρκος ὃ ἐν tij Συρίᾳ στρατηγὠων. Quis 
Marcus? inquit Wolfius. Antonius, an Brutus, 1n 
alius? Josephus ctiam tantum praenomen hoc po- 
nit. 


409 


ANNALIUM LIB. Y. 


i10 


ἐπιδάντι τῆς ἹἸουδαέων γῆς (38) ὑπαντῆσας, μάχῃ Α gressum, praelio victor, finibus regionis expulit. 


ἑνίχησε, xai τῶν ὁρίων ταύτης ἑξέωσεν. "O0ev ἀφι- 
χόµενον εἰς ᾿Ἱεροσόλυμα΄ ἑστεφάνου ὅ τε δῆμο; xol 
Ὑρχανός * μνησατεύε”αι δὲ xoi τὴν Ὑ ρχανοῦ θυγα- 
τρ:δη», ᾿Αλεξάνδρω δὲ θυγατέρα, τοῦ ᾿Αριστοθούλου 
παιδύς. Ely δὲ πρότερον ἑτέραν γυναῖχα δημότιν, 
Δωρίδα χαλουµένην, ἐξ ἧς αὐτῷ mal; ᾿Αντίπατρος 
γίνετχι, τῶν ἄλλων πρεαθύτερος. Αντωνίου δὲ xai 
Καΐσαρος Κάσσιον xat Βροῦτον περὶ Φιλίππους νε- 
νιχηχότω»ν, ὁ μὲν ἐπὶ Γαλλίας ἐχώρει, πρὸς δὲ τὴν 
"Acíav Αντώνιος. Γενομένῳ δ᾽ &y Βιθυνίᾳ, πανταχό- 
θεν ἀπήντων πρεσδεῖαι. Παρῆσαν δὲ καὶ Ἰουδαῖοι, 
χατηγοροῦντες Φασαήλου ve χαὶ Ἡρώδου. Ἑλθόντα 
δὲ τὸν ᾿Ηρώδην ἐπὶ ἀπολογίᾳ, διὰ τιμῆς ἦγεν Ἂν- 
τώνιος. Καὶ οὐδὲ λόγου ἠξίωντο ol χατήγοροι, χρή- 
past ταῦτα τοῦ Πρώδου πριχµένου παρ) ΑἉντωνίω. 
Ἐλθόντιε 8 εἰς Ἔφεσον ᾽Αντωνίῳ ἔπεμψεν Ὕρκα- 
vic στέφανον χρυσοῦν, χαὶ ἡξίου τοὺς Ἰουδαίους οὓς 
ἡκμαλώτισε Κάσσιος, οὐ νόµῳ πολέμου, ἐλευθέρους 
ἀπολυθῆνα:, xal tiv χώραν ἁποδοθῆναι, ἣν αὐτοὺς 
ἀφείλετο Κάσσιος. Διχαίαν οὖν εἶναι κεχριχὼ; τὴν 
ἀξίωτιν, εἰς ἔργον ἐχθῆναι προσέταξε. Μετὰ ταῦτα 
"εἰς Συρίαν παραγενομένῳ τῷ ᾽Αντωνίῳ, xai ὑπὸ τῶν 
τῆς Κλεοπάτρας ἑρώτων κεχρατηµένῳ προσίασιν 
ἄ)δρες ἑχατὸν, Ἰουδαίων oi δυνατώτατοι, χαὶ χατ- 
σγόρουν ᾿Ἡρώδου χαὶ τῶν περὶ αὐτὸν, παρόντος xal 
Ὑρχανοῦ. Αντώνιος δὲ πυνθάνεται Ὑρκανοῦ, π)- 
τεροι τοῦ ἔθνους προῖστανται ἄμεινον xai ὃς τοὺς 
περὶ ΗἩρώδην εἶπεν, ὢν αὐτῷ χηδεστής. 'O γοῦν 
Αντώνιος, οἰχείως πρὸς αὐτοὺς ἔχων διὰ τὴν τοῦ 
πατρὸς αὐτῶν ξενίαν, καὶ ἄμφω τετράρχας ὠνόμασς, 
xai τὰ Ἰουδαίων αὐτοῖς ἑπέτρεψε πράγματα. xal 
δέχα δ[οας τῶν χατηγόρων, ἕχτεινεν ἂν αὐτοὺς, εἰ 
μὴ οἱ ἁδελφοὶ παρηῃητήσαντο. Λὖύθις δὲ χίλιοι περὶ 
Τύρον τῷ Αντωνίῳ ὑπήντησαν. 'O δὲ δώροις προ- 
χατειληµµένο;, τῷ κατὰ τόπον ἄρχοντι χολάσαι τοὺς 
Ἱουδαίους ἐχέλευσεν, ὡς νεωτερἰζοντας. Ὁ δὲ Ἡρώ- 
δης ἀπ.έναι ταχὺ αὐτοῖς συνεθούλευεν, ἵνα ph µεγά- 
που πειρασθῶσι χακοῦ. Ὡς δ᾽ οὐχ ὑπήκουον, ἑχδρα- 
µόντες οἱ "Popalot, τινὰς μὲν ἀπέχτειναν, πολλοὺς 
δ᾽ ἑτραυμάτισαν * xal οἱ λο.ποὶ διαφυγόντες ἠσύχα- 
ζον. Too δὲ δήμου γαταθοῶντο, Ἡρώδου, παρ)ξυν- 
Ost; ὁ ᾽Αντώνιος τοὺς δεδεµένους ἀπέχτεινεν. ἸΑντί- 
Ύρνος δὲ Παχόρῳ τῷ Πάρθων βασιλεῖ ὑπισχνεῖται 
y Da. δώσειν τάλαντα, xaX γυναῖκας πενταχλσίας, εἰ 
την ἀρχὴν 'Ypxavbv ἀφέλωνται, xai παραδῶσιν 
αὐτῷ, χαὶ τοὺς περὶ Ἡρώδην ἀνέλοιεν. Διὰ ταῦτα 
Ez τὴν Ἰουδαίαν χατάγοντες 'Αντίγονον οἱ Πάρθοι 
ἑστράτευσαν ΄ οἷς πολλάκις οἱ περ; Ἡρώδην ovd. 
μίξαντες ἐχράτουν. Ὅ δὲ τῶν Πάρθων µβασι- 
λεὺς (09) αὖν ὀλίγοις ἱππεῦσιν εἰς τὴν πόλιν ἦχεν, 
ος τάχα Χατευνάσων τὴν στὰσ.ν, τὸ δ᾽ ἁληθὲς 
(Ds Αντιγχόνῳ συμπράξων. Φασαήλου δὲ ξενίσαντος 


Unde Hierosolyma veniens, et a populo οἱ ab Ilyr- 
cano coronatur : eujus ex fllia neptem, Alexandri 
Aristobuli filii natam, uxorem ducit, cum prius 
ctiam Dorídem popularem suam uxorem haberet, 
e qua filium natu maximum AÁntipatrum susceperat. 
Antonius et C:esar Bruto. et Cassio ad Philippos 
victis, alter in Galliam abit, Antonius in Asiam : 
qui cum Bithyniam attigissel, undique legationes 
ad cum venerunt. Áderant et Judzi, Phasaeluimn 
et llerodem accusaturi. Herodem vero sui de- 
fendendi causa eo profectum, et munera oflfe- 
rentem, Antonius honorilice excepit, ne dicendi 
quidem potestate data accusatoribus. Inde Ephe- 


p sum progresso Antonio, Hyrcanus auream 999 


coronam misit, petens, ut Judeos, quos Cas. 
sius contra belli morem coepisset, liberaret , et 
agros ab eodem ademptos restitueret. Cujus postu- 
latis, qui ea «qua judicaret, Antonius satisfieri 
jussit. Deinde in Syriam profectum, et Cleopatra 
amore captum, Judxorum centum viri potentis- 
simi conveniunt, Merodem et Phasaelum accu- 
santes, Hyrcano ctiam prazsento. Qui rogante Αη- 
tonio, utri populo rectius praeessent, respondit, 
Phasaelum et llerodem, ut cujus socer esset. 
Proinde Antonius, ob paternum hospitium eis 
amicus, utrumque tetrarcham appellavit, Judzz ad- 
ministratione illis mandata : ac decem ex accusa- 
toribus ia viucula conjectos occidisset, nisi fratres 


C pro eis deprecati essent. Rursus mille viri circa 


Tyrum Antonio occurrerunt. Is vero. muneribus 
jam ante conciliatus, ejus loci prifecto mandavit, 
ut Judzos tanquam novis rebus studentes suppli. 
cio atfficeret. Ποτοάθφ vero cos monuit, ut abire 
maturarent, ne grave malum experirentur : qui 
cum !non auscultassent, Romani impetu in eos 
facto quosdam occiderunt, multos vulnerarunt, 
maxima vero pars evitato periculo quievit. Populo 
autem contra llerodem vociferante, irritatus Antu- 
nius, vinctos interfecit, Enimvero Antigonus Pa- 
coro f'aithorum regi mille talenta et p mulieres 
pollicitus, si principatum Ilyrcauo ademptum sibi 
daret, οἱ Herodem cum suis tolleret : a Parthis in 
Judx»am reductus est, quos llerodiani szpius vice- 
runt. Sed rex Parthorum cum paucis equitibus 
urbem ingressus, per speciem componendz sedi. . 
tionis, revera ut. Antigono opem ferret, Piasaclo 
hospiti suo persuadet ut ad Barzapharmanem le- 
gatus eat. Phasaelus et Hlyrcanus legati cunt, duce 
eos comitante, sed Herode non probante. Ac prin- 
cipio a Barzapharmane sincere accepti, post insi- 
diis appetiti sunt, Phasaelo suspectos habente 
barbaros, cum se noctu clam custodiri animad- 


Varie lectiones ct note. 


(38) "Apr. τῶν ἄχρων ἐπιθάντι τῆς Ἰουδαίων 

rc. ΄Άχρα, sive montana, sive extremos fines et 
Jiinites significant. W. 

(39) “ο £& τῶν Πάρθων facitecc. Josephus 


seque obscurus est in hac Parthiea expeditione, ut 
videatur χκυχεῶνα polius miscuisse, quam rem 
explicasse. W. 


i 


JOANNIS ZONAR.E 


419 


verlerent, aíque etiam indicatum esset, fuisse À αὑτὸν, πείθει τὸν δασάηλον, παρὰ Bapgtaqaoy&vry 


comprehendendos, misi id barbari distulissent, 
donec Herodes a Parthis qui Hierosolymis esseut 
caperetur, ae cogniio ipsorum siatu elaberetur. 
Ac Phasaelo quidam suaserunt, ut statim. 920 
aufugeret. Ophellius etiam, quod mare in propin- 
quo esset, naves ad fugam pollicebatur. Sed cum 
is Hyrcanum desorere nollet, ambo comprehensi 
vinciuntur. Quo Herodes cognito, militibus suis, 
maire, sorore, desponsa sibi Hyrcani filia, ejusque 
matre noctu assumptis, cum omni comitatu versus 
Humzam abit, deceptis hostibus. Cua autem ve- 
hiculo in itinere everso, mater ejus de vita peri- 
clitaretir, parum abfuit quin sibi ipsi manus 
zalerret. Qua recreata, et ut. tempus ferebat, cu- 
rata, ad Masadam castellum strenue pergit: inte- 
rim etiam et Parthis persequentibus, et Judzis 
insidiantibus superatis. Jam quia tanta multitudo 
eum comitabatur, quam Masada castellum, quo 
properabat, omnem capere non posset: majori 
parte dato viatico dimissa, cum expeditis el ma- 
Xim^ necessariis castellum — ingreditur, ibique 
mulieribus et ministris cum suflicienti commeatu 
relictis, ipse ad Arabie Petram contendit. Mane 
Parthi cum aliis Hierosolymitarum zdibus, tum 
ipsa regia direptis, sola Hyrcani pecunia, quae 
ad Lxxx talenta erat, intacta, agros quoque vasta- 
runt. 


ἐλθεῖν πρεαθεύοντα. Καὶ épyovto “Ὑρκανὺς καὶ 
Φασάηλος πρεσθεύοντες, Ἡρώδου ph συναινοῦντος. 
ὁ δὲ στρατηγὸς προῦὔπεμπε σφᾶς. Καὶ ὁ Bagzagap- 
µάνης (40) τ) μὲν πρῶτον γνησίως σφᾶς ὑπεδέξατο, . 
ἔπειτα ἐπεθούλευε. Καὶ οἱ περὶ Φασάηλον kv ὑπν- 
ψίαις σαν χατὰ τῶν βαρθάρων. Ἔγνων δὲ χαὶ νὺ- 
χτωρ λάθδρα παρ) αὐτῶν φυλασσόμενοι. Μεμήνυτο δ 
αὐτοῖς ὅτι xal συνελήςθησαν ἂν, εἰ μὴ ὑπερετί- 
Φεντο ol Βάρδαρο:, μέχρις ἂν Ηρώδης «olg Excel 
Πάρθοις ληφθείη. μὴ τὰ περὶ αὐτῶν μαθὼν διαφύ- 
qot. Φασαήλψ μὲν οὗν Εινες συνεθεύλευον εὐθὺς 
παριππἁσασθαι  Οφέλλιος 5$ χαὶ πλοῖα πρὸ: thv 
φυγὶν ὑπισχνεῖτο, ἐγγὺς γὰρ ἡ θάλασσα fv. Ὁ & 
"Toxav&e ἀπολιπεῖν οὐκ ἐδούλετο. Συλλαμθάνονται 
οὖν, καὶ δεσμουνται. Ἡρώλδης δὲ. ταῦτα pale, οὓς 
εἴχεν ὁπλίτας παραλαθὼν νυκτὸς, x«l τὴν µητέρα, 
xai τὴν ἀδελφὴν, xal τὴν ὀγγεγνημένην αὐτῷ παῖδα 
τῆς Ἱρχανοῦ θυγατρὸς, χαὶ τὴν τῖς µνηστης ταύ- 
της μητέρα, τήν τε Osparclav κπᾶσαν, τὴν ἐπὶ Ἴδου- 
μαίαν ἀπῄει, τοὺς πολεµίους λαθών. Tou ζεύγους 
δὲ περιτραπέντος Ev τῇ ὁδῷ, xal τῆς μητρὸς αὗτου 
χινδυνευούσης ἀποθανεῖν, μικροῦ ἑαυτὸν διεχρή- 
6210. ᾽Αναχτησάμενος οὖν τὴν μητέρα, χαὶ θερα- 
πείας, ὡς ὁ χαιρὸς Ίπειγεν, ἀξιώσας, ἐθάδιζς συν- 
τονώτερον πρὸς Μασάδαν τὸ ἔρυμα. Ἐν τῷ µέσῳφ 
δὲ καὶ zo; Πάρθους δωώχοντας µαχεσάμενος, καὶ 
πρὸς ἸἹουδαίους αὖθις ἐπιθεμένους αὑτῷ, ἐνίχησε 


καὶ ἐχράτησε. Tou μέντοι πλήθους τοῦ συνεποµένου αὐτῷ πολλοῦ ὄντος, Tou δὲ τῆς Μασάδας φβρουρίω. 
πρὸς ὅπερ Ἰπείγοντο, οὐκ ἑξαρχοῦντος ἅπαντας ὑποδέξασθαι, τοὺς μὲν πλείους ἀπέλυσε, δοὺς σφίσιν 
ἐ-όδια, ὅσοι δὲ ἦσαν χοῦφοι, xal τοὺς ἀναγκαιοτάτους ἔχων, εἰς τὸ Épopa παραγίνεται’ xal ἀφεὶς 
αὐτόθι τάς τε γυναῖκας χαὶ τὴν θεραπείαν ἁρκοῦντα τὰ ἐπιτήδεια ἔχοντας, αὐτὸς ἐπὶ τὴν Πέτρα, 
«Ὡς 'Apa6lac ἑξώρμησεν. "Ἔωθεν δὲ τὰ μὲν ἄλλα cov Ἱεροσολυμιτῶν οἱ Πάρθοι διήρπαζον, xai αὐτὰ 
τὰ βασίλεια µόνων δὲ ἀπείχοντο τῶν "Ypxávou χρημάτων, ὄντων εἰς ὀγδοήχοντα τάλαντα, καὶ τὴν χώ- 


ραν δὲ ἑχάκονν οἱ Πάρῦοι, 


X. Antigonus autem hoc modo in Judeam re- C 


ducius, Hyrcanum et Phasaelum capuvos accipit ; 
οἱ quia timebat ne populus regnum Hyrcano resti- 
Lueret, aures ei precidit, cum les sacrorum anti- 
sites integros esse jubeat. Plhasaelus autem cum 
intellexisset se jugulatum iri, quia manus in vin- 
culis erant, capite $310 illiso necem sibi conscivit, 
prerepta hosti occidendi voluptate. Sed cum paulo 
ante quam exspiraret, Herodem (ratrem e maui- 
bus hostium evasisse audivisset, hilariter est mor- 
tuus, ultore et vindice relicto. Herodes autem ad 
Malchum Arabie regem properabat, suo beneficio 
devinctum, ut ab eo pecuniam ad redimendum 
fratrem acciperet, quem mortuum esse adhuc igno- 
rabat. Sed cum Malchus οἱ denuntiasset, nc veni- 


ret, sibi enim interdictum esse a Paribis ne illum D 


reciperet : respondit se non adesse ut ei molestiam 
pareret, sed ut de rebus maxime necessariis collo- 
queretur. llis dictis, in /Egyptum abiit. Atque in 
co itinere, quomodo cum fratre 931 actum esset, 
cognovit, Cum autem Malchus mutata sententia 


J. Αντίγονος μὲν οὖν οὕτω χαταχθεὶς εἰς τὸν 
Ἰουδείαν, Ὑρχανὺν καὶ Φασάηλον δεαμώτας παρα- 
λαμθάνει. Φοδούμενος δὲ τὸν Ὑρκανὸν, μὴ τὸ πὶλσ- 
θος αὐτῷ τὴν βασιλείαν ἁποχαταστήσῃ, ἀποτέμνει 
αὑτοῦ τὰ Gta, τοῦ νόµου τοὺς ἱερᾶσθαι μέλλαντας 
ὁλοχλήρους εἶναι κελεύοντος. Δασάηλος δὲ, Υγνοὺς 
ἑαυτὸν μέλλοντα σφάττεσθαι, ἐπεὶ τὰς χεῖρας 5:- 
δέσµητ», πέερᾷ προσαράξας τὴν χεφαλῆν, ἑαυτὸν 
ἐξίγαγε τοῦ βίου, τὴν δ ἐκ τοῦ κτεῖναι αὐτὸν ἡδο- 
νην ἑστέρπσε τὸν πολέμιον. Ἡρ) δέ Ὑε τοῦ πάνω 
ἐχλιπεῖν ἀκούσας, ὡς διέδρα τοὺς πολεμίος Ἡρώ. 
δης ὁ ἁδελφ»ς, «ὐθύμως ἀπέθανε, καταλιπὼν ἐχδι- 


. κητὴν xai τῶν ἐχθρῶν τιµωρόν. Ἡρώδτς δὲ πρὺς 


ἩΜάλχον τῶν ᾿Αράδων ἔἕαπενδε βασιλέα, εὔεργετη- 
θέντα πρὀσθεν ὑπ αὐτοῦ, ὡς παρ᾽ αὐτοῦ ληφόμενος 
λρήµατα εἰς λύτρον τοῦ ἁδελφοῦ. Οὕπω yàp ἦν τὰ 
κατ΄ ἐχεῖνον µαθών. ᾽Αγγείλαντος δὲ τοῦ Μάλχω 
abt Ot τινων ἀναχωρεῖν, ὡς τῶν Πάρθων παρ- 
αγγειλάντων μὴ δέχεσθαι αὐτὸν, ἀπεχρίνατο µη» 
δὲν ἑνοχλήσων ἠχειν, διαλεξόµενος δὲ περὶ τῶν 
ἀναγχαιοτάτων. Καὶ τάῦτα εἰπὼν, ἀπῄει (M) ἐπὶ 


Varia lectiones et note. 


(40) Βαρζαραρμάνης. Josephus, Ὡχρξαφάρνης, 


(41) Kal ταῦτα εἰπὼν, ἀπῄει. Ms. καὶ ὃς àv hee 








43 


ANNALIUM 118. V. 


414 


Αἴγυπτον, χαι ἀπιὼν τὰ κατὰ τὸν ἁδελφὸν ἤχουσε. A misisset, qu: Herodem iet convertere. jubecent : 


Μάλχῳ δὲ µετεµέλησε, xal ἔστειλε τοὺς ἀναστρέ- 
φοντας τὸν Ἡρώδην. Ὁ δὲ ποῤῥωτάτω fv, xot εἰς 
Αἴγυπτον χαταχθεὶς, χἀκχεῖθεν εἰς ᾿Ρώμην ἀφιχό- 
µενος, ᾽Αντωνίῳ φράκει τὰ αὐτῷ καὶ τῷ Φασαήλῳ 
αυμθεθηχότα, xal ὡς Αντίγονος ὑπὸ Πάρθων εἰς 
τὸν βασιλείαν εἰσήχθη, χρημάτων ὑποσχέσει xal 
γυναικῶν, xal τἆλλα ὅσα ἔδρασέ τε xal ἔπαθεν. 
Αντώνιον δὲ οἴκτος εἰσέρχεται τῆς Ἡρώδου µετα- 
ὄοιες. Καὶ Καΐσαρ διά τε ἄλλα, xal χαριζόµενος 
Ἀντωνίῳ τοῦ Ἡρώδου ὑπεραλχοῦντι, πρὸς συνερ- 
γίαν ἑτοιμότερος ἣν. Παραστησάμέενος οὖν τῇ Bou] 
τὸν Ἡρώδην, τάς τε τοῦ πατρὸς αὐτοῦ διεξῄεσαν 
εὐεργεζτίας, xal τὴν αὐτοῦ πρὸς ᾿Ῥωμαίους ἔλεγον 
εὖνοιαν. Κατηγόρουν δὲ Αντιγόνου, xai πολέμων 
ὦ -όμαζον xal ἄλλοθεν μὲν, xal ὅτι παρὰ Πάρθων 
ἔλαθε την ἀρχὴν, τοὺς ᾿Ρωμαίους ὑπεριδών, Προσε- 
«Ys δὲ ὁ Αντώνιος ὅτι xal πρὸς τὸν xazà Πάρθων 
πόλςμον ἨἩρώδην βασιλεύειν συμφέρει. Καὶ δόξαν 
πᾶσι, τουτο γηφίνονται. Καὶ ὁ μὲν οὕτω τὴν βατι- 
λείαν εἰλήφει. ᾿Αντίγονος δὲ τὴν Μασάδαν 020» 
ἑτολ.όρχει. Οἱ δὲ ἑντὸς αὐτῆς ἑσπάνινον ὕδατος, ὡς 
xai τὸν ἁδελφὸν ᾿Βρώδου τν Ἰωσῖφ ἀποδράναι βου- 
λεύεσθαι σὺν διακοσίοις πρὸς "Apa6a;, ἁλλ᾽ ἔπε- 
σχέθη, νυχτὸς γενοµένου ὑετοῦ. Βενδίδιος δὲ ὁ 'Pu- 
paiov στρατηγὸς πεμφθεὶς Ex Συρίας Πάρθους ἀνείρ- 
ειν (43), εἰς Ἰουδαίαν παρέδαλεν, ὡς συμμµαχέσων 
δήθεν τοῖς πολιορχουµένοις, τὸ δ᾽ ὅλον ὡς παρὰ 'Av- 
τιχόνῳ χρηµατισόµενος. Ὁ μὲν οὖν, πληρώσας τὸ 


ille jam longissime αὐέοταί, et ος κγρίο Romam 
profectus, suos et Phasaeli casus Antonio exponit, 


, et ut Antigonus a Partbis in regnum collocatus sit 


pecuniarum et mulierum pactione, ezteraque quie 
ipse tum fecisset, tum perpessas esset. Motus cst 
ob eam fortune commutationem Herodis wiseri- 
cordia Ántonius. Caesar quoque tum ob alia, tum in 
Antonii gratiam casum Herodis perquam dolenter 
ferentis, alacrior factus ad suffragandum. Igitur 
Herode in senatum adducto, paterua beneficia, et 
ipsius erga Romanos benevolentiam commemo - 
rant. Antigonum vero ut hostem accusant, cum ob 
alia, tum quod despectis Romanis regnum a Par- 
Lbis accepisset : Antonio illud etiam adjiciente, e 
re publica esse, ob Parthicum bellum, Herodem 
rerum potiri. Hac sententia ab omnibus approbata, 
regnum llerodi decernitur : Antigono interca Ma- 
sadam continenter obsidente. Obsessos aqua jam 
defecerat : οἱ Joseplius Herodis frater cum cc ad 
Arabes aufugere decreverat, sed nocturna pluvia 
consilium i4 discussit. Ventidius porro prztor a 
Romanis missus ad Parthos Syria pellendos, in 
Jud:am abii, per speciem obsessis auxiliandi, re- 
vera ut ab Antigono pecuniam caperet : ac voli 
compos factus, recessit, Silone cum parte copia- 
rum relicto, ne largitio deprehenderetur. Ierodes 
vero ex ltalia Ptolemaidem transveciuse, collecto 
exercitu, contra Antigonum ducens, obiter ἆυρρο 


βούλημα, ἀνεχώρησ: ' Σ]λωνα δὲ μετὰ µέρους τῆς C capta, ne qua hostibus munitio relinqueretur, 


στρατιᾶς χαταλέλοιπεν, (va μὴ γένηται τὸ λῆμμα 
χατάφωρον * Ἡρώδης δὲ, Ex τῆς Ἰταλίας εἰς Πτολε- 
μαῖλα καταπεπλευχὼς, ἤλαννεν ἐπ᾽ ᾽Αντίγονον, δύ- 
ναµιν ἀθροίσας. Ἑλὼν δ᾽ ἐν τῷ µέσῳ τὴν Ἰώππην, 
ἵνα μηδὲν cfr τοῖς ἐχθροῖς ἔρυμα, ἔσπευδεν εἰς Ma- 
σάδαν, τοὺς οἰχείους ῥυσόμενος * xal τούτους ἆναλα- 
έῶν, πρὸς τὰ “Ἱεροσόλυμα παραγίνεται. Συνῆν δὲ 
αὐτῷ xai τὸ μετὰ Σίλωνος στρατιωτιχὸν, xai ἐχκτὸς 
ἑστρατοπεδεύσαντο * οἱ δ᾽ ἑντὸς ἀπὸ τοῦ τείχους µα- 
χδμενοι, ἀνεῖργον αὐτοὺς ἀπὸ τῶν πύργων. Καὶ ὁ 
Σίλων δὲ τῶν οἰχείων στρατιωτῶν τινας χαταθοᾷν 
τοῦ Ηρώδου ἑποίησα διὰ σπάνιν τῶν ἀναγχαίων, 
ἐχίνει τα τὸ στρατόπεδον ὡς ἀνἀχωρήσων, Ταῦτα 


&' &xolet, τὸν ᾽Αντίγονον διὰ τὴν δωροδοχίαν αἰδού- D 


µενος. Ἡρώδης δὲ t6lou. µένειν αὐτὸν, xat ἑξορμή- 
σας πλ] θος ἐπιτηδείων ἑκόμισεν, ὥστε µηχέτι ὑπο- 
2ιπεῖν Σίλωνι τῆς ἀναχωρήσεως πρόφασιν ’ xai οἱ 
piv ἐν ἀφθόνοις σαν. Ἡρώδης δὲ, παραγενόµενος 
εἰς Σαμᾶρειαν, &xel τὴν τε μητέρα xal τοὺς ἄλλους 
οἰχείους κατέθετο. Αὐτὺὸς δὲ ἐπὶ Γαλιλαίαν (peso, 
xai πρ,σάγεται πᾶσαν αὐτὴν πλην τῶν ἐν τοῖς 
στεηλαίοις Χχατοιχούντων. "Ην δὲ τὰ σπῄήλαια iv 
ὄλεσι πάντη ἐξεῤῥωγόσι καὶ πέτραις ὀξείαις ἔμτε- 
Ρεχόμενα. Καὶ τούτων δὲ δυσχερῶς μὲν, ἀλλ' ὅμως 
ἑχράτησε. Καταστήσας δὲ τὰ αὑτόθι ὁ βασιλεὺς, εἰς 


Masadam ad suos tutandos properabat. lisque re- 
ceplis, adjunctis eliam Silonis cohortibus, exira 
Hierosolyma castrametatur. lis autem qui in urbe 
erant, ex propugnaculis hostes arcentibus, etiam 
Silo quosdam e suis subornavit, ut ob cominealus 
penuriam contra Herodem vociferarentur, casira- 
que inovit tanquam recessurus, Id eo faciebat, 
quod Antigonum ob largitionem reverebatur. lle- 
rodes vero ab illo petiit, ut maneret, et commea- 
tus copian attulit, ne qua Siloni causa discessus 
relinqueretur. 994 Cum exercitui abunde pro- . 
spectum esset, matre czeterisque necessariis Sama- 
rie collocatis, Galileam omnem sibi adjungit : iis . 
exceptis qui speluncas incolunt, undique acutis et 
preruptis petris obseptas. Tandem iis quoque licet 
difficuller potitus, rebus ibi ordinatis, Samariam 
rediit, ut acie cum Antigono decerncret. Interea 
Pacoro in prelio 9350, Parthisque a Romanis 
profligatis, Ventidius Herodi Machzram cum legio- 
nibus auxilio mittit, apud quem Herodes fratre 
Josepho relicto, mandat ne Martis aleam experia- 
tur, neve cum Mach:era contendat : ipse ad Anto- 
nium abit, Samosata urbem ad Euphratem sitam, 
oppuguantem. Cui cum appropinquasset, Antonius 
exercitum ei obviam mittit, prasentemque 41” 


Varie lectiones et nota. 


(43) Πεμφθεὶς ἐκ Συρίας Πάρθους drveipyecr. Ambiguum utrum. τὸ ἐκ Συρίας, ad τὸ τεμφθεὶς, 


ai) ad τὸ ἀνείρχειν referatur. W. 


415 y JOANNIS ZONAB.£ Lt6 
plexus, Sossium ei oplitulatam ire jubet. Josephus A Σχμᾶρεια) ὥρμτσεν, Og µάχῃ χριθησόµενος πρὸς 
vero frater Herodis dom Hierichuntem properat, — 'Av:tyovov. Ἐν τούτοις δὲ πεσόντος IIaxópou ἓν πο- 
ab Antigoni militibus in angustiis exceptus, forti- λέαῳ, xai τῶν Πάρθων τραπέντων ὑπ) "Ρωμαίων, 
ter pugnans occumbit, omni amisso exercitu : — mépxet τῷ Ἡρώδῃ βοηθὸν Μαχαιρᾶν αὖν στρατιᾶ ὁ 
cujus caput amputatum Antigonus fratri illius quin- — Bivóióto;. Καὶ τούτῳ μὲν ὁ ᾿Ηρώδτς τὸν àbelghv 
quaginta talentis vendidit. "usto καταλέλοιπεν, ἐντειλάμενος μὴ ἀποχινὸν- 
νεύειν, μηδὲ τῷ Μαχαιρᾷ διαφέρεσθαι. αὐτὸς δὲ noh; ᾽Αντώνιον ἔσπευδε, πολιορχοῦντα Σαµόσατα, 
πόλιν τῶν παρευφρατιδίων. Ὡς δὲ Ίγγιζεν 6 Ἡρώδης, πέµπει τὸ στράτευμα ὑπαντησόμενον αὑτῷ ὁ 
Αντώνιος, xal παρόντα Ἱσπάτετο, καὶ Σσσίῳ συμμαχεῖν αὐτῷ ἐἑνετέλλετο * χαὶ 0; τὸ χεχελευσμένον 
ἐπλήρου. Ἰωσὴφ δὶ 6 ἁδελφὸς Ἡρώδου, ἐπὶ Ἱεριχοῦν-α σπεύδων, περιπίπτει τεῖς ᾿Αντιγόνου, xal ἐν 
δυσχωρίαις ἀποληφθεὶς, θνήσχει γεννα]ως μαχόμενος, xat ἅπαν ἀπέδαλε τὸ στράτευμα. ᾿Αντιγονος δὲ, 


«iv αὐτοῦ τεμὼν χεφαλὴν, τῷ ἁδελφῷ αὐτοῦ Φερώρα ἁποδίδιωσι ταλάντων πεντήχοντα. 


XI. Galilei quoque per defectionem Herodianos 
in lacu. demerserunt, multaque in δια novata 
sunt. Quibus rebus una cum cede fratris in Da- 


plne Antiochiz nuntiatis, Herodes propere in Ga- ῃ 


lilzsam profectus, hostibus profligatis, et in castel- 
lum quodda:n compulsis, Hierichuntem contendit 
ail necem fratris ulciscendam. Antigonus vero 
T3appo duce cum copiis ad Samariam misso, opi-' 
nionem hostibus eam afferre voluít, quasi in opum 
affluentia bellum gereret. Sed Herodes illos acie 
vietos in vicum persecutus, omnes occidit quos 
adipisci potuit : cumque aedes armatis compleren- 
tur, et multi in superiora confugerent, teclis zedium 
desiructis, lapidibus milites qui infra erant obruit. 
Ea re hostium animos íta fregit, ul statim cum 
exercitu Hierosolyma intrare potuerit, nisi tempe- 
etate magna impeditus esset. EL quia jam serum 
erat, in domuncula quadam lavit, uno tantum 
puero ministrante : in cujus interiorem partem 
aliquot ex hostibus armati se abdiderant. Dum igi- 
tur rex lavat, unus stricto gladio progreditur, 
deinde alter, post 933 alius, codem modo armati: 
neque tamen quemquam percusserunt, ut in metu 
salutem quzsivisse contenti. Hujusmodi periculo 
cvitlato, postridie Pappi jatm interfecti caput ampu- 
tatum, Pherore fratri pro Josephi capite misit, 
Pappi manilius interfecti. Tempestate sedata, ca- 
stris proxime llierosolyma co!locatis, et cura pa- 
randze obsidionis certis hominibus mandata, Sa- 
mariam abit, ut cum Alexandri filia sponsa sua 
concumberet. Nuptiis absolutis, et ipse et Sossius 
cum exercitu ad [lierosolymorum monia profecti, 
aggeribus excitatis, adductisque machinis muro 
ἀο]θοίο, iis qui intus erant ex desperatione magis 
«quam consilio resistentibus : primum viginti lecti 
milites, deinde Sossii centuriones 1mmcnia conscen- 
dere. Ac prior murus diebus quadraginta, poste- 
rior quindecim est expugnatus. Capto etiam exte- 
riore templo, et urbe inferiore, in templum inte- 
rius et superiorem urbem confugerunt. Iis quoque 
expugnatis, czdibus referta fuerunt omnia. Anti- 
gonus vero neque pr:esentis neque pristin: fortu- 
»ze memor, turri relicta, Sossio supplex accidit. 
Quem ille, tant» mutationis nihil misertus, cum 
plausu maguum, Antigonem appellat, οἱ vinetum 
in cueta l^m tradit. Herodes socios ad templum et 
sacririi adytum spectandum properantes, partim 


ΙΑ’. Ἀπιστᾶντες δὲ οἱ Γαλιλαῖοι, τοὺς τὰ ᾿ΗἩρώ- 
δου φρονοῦντας iv τῇ λίμνη κατεπόντωσαν, xal τῆς 
Ἰουδαίας ἑνεωτερίσθη π.λλάἀ. ᾿ΗἨγγέλη δὲ ταῦτα 
Ἡρώδῃ xaX fj τοῦ ἁδελφοῦ τελευτὴ ἓν Δάφνῃ τες 
Αντιοχείας. ᾿Ἐπειγομένῳ οὖν, ὥς κατὰ Γαλιλαίαν 
ἐγένετο, συνήντησαν αὐτῷ οἱ πολέμιοι, χαὶ ἧττη- 
θέντες, κατεχλείσθησαν εἷς τι χωρίον. 'O δὲ ἔσπευ- 
δεν εἰς Ἱερ.χοῦντα, τιµωρήῆσασθαι θέλων αὐτοὺς 
διὰ τὸν ἁδελφόν. Αντίγονος δὲ ἐπὶ τὴν Σαμάρειαν 
πέμπει στρατηγὸν Πάππον ὄνομα σὺν δυνάμει, 
παρέχων τοῖς ἑναντίοις δόζξαν πολεμοῦντος ἐκ 
π:ριουσίας. Καὶ Ἡρώδης ᾖλθεν ἐπὶ τὸν Πάππον, 
καὶ σομδαλὼν τοῖς πολεμίοις χρατεῖ, xal εἶπετο 
ςεύγουσιν εἰς τὴν χώμην, χτείνων οὓς ἂν χατα)λάθοι. 
Πεπληρωμµένων δὲ τῶν οἰχιῶν ὁπλιτῶν, χαὶ πολλῶν 
ἐπὶ τὰς στέγας ἀναφευγόντων, τοὺς ὀρόφους τῶν 
οἵχων χαθαιρῶν, ἐχράτε: τούτων. Καθαιρουμένων 
δὲ τῶν ὀρόφων, ἔμπλεα ἑωρῶντο τὰ χάτω στραττυ- 
τῶν, οὓς λίβοις ἄνωθεν βαλόντες ἔχτεινον. Τοῦτο τὰ 
τῶν πολεμίων φρονήματα ἕθραυσε’ χαὶ fxev ἂν 
εἰς Ἱεροσόλυμα ὁ ᾿Ἱρώδης μετὰ τῆς στρατιᾶς aà- 
τίχα, xoY τὸ πᾶν ἐξειργάσατο, εἰ μὴ χειμὼν ἐπέσχε 
βαθύς. Τότε ὁψίας οὕσης, ὁ βασιλεὺς Ηρώδης, et; τι 
δωµάτιον εἰσελθὼν, περὶ λουτρὸν ἣν, xaX ἁποδυσά- 
µενος ἑλούετο, ἑνὸς αὐτῷ ὑππηρετουμένου παιδός 
χατὰ δὲ γε τὸ ἑνδότερου οἴκημα τῶν πολεμίων τινὲς 
συμπεφευγότες ὡπλισμένοι, ἐχεῖ διὰ φόθον Exp 
πτοντο. Καὶ μεταξὺ λουοµένου τοῦ βασιλέως, εἷς τις 
ἐπεξέρχεται ξίφος ἔχων γυμνὺν, xol pst αντὸν 
ἄλλος, xaY αὖθις ἕτερος, ὁμοίως ὡπλισμένοι, οὐδένα 
πλήξαντες ὑπὸ δέους, ἀγαπῶντες δὲ εἰ αὗτοὶ σω- 
θεῖεν. Τοιοῦτον ἔφυγε κίνδυνον ὅ Ἡρώδης. Tfj δὲ 
ὑστεραίᾳ τὴν τοῦ Πάππου τεμὼν xegalkve, ἴδη 
ἀνῃρημένου, ἔπεμψε Φερώρᾳ τῷ ἁδελφῷ ἀντὶ τῆς 
τοῦ "luco χεφαλῆς ' οὗτος γὰρ fjv ὁ Πάππος, αὑτό- 
χειρ ἐχείνου γενόμενος. Λήξαντος δὲ τοῦ χειαῶνος, 
ἀφίχετο πρὸς Ἱεροσόλυμα, xai στρατοπεδεύεται τῆς 
πόλεως ἔγγιστα * χαὶ χαταλιπὼν ἐχεῖ τοὺς τὰ πρὸς 
τὴν πολιορχίαν ἑτοιμάτοντας, αὐτὸς el; Σαμάρειαν 
ὥχετο, τῇ Αλεξάνδρου θυγατρὶ συνευνασθησόµενος, 
ἤδη χατεγγυηθείσῃ αὑτῷ, ὡς ἱστόρηται. Μετὰ δὲ 
τοὺς Ὑάμους ἀφίχετο ix Σαµαρείας. "Hue δὲ σὺν 

τρατιᾷ καὶ ὁ Σάσσιος, xal πρὸς τὸ τεῖχος τῶν "Ig po- 
σολύμων ἠθροίζοντο, χαὶ χώματα ἑγείραντες, xal 
πολιορχητικὰς μηχανὰς προσάγοντες, τὸ τεῖχος 
χατέσειον. Καὶ οἱ ἑντὸς δὲ ἀπονοίᾳ μᾶλλον ἡ a£o- 
νοίᾳ ἀντιχαθίσταντο ατρατηγούµεγοι ' ἀναραίνουσι 





1*7 


ANNALIUM LIB. v. 


413 


ὑπὶ τὸ τεῖχος πρῶτον μὲν λογάδες εἴκοσιν, εἴτα A rogando, partim miuitando, partim armis sustinuit» 


ἑχατοντάρχαι Σρσσίου. Ἡρέθη δὲ τὸ μὲν πρῶτον 
τείχος f, μέρας τεσσαράχοντα, τὸ δὲ δεύτερον πεντε- 
χαϊδεχᾶ. 'Alóvtog δὲ τοῦ ἔξωθεν ἱεροῦ, xal τῆς 
κάτω πόλεως, εἰς τὸ ἐντὸς ἱερὸν καὶ ctv ἄνω πόλιν 
'loevózio: συνέφνγον. ᾿Εάλω δὲ καὶ ταῦτα, xal ὃν 
ἅπαντα φόνων µεστά. Ὁ δ' Αντίγονος μήτε τῖς 
τότε τύχης µήτε τῆς πάλαι µεμνηµένος (45), κάτει- 
Gt? Ex τῆς βάρεως, xai προσπίπτει τοῖς Xocolzu 
soci. Κάχεῖνος μηδὲν αὐτὸν οἰχτείρας πρὸς ctv 
μεταθολῆν, xai ἐπεχρότησε, xal ᾽Αντιγόνην ἑχά- 
iis, καὶ δήσας ἐφύλαττιν. Ὡρμηχότων δὲ τῶν 
συμμάχων ἐπὶ θἐαν τοῦ ἱεροῦ καὶ τῶν κατὰ τὸν 
ναὸν ἁγίων, ὁ βασιλεὺς Ἱ]ρώδης τοὺς μὲν παρα- 
χαλῶν, τοῖς δὲ ἀπειλῶν, ἑνίους δὲ xai τοῖς ὅπλοι: 


et direptionem urbis prohibuit, so de suo stipendia 
soluturam onibus pollicitus. Reliquiis urbis ita 
conservatis, promissa prestitit, ipsum Sossium 
plusquam regia liberalitate prosecutus : qui cum 
Hierosolymis recedens, Antigonum ad Antonium it 
vinculis duceret, veritus Herodes, ne ille Romam 
perductus apud patres conscriptos pro sua defen- 
sione afferret, se regibus esse oriundum, Hero- 
dem vero hominem privatum, ac ut. ipse in Roma- 
nos deliquerit, regnum tamen ad suos fllios perti- 
nere: magna pecunia data, ab Antonio impetrat 
ut Antigonum occidat. Eo sublato, principatus Asa- 
monzorum familie ademptus, quem per annos c 
el xx tenuerat, ad Herodem transiit, Antipatri Δ- 


ἀνέστελλεν, lxdu£ τε χαὶ τὰς χατὰ τὴν πόλιν &p- B lium, ex genere privato et plebeia domo orti. 


καγᾶς, αὐτὸς τοὺς μισθοὺς διανεμεῖν ἑκάστοις οἵχοθεν ὑπισχνούμενος. Καὶ οὕτω τὸ λοιπ»ν περ'σώσας 
της πόλεως, τὰς ὑποσχέσεις ἐπλήρωσεν. Αὐτῷ δὲ Σοσσίῳ βασιλιχώτατα ἑδωρήσατο, ὃς ἀνέξευξεν ἐξ 
Ἱεροσολύμων τῷ ᾿Αντωνίψ δεσμώτην ἄγων ᾽Αντίγονον. Δείσας δ' Ἡρώδης ph, χομισθεὶς εἰς Ῥώ- 
pv Αντίγονος διχαιολογήσηται πρὸς τὴν σύγχλητον, ἑαυτὸν μὲν ix βασιλέων ἀποδειχνύων, ᾿Ἡρώδιν 
& ἰδιώτην, xal ὡς, κἂν αὐτὸς εἰς ᾿Ῥωμαίους ἑξήμαρτε, προσΆχεν ἡ βασιλεία τοῖς αὐτοῦ παισί * πεί. 
Όει χρήµασι πολλοῖς τὸν ᾽Αντώνιον ἀνελεῖν τὸν ᾿Αντίχονον. Καὶ à μὲν ἀνῄρητο, fj δὲ ἀρχὴ ix τοῦ τὸν 
᾿Ασαμωναίων γένου; ἀφῄσῆτο, ἐπ ἔτεσιν ἑχατὸν xal εἴχοσι διαρχέσασα  µετέδη δὲ εἰς Ἡρώδην τν 


ἊΑντεχάτρου, ἰδιωτικοῦ τυγχάνοντα ἩὙένους, καὶ οἰχίας δηαότιδος. 


IB'. Οὕτω δὲ τῆς ὅλης Ἰουδαίας Ηρώδης ἀναθέ- 
μονος την ἀρχὴν, τοὺς μὲν τὰ αὐτοῦ φρονοῦντας 
xpcifjyeto, τοὺς δ᾽ ἐναντιουμένους ἑχόλαζεν. Ἐτίμα 
5i μάλιστα Πολλίωνα τὸν Φαρισαΐῖον, καὶ Σαμαίαν 
τν τούτου µαθητήὴν. Της γὰρ πολιορχίας συνιστα- 
µέντς, συνεθούλευον οὗτοι δέξασθαι τὸν ᾿Ηρώδην. 
"Ok Σαµαίας οὗτος, ὡς Ίδη ἕμπροσθεν εἴρηται, 
καὶ προεῖπεν 'Ὑρχανῷ τε xal τοῖς δικάζουσιν ὡς 
πτρ!σωθεὶς Ἡρώδης ἅπαντας αὑτοὺυς μµετελεύσε- 
ται. ᾿Απέκχτεινε δὲ τῶν περὶ τὸν, ᾽Αντίγονον τεσσα- 
ῥάχοντα τοὺς πρώτους, xal τὰς αὐτῶν οὐσίας ἀφείι- 
λετο, πέρας τε xaxiv ἣν οὐδέν. Ὑρχανὀμέντοι, 
παρὰ Πάρθοις αἱχμάλωτος ὧν, ἐπιεικοῦς ἔτυχε τοῦ 
Πάρθων ῥασιλέως Φραάτου καὶ λυθεὶς τῶν δεσμῶν, 
ἐν Βαθδυλῶνι διάγειν παρεχωρῄήθη, ἔνθα καὶ πλῖθος 
T» Ἰουδαίων, ot τὸν. Ὑρκανὸὺν ὡς ἀρχιερέα xat Ba- 
α.λέα ἑτίμων. Μαθὼν δὲ τὸν 'Ηρώδην παρειληφέναι 
τὴν βασιλείαν, διενοεῖτο μεταχωρῖσαι πρὸς αὐτὸν 
6:1 τε τὸ χῖδος, xal μγησθέσεσθαι οἰηθεὶς αὐτὸν, 


Xl. 234 Sic Herodes totius Judex imperio 
potitus, sui studiosos fovit, adversarios suppliciis 
affecit. Pollioni Phariseo et Samzze illius discipulo 
honorem in primis habuit : qui cum urbs obside- 
retur, deditionis faciend:z auctotes fuerant. Samzas 
porro, ut supra narratum est, Hyrcano et judicibus 
praedixerat, Herodem conservatum, ipsos omnes 
ulturum esse. Occidit autem ex Antigoni factione 
circiter xt principes, bonis etiam  ereptis, nec 
malorum ullus finis fuit. Enimvero Phraates Par- 
thorum rex Hyrcanum captivum benigne habuit, 
et vineulis solutum Babylone degere permisit, ubi 
a gente Judaica et pontificio el regio honore cole- 
batur. Sed cum Herodem regnum suscepisse audi- 
visset, discedere statuit: illum cum ob affinitatem 
tumque c:edis reum periculo exemisset, sui rationem 
habiturum esse ratus. Quod etsi Babylonii Judzi 
dissuadebant, tumque a se pro rege etpontiflce 
coleretur, tumque Hierosolyma reversus, ob mut:- 


ὅτι χρινόµενον ἐπὶ φόνοις τοῦ χινδύνου ἑῤῥύσατο. p latum ab Antigono corpus sacerdotio fungi non 


O0; &' ἐν Βαθυλῶνι ἸΙουδαῖοι µένειν fi&louv αὐτὸν, 
ex, ἀρχιεξρέα xat βασιλέα τιμώμενον παρ) αὐτῶν, καὶ 
ὅτι xai ἀπελθὼν τυχεῖν της ἀρχιερωσύνης ἀδυνατεῖ, 
λελωθηµένος τὸ σῶμα ὑπ Αντιγόνου. Οἱ μὲν οὖν 
ἐκκώλυον * ὁ δὲ οὐχ ἐπείθετο, αὐτός τε πο)ῶν ἔπαν- 
ελθεῖν, καὶ παρὰ ᾿Ἡρώδου παρακαλούµενος. Ἡρώ- 
ὅης δὲ xal πρὸς Φραάτην πρεσδείαν ἐποιῄσατο, καὶ 
δῶρα ἔπεμφεν, ἀξιῶν μὴ χωλῦσαι τὰς εἰς τὸν εὖερ- 
γέτην αὐτοῦ χάριτας. "Hv δὲ οὐχ ὑπὶρ Ὑρχανοῦ 


posset : tamen suum desiderium, et Herodis preces, 
illorum monitis praetulit. Nam Herodes etiam a 
Phraate per legatos missia muneribus petierat, ne 
obstaret quominus viro de se bene merito gratiam 
referret. Neque vero Hyrcani commodum spectabat : 
sed quia regnum alienum tenebat, mutationos 
haud ab re veritus, id dabat operam, ut aut Hyrca- 
num e medio tolleret, aut in.sua potestate haberet. 
Reditu a Parthis impetrato, llyrcanus perquam 


Vane iectiones el nota. 


4 


(45) Μήτε τῆς τότε τύχης, price τῆς πἀ.αι ge- 
μ»ημένος. Josephus pro µεμνημένος, ponit ἔννοιαν 
4260», quod tantumdem est. Sed videtur Antigo- 
nus presentis fortuna rationem- habuisse. Quid 


enim victo relinquitur, nisi ut deditionem faciat, 
aut (ique fortassis eum decuisse Josephus censet) 
necem sibi consciscat ? W. 


112 JOANNIS ZONATUE (90 
bonoriüice ab Herode habebatur, cum οἱ pater A fj σπουδὴ, ἀλλ ὅτι pij xav ἀξίαν Ίρχεν, ἐδεδοίχει 


appellaretur, οἱ prior aecumberet in conviviis, et 
qQmni genere calliditas deciperetur, no insidias 
parari sibi animadverteret. Herodes porro aljquem 
ex illusirioribus pontificem designare veritus, 
Anaeli cuidam obscuro sacerdoti, quem Babylone 
accersierat, pontifieatum tradit. Alexandra vero 
Socrus llerodis, filium suum Aristobulum, puerum 
formesissimum, Alexandro Aristobuli filio natum, 
praterilum ease zgre (erens, a Cleopatra petit ut 
filio pontiüicatum impetret ab Antonio : quibus 
precibus Segnius ab illo acceptis, Dellius in Judzota 
profectus, 9355 Aristobuli εἰ Mariamama conjugis 
llerodis forinam admiratus, Alexandrz persuadet, 
ut amborum liberorum imagines Antonio mittat : 


quibus ille couspectis, nihil non concessurus esset. B 


Antonius imaginibus accepüis, puellam Heroli 
nuptam aecersere verecundatus, etiam Cleopairee 
criminationes declinans, ad Herodem seribit, ut 
sibi puerum mittat, cum hac appendice : nisi gra- 
ve ipsi videretur. Herodes vero minime e re sua 
esso ralus, si Aristobulus adolescens formosissimus 
et nobilissimus ad Antonium Romanorum poten- 
tissimum, qui facile amoribus irretiretur, et ad 
. voluptates propensus esset, mitterelur : rescripsit, 
$i adolescens Judaa excessissel, omnia tumultu 
fore plena, itaque sc Antonio excusavit ; οἱ amicis 
convocatis, Alexandram incusavit, lanquam regnuin 
sibi fraude eripere conanlem. Se tamen propterea 
non iujustum fore dixit, sed jam adolescenti pon- 
tificatum daturum: qui cum pridem plane puer 
esset, propterea se alium pontificem interea desi- 
gnasse. Qua cum dixisset, Alexandra el l«titia et 
fneu affecia est. Lzetitia, ob filii honereni ; timore, 
ob ljerodis suspicionem. Seque cum lacrymis 
cxcusavit, se pontificatum quidem appetivisse, re- 
gnum autem non afífectasse : ac jam honorem filio 
tributum amplecti, et morigeram in omnibus ei se 
futuram pollicita est. Sic inter se collocuti, dis- 
cesserunt. | 

᾽Α)εξάνδραν tlye* χαρὰ piv διὰ τὴν τιµην τοῦ 


τὰ- ἐξ εὐλόγων μεταθολὰς, καὶ ἔσπευδεν ἢ ἐκ vobi» 
θόαθαι τὸν "Ypxavov, ἤ τέως kv χερσὶν ἔχειν. Ἐν- 
δεδωκχότος δὲ τοῦ Πάρθαυ τὴν ἀναχώρησιν, ἁπελ- 
θὡν Ὑρκανὸς διὰ πάσης Ίγετο ftp πρὸς 'Bpo- 
δο», πατὀρ τε χαλούμενας, xal παρὰ τὰς ἑστιάσεις 
προχατακλινόµενος, xal παντοίως ἑξαπατώμενος, 
ἵνα μὴ ἐπιδουλευόμενος αἴσθηται. Εὐλαδούμενος δὲ 
ὁ Ἡρώδης τῶν ἐπισήμω»ν τινὰ ἀπυδεῖξαι ἀρχιερέα, 
ἐχ Βαθυιῶνος µεταπεμγάµενας ἱερέα τῶν ἀσημοτέ- 
pov, 'Avahà ὄνομα, τούτῳ τὴν ἀρχιερωσύνην ἁγέ- 
νειµεν. Αλεξάνδρα δὲ dj πενθερὰ Ηρώδου, alba 
ἔχουσα Αλεξάνδρου τοῦ Αριστοδούλου, ὥρᾳ κἀλ- 
λιατοῦ, χαλούμενον Λριστόθδουλον, χαλεπῶς ἔφερε 
τὴν παρόρασιν τοῦ vlou * χαὶ γράφει τῇ Κλεοκάτρα, 
αἰτήσασθαι τῷ παιδὶ παρ) Αντωνίου τὴν ἀρχιερω- 
σύνην. Αντωνίου 6k νωθέστερον διατεθέντος περὶ 
τὴν αἴτησιν, εἰς Ἰουδαίαν ἐλθὼν Δέλλιος, xat ἰδὼν 
τὸν ᾿Αριστόδουλον, Ἰγάσθη, οὐχ ἧττον δὲ «ἂν Μ-- 
ριάμμην τὴν συνοιχοῦσαν τῷ βασιλεῖ" xol κεϊθει 
τὴν ᾽Αλεξάνδραν ἀμγοτέρων τῶν παίδων clxóvac τῷ 
ἸΑντωνίῳ ατεῖλαι * θεασαµένου γὰρ εἶπε μή τινος 
ἀτευκτήσειν ὧν ἀξιοῖ. Ἡ μὲν οὖν πέμπει τὰς εἰχό- 
vac τῷ ᾽Αντωνίῳ * ὁ δὲ τὴν μὲν χόρην ᾖδέσθη µε- 
τατέµψασθαι γεγαμημένην Ἡρώδῃ, χαὶ &ua τὰς 
εἰς Κλευπάτραν διαθολᾶὰς ὑπεξέχλινεν, ἐἑπέστειλε 
δὲ τῷ Ἡρώδῃ πέμπειν τὸν παῖδα, προσθέµενος, εἰ 
ph δοχοίη βαρύ. Ἡρώδης δὲ, ἀσύμφορον ἑαυτῷ χρί» 
νας, ὡραιότατον vta τὸν ᾿Αριστόδουλον, xal γένει 
προῦχοντα, πρὸς ᾽Αντώνιον Ίχειν, ἰσχύοντα ὡς οὗ- 
δεὶς 'Ῥωμαίων, ἔτοιμον δὲ πρὸς ἔρωτας, χαὶ πρὶς 
ἡδονὰς εὐχατάφόρον, ἀντέγραφεν ὥς, εἰ ἐξἀλθηῃ τῆς 
χώρας τὸ µειράχιον, ἅπαντα ταραχῆς ἐμπλγσθήσς- 
ται. Καὶ οὕτω μὲν παρητήσατο τὸν ᾿Αντών.ον" 
τοὺς δὲ φίλους ἀθροίσας, ἡτιᾶτο τὴν ᾿Αλεξάνδραν. ὡς 
ἐπιθονλεύουσαν, ἵν) αὐτὸς ἀφαιρεθῇ τὴν ἀρχίέν 
'AXX οὖκ αὐτὸς, ἔφη, διὰ τοῦτο ἄδιχος ἔσομαι, ἀλλὰ 
vuv δίδωµι τὴν ἱερωσύνην τῷ µείραχι ' παιδὸς Υ.ρ 
ὄντος παντάπαπι πρώην, διὰ τοῦτο ἕτερον ἀρχιερέα 
ἑποίησα. Οὕτως εἰπόντος, χαράτε ἅ α xal δέος τὸν 
παιδὸς, δέος δὲ διὰ τὴν ὑποφίαν Ηρώδου. Καὶ 


ἀπελογεῖτα δαχρύουσα, περὶ μὲν τῆς ἱερωσύνης σπουδάσαι, βασιλείᾳ δὲ μὴ impos καὶ vov 
δέχεσθαι εἰς τὸν νἱὸν τὴν τιμὴν, ἔσεσθαι δὲ πρὸς πᾶν ὑπίκχους διεθεδαιοῦτο. θὕτως ὁμιλήσαντες Σις- 


λύοντο. 


XI. Omni suspicione sublita, et pontificatu ϱ 


puero Aristobulo tradito, Herodes res domesticas 
eonstituendi cupidus, Alexandram, quam suspectam 
habebat, in regia degere jussit, neque suopte 
auctoritate quidquam agere. Qux cum accurate a 
quibusdam observaretur, exasperata, et quidvis 
polius tolerandum rata, quam vitam servilem et 
sollicitam, Cleopatrae opem implorat, statu rerum 
suarum exposito. Quae cum eam cum £lio ad se 
confugere jussisset : duabus cistis quasi ad effe- 
rendum funus praparatis, in eas se et fMium 
includere statuit, quas servis rei consciis mandavit, 
ut noctu ad mere deferrent, ubi paratam navim 
habebant, qua in Egyptum navigarent. Id consilium 
239 Πετοάες e quodam servorum illius cognitum, 


ΙΓ’, Πάσης δῆθεν ὑποψφίας ἑἐξηρωμένης, τῆς δὲ 
ἀρχιερωσύνης τῷ παιδὶ δοθείσης ᾿Αριατοδούλῳ, 
ἔδοξε τὰ χατὰ τὴν οἰχίαν θεραπενθῆναι. ᾿Ἡρώδη δὲ 
à Αλεξάνδρα ὕποπτος ἣν, xal ἐν τοῖς βασιλείοις 
ὃ ατρίθειν αὐτὴν ἀπῄτει, καὶ μηδὲν ἐπ᾽ ἐξουσίας 
ὁδρᾷν, xal ἐπιμελῶς αὐτὴν Ίσάν τινες φυλάσσοντες. 
Ἡ 9 ἐξηγριοῦτο, πᾶν ὁτιοῦν ὑπομεῖναι προχρί- 
vouda 7| μετὰ δουλείας καὶ φόδων βιοῦν. Καὶ τὴν 
Κλεοπάτραν παρεχάλει ἐπιχουρεῖν, τὰ ἐν οἷς ttm 
ὁηλώσασα. 'H δὲ σὺν τῷ παιδὶ πρὸς αὐτὴν &zo5:- 
ὁράσχειν ἑχέλευε. Δύο γοῦν λάρναχας παρασχευα- 
σαµένη ὡς εἰς ἐχχομιδὴν σωμάτων νεχρῶν, ταύταις 
ἔμελλεν ἑαυτῆν xal τὸν νἱὸν ἑμθαλεῖν, ἐπιτάξασα 
τοῖς συνειδόσν τῶν οἰκετῶν νυκτὸς ἐχφέρειν »2l 
χοµίζειν πρὺς θάλασσαν, ὅπου xal πλοῖον αὐτ.; ἆ 











421 


ANNALIUM LIB. Y. 


421 


πλεῖν ἐπὶ Αἴγυκτον ἔμελλον πΦρεσχεύαστο, Ἱαῦτα A eo usque progredi passus est, donec in. ipsa fuga 


à Πρώδης ἔχ «τινος τῶν οἰχετῶν ἑχείνης μαθὼν, 
χαὶ προελθεῖν ἑάσας µέχρι τῆς ἐγχειρῄσεως, iz" 
αὐτῇ τῇ πράξει τοῦ δρασμοῦ συνέλαδε. Παρῆχε δὲ 
*$ ἁμάρτημα φόδῳ τῆς Κλεοπάτρας, ἁλλ᾽ οὐχ ἔπιει- 
xela. Ἐδέδοκτο à αὐτῷ ἐχκοδὼν ποιβσασθαι «b 
µειράχιον. Ἔθδομιν οὖν καὶ δέχατον γεγονὺς ἔτος, 
ἀνῆηλθεν ἐπὶ τὸν βωμὸν, θῦσον χατὰ τὴν τῆς Σχηνο: 
τηγίας ἑορτὴν, ἑστολιαμένον ἀρχιερατιχῶς. "Opp 
(b τῷ πλήθει πρὸς αὐτὸ εὐνοίας ἐγένετο διά τε τὸ 
χάλλος, xai τὸ τοῦ αώματος μέγεθος, καὶ τὸ τοῦ 
Τένους ἀξίωμα, ἔχαιρόν τε ἅμα χαὶ συνεχέοντο, xoi 
φωνὰ» εὐφήμους ἡρίουν εὐχαξς µεμιγμένας. Τούτοις 
χινηθεὶς Ἡρώδης, μᾶλλον ἔθετο τῷ χατὰ τοῦ µει- 
paxlou σχοπῳ.. Καὶ τῆς ἑορτῆς παρελθούσης, μεθ) 


καὶ προσέπαικεν αὑτῷ χαριζόμενος, κάν ταῖς χολυµ- 
6ὗθραις ἑνήχοντο. Οἱ δ' Ἡρώδου φίλοι, συννηχόµε- 
νοι ὡς ἐν παιδιᾷ, ot συνῄδεσαν τὸ ἀπόῤῥητον, οὐχ 
άνηκαν ανμπιέζοντες ἀεὶ τὸν ᾿Αριστόδουλον xal 
βαπτένοντες, µέχρι τοῦ ἀποπνίξαι. Καὶ ὁ μὲν οὕτως 
ὤλξτο, οὕπω τὸν ὀχτωχαιδέχατον ἀνύσας ἑνιαυτόν. 
lis: 6$ τὸ πάθος οἰχεία νενόµισται συμφορά. Καὶ 
Αλεξάνδρα, δυνεῖσα καὶ τὶν αἱτίαν τῆς ἁπωλείας, 
ἔτι μᾶλλον τῷ πάθει συνείχετο, ἑνεκαρτέρει δὲ φόδῳ 
χαχῶν ἑτέρων. Ηρώδης δὲ πάντα ἐπετίδευεν, ἁ πο- 
σχευαζόµενος τὴν ὑπόνοιαν, χαὶ δαχρύων, καὶ συγ- 
εόµενος, χαὶ πολυτελή τὴν ἐχφορὰν ἐνδειχνύμενος. 
Αλεξάνδρα δὲ τούτων οὐδενὶ ἑμαλάττετο, ἁλλὰ τῇ 
Κλεοπάτρᾳ γράφει τὴν ἐξ ἐπιθονλῆς Ἡρώδου «00 
vifo; ἀταύλειαν. Ἡ δὲ τὸν ᾽Αντώνιον t ptite τίσα- 
σθαε «bv τοῦ παιδὸς φάνον. Πέμπει οὖν Αντώνιος, 
χειεύων ἐλθεῖν Ἡρώδην εἰς Λαοδίχειαν, χαὶ ἁπολο- 
ήσασθαι. Ὁ δὲ τὴν αἰτίαν δεδοικὼς, καὶ τὴν Κλεο- 
πάτρας δυαμένειαν, ἀπιὼν, Ἰωσὶφ τὸν θεῖον αὐτοῦ 
ἐπίτροπον τῶν Excel πραγμάτων κατέλιπεν, ἐντει)ά- 
µενος λάθρα, εἰ πάθοι τι παρ) ᾽Αντωνίου αὐτὸς, αὐ- 
τίχα τὴν Μαριὰμ ἀνελεῖν, ἵνα μὴ, τεθνηχότος ab- 
τοῦ, ἑτέρῳ διὰ τὴν ὡραιότητα γένηται. Ἡρώδης 
μὲν οὖν ἀπήειο ]ωσὴφ δὲ, τὰ τῆς ἀργῆς διαικῶν, xal 
ευνεχῶς ἑντυγχάνων τῇ Μαριὰμ καὶ τῇ ᾿Αλεξάνδρα, 
thv πρὸς τὴν Μαριὰμ διηγεῖτο τοῦ βασιλέως διάθε- 
σι». Εἰρωνευομένων δ᾽ ἐχείνων πρὺς τοὺς λόγους, 
προήχθη xai «b τῆς ἐντολῆς ἐχφῆναι ἀπόῤῥητον, 


deprehenderentur : ac delictum id non tam homa- 
nitate, quam Cleopatre meia adductus, illis con- 
donavit. Sed cum omnino in animo haberet e 
medio tollere adolescentem, accidit ut is annum 
szialis xvit agens, in' festo Tabernaculorum pon- 
tficia stola ornatus, aram ad immolandos victi- 
mias conscenderet, ac populus impetu quodam ad 
ejus benevolentiam ferretur, tam ob formam εξ 
corporis magnitudinem, tum ob familiz dignitatem, 
ac simul et gauderet et meererct, et. faustis accla- 
Malionibus preces misceret. lis rebus commotus 
Herodes, magis etiam id eonsilium ursit, quod 
eoutra illum ceperzt. Festoque peracto, post 
convivium ei se jucundum praebuit, juveniliter ac 


' ἑστίασιν φιλοφρονούµενος τὸ µειράκιον, bvcavieósto B festive collusit, ac in piscina una cum eo natavit. 


Verum Herodis amici, arcani conscii, quasi per 
jocum Aristobulum premere et imergere non prius 
destiterunt, quam suffoeassent. Eo nondum annos 
Rato xvin sic emecato, casum illum quisuue non 
secus ac suam calamitatem ferebat. Alexandre vere 
dolor, causa quoque interitus cognita, magis etiam 
augebatur, et quanquam Herodes ad eam suspicio- 
uem a se amovendam nihil nen faceret, flendo, lu- 
gendo, οἱ funus magnifiee efferendo, mater tamen 
nulla rerum earum mitigata, Cleopatra scribit, ut 
Herodis insidiis suus filius interiisset, a qua incitatus 
Antonius, Hium ad causam dicendam Laodiceam 
vocat. ]lle οἱ crimen et Cleopatre inimicitias, cuni 
abiret, veritas, Josephum patruum suum rerum 
administrationi preeficit : clamque mandat, si quid 
sibi ab Απίοπίο aecidisset, ut. Mariammen statim 
tolleret, ne se mortuo alteri ob forma elegantiain 
nuberet. Josephus post Herodis discessum rebus 
gerendis intentus, crebro cum Alexandraet Mariam- 
me congressus, ut rex erga bano affeetus sit epinme- 
merat. liiis vero ea verba per dissimulationem elnden- 
tibus,sibi non temperavit quo minus arcanum manda- 
tum effutiret. Ea oratio majorem desperationem mu- 
lieribus attulit. Sparso autem rumore ab Heredis 
inimicis, eum ab Antonio occisum este »litteree $87 
ab ipso afferuntur, quibus exponebat quam henori- 
fice ab illo tractaretur, ut pro tribunali illi assi- 
deret, ut ejus conviviis interesset : eaque sibi 


Ἰὸ δὲ μᾶλλον εἰς πλείω τὰς γυναῖχας ἑνῆγεν ἀπό- p) tribuerentur, quamvis Cleopatra graviter crimi- 


νοιαν. Ε ένεται δὲ xat λόγος παρὰ τῶν ἀπεχθανομέ- 


nante. Lis litteris falsum rumorem abolevit. 


xe» Ἡρώδῃ, €; ατείνειεν αὑτὸν ὁ Αντώνιος. "Ev τούτοις γράμματα ἐξ ᾿Ἡρώδου ἀφίκετο, τὴν Αντω» 
νου τιμὴν τὴν πρὸς αὑτὸν διηγούμενα, καὶ ὥς σνυνεδρεύε; αὐτῷ ἐν ταῖς διαγνώσεσι, xol ὥς συνεστιᾶται͵ 


καὶ ὅτι τούτων tuyyávet,xal ταῦτα τῆς Ἐλεοπάτρας χαλεπῆς οὔσης αὑτῷ πρὸς 


διαθολἠν. Τούτων 


τῶν γραμμάτων χοµισθέντων, ἡ cub; ἐπαύσατο φήμη. 


ΙΔ. "Exe δὲ προπἐµψας ὁ βασιλεὺς Ηρώδης τὸν 
Ὀδντώνιον ἐπὶ Πάρθους, εἰς τὴν Ἰουδαίαν ὑπέστρε- 
dv, εὐθὺς fj ἁἀδελφὴ Σχλώμη καὶ fj µήτηρ αὐτῶν 
ακατηγόρουν ᾽Αλεξάνδρας xal Μαριάμ. Ἡ δὲ Σαλώμη 
χεαὶ χατὰ τοῦ ἀνδρὸς ἑαυτῆς λόγον εἰσῆγεν, ὡς µι- 
Σνυµένου τῇ Μαριάμ ' οὗτος 6 ἣν Ἰωσὴφ, ὁ τῶν τῆς 
β.ασιλείας πραγμάτων ἑπίτροπος. Ἔλεγε δὲ ταῦτα, 
& x πλείονος αὐτῇ χαλεπαίνουαα, ὅτι τὴν αὐτῶν ὃνσ- 
Ὑ6γειαν ἑξωνείδ.ζεν. Ηρώδης δὲ εὐθὺς ἑταράττετο, 


XIV. Cum autem Antonium in Parthos profici- 
scentem prosecutus, Hierosolyma rediissct, statim 
Salorhe soror, et mater ejus, Alexandram et Mari- 
ammen accusarunt. Salome etiain verba. interjecit, 
maritum suum Josephum, regiorum negotiorum 
procuratorem, cum Mariamme rein. habere. Hc 
dicebat ex inveterato odio, propter objeetam sibi 
a Mariamme ignobilitatem. llerodes vero stotim 
perturbatus, ex. aemulatione Mariammon sorgt 


423 


JOANNIS ZONAR.E 


“4 


percuatatur. llla crimen. ejerante, remissa iracun- A καὶ ζηλοτυπῶν, ἰδίᾳ τὴν Μαριὰμ ἀνέχριεν. Απ- 


dia vielus amore, suum erga illam affectum testa- 
tur. lila vero respondet, mandatum illud non esse 
amantis, quo si quid ipsi accidisset ub Antonio 
gravius, se quoque interfici jussisset. ld dictum 
Herodem ita perculit, ut exclamarct, ex eo con- 
stare de Josephi erga illam amore. Neque enim 
arcanum (fuisse proditurum, nisi magnus eos affe- 
ctus copulasset. Ac statim uxorem occidisset, nisi 
amore illius subactus fuisset. Josephum cer*e qui- 
dem, nec in conspectum suum adinissum, interfici 
jussit : Alexandram, ut. malorum omnium aucto- 
rem, in víneula conjectam asservavil. Antonius 
porre amore, ac potius veneficiis Cleopatra cor- 
ruptus, cupiditatibus illius serviebat. Ea fratrem, 
aid quem regnum pertinebat, veneno sustulerat ; 
sororem Arsinoem per Antonium occiderat : Ánto- 
nium ipsum cogere nitebatur, ut sibi Judzam et 
Arabiam atribueret, Qui οἱ et manifestam inju- 
riam velaret, et. mulieris amoribus ac potius prz- 
stigiis indulgeret, ablatis ab utraque provincia par- 
tibus , insatiabilem illius cupiditatem mitigavit. 
Antonio in Armeniam ducente exercitum, Cleopatra 
in reditu cum Herode in Judzam venit, familias 
ritate in tantum aucta, ul eum etiam ad cubile in- 
vitarit, sive ex effrenata libidine, sive ex illius 
amore , sive quod probabilius est, ut principium 
insidiarum ex illo congressu contra hominem 
238 captaret. Sed Herodes, verbis illius elusis, 


ομνυµένης δ᾽ ἑχείνης, ἐχάλα τὴν ὀργὴν, καὶ τοῦ 
ἔρωτος ἤττητο, xal τὴν εἰς αὐτὴν ἐπιαστοῦτο φιλο- 
στργίαν. Ἡ δὲ, Οὐ στέργοντος εἶπεν εἶναι tb χἀμὲ 
ἀπολέσθαι ἐντείλασθαιε, εἴ vé σοι παρ Αντωνίου ya- 
λεπόν τι ἐπενεχθῇ. Οὗτος ὁ λόγος τὸν Ἡρεζη» ἑτά- 
ραξε, xat ἐδόα, σαφῶς Ex τούτου πεφωρᾶσθαι τὸν 
τοῦ ἹἸωσὴφ πρὸς αὐτὴν ἔρωτα. O0 γὰρ Xy ἐξεῖπε τὸ 
ἀπόῤῥητον, ἔλεγεν, εἰ μὴ μεγάλης συναφάσης αὐτοὺς 
διαθέσεως. Καὶ ἀπέχτεινεν ἂν τὸν γυναῖκα αὐτίχα, 
εἰ μὴ τῷ αὐτῆς δεδούλωτο ἔρωτι. Τὸν Ἰωσὴφ δὲ, µη- 
€ εἰς ὅνιν αὐτοῦ ἀγαγὼν, προσέταξε διαχρήσασθαι, 
χαὶ τὴν ᾽ΔΑλεξάνδραν ὡς ἁπάντων αἰτίαν δήσας ἑφύ- 
λαττεν. Αντώνιος δὲ τῷ Κλεοπάτρας ἔρωτι, μᾶλλον 
δὲ φαρμαχείαις διεφθσρµένος, ταῖς ἐχείνης θελέσε- 


B σιν ἐδεδούλωτο. "H τὸν μὲν ἁδελφὸν, ᾧ ἡ βασιλεία ζι- 


έφερε, Φαρμάχῳ διέφθειρε. τὴν à" ἀδελφὴν Άροι: 
νόην, δι ᾽Αντωνίου ἀπέχτεινε * τὸν µέντοι ᾽Αντώνιον 
ἐδιάζετο τὴν Ἰουδαίαν αὐτῇ καὶ τὴν ᾿Αραδίαν προ». 
νεῖμαι. 'Ο δὲ, τὸ προφανὲς τῖς ἁδιχίας δυσωπούμε. 
νος, ἑκείνῃ τε χαρίζεσθαι διὰ τοὺς ἔρωτας xal τὰς 
γοητείας ἀναγχαζόμενος, ἐξ ἑκατέρων τῶν χωρῶν 
µέρη ἀποτεμόμενος, τούτοις αὐτῆς τὴν ἁπληστίαυ 
παρεμνθἠσατο. 'O μὲν οὖν ᾽Αντώνιος εἰς ᾽Αρμενίαν 
ἑστράτενυσεν * ἡ δὲ, ὑποστρέφουσα, εἰς τὴν Ἰουδαέαυ 
ἐγένετο, συνντυχόντος αὐτῇ τοῦ Ηρώδου. Συντθείας 
ὃὲξ αὐτῇ πρὸς Ἡρώλην γενομένης, προσεχαλεῖτο αὖ- 
τὸν εἰς εὐνὴν, ἀκρατῶς πρὸς µίξιν διαχειµένη, τάχε 
δὲ τι xal παθ,ῦσα πρὺς ἐχεῖνον ἑρωτιχὸν, f) τὸ πι- 


muneribus placaiam in /Egyptum deduxit. Se- c θανώτερον, ἀρχὴν ἑνέδρας τὴν ἐπ' αὐτῇ ὁμιλίαν 


ptimo Herodis anno Judaa tanto terramotu est 
concussa, quanto nunquam alias: nec jumenta 
duniaxot multa perierunt, sed et hominum ad 
xix millia ruinis zedificiorum sunt oppressa. Hero- 
des vero redemptis vectigalibus earum provincia- 
rum, quz in. Arabia el Juda Cloopatre attributae 
erant, cum Arabs in pendendis tributis parura 
squum se praeberet, bellum ei Antonii permissu 
iutferre constituit ; ac multis przliis factis, tandem 
victor gente supplice in elientelain accepta, domum 
revertitur, ob rem fortiter gestam nomine inagno 
parto, εἰ plenus animorum. Sed Antonio recens 
ad Actium a Cesare superatQ, res ejus turbaue 
sunt, ac potius plane ἀορίογαία. Neque enim spe- 


χατὰ τοῦ ἀνδρὺς συσχευάζουσα. 'Hpuónc δὲ τοὺς 
μὲν λόγους αὐτῆς διεχρούσατο, δωρεαῖς δὲ θεραπεύ- 
σας, ἐπ Αἴγυπτον προὔπεμφεν. ᾿Εθδόμου δὲ ἤδη 
ἔτους "Ηρώδου τῆς βασιλείας ἑνεστηχότος, ἑσείσθη 
τῶν Ἰουδαίων ἡ X9, ὡς oux ἄλλοις. Καὶ τῶν «t 
χτηνῶν φθορὰ πολλὴ γέγονε, χαὶ τῶν ἀνθρώπων ὡστεὶ 
τρισμύριοι ἐν ταῖς καταπεπτωκυίαις olxíat; auy- 
χατεχώσθησαν. Τοὺς φόρους δὲ τῶν ἁἀπονςμηθεισῶν 
τῇ Κλεοπάτρα χωρῶν ἐξ ἹΛραθίας xai ᾿Ἰουδαίας 
Ἡρώδου µισθωσαμένωυ, ὁ "Apad περὶ τὴν τοῦ δασμοῦ 
χαταθολὴν Ἠγνωμόνει. Ἔγνω οὖν 6 βασιλεὺς χωρῇῃ- 
σαι χατὸ τοῦ “Λραδος, χαὶ ὑπ' ᾽Αντωνίου τοῦτο ἐπ.- 
τραπεὶς, καὶ συμθαλὼν πολλάκις, τελευταῖον vixi, 
καὶ προστατεῖν τοῦ ἔθνους ὑπὸ τῶν 'ApáGuv Πρέθη. 


Fari poterat, cum in tanta Ántonii amicitia, nullam D καὶ ὑπέστρεφεν εἰς τὰ οἰχεία, µέγα διὰ τὰ ἀνδραγα- 


a Czsare cladem accepturum. Cum autem jam ante 
in animo habuisset, Hyrcanum e medio tollere : 
tum magis etiam id consilium probabat, ne vir su- 
peresset regno se dignior, idque tali casu est con- 
ürmatum. Nam Alexandra, contentiosa mulier- 
cula, non prius urgere patrem destitit, ut ad 
Malchum Arabum principem confugeret, quam]prin- 
cipio refragantem denique impulisset, ul per litte- 
ras ab illo se suscipi peteret, iis Dositheo amico ut 
perierret datis. Is vero cum epistolam Herodi tra- 
didisset, jussus est ea ad Malchuin perlata, respon- 
sum illius afferre. Quo per Dositheum confecto, 
rescripsit Arabs, se et Hyrcanum et omnes illius 
Becesaarios esse recepturum. Ea epistola recepta, 


0fua:a κτησάµενος ὄνομα, xal φρονήµατος ἔμ- 
πλεως. "Αρτι δὲ Καΐσαρος τὸν ᾽Αντώνιον ἐν ᾽Ακτίῳ 
px νιχήσαντος, Ἡρώδῃ τὰ πράγµατα τεθορέτ- 
το, ἢ xai ἀπέγνωστο τέλεον, Οὐ γὰρ ἣν ἐλπὶς εοσαύ- 
της αὑτῷ πρὸς Αντώνιο» Φιλίας Ὑενοµένης, μὴ 
χαχωθῆναι ὑπὸ τοῦ Καΐσαρος. Ἠρώδις δὲ, τὸν 'Y'p- 
χανὸν ix µέσου ποιῆσαι διανοούμενος, τότε μᾶλλ.ν 
(peto συμφέρειν αὐτῷ τὴν ἐγχείρησιν, ἵνα μὴ ávkp 
περισώζοιτο, τυχεῖν τῆς βασιλείας αὐτοῦ ἀξιώτερ-ς. 
Ἡρώδης μὲν οὖν οὕτω διανενόητο * Ἀρέθισε δέ τι 
συμθὰν πρὸς τὴν πρᾶξιν πλέον αὐτόν. Ἡ γὰρ Άλςξ- 
ά.δρα, φιλόνειχον ὑπάρχουσα γύναιον, οὐχ ἀνίέει 
ἀναπείθουσα τὸν πατέρα, Μάλχῳ προσχωρῇῆσαι τῷ 
th» Αραθίαν ἔχοντι. Ὁ δὲ πρῶτον μὲν διωθεῖτο τους 


125 ANNALIUM LIB Y. . 4?6 
λόγους. Ἐγχειμένης ὃ ἐχείνης, τέλος ἐπιστολὸν A lTerodes Hryreanum accersit, de foedere cum Malcho 
πρὸς «bv Μάλχον ἑγχαράττει περὶ τοῦ δέξασθαι µε quierit, inficias euntem, litteris in ooncilio 
σφᾶς, xal Δοσιθέῳ τινὶ τῶν φίλων δίδωσι ταύτην. — prolatis, interficit. Sant. qui Herodem hoc contra 
Kat ὃς Ἡρώδη τὴν ἐπιστολὴν ἐνεχείρισεν. 'O δὲ lMyrcanum commentum esse arbitrentur, αἱ homi- 
ἀποδοῦναι τῷ Μάλχῳ τὴν γραφὴν Ἠξίωσε τὸν Δοσί- Πύπι e medio tollere posset, argumento ex facilitato 
ίε.ν, xaX tà παρ) ixeivou γράμματα ἐνεγκεῖ». αυτα οἱ simplicitate viri sumpto : qui ne adolescens qui- 
δὲ τοῦ Δωσιθέου πλγρώσαντος, ἀντεπέστειλεν Ó — dem, quidquam audax aut temerarium tentarit, ne- 
"Apad αὑτόν τε τὸν Ὑρκανὸν δέξασθαι, xal πάντας — dum tunc rxxxi «tatis annum agens. 
τοὺς σὺν αὐτῷ. Ταύτην οὖν Ἡρώδης δεξάµενος τὴν ἐπεστολὴῆν, µεταπέμπεται "Yoxav»v, xol περὶ τῶν 
πρὸς τὸν Μάλχον ἀνέχρινε συνθηχῶν  ἀρνουμένου δὲ, τὰς ἐπιστολὰς δείξας τῷ συνεδρίῳ, τὸν ἄνδρα 
δ.εχειρίσατο. Πολλο δὲ σχΏψιν Ἡρώδου τὰ κατὰ «hy ἸΥρχανὺν γενέσθαι φασὶ, βουλομένου αὐτὸν mo:fj. 
6χσθαι ἐχποδών. Kal τούτου ποιοῦνται τεκμήριον την τοῦ ἁνδρὸς ἐπιείκειιν Hg odi), καὶ τὸ 
μηδὶ Ev νεότητι θράσους τι Ἡ προπετείας ἑνδείξασθαι ' τότε δὲ fiv ἑτῶν ὀγδ.ήκοντα πρὸ; ivl. | 
ΙΕ’. Πρώδης δὲ, σπεύδων πρὸς Καίΐσαρᾷ, τὴν μὲν XV. Herodes vero. ad Cic-arem. festinans, ma-- 
pntípa xol τὴν ἁδελφῖν καὶ πᾶσαν την Υε,εὰν ἓν trem, sororem, et omnes liberos Masadis  colloca- 
λ]ασάδοις xaz£osros* Μαριὰμ 6b thv γυναῖχα σὺν B vit: 939 Mariammen uxorem cum ejus matre 
Αλεξάνδρα τῇ μττρὶ εἰς ᾿Αλεξάνδριον fyaye, Ἔρο- — Alexsndra Alexandrium duxit, custodibus per spc- 
φάσει τιμῆς φρουροὺς ἐγκαταστίσας αὐταῖς, Ἰωσὴφ — ciem honoris adhibitis, Josepho quustore et ftu- 
sb» ταµίαν xal τὸν "Itoupalov Σόεμον, πιατοτάτους — r*eo Soemo fidissimis suis, cum boc mandato, si 
αὐτῷ, ἑντειλάμενος αὐτοῖς, εἴ τι περὶ αὑτοῦ mó- — quid de se adversi audivissent, ut ambabus inter- 
65tv:o δυσχερὲς, EZ αὐτῆς xal ἄμφω διαχειρίσασθαι, — fectis, regnum suis filiis et fratri Pherora conser- 
tbv δὲ βασιλείαν τοῖς παισὶν αὐτοῦ xal τῷ ὁδελφῷ — várent. Deinde ad Casarem Rhodum profectus, 
δερώραᾳ διατηρεῖν. Τοιαύτας δοὺς ἐντολάς, εἰς "Pé- — solo diademate posito, aliis in rebus nibilo se hu- 
ov im:lys:o πρὸς τὸν Καΐσαρα. Καταπλεύσας δὲ,  milius gessit : ac in colloquio cum C.vsare magni- 
τερ:εἵλα μὲν τὸ διάδηµα, τοῦ ἄλλου δ᾽ ἀξιώματος — (tudinem animi pra se tulit, ton ad preces con- 
οὐδὲν ὑφῆχεν' ἀλλὰ καὶ χοινωνἠσας λόγου τῷ Kal- — versus, et ralione actorum snorum citra submis- 
capt, τὸ µεγαλεῖον ἑνέφηνε τοῦ φρονήµατος, οὔτε — sionem reddita. Qua Cesar non mediocriter ei 
7.p5; ἱχεσίας τραπόµενος, xal τὸν λογισμὸν τῶν πε- — conciliatus, et diadema restituit, et honorem ha- 
πραγμένων οὐ μεθ ὑποστολῆς ἀποδούς. OO µετρίως — buit. Sic regno prater opinionem suam firmato, 
οὖν ἐπεστάσατο τὸν Καΐσαρα, xal τό τε διάδηµα ϱ Caesarem. cum micis. muniflcentissime donatum, 
πάλιν ἁποχατέστησεν αὐτῷ, καὶ γε διὰ τιμῆς. — in Egyptum prosecutus est. Iade in Judzam ma- 
ὀὕτω δὲ καρ᾽ ἑλπίδα ἐἑσχηκὼς βεθαιοτέραν τὴν Ba- — jore cum honore et fiducia regressus, domum suam 
σ:λείαν, παρέπ:µφεν ἐπ Alyuntov Καΐσαρα, δωρη- — Lurbatam reperit, Nam. Alexandra. ει Mariaime 
σάμενος αὐτόν τε xal τοὺς φίλους Φιλοτιμότατα. — rate, id qued res erat, se in Alexandrio tanquam 
"Evavígc: δὲ mph; ch Ἰουδαίαν πλείονι τιμῇ xal — in custodía conclusas esse, ut mec in senctipsas 
v2póncia, xal «ἑταραγμέντν αὐτῷ τὴν οἰχίαν κατ- potestatem haberent , graviter id tulerunt, ac. cu- 
ελαδθεν. ὑἰτθεῖσαι γὰρ fj τε Μαριὰμ xal dj "Ax«eCáv- — siodibus, Soemo praseriim, tum verbis, tum mu- 
δρα, ὅτερ Tv, ὅτι ὡς ἓν φρσυρᾷ χατεχλείσθησαν εἰς —Xneribus conciliatis, hominem paulatim, eo usque 
τὸ ᾿Αλεξάνδριον, ἵνα μῇὸ) ἑαυτῶν ἐξουσίαν ἔχοιε,, — Impulerunt, donec rcgis manuata eloqueretur. 
χαλεπῶς ἔφερον, xav διὰ θεραπείας τοὺς φρουροὺς — Quibus auditis commotz sunt, Mariamme po:issi- 
ἐπεποίηντο, καὶ μᾶλλον τὸν Σόεμον, λόγοις αὑτὸν καὶ — nium. Cui cum Herodes prim, ut uxori par est, 
δωρεαῖς θεραπεύουσαι. 'O 8 ἡττᾶτο χατὰ pixpbv, — Sigztum saum muntiasset, et. pra caeteris salutem 
καὶ τὰς ἐντολὰς τοῦ βασιλέως ταύταις ἐξέφηνεν. Αἱ dixisset, illa ad salutationes ingemuit, ad felici- 
Ek χαλεπῶς pb; ταύτα; δ-έχειντο, xai μᾶλλον dj tatis commemorationem meerorem pra: se tulit, ut 
Μαριάμ. 'Hpubou γὰρ πρώτῃ τῇ γνναυὶ περὶ τῶν p percelleretur rex, et ad eam insolentiam vindican- 
xatv' αὐτὸν, ὡς sixb;, εὐαγγελιζομένου, καὶ πρὸ τῶν' dam sepius concitaretur : sed amoris velementia 
ἄλλων ἁσπαζομένου, f δὲ πρὸς μὲν τοὺς ἀσπασμοὺς — impetum illius retardavit. Ad. summam, v.ritug 
ἕστενε, πρὸς δὲ τὰς εὐτυχίας ἀ/θοµένῃ ἑῴχει, og — est, ne dam per imprudentiam adamatam multaret, 
ἑχταράττεσθαι «5v» βασιλέα, xal ἀδημονεῖν διὰ τὸ in seipsum gravius arissa illa animadverteret. Sed 
τοῦ µίσους mapá^oyov: xal ὀρρῆσαι μὲν τολλάχις — quoniam a matre et sorore calumniis ad. zelotypiam 
εἰς ἄμυναν τῆς ὑπεροψίας αὐτῆς, GvaxónvtcUa: ób οἱ odium exstimulabatur, in. dies pejus erga eani 
ὃτι πεφοχατείληπτ» ὑπὸ ἔρωτος. Τὸ δᾷ σύμπαν ἐδεδοί- — est affectus, illa suum arimum non dissimulante, 
χει [43] λάθῃ, χολάσας ἐκείνην, μᾶλλον ἑαυτὸν χαχῶς ipso amorem ira commutante. Quod si ad Czesareui 
διαθέµενο;, τὴς ἑρωμένης οὐκ οὔσης. Ἡ δέ ve μη- victorem. in Egyptum non festinasset, Antonio οι 
«np αὐτιῦ xal fj ἁδελφῃ παρώξυνον τὸν Ἡρώδην — Cleopatra jam mortuis, statim fortasse facínus per- 
διαθολαῖ-, ζηλοτυπἰαν αὐτῷ καὶ μῖσος ἑνιείσαι;. — petratum esset. Nunc rebus domcs.;icis relictis, 
Καὶ ὃς χεῖρον εἶχεν ἀεὶ πρὺς αὐτὴν, τῆς μὲν οὐκ — proxima a Cesare in 9/4) Egypto est consecutus, 
ἀποπρυπνούσης τὴν πρὸς ἐχεῖνον διάθεαιν, του δὲ — majorique ου! splendore reversus. Mariamime vero, 
τὸν ἔρωτα πρὸς ὀργὴν ἀεὶ µεταθδάλλοντος. Καὶ εἰ μη — quam ardenlissiime amabat, alias casta erat et fida 


ParROL. GB. CXXXIV. 14 


43] 


JOANNIS ZONAIUE 


428 


ili, sed amore subacto interdum contumcliose in- A πρὸς Kaícaga ἔσπευδον, [δν γεγρατηκίτα, Αντω- 


sultabat, et matri ac sorori ejus ignobilitatem per 
derisum objiciebat. Odium porro hac occasione 
erupit. Rex meridiano tempore thalamum ingres- 
sus ut quiescerct, Mariammen vocavit : ea vero 
illi male dixit, ob fratrein et avum suum interfec- 
tos. Cuod illo graviter ferente, Salome opportuno 
temporc arrepto, pincernam, quem ante corrupe- 
rat ut Mariammen accusaret, impulit ut tum rezem 
conveniret, et ea qua ab ipsa edoctus esset, pro- 
ferret. llle vero sibi munera ab illa oblata esse as- 
serebat, ut philirum οἱ propinaret : id vero esse 
venenum quoddam, cujus ipse vires ignoraret. 
Mis rex auditis, iracundia niajore inflammatus, 
de pincerna uxoris, quem ei fidissimum esse 


νίου xai Κλεοπάτρα; θανόντων, ei; Αἴγυπτον, τάχα 
εὐθὺς ἂν ἑπράχθη τὸ δεινόν. Νὺν δὲ ti m. ρἱ τον 
οἰχίαν ὡς εἶχε χατέλιπε, καὶ εἰς Αἴγυπτον ἐφιχόμε- 
νος, µεγίστων t eun παρὰ τοῦ Kaíazpo;, xal ἔπαν - 
1t λαμπρότερο;. ρα δὲ τῖς Μαριὰμ xal ogcópa 
διακαῶς * ἡ δὲ τὰ μὲν ἄλλα σώφρων ἣν αὐτῷ xal 
π.στῆ, χατατρυφῶσα 0$ τοῦ ἀνδρὸς ὃ:δουλωλμένου ὃ.ὰ 
τὸν ἔρωτα, π)λλάχις μὲν ἐξύδρικεν εἰς αὐτὸν, καὶ 
την αὑτουῦ δὲ μητέρα καὶ την ἀδελφῖν ἐπὶ δυσγενείᾳ 
ἐχλεύαζεν. Ἐξεῤόῥάγη 05 τὸ μίσος εἰς τοὐμφανὲς ἐκ 
τοιαύτης λαθῆς. Μεσηµθρίας οὔσης ὁ βασιλεὺς εἰς 
τὸν θάλαµον εἰσῄξι ἀναπανσόμενος, xal ἐχάλει civ 
Μαρ.ἀμ ἡ δὲ, εἰσελθοῦσα, ἑλοιδορεῖτο αὐτῷ, ὡς τὸν 
πάππον αὐτῆς xal τὸν ἀδελφὸν ἀποκτείνχντι. Ἐχ-- 


sciebat, quzstiones habuit. Is cum de iis οὐ B λέπαινε δὲ ἐπὶ τούτοις ὁ βασιλεύς. Καὶ ἡ Σαλώατ, 


qua torquebatur, neque sciret neque diceret quid- 
quam, odium mulieris e Soemi verbis ortum ducere 
asserebat. Nondum eam orationem (finierat, cum 
Hlerodes magna voce exclamavit, Soemum mandata 
sua non fuisse pro nihilo habiturum, nisi aliquid 
rei cum muliere habuisset, eumque statim inter- 
fici jussit, uxorem vero jntimis suis convocatis, de 
poculis amatoriis et veneficiis iratus accusa it. 
Quam ii qui aderant, ul rex affectus essel cernen- 
tes, capilis condemnarunt. Dum ad necem ab4duci- 
tur, Alexandra mater ejus jam suz quoque νι 
limens, et ignorationem criminum, qux Mariammz 
objecta essent, pra se ferens, exsiliit, filiamque ma- 
Jam et ingratam erga maritum appellavit. llla vero 
neque perturbata ea re, neque ulluin effata verbum 


τοῦ χα:ροῦ δραξαμένη τὸν olvoy^ov προδια-θείρασας 
χατηγορῄσαι τῆς Μαριὰμ, πείθει τοῦτον τότε τῷ 
βασιλεῖ προσελθεῖν, xal ἃ παρ᾽ ἐχείνης ἐδιδάχὸς, 
αὐτῷ διαλέξασθαι. “Ὁ δὲ δώροις ἔλεγε παρὰ τῆς 
Μαριὰμ δεξιωθῆναι, ἀναπειβούσης «φίλτρον αὗτῃ, 
δῦναι' τὸ δ᾽ εἶναί τι φάρμακον, οὗ τὴν δύναμι» 
ἰσχυρίτετο ἀγνοεῖν. Τούτων ἀχούσας ὁ βασιλεὺς, ἔτι 
μάλλον χεχίνητο si; ὀργῆν χαὶ τὸν τῆς γυναιχὸς 
οἰνοχόον, πιστύτατον ὄντα αὐτῇ, δδασάνιςζεν. Ὁ δὲ 
οὐδὲν περὶ ὧν ἐθασανίζετο οὔτ' ᾖδει, οὔτ’ ἔλεγεν, 
ἁ) λὰ τὸ μίσος τῆς γυνχιχὸς ἔἕρασχε γενέσθαι διὰ τοὺς 
λόγους, οὓς ὁ Σόεµος αὐτῇ φράσε:εν. Οὕπω τὸν λόγον 
ἐχεῖνος εἰς τέλος ἤνεγχε, καὶ μέγα βοήσας Ηρώδης. 
Οὐκ ἂν, ἔφη, Zó:po; τὰς ἐντολὰς ἐξεφαύλισεν (1814). 
εἰ pf τις αὐτῷ πρὸς τὴν γυναῖχα χοινωνία ἐγένετο. 


vultu intrepido, et forti anitno ad morlem ivit, gee« ἍΤὸν μὲν οὖν Σόεμον εὐθὺς κτανθῆναι ἐχέλευσε" τῆς 
nerosam indolem in extremis etiam prio 59 ferens. δὲ γυνχικὸς χατηγόρει, τοὺς οἰχειοτάτους συναγχα- 
γὼν, περὶ φίλτρων xal φαρμάκων, xal ὀργίλως xev! αὐτῆς δ:έχειτο. Οὕτω δ ἔχοντα ὀρῶντες αὑτὸν οἱ 
πχρόντες, θάνατον ἑχείνης κατεφηφίσαντο. Καὶ ἡ μὲν ἢγετο τὴν ἐπὶ θανάτῳ ' ᾿Αλεξάνδρα δ d µήτηρ 
αὐτῆς, Ίδη xai περὶ ἑαυτῆς δεδοικυῖα, καὶ την ἄγνοιαν ὧν ἡ Μαριὰμ χατηγορήθη ἐμφαίνουσα, Ex. 
πηδήσασα, καχὴν καὶ ἀχάριστον πρὸς τὸν ἄνδρα τὴν θυγατέρα ἑἐχάλει, xal δίχαια πάσχειν ἔλεγεν. Ἡ δὲ, 
οὔτε ταραχθεῖσα πρὸς ταῦτα, οὔτε λόγον δοῦσα, ἁπῇ:. πρὸς τὸν θάνατον ἀτρεμαίῳ τῷ καταστήµατι 





x3; γενναίῳ φρονῆματι, καὶ τὴν εὐγένειαν xày τοῖς ἑσχάτοις ἱμφαίνουσα. 


XVI. Gum Mariamue, interitu a Salome matu- 
rato, ila periisset, Herodes amore illius magis 
exarsit, szpe nomine eam inclamavit, indecore la- 
meniatus, et usque adeo affectu illo victus, ut per 
minisiros Mariammen vocari juberet. Denique in 
deserta egressus, $41 ibique moerori indulgens, 
in gravem morbum incidil, qui crat inflammatio el 
putrefactio cervicis, et mentis alienatio. Alexandra 
vero Hierosolymis degens, cum regem iis malis 
conflictari audivisset, duo suburbana eastella occu- 
pare conata, jussu ejus statim occidilur : qui cuin 
mortis periculum dcgre evitasset, sx:vum se prz- 
buit et implacabilem, ad vindiclam et c:edes  pro- 
pensus, non vulgi duntaxat, sed inlimorum etiain 
amicoruin , Patria quoque instituta violaviL, et pere- 
grinis moribus velereu slatum corrupit.Quibus re- 


IG". Καὶ fj μὲν οὕτως ἀπέθανε, τῆς Σαλώμης αὐτῇ 
κατεπειζάσης τὸν θάνατον. Ηρώδης δὲ τότε μᾶλλον 
ἑξῆπτο πρὸς τὸν ἑχείνης ἔρωτα, xal πολλάχις &va- 
Χλήσεις ἦσαν αὐτῆς, xal θρῖνοι ἀπχήμονες. Καὶ οὔ- 
τως αὑτοῦ τὸ πάθο; ἐκράτησεν, ὡς xal xaAsiv viv 
λαρ.ὰμ χελεύειν τοῖς ὑπηρέταις. Καὶ τέλος ταῖς 
ἐρήμοις ἑἐχδοὺς ἑαυτὸν, xai ταύταις ἑναδημονῶν, 
ὃτινῇ περιπίπτει νόσῳ * ἡ δὲ φλόγωσις ἣν καὶ πεῖσις 
ἱνίου, καὶ τῆς διανοἰας παραλλαγή. Καὶ ὁ μὲν οὕτως 
ἑνοσηλεύετο. 'H ᾿Αλεξάνδρα δὲ, iv Ἱεροαολύμοις 
διάχουσα, xal τὰ τῶν νόσων πυθοµένη τοῦ βασιλέως, 
τῶν περὶ τὴν πόλιν δύο φρουρίων ἐπειοᾶτο χρατῆ- 
σαι. Ὁ μαθὼν Ἡρώδης, αὑτίχα αὐτὴν ἁποχτεῖναι 
προσέταξεν ' αὑτὺς δὲ µύλις διαφυγὼν τὸν Ex τοῦ 
υοσεῖν χίνὂννον, χαλεπὺς ἦν, xai δυσάρξεατος, xa! 
105; τιμωρίας xat φόνους ἔτοιμος, xal οὗ τῶν πο.- 


Yarie lectiones οἱ not. 


(44) Tác. ἐγτολὰς ἐξεφαύ.ισεν. Fortassis ἐξεφάνησεν. Joscphus : 


κολάς. W. 


Οὐκ ὃν χαταπροδοῦνα: τὰς iy- 


«29 


ANNALIUM LIB. V. 


(8 


λῶν µάνου ἐγίνοντο φύνοι, ἀλλὰ καὶ τῶν ἀναγχαιοτά- A hus populo turbato et concitato, cives decem cunju- 


των φίκων αὐτοῦ Παρέδαινς δὲ xai τὰ ἔθη τὰ πά- 


«ρια, χαὶ ζενικοῖ. ἐπιτηδεύμασι διέφθειρε τὴν πἀ- 


λαι χατάστασιν. Πρὸς ἃ τὸ πλῆθος τετάρακτό τε 
xal ἀχαλέπαινε. Δέχα δὲ ἄνδρες τῶν πολιτῶν συν- 
ωμοσάμενοι, χαὶ ξιφίδια τοῖς ἱματίοις ὑποδαλόντεςν 
εἰς τὸ θἐατρον ἑχώρουν ἀπὸ συνθήµατος, f) καὶ αὐτὸν 
9v Ἡρώδην διαχρησόµενοι, ἢ τέως τῶν περὶ ἑἐχεῖ- 
vov πολλούς. Φωραθέντες δὲ, xal utis! ἀρνησάμενοι 
τὸ βούλευμα, ἁλλὰ xat τὰ ξίφη ἀναδείξαντες, πᾶσαν 
αἰχίαν ὑπομείναντες διεφθάρησαν. Tóv δὲ τούτους 
χαταμην ὕσαντα μετὰ μικρόν τινες διαρπάσαντες, 
xai μελιστὶ διελόντες, χυσὶν ἐἑπέῤῥιφαν. Οὓς εὗρη- 
xs Ηρώδης, ἑτιμωρήσδατο πανοιχ[. Ἡ δὲ τοῦ πλή- 
θους μῆνις ἐπέμενε. Συνέδη δὲ χατὰ τὴν χώραν τότε 
κάθη δεινότα-α, λιμός τε xal νόσος σωκάτων ἐξ 
ἀσυνήθους διαίτης, δι’ ἔνδειαν σιτίων γινοµένης, xat 
ἐπὶ τούτοις πᾶσι λοιµός. ᾿Ἡρώδης δὲ τῷ χαιρῷ βοη- 
θεῖν προθυμούµενος, οὔτε χρημάτων πὐπόρει, προ: 
χαταναλώσας αὐτὰ δι ἐπίδειξιν εἰς πόλεων ἔπι- 
σχευὰς, οὔτε αἱ πλγαιάζονσαι χῶραι σἶτον εἶχον, 
ες αὐτῆς ἑνδείας χαὶ ἐν ἔχείναις ἐπικρατούσης. 
Τέως δὲ, ὡς ἂν δύναιτο βοηθεῖν ἐγνωχὼς, τὸν ὄντα 
χατὰ τὰ βασίλεια x^cpov συγχόψας εἰς νόμισμα, 
ἔκεμπεν εἷς Αἴγυπτον, xa* οἵτον ἐχεῖθεν ὠνεῖτο. OO 
χομισθέντ.ς, τοῖς μὲν δυναµένοις δι ἑαυτῶν τὰ περὶ 
τὰς τροφὰς ἐχπονεῖν οἴτον διένειµεν ' oi δὲ διὰ 
Tpec 3 δι) ἑτέραν ἀσθένειαν οὐχ οἷοί τε ἦσαν ἑαυ- 
τοῖς ἑτοιμάζειν σιτία, τούτων προὐνόει χαταστήσας 
ἀρτοποιοὺς, xal và; τροφὰς ἑτοίμους πορίζων a3- 
τοῖς. Ταῦτα δὲ οὗ µόνον τὰς γνώμας µετέδαλε τῶν 
πρὶν χαλεπαινόντων αὐτῷ, ἀλλὰ καὶ πρὸς εὖνοιαν 
αὐτὰς µετεστῄσατο. Καὶ οὕτω κχαχωθεῖσαν αὐτῷ 
ἀναχτησάμενος τὴν ὀρχὴν, οὐχ ἧττον χαὶ τοὺς πέρις 
ἑωσπραχοῦντας ἑπίσης τῆς συμφορᾶς ἐπεχούφιαεν, 
ὥστε Ὑενέσθαι τοὺς μὲν ἔξω τῆς ἀρχῆς δοθέντας 
αἶτου χόρους µυρίους, τοὺς δὲ εἰς «ἣν αὐτοῦ βασι- 
A&izw περὶ ὁκχταχισμυρίους. 'O δὲ χόρος δύναται 
χατὰ ebv Ἰώσηπον µεδίµνους ἀττιχοὺς δέχα. Τοῦτο 
τὸ φιλοτίµηµα, xal τὸ τῆς χάριτος εὔκαιρον, xal 
τοὺς Ἰουδαίους εἰς ἀγάπκην t£ ἀπεχθείας µετήνεΥχχε, 
xai παρὰ τῶν ἔξωθεν αὑτῷ προὺξένησεν εὔχλειαν. 
Προσχατειργάσατο δὲ xai γάμον ἑαυτῷ ἐξ ἐἑρωτιχῆς 
ἐπιθνμίας. Ἱερεὺς γάρ τις Σίᾶλων ἐν Ἱεροσολύμοις 


rati, sicas sub vestibus gestantes, theatrum ex com- 
posito ingressi sunt, vel ipsum Herodem, vel satelli- 
tum ejus multos interfecturi. Czeterum deprchensi, 
nec inficiati consilium suum, sed et sicis prolatis, 
mni supplicii genere tolerato perierunt. D.iato- 
rem vero quidam paulo post inembratim discerp- 
tum canibus objecerunt. Eos Herodes comperios - 
cum omni familia ultus est, irdignatione populi 
haud quidquam imminuta.Oppresserunt autem inala 
gravissima Jud:eam, fames, et morbus ex cibis oh 
penuriam insolitis, et pestilentia denique. Herodes 
qui opem ferre tali tempore cuperet, cum pecunia 
destitueretur, quam per ostentationem in urbibus 
instaurandis insumpserat, nec finitim: regiones 
frumentum haberent, eadem inopia conflictantes 5 
tamen ut pro virili opem ferret, ex ornatu regio 
percussis nummis, in Azypto annonam mercatus 
est: qua allata, iis qui ipsi cibos sibi conficere 
poterant, frumentuin largitus est. Qui vero vel ob 
senectam, vel ex alia imbecillitate id non pote- 
rant, eorum rationem habuit, pistoribus conductis, 
qui cibos eis paratos offerrent. Hiec animos eorum 
qui prius illi succensebant, non modo mitigarunt, 
sed ad benevolentia quoque traduxerunt. Regno 
suo afflicto sic refocillato, finitimorum non minus 
laborantium calamitatem ex zquo sublevavit, extra 
regnum decies mille, in ipso regno octogies mille 
coros dimensus. Continet autem corus, auctore 


c Josepho, x medimnos Atticos. Ea liberalitas 4am- 


que opportuna beneficentia, et. 949 Judzos ex 
inimie's amicos ei reddidit, et apud exteros glo- 
riam conciliavit. Adornavit sibi quoque nuptias, 
amoris impulsu. Nam Simon quidam Hierosolymi- 
tanus sacerdos filiam habuit formosissimam, cujus 
lepore esptus, quia pater ob humi! tatem tant:e af- 
finitati minime par erat, pontificatum Jesu Fabetis 
fllio, 4 quo tum gerebstur, ademptum, in illum 
contulit, et filiam ejus duxit. Cum autem ei domi 
omnia ex sententia succederent, etiam foris se mu- 
niit, tum urbes comiter tractando, tum dynastas 
officiis adjungendo, ut res ejus undique incre- 
menta caperent. Verum ambitione illa, et Cresaris 
ac potentissimorum Romanorum cultu atque ob- 


θυἹατέρα εἶχε xaAMao:qv* ταύτης ὁ Ἠρώδης ἦχεν D servantia flebat, ut receptós mores et patria insti- 


ti; ἔρωτα. "θντος δὲ τοῦ Σίμωνος ἁνοιχείου πρὸς 
χῃδο δι ἀδοξίαν, ἀφαιρεῖται μὲν τὴν ἱερωσύνην τὸν 
ταύτην ἔχοντα τότε, "Inaoov τὸν τοῦ Φάδητος, ἄρχιε- 
ῥέα δὲ ποιεῖται τὸν Σίμωνα, χοὶ τὴν αὐτοῦ θυγατέρα 
γαμεῖ. Πάντων δὲ αὖ-ῷ προσκεχωρηχότων εἰς δέον 
περιεθάλλετο τὴν ἔξωθεν ἀσφάλειαν, πόλεσί τε δε- 
Ges ὁμιλῶν, xal τοὺς δυνάστας 0εραπεύων, ὥστε 
αὐτῷ πάντα διὰ πάντων αὔξεσθαι. "Y zb δὲ τῇ. εἰς 


tula violaret, urbibus condendis, et templis ai- 
ficandis, non quidem in Jud:a, sed in exteris pro- 
vinciis, Jud:eis quoque se excusabat facere illa 
non suapte sponte, sed ex mandatis, et. in gratiam 
et honorem Csaris et Romanorum. Nain et sta- 
tuas collocabat, et exculpta insignia, et urbes con- 
debat, et porius amplos ac tutos, et regias sumptuo- 
sas, et des splendidas. " 


75793^ φιλοτιµίας, χαὶ τῆς el; Καίσαρα xai τοὺς slg πλεῖστον δυναµένους "Popaluv θεραπείας, xai τὰ 
ἔθη καρέδαινε, καὶ τὰ νόμιµμκ παρεχάρλαττε, Ίόλεις τε κτίνων, καὶ ναοὺς ἑἐγείρων οὑκ ἐν τῇ τῶν "Inv- 
δπέων, τῇ 6 ἔξω χώρᾳ, Ἰουδαίοις μὲν ἀπολογούμενος ix. προσταγµάτων ταῦτα ποιεῖν, ἀλλ' οὐκ Xg' Eau - 
102, Καΐσαρι δὲ xal Ῥωμαίοις χάριτας νέµων τῷ καὶ τῶν πατρίων ἐχθαίνειν ἐθῶν δ.ὰ τν ἐπξίνω» 
τιαΏν. ᾽Αγάλματά τε γὰρ ἀνίστα, xal τύπους µεμορφωμένους, xal πόλεις ᾠχηδόμει, χαὶ λιμένας 
εὑρεῖς xai ἀχλήστους, xat βασίλεια πολυτελῃ, καὶ δ.αίτας λααπράς. 


4^1 


Aristobulum Romam ad salutandum Czsarem mi- 
sit. Quibus Casar humaniter susceptis, lierodi 
potestatem dedit, cui vellet ex filiis relinquendi 
regni : οἱ alias ei ditiones adjecit, eL in Syri pro- 
curatores retulit : quibus mandavit, ut omuia illo 
-consentiente agerent. Τοπίαιιι felicitatem adeptus, 
fratri. Pherore (tetrarchiam a Cesare petiit, et 
subditis Lrientem tributorum remisit : sive ut, quod 
ipse dicebat, populus ex annonz charitate recrea- 
reiur, sive qnemadmodum aliis videbotur, ut odium 
-à se amoverel. Judai enim patriorum rituuo! mu- 
tatjonem iniquis ferebant animis. Quamobrem liber- 
tatem eis adimebat, subinde laboribus imperandis, 
οἱ conciliis prohibendis, deambulationibus etiain 
el diversoriis observandis, οἱ iis qui deprehensi 
essent, gravissime puniendis. Erant enim tam in 
prbe, quam in itineribus qui congressus bominum 
observarent. Quidam etiam auctores sunt, eum ip- 
:$um privati habitu se 4/53 interdum noctu turbis 
immiscuisse, quid de imperio sentirent, animos 
eorum periclitantem. Contumaces omnibus modis 
ulciacebatur: a plebe postulabat, ut sacramento 
fidem sibi ürmaret, ac plebecula postulatis ejus 
annuebat, refragantes autem quavis ralione tolle- 
^at. Peiiit a Polljone Phariseo quoque, et Samza, 
eorumque discipulis plerisque, ut jurarent. Sed hi 
neque jurarunt, neque puniti sunt, ob regis erga 
Pollicnem, reverentiam. Suut et Esseni ea necessi- 


JOANNIS ZONAITIL.E 
XVI. Bis rebus occupatus, filios Alexandrum et A 


4^2 
1Z'. Ἐν τοιούτοις δὲ ὢ», τοὺς παῖδας "AxiSavóp^v 
1€ xxl ᾿Αριστόδουλον εἰς ᾿Ρώμῃ» ἀπέστειλεν, &v- 


τευζυμένους τῷ Καΐσαρι. Τούτους 6 Καΐσαρ Φφιλαν- 


θρυπως ἑδέξατο, καὶ δίδωσιν ᾿Ἡρώδῃ ὅτω βούλεται 
τῶν ἐς αὐτοῦ ΥεΥο.ότων ἀπονεῖμαι τὴν βασιλείαν * 
ἔγχαταμίγννσι δὲ αὐτὸν καὶ τοῖς τῆς Συρίας ἑπιτρ,- 
παύουσιν, ἑντειλάμενος πάντα μετὰ τῆς ἐχείνου 
γνώμης ποιεῖν. Ἰοσαῦτα δ᾽ εὐτυχῆσαςν τῷ μὲν ἆδελ- 
qty «popa τετραρχίαν ἠτήσατο παρὰ Καΐσαρος, τὸ 
δὲ τρίτον µέρος τῶν φόρων ἀφῆχε τοῖς tv τῇ βασι- 
λείχ, ὡς μὲν ἐχεῖνος ἔλεγεν, ἵνα ἀνακτηθεῖεν &x τος 
ἀφορίας, ὡς 0i cof; ἄλλοις ἐδόκει, ἵνα τὴν τοῦ πλή- 


«θους εἰς ἑαυτὸν θερα-αὐσῃ δυσµένειαν. Mzvaxtyou- 


µένων γὰρ αὐτοὶ; τῶν lev, χαλεκῶς ἔφερον. Διὸ 
xil ἀφῃρεῖτο τὰς ἀδείας αὐτῶν, ἀεὶ χαµάτους ἑπι- 
τάττων αὐτοῖς, καὶ τὰ; συνόδους χωλύων, καὶ τοὺς 
περιπάτους, Xil τὰς διχίτας ἐπιτηρῶν, xai τοὶς 
φωραθέντας χολάζων βαρύτατα. Κάν τῇ πόλει xdv 
tai; ὁδοιπορίαις σαν οἱ τοὺς εἰς ταντὸν συνιόν- 
τας (40) ἐπισχυοποῦντες. Τινὲς δέ φααι καὶ αὐτὸν 
ἰδιώτον σχΏμα λαμθάνοντα ἑνίοτε νύχτωρ τοῖς ὄχὶοις 
ἐγχαταμίγννσθαι, xal ἀποπειρᾶσθαι αὐτῶν τῖν 
διάν.ιαν, ἣν τερὶ τῆς ἀρχῆς εἶχον. Καὶ τοὺς μὲν 
ἐξαυθαδιαζομένους ἐπεςῄτι ἅπασι τρόποις, τὸ δὲ 
τλ]θος ὄρχοις ἠξίου τὴν πίστιν αὐτῷ βεδαιοῦν. Οἱ 
μὲν οὖν πολλοὶ εἶχον, τούς γε μὴν δυαχεραίνοντας 
ἡφάνιξεν ix παντός. Σννέπειθε δὲ xai τοὺς περὶ 
Πολλίωνα τὸν Φαρισαΐον, xol Σαμµαίαν, xal ve 
συμφοιτώντων αὐτοῖς τοὺς πλείστους ὀμνύειν, Οἱ dk 


$e liberali, gens Pytbagorici instituti. in victu ᾳ οὔτε ἑπείσθησαν, o0t' ἐχοιάσθησᾶν, διὰ «bv Πολ- 


Φπιμ]αϊεῖς, quos ob Manaimum illius sectz bomi- 
nem, cum caetera bonum, tum futurorum pr&- 
scium, honorabat. Is Herodem adhuc puerum scho- 
Jam frequentanlem , regein Judeorum salutavit : 
qui cum 8e privaie conditionis esse diceret, Manai- 
mus leniter arridens, cumque sensim perculiens.: 
Atqui et regnabis, inquit, et émperium | felicissime 
geres : horum igitur zerberum memento. Eris autem, 
optimus, si. justitia et pietati erga Deum, et erga po- 


φαί clementia studuerie. Enimvero scio te talem, 


non fore. Herodes reyno potitus, Manaimum accer- 
situm de imperii diuturnitate percontatus, tacente 
ille, dixit: An annis x, an XX, an Xxx regnatu- 
rus esset? atque illo terminum non adjiciente : 
vel bis contentus, Manaimo porrecta dexiera di- 
misso, propter illum Essenos omnes honoravit. 
Anno autem regni xvii consilium templi mutandi, 
idque altius et magnificentius exstruendi ccepit. Po 
pulo autem ab {ο conatu abhorrente, 56 non prius 
id diruturum esse dixit, quam omnia ad opus ne- 


ccssaria preparasset. Οἱ cum ia promptu essent 


omnia, veteribus fundamentis sublatis, novisquo 
jactis, templum inchoavit longitudine c cubito- 
rum, altitudine cxx : structurz adhibuit saxa can- 
dida οἱ robusta, singula circiter xxv cubitos 
jonga, alia vis, lata xii... Ad. septentrionale latus 


λίωνα, ὑπὸ τοῦ βασιλέως αἰδούμενον. ᾽Αφείθησαν 
δὲ ταύτης τῆς ἀνάγχης xal οἱ Ἑσσαῖοι χαλούμενοι - 
Ὑένος δὲ τοῦτο διαίτῃ χρώμενον Πυθαγορικῇ ' ἑτίμα 
δὲ τούτους διὰ τὸν Μαναϊμ ἣν δ' οὗτος εἷς ἐξ αὐτῶν, 
&vhp τἆλλα τε ἀγαθὸ,, καὶ τὰ μέλλοντα προορῶν. 
Ὃς, ἔτι παΐδα τὸν ᾿Ἡρώδην ἐς διδααχἀάλου φοιτώντα 
ἰδὼν, βασιλέα Ἰονυδαίων προσεἶπεν ' ὁ δὲ ἰδιώτης 
ἔλεχεν εἶναι, Μαναῖμ δὲ µειδιάσας, καὶ τύπτων αὓ- 
τὸν ἠρέμα' ΔΑ. xal βασιλεύσεις, ἔφη, καὶ tip 
ἀρχὴν ἀνύσεις εὐδαιμονέστατα, καὶ µέμγησο 
τῶν ἐμῶν τούτων &AÀnrGr. "Αρισεος δ᾽ ἔσῃ, sl 
διχκαιοσύγην ἀγαπήσειας, καὶ θὐσέδαιαν αρὸς 
Θεὸν, xal πρὸς τοὺς zoJitac ἐπιδίχειαν. "AAA" 
οὗ γὰρ οἶδά ca τοιοῦτο,;' ἔσεσθωι. Βασιλεύσας δὲ 


B.6 Ηρώδης μετακαλεῖται τὸν Μαναῖμ, χαὶ περὶ τοῦ 


χρόνου τῆς ἀρχῆς ἐπυνθάνετο. ὡς (hb, σιωπῶντος 
ἐχείνου, αὐτὸς εἰ δέχα γενήσονται τῆς βχσιλείας 
ἠρώτα ἐνιαυτοὶ, Jj εἴχοσιν, ἢ τριάχοντα, ὁ δὲ ὄρω 
οὐχ ἐπέθηχε τῷ τέλει τῆς προθεσμίας, Ηρώδη; 
χαὶ τούτοις ἀρχεσύεὶς, τόν τε Μαναῖμ ἀφῆχε ὃς- 
ξιωσάµενος, xat πάντας ὃν ἐχεῖνον ἑτίαα τοὺς ἛἜσ- 
σηνούς. δη δὲ ὀχτωκαιδέχατον ἀνύων ἐνιαντὸν, 
τὸν νεὼν ἔγνω µετασχευάσαι, xal πρὸς Όνος ρα 
μεῖσον, xal ἀξιοτραπέστερον ἑκτελέσαι. Τὸ δὲ α)ῆ- 
θος ὤχνει πρὸς τὴν ἐγχείρησιν" ὁ δὲ οὐ «πρότερον 
ἔφη τὸν vabv χαὐαιρήσειν, πρὶν ἂν πάντα ὧν ἂν 


Varic lectiones et nola. 


(45) Elc ταυτὸν συγιάγτας. Ms. εἰς ο«ὑτόν. 





433 


ANNALIUM LID, v, 


454. 


$:otvo £l; τὸ ἔργον, παρασχτυάσηται. "Ηδη δὲ ἑτοι- A arx angularis, flrima οἱ munitissima inzdiflcata - 


µασμένων αὑτῷ πάντων, χαθελὼν αὐτὸν, xal θεµς- 
λίαυς ἄλλους χἀταθαλόμενος, τὸν vay. ἤγειως µήχει 
πίχεων ἐχατὸν, τὸ δ' ὕψος ἐπέχεινα εἴχοσιν ^ ᾧχο- 
&onf0v δὲ λίθοις λευχοῖς τε χαὶ χραταιοῖς. ὧν Exá- 
στῳ περὶ πέντε xat εἴχοσι τὸ μῆνος πήχεις, τὸ δ᾽ 
ὕψος ὀχτὼ, εὗρος δὲ περὶ ἑώδεχα. Κατὰ δὲ τὲν 
βόρειον πλευρὰν ἀχρόπολι: ἐγγώνιος εὐερχῆς ἑντε- 
τείχιστο, δ.ἄφορος ὀχυρότητι, ἣν οἱ ἐκ τοῦ γένους 
vuv ᾿Ασαμιναίων γεγονότες βχσιλεῖς ὁμοῦ xal ἀρ. 

ε1ρεῖς ᾠκοδόμησαν, καν Παρὶν ἐχάλεασαν, ὥστε 
την ἀρχιερατιχὴν ἀποχεῖαθαι στολην iv. αὐτῃ. Καὶ 
εαύτην οὖν την Ώαρὶν Ἡρώλης ἐπισχευάσας ὀκυρω- 
τέραν ἐπ' ἀσφαλείᾳ τοῦ ἱεροῦ, el; μνήμην "Avto- 
νου προπηγύρευεν Αντωνίαν. Αὐτὸς δὲ ὁ vabe, καὶ 
πάντα τὰ περὶ τὸν ναὸν, ἓν ὀχτὼ δεδόµητο ἔτεσι. 
Παραδέδοται δὲ xav! Eqsivov τὸν καιρὸν, ὅτε αὐτὸς 
6 vab; ἀνεγείρετο (iv ἑνια)τῷ Υὰρ bv! καὶ μησὶν EZ 
ᾧκυδομήθη) τὰς μὲν ἡμέρας μὴ δειν, γίνεσθαι δὲ 
τοὺς ὄμθρους iv ταῖς ννξὶν, ἵνα pl). τὰ ἔργα χωλύ- 
ωνται. Τὰς ἁδικίας δὲ ἀναστέλλειν πειρώμενο; Ó 
Ἡρώδης, viüre: νόμο» τοὺς τοιχωρύχους ἐπὶ ἐξ- 


erat, quam reges, iidemque pontiflees cx Asamo- 
nzorum familia structam. Barin vocarant, ut pon- 
tificia stola in ea reponeretur. Fam igitur Barim 
llerodes instauratam , et pro templi defensiene- 
munitiorem redditam, in Ántonii 94A memoriam 
Antoniam vooavit. Ipsum porro templum, et qu:e- 
in circuitu ejus sunt omnia, vi annis sunt abso- 
luta. Traditum autem cst, eo tempore quo ipsuni 
templum strueretur (id: quod uno anno et mensibus. 
scx perfectum est) interdiu: non pluisse, sed im- 
bres noctu esse factos, ne opera impedirentur. 
Deinde Herodes ad facinora comprimenda legem 
talit, at fures peregre vcenderentur: quas res et 
facinorosis gravis, et legibus evertendis erat. Nam 
exteris servire, eorumque ritu necessario vivere, 
quod ad illos quidem attinebat, religionis erat 
abrogatio. Lex enim [ures, ni quadruplum solvere- 
possent, vendi jubebat, sed popularibus, ne et reli- 
gione exciderent, et per omnem :etatem servirent, 
Bed post sexennium manunmitterentur. Hoc in parté 
erat criminationum et adversus illum odii popularis. 


αγωγῆ t5: χώρας πιπράσχεσθαι ὃ xol πρὸς τιµωρίαν τῶν πασχόντων ἦν qoptudm, οὐχ fixota. Ck 
χα. τῶν νόμων χατάλνσις. Τὸ γὰρ ἀλλοφύλοις δουλεύειν, καὶ βιάζεσΊαι χατὰ τὰ ἐχγείνων Éüm ᾖβιοῦν, 
τῆς θρησχείας ἣν, ὅσον ἐπ᾽ ἐχείνοις, χατάλυσις. Πιπράσχεσθαι μὲν γὰρ οἱ νόμοι τοὺς φώρας ἐχέ- 
λευον, εἰ μὴ ἔχοιεν κατὰ τὸ τετραπλοῦν ἐχτιννύειν τὰ φώρια, ἀλλ ob πρὸς ἀλλοφύλους, nph; δέ γε. 
ὅμοεθνεῖς, ἵνα μήτε τῆς Ορησχείας ἑχπίπτοιεν, µῆτε παρ΄ ὅλον τὸν βίον δ,υλεύοιεν, ἀλλὰ τυγχάνοιεν. 
μετὰ ἐξαετίχν ἀφέσεως. Taura µέρος fv τῶν κατ ἐχείνου διαδολῶν, χαὶ τῆς δυσνοίας τοῦ πλήθους της 


à αὐτῷ. 


IH'. Ei; τὴν Ἰταλίαν δὲ χατὰ τὸν καιρὸν ἐχεῖνον  ΧγΠΙ. Sub id tempus in Italiam pro.ectus Hero- 


παραγενόµενος Ηρώδης, (va. Καΐσαρί τα προσοµι- 
^fh7p, χαὶ τοὺς παΐδας iv τῇ δώμῃ δια:ρίδουτας 
ἕψηται, φιλοφρόνω: τε ὑπεδέχθη παρὰ τοῦ Καΐσαρος, 
xai τοὺς along ὡς Πδῆ τελειωθέντας kv τοῖς µαθή- 
µασιν ἕλαθεν, ἆγειν εἰς τὰ οἰχεῖα. Ὦ; δ' ἐπανῖλθου 
περίοπτοι γεγόνασι τῷ τε τῆς φυ(ῆς παραστήµατιε, 
xai τῇ χατὰ τὰς μορφὰς ὑὡραιότητι’ ἐπίφθονοί τε 
ἦσαν Σαλώμῃ τῇ τοῦ βασιλέως ὁμαίμονι, χαὶ τοῖς 
τὴν αὐτῶν μητέρα κατεργασαµένοις διαθολαῖς. Καὶ 
{δη xai κατ) ἐχείνων τὰ ὅπλα ἠτοίμαζαν, δι’ ὧν xol 
τὖν αὐτοὺς γειναµένην χατηγωνίσαντο, λογοποιοῦν- 
τες ἀηδῶως τῷ πατρὶ προσφέρεσθαι τὰ µειράκια διὰ 
τὸν φόνον τῆς μητρὸς, χἀάντεῦθεν μίσος φυῆηναι τῷ 
πατρὶ πρὸς τοὺς παῖΐδας, ὡς kvbv, χαιεσχεύαζον. 
Τέως µέντηι φιλοστόργως ἔτι πρὸς αὐτὰ ὁ πατ]ρ 
διαχείµενος, xal τιμῆς µετεδίδου, xal γυναῖχας iv 
ἑλιχίᾳ γεγονόσιν ἐξεύγνυεν * Αριστοδούλῳ μὲν τὴν 
Σαλώμης θυγατέρα Βερενίχην, ᾿Αρχελάου δὰ τοῦ 
Καππαδοχῶν βασιλέως τὴν παΐδα Γλαφύραν τῷ 
Αλεξάνδρῳ. Tf δὲ Σαλώμῃ ταῦτα τὴν χαιὰ τῶν 
νεανίσχων δνσμένειαν μᾶλλον ὑπέτρεφεν, οἰχειου- 
µένῃ xai πάντας ὅσοιπερ αὐτὴ τὸν τῆς Μαριὰμ 
φάόνον συνεξειργάσαντο. Διδόντων δέ τινας χαὶ τοῖν 
νεανίσχλιν λαδὰ»ς μνήμῃ τε τῆς µητρὸς χαὶ τῇ τοῦ 
χράτους ἐπιθυμίᾳ' βλασφηαίαι μὲν ἐχείνων εἰς τὴν 
Σαλύμην χαὶ τὸν Φερώραν ἐγίνοντο, πρὸς ἐχείνους 
& ἡ τούτων ἐπηύξητο δύσνυια, xal διαδολαὶν χαχο- 
ήδεις xav! αὑτῶν προὔθαι»οῦ, 7a0' αὐτῶν ἑχείνων 


des, ut cum Casare colloqueretur, et filios Romae 
degentes viseret, benigne a Caesare susceptus, 
filios ut absolute jam in disciplinis institutos, do- 
mum reduxit. Qui in patriam reversi, cum animo. 
rum magnitudine, tum formze elegantia vulgo cen- 
spicui, Salomz regis sorori, et iis qui matrem eorum 
ealumniis sustulerant, invisi fuerunt. laque jeu. 
contra ipsos eliam arma eadem expediverunt, qui- 
bus genitricem eorum confecerant : rumore sparso. 
adolescentes abhorrere a patris consuctudine, ob 
matris necem, et ita patre ad odium &liorum pro 
virili instigato. Is vero eos et dilexit, et houoris. 
participes aliquandiu fecit, et adultis uzores dedit, 
Aristobulo Salome filiam Bernicer : Archeloi Cap- 
padocum regis flliam Glaphyrem, Alexandro. Qui- 
bus rebus Salomes inimicitie contra adolescentes. 
magis alebantur, omnes eos sibi adjungentis, qui 
cedis Mariammes adjutores faerant : adolescenti- 


D bus etiain eausas nonnullas sappeditantibus, dum 


tam ex recordatione matris quam ex itnperii cupi- 
ditate maledictis et ipsam et Pheroram insectan- 
tur: quibus iliorum malevolentia augebatur, et 
subdolzx ealumniz, causa ab ipsis suppeditata, con- 
tra eos adornabantur. Nam cum nefaria 945 Sa- 
lome et matri et ipsis conviciaretur, ut eos ad 
respondendum irritaret : illi et interitum matris et 
suas fortunas miseraba:tur, qui parricidarum illius 
consuetudine uii cogerentur. Hec absente rege 


435 


JOANNIS ZONAR f 


436 


acta. Keverso Pheroras et Salome statim ea verba Α τὰς αἰτίας λαμθάνουσχι. Κακῶς γὰρ τῆς μιαρᾶς 


insusurraut, se in magno versari periculo, adole- 
scentibus se necem matris ulturos, aperte minitan- 
'ibus. Herodes his per alios quoque nuntiatis tur- 
batu$, aum filum Antipatrum, in privata vita 
susceptum, ad cnercendos adolescentes sibi. conci - 
liare statuit, eique honorem habuit, ut Mariammze 
filiorum audaciam reprimeret, cum intelligerent, 
non sibi so:is, neque necessario regni successionem 
deberi. [taque Autipatrum, tanquam spectatorem 
certaminis ad dimicandum paratum, introduxit. 
Qui, ut homo callidus, data occasione, unum sibi 
negotium esse ratus est patri. adlixerere, eumque 
per calumnias a fratribus alienare : quibus calum- 
niis illi ansas dabant, sui contemptum deploraudo, 
et matrem invocando, et patrem aperte injustum 
vocitando. Ea verba cum additamento renuntians 
Antip*ter, patris erga illos simultatem malitiose 
augebat: ab eoque ut Mariaminze fllios premeret, 
amplioribus honoribus auctus, denique matre ipsius 
etiam introducta, cum multis muneribus Romam 
mittitur, C»sarique commendatur, ut jam penes 
iium esse omnia, adole-centes vcro spe imperii 
plane dejecti viderentur. Caterum Antipater veri- 
tus, ne se absente pater Mariammsze filiis zequior 
fieret: nee in itinere subinde ad eum scribere 
destitit, el cjus inimicitias contra fratres exacuere : 
donec perpulit, ut ipse Romam navigaret, filios 
apud Cesarem accusatum. Quos cut secum addu- 
xisset, de eorum deplorata indole querebatur, qui 
patrem exosi ejusque perimendi avidi, regnum af- 
fectarent. Adolescentes vero patre qnoque adhuc 
dicente flebant : et tandem suspirabant, veriti ne 
Silenttum suum confessio criminis et conscientisx 
argumentum haberetur. Ut autem et Cesaris bene- 
volentiam, et aliorum lacrymas et commiseratio- 
nem omnium aninadverterunt : Alexander oratione 
ad patrem instituta, crimina 946 diluere exorsus, 
eum probabiliter disseruisset : Czesar, qui ante quo- 
que iHorum criminationibus non ,credidisset, ma- 
gis in ea sententia confirmatus, Herodem conti- 
nenter intaetur: quem cum el ipsum subtristem 
cerneret, ae spectatoribus zstuantibus, adolescen- 
tibns ait: Etsi sese eriminis omnino expertes esse 
putarent, tamen idipsum eos delinquere, quod pa- 
trem non ita colerent, ne quis de ipsis rumor spargi 
posset. Herodem autem hortatus est, ut omni οιι- 
. spicione abjecta, filiis reconeiliaretur. Nam talia 
contra liberos eredere, iniquum esse. Duin. hzec 
monet, innuit adolescentibus, ut coram patre pro- 
cumbant. Quod cum alacriter facturi essent, pater 
prior eos lacrymantes salutavit, et utrumque am- 
plexus est. Ae tum gratiis actis Cresari, una diseesg- 
"erunt, Antipatro etiam comitante, qui se illorum 
reconcilatione gaudere simulabat. Postridie Cesar 
Herodi liberum fevit, quem vellet e filiis successo- 
rein designare, aut regnum inter eos dividere, sed 
post obitum demum. Nam duin viveret, cum et 
regnum et imperium 11 filios tenere jussit [n re- 


Σαλώμης γαὶ αρᾶς xai τὴν µητέρα λεγούσες, xol 
πρὶὺς λόγους ἐχχαλουμένης αὐτοὺς, ἐχεῖνοι ἑλεει- 
vh» ἀπέφαινον τὴν χαχταστροφὴν τῆς µητρὸ»ς. ἀθλίους 
δ᾽ ἑαυτοὺς ἐχάλουν τοῖς ἐχείνης φονεῦσιν ἀναγχαζο- 
µένους ους ἣν. Ταῦτα ὃν ἀποδημοῦντος τοῦ βασι- 
λέως, Ἑπανελθόντι δ' εὐθὺς παρἆ τε Φτρώρα xai 
τῆς Σαλώµης ol λόγοι προσήγοντο, λεγόντων µέγαν 
αὐτοῖς ἐπηρτῖσθαι τὸν χ/νδυνον, ἀναφανδὸν ἄπει- 
λουμένων τῶν νεανίσχων, τὸν φόνων τίσασθαι τῆς 
µητρές. Ἡρώδης δὲ ταῦτα xal ἄλλων ἀπαγυαλλόν- 
τω» τετάρακτο. Οῦτω δὲ διατεθεὶς, ἔγνω ἐπὶ χαθαι- 
ρέσει τῶν νέων. ἕτερον υἱὸν ᾿Αντίπζτρον ὄνομα, 
ἰδιωτεύοντι ἔτι αὐτῷ γεγονότα, προσθικχεμύσασθαι! 
x3 τοῦτον ἑδόχει τιμᾷν, ἵνα καταστείλῃ τὸ θράσος 
τοῖς ix τῆς Μαριὰμ γνοῦσιν, ὡς οὐ µόνοις αὐτοῖς, 
οὐδ’ ἐξ ἀνάγχης ἡ διαδοχῆ τῖς βασιλείας ὀφς.λεται. 
"Ο0εν ὡς ἔφεδρόν τινα τὸν Αντίπατρον ἐπεισήγε- 
γεν. Ὁ δὲ δεινὸς ὧν, ἐπεὶ παῤῥησίας ἑ)λάθετο, pízv 
ἔσχεν ὑπόθεσιν, ἔχεσθαι τοῦ πατρὸς, καὶ τῶν ἁδελ- 
φῶν ἁλλοτριοῦν ταῖς διαθολαῖς. Κάχεῖνοι δ᾽ ἔτι ἐδί- 
δοσαν ἀφορμάς, xal δαχρύουτε; ὡς ἀτιμακόμενοι, 
xai τὴν μητέρα ἆ αχλλούμενοι, xol τὸν πατάρα 
φανερῶς οὐ δίχαιον λέγοντες. ΄Απερ χαχοήθως οἱ 
περὶ τὸν ἸΑντίπατρον Ἡρώδη μετὰ προαθήκτς 
ἐξανγέλλοντες, psijova τὴν πρ)ς ἐχείνους ἕνε- 
ποίουν ἀπέχθειαν, Πουλόμενος δὲ ὁ πατΏρ ταπεινῶ- 
σαι τοὺς Ex. τῆς Μαριὰμ, πλείονος ᾽Αντιπάτρῳ µετε- 
δίδου τιμῆς. Τέλος δὲ καὶ «zv μητέρα αὐτοῦ ἔπε.ση- 
ΥΣΥε, καὶ Καΐσαρι συνἰίστησιν αὑτὸν γράφων ὑτὲρ 
αὐτοῦ, χαὶ εἰς ᾿Ῥώμην αὐτὸν μετὰ πολλῶν δώρων 
ἀπέστειλεν, ὥστε fón àv Exslvip δοχεῖν πάντα, παρ- 
εῶσθαι δ ix τῆς ἀργῆς παν-άπασι τὰ µειράπ.α. 
Αντίπατρος δὲ δεδοικὼς μὴ, αὐτοῦ ἐχδημήταντος, 
ἐπιειχέστερος elg τοὺς ix Μαριὰμ γένηται ὁ πα- 
thp, xai ἀποδτμῶν οὐχ ἀνίει συνεχῶς ἐπιστέλλων 
xivà τῶν ἁδελφῶν τῷ πατρὶ, καὶ προαερεθίζω» 
πρὸς τὴν δυσµένειαν, ἕως εἰς τοῦτο πρωήγαχεν 
αὐτὸν εἰς τὸ πλεῦσαι πρὸς Ῥώμην, χἀχεῖ τῶν παί- 
δυν κατηγορεῖν παρὰ Καΐσαρι. Απεὶθὼν ὅ' εἰς 
Ῥώμην σὺν τεῖς cai παρεστήσατο μὲν αὐτοῦς 
τῷ Καΐίσαρι, ἡτιᾶτο δὲ τῆς ἁπονοίας, ὡς τὸν ἐἑαυ- 
τῶν πατέρα μισοῦντος, xal διαχειρίσχααθαι µε)ε- 
τῶντας αὐτὸν, xal οὕτω thv βασιλείαν λαθεῖν. 


D Τῶν δὲ νεανίσχων, xal Ἀλέγοντος ἔτι τοῦ πατρὺς, 


δάχρυα ἣν, καὶ τέλος οἱμωγὴ, δεδοιχότων, ὡς, αἱ σι- 
Υψεν, δόξουαιν ix τοῦ σννειδύτος μηδ εὐπορεῖν 
ἁπολογίας. Ὢς ὃ' ἔγνων εὐμένειαν παρὰ Καίσαρος, 
τῶν ὃ ἄλλων τοὺς μὲν αυνδαχρύοντας, συναλγοὺν- 
τας δὲ ἅπαντας, ὁ Αλέξανδρος ἐπεχείρει διαλύειν 
τὰς αἰτίας, πρὸς τὸν πατέρα λόγους ποιούµενος. Καὶ 
διαλεχθέντος πρὸς τὸ ἑπαγωγότερον, ὁ Kaicap οὐδὲ 
πρότερον ταῖς xav! αὐτῶν πιστεύων ὅ,αθολαῖς, ἔτι 
μάλιατα ἐξηλλάττετο, χαὶ συνεχῶς εἰς τὸν Ἡρώδην 
ἀπέθλεπεν, ὁρῶν χἀχεῖνου ὑποσυγχεχυμένον, xal 
ἠγωνία τὸ θέατρον. Καϊταρ δὲ, τοὺς μὲν vsaviaxou;, 
εἰ καὶ τῶν διασολῶν πόῤῥω δοχοῦσιν, αὐτὸ τοῦτο 
ἁμαρτεῖν ἔφη, τὸ pij τοιούτους ἑαυτοὺς τῷ πατρὶ 
παρασχεῖν, ὡς μηδὲ γενέσθαι τὸν ἐπ᾽ αὐτοῖς Adv * 











AX. 


ANNALIUM LIB. V. 


{5 


᾿Ἡρώρην δὲ παρεχάλει διαλ)άττεσθαι τοῖς παιοὶν, A dita Archelits Alexandri. socer ei circa Ciliciam 


&zilóvta πᾶσαν ὑπόνοιαν ' xal τὸ πιστὰ vàp ἡγεῖ- 
σΊαι ταῦτα χατὰ τῶν παίδων οὐ δίκαιον ἔχρινε. 
Το.αῦτα συμδουλεύων, ἕνευσε τοῖς νεανίσχοις, προσ- 
πσεῖν τῷ Ππατρί. Κάχείνων ὠρμηχότων, προλα- 
G4»v αὐτοὺς ὁ πατὺὶρ δᾳχρύοντας Ἱσπάζετο, ἀγχκ- 
αιζόµενος ἕχαστον. Τότε μὲν οὖν εὐχαριστάσαντες 
Καίΐσαρι, μετ) ἀλλήλων ἀπῄασαν, καὶ Αντίπατρος 


occurrit, filiorum reconciliationem gratulans. Inde 
in Jud:xam reversus, indicto concilio, ut in itinere 
Secum esset actum, exposuit, oratianemque filio- 
rum admonitione conclusit: quibus cum denun- 
tiasset, se regnum relinquere primum Antipatro, 
deinde Mariamma quoque filiis, concilium di- 
misit. 


μετ αὐτῶν, ταῖς διαλλαγαῖς ὑποκρινόμενος ἤδεσθαι. Tij δ᾽ ὑστεραίᾳ περὶ τῆς βασιλείας τῷ Ἡρώδῃ τὴν 
ἐξουσίαν ἀςῆκεν ὁ Καΐσαρ, ὃν ἂν αἱροῖτο τῶν παίδων, διάδοχον καθιστᾶν f) xa διανέµειν ἅπασι ταύ- 
την, μετὰ θάνατον μέντοι. Ζῶντι δὲ οὐχ ἑἐπέτρεπε τὴν διανομὴν, ἀλλὰ xal τῶν παίδων Ίθελεν αὑτὸν 


καὶ τῆς βασιλείας χρατεῖν. Ἑπανιόντι δὲ περὶ Κιλικίαν. 


Δρχέλαος ὁ πενθερὸς ᾿Αλεξάνδρου συναντᾷ 


τῷ Ηρώδη, συντδόµενος ἐπὶ ταῖς τῶν παΐδων διαλλαγαῖς. Ἐντεῦθεν Πρώλη-, ἐπὶ τὴν Ἰουδαίαν ἐλθὼν, 
xai συναγαγὼν ἐκχλησίαν. τὰ χατὰ τὴν ἀποδημίαν αὐτῷ πεπραγμένα διηγεῖτο, χαὶ ἐπὶ νουθεσίᾳ τῶν 
παίδων τὸν λόγον χατέστρεψε, καὶ τοῖς υἱοῖς προεῖπε τὴν βασιλείαν χαταλιμπάνειν, πρώτῳ μὲν ὮΆντι- 
πάτρῳ, εἶτα καὶ τοῖς ἐχ Μαριάμ. Ταῦτα εἰπὼν, τὸν σὐλ)ογον δ:ε)ύσατο. 

I. Ὑπηρχε δὲ τὴν γνώµην πρὸς μὲν τοὺς ἄλλους B. XIX. Fuit Herodes crga alios liberalissimus et 


Φιλοτιμότατός τε xal εὐεργετιχώτατος, πρὸς δὲ τοὺς 
ὑπηχόους ἐπαχθής τε xat ἁλικώτατος, πρὸς δὲ τοὺς 
οἰχείους xal φίλους χολαστῆς ἁπαραίτητος. 'H δὲ 
α)ἒία τοὔτων φιλοδοξία καὶ φιλαρχία. Ὑπὸ μὲν γὰρ 
Φφ.λεδοξίας, el µνήµης ἔμελλε τυγχάνειν εἰσαῦθις f 
εὐφημίας xazà vb. ἐνεστὸς, οὐχ ἐφείδετο δαπανῶν. 
Πρδλυδάπανος 5' ὧν, βαρείαις εἱσπράξεσι τοὺς ὑπ.- 
τεταγµένους πίεζε, xal χαλεπὺς ἣν αὐτοῖς. Ἱ πὸ 
δὲ φιλαρχίας, εἰ χατά τινος ὑπόνοιαν ἔσχεν ἑφίε- 
σῦαι τῆς ὀρχῆς, f| τι περὶ αὐτὴν παραχινεῖν, (2a 
πολεµίοις αὐτῷ προσεφέρετο, Κἀντεῦθεν συγγενεῖς 
τε χαὶ φίλους ἑτιμωρίσατο ἀφειδῶς, μόνος θέλων 
τετεμῃσθχι. Τεχμέριον δὲ τοῦ πάντοθεν χρηµατίζε- 
9011 02 ety διὰ τὸ πολυδάπανον, ὅτι, ἀχηχοὼς ὡς 


"Yoxaw ὁ πρ) αὑτοῦ βασιλεύσας, ἀνοίξας τὸ» τά- c 


φον Δαθὶδ, ἀργυρίου λάδθοι τάλαντα τρισχίλια, νυ- 
χτὸς ἀνοίξας τὸν τάφον εἰσέρχεται, τοὺς πιστοτάτους 
«ov φίλων παρειληφὼς, fv! ἀνέχφορον el τὸ δρώμε- 
νον. Καὶ χρήµατα μὲν οὐχ εὗρεν, ἀργύρια δηλαδὴ, 
χόσμον δὲ πολὺν κειμηλίων χρυσῶν, ὃν ἀνείλετο 
πάντα. Ἔσπευδεν οὖν χαὶ ἑνδοτέρω χωρεῖν χατὰ 
τὰς θήχΧας, ἓν αἷς τῶν βασιλέων Δαθιὸ xai Σαλη- 
μῶντος τὰ σώματα τεθησαύριστο. Ὦ., δὲ ἐδιάκετο 
εἑσιέναι, δύο μὲν αὐτῷ τῶν δορυφύρων ἐφ'άρησαν, 
φλογὸς ἔνδοθεν ἁπαντησάσης, ὡς λόγος, αὐτοῖς ᾿ 
αὐτὸς δὲ περιδεῆς ἑξῆςε, 
χεῖρον ἔχειν ἐδόχει τὰ χατὰ τὴν οἰχίαν αὐτῷ. Ἐμ- 
φυλἰῳ yàp ἔφχει πολέμῳ τὰ κατὰ τὴν αὐλὴν τὴν 
βασιλικήν. ἙἘστρατήχει δὲ ἀεὶ χατὰ τῶν ἁδελφῶν ὁ 
Αντίπατρης, δεινὸς iv, δι ἄλλων» μὲν αὐτοὺς περι- 
6άλλων αἰτίαις, αὐτὸς δὲ πολλάχις ὑπεραπολογού- 
µενος, ἵνα, δοχῶν εὔνους ἐχείνοις, ἀνύποπτος cl τῷ 
πατρὶ πρὲς τὰς ἐγχειοίσεις. xal µόνο; τῆς ἐχείνου 
σωτηρίας φρο»τῖζειν δοχῇ. Καὶ ὁ μὲν τὰ πάντα Tv 
€ κατρί ’ οἱ δὲ ἐχ τῆς Μαριὰμ χαλεπώτερον ἀεὶ 
διετίθεντο, χαὶ την ἀτιμίαν οὖχ ἔφερον ὑπ εὖχε- 
νείας, παρεωσμµένοι xa τάξ.ν ἀτιμοτέραν ἔχοντες. 
Aic γνυναῖχες, dj μὲν ᾽Αλεξάνδρῳ συνοικοῦσα Γλα- 
φύρα ἡ ᾿Αρχελάου µῖσος εἶχεν elg την Σαλώμην 
6.$ τε την πρὸς τὸν ἄνδρα διάθεσιν, χαὶ διὰ τὴν 
ἑχείνης θυγατέρα συνοικοῦσαν ᾿Αριστοθούλῳ, ἧπερ 
ὑπερηλάνως προτεφἑἐρετο fj Γλαφῦρα, xav τὴν ioo- 


xai διὰ τὴν ἐπιχείρησιν 


bencficentissimus, subditis vero gravis οἱ iniquis- 
simus, cognatorum el amicorum punitor inexora- 
bilis. In causa fuit glorx imperiique cupiditas. 
Nam glorie gratia si vel posteritatis memoriam, 
vel in presentia nominis celebritatem consecutu- 
rus esset, nullis parcebat impensis: quas eum 
multas requireret, gravibus exactionibus subditos . 
cum &evitia onerabat. Imperii porro cupiditas in 
causa erat, ul si quam contra aliquem suspicionem 
regni alfectati aut studii novarum rerum conce- 
pisset, eum pro hoste ulcisceretur. ftàque cum 
solus honorari vellet, cognatos et amicos inclemerr- 
ter suppliciis afficiebat. 9/47 Ejus a aritie ex pro- 
fusionibus οτί illud argumentum est, quod cum. 
audisset Hyrcanum decessorem suum, aperto Da- 
vidis monumento tria millia talentum argenti abs- 
tulisse: noctu fidissimis amicorum abhibitis, πο 
res eflerretur, idem monumentum aperit, ingre- 
ditur, ac argentum quidem, ut l[yrcanus, non re- 
perit, sed inultum aurei. ornatus, quo omni sublato, 
ad cellas interiores, quibus Davidis et Salomonis 
regum cadavera condita erant, properat. (Quo dcm 
penetrare contendit, duo ejus satellites perierunt, 
flamma, ut fertur , erumpente : ipse perterritus 
discessit, atque ob id facinus res ejus domesticce 
laborare videbantur. Nam quas in regia gereban. 
tur, belli civilis faeiem prx» se ferebant. Antipater 
enim homo callidus bellum instruebat contra fra- 
tres: quos cum per alios criminaretur, ipse ali- 
quando defendebat, ut per benevolentix speciem 
amota insidiarum suspicione patrem falleret, ct 
solus salutem ejus curare viderctur. Àc in eo patri 
erant omnia ; Mariammz vero filii iu dies magis 
exasperabantur, ignominiam, ut generosis erant 
animis, non ferentes, cum repulsi ac quasi in ordi- 
nem coacti essent. Eo incitabantur ab uxoribus 
eliam. Nam Alexandri conjux Glaphyra Salomen 
oderat, ob ejus in maritum suum molevolentiam ; 
et ob filiam illius Aristobuli uxorem, quam superbe 
tractabat, et sibi dignitate zequatam esse indigna- 
batur. Pheroras quoque frater in regis suspicionem 
et odium venit, lioc inodo, Cum οἱ regis filia de- 


479 


JOANNIS ZONAB.E 


140 


$po.1$a cseci, mulierem ancillam insano amere de- A τιµίαν αὐτῆς ἀνηξιοπάθσι. Γέγονε δὲ τις ὑπόθεσις. 


peribut, meglectaque conjuge, serva amplexibue 
indulgebat. 14 Herodes xgre ferens, puellam Pha- 
sacli filio jungit : scd aliquanto post tum de priore 
delict» expostulat, tii. ut alteram fiiam ducat po- 
stulat, ancilla» amorem jam deferbuisse rotus. llle 
ageilla et puero ex ea nato dimissis, se regis filiam 
ad diem tricesimum ducturum pollicetur. Quo tem- 
pore elapso, tantus ejus amoris ardor erga ancil- 
Jam fuit, ut pactis conventis neglectis, in adamatze 
mulierculz stupris volutareter. fd llerodis furorem 
accendit : ae subinde novi aliquid exortum est, 
quod 956 eum quietum esse non. pateretur. Ad 
haec Salome filiis Mariammes infesta, filie quoque 
suz Áristobulo nupte suasit, ne marito bene cu- 


καὶ τὸν τοῦ βασιλέως ἁδελςὸν Φερώραν clc ὑποψία» 
καὶ μῖσος τῷ ἁδελφῷ φέρουσα. Κατηγγνήθη μὲν 
γὰρ αὐτῷ dj τοῦ βασιλέως θυγάτηρ' ὁ δὲ, δουλευού- 
σης αὐτῷ γνυναιχὸς ἠττώμενος, καὶ περιμανῶς τοῦ 
ἵνναίου ἐρῶν, τῇ μὲν τοῦ ἀδελφοῦ θυγατρὶ οὗ προσ- 
εἶχε, τῇ δὲ δούλῃ πρ,σέκειτο. χθετο δὲ διὰ τοὺτο 
Ἡρώδης, χαὶ τὴν μὲν xópnv υἱῷ Φασαήλον ζεύγνυσι» 
χρόνου Ck διελθόντος, περί τε τῶν πρώτων ἠτιᾶτο 
τὸν ἁδελφὸν, καὶ τὴν δευτέραν t Clo) λαμδάνειν, xap- 
Ώχμακέναι Ίδη αὑτῷ οἱόμενος τῆς δούλης t 
ἔρωτα. Ὁ 5b τὴν μὲν δούλην xol mala ἐξ «0774 
Gy^ v ἀποπέμπεται, τὴν δὲ τοῦ βασιλέως θνγατέρα 
μετὰ τριαχοσ:ὴν ἡμέραν χατέθετο λἠφεσθαι. Au2- 
θούσης δὲ τῆς προθεσµίσς, τοσοῦτον πρὸς τὸν εἲς 


peret, scd si quid arcani loqueretur, id sibi renun- D δούλης ἔρωτα ἐμεμήνει, ὥς ἀθετῆσαι τὰ ὤμολογτ- 


tiaret. Ea vero dicebat, adolescentes meminisse 
matris, patrem odisse: minitari se regno potitos 
Hcrodis liberos ex aliis mulieribus natos, paganos 
scribas efleeturos, ut ne solem quidem intuerentur. 
Qui cum rex ex improbissimz Salomz indicio 
cognosceret, dolenter ferebat, ac corrigere cona- 
batur, auditajue filiorum defensionc mitigabatur. 


μένα, τῇ δὲ προτἐρᾳ συμφθείρεσθαι. Ταῦτα τὸν 
Ἡρώδην ἑξέμαινε * xal dtl δέ τι χαινὺν προστί- 
Ἅτον, ἀτρεμεῖν αὐτὸν οὐχ sla. Καὶ $j Σαλώμη δὲ. 
χαλεπὴ τοῖς ix Μαριὰμ οὖσα, χαὶ τὴν baut, θυγα- 
τέρχ ᾿Αριστοθούλῳ συνοιχοῦσαν ἀνέπειθε μὴ εὐνοῖ- 
χῶς πρὸς τὸν ἄνδρα διαχεῖσθαι, ἀπαγγέλλειν δὲ 
αὑτῇῃ. εἶ τι κατ ἰδίαν λαλήσειεν. Ἡ δὲ μεμνῆσθαι 


τοὺς νεανέσχους ἔλεγε τῆς μητρὸς, τὸν δὲ πατέρα στυγεῖ», ἀπειλεῖν δὲ, τῆς ἀρχῆς τυχόντας, τοὺς μὲν 
ix τῶν ἄλλων γυναικῶν παΐῖδας Ἡρώδου χωμογραμματεῖς χαταστήσειν, τὰς δὲ γυναῖχαι, καθείρξεν 6x 
μηδὶ τὸν liv βλέπειν. Ταῦτα διὰ τῆς κακίστης Σαλώµης τῷ βασιλεῖ ἀπηγγέλλετο, xixelvo; ἔχουαν 


ἀλχεινῶς, ἐπειρᾶτό τε διορθοῦν. Τῶν δὲ παίδων ἀπυλογησαμένων, ῥάων ἑγίνετο. 


XX. Pheroras deiude res denuo turbavit. Dixit 
enim Alexandro, se ex Salome audivisse , Hierodem 
Glaphyrze amore captum esse. Qua oratione tur- 


Κ’. Φερώμας 5 αὖθις τὰ πράγματα συνετάραξεν, 
εἰπὼν Αλεξάνδρῳ ἀχηχοέναι Σαλώµης, λεγούστς 
ἐρᾷν τὸν Ἡρώδην Γλαφύρας. Αλέξανδρος δὲ πρ»ς 


baius Alexander, ac aelotypize dolorem non ferens, (; τὸν λόγον &x ζηλοτυπίας τετάραχτο. Καὶ τὴν ὀδύντν 


quod ex illo audierat, patri indicavit. Herodes 
vero magno dolore affectus et ementite calumnia 
i npatiens ac turbatus, aecersito Pherora : Pessime, 
inquit , istis coutra nos diclis utrum te verba infigere 
animo filii , an dextram ejus armare gladio censes ? 
Pheroras respondit, commentum id Salomes esse : 
eui quamvis neganti , et capillum vellicanti, et pe- 
eius plangenti, ob insitam morum improbitatem 
fides non habebatur. Tandem rex οἱ fratrem et 
sororem ablegat , filio ob continentiam et relatos 
ad se sermones collaudato, C:terum aliud φυἱά- 
dam aceidit, quo tumultus in adibus regiis est 
renovaius. lMabebat Herodes eunuehos ob forme 
elegantiam charos, quorum uni pincernz , alteri 
dapiferi munus assignarat, terlius ipsi a. somnis 
erat. li ab Alexandro pecunia corrupti esse diee- 
bantur, et quaestionibus adhibiti , rem secum ha- 
buisse adolescentem confessi sunt , sed de patre 
nullius consilii se conscios esse Alexandro affir- 
marust, Verum iortoribus flagra intendentibus , 
adjecerunt, intercedere Alexandro inimicitias et 
odium cum patre, seque ab eo monitos, ut Herode 
ob senectutem destituto, sibi auscultarent , ad 
quem regnum vel] invito paire venturum esset, 
tun eb genus tuin propter ducum et amicorum 


οὐκ ἐνεγχὼν, τὰ ὑπὸ τοῦ Φερώρα λεχθέντα τῷ πα- 
tQ: χατεμήνυσεν. Ὅ 0" Ἡρύδης, περιπαθήσας, xai 
τὸ τῆς διαθολῆς ἰφευσμένον o0. φέρων, θορυθτθςεὲς 
τε, µεταπέμπεται τὸν Φερώραν, xal, Κἀάκιστε, εἶπε, 
τοιαῦτα xa" ἡμῶν .Ἰα.ήσας, πότερον οἵει Aóyor 
εἰς rijv ψυχὴν τοῦ παιδὸς, i) ξίσος εἰς τὴν δε- 
ξιὰν' αὐτοῦ ἐμδα.ἒεῖν; Φερώρας δὲ Σαλώμην ἔφη 
ταῦτα συνλεῖναι (16) χἀκείνης εἶναι τοὺς λόγους. Ἡ 
δὲ ἀπηρνεῖτο, xal τῶν τριχῶν ἁἀπεδράττετο, xat 
ἑστερνοτυπεῖτο. Διὰ δὲ την τῶν τρόπων οὐκ ἐπι- 
τεύετο χαχοήθειαν. Τέλος δὲ ὁ βασιλεὺς xei τὸν 
ἀδελφὸν χαὶ τὴν ἁδελιρὴν ἀπεπέμπετα, τὸν υἱὸν δὲ 
τῆς ἐγχρατείας ἔπῄνεσε, xal τοῦ πρὸς αὐτὸν τοὺς 
λόγους ἀνενεγχεῖν. "Exepov 66 t1 συνέπεσε ταραχὰς 
αὖθις ἐγεῖραν χατὰ τὴν οἰχίαν τῷ βασιλεῖ. "σαν 
αὐτῷ εὐνοῦχοι, διὰ κάλλος σπουδαζόµενοι, ὧν ὁ μὲν 
οἰνοχοεῖν, ὁ δὲ δεῖπνον προσφέρειν, 6 δὲ κατευνάζειν 
αὐτὸν ἑτέταχτο. Τούτους ὑπ Αλεξάνδρου χρήμασι 
διαφθαρῆναι μηνύεται, χαὶ βασάνοις ἑχδοθέντες οἱ 
ἑχτομίαι, μίξιν μὲν αὐτῶν γενέσθαι πρὸς τὸν νεανἰίαν 
ἀνωμολόγονν, ἄλλο δὲ οὐδὲν χατὰ τοῦ πατρὸς σνυνει- 
δέναι τῷ ᾽Αλεξάνδρῳ. Ἐπιτεινόντων δὲ τῶν βασανι- 
ζόντων τὰς µάστιγας, ἕλαγον, ὡς εἴη δυσμένεια xol 
μίσος ᾽Αλεξάνδρῳ πρὸς τὸν πατέρα, παραινοίη δὲ 
“Πρώδην μὲν ἀπεγνωχέναι διὰ τὸ γῆρας, αὗτῷ δὶ 


γαγίθ lecuones et nola. 


(10) Σα.ἰώμην ἔφη ταθεα συμπείσειν. Josephus habet. cuv0rissi.—..egendum aut συμπεῖσει, aut συν. 


$:iva:. W. 


A1 


ANNALIUM LIB. Y. 


412 


προσέχειν, ὡς τῆς βασιλείας αὐτῷ περιελευσομένης, À erga se benevolentiam. Ilis auditis llerodés in mem 


xiv uh ῥούληται ὃ πατἈρ, xai διὰ τὸ γένος, xol 
διὰ τὴν τῶν ἡγεμόύνων xai τῶν φίλων διάθεσιν. Τού- 
των ἀχούσας ἨἩρώδης, περίφοδος ἦν, xal πρὸς πάν- 
τας ὑποφίας εἶχε xal µίση, πολλοῖς δὲ τῶν φίλων 
xai τὴν eic τὰ βασίλεια πρ΄σοδον ἀπηγόρευσε. Πάν- 
των δ᾽ αἴτιος ἐτγχανεν 6 Αντίπατρος. Πρῶτον μὲν 
οὖν ὅσους (ito πιστοὺς ᾿Αλεξάνδρῳ, µβασάνοις ὁ 
"gibus ἐξήταζεν, eL τι xav! αὐτοῦ τολμτθὲν εἰ- 
δείησαν. Οἱ δὲ ἀπέθνησκον, οὐδὲν ἔχοντες λέγειν. 
Εἰς 54 τις τὰς βασάνους pi φέρων, εἶπε λέγειν 
Αλέξανδρον, ἐπαινούμενον διὰ τὸ τοῦ σώματος pé- 
χεθος, xal τὸ εὐστίχως βάλλειν ἐκ τόξου, καὶ τἆλλα, 
ὅτι, El τι παρὰ τῆς φύσεως αὐτῷ δέδοεαι χαλὸν, 
ἢ ἐξ ἁσχήσεως προσεγένετο, elc δυσεύχηµα πε- 
ριίσταται. ἄχθεσθαι γὰρ ἐπὶ τοῖς xa.loic αὐτοῦ 
tév πατέρα. ΠἩροσετίθει δὲ ὡς xol βουλεύσαιτο 
σὺν ᾿Αριστοθούλῳ ly χυνηγεσίῳ ἀνελεῖν τὸν πατἑρα, 
xai £i; Ῥώμην quystv, τὴν βασιλεία» µετελευσό- 
µενος. Ἑδρέθη δὲ xal γράµµατα Αλεξάνδρου πρὸς 
*e»v ὁμαίμονα, μὴ δίχαια λέγοντα ποιεῖν τὸν πατέρα, 
ποοτιμῶντα τὸν Αντίπατρον. Ἐπὶ τούτοις συλλα- 
6c» ἔδησε τὸν ᾽Αλέξανδρον * ἔσπενδε δὶ καὶ μεῖνόν 
ει λαθεῖν τεχμήριον χατὰ τοῦ υἱοῦ, ἵνα μὴ προπε- 
τῶς δόξη αὐτὸν δεδεχώς (AT). Πολλοὺς οὖν xal τῶν 
ἐν τέλει βασανίζων διέφθειρε, μηδὲν εἰπόντας, οἷον 
ἐχεῖνος (pzto. Ὡς δέ τις τῶν νεωτέρων ἓν ταῖς ἀνάγ- 
xa ἐγένετο, ΄ ἐπιστέλλειν ἔλεγς τὸν ᾽Αλέξανδρον 
col; iv 'Ῥώμῃ φίλοις, ἀξιοῦντα χλτθῆναι ὑπὸ τοῦ 


fuit, omnes suspectos atque 9A invisos habuit, 
multis amicorum aditu regi interdixit : quarum 
rerum omnium causa erat Antipater. Primum igitur 
quos Alexandro fidos esse putabat, questionibus 
adhibitos examinabat, nunquid ei facinoris alicujus, 
quo ipse peteretur, conscii essent? Illi vero cum 
quod dicerent non haberent, cruciatibus immorie- 
bantur. Quidam tamen tormentorum dolore victus, 
dixit, Alexandrum, cum ob proceritatem corporis , 
sagitiandi peritiam , ezeterasque dotes laudareture 
dixisse : Si quid sibi preclari vel a natura tributum, 
vel studio comparatum esset , id sibi calamitati esse , 
quod pater suis bonis doleret. Adjecit , eum cum 
Aristobulo consilia agitasse de patre in venatione 
occidendo, et vendicandi regni causa Romam con- 
fugiendo. Sunt et litterz Alexandri inventz , qui- 
bus ad fratrem scribebat, patrem inique facere, 
qui Antipatrum ipsis anteferret. Ob hzc Alexan- 
drum in vineula conjecit : sed evidentius argu- 
mentum quzsivit, ne fllium temere vinxisse 
videretur, ac multos insignes viros in questionibus 
occidit , nihil tale elocütos, quale exspectabat. Sed 
quidam adolescens, fldiculis contentis, dixit, 
Alexandrum ab amicis Romanis petiisse, ut a 
Cesare vocaretur, ad indicium faciendum de 
Mithridate Partherum rege, qui cum patre amici- 
tiam contra Romanos iniissel : eumdem habere 
venenum Ascalone praeparatum. Haec temeritatem 


Καίΐσαρος, μηνύσαντα, Μιθριδάτην τ.ν βασιλέα Πάρ- C Herodis consolata sunt. Λο venenum statim quz- 


θων τῷ πατρὶ Φφιλιωθέντα κατὰ ᾿ΡῬωμαίων, εἶναι δὲ 
αὑτῷ xal φάρμαχον χατεσχευασμένον ἓν ᾿Ασχάλωνι. 
Ταῦτα ᾿Ἡρώδης τῆς προπετείας ἑλογίζετο παραμύ- 
θιον» τὸ μέντοι φάρμαχον εὐθὺς ζητηθὲν, οὐχ εὖ- 
ρέθη. Διὰ δὲ τὴν τῶν χαχῶν ὑπερθολὴν ὁ ᾿Αλέξαν- 
δρος φιλονείκως διατεθεὶς, xal βουληθεὶς ἀμύνασθαι 
τοὺς ἐχθροὺς, ἵν᾽ αὐτῷ συναπόλωνται, γράμματα 
πέποµφε τῷ πατρὶ, ὡς οὐδὲν δεῖ βασανίζειν * µελε- 
τηθΏναι γὰρ τὴν ἐπιδουλὴν, xal ταύτης μετέχει» 
φόν τε Φερώραν xal τοὺς πιστοτάτους αὐτῷ τῶν φί- 
Mov. Σαλώμην δὲ xal νύχτωρ ἐπεισελθοῦσαν αὑτῷ 
peras xal ἄχοντι’ ἀλλὰ xal πάντας εἰς ταυτὺν 
ἂχειν, Uv Ex µέσου αὐτοῦ γεγονότος ἁπαλλαγεῖεν τοῦ 
ἀεὶ φθαρῄσεσθαι προσδοχᾷν. Αρχέλαος δὲ ὁ τῶν 
Καππαδοχῶν βασιλεὺς ταῦτα μαθὼν, xal ἀγωνιῶν 
πὲρ τε τῆς θυγατρὸς xal τοῦ χηδεστοῦ, παραγέγοναι 
χα’ εὐφυῶς µετῄει τῶν λυπούντων τὴν ἐπανόρθωσιν, 
τοῦ μὲν νεανίσχου χαταγινώσχων, ἐπιεικῃ δὲ τὸν 
᾿Βρώδην ἁποχαλῶν, τόν τε γάμον διαλύειν ἔλεγε. 
Τοιαῦτα δὲ λέγοντος τοῦ ᾿Αρχελάου, ἑνεδίδου τῆς 
χαλεπότητος Ἡρώδης, καὶ χατήνεχτο πρὸς λύπην 
χα} δάχρυα ' ἐδεῖτό τε μὴ λύειν τὸν γάµον, ἀλλὰ 
χαλᾷν τὴν ὀργὴ», ἐφ᾽ οἷς ὁ νεανίσχος ἡμάρτηχεν. 
Αρχέλαος δὲ, δη μαλαχθέντα τὸν Ἡρώδην θεώµε- 
ve, tl ἄλλους τὰς αἰτίας μετέφερε, xal μᾶλλον εἰς 
τὸν Φερώραν. 'O δὲ πρὺς ᾿Αρχέλαον ἑτράπετο, iv' 


situm est, sed non inventum. Alexander autem 
malorum magnitudine exacerbatus, ul inimices 
ulcisceretur, et una secum in exitium traheret , 
ad patrem scripsit , nibil opus esse quizestionibus. 
Nam se insidias cogitasse, carumque socios esse 
Pheroram, et intimos ejus amicos. Salomen vero 
ctiam noctu cubiculum ingressam , secum invito 
rem habuisse : enimvero omnes in eo consentire , 
ut ipso e medio sublato, perpetuo exitii metu 
liberentur. Cxterum Archelaus Cappadocum rex, 
iis cognitis , de fllia et genero sollicitus , Hieroso- 
]yma venit, artificiose molestias sedare conatus. 
Nam adolescentem accusabot, et Herodem zquum 
vocabat , seque direinpturum esse conjugium 250 


D profitebatur. lllo ea dicente , Herodes szvitia re- 


missa, in merorem et lacrymas erupit : eumque 
rogavit, ne matrimonium dirimeret , sed omissa 
iracundia, delictis adolescentis veniam daret. 
Archelaus, cum Herodem jam mitigatum videret , 
culpam in alios transferebat , Pheroram presertim. 
Cui roganti ut pro se apud Herodem intercederet , 
suasit ut ipse fratrem conveniret ac oraret, et 
culpam omnem agnosceret. Sic enim iracundie 
rigorem; facilius mitigaturum , seque illi affore esi 
pollicitus. Paret Pheroras, per Archelaum Herodi 
reconciliatur, etiam Alexandro crimine liberato. 


Var e lectiones et no!se. 
($7) Δεδεκώς. Alter ὁ Reg. δεδυκώς. Coibert. δεδο!ικώς, 


413 


JOANNIS ZONAR.E 


Au 


&so:to πρὸς Ἡρώδην αὐτῷ διαλλαχτής. Καὶ ὃς συνεθούλευεν 2056. βέλτιον 5c ἑαντοῦ προσιέναι τά 
ἁδελφῷ, χα) δεῖσθαι πάντων ὁμολογοῦντα αἴτιον ἑαυτόν µαλάξαι ykp οὕτω τὸ σκληρὺν τῆς beris. Ka. 
αὐτὸς ài παρὼν συλλήφεσθαι ἐπηγγέλλετο. Πείθεται ὁ Φερώρας, xai 'AAiQavÓpog μὲν τῶν αἰτιῶν  áms- 
λύετο, ᾽Αρχέλαος δὲ τῷ Ἡρώδῃ τὸν Φερώραν διἠλλαδε. 


XXI. Verum longo tempore post liberi et res Α ΚΛ’. Μετά χαιρὸν δὲ πολὺν χεῖρον ἔσχε τὰ xax) 


domestice- llerodis longe pejus habuerunt. Nam 
Eurycles Lacedaemonius, homo apud suos non 
obscurus , sed pessimi animi , Herodi muneribus 
oblatis, et pluribus acceptis, in regis intimam 
amicitiam esL receptus. Diversabatur autem apud 
Antipatrum : sed et Alexandri zdes frequentabat , 
se Árchelao quoque notum esse asserens, eaque 
de causa Glaphyram colere simulabat. Huic in fa- 
miliaritatem recepto, Alexander suas trageedias οἱ 
matris interitum referebat , ac non ferenda esse 
illa dicebat. Qua cum dolenter effaretur, Eurycles 
omnia narrabat Antipatro : ab eoque muneribus 
acceptis , ut eadem patri referret, sic regem com- 
movit, ut odio implacabili arderet. Hac ratione 
partis opibus discessit. Herodes vero tanta iracun- 
dia contra filios efferbuit , ut calumniatoribus jam 
nihil esset opus, sed ipse dicta factaque eorum 
omnia curiose indagaret atque observaret. Cum 
autem duo ex regis satellitibus per iracundiam 
expulsi , cum Alexandri ministris equitarent , ab 
€oque munera accepissent : Herodes statim sini- 
stri aliquid suspicatus , quastiones de iis habuit. 
li vero principio cruciaius tolerantes, deinde 
narrarant , Alexandrum a 9ο petiisse ut Herodem 
ἵπ venatu occiderent. Sunt et de Alexandrii castelli 


τοὺς παῖδας xai τὴν οἱχίαν "Hpuón. Εὐρυχλῆς yàg . 
ἀπὸ Λαχεδχίμονος, οὐχ ἄσημος τῶν Exit, x3xtazo; oi 
τὴν προαἰρεσιν ἄνθρωπος, ἐπ'δημήσας πρὺς Ἡρώ- 
δην, δίδωσιν αὐτῷ δῶρα, χαὶ πλε[ωλαθὼν, γέγωνε φίλες 
ἓν τοῖς μάλιστα τοῦ βασιλέως. "Hv 05 αὐτῷ καταχι»' 
ΥἩ £v τοῖς Αντιπάτρου * προσῄει δὲ xal ᾽Αεξάνδρῳ, 
γνωστὸς εἶναι λέγων xa Αρχελάῳ, ὅθεν καὶ ttv 
Γλαφύραν τιμᾶν ὑπεχρίνετο, Τούτῳ συνἠθει γεγενότι 
λλέξανδρος τὰ χαθ᾽ ἑαυτὸν ἐξ.τραγῴδει καὶ τὰ 
κατὰ τὴν μητέρα ἑδίδασκε, xol ἔλεγε p δοχεῖν 
ἀνεχτά. Καὶ ὁ μὲν ἁλγῶν τοιούτους λόγους π:ποίητο 
πρὸς τὺν Εὐρυκλῆν * ὁ δὲ πάντα τῷ ἉΑντιπάτρρ 
ἀνέφερεν. Αντίπατρος δὲ δώροις αὐτὸν ἑδξξιοῦτ», 
χαὶ ἠξίου πρὸς τὸν πατέρα τοὺς λόγους φρὰζειν. "6 
δὲ οὕτω τὸν βασιλέα διέθηχεν, ὡς ἁμετάγνωστον 
ποιῆσαι τὸ μίσος. Καὶ ὁ μὲν ἀπῄει χρηματισάµενος. 
ἩΠρώδης δὲ τοσοῦτον πρὸς τοὺς παῖδας ἔξιυργιστοι 


Q ὡς µηχέτι δεῖσθαι διαθολῶν, ἀλλ' αὐτὸς περιεργἀ- 


pricfecto quzstiones habit:e , quasi promisisset , se . 


adolescentes castello recepturum. lllo autem nihil 
confitente, fllius ejus ita factum esse- affirmavit , 
et litteras ea de re obtulit, qux Alexandri manu 
scripte 951 viderentur. Tum vero Herodes non 
jam dubitabat de filiorum insidiis, licet Alexandro 
Antipatri dolo id scriptum esse concinnatum 
affirmante. Adolescentes igitur tum observabantur, 
atque in ignominia et metu damnatorum erant. 
Aristobulus autem socrum Salomen vicem suam 


C 


dolere, et eum odisse qui talia crederet , putans : . 


Πσο, inquit , tibi quoque periculum denuntiant , cui 
spes nuptiarum Sylei crimini datur. Ea verba mu- 
Που s'atim ad fratrem defert. Qui utrumque filium 
vinctum seorsim custo:liri, ac singulatim scribere 
jubet, qua contra patrem meditatus csset. lili 
scribunt se insidias contra patrem neque animis 
agitasse , neque comparasse : sed fugam spectasse 
necessorío, quod vitam sollicitam et suspectam 
degerent. Tum igitur Alexandrum vinctum eduxit , 
presente εἰ audiente Archelai legato, et de fuga 
percontatus est , quo et quomodo discedere volue- 
rit? Ille vero, Ad Archelaum, respondit, qui pol- 
licitus esset , seeum inde Romam missurum , nihi] 
autem aliud gravius in patrem cogitasse. llis 
dictis, rex duos e suis Romam ad Cxsarem cum 
litteris misit, ac jussit navi ad Cili:iatmn appulso 
cum Archelao expostulare , quod insidiarum filiis 


ζεσθαι τὰ ἐκείνων xal παρατηρεῖν ἕχαστα. Άνω 
γοῦν τῶν σιυμµατοφυλάχων τοῦ βασιλέως χατ᾽ ὀργῖν 
αὐτοῦ ἀπεωσμένοι, τοῖς περὶ ᾿Αλέξα.δρον συνιππᾶ- 
ζοντο, xal δῶρα ἓξ ἐχείνου ἐλάμδανον. Ὑποπτεύσας 
οὖν τούτους ᾿ΗἩρώδης, εὐθὺς ἑδασάνιζεν. Οἱ δὲ τὸ 
μὲν πρῶτον διεχαρτέρουν, εἶτ ἀπήγγελλον ὥς πείθ.ε 
αὐτοὺς xtelvat θηρῶντα τὸν Πρώδην ἸΑλέξανδρ'ς. 
Καὶ ὁ φρούραρχος δὲ τοῦ ᾽Αλεξανδρίου ἡτάζετο, ὡς 
ἑπαγγειλάμενος δἐξασθαι τοὺς νεανίσχους Ev τῷ 
φρουρίφ. Κάχεΐνος μὲν οὐδὲν ὡμολόγει, ὁ δὲ υἱὸς 
αὐτοῦ ταῦτα γενέσθαι χατέθετο, xal vpippa ἐπέ- 
ὅωχε περὶ τούτων, ὡς εἰκχάσαι τῆς τοῦ ᾿Α)εζάνδρου 
χειρός. Ὁ μὲν οὖν Ἡρώδης οὐχέτι ἐνδοιάσιμος ἦν 
περὶ τῆς τῶν παίδων ἐπιθουλῆς. ᾽Αλέξανξρος δὲ δι 
Αντιπάτρου τὸ γραμματίδιον καχουργηθῖναι δΊισχυ» 
ρίζετο. Τότε μὲν οὖν φυλακὴ τῶν νεανίσχων ἑγί- 
veto, χαὶ χαταδίχων εἶχον ἁδοξίαν καὶ δέος. 'O δὲ 
Ἀριστόδουλος τὴν ἑαυτοῦ πενθερὰν Σαλώμην συναλ- 
γεῖν οἰόμενος, χαὶ μισεῖν τὸν τὰ τοιαῦτα πειθόµενν. 
Ταῦτα xal col, ἔφη, κἰνδυγον προμην ύει, διαθεδ.ἰη- 
µένῃ κατ) ἑλπίδα γάμων ZvAalov. Τούτους ἑχείνη 
τοὺς λόγους εὐθὺς προσρέρει τῷ ἁδελφῷ. Ὁ δὲ δε- 
θῆναι χελεύει xal ἄμφω τοὺς υἱοὺς, xal ἀπ᾿ ἀλλήλων 
διαστῆνα:, Υράψαι τε ἕκαστον ὅσα χατὰ τοῦ πατρὸς 


D ἐμελέτησαν. Οἱ δὲ Υράφουσιν, ἐπιδουλὴν μὲν οὔτ'. 


ὀννοῆσαι κατὰ τοῦ πατρὸς, οὔτε μὴν συσχευάσασθαι, 
δρασμὸν δὲ μελετῆσαι, xal τοῦτον δι’ ἀνάγχην, ὑπό- 
πτου xal περιδεοῦς 0037€ αὐτοῖς τῆς ζωῆς. Τότε 
τοίνυν, ἤχοντος ἐξ Αρχελάου πρεσθευτοῦ, ἕξῆγε τὸν 
λλέξανδρον δεσμώτην, xai περὶ τῆς φυγῆς ἐπυνθά- 
veto ἐπ ἀχροάσει τοῦ πρεσδευτοῦ, ὅπου καὶ πῶς 
ἐγνώχασιν ἀποχωρεῖν * 6 δὲ πρὸς ᾿Αρχέλαον ἔφη, 
ἐχεῖθεν εἰς 'Ῥώμην συνθέµενον διαπέµψειν͵, ἄλλο δὲ 
οὐδὲν ἄτοπην f| δυσχερὲς λογίσασβαι κατὰ τοῦ πατρός. 
Τούτων οὕτω ρηθέντων, ὁ βασιλεὺς, γράµµατα πρὸς 


445: 


ANNALIUM LIB. V. 


446 


Καίσαρα δοῦς, δύ2 τῶν ὑπ αὐτὸν ἐκέλευσεν, dv A suis adjutor fuisset. Archelaus vero respondit , ae 


παράπλῳ τῇ Κιλικίᾷ προσχόντας (48), ἐντυχεῖν 
Αρχελάῳ, χαὶ µέμφασθαι, ὅτι τῖς "ἐπιδουλῖς τοῖς 
1.0: συνεφάφαιτο. ᾿Αρχέλαος μέντοι ἀπελογεῖτο 
ἓέ-ασθαι τοὺς νεανίας συνθέσθαι διὰ τὸ συμφἐρον 
χάκείνοις xal τῷ πατρὶ, οὗ μὴν πρὸς Καΐσαρα 
πέμψειν. El; ᾿Ῥώμτν δὲ ἁἀποκομιαθέντες οἱ τῶν 
ἐπιστολῶν χημισταὶ, ταύτας δεδώχασι Καΐοαρι. Ὁ 
Uk ἀντεπέστειλεν, ἄχθεσθαι ἐπὶ τοῖς παισὶν, ἐπὶ 
ἐχείν ο δὲ τὴν πᾶσαν ἐξηυτίαν ποιεῖν. Καὶ εἰ μέν τι 
ἀνόσιον πεποιἠχασιν, ἐπεξιέναι ὡς πατραλοίας; εἰ 
6: δρατμὸν ἑνενόησαν, ἄλλως νουθετήσαντα μηδὲν 
ἀνήκεστον διαπρἀάδασθαι. Συμδονλεύειν δ᾽ αὐτῷ, περὶ 


promisisse adolescentes suscepturum , propter 
el ipsorum et pátris utilitatem , sed ad C:esarem 
missurum fuisse negavit. llli Romam profecti Cze- 
sari litteras reddiderunt : qui rescripsit, se dolere 
propter ejus filios, sed omnem ipsi auctoritatem 
dare : qui οἱ facinus impium in se admiserint, . 
puniendos pro parricidis : sin fugam duntaxat 
cogitarint, in eos verbis castigatos nihil gravius 
consulendum. Consultum autem videri sibi , ut 
convocato Beryti concilio, et ducibus atque Cap- 
padocum rege Archelao, et aliis viris dignitate 
illustribus adhibitis, quid statuendum esse videa- 


Brpu-bv συναγαγόντα αυνἑδριον, καὶ παραλαθόντα B tur, deliberet. 
τους ἡγεμόνας xai τὸν τῶν Καππαδοχῶν βασιλέα ᾿Αρχέλαον, καὶ ὅσους ziv ἄλλων οἶδεν ἐπιφανεῖς 


ἀξ.ύμασι, μετ ἐχείνων τὸ δέεν σχοπεῖν. 

ΚΕ’. Ταύττν δεξάµενος τὴν ἐπιστολὴν ὁ Ἡ ρώδης, 
ἐχάλει πρὸς τὸ συνέδριον οὓς ἐδούλετο, ᾿Αρχέλαον 
δι ἔχθραν παραιτησάµενος, $j xai ἐναντιωθήτεσθαι 
τῇ γνώµῃ νοµίξων αὐτοῦ. "Ηδη δὲ συνηγµένων τῶν 
τε ἠγεμόνων χαὶ τῶν ἄλλων, χατηγόρει τῶν παίδων 
à βασιλεὺς, xxi τὰ δι αὐτῶν ἐχείνων γραφέντα 
ὑπανεγίνωσκεν, kv of; οὐδὲν ἑἐγέγραπτο ἕτερον 7) 
6t: φυχεῖν βουλεύοιντο, xal λοιδορίαι τινὲς εἰς ab- 
τὸν, ὀνείδη διὰ τὴν δύσνοιαν ἔχουσαι. Καὶ τέλος 
εἰ πὼν, xol ix τῆς φύσεως καὶ ix τοῦ Καΐσαρος 
αὐτῷ τὴν ἐξουσίαν δοθΏναι, χαὶ νόµον προαέθηχε 
πάτριον, ὃς ἑχέλευεν, el του χατηγοβῄήσαντες οἱ γο- 
γεῖς, ἐπιθοῖεν τὰς χεῖρας τῇ χεφαλῇ, τοὺς περιεστῷ- 
κας τοῦτον ὀφείλειν λιθολευστεῖν, xal οὕτως ἆπο- 
κτείνειν. Ὅπερ ἔλεγε δύνασθαι xal αὐτὸς kv τῇ 
«τατρίδι καὶ τῇ βασιλείᾳ πο.εῖν, ἀναμεῖναι δὲ τὴν 
ἑχείνων χρίσιν. Ταῦτα τοῦ ᾿Ηρώδου εἰπόντος οἱ συν- 
εδριάνοντες την ἐξουσίαν ἐχύρουν αὐτῷ, τῶν νεα- 
νίσχων μηδὲ παρηγµένων εἰς «b συνέδριον΄ xal τι- 
ves μὲν χατεφηρίζοντο τῶν Ηρώδου viov, ἀλλ οὐ 
μέντοι xal κτείνειν οἱ δέ γε πλείους xai θανάτῳ 
χολάξειν αὐτοὺς ἀπεφαίνοντο. Καὶ ἐπὶ ταύτοις Óte- 
λέλντο τὸ συνέδριον. Ἡρώδης δὲ fxev εἰς Τύρον, 
xai τοὺς παΐδας ἄγων. Ὡς δὲ ἦλθον εἰς Καισάρειαν, 
µετέωροι πάντες σαν, ποῖ τὰ χατὰ τοὺς νξανίας 
χωρήσειεν, ἐχδεχόμενοι * χαὶ τοῖς μὲν γινοµένοις 
ἑδυσχέραινον ' οὐκ tjv δὲ ἀκίνδυνον οὔτε τι ὑπὲρ 
ἑχείνων εἰπεῖν, οὔτ᾽ ἀχούειν ἑτέρου λέγοντος. Αλλ' 
ὁδυνηρῶς μὲν, ἀναύδως δὲ τοῦ πάθους ἔφερον τὴν 
ὑπερδολήν. Στρατιώτης δέ τις ὀνόματι Τήρων, υἱοῦ 
αὐτοῦ γαθ) ἡλιχίαν ὄντος ᾽Αλεξάνδρῳ φίλου, πολλὰ 
xai πρὸς τὸ πλΏθος ἔλεγε, γαὶ πρὸς τὸν βασιλέα δὲ 
πχεῤῥησιασάμενος, μόνος µόνῳ ἐντυχεῖν Ἡξίου. Καὶ 
ἑνδόντος, Ποῖ ποτέ σοι, ἔφη, ὁ περιττὸς ἑχεῖνος 
νοῦς ; Τίς δὲ ἡ τῶν φίλων καὶ συγγενῶν àgnyla ; 
Εἶτα οὗ σχέψῃ, τί τὸ πραττόμενον, εἰ δύο νεα- 
γίας ἐκ βασιίδος σοι γυναικὸς γενοµέγους, εἰς 
πᾶσαν ἀρετὴν ἄκρους ἀναιρήσεις, σεαυτὸν év 


XXII. Herodes hac epistola accepta, ad conci- 
I'um vocavit quos voluit : Archelao, sive quod cum 
oderat , sive quod voluntati su: refragaturum pu- 
tabat , preterito. Ducibus et ceteris jam congrega- 
tis, rex filios accusat, recitatis 29  ip-orum 
scriptis, qux nihil aliud continebant, preter fug:e 
consilium, et convitia quzdam patri malevolentianr 
exprobrantia. Postremo dixit, et a natura et a Cx- 
sare potestatem sibi datam esse : legemque patriam 
adjecit, qu:e juberet, si quem porentes , manibus 
illius capiti impositis, accusarent, eos qui cirenm- 
starent , necessario lapidibus reum occidere. Quod 
cum ipse domi in patria facere potuisset , illorum 
tamen suffragia exspectasse. Ilzec Herode locuto , 
qui in concilio aderant, adolescentibus nec in me- 
dium productis, auctoritatem ei con(irmarunt 5 ac 
nounulli sane adolescentes condemnarunt, non ta- 
men capitis : plerique capitis etiam eos condem- 
narunt. Concilio sic dimisso, Herodes adductis filiis 
Tyrum venit, inde Casaream , ubi omnes exspe- 
etatione suspensi fuere, quo tandem res illorum 
evasurg essent : quamvis autem ea graviter ferrent, 
non tutum tamen erat, vel quidquam de illis loqui, 
vel aliis dicentibus audire. laque casum illum — 
mosto silentio dissimulabant. Verum miles quidam 
nomine Teron, qui filium Alexandro zqualem 
atque amicum habebat, multa in populi frequentia 
locutus, etiam a rege petere ausus est cum eo solo 


p colloquendi facultatem : qua impetrata: Quo tan- 


dein, inquit, excellens ista. prudentia abiit ? Quo 
est ista ab amicis et cognatis. solitudo ? Non aliquan 
do considerabis , quo res evaenra sit , si duobus ado- 
lescentibus ex matre regina susceptis, omni virtutum 
genere prastantibus, interfectis, tua senectus uni filio 
innitetur, et cognatis, quos ipse toties capitis condem- 
nasti ? Non cogitabis silentii populi causam esse do- 
loris magnitudinem, totumque exercitum ín calami- 
tosos misericordiam, in. calamitatis auctores odium 


Varie lectiones et nota. 


(48) "Hr παράπφῳ τῇ Kidix/g zpocyórcac. 
Josephus ἐν παράπλῳ μὲν Ἐλούσης τῆς Κιλιχίας 
προσ(άντας Ubi τὸ (ἐν Ἐ Ιούσης depravatum cesse 


apparet. Gelenius vertit, ut inter navigandum ap- 
pellerent ad Eleusam oppidum Cilicie. 


41 


JOANNIS ZONAT,E 


413 


gerere ? Rex illa principio non iracunde audiebat. À γήρᾳ »ara.t.xów ἐν ὀνὶ παιδὶ καὶ συγγενέσο», 


Sed Terouis immoderata et militari libertate. ct 
militum indignatione commotus, Teronem in vin- 
culis asservari jussit. Qua occasione arrepta, Try- 
phon regis tonsor dixit se a Terone sspius sollici- 
tatum , ut regis gulam novacula abscinderet : quo 
facto, principem locum apud Alexandrum habitu- 
rus esset. llis dictis et ipse comprehenditur : 
qu:estioses de Terone, ejus filio, ct tonsore 459 
babentur. Quam necessitatem patre fortiter tole- 
rante, fllius, qui quam is misere affectus esset , 
ccrnerel , disit se regi veritatem indicaturum, ei 
patrem el se illis cruciatibus liberare vellet. Fide 
accepta, convenisse ait, ul Teron suis manibus 
regem occidat: His dictis, patrem aerumna liberat. 


c» αὐτὸς εοσιυσάνιες nutéyrac θάνατον; Obx ἐν. 
}οήσεις, ὅτι xal τῶν ὄγ.ῖων 9) σιωκὴ διὰ μάγεθος 
τοῦ πάθρυς ἐσεὶ, xal πᾶσα ἡ στρατιὰ ἆΤεον 
μὲν τῶν ἀτυχούντων, µ!σος δὲ τῶν ταῦτα àpya- 
ἑομένων ἐσχήχασιν ; "ἴΊκουε ταῦτα ὁ βασιλεὺς ἐν. 
ἀρχῇ οὐκ ἀγνωμόνως. Ὁ δὲ Thpuv, ἁμέτρῳ καν 
στρατιωτιχῇ χρώμενος παβῥησίᾳ, τὸν Ἡρώδην ἑτά- 
pats, καὶ πρὸς τὴν τῶν στρατιωτῶν χεκίνητο ἀγαν - 
ἀκτησιν. Καὶ προφτάττει, τὸν Τήρωνα δήσαντα, 


«ἔχειν ἐν φυλαχῇ. Ἐπιτίθεται δὲ τῷ καιρῷ xat Τρύ- 


φων τοῦ βασιλέως χουρεὺς, εἰπὼν ὡς ἀνακτίθοιτε. 
πολλάχις ὑπὸ τοῦ Τήρωνος ξυρῷ τὸν λαιμὸν τοῦ 
βασιλέως τεμεῖν * ἔσεσθαι γὰρ ἐν πρώτοις τὸ "AX:£- 
ἀνδρῳ. Ταῦτα εἰπὼν, xai αὐτὸς συλλαμδᾶνεται" 


Herodes vero omni dubitatione paterni animi repu- B καὶ àv θασάνοις ἦσαν ὁ Τήρων τε καὶ 6 παῖς αὐτοῦ, 


diata, decretum suum exsequi statuit. Itaque Ale- 
xander et Aristobulus Sebasten pcrducti, illius 


jussu laqueo prxfocantur. Sunt οἱ cec duces rei ,. 


et Teron cum filie et ton-ore producti atque accu- 
sali, quos populus telis obiter arreptis interfecit. 
Antipatro, cum fratres sustulisset, difficilior facta 
est regni adeptio, susceptis popularium odiis , ac 
militum in primis : sed regni fuit interea cum patre 
particeps, qui ei fidem habebat. Alexandri uxorcm 
ad patrem remisit Herodes , interfectorum liberog 
maguo studio aluit, Susceperat enim Alexander ex 
Glaphyra duos mares : Aristobulus e Berniee tres 
filios, ct duas filiolas. Natus est. et regi e pontif- 


καὶ αὐτὸς ὁ χουρεύς. Διαχαρτεροῦντος 8' ἐν ταῖς 
βασάνοις τοῦ Τήρωνος, ὁρῶν ὁ mol; tbv πατέρα 
χαλεπῶς διαχείµενον, ἔφη μηνύσειν τῷ βασιλεξ 
τὴν ἀλήθτιαν, εἰ μέλλει ῥύσασθαι sov βαθάνων τὸν 
πατέρα καὶ ἑαυτό,. Λαδὺὼν δὲ πίότεις, ἔλεγεν elvo: 
σννθήκην ἐπιθέσθαι τῷ βασιλεῖ δι’ αὐτοχειρίας tbe 
Τήρωνα. Ταῦτα εἰπὼν, ἑξαιρεῖται τὸν “πατέρα «t.c 
ἀνάγχης. 0 δ' Ἡρώδης, οὐδὲν ἔτι ἑνάδυιάσιμον τῇ 
φυχῇ χαταλελοιπὼς περὶ τὴν τεχνογονίαν, τέλος τῇ 
προαιρέδει ἐπέθετο. Καὶ ἀχθέντες εἰς Σ:δαστὸν 
Αλέξανδρός τε xal ᾿Αριστόδουλας, ἐπιτάξαντ.ς τοῦ 
πατρὸς στραγγάλη ἀπηγχονήθησαν. Ηροχγἀγὼν δ 
εἰς τὸ πλῆθος τριαχοσίους τῶν ἡγεμόνων τοὺς Ev. 


cis filia Herodes. Habuit enim ἐκ mulieres in motri- ϱ αἰτίᾳ γενοµένους, xat τὸν Τήρωνα σὺν τῷ παιδι, 


monio: idque more gehlis, apud quam receptum 
erat, eudem (empore plures uxores alero , inter 
quas fuere Antipatri mater, et ilia pontificis : e qua, 
ut dictum est, filium sibi cognominem proereavit, 
Fuit ei et fratris filia nupta, et consobrina cum 
ea, praterea Sinaritana quadam , cujus filii fuere 
Antipas et Archelaus et Olympias filia. Inter ejus uxo» 
res eliam Cleopatra Hieresolymitaua numerabatur , 
cujus filii (uerunt tlerodes ct Philippus. Preterea 
Pallas, e qua Phasaelum suscepit : ac Phsedra et 
Elpis, qu» ei Roxanem et Salomen (lliam pepere- 
runt. Susceperat et e Mariamme duas flliolas. 


καὶ τὸν χουρέα, xatnyópst αὐτῶν, οὓς οἱ τοῦ TÍ- 
Όους βάλλοντες τοῖς παβατυχοεῦσιν ἀπέχτειναν. 
Αντιπάτρω δὲ χατεργασαμένῳ τοὺς ἀδελροὺς ἑρ- 
γωδεστέρα ἣν ἡ τῆς βασιλείας ἐπιτυχία, μίσους τῷ 
ἔθνει φυέντος πρὸς αὐτὸν, χαὶ μάλιστα τῷ ὁπλιτ'χῷ. 


τέως δὲ συνῆρχε τῷ πατρὶ, wal ἐπιστεύετο παρ 


αὐτοῦ. Την δὲ Αλεξάνδρου γυναῖχα 'Ἡρώδηέ πρὸὲ 
τὸν πατέρα ἀνέπεμψεν, ἕθρεφε δὲ τὰ tiv θανύντων 
τέχνα Távo ἐπιμελῶς. "Heavy δὲ ἸΑλεξάνδρῳ μὲν 
ix Γλαρύρας ἄρσενες δύω' Αριστοθούλῳ δὲ ix Βερε- 
νίχης viol τρεῖς, xal δύο θνγάτρια * vévove δὲ τῷ 
βασιλεῖ καὶ ἐχ τῆς ἀρχιερέως θυγατρὺς Ἡρώδης 


υἱός. Ἐννέα γὰρ τῷ βασιλεῖ συνῴχουν Ύγυναῖχες, πάτριον ὃν καὶ πλείοσι κατὰ αὐτὸν συνοικεῖν. "Haav 
δὲ 5 τε τοῦ Αντιπάτρου µήτηρ, καὶ ἡ τοῦ ἀρχιερέοις θυγάτηρ, ἐξ fio, ὡς εἴρηται, mal; αὐτῷ ἐγεννήθη 
ὁμώννμος. "Hv δὲ καὶ ἀδελφοῦ παῖς αὐτῷ µία γεγαμημένη, καὶ ἀνειιὰ σὺν αὐτῇ. ἑξαδέφη δηλαδή» 
τὰς γὰρ ἑξαδέλφας ἀνιφιὰς ἑκάλουν οἱ παλαιοὶ, ὡς ἔστιν εὑρεῖν π)λλαχοῦ καὶ παρὰ τῷ Ηλουτάρχῳ, 
xal παρὰ ταῖς βίδλοις ταῖς νομικαῖς. "Hv δ' iv ταῖς γυναιβν ᾿Ηοώδου xix τοῦ ἔθνους τῶν Σαμα- 
piov µία, f; ἦσαν παῖΐδες ᾽Αντίπας τε χαὶ Αρχέλαος, xal θυγάτηρ Ὀλυμπιάς ' καὶ Κλεοπάτρα — 6i 
Ἱεροσολυ μῖτις ταῖς τούτου γυναιξὶ συνηρίθητο. Καὶ ταύτη;ς παΐδες ᾿Ηρώδης καὶ Φίλιππος. Καὶ Παλλὰς 
δὲ ἦν ἐν ταῖς αὐτοῦ γαμεταῖς, Φασάηλον πεπιηµένη παῖδε αὑτῷ, χαὶ ἐπὶ ταῖς λοιπαῖς Φαΐδρα χαὶ Ἐλπὶ; 
συνῴχουν αὐτῷ. "Ἠσαν δι ᾿Ηρώδη καὶ δύο θυγάτρια ἐχ Μαριάμ καὶ ἐχ Φαίδρας δὲ xaV Ἑλπίδος ἔφυσαν 
αὐτῷ θυγατέρις Ρωξάνη xaX Σαλώμη. 

XXIII. Atque hiec familia Herodis fuit: sed summa p 
rerum ad solum Antipatrum speclabat , omnibus 
formidabilem , non tam potestate, quam morum 


Kl'. Τοῦτο μὲν ούν «b γἑνὸς Ἡρώδου. Τὰ à 
πράγµατα πρὸς µόνον τὸν Αντίπατρον ἀφεώρων, 
καὶ ἣν ἅπασι φοθερὸὺς, οὗ τοσοῦτον τῇ δυναστεία, 


improbitate : quem Pheroras maxime colebat, et 
ab eo vicissim colebatur. Salome vero eis adversa- 
batur , qu:& rebas suo nomini contrariis (id enim 
pacem significat) semper studebat, non pacifica, 


ὅσον τῇ τῶν τρόπων χαχότητι. Μάλιστα δὲ ajz 
Φερώρας ἑθεράπευς, xal ἀντεθεραπεύετο. Ἠναν- 
πίωτο δὲ αὑτοῖς ἡ Σαλώμη. ἑναντίως ἀεὶ πρὸς τὸν 
τῆς χλλτεως αὐτῆς σημασίαν διαχειµένη. Ἡ μὲν 


119 


ANNALIUM LIB. V. 


15] 


Υὰρ εἰρήνης σημα»τικὸν, xal εἰρηνιχὴν εἶναι τὴν A sed pugaax adavodum, et alios ad seditiones, 954 


οὕτω χεχλημένην ἐδήλον. 'H δὲ xal cpóbpa µάχι- 
poc ἂν, χάὶ ἑτέρου; πρὺς στάσεις καὶ µάχας χζὶ 
συγγενείας ἀλλοτρίωσιν ὅ.εγείρουσα. Αὕτη, χάτασκα” 
ποῦσα τὴν Αντιπάτρου xal Φερώρου οἰχείωσιν, 
ἔλεγε τῷ Ἡράδη, ἐπὶ χακῷ τῷ αὐτοῦ τὴν τούτων 
Ὑενέσθαι εὔνοιαν. Γνόντες οὖν ἐπεῖνοι τὴν τῇ: Σα- 
λώμης διαθολὴν, kv τῳ φανερῷ μὲν μίσος κατ ἀ)» 
λήλων xel λοιδορίας σαν ἐπιτηδεύοντες, χεκρυµ- 
µένως δὲ τὴν πρὸς ἀλλήλους ἕτήρουν ὀμόνφιαν. Τὴν 
Σαλώμην δ᾽ οὐκ ἐλάνθανον, πάντα τε ἀνιχνεύουσαν 
καὶ τῷ βααιλεῖ ἁπαγγέλλουπαν αννόδους λαῦ;αίας, 
συμπύσιά τε xal ἀνέκφορα βουλενυτήρια. 'O δὲ xal 
αὐτὸς τὸ πολλὰ συνίει. Φαρισαῖοι δὲ, τὴν γνναικωνί- 
ειδα οὐεσιούμενοι, ἄνθρωποι µέγα φρ.νοῦντες ἐπ 


ad pugnas, ad jura cognat!ion' s et! necessitudinis 
dirimenda incitare sojita. Ea explorata Antipatri 
ct Pheror: eonjunctione , Herodi ait, eorum bene- 
volentiam in ipsius fraudem tendere. Cujus illi ca- 
lumnia intellecta , quamvis clam concordiain cole« 
rent , publice autem mutuis odiis et convitiis cer- 
tarent : Salomen tamen non fefellerunt, indagan- 
tem omnia, et regi nuntiantem, occulta eonci- 
liabula, compotationes et concilia arcana : qu» 
ipse etiam pleraque intelligebat. Phariszi vero gy- 
neconitide sibi coneiliata, liomines accureta pa- 
trig legis observalione tumidi, rogi adversabsn- 

tur. Nam cum ceteri omnes in fldem Cxsaris et 
regis llerodis jurassent, illi soli refragati sunt, sex 


ἀπριθώσει τοῦ vacplou νόµον, xaX βασιλεῖ ἀντικράτ- D iillium numero : et quia Pherorse conjugi bene 


τοντες, οἳ πάντων ὁμωμοκότων Καίσαρι εὐνοεῖν 
καὶ τῷ βασιλεῖ Ἡρώδῃη, αὐτοὶ οὐχ ἐπείσθησαν, 5». 
τες ὑπερεξαχισχίλιοι. Tf, δὲ γνναικὶ δερώρου εὖ- 
νοουῦντες προῦλεγον, Ηρώδῃ τέλος τῆς ἀρχῆς xa-e- 
Ψηφίσθαι παρὰ θεοῦ, νεµηθῆναι δὲ αὐτὴν Φερώρᾳ τε 
καὶ tol; ἐξ αὐτοῦ. Οὐδὲ ταῦτα την τῆς Σαλώμης 
μρχθηρίαν διέδρα, καὶ αὐτίχα τῷ βασιλεῖ ἀπηγγέλ- 
λοντα. Τῶν μὲν οὖν Φαρισαίων οἱ ἐπὶ τούτοις ἑλη- 
Ἀξγμένοι ἀνίρηντο, xal ὁ εὐνοῦχος Βαγώας, Κά- 
£o; τέ τις ἐπὶ σώματος Χάλλει διαπρεπὴς, xal 
"Hpebco Gv παιδιχκὰ, xal ἕτεροι τῶν περὶ τὸν βα- 
σιλέα, ὡς αυνἰστορες. Elsa συνέδριον χαθίσας ὁ fa- 
σιλεὺς, tfc Φερώρου Yuva:x5; χατηγόρει, xal ἁπῃ- 


ῥέθµει πολλά αἐτιάματα, xat τέλος πρὸς τὸν Φερώραν. 


τὸν λόγον τρέψας, Δεῖ», ἔλεγε, xal zpir αὐεοχέλεν- 
στόν σε διὰ ταῦτα τὸ mUraioy. ἁποπάμψασθαι. 
Δῦν 1οῦν, εἰτῆς ἐμης συγγενείας ἀγτιποιῇ, τὴν 
(sc αὐτῆς συµόθίωσω παραιτοὺ. Ὁ δὲ πρύ- 
τερον θανεῖν αἱρεῖσθαι ἀνταπεχρίνατο, ἡ ζῶν ἀπε- 
στερῆσθαι τὴς γυναικός. Ἐντεῦθεν Ἡρώδης Άντι» 
πάτρῳ xai τῇ ἐχείνου μητρὶ. Φερώρᾳ συνομιλεῖν 
ἀπηγόρενσεν, ἡ ταῖς γυναιξὶ συνιέναι. Οἱ δὲ κασε- 
ςίθεντο, συνῄεσαν δὲ ἀλλήλοις xal σωνεχώμαζον f 
χαιρός. Αντίπαερος δὲ, τὴν ὀργὴν τοῦ πατρὸς ύφο- 
ῥρώμανος, γράφει τοῖς ἐν Ῥώμῃ φίλοις, ἐπιστέλλειν 
Ἡρώδῃ, στέλλειν πρὸς Καίσαρα τὺν ᾽Αντίπατρον., 
Πάμπεται γοῦν εἰς Ῥώμην μετὰ δώρων Αντίπατρος 
φέρων xa) διαθήχην ἹἩρώδον αὐτῷ τὴν ἀρχὴν ἀιδοῦ- 


cupiebant, prediverunt regnum Herodi divinites 
abrogatum, Phorore ejusque posteris attributum 
esse, Ne hxc quidem Salomes improbitatem latue- 
τωδέ, Quin stalim regi ;rcnuntiarentur. Phaorissei 
autein orationis illjus convicti, eunuchus Bagoas, 
Carus quidam excellenti forma Πλ τούς amasius, 
atque alii regii , lanquam.arcanorum conscii, inter« 
fecti sunt. Deiode rex indicto cencilio Pherore eone 
jugem , multis criminibus in medium adductis, 
accusavil , ac denique oratione ad Pheroram con- 
versa; llis de causis, inquit, muliercula pridem 
ultro tibi repudianda fuit. Àt nunc saltenn, si [ratrem 
meum perhiberi cupis, illiua. conusetudiwem vitato. 
llle vero se mortem. prasopiare potius. respondit , 
quam ut vivens uxorem desoret. Ex eo Herodes | 
Antipatro et maLri ejus. Pherorse. consueidinem, 
οἱ mulieribus ne inter se convenirent, interdixit. 
Qui etsi id pollicerentur, tamen per tempus comess- 
salum conveniebant. Aniipaler vero. patris. iram 
metuens , ab amicis. petit ut Herodi scribant, u£ se 
Romam mitia. Iia. pater eum cum. muaeribus in 
Urbem miuit, testamentum: ferentem , quo ei ne» 
gnum legabatur ; sin ipsi aliquid aeeidisset, Herudi 
ex ülia pontificis genito. Pheroram , cum.uxorem 
non, repudiaret, discedere jussit. 1s vero cum in 
tetrarchiam. suam abiret , juravit. se ante auditum 
fravris obitum reverti nolle. Unde factum , υὲ nec 
25$ rege egrotante aecersitus venerit, ne jusju- 


σαν. El δὲ. φθάσει θανὼν, ᾿Ηρώδῃ τῷ ἐκ τῆς àg- D randum ,violaret. Herodes vero post, Pheroram 


χωρέως Υενομένῳ θυχατρός. Φερώραν δὶ μὴ ἀφιέντα 


τῶν γυναῖχα, ἀναχωρεῖν ἐἑπέταστεν ὁ Ηρώδης. Καὶ. 


ὃς ἐπὶ τὴν τετραρχίαν ἀχῆραν, ὀμόσας οὐ πράτερον 
ἄξειν, ἃ πῴθοιτο τελευτῆσαι τὸν ἀδελφόν. "ovs xal 
νοσήσαντος τοῦ βασιλέως Χληθεὶς, οὐχ ὑπήχονσεν, 
ἵνα ph παραθαίη τὸν ὄρχον. Ηρώδης ὃ) ὕσεερον, 
Φερώρα νοσήσαντος, ἧχε πρὸς ἐχεῖνον αὐτόχλητοςι 
χαὶ θανόντα ἑτίμησεν. 'Ἡ δὲ Φερώρου τελευτ) ἀρχὴ 
χακῶν τῷ ᾽Αντιπάτρῳ ἐγένετο, τιννυμένου τοῦ θείου 
τῆς ἁδελφοκχτονίας αὐτόν. Απελεύθεροι γὰρ δύο τῶν 
Φιρώρὰ τιµίων Ἱξίουν ΒΠρώδην uh ἑάραι τὸν 
ἀδελφὸν ἀνεχδίκητον, φαρμάχῳ διαφθαρέντα, Ταῦτα,, 
πιστὰ δοχοῦντα, εἰς ἑξέτασιν τὸν βασιλέα ἐχίνησαν’ 
καὶ ἑθασαν/δοντ; Υνναϊκξες δοῦλαί τε xal ἐἑλεύθεραι. 


segroiantem ultro invisit , οἱ mortuo honorem lia- 
buit. Czterum Pheror& exitium Antipatro malerum 
fuit. iniium , Nemine íratricidium ejus ulciscente, 
Nam. duo honoratj.Pherora liberti rogarunt Ἡορο-. 
dem., ne íratris netom veneno. sublati inullam esee 
pateretur. Quod eum probabile videretur, regem 
ad rem.certius indagandem permovit ; habitse sunt 
questiones de mulieribus, una quadam nibil aliud 
dixit , nisi.quod Deum precata est ut. Ántipatri mae 
ter , malorum auctor, tali necessilate urgeretar. 
Ea orauo regem ad diligentiorem inquisitionem. 
pepulit : ac inulieres cruciatibus auctis, arcana ome» 
nia detezerunt, comessationes , occultos congres- 
sus, Sermones Antipatri cum Pherorg mulieribus 


41 


JOANNIS ZONAR/E 


4 52 


babitos, odium patris, lamentationes apud matrem, A À! μὲν οὖν ἆλλαι ἐνεχαρτέρουν ἐχεμυθοῦσας, μία 


quod paler diutissime viveret, itaque se suavitatis 
imperii sensu eariturum , si quando id adipiscere- 
tur, ob urgentem jam senectutem. Hzc atque alia 
plura, que patrem quoque tangerent, mulieres 
referebant. Ob qu: rex, Antipatro jam apud animum 
suum candemnato, matrem ejus Doridem repudiat, 
et omnei ei mundum eripit, pretii multorum ta- 
lentum. In primis tamen Herodem contra filium 
inflammavit Antipater procurator illius * cum alia 
in quzsüonibus confessus, tum illud, eum Pherorz 
venenum dedisse, ac mandasse ut id patri per 
'abseniiam suam , quominus suspectus esset , offer- 
ret. Pheroram autem id uxori asservandum dedis- 
se. Mulier id fatebatur, atque ad venenum affe- 
rendum egressa, de tecto se precipitem 'dedit, nec 
famen illo casu moriua est. [Wecreata igitur, et 
denuo a rege interrogata, juraviL, se rem omnem, 
ut gesta esset, exposituram. Disit autem , se vene- 
num a marito accepisse , ab Ántipatro conira ipsum 
patrem praeparatum : sed cum agrotante Pherora , 
ipse rex (ratrem coram coluisset , Pheroram , ejus 
benevolentia perspecta, sibi dizisse, ut venenum affer- 
fel, atque in conspeciu suo cremaret. Se atatim dicto 
audientem , mazima parte in ignem conjecta , 959 
parum aibi reservasse, quo uteretur, si post mariti obi- 
tum a rege male tractaretur. lpsam quoque pyxidem 
cum veneno in medium protulit. Accusata est et 
regis uxor, pontificis filia, quam statim ejecit ejus- 
que fillum ex testamenio delevit, in quo ut regis, 
cjus mentio fiebat : et socero Simoni Boethi filio , 
ponti&catu abrogato, Matthiam Theophili filium 
successorem dedit. 


δέτ.ς ἄλλο μὲν ἔφη οὐδὲν, θεὸν ὅ᾽ ἐπεχαλεῖτο, τοιαύ - 
ταις ἀνάγχαις τὴν Αντιπάτρου μητέρα περιπεσεῖν, 
ὡς χαχῶν αἰτίαν. Τοῦτο εἰς πλείονα τὸν Ἡρώξην 
ἐχίνησεν ἔρευναν xai πάντα, σφοδροτέρα:ς βασά- 
vo, αἱ γυναῖχες περιθληθεῖσαι, πεποιῄχασ.ν ἔκπν- 
στα, τοὺς χώµους xal τὰς χρυπτὰς συνόδους, xa! 
λόγους Αντιπάτρου πμὸς τὰς γυναῖχας γενοµένυυς 
Φερώρο», μίσος πρὸς τὸν πατέρα, ὀλοφύρσεις πρὸς 
τὴν μητέρα ὅτι ἐπιμήχιστον ἡ ζωὴ παρατέταται τῷ 
πατρὶ, ὡς μηδ᾽ αἰσθέσθαι τῶν τῆς βασιλεία» ἡδέων, 
εἴποτε αὐτῷ γένηται, διὰ γῆρας ἤδη αὐτῷ ἐπιχεί- 
µενον * xal ἄλλα δὲ πλείω, xal τοῦ πατρὸς χαθα- 
πιόµενα, αἱ γυναῖχες ἔλεγον. Τούτοις ἤδη χαταγνοὺς 
Αντιπάτρου ὁ βασιλεὺς, ἀφαιρεῖται μὲν τὴν &xclvou, 
μητέρα τὴν Δωρίδα τὸν περὶ αὐτὴν πάντα χόσμον 
ταλάντων ὄντα πολλῶν, αὐτὴν δὲ ἀποπέμπεται. 
Μάλιστα ὃ ἑξώτρυνε χατὰ του υἱοῦ τὸν ΠἩρώδην 
ἑπίτροπος ἐχείνου Αντίπατρος, ἄλλα τε χατειπὼν 
ἐν τῷ βασανίζεσθαι, χαὶ ὅτι φάρµακον δοίη Φερώρᾳ, 
ἐντειλάμενος δοῦναι αὑτὸ τῷ πατρὶ παρὰ τὴν ἁπρ- 
δηµίαν αὐτοῦ, (v! εἴη ἀνύποπτος μὴ παρὼν, xal 
τοῦτο τὸν Φερώραν φυλάσσειν δοῦναι τῇ Υνναιχί. 
Καὶ ἡ γυνὴ δὲ ὠμολόχει, xai ἀπιοῦσα χοµίσαι τὸ 
φάρμαχον, ix τοῦ τέγους ἔῤῥιφεν ἑαυτὴν, o0 μὴν 
ἑτελεύτησε. Καὶ ἀναχτηθεῖσαν πάλιν ἡρώτα ὁ βασι- 
λεύς  ἡ δὲ ὤμοσε πάντα ἐρεῖν, ὡς ἐπέπραχτο. Καὶ 
Aa65i* ἔφη τὸ φάρμακο» «αρὰ τοῦ ἀγδρὸς, 
ἡἠτοιμασμένον ἐπ᾽ αὐτὸν τὸν πατόρα 9x' Arte 


σ zárpov. Νοσήσαντος δὲ Φερώρα, ἐπεὶ ἐλθὼν αὖ- 


τὸς ἐθεράπευε tóv ἁἀδελφὸν, ὁρῶν σου τὴν st- 
youtv. ἐχεῖνος, Πρὸς ἐμὲ, ἔφη, κόµισον, ὦ γύναι, 
τὸ gdppuaxov, καὶ κατάκαυσον ἐπ ὄψει ἐμῇ. 


Κάγὼ αὐτίκα ὡς ἐκεῖγος ἐν ετά.λΊετο ἕπρατεον, τὸ μὲν zAsictor πυρὶ παραδοῖσα, ἑαυτῇ 0 ὑπολει- 
ποµένη ὁέγον, ἵν αὐτῷ χρησαίµη», εἰ µεταστάντος Φερώρου xaxd µοι παρὰ cov ἁπανεᾷ. 
Παρῆγε δὲ εἰς τὸ μέσον τὴν πυξίδα τε χαὶ τὸ φάρμαχον. Κατηγορεῖτο δὲ xai ἡ τοῦ βασιλέως γυνὴ, fi 
τοῦ ἀρχιερέως θυγάτηρ, ὡς συνίστωρ ἁπάντων ' ἣν αὐτίχα ἐξέδαλε, καὶ τὺν vv αὐτὴ; ἀπήλειψε τῶν 
διαθηχῶν, εἰς τὸ βασιλεῦσαι µεμνημένων ἐχείνου. Καὶ «bv. πενθερὸν Σίµωνα τῶν τοῦ Βοητοῦ «hy ἀρ- 
χμερωσύνην ἀφείλετο, ἕτερον δὲ χαθιστᾷ «hv τοῦ Θεοφίλου Ματθίαν. 


XXIV. Interea Bathylus Antipatri libertus Roma 
adest, patroni matri et Pherorz venenum ferens : 
qui in tormentis dixit, id missum esse, ul si prius 
patrem non attigisset, vel hoc eum conficeret. Af- 
ferebat etiam litteras Roma ab amicis Herodis, qui- 
bus Archelaus et Philippus, Rome studiorum gra- 
tia degentes, accusabantur, quasi patrem fraterna- 
rum cedium reum agerent, ac sibi ipsis timerent. 
Ez μετα magnis largitionibus Antipatro constite- 
runt. Herodes vero ira occultata, eum maturare 
jussit, et de matre ejus quedam conquestus, eum 
se arbitrum sumpturum dixit, ubi redisset. Eas lit- 
teras in Cilicia accepit : sed Pherorz obitum Ta- 
renii cognitum zegerrime tulit, non ex benevolentia, 
sed quod illc Herodem non, ut receperat, ante suum 
obitum sustulisset. Cum in portu Augusto, cui 
id nomen a Cesare est. inditum, appulisset, mala 
$ua in conspectu habuit, nemine obviatn cunte, ne- 
iine alloquente. Venit autem Hierosolyma, Varo 
Syri prelore, in concilio assidente, quem Hero- 


KA'. Ἐν τούτῳ δὲ ἀπελεύθερος ᾽Αντιπάτρου Bá- 
θυλος ἀπὸ Ῥώμης παρῆν φάρμακον χοµίζων τῇ τοῦ 
Αντιπάτρου μητρὶ xal Φερώρᾳ. ὃς ἑταζόμενος, 
ἔλεγε πεμφθῆναι αὐτὸ, Tv! εἰ μὴ τὸ πρότερον ἅπτοιτο 
τοῦ πατρὸς, τούτῳ γοῦν κατεργασθείη. Ἐπεφέρετο 
δὲ χαὶ γράμματα παρὰ τῶν ἐν Ῥώμῃ τῷ Ἡρώδῃ 
φίλων, χατηγορίαν ποιούµενα ᾿Αρχελάου xal Φιλίκ- 
πον, iv Ῥώμῃ διαγόντων ἐπὶ µαθήμασιν, ὡς τάχα 
τὸν πατέρα χατηγορούντων ἐπὶ τῷ φόνῳ τῶν ἁδε)- 
φῶν, καὶ ὁξδοικότων καὶ περὶ ἑαυτοῖς. Ταῦτα δὲ 
μεγάλων μισθῶν τῷ ᾿Αντιπάτρῳ ἐγένετο. Ἡρώδης 
ὃ ἐπιχρυγάμενος τὴν ὀργὴν, ἑκέλευςε ui βραδύνειν, 
xat τῇ μητρὶ αὐτοῦ µέμψεις ἑπάγων, ἑπηγγέλλετο 
ἀναθήσεσθαι ταύτα: αὐτῷ, ὑπότε ἀφίχοιτο. Τούτοις 
τοῖς γράμμασι περὶ Κιλιχίαν ἐνέτυχεν. "Ev Τάραντι 
δὲ τοῦ Φερώρο» μαθὼν τελευτὴν, δεινῶς Ίνεγκεν, 
οὐ δι εὔνο"αν, ἀλλ᾽ 8v: μὴ φθάσας, ὡς ὑπέσχετο, τὸν 
Ἡρώδην ἀναιρῆσαι ἀπέθανε, Καταχθεὶς δὶ εἰς τὸν 
λεγόμενον Σεθδαστὸν λιμένα, &x' ὀνόματι του Καΐ- 
σαρης οὕτω χαλούμενον, ἓν προῦπτοις ἣν Ίδη τοῖς 


153 


ANNALIUM LIB, Υ. 


495 


xàx.Ig, nd] τ.ν ς αὐτῷ προσύντο;, μήτε z00gaYo- A des accersierat, ut de rebus przesentibus eum 


ρεύιντος. Ἡαρῆν 8' ἓν Ἱεροσολύμοις, ὑὑάρου τοῦ 
τῆς Συρίας ἡγεμονεύοντος συνεδρεύοντος ᾿Πρώδῃ, 
χληθδέντος ἐπὶ συ;θουλῇ περὶ τῶν ἐνεστηχότων. 
Καὶ εἶσῆει τὰ βασίλεια ««ορφυρίδα ἔτι φορῶν. Οἱ 
γοῦν ἐπὶ ταῖς θύραις δέχονται μὲν τὸν ᾽Αντίπατρον, 
τοὺς δὲ φίλους ἀνείργουσιν. Εθορυθεῖτο 65, ἤδη 
χατανοῶν of ἐληλύθει, ἐπεὶ καὶ 6 πατ]ρ αὑτὸν ἁσπό- 
σχσθαι προσιήύντα ἁπώσατο, ἁδελφοχτόνον vs xaXov 
χαὶ Σπίδουλον αὐτοῦ τῇ ζωῇ, ἀκροατὴν τε τούτων 
x3i διχαστην ἔσεσθαι: τὴν αὔριον τὸν Οὔὕαρον ἔλεγε. 
Καὶ ὁ μὲν ἐπὶ τοιούτοις χαχοῖς ᾧχετο. Ὑπαντῶσι 
δ αὐτῷ fj τε µήτηρ xal ἡ γυνὴ (αὕτη δὲ ἣν παὶς 
Αντιγόνου, τοῦ πρὸ Ηρώδου βασιλεύσαντος) παρ' 
ὧν ἅπαντα ἐκμαθὼν, πρὸς τὸν ἀγῶνα παρεσχευ» 
ἀζετο. Τῇ δ᾽ ἑξῆς συνήδρευον ᾿Πρώδης xal Οὔαρος. 
Συνῄηλθον δὲ χαὶ οἱ ἀμφοῖν φίλοι, καὶ οἱ συγγενεῖς 
Ἡρώδου, χαὶ ol μηνυταὶ τῶν ᾽Αντιπάτρῳ µελετω- 
µένων, χαὶ δοῦλοι µητρῷοι τοῦ Αντιπάτρου, ἔπι- 
στολΏν φέροντες αὐτῆς, μὴ ἐπανήχειν ὡς πάντων τῷ 
πατρὶ πιστῶν ἡγουμένων (49), µόνην τε ἂν χατα- 
quil αὐτῷ λείπεσθαι Καΐσαρα, xal τὸ μὴ vevi- 
σθαι τῷ πατρὶ ὑποχείριον. Αντιπάτρου δὲ προσπέ- 
σόντος τῷ πατρὶ, xai δεοµένου ἀχροάσασθαι αὐτοῦ, 
καὶ οὕτω ψηφίσασθαι, τοῦτον μὲν εἰς µέσον ἁπά- 
T&v ἑχέλευεν * αὑτὸς δὲ ὠλοφύρατο τὴν τῶν παίδων 
διάθεσιν͵, χαὶ ὅτι «b γΏρας αὐτοῦ περιέστηχεν εἰς 
ἉΑντέπατρον. Τεθηπέναι τε ἔλεγεν, ὅπως Αντίπα- 
ερος ἐπὶ τοιαῦτα χωρήσειε, διάδοχος μὲν τῆς ἀρχῆς 


consultaret. Regiam ingreditur purpuratus adhuc : 
a janitoribus admittitur, amicls ejus exclusis. Et quo 
redactus esset, cogitans turbatur : presertim cum a 
patre, ad quem salutandum accedebat, repelleretur; 
et fratricida atque insidiator vocaretur, quarum re- 
rum auditorem et judicem postridie Varum fore. 
Cum in totis malis abiret, occurrunt ei mater ct 
uxor, filia Antigoni, ejus qui ante Herodem regna- 
vit : e quibus tanto negotio cognito, sead judicium 
parabat. Postridie Herodes el Varus consederunt, 
convenerunt utriusque amici, et cognati Herodis, et 
consiliorum Antipatri indices, et materni servi Λη- 
tipatri, 4577 epistolam mulieris ferentes, qua filium 
monebat, ne rediret, patrem enim rescisse omnia, 
et unum ei confugium superesse Crsarem : caveret, 
ne in patris manus incideret. Cum autem Antipa- 
ter supplex ante patrem procubuisset, obtestans, 
ut se audito demum sententiam ferret : Herodes 
eum in medium produci jubet, ipse filiorum in se 
«celus et. senectutem suam deplorat , que in Án- : 
tipatrum impegisset. Ac se mirari dixit, quo con- 
silio talia facinora suscepisset Antipater, qui et suc- 
cessor jn testamento scriptus esset, et se vi- 
vente posset omnia : ac tanta beneficia sic remune- 
rarelur, ut cognatos ad czedem suam instigaret. Hxc 
dicenti lacrymae eruperunt. Nicolaus vero Dama- 
scenus jussu regis Antipatrum accusavit, cunctis 
ordine commemoratis : sed et alii multi ultro in 


Yerpa ui pévos, ζῶντος 8 αὐτοῦ τὰ πάντα δυνάµενος, C illum orationes habuerunt. Varus, postquam Nico- 


xai ἀντὶ τούτων πρὸς τὸν αὐτοῦ φόνον ἐρεθίζων 
τοὺς συγγενεῖς. Ταῦθ) ἅμα λέγων εἰς δάχρυα τρέ- 
αεται. Καὶ Νιχόλαος ὁ Δαμασκηνὸς, τοῦ βασιλέως 
ἐκιτρέφαντος, χατηγόρει τοῦ ᾿Ἀντιπάτρου, πάντα 
ἑξῆς δ:ηγούμενος. Πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι χατ’ 'Avtt- 
πάτρου αὐτεπάγγελτοι ἔλεγον. Οὔαρος δὲ, Νικολάου 
παυσαµένου τῶν λόγων, ἐχέλευε τὸν ᾿Αντίπατρον 
ἀπολογεῖσθαι. "O δ ἐπὶ στόµα ἔχειτο ἀνατετρομ- 
μένος, τὸν O:bv ἐπικαλούμενος ἐπιμαρτυρῆσαι 


Jaus peroraverat, Antipatrum se defendere jussit. 
lile vero pronus humi jacens, Deum invocabat, ut 
suam innocentiam testaretur. Cum autem nihil 
preter Dei'obtestationem afferret, venenum in mc- 
dium afferri, et cuidam capitis condemnato da: 
jussit : qui eo epoto, statim exanimis concidit. 
Quo facto, Varus surrexit, et e concilio abiit. He- 
rodes vero statim vinxit Antipatrum, et Romam ad 
Cesarem de eo scripsit. 


αὐτῷ μηδὲν ἁδικεῖν. Ὡς δ᾽ οὐδὲν παρ) Αντιπάτρου ἑλέγετο πλὴν τῆς ἀναχλήσεως τοῦ θεοῦ, τὸ φάρμα» 
xov tig τὸ µέσον ἐνεχθῆναι ἐχέλευσε, Καὶ χοµισθέντος, τῶν ἐπὶ θανάτῳ τις ἑαλωκότων πίνειν xe- 
κέλευστο, xai πιὼν εὐθὺς ἔθανε. Καὶ Οὔὕαρος ἐξαναστὰς ἀπῄει τοῦ συνεδρίου. Ἡρώδης δὲ αὐτίκα. 


ἔδησε τὸν ᾿Αντίπατρον, καὶ εἰς 'Ρώμην ὡς Καΐσαρα γράμματα πέμπει περὶ αὐτοῦ. 
ΚΕ’. Ἑάλω δὲ τότε xal ἐπιστόλιον, ὑπ ᾽Αντιφίλου D. XXV. Interceptum est eodem tempore episte- 


σταιὲν πρὸς ᾽Αντίπατρον, Φφράζον' "Επεμψά σοι 
τὴν παρὰ ᾽Αχμῆς ἐπιστοὴν, μὴ φεισάμενος τῆς 
ἐμῆς ψυχῆς. ὐἶσθα γὰρ ὅτι αὖθις (50) κι’ δυνεύω 
ὑπὸ δύο οἰκιῶν, εἰ }γωσθείη». Σὺ δ' εὐτυχοίης 
περὶ τὸ αρᾶγμα. Ὁ δὲ βασιλεὺς xal τὴν ἑτέραν 
ἐνήτει ἐπιστολὴν, xal ὁ τοῦ ᾿Αντιφίλου δοῦλος μὴ 
λαθεῖν ἑ-έραν ἀπισχυρίζετο, Ἰδὼν δέ τις τὸν ἔντὸς 
του δούλου χιτῶνα ὑπεῤῥαμμένον, εἴχασεν ἐχεῖ χε- 
χρύφθα, τὸ γραµµάτιον, xal εἴχεν οὕτως. Λαμθά- 


lium, ab Antiphilo ad Antipatrum missum, in hanc 
sententiam : Misi tibi Acmes epistolam, vit& mee 
nulla ratione habita. Nosti enim, mihi, si deprehen- 
sus (uero, a. duabus familiis imminere periculum. 
Tibi, quod agis, velim bene vertat. Rege alteram 
Antiphili epistolam requirente, servus illius ne- 
gabat se alteram accepisse. Sed quidam con- 
spicalus servi tunicam subsutam, illic latere epi- 
Stolium recte conjectavit, quod ita habebat : Acme 


Varie lectiones et nota. 


(19) Ὡς πάντων τῳ παερὶ πιστῶν ἡγουμέγων. 
Josephus: ὡς πάντων τῷ matpÀ ἡχόντων εἰς πί- 
στιν. Sed apud Josephum puto legendum κύστιν 
per v, a 1vvUávonat, in Zonara ἐχπύστων γενοµέ- 


voy. W. 
(50) 01c0a [^o ὅτι αυθις, etc. Abest hoc comma 
a cod. Colb. Sequitur a» δ᾽ εὐτυχοίης. 


455 


JOANNIS ZONATUE 


455 


Antipatro. Scripsi patri. tuo literas. quales voluisti : A, νουσιν οὔν την ἐπιστολὴν, δηλοῦσαν à; ᾽Αχμὴ Ἆντι- 


et exemplum littcrarum, quas Salome od dominam 
ΜΙ64Νὲ scripscrit, misi : qua lecta, scio ei. Selomen 
penas daiuram. Epistola vero ad Herodem hujus- 
modi fuit : Cum in eo elaborem, ue quid earum 
rerum que centra ie parantur, ignores : Salomes 
epistole ad dominum meam contra te scripte 288 
ezemplum tibi misi, cum periculo meo, (ructuque 
tuo. Erat autem Ácise. Judaa genere, sed Livim 
Caesaris uxori serviebat : οἱ illa agobat, magna pe- 
cunia ab Antipatro conducta. llerodes etsi cenci- 
tatus erat ad Aantipatrum statim tollen Jum, ut ma- 
gnarui rerum perturbatorem, et a Selome irrita- 
batur, que pectus tunderet, seque occidi juberet, 
si quod argumentum fide dignum conwa se depre- 


£drpo (51). "Erpaya τῷ xarpl σου οἶαν f/0zJec 
ἐπιστεολήν. Kal ἀντίγροφον xconjcaca της πρὲς 
τὴν ἐμὴν xvplar, óc παρὰ Σαλώμης ἑσταλμόνης, 
ἕπεμγα ὃ ἐπε]θὼν οἶδα ὡς τιµωρήσεται Σα Ιώμηγ. 
Ἡ δὲ πρὸς Ἡρώδην ἐπιστολὴ τοιάδε ἡν' "Epyor 
ἐγὼ ποιουµένη μηδέν σε Aarüdrew τῶν κατὰ cov 
γενοµένων, εὑροῦσα ἐπισεολὴν Σαλώμης αρὲς 
τὴν ἐμῆν xvpíar κατὰ σοῦ, τὸ ἀντέγραφόν σοι 
αὐτῆς &ccecla ἐπιλινδύνως ἐμοὶ, ὡὠφείμως CÓ 
col. "Hv δὲ ἡ ᾽Ακμὴ ἸἼουδαια τὸ γένος, ἑδούλευε δὲ 
Λιθίᾳ (52) τῇ Καίσαρος vuvatxi* χαὶ ἔπρασσε ταῦτα, 
χρήµααι πολλοῖς ὠνηθεῖσα ὑπ' Αντιπάτρου. Ἡρωδις 
6 ὥρμησε μὲν εὐθὺς ἀνελεῖν τὸν ᾽Αντίπατρον, ὡς 
χύχηθρον μεγάλων πραγμάτων ἐξώτρυνε δὲ αὐτὸν 


henderetur : tamen se repressit, et lium accersi- Β ἡ Σαλώμη στερνοτυπουµένη, xal χτείνειν αὐτὴν 


€um, niliil metuentem respondere jussit. Qui cum 
ο 1061 culpam in Antiphilum conferret, ab llerode 
denuo per litteras apud Cesarem accusalur, etiam 
Acmes (fraudibus detectis, et exemplis litterarum 
iuius adjectis. Interea rex inarbo oppressus, testa- 
mentum scripsit, in quo filio. uatu minimo regnum 
reliquit, Archelao et. Philippo ex Antipatri calum- 
niis infcnsus. Et longiore vita desperata, cum an- 
num scpiuagesimum agerel, seque contemni, ac 
suis infortuniis lzetari omucs putaret, efferatus est. 
hujusinodi occasione. Herodes cum multa conira 
legem fecisset, inter alia in iaaguo teropli vestibulo 
auream aquilam dedicarat, lege imagines hominum 
aut animantium dediceri vetante. Eam. aquilam 
Judos et Matthias Judeorum doctissimi, et plebi 
ob adolescentum institulionem charissimi, revelli 
jusserunt. Nam eisi periculum cx eo.alicui creare- 
tur, tamen beatum esie, qui pro defensione legum 
interiret. Cum hujusmodi sermones adolescentum 
auribus iasusurrarent, rumor oritur de regis obitu ; 
aquila sub ineridiem revellitur, securibus concidi- 
tur. Comprehendugntur multi adolescentes, et Judas 
ac Matthias facinoris auctoreg, et. quasi lanisum : 
ac ad Herodem perducti rogantur, an ausi fuerint 
suum donarium revellere ? Illi respondent, factum 
este : neque vero mirandum, si Mosis leges, divinitus 
edocti, ipsius decrelis anteferrent. Eos igitur vinctos 
Hierichuntem misit : et primoribus Judzorum ac- 
cersitis, in lectulo recubans, suorum benoeficioruin 
et templi adificati inemoriam reíricuit, exclamans, 
sibi adhuc viventi contumeliam fleri detractis suis 
donariis, ac populum, dum sibi insultare studeat, 
sacrilegio se obstringere. Αι illi crudelitatem 459 
ejus veriti, eos qui id ausi essent, supplicium esse 
meritos dixerunt, Rex ceteris clementius tractalis, 
pontificatum Matthiz ademptum Jozato suz conjugis 
fratri dedit, Matthiam seditionis auctorem el quos- 
dam ex sceditiosis viventes cremavit. 


ἀξιοῦσα, el εὗροι πίατιν τινὰ ἐπὶ τοῖς χατ abt. 
ἀξιόχρεων. Κατασχὼν ὃ ἑαυτὸν, µετεπέμψατο τὸν 
υἱὰν, χελεύων ἀντειπεῖν μηδὲν ὑπιδόμενον. 'U δὲ 
Αντιφίλῳ τὴν πάντων αἰτίαν ἀνετίθει. Ἡρώδης δ' 
αὖθις γράμματα πρὸς Καίσαρα ἕστειλεν ἐπὶ καττ- 
ορίᾳ τοῦ. Αντιπάτρου, δηλοῦνεα xai ὅσα fj Αχμὴ 
συγκαχουργήσασα εὕρητο' ἔστειλε δὲ xal τῶν ἑχεί- 
vrg ἐπιστολῶν τὰ ἀντίγραφα. Elc νόσον δὲ μεταξὺ 6 
βισιλεὺς ἐμπεσὼν, διαθήχας γράφει, τῷ νεωτάτῳ 
τῶν υἱῶν τὴν βασιλείαν διδοὺς, µίσει τῷ πρὸς Ἆρ: 
χέλαον x3i Φίλιππον Ex τῶν Αντιπάτρου διαδολῶν. 
Απεγνωκὼς δὲ βιῶναι, ὅτι περὶ ἔτος ὧν ἑθδομηχο- 
στὸν, ἑξηγρίωτο' αἴτιον δ᾽ ἦν ὅτι χαταφρονεῖσθαι 
ἐδόχει, xat ἤδεσθαι πάντας ἐπὶ τοῖς αὐτοῦ ὀυστυχή- 
µασιν. El; τοῦτο 0 ἐχ τοιοῦδε παρώρμητο. Πολλὰ 
παρὰ τὸν νόµον ᾿Πρώδῃ πεποίηντο, ὧν ἓν ἦν xai ὁ 
παρὰ τὸν µέγαν τοῦ vaou πνλῶνα ἀνατεθεὶς χρυ- 
σοὺς ἀετός. Κωλύει δὲ ὁ νόμος εἰκόνων ἀναθέσεις fi 
ζώων ἐπιτηδεύεσθαι, Τοῦταν τὸν ἀετὺν Ἰούδας καὶ 
Ματθίας Ἰουδαίων λογιώτατοι, xal δήμῳψ προσφιλεῖς 
διὰ παιδείαν τῶν νεωτέρων, ἐχέλευον κατασπᾷν. 
Κὰν γάρ τινι κίνδυνος διὰ τοῦτο γένηται, ἔλεγον ' 
Μακάριός ἐστιν ἐχεῖνος ὑπὲρ τῶν νόµων θανούµε- 
voc. Τοιούτοις οὖν λόγοις ἐπαλειφόντων thv νεό- 
τητα, Τίνεται λόγος τεθνάναι τὸν βασιλέα. Καὶ αὐ- 
εἶχα μεσούσης ἡμέρας χατέσπων τὸν davbv, xol 
συνέχοπτον τοῖς πελέχεσι. Σνλλαμθάνονται τοΐνυν 
xal τῶν νέων πολλοὶ, xai Ιούδας xal Ἀάατθίας οἱ 
τοῦ τολµήµατος εἰσηγηταὶ, xal ἀλεῖπται τῶν τοῦ.ο 
ἑργασαμένων, xai ἀνήχθησαν πρὸς Ἡρώδην. 'O δὲ 
ἤρετο, εἰ ἑτόλμησαν καθελεῖν αὐτοῦ tb ἀνάθημα. Καὶ 
οἱ ἄνδρες, Πέπρακται, εἶπον, καὶ θαυμάζαε οὐ 
χρὴ, εἰ τῶν σῶν δογµάεων τοὺς νόμους, οὓς Μω- 
σῆς ἡμῖν καταέλοιπεν ἐκ sov. διδαχθαὶς, xpo 

τιµώμεθα. Τοὺς μὲν οὖν δεδεμένους ἔκεμγεν εἰς 
Ἱεριχώ' χαλέσας δὲ τοὺς ἐν τέλει τῶν Ἰουδαίων χα- 

τακεχλιµένος bv χλινιδίῳ, τῶν εἰς αὐτοὺς. εὐποιιῶν 

ἀνεμίμνησχε, καὶ τῆς δοµῄσεως τοῦ ναοῦ, xal χατ- 

εδόα, ὅτι καὶ ἔτι ζῶντα ἑἐξυθρίζοιεν, χαθαιροῦντες 


Varie lectiones et note. 


^ (51) Ἁχμὴ Ἁγτιπάερῳ Desunt hie verba in cod. 


(33) Αιδίᾳ. lta restituit Wollius : perperam cnius 
ms. Oounes Ἰονλίᾳ. 


&T 


ANNALIUM LIB. V. 


495 


τὰ αὐτοῦ ἀναθήματα, ὡς δοκεῖν μὲν αὐτὸν ὑθρίδειν, χἀτὰ δέ γε τὸ ἀληθὲς ἑεροσυλεῖν. OL δὲ, δεδιότες «v . 
ἐχείνου ὠμότητα, τοὺς τοῦτο τολµήσαντας ἀξίους εἶναι χολάσεως ἔφασχον. Koi ὁ βασιλεὺς τοῖς μὲν 
ἄλλοιᾳ πρᾳότερον προσεφέρετο, Ματθίαν δὲ τὸν ἀρχιερόα τὴν τιμὴν ἀφελόμενος, ἕτερον εἰς «b ἱερᾶ- 
αθαι χατέστησεν, Ἰώζαρον ἁδελφὸν (55) τῆς αὖτου γυναικός. Ματθίαν δὲ τὸν τὴν στυάσιν ἐγείρανταν 


χαΐ τινας τῶν στασιαξόντων κατέκανσε ζῶντας. 


KG. Ἡ μέντοι νόσος ἐπὶ μᾶλλον ἐχείνῳ bm» A — XXVI. Enimvero saorbus exasperabatur, ut pee- 


κραΐνετο, δίκην ὧν παρηνόµησε τίνοντι. Πῦρ γὰρ 
μαλθακὸν τὰ ἑντνὺς ἐχάχου αὐτοῦ, καὶ τῶν ἑντέρων 
σαν ἑλχώσεις, xal µάλιατα τοῦ χώλου ἀλγήματα, 
xai φλέγμα περὶ τοὺς πόδας ὑγρόν τε xoi διανγὲς, 
τοῦ ἤτρου τε χάχώσις, xal τοῦ αἱδοίου σΏψις γεν- 
νῶσα σχώληκας, χαὶ ἐπὶ τούτοις ὀρθόπνοια, τῇ τε 
ἀποφορᾷ ἀηδὴς καὶ τῷ τοῦ ἄσθματος συνεχεῖ, xal 
σπασμοὶ περὶ πᾶν αὐτοῦ µέλος ἐγίνοντο. 'O δὲ, xoi 

ὅτω χαχῶς διακείµενος, ὃν ἐλπίδι ζωῆς ὃν, οὐδὲ 

ποτετραµµένοις χεχρῆσθαι ἀπαναινόμενος | (S4). 
Περάσας δὲ xa τὸν. Ἰορδάνην, τοῖς χατὰ Καλλιῤ- 
Done ἐχρῆτο θερμοῖς, ἃ οὖν τῇ λοικῇ ἀρετῇ τνγχά- 
νει χαὶ πότιµα. Ἔνθα εἰς πύελον ἑλαίου πλέων παρὰ 
τῶν ἰατρῶν ἑμθληθεὶς, ἔδοξεν ἐχλιπεῖν. ᾽Ανενεγχὼν 
δὲ εἰς Ἱεριχοῦντα χεχόµιστο, ἔνθα µέλαινα αὑτὸν 

zi πᾶσιν Ἶρει χολή. Τελευτῶν δὲ ἀνοαίαν πρᾶξιν 
ἐπινοεῖ. Προστάγµατι γὰρ αὐτοῦ ἐκ παντὸς τοῦ 
ἔθνους τῶν ἑντιμοτέρων ἀφικομένων ἐχεῖ, συγχλε(- 
σας πάντας kv τῷ Ἱπποδρόμῳ, τῇ ἁδελφῇ Σαλώμῃ 
xai τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς ᾽Αλεξᾷ ἐνετέλλετο, ἐπὰν αὐτὺς 
ἀφῆ τὴν quyhv, τοὺς καθειργµένους ἅπαντας ἀνε- 
Azlv, Ίνα μὴ ἑφήδοιγτό µου, λέγων, οἱ δῆμοι τῇ 
τε λαυτῇ, μηδ᾽ ἐπικροτοῖον, dAA ἑκάστων θρη- 
φούντων τεὺς ἑαυτῶν οὕτως καὶ αὐτὸς δόξω θρη- 
γείσθαι. (55), xal xoAAotc ἡ ἔξοδός µου τιµηθηίη 
τοῖς Üdxpuci. Καὶ ὁ μὲν ἑπέσχηττε ταῦτα δακρύων 
xai ποτνιώµενος, οἱ δὲ μὴ] παραθήσεσθαι τὴν &vzo- 
25» ἐπηγχέλλοντο. Ἐν τούτοις γράµµατα ὑπὸ τῶν 


nas scelerum daret; ignis enim lentus ejus viscera 
torrebat : intestina. exulcerata erant; in primig 
coli doloribus cruciabetur, et pituita mollis ac pel- 
lueida pedes vexabat. Áccedebat imi ventris dolor, 
ei pudenderum putredo vermibus scatens : necnon 
orthopne, et feetor teter, et. crebrum anbelitum 
convulsiones omnitm membrorum comitabantur. 
Etsi autem in tantis malis versabatur, tamen vitse 
spem alebat, nec ab ullo medicamenti genere ab. 
herrebat. Haque Jordane trajecto, calidis aquis 
Callirrhoes usus est, quie prster ceteras virtutes 
etiam potui sunt. Íb1 a medicis in alveunr oleo 
plenum injectus, animam agere visus est. Sed re- 
cepte spiritu Hierichuntem perlatum, ad cztera 
mala atra bilis accessit. Moriturus nefarium consi- 
lium capit. Nam cuin tolius gentis primores edicto 
convocasset, emnes in Hippodromo conclusit : et 
sorori Salom:, ac ejus marito Alex: mandavit, 
ubi animam exhalarit, ut eos omnes tollerent : 
Ne, inquit, populi seam mortem sibi gratulentur, 
neve applaudant : sed. singulis suos deplorantibus, 
ipse quoque deplerari videar, εἰ obitus meus multis 
lacrymis honoretur. Quse cum flens et Deum obte- 
stans diceret, illi se mandatam non neglecturos 
pollicentur. Interea littere Roma afforuntur, qui- 
bus certior reddebatur, Acmen esse interfectam, 
ei negotium Antipatri patris arbitrio permitti. 
Quibus Heredes lztatus est, et nonnihil recreatus. 


ἓν Ῥώμῃ ἀπεσταλμένα Χεχόμιστο, τήν τε Αχμὴν ϱ Sed doloribus in immensum auctis, cibo abstinuit : 


ἀνῃρημένην δηλοῦντα, xaX τὰ περὶ τὸν ᾽Αντίπατρον 
τῇ τοῦ πατρὺς yvopy ἀνατιθέμενα. Τούτων ἀχούσας 
Ἡρώδης ἤσθη, xat βραχύ τι ἀνήνεγχε. Tov 6' ἀλγη- 
δόνων εἰς µέγα ἡρμένων, ἀπείχετο μὲν σιείων. 
μῆλον ὅ αἰτήσας, χαὶ µάχαιραν, γνώμης ἣν ἑαυτὸν 
ἀναιρήσων, xai πέπραχεν ἂν τὸ ἐνθύμημα, εἰ µή τις 
αὐτοῦ προγνοὺς κατέσχε τὴν Δεξιάν "^ xal µέγα áva- 
πραγόντος, οἰμωγή τε fw καὶ θόρυδος μέγας, ὡς 
οἐχομένου τοῦ βασιλέως. Καὶ ὁ ᾽Αντίπατρος, ὡς ἤδη 
θανόντος, ἀνεθάρσησε, xal τῷ δεσμοφύλακι ἀφεῖναι 
α Ὁτὺν Ἀξίου, μεγάλα ὑπισχνούμενοφ. 'O δὲ τῷ βα- 
σιλεῖ γνωρίζει τὴν ἐχείνου διάνοιαν’ καὶ ὃς ἀνεδθόησέ 
«€z χαὶ πέμπει τινὰς, τοὺς αὐτίχα χτενοῦντας αὐτόν, 
ἹΜεταποιεῖ δὲ αὖθις τὰς διαθήχας, 'Avvina μὲν τε- 
εραρίαν διδοὺς, Γαλιλαίαν τε xai Περαίαν ' 'Apys- 
Ade 5' ἀπονέμων τὴν βααιλείαν ' τὴν δὲ Γαυλανῖτιν 


ae malo et cultello petito, in animo habuit semet- 
ipsum occidere. Ac fecisset, nisi quidam animad- 
verso consilio, dexteram ejus inhibuisset : qui cum 
exclamassei, gemitus et tumulius magnus fuit, 
quasi rege mortuo. Eaque spe Anlipaler animis 
receptis, a rarceris custode, magnis muneribus pro- 
missis, petiit se dimitti. Quo indicato, rex excla- 
mavit, ac 9660 statim spiculatoribus missis qui 
illum interficerent, testamentum denuo mutavit, 
Antips teirarchia Galileee et Peszece legata, Archa- 
lao regno assignato; Philippo fllio Archelai fratri 
tetrarchia Gaulanitidis, Trachonitidie, Batanza, 
et Paneadis eoncessa ; Jamniam vero, Azotum et 
Phasaelidem Salomee sorori donavit. His actis, ac 
Cxsari et uxoris ejus Livia muneribus multorum 


. talentum relicüs, quinto post occisum Antipatrum 


Vérie Jectiones et notes. 


52) Ἰώζαρον ἁδεφὸν τῆς αὐτοῦ Τυγαικός. 
Joke phus utm γυναικὸς τῆς αὐτοῦ. Ambiguum 
est utrum Jozari sororem in matrimonio habuerit 
Herodes an Maubias. W. . 

(254) 0008 ἀποτετραμμέγοις κεχρῆσθαι ἄπαγαι- 
2 όμιβνος- losephus liabet : ᾿Οπόσα ἀρωγὰ ὑπαγορεύ- 
σε-αν χρῆσθαι ἀποτετραμμένος, qua medici profu- 
tura dicerent, ab eorum usu non. abhorrebat. Verba. 


Parsor. 68. ΟΧΣΧΙΥ. 


Zonare Wolfio mendosa videntur, tametsi ita etiam 
pr:ferant tres mss. Hegii et. Colberleus : ᾿Αποτε- 
τραμμένος e ἀπαναινόμενος, idem fere signilicant; 
sed si lectio non. fallit, inquic ille, ἁποτετραμμένοις 
posuit Zonaras pro ἀπειρημένοις, remediis tnterdi- 


cíts. 
(53) Δόξω θοηγεῖσθαι. Ms. Δόζῃ. 


15 


4$ 


JOANNIS ZONARJE 


46) 


die obiit. Regnevit post sublatum Antigonum an- A χαὶ Τραχωνέτιν καὶ Βαχταναίαν καὶ Πανεάδα - διλίκ- 


nos iv ot xxx, postquam a. lhomanis rex appellatus 
. fuerat, xxxvii. Salome vero et Alexas, priusquam 
ejus mors "ulgo innotesceret, eos qui in Hippo- 
dromo conclusi erant, emittunt, dicentes : regem 
jubere, ut iangres egressi, rebus suis (swenibf, id- 
que suavmum eoru in gentem beneficium exstitit. 
Deittde regis obita publicato, lecium est testamen- 


ium, quod Archelao regnum aseignabat. Ptole- ΄ 


meus voro, cui sigillum regis crat creditum, nega 
vit id nisi Csesaris auctoritate ratum fore. Tw» 
statim sublato clamore Arebelaus rex est. sublatus, 
post regi funus magnifice factum. Atque ita Hevo- 
4les nateree debitum exsolvit. 


sup παιδὶ μὲν αὐτοῦ, ᾽Αρχελάου δὲ ἀδελφῷ, cetpap- 
χίαν ἀποχληρῶν ' Ἰάμνειαν δὲ χαὶ "Αζωτον καὶ Φα- 
σχηλίδα Σαλώμη τῇ ἀδελφῇῃ χαριζόµινο-. Tousz 
πράξας, χαὶ Καΐσαρι xal τῇ ἑχείνου γαμετῇ Αιουίᾳ 
δωρεὰς πολυταλάντους καιαλιπὼν, ἡμέρᾳ πέμπτη 
μοθὸ ᾽Αντέπαυμον κτεένοιε, τεχευτῷ, βασιλεύσας usb 
μὲν ἀνοῖλεν ᾿Ἀντέγοναν Ex τέσσαρα xai τριάκοντα, 
μεθὸ 9 ὑκὸ ᾿Ῥωμαίων ἀποδέδευεοο βασιλεὺς ἑατὰ 
καὶ τριάκοντα. Σαλώμη δὲ xal ᾽Αλεξᾶς, πρὶν ἔχπυ- 
στον γενέσθαι τὸν αὐτοῦ θάψατον, τοὺς bv τῷ "Ix- 
ποδρόμῳ καταχεχλεισµένους ἐχπέμπονσι, λέγον» 
τες τὸν βασιλέα χελεύειν ἀπιοῦσιν αὐτοῖς ἐπὶ νοὺς 
ἀγροὺς νέµεσθαι τὰ οἰκεῖα. Kol μεγίστη αὕτη εὗερ- 


γεσία καρ᾽ αὐτῶν εἰς τὸ ἔθνος ἐγένετο. Ebra ὁ θάνατος 100 βρᾳαιλέως δεδηµοσίευτα, καὶ αἱ διαθῆκαι dws- 
γινώσχοντο chv βασ.λείαν ἀποκληροῦσαι € υἱῷ ᾽Αρχελόφ, Πτολεμαῖος δὲ, τὸν «ηβαντῆρα τοῦ βασι- 
^e πεπιστευµένος δαχτύλιον, οὐχ ἄλλως Έλεγε χυροῦαθαι τὰς διαθύχας P$ &à Καΐααρο:. B.& 9 
εὐθὺς ἂν εὐφημούντων Αρχέλαον βασιλέα wat ἐτὰ τούτοις ἡ τοῦ βασιλέως ἑκφορὰ ἀτελεῖνυ πολντνελής. 
Καὶ ὁ ἩἨρώδης μὲν οὕτως ἀπέτιαε τὸ χρεών. . 








LIBER SEXTUS. 


I. Archelaus vero com :atis acclametionibus in Ὦ Α’. Αρχέλαος δὲ, slc τὸ ἱερὸν ἀνέλθὼν, xal «ὐ-λη- 


templum ascendit, et in solio aureo considens, po- 
pulum humaniter est allocutus ; sed coronam re- 
giam 2 militibus aecizere recusavit, ni Cxsar prius 
testamontum patris confirmagset, factaque re di- 


μηθεὶς, àrà θρόνου τε καθίσας χφυσοῦ, ἐδεξιοῦτο 
πὸ τληθος. Τοῦ µέντρι στρατεύματος xai €» διά- 
ὅημα περιτιθέντος αὐτῷ, οὐκ ἐδέξασα, εἰ ui τρό- 
περον Καΐσαρ τὸς πατρικὰς διαθήχας ἐπιχυρώσεις, 


vina convivium celebravit. Ceterum Judai quidaxi καὶ θὖσας ἐπ εὐωχίαν ἑτράπατο. Συγελθόντες olv 
congressi, Matthiam et ceteros ob revulsam au- ov Ἰουδαίων τινὲς, Ματβίαν xal τοὺς σὺν αὐτῷ 
ream aquilam ab Herode suppliciis affectcs lamen- — x»e1acüévoac ὑπὸ Ηρώδου διὰ σὴν τοῦ χρυσοῦ ἀκτοῦ 
tati sunt cum magno ejulaiu, et, cenciliabulo in- —wwsácnagoew, ὠλοφύροντο, ἐπὶ μέγα τὴν οἰμωγὲν 
dicto, ab Archelao pestelarunt, ut punitis iis quí αἴρονσες ' συνόδου τε αὐτοῖς vavopévac, hEiouv coU; 
apud Herodein auctoritate valuissont, ueeein ille-— 0g" Ἡρώδου ciepéveuc xolácaves τὸν Ἀρχέλαον, 
rum ulcisc;retur, ae in primis ponütici sacerdo» — &xbnojse: εοὺς τεθνεῶτας, xal πρὸ εῶν ἄλλων τὸν 
tiun abrogaret, et alium secundum ldeges crearet, — "Agyi&páa παῦσαι, ἕτερόν τε χφτασφτέσκσθαι vous 
eo honore digniorem. Aunait Archelaus, ad impe- — purvspoy, Τούτος ᾿Αρχέλ]αος χαΐπερ ἀχθόμενος, 
tb coram repríimendum, quauquam imolesie {ο 75v ὀρμὴν αὐνῶν ἑἐπέχων, ἐπένευε' χαὶ τὸν στρα 
rens ; ac per praefectum militum populo dici jus- 6 πηγὸν τῷ πλήθει διαλεξόμενον ἔστειλε», ὡς οὐ voy 
sit ea nunc intempestiva oese, 41 ac tum rectius Ἠ«οούτων κχαιρὸς, ἀλλ ὅτε αὐτῷ d ἀρχὴ βεθοιωθὔ 
actum iri, cum sibi regnum Csesaris auctoritale com- ῥἐξενεύσει τοῦ Καΐσαρος. Οἱ δὲ, βοῶντες καὶ θορυ 
flinatem esset. Sed illi vociferanteset tumultuantes, — 6eüyvs;, οὐχ. εἴων λέγειν τὸν στρατηγὸν, ο-δέ του 
neque ducem neque alium quemquam dicere quid- — &Kikon dwebyovzo, ἐπὶ αωφρρνιαμῷ καὶ ἀποτρικῇ 
quam paesi sunt, quod ad castigationem et seditio» τῶν στάσειον ὠρμημένου λέγευ αὐσοῖς. "Apxs Gb της 
nis repressionem pertineret ;alqueinfesto Azymo- — «iy ᾽Αξύμων ἑορτΏς ἑνεστοχυίας, καὶ Ὄύθους πάν» 
ram magaa eultitudo in templum eanfluxit, seditio Ἅ«οθεν αυῤῥεύααντος zi; οὐ ἱερὸν, ἐπὶ μέγα οὖν 
nis amplificand» studiosa. Qua territus Archelaus, — oxázw ἐξᾶραι προςθυμαῦντο. Ὢ δείσας 'Apyéao;, 
wibunum cum cohorto misit, ad populi motum — yiispyos μετὰ σπείρας ἐδέπεμύα, τὴν ὀρμῆν κατα” 
sedandum. Verum seditiesi, impetu in milites faeto, στεελοῦντα φοῦ δήμου τοῦ .CtastáQovzoc. Ka) οἱ στα» 





plerosque lapidibes obruerent, pauci. admodum 
οἱ tribunus vulnerati effugerunt. Cum igitur per- 
spiceret, niai populus concitatus reprimeretur, ma- 
gnum e soditione malum oriturum, misit omnem 
exercitum, a quo tribus circiter millibus casis, 
csleri dissipati in montes confugerunt, et ex regis 
edicto festivitate oinissa, ad sua quique redierunt, 
Archelaus vero cum matre οἱ llerodis sorore Sa- 
lane Romam abiit, summa rerum interea Philippi 


ειαστοὶ πάραχρΆμα ἐπὶ τοὺς στρατιώ-ας ώρμέχεσν 
καὶ Χατέλεγσαν τοὺς πλείστους αὐτῶν, ὀλίχο: δὲ 
τινες xa) δ Χιλίαρχος τραυματίαι διέφυγην. ᾿Αρχί- 
àeo; δὲ, συνιδὼν ὡς, εἰ μὴ τὸ ςῆς πληθύος ὄρμημε 
κωλνθῇ, εἰς μέγα κανὶν'τὰ «fic σοτάσεω; ἀποθήῄσεται, 
ἐχπέμπει πᾶν «b στρατόπεδον xol εἰς μὲν τριοχι» 
λίους ἀνῃφῥέθισαν, οἱ δέ γε λοιποὶ ἐπὶ τὰ ὄρη óa- 
σκιδἀάσθησαν, καὶ χήρυγµα γέγονε πάντα; ἀναχωριῦ 
ἐπὶ τὰ οἱ κεῖα * οἱ δὲ, την ἑορτὴν λιπόντες, ἀπῄεθαν. 


461 


ANNALIUM LIB. VI. 


ια 


Αρχέλαος δὲ ἐπὶ Ῥώμην ἐξέπλει ev τῇ αητρὶ, A fratris fidei commissa. Aliaex paete. Antipas lle- 


Ur τῷ ἁδελγῷ πιστεύσας τὰ πράγματα * συνεζ- 
{τι δὲ αὐτῷ καὶ Σαλώμη ἡ ἀδελφὴ Ἡρώδο. Κα 
"Avena; δὲ ὃ Ἡρώδου υἱὸς ἑτέρωθεν ἐπὶ ᾿Ῥώμην 
ὥρμητο, καὶ αὐτὸς νῆς βασιλείας ἀντιληφόμενος, ὡς 
lv προτέραις διαθήκαις καταγεγραµµένης αὐτῷ' 
ἑπτέρου δὲ τοῦτον πρὸς τὰς ἐλπίδας Ῥαλώμη. "Enti 
δὲ εἰς 'Ῥώμην ἀφίκοννο, xa παρέφτήσαν Καΐσαρι, 
οἱ μὲν ὑπὲρ ᾿Αρχελάου τοὺς λόγους πεποίηντο, oi ik 
ὑπδρ ᾽Αντέπα, τοῦ Αρχελάου κατητοροῦνίες. Καΐσαρ 
δε μᾶλλον ὁκὲρ ᾽Αρχελάου ῥοπὴν ἐδείχνο. Ἐν τούτοις 
δὲ ἀγγέλλεται Καΐσαρι τὸ τῶν Ἰουδαίων ἕθνος eva- 
σιάσαν, καὶ τοὺς kxel Ἑωμαίονς πολιορκοῦν. Κατὰ 
Υὰρ *hv τῆς Πεννηκοσφῆς ἑορτὴ8 μυριάδων πολλῶν 
συναῦροισθεισῶν πανταχόθεν, ὑπ αὐτῶν οἱ Ῥωμαῖοι 


rodis flus codem contendebat, regnum et ipse 
viadicaturus, ut quod sibi ex priore testamento 
deberetur : eam apem ejus Salome incitante. Cum 
in urbem venissent, aliis Archelao, aliis Ántipze 
patrociuantibus, Cesar suffragium. pro Archelao 
talit. Dum hsec gcruntur, Judaeorum seditio 
nuntiatur. Nam in festo Pentecostes multis milli- 
bue endique congregatis, Romani cum przetore 
Sabino sent obsessi ; et acri pugna commissa 
vieerunt. jndsei vero porticibus, qua extra tem- 
phwm emnt, oeeupatis, et inde telis ex superiore 
1960 conjeetis, multum Rormapis nocuerunt. At ilii 
ignem porticibus injecerunt, eumque maleria alue - 
runt, que flammam excitare posset. Ea coleriter in 


συγκατεχλεἰσθησαν, καὶ Φὐπὸς Σαθῖνος (στρατηγὸς " alum elata, alii una cum tectis corruerunt, alios 


& ἣν οὗτος Ῥωμαίων) καὶ μάχη Sv χαρτερὰ, xat ol 
Ῥωμαῖοι ἐχράτουν, Περιοδεύσαντες οὖν οἱ Ἰουδαῖοι, 
bti, σιὰς ἀν]λθον τὰς ἔξω τοῦ (6005, χἀντεῦθεν 
ἐξ ὑπερδεξίων βάλλοντες, μεγάλα ἔδλαπτον τοὺς 
: Ῥωμαίους. Οἱ δὲ πῦρ ταῖς στοαῖΐς &évillot, xal τοῦτο 
ὑπέτρεφον ὅλαις, ἐγείρειν φλόγα πεφυχνίαις’ xal 
ταχὺ Ὥπτετο τοῦ ὀρόφου * xat o£. ἐπὶ νῶν στοῶν ol 
μὲν τῷ ὀρόφῳ χαταῤῥηγνυμένῳ συγκατεφέροντο, 
τοὺς δὲ περισταδὸν ἕδαλλον ol πολέμιοι, οἱ δὲ εἰς τὸ 
09 ἐνίεσαν ἑαντοὺς, οἱ δὲ εοῖς ἑαυτῶν ἐχφείνοντο 
ζίφεσιν, kso «e τῶν ὃν ταῖς στοαῖς ἀνελθόντων 
οὐδ' ὁστισοῦν. Καὶ οἱ Ῥωμαῖοι ἑκράτονν νοῦ ἱεροῦ 
θησαυροῦ * xai πολλὰ μὲν ὑπὸ τῶν οσερατιωνῶν 
Φδιήρπαστο, Σαθΐνο δὲ sig τὸ φανερὸν τρ'ακόσια 
περιέσωσε «φάλαντα. OU γε μὴν περιλελειμμένοι 
«r^ µαχοµένων, *b βασίλειον περισχόντες, mop ἑἐμ- 
δαλεῖν αὐτῷ Ἠπείλουν, καὶ ἅπαντας κτοῖναι" εἰ ὃ' 
ἀπίνιεν, ἄδειαν το ᾿δωμαίοις ἐπηγγέλλοντο, καὶ 
Σαδίνψ, καὶ πολλοὶ τῶν βᾳσιλιχκῶν πρὺς αὐτοὺς ηὐ- 
τοµήύλησαν. Ῥούφος δὲ καὶ Γράτος, τρισχιλίους «o0 
Ἡρώδου στρατεύματος ἔχρντες ἄνδρας ἑῤῥωμένους 
τεῖς σώμασι, Ῥωμαίοις προστίθενται. ᾿Ἰουδαῖοι δὲ 
οὗ µοθίεντο τῆς πολιορχίας, xal Σαθίΐγος ἑχαρτέρει 
πολιορχούµενος. "Rui τούτοις καὶ ἕτεροι θόρυδοι τὴν 
Ἱο.,δαΐαν κατέλαδον. Ιούδας γὰρ Ἐζξεχίου τοῦ dp- 
χιλῃστοῦ vli, τοῦ ὀφ᾽ ἹΕρώδον µεγάλοις ληφθέντος 
πόνοις, συστησάµενος πλῆθος, τὸ περὶ Σόπφωριν 
τῆς Γαλιλαίας ἑπέδραμε βασίλείῳ, καὶ τῶν but 


hostes circumíusi jaculis confecerunt, alii se in 
ignem conjecerunt, alii in suos enses incubuerunt : 
nemo denique ex iis qui porlicus conscenderant, 
evasit. Romani autem sacro thesauro sunt potill : 
et quanquam magna pecuuia direpta a militibus, 
Sabinus tamen cccc talento conservata in apcrium 
protulit. Sed qui ex pugnantibus superfuere, r.- 
giam circumdederunt, 963 eom se crematuros 
esse minati, atque omnes occisuros : sin abirent, 
impunitatem Romanis et Sabino pollicebantur, ac 
multi regii satellites ad illos defecerunt. Rufus 
autem et Gratus, qui tria millia ex Herodis exer- 
€itu virorum robustorum habebant, ad Romanos 
se eontulere : nec tamen obeidionem Judzi solvc- 
runt, quam Sebinus fortiter toleravit. Preter bec 
alii quoque tumultus orti sunt. Nam Judas Ezechi:e 
Jatronum ducis-flius, quem llerodes sgre ceperat, 
i Galil»s regiam jaxta Sephorim facto impet:, 
armis qus» ibi erant suos instruxit, et omnibus 
fuit formidabilis. Sed et Simen Herodis regis ser- 
40S, Czeterum vir pulcher, et magnitudine et robore 
corporis pracellens,. rerum turbis impulsus, dja- 
dema sumere ausus, multitudinis concursu et ipse 
rex appellatus, Hierichuntiam et alias rmnultas do- 
mos regias incendit atque diripuit. Verum Gratus 
proelio commisso, plerosque cecidit, ipsiusque 
Simonis caput amputavit. Atque alii quoque illo 
tempore seditionibss motis, et regios et Romanos 


χρατήσας ὅπλων, ὤπλισε τοὺς περὶ αὐτὸν, φοδερός D infestarunt. 


«ες ἅπασιν fjv. Ἀλλὰ xot Ἑίμων δοῦλος μὲν Ἡρώδου τοῦ βασιλέως», ἀνὴρ δ εὐπρεκὴς, χαὶ µεγέθει σώ- 
µάτος καὶ Ῥώμῃ προὔχων, ἀρθεὶς τῇ ταραχῇῃ τῶν πραγμάτων, ἑεόλμησε περιεέσθαι διάδηµ1. Καὶ 
πλήθους συσεάντας περὶ αὐτὸν, βασιλεὺς xal αὐτὸς ἀναβῤῥηθεὶς, «b iv Ἱεριχοῦντι βασίλειον πίµπρεδιν 
καὶ ἄλλους δὲ τῶν βασιλικῶν οἴχων, διαρπάσας «à ἓν αὑτοῖς. Αλλὰ τούτῳ Γράτο µάχην ὀννάγας, τό 
τε πολὺ τοῦ pet! αὐτοῦ πλήθους διέφθειρε, καὶ αὐτοῦ τοῦ Σίμωνος τὴν χεφαλὴν χρωτήσας ἀπέτεμε. 
Καὶ ἄλλοι δὶ στασιασταὶ χατὰ τὸν καιρὸν ἐχεῖνον ἐγένοντο, κακοῦντες χαὶ Ῥωμαίους xai τοὺς βασι- 


λιχούς, 

f. Obapo; δὲ, iv Σνρίᾳ μαθὼν τὰ κατὰ τὸν Σα- 
Εἴνον, Ἀπείγετο τοῖς kv. Ἰουδαίᾳ πολιορχουµένοις 
ἀλέξασθαι. ᾽Αθροισθσίσης δὲ ἓν ΠἩτολεμαῖδι τῆς αὐτοῦ 
δυνάµεως πάσης, µέρος τι ταύτης τῷ υἱῷ παρα: 
δοὺς, Γαλιλαίοις ἑξέπεμφε πολεμεῖν, ὃς συμθαλὼν 
ἐκεί,οές, ἐχράτησεν. Οὔαρος δὲ, τῷ λοιπῷ τοῦ στρα- 
τεύματος πρεσιὼν εἰς Ἱεροσόλυμα, εἰς δειλίαν τοὺς 


Π. Varus autem. eum in Syria. audivisset, quo 
loco res Sabini essent, opem obsessis in Judsa 
fcrre maturabat, et omnibus Jegionibas suis Ριο- 
lemaide coactis, flüum cum parte ad bellum in 
Galilea gerehdum  ablegavit, eoque victoriam 
alepto cum reliqno exercitu Hierosolyma pro- 
fectus, Judzis terrorem incussit, ui omissa obsi- 


403 JOANNIS ZONATLE 464 
dione abirent. lfierosolymitani vero a Vare eb A πολιορκοῦντας τῶν Ἱουδείων ἑνέδαλε, καὶ λιπόντες 


bellam factum accusati, responderunt, popali con- 
. ventum ob festivitatem esse factum, bellum vero 
' ab advenis esse excitatum. Itaque Varus militibus 
ju agros missis, auctores sedilionis inquisiviL: et 
nonnullis repertis, ad n millia in cruces egit. Sed 
et alii circiter.decies mille Varo contra eos du- 
centi se dediderunt, quorum principibus Romam 
missis, Herodis duntaxat cognati qui eum sedi- 
tiosis militarant, suppliciis affecti sunt. Posi haec 
Jud;eorum legati Romam profecti suni, qui indicto 
η Ciesare eoncilio, Judzorum circiter vri: millibus 
qui Ronwe degebant, suffragantibus libertatem 
postularunt : οἱ ad iniquitatis Herodianz accusa- 
uonem conversi, $463 eum non reger, sed Lyran- 


τὴν πολιορχίαν ἡμίεργον, ᾧχοντο. Οὐάρο» δὲ τοῖς 
Ἱεροσολωμίταις ἐγχαλοῦντος διὰ τὸν πόλεμο», ἐκεῖ- 
vot thv τοῦ πλήθους σύνοδον διὰ «iv ἑορτὴν ἔλεγον 
γεγονέναι, σὺν δὲ πόλεμον παρὰ τῶν ἐπηλύδων. Καὶ 
ὁ 0ὔὕαρος, πέµφας χατὰ τὴν χώραν, ἐἀπενίτει τοὺς 
αἰτίους τῆς στάσεως, καὶ δὺρὼν ἑνίευς ἑκόλασδ' δ.σ» 
χίλιοι γὰρ ἑσταυρώθησαν * xai ἕτεροι δὲ περὶ ϱν- 
ρίους Οὐάρῳ κατ αὐτῶν ὠρμηχότι παρέδωχαν ἕαν- 
τούς ὁ δὲ mob; ἸΚαίσαρα πέµπει τους ἡγεμόνας 
αὐτῶν * Καΐσαρ δὲ μόνους ἐχόλασεν, ὅσοι σνγγενεῖς 
ὕντες Ἡρώδου αννεστράτευον τοῖς στασιασταῖ,. Ei 


“δὲ Ῥώμην ie Ἰουδαίας ερέσδεις ἀφίχοντο, καὶ τοῦ 


Καΐσαρος συστησαµένου συνέδριο», οἱ πρέσδεις συνι- 
σταµένους ἔχοντες τῶν ἐπὶ Ρώμης Ἰουδαίων τερὶ 


num vovabant : nam cum Judaica gens szepe graviter B ὀκτακισχιλίους, αὐτονομίαν ᾖτουν, xai ἐπὶ xatn- 


afflicta esset, nullas tamen zrumnas cuim iis esse ' 


confcrendas, quas sub illo tolerassent. Cum autem 
Archelaum, quem rerum potitum llerode mode- 


ratiorem fore putassent, cupide regem appellassent :. 


eum veritum, ne nen germanus [Blerodis filius 


haberetur, si mitiorem dudzis se praberet, trium - 


millium virorum cxdem in templo edidisse, idque 
regáo a Ciusere nondum conürmato. His dictis 
petierunt, ut regno et id genus imperiis liberati, 
et Syrie attributi, Romanorum praetoribus eo 
mitti solitis, parere. juberentur. Qua cuin Judzi 
postularent, Archelai patroni, utriusque regis, am 
patris quam filii, defensione suscepta, el objectis 
eriminibus refutat's, Judzis sediliones novarum- 
que reram studium objecerunt. Caesar autem 
Arehelaum non declaravit regem, sed paLerni 
priscipatus.semiase concesso, pollicitus est, si bcne 
superaret, se eum etiam regem appellaturum eese. 
Fuit autem proventus ditionis üli attribute DC 
talentum : alterum semissem, in duas partes di- 
visum, Antipe et Philippo, aliis Herodis liheris, 
distribuit, une hie c, ille cc talentum reditus 
percipiebat, Salome legata Herodis reliquit, ei 
Ascalomem regiam altribuit, ex quibus omnibus 
Lx ialenta ad eam redibant. His ita ordinatis, 
Judxus quidam adolescens, quia Alexandro Herodis 
interfecto filio facie similis erat, ascito quodain 
pepulari suo, viro improbo οἱ turbulento, Alexau- 


Yoplev τῶν Ἡρώδῃ τρέπονται παρανομηθέντω»: 
ob γὰρ βασιλέα, τύραννον ὃ' ἐχεῖνον ἐκάλουν. Ποωλ- 
λῶν γὰρ πολλάκις χαχώσεων τῷ ἕἔθνει ἔφησαν σνµ.- 
θεθηχυιῶν, οὐδὲ µίαν ἐξισοῦσθαι ταῖς αὐτῷ ἔπενη- 
νεγµέναις παρ ἑχείνου κακώσεσιν, Οἰόμενοι οὖν 
πάντα τῆς βασιλείας χρατήσαντα Ἡρώδου ἔσεσθαι 
µετριώτερον, ἁαμένως «bv ᾿Αρχέλαον τροσεικεῖν 
βασιλέα. 'O δὲ, δείσας, ὥσπερ μὴ οὐχ Ἡρώδον vo- 
µίζοιτο παῖς, εἰ τοῖς Ἰουνδαίοις ἠπιώτείος φαίνοιτοι 
φρισχιλίων ἀνδρῶν σφαγὴν χατὰ τὸ τέµενος ἆποι- 
ἠσατο, καὶ ταῦτα µηδέπω σοῦ, Καΐσαρ, αὑτῷ την 
ἀρχὴν βεθαιώσαντος. Καὶ ταῦτα λέγοντες, Ἠξίουν 
βασιλείας xal τοιῶνδε ἀρχῶν ἀπηλλάχθαι, προσθὶ- 
χην δὲ γεγονέναι δνρίας, xai τοῖς ἐχεῖ στελλομένοις 
Ῥωμαίων οτρατηγοϊῖς ὑποχεῖσθαι. Οἱ μὲν οὖν ταῦτα 
ᾖτοῦντο, οἱ δὲ περὶ τὸν ᾿Αρχέλαον, ἀπολογούμενοι, 
τούς τε βασιλεῖς, τὸν πατέρα λέγω καὶ τὸν υἱὸν, 
τῶν ἐγχλημάτων ἀπέλνον, xal Ἰουδαίοις ἐπενεχά- 
λουν στάσεις xal νεωτερισμούς. Ὁ µέντο: Καΐσαρ 
βασιλέα μὲν οὐχ ἁποδείχνναι τὸν ᾿Αρχέλαον, τὸ δ᾽ 
ἦμιον δίδωσι τῆς πατριχῆς ἀρχΏς, ἑπαγγελλόμενος 
ὀνομάσειν χαὶ βασιλέα, εἰ καλῶς ἄρχοι. "Hv δὲ 6 
τῆς αὐτῷ νεµηθείδης χώρας ὁασμὸς ἐτήσιος &Gaxó- 
σια τάλαντα. Thy ὃ) ἑτέραν ἡμίαειαν μοῖραν διχῆ 
δ.ελὼν Αντίπᾳ xai Φιλίππῳ παισὶν ἑτέροις Ἡρώδον 
διένειµε’ xai τῷ μὲν ᾽Αντίπα f) νεμηθεῖσα χώρα εἰσ- 
φορὰν ἐποιεῖτο διαχόσια τάλαντα, Φιλίππῳ δὲ ἡ 
παραδοθεῖσα μερὶς &xasbv εἰσέφερε τάλαντα. Tfj δὲ 


drum Herodis filium se professus est. Nam cum B Σαλώμῃ àg' ol; ὁ Ἡρώδης χανέλιπε, xai «τὸ ἐν 


quidam ad utrumque íratrem £ollendum πι]δαί 
essent, alios esse interfectos, ipsos vero conser- 
vatos, et clam subducios asserebat. Qua oratione 
imponebat hominibus, et maxima pecuuia sic 
coucia, lRhemam properavit. Cesar vero, qui non 
temere decepuim esse llerodem crederet, Alexandro 
ficlitio in conspectum adducto, non deceptus est : 
nam facie quidem similis erat llerodis Alexandro 
sed opere manunm factus asperior, et corpore 
rigidiore, non, ui ille, delicato ei molli. Cesare 


Ασκάλωνι βασίλειον blbus:v* ἐχ πάντων δ' εἰσί- 
γετο ταύτῃ δασμὸς ἑξήχοντα τάλαντα. Καὶ ταῦτα 
μὲν οὕτως διῴκητο ' νεανίας δἑ-τις Ἰουδαῖος εἰσφ- 
χΧισεν ἑαυτὸν εἰς τὴν Ηρώδου σνυγγένειαν, ἑπεὶ τὴν 
μαρφὴν ὠμοίωτο ᾿Αλεξάνδρῳ τῷ ἀνῃρημένῳ υἱῷ 
Ἡρώδον. Καίΐ τινα παραλαθὼν ὁμόφυλον, ἄνδρα 
πονηρό» τε καὶ συγχέαι (56) δυνάµενον πράγματα, 
Αλέξανδρον ὠνόμαᾳξεν ἑανυτὰν τὸν Ἡρώδου υἱὸ», ὡς 
ὑπό τινων τῶν ἀνελεῖν ἄμφω τοὺς ἁἀδελφοὺς ἑαταλ- 
µένων, ἄλλων ἀνῃρημένων, αὑτῶν δὲ περισωθέν- 


Varie lectiones et note. 


(356) Συγχέαι δυνγάµεγον. Turbulentum. verti, Quod si quis τὸ συγχέαι pro ἁπατῆται intelligere 


'aavult, reponat vafrum, vel callidum. W. 











465 

των χαὶ διαχεκλεµµένων. 
ἡπάτα τοὺς ἐντυγχάνύντας, χἀντεῦθεν πλεῖστα συν- 
αγαγὼν χρήματα, εἰς 'Ῥώμην ἠπείγετο. Καΐσαρ 
ὰ ἠπίστει μὲν ῥᾳδίως ἁπατηθῆηνεαι ΗἩρώδην, àya- 
yov δ᾽ εἰς ὄνιν αὑτῷ τὸν φευδαλέξανδρον, o. x t1á- 
εητο. Τὸ μὲν γὰρ εἶδος εἶχεν ἐμφερὲς πρὸς τὸν 
Ἡρώδου ᾿Αλέξανδρον, ὑπ' αὐτουργίας 6 ἑτετράχωτο, 
xxi πρὸς τὸ σχληρότερον αὐτῷ ἐπεφύχει τὸ σῶμα, 
ἀλλ’ οὐχ ὡς τὸ ἐχείνου ὑπὸ τρυρῆς µεμαλάχιστο. 
Ἐξήτοζεν οὖν 6 Katsap περὶ Αριστοβούλου, xot ἂν 
εἴη" φαμένου δ᾽ ἔχείνου ἐν Κύπρῳ καταλελεῖφθαι, 
Iv" εἴ τι περὶ ἐμὲ συµδαίη δεινὸν, μὴ πάντη τὸ τῆς 
Μαριὰμ ἐπιλίπῃ vévoz* χατὰ µόνας ὁ Καΐσαρ τὸν 
φευδα)λέξανδρον ἀπολαδὼν, τὸ ἀληθὲς ἐρεῖν αὐτῷ 
προετρέπετο ἐπὶ μισθῷ τοῦ τυχεῖν σωτηρίας. 'O 
δὲ ἐχφαίνει τῷ Καΐσαρι τὸ σχαιώρηµα. Ὁ Kalcap 
δὶ ἑῥῥωμένον, αὐτὸν πρὸς αὑτουργίαν ὁρῶν, τοῖς 
ἐρέταις συνέταξε * τὸν δ᾽ ἐπὶ τούτοις ἐχείνῳ συµ.- 
πγέοντα ἔχτεινεν' ᾿Αρχέλας δὲ, τὴν ἐθναρχίαν πα- 
ραλαθὼν, ἀφαιρεῖται τὴν ἀρχιερωσύντν ἐξ Ἰωαζό- 
pow τοῦ Βοηθοῦ, χαὶ ἀντεχαθίστησιν Ἐλεάζαρ τὸν 
ἐχείνου ἁδελφὸν, χαὶ Γλαφύραν ἄγεται πρὸς γάμον 
«hv ᾿Αρχελάου παῖδα, ᾽Αλεξάνδρου δὲ τοῦ ἀδελφοῦ 
αὐτοῦ Υαµετὴν, ἀφ᾿ οὗ xal τέχνα ἣν αὑτῇ, &nstpn- 
µένου τῷ νόµῳ ἁδελφῶν ἄγεσθαι γυναῖκας, παΐῖδας 
Ex τῶν τεθνεώτων ἐχούσδας. Καὶ «by Ἐλεάζαρ δὲ 
μετὰ ptxphv ἐκδαλὼν, Ἰηαοῦν ἀντεισήγαχε, τὸν 
παΐδα Σεέ. ᾽Ανύων δ' ἔτος ἓν τῇ ἀρχῇ δέχατον, xa- 
τηγορίθη παρὰ Καΐσαρι πρὸς «τῶν ὑπηχόων, ὡς 
ὠμῶς xai τὸ ὅλον τυραννιχκῶς χεχρηµένος τοῖς 
πρἀγμασιν. 'O τοίνυν Καΐσαρ μετακαλεῖται τα- 
χέως αὐτόν. Καὶ ἀκροασάμενος τῶν κατηγόρων 
κἀκείνου, ἐχείνου μὲν φυγαδείαν καταψηφίζεταεν 
τὰ δὲ χρήματα ἀπηνέγκατο. ᾿Ονείρῳ δὲ τὸ μέλλον 
ἐδηλώθη τῷ ᾿Αρχελάῳ. Ἐδέχει γὰρ στάχυας ὁρᾷν 
δέκα ἀκιαίους xal πλήρεις σίτου, βιδρωσχοµένους 
ὑπὸ βοῶν. "Λλλοι μὲν οὖν ἄλλως ἐξηγοῦντο τὸν ὄνει» 
ϱ0ν᾽ Σίμων δὲ τὸ μὲν γένος Ἐσσαῖος, μεταδολὴν 


7 ANNALIUM LIB. VI. 
Καὶ λόγοις τοιούτοις Á vero quxrente, ubi Aristobulus esset?" respondit, 


μα 


i Cypro esse relictum, ut si quid sibi 94 acci- 
disset, Mariamnxe genus nen penitus interiret. 
Cxsar vero hominem seductum bhoriatus est, ut 
veritatem sibi diceret, impunitate promissa. Qui 
enm imposturam exposuisset, Casarque illum 
tolerando labori aptum videret, in remiges retulit : 
ejus vero socium occidit. Archelaus ethnarchra 
suscepta, sacerdotium Joazaro Boelhi filo erep- 
tum, in fratrem ejus Eleazarum trausfert. Et Gla - 
phyram matrimonio sibi jungit, Archelai filian, 
Alexandri fratris, e quo illa susceperat liberos, 
viduam. Est autem lege interdictum, ne mortuo- 
rum fratrum uxores, e quibus illi susceperint 
liberos, fratribus nubant. Sed et Eleazaro paulo 
post ejecto, Jesum Seis filium in ejus locum sub- 
stituit, Decimo imperii anno accusatus cst a subditis 
apud Caesarem, quod crudelem ac plane tyrannum 
se przeberet : ab eoque celeriter accersitus, causa 
dicia, opibus ademptis in exsilium missus est : cam 
quidem ex somnio eum eventum ante cognovisset. 
Visus erat sibi decem spicas robustas, et frumento 
plenas videre, que a bobus comederentur. ld 
somnium aliis aliter interpretantibus, Simon pro- 
fessione Esswus visione illa mutationem ei por- 
tendi, eamque non felicem, dixit. Buves enim 
srumnarum esse symbolum, animal quod labo- 
ribus urgeatur : et rerum vicissitudinem designare, 
propterea quod terra ab iis arando invertaturi 
Decem vero spicas totidem annos significare, qui» 
bus tanto spatio completis messis absolvatur, ae 
tum principatus Archelai finem fore. Atque etiam 
Glaphyrz conjugi ejus, visum quuddam in somnis 
est oblatum : qux, ut antea dietum est, maritum 
habuit Alexandrum, Archelakíratrem. Eo mortuo, 
Jubs Libyse regi, qui uxorem Mariammen repu- 
diarat, nupsit : idque cum Jiberos ex Alexaudro 
suscepisset. Visus igitur est Alexander astare mu- 


lieri, et cum ca expostulare his verbis: Utique 
verum illud verbum esse demonstrasti, Glaphyra, 
uxores infidas esse maritis. Nam tu cum mihi υἱφο 
nupta fueris, et liberos pepereris, secundas nuplias 


»πραγµάτων ἔλεγε φέρειν ᾽Αρχελάψ΄τὴν ὄψιν, οὐ udve 
vot ἐπ᾽ ἀγαθφ. Τοὺς μὲν γὰρ βόας κακοπαθείας σύμ- 
«6ολον εἶναι, ζῶα ἐπ' ἔργοις ταλαιπωρούμενα, xal 
δηλωτιχὰ πραγμάτων µεταθολῆς, ὅτι δι αὐτῶν 
; ἀρουμένη ἡ Υη, οὐκ ἑᾶται µένειν ἀχίνητος, τοὺς δὲ — experta es: nec ea nostri contumelia contenta, cum 
δέκα στάχυας σηµαίνειν ἑτῶν &piüpóv* περιόδῳ — tertio sponso concubuisti, eoque fratre meo. Sed ego 
Ὑὰρ ἐνιαυτου πληροῦσθαι τούτους, xai ἁπαρτίζε- ]) te rureus mihi vindicatam, isto dedecore liberabo. 
σθαι θέρος, χαὶ τὸν ες ἡγεμονίας χρόνον ἑξήχειν Hac ubi mulieribus 905. familiaribus. exposuit, 
τῷ ᾿Αρχελάφ. Καὶ τῇ γυναικὶ δὲ τοῦ ᾿Αρχελάου — paulo post decessit. 

Ελαφύρᾳ ὄνειρος τεθέαται ἕτερος. Αὕτη yàp, ὡς ἱσιόρηται, Αλεξάνδρῳ. πρότερον αυνῴχει, "Apye- 
λάου ὁμαίμονι' ἀναιρεθέντος δ] ἐκείνου, Ἰόέᾳ τῷ Λιδύων γεγάµητο βασιλεῖ» χἀχείνου δὲ τὴν Quiv 
µεταλλάξαντος, ᾿Αρχελάῳ Ὑίνεται τὴν συνοικοῦσαν αὐτῷ Μαριὰμ ἀποπεμφψαμένῳ, καὶ ταῦτα παῖδας ἐξ 
"Ἀλεξάνδρου ἔχουσα. Ἑδόχει γοῦν f Ύννὴ τὸν ᾿Αλέξανδρον abt] ἐπιστάντα, µέμφεσθαί. τε αὐτῇ καὶ 
αέχειν' l'Aagópa, ἀ.Ἰηθεύειν ἄρα εὐν Aóyovr. ἀπέδειξας, ὃς ἀπίστους εἶναι τοῖς ἀνδράσι τὰς 
Tvvaixác φησι. Παρθένος γάρ µοι συνοιχήσασα, xal παῖδις γεγγήσασα 86 ἐμοῦ, «Ἰήθῃ τῶν ἐμῶν' 
ἑἐρύτων», δευτόροις γάμοι συνωµίΊησας * xal οὐδ' οὕτως σοι κόρος τῆς εἰς ἡμᾶς ἐγένετο ὕξρεως. 
dà καὶ τρίτον σαυτζῇ vvyugior παρακατέκ.ιγας, xal ταῦτα ἐμὸν dósAgóv. 'AAA ἐγώ σε αὖθις 
δρὴν ποιησάμενος, τῆς ἐπὶ τούτῳ ἁπαλ]άξω αἰσχύνης.. Ταῦτα διηγησαµένη πρὸς τὰς αννῄἠθεις 
πῶν diae μετὰ 'μικρὸν τελευτᾷ. 

. Ἡ ὃς ᾿Αρχελάρ ὑπήχοος χώρα τῇ Σνρἰ« προσ- 

evi, "Eríép 0r ea xoi  Eopfivios ἀπογραφόμε- 


Iit. Regio vero quae ÁArchelao paruerat, Syrie 
est attribula : 4ο Cyrenius. missas, qui Syriam, 


A51 


JOANNIS ZONAB.E 


468 


Wsamque Judmam, Syri? additimcntum, deseri- À vo; εν Συρίαν, καὶ αὐτὴν 'loubalav προσθήχην 


beret. Àc Judei qui pftilem ne nomen quidem 
descriptionis atidíre valierant, suasu δοαζατὶ pon- 
tificis refragáti destiterunt. Verum (eidam Gau- 
lanites, Sadoco Pharis»o sscito, bellis et latrociniis 
Judzam implevit. Dicebant enim, facultatum zsti- 
niat.onem niliil 9696 »liad nisi manifestam servi- 
tutem : a6 prztendebant iRí. quidem reipublieze 
turzm, sed revera privatorum emolumentorum 
occasiones captabant : unde seditiones et mu'torum 
exdes, principum etiam virorum, exstiterunt,partim 
ex intestinis bellis, partiim ab hostibus. Accessit 
fames, urbium expughationes, excidia, et templi 
eonflagratio. Nam cur antiquitus tria essent spud 
Judsos philosophim genera, Essenorum, Phari- 
s:eorum, et Sadducserum, quartum hoc et novum 
92 Juda et Sadoeo introductum est. Nam Pharisei, 
vili vietu utentes, ad mollitiem se non deflectunt, 
ebservatores legum et rituum accurati : senibus 
henorem przbent, neque confidenter illorum auc- 
toritati adversantur. Fatum esse docent, hoc tamen 
hominibus tribuentes, wt ilius impolsus vineere 
possit; si serio renitantut : animes immortales, et 
süb terra vitz? aci rationes reddendas esse censent. 
Όσα de cáuss et apud populam plus auctoritate va- 
Pent, et 8d. voia, ad sacra peragenda tanquam 
interpretes. adhibentur. Sadducai mortales esse 
enimos arbitrantür, atque una cum eorporibus 
jnterire, neque quidquam nisi leges observant : 
senioribus ae magistris refragari, in parte virtutis 
ponunt, Si qui vere illorum ad magistratus adbi- 
bentur, vel iavitl assentiuntur Phariszis, alioqui 
enim a populo non tolerarentur. Esseni Deo asceri« 
bunt omnia, animorum immortalitatem credunt, 
justitiam colant: donaria in templum mittunt, sed 
in eo non immolant, de expiationibus α ceteris 
dissentientes. Unde cum a communi sacrario 
arceantur, privatim sacrificant, labores agriculture 
capessunt, res comununes habent. 966 Quaere 
dives omnium paupcrrimo nihilo vivit lautius: 
meque uxores dücunt, neque servos emunt : hoc 
iniquum esse rati, illud discordie ineitamentum ; 
sed vitam agentes solitariam, alii aliis ministrant. 
Quzstores et terrse frugum, et eorum qua aliunde 
sfferuntur, designant. Quarta secta cum Phariscis 
estera consentit, sed libertatis site infizum amorem 
gerit : cujus alumni, solum principem et Domigum 
Deum appellant, ea nomina tribuere homini dedi- 
gnantes : imo néc mortes, nec supplicia varia et 
atrocia recusantes, ne ab instituto suo recedant. 
Hinc populus Judaieus ex amentie morbo in des- 


ἑχείνης γεγενηµένην. Ἰουδαῖοι δὲ, xaintp πράτε- 
pov xai μέχρις ἀκοῆς τὴν ἁπογραφὴν δυσχεραίνο,- 
πες, τότε, τοῦ ἀρχιερέως Ἰωαζάρου (97) πείσαντος 
αὐτοὺς, ἑνέδοσαν. Γανλανίτης δέ τις ἀνὴρ, Σαδώηε 
Φαρισαΐον προσεταιρισάµενος, πολέμων καὶ Àp- 
στηρίων τὸ ἔθνος ἑνέπλησανι λέγοντες οὐδὲν ἕτερον 
slvat τὴν τῶν οὐσιῶν ἁποτίμησιν ἢ δουλείαν ἄντιν 
xpug* x«l ἰδόχουν μὲν ἐπὶ διορθώσει τῶν κοινῶν 
χεχιησθαι, τῇ δ᾽ ἀληθείᾳ οἰκείων ἔσπευδον καρδῶν 
ἀφορμάς. ἐξ ὧν στάσεις ἐφύησαν xax φόνος πολλῶν, 
κάὶ αὐτῶν τῶν πρώτων ἀνδρῶν, ὁ μὲν ἐμφυλίοις 
σφαγαῖς, ὁ δὲ τῶν ποχεµίων, λιμός τε xal πόλεων 
ἁλώσεις χαὶ χατασχαφαὶ, xal τοῦ ἱεροῦ ἑμπρη- 


B σµός. Τριῶν γὰρ οὐτῶν ix παλαιοῦ τοῖς Ἰουδαίοις 


φιλοσοφίας ὁδῶν (ὡς καὶ πρόσθεν εἴρηεαι) τῆς τῶν 
Ἑσσηνῶν, τῆς τῶν Φαρισαίω», καὶ τῆς τῶν Σαδ. 
δοκαίων, τετάρτη αὕτη ἐπείσαχτος παρὰ Σαδὼκ 
καὶ Ἰούδα κεκαίνισται. Οἱ μὲν γὰρ Φαρισαῖοι cóvc- 
λῶς διαιτῶνται, οὐδ' ἐπιχλίνονται πρὸς 95 µαλακώ- 
τέρον, περί τε τῶν νοµίµων φυλαχήν εἶσιν ἀχριδαξ», 
καὶ τοῖς ἐν γήρᾳ παραχωροῦσι τιμῆς, οὐδ ἀντιλί» 
γουσι θρᾶσέως τοῖς παρ ἑχείνων οἰσηγουμένοις. 
Εἱμαρμένην τε δογµατίζοντες, καὶ τοῖς ἀνθρώποις 
διδόασι μὴ εἴχειν ναῖς ταύτης ὁρμαῖς, μετὰ σπου- 
08; ἀντιπράτνονσιν * ἀθανασίαν τε ταῖς joya. ἀπο- 
νέµουσι, καὶ δικαιώσεις ὑποχθονίους τῶν βεδιωµέ- 
νων δοξάζουσι» δι ἃ τοῖ τα δήµοις εἰσὶ πιθανώ- 
«epot (58), xo ἓν εὐχαῖς xal ποιήσεσιν ἱερῶν ἑχείνοις 


C χρῶνται ἑξη γηταῖς. Σαδδουκαῖοι δὲ θνητὰς δοξάζουσι 


τὰς φυγὰς, xol τούτας τοῖς σώμασι συνδ.α:θείρε- 
οθα:ι λέγουσι. Καὶ ἡ τῶν νόμων αὐτοῖς οὗ παρατηρεῖ- 
70: πδράδασκ (59), xai τὸ πρὸς τοὺς γεραιτέρονς καὶ 
«ov διδαδκάλους αὐτοὺς ἀντιλέγειν ἀρετὴν οἴονται. EJ 
δέ ἕτνες αὐτῶν εἰς ἀρχὰς ἕλθοιεν, προσχωροῦσι τοῖς 
φῶν Φαρισαίων λόγοις καὶ ἄχοντες * οὐ γὰρ ἅλλως 
ἀνεχτοὶ δοχοῦσι toi, Πλήθεσιν. Ἐσσηνοι δὲ iz 
Geip τὰ πάντα πεποίηνται’ ἀθανάτους ἢγηνται τὰς 
φοχάς, τοῦ δεκαίου ἀντέχονται. ᾿Αναθήματα μὶν 
el; «b ἑερὸν στέλλουσιν, €5 µήν Y& καὶ θύουσι, δια- 
φερόμενοι τοῖς ἄλλοις περὶ ἁγνισμῶν. Διὸ καὶ εἰρ- 
γόμενοι τοῦ κοὶνοῦ τεµενέαµανος, ἐφ᾽ ἑαντῶν θόουσε" 
xai ἐπὶ πόνους γέωργιχους τρέπονται, xotyk τὰ ypt- 
µατα ἔχουσιν, Όθεν οὐδέν €. φιλέον 6 πλούσιος τῶν 
οἰχείων ἀπολαύει πἀὰρὰ οὺν Φάνη πενέατατον. Καὶ 
οὔτε γαμετὰς τεἰσάγοντάι, οὔτε δούλους κτῶνται, 
€b μὲν ὁδιχίαν οἰόμενοι, «ἣν δὲ τῶν γυνἀωιὼν ἔπεισ- 
αγωγἡν οστάξεως ἀφόρμήν, καθ ἑαντοὺς δὲ βιοῦν- 
τες, ἀλλήλοις ὑπηρετοῦσι, xal ἀποδέχτας τῶν τῆς 
γῆς χαρπῶν καὶ τῶν ἄλλοῦεν χποµιζοµένων αὑτοῖς 
προχειρίζονται. Ἡ δὲ τετάοτη, fic ὁ Γαλιλαῖος 


Varie lectiones et note. 


(57) Τοῦ ἀρχιερέως Ἱώας. Ita etiam cod. Reg. 
οἱ Colbert., supra etiam pro ἹἸώζαρος. sed Josephus 
ibi Ἰώζαρος habebat, et postremus Archelai ponti- 
fex non. Ἰώας, sed Ἰησοῦς τοῦ Σίε supra dicitur. 
Josephus vero iterum Joazarum appellat his ver- 
his: Πείσαντος aütoUg τοῦ ἀρχιερέως Ἱωαζάρου, 
Bono δὲ οὗτο; υἱὸς ἣν. W. 

(58) Πιθαγώτεροι. Cod. Colb. πιανωτατοι. [tà 


infra pro γεραιτέρους, πρεθντέρους, Et pro ἕλθοιεν, 

"^(9) Kal 4 τῶν νόμων αὐτοῖς οὐ παρατηρεῖεσεν 
(59) Kal ἡ τῶν νόμων αὐτοῖς οὗ x 

παράδασις. Fortasse, ναµίµων περάδοσις, rifum 

traditiones non ebaervant. Josephus habel ; ΦνλαχΈς 

δὲ οὑδαμῶν τινῶν µεταποίησις. αὐτοῖς ἡ «uv νά- 

ων. Quen in vertendo secutus sum. W. 


A. * "1 


469 


ANNALIUM 115. VI. 


&0 


*1u36a; έγονεν ἡγεμὼν, τὰ piv ἄλλα τοῖς ὅαρι- A peratfonem . est delapsus, Gesii Flori contumeliis 


σαίοις ὀμργνώμων bats, τῆς 5 Ελευθερίας αὑτῇ 5p:- 
p»; ἔρως ἐντέτηχεν, fi; ct τρόφιµοι µόνον ἡγεμόνα 
χαὶ Δεσπύότην τὸν θὲὸν ὀνομάζουσιν, ἀνθρώπῳ τῶν 
ὀνομάτων τούτων µεἑαδιδόναι ph ἀνεχόμενοι ἀλλὰ 
x1V θανάτους xaY τιμωρίας ποιχίλας τε xol δεινὰς 
ὑφίστοασθαι μὴ ἁπαναινόμενοι, ἵνα μὴ τῆς αφβετέρας 
ἐχσταῖεν ἑνστάσεως, Ἐντεῦθεν Ἡρξατο τὸ τῶν 
Ἱρυδαίων E0vo; νοσεῖν ἓξ ἀνοίας ἀἁπόνοιαν, Γε- 
σἷοω Φλώρου τοῦ ἠἡγεμόνος cl; ταύτην αὐτοὺς ip:- 
Άίσαντος Ὀδρεσιν. Ὁ μέντοι Κυρήνιος τῆς áxoypa- 
φῖς xal τῶν ἀποτιμίέσεων περαιωθεισῶν, al ἐγέ- 
γοντο ἓν ἔτει τριαχηστῷ καὶ ἑθδόμῳ μετὰ τὴν ἐν 
Axel ἧτταν τοῦ Αντωνίου ὑπὸ τοῦ Καΐσχρος, 
Ἱωάξαρον τὸν ἀρχιερέα καταστασιασθέντα ὑπὸ τοῦ 


irritatus, Nam Ὀγτοπίως descriptione ac censu 
peracto, tricesimo septimo anno post Caesaris 
Áctiacam Antonii victoriam, Joazaro pontifici , 
factione populi oppresso, ademptam digniiatem in 
Annam Sethei filium contulit, Cyrenio Romam 
reverso , Coponius Jud:zam administravit. Ei suc-. 
cessit Mareus Ambibuchus; Marco Rufus Annius, 
sub quo Romanorum imperator obiit, regni anno 
quinquagesimo septimo, mense vi, dicbus m. Col- 
legam Antonium habuit annis quatuordecim. Solus 
imperavit annos xtti, aut xLiv, ut quidam tradunt. 
Vixit. annos septuaginla septem. Monarchia vero 
translata est in. Tiberium, Cesaris ex Livia pri- 
vignum, a quo Valerius Gratus dux in Judam: 


T4 100u; ἀφελόμενος τὴν τιμἣν, Avvay τὸν Ecte* (00) Β missus est : qui pontificatu Aunz abrogato, [smae- 


&pywpia xa 3:not. Κυρηνίου δὲ εἰς Ῥώμην ἁ πἀ- 
ραντο;:, Κοπώνιος την Ἰονδαίαν διεῖπε. Τούτῳ ὃξ 
$:320;0; γίνεται Μάρχος ᾽Αμθιδθοῦχος (61) * xal τὸν 
Ἡ άρχον Ῥεῦφο; διαδέχεται "Αννινος * ἐφ᾽ οὗ δῇ τε- 
λεῦτᾳ Καΐῖσαρ αὐτοχράτωρ Ῥωμαίων, ἄρξας ἔτη 
ἑττὰ xal πεντήχοντα, μῆνάς τε 85 ἐφ᾽ ἡμέραιν 


lem Fabii filium summum sacerdotem designavit. 
Et hoc etiam non multo post in ordinem coacto, 
Eleazaro ÀÁnne filio sacerdotii honorem largitus 
est : annoque elapso, Simonem Camithi filium illi. 
substituit. Παπίας pari tempore sacris operato, Jo» 
sephus Caiaphas successor fuit. 


ὀναῖν, àg' ὧν τεσσαρεσχαίδεχα ἔτη αὐτῷ συνΏρξεν Αντώνιος, ὡς εἶναι τὸν τῆς μοναρχίας αὐτοῦ χρύ» 
vov Ενιαντοὺς τεδσαράκοντα πρὸς τριοὶ, xavà δὲ τινας τέἐσσαρσιν (62). Ἐδίω δὲ ἕτη ἑδδομήχοντε 
χχὶ ἓπτά. 'H δὲ μοναρχία µετήνεχτο εἰς Τιθέριον. τῆς τοῦ Καΐσαρος Τυναικὸς Αιθδίας υἱόν * ὀφ οὗ 
Γράτος Οὐαλλέριος εἰς Ἰουδαίαν ἕσταλτο ἡγεμὼν, ὃς παύσας τὸν "Άνναν τῆς ἀρχιερωσύνηςι Ἰσμαὴλλ 
ἁποδείχννσι τὸν τοῦ Φᾳ6ἱ. Καὶ τοῦτον δὲ µεταστήσας μετ οὗ πολὺ, Ἐλεάξαρ τῷ τοῦ "Άννα υἱῷ ἀπονέμεε 
τὴν τοῦ ἱερᾶτθαι τιμὴν, xal μετ ἐνιαυτὸν ἀντεισάγει Σίμωνα τὸν Καμίθου. Καὶ τούτῳ tbv ἴσον 


xp^vov ἱερασαμένῳ Ἰωσὴφ ὁ Καϊάφας διάδοχος fv. 


A'. Καὶ Γράτος, ἐπὶ ἔνδεχα ἔτη τῆς Ἰουδσαίας ἄρ- C 


ξας, χαὶ ταῦτα πράξας, εἰς 'Ῥώμην ὑπανεχώρησο' 
Πόντιος € Ίκε Πιλάτος τὴν ἡγεμονίαν ἀναδεξάμε- 
vog. Ὁ δὲ τετράρχης Ἡρώδης, φίλος τῷ Τιθερίῳ 
χρηµατἰίζων πρὸ τῆς ἀρχῆς, οἰκοδομεῖ μετὰ τὴν 
μοναρχίαν πόλιν αὐτῷ ἐπώνυμον dv τῇ Γαλιλαίφ 
ἐπὶ τῇ Xpyg Γενησαρὲτ, Τιθεριάδα χαλέσας αὐτήνε 
Ἡιλᾶτος δὲ, στρατιὰν ix Καισαρείας μεθιδρύσας 
χειμαδιοῦσαν dv Ἱεροσολύμοις, σημαίας εἰς τὴν 
πόλιν ὑπὸ νύχτα εἰσῆγαγεν, εἰχόνας ἐχούσας Kal- 
σαρος, ἁπαγορεύοντος Ἰουδαίοις τοῦ νόµου εἰχόνας 
ἔχειν. Ἐπεὶ δ) ἐγνώσθη τὸ πεπραγµένον, πλῆθος 
Όρυησεν εἰς Καισάρειαν, αἰτούμενον τὴν τῶν εἰχό» 
i vov µετάθεσιν, xal πενθηµέρους ἱκετείας διὰ τοῦτο 
φιποίηντο. Mh συγχωροῦντος δὲ Πιλάτου, ὡς ἑντεῦ- 
ϐθεν δήθεν ὑδριζομένου τοῦ Καΐσαρος, ἐπεὶ τὸ πλῆ- 
6oc οὖχ ἀνίει δεόµενον, xarà τὴν ἕκτην ἡμέραν 
πιριστήαας στρατιώτας ἑνόπλους σφίσιν, ἡπείλει 
ἑάνατον, εἱ μὴ Παύσοιντο θορυθεῖν. Οἱ δὲ πρηνεῖς 
χαταθδαλόντες ἑαντοὺς, σὺν ἡδονῇ δέξασθαι τὸν θά« 
vate» ἔλεγον. Καὶ θανµάόας Πιλᾶτορῳ tb Τενναζον 
αὐτῶν καὶ πρόθυµον ἐπὶ τηβήσέι τῶν νόμων, πα: 
pzxonpa τὰς εἰκόνας ἑπανεκόμιδεν εἰς Καισάρειαν, 
δάτων 5' εἰσαγωγὴν ποιούµενος εἰρ Ἱεροαόάλυμα, 
τὰ ἱερὰ πρὸ, θαύτην ἀνλλισια χρήματα. ἀωνελθόν» 


IV. Grato, cum Judzxe per annos undeaiin prae 
fuisset, bis actis Romam reverso, Pontius Pilatus 
successit. Herodes tetrarcha Tiberii privati adhue 
usus amicitia, co rerum potito, urbem de illius 
nomine Tiberiadem ad Genessreibm lacum eon- 
didit, Pilatus exercitum Caesarea, ut BHierosolyig 
hibernaret, traducturus, noctu vexilla cum Caesaris 
imaginibus in urbem intulit, quibus lege Judzis in« 
terdictum 4677 est. Quo cognito, multitudo propere 
Gaesaream accurrit, petentes ut illa transferrentur, 
supplicatione per dies quinque continuala. Cei 
cum Pilatus refragaretur, ea enim re laedi majes- 
tatem Cesaris, nec populus orare desieteret: die 
sexto militibus armatis circumpositig, mortem eis 
comminatus est, nisi tumultuandi finem facerent, 
At illi proni prostrati, se mortem cum voluptate 
oppelituros dixerunt. Pilatus igitur fortitudinem 
eorum et alacritatem observande legis admiratus, 
evesligio Cassream imagines retulit. Ad aque 
ductum vero llierosolymis siruendum secram 
pecuniam insumpsit. Ob eam rem multi convenere, 
cuu clamoribus atque etiam per. convicia postu- 
landes, ut. desincret. At ille eohostes mililum sub 
stolis Judaicis flagella gerentes eireumive iumul- 
tuantes, atquo ite Judeos abue jussit; αἱ vere 


Varie lectiones et notm. 


Zs00f. Ms. Reg. οἱ Colbert, Σεθή. 
ες ᾿Αμδιδοῦχος. Ώασὰ scio an recte. ita lega- 
ur. W. 


(62) Kacü 04 τινας εἐσσορσοιν, Tec. desunt in 
cod. Colb. 


uu 


fibus cos castigare instituit. Tli vero quamvis 
inermes cmerentur, de pertinacia nihil remit- 
(ícbant, sed multi cadebant, multi vulneribus 
affecti recedebant. Hoc tempore Dominus quoque 
noster et Deus Jesus Christus in Judza visus est, 
de quo hzc Josephi verba in xvm Iibro Antiqui- 
tatum. exstant: Nascitur hoc tempore Jesus, vir 
sapiens, si modo vir dicendus est. Fuit. enim mira- 
— bilium operum effector, et. magister hominum qui 
veritatem amplectuntur, ac multos Judaeos, multos 
ex gentibus sibi conciliavit. Christus ille fuit, quem 


eum a principibus apud nos viris delatum cruci Pi- — 


fatus affixissct, eum ii qui principio adamarant, 
colere non destiterunt. Nam triduo post eis vivens 


iterum apparuit : id quod, aliaque infinita εἰ admi- B 


randa vates divini de eo predizerunt, Ας natio 
Christianorum, nomine ez illo accepto, vel hodie non 
defecit. Hxc in. Antiquitatibus Josephus de Christo 
scripsit. In oratione vero sua ad Grecos, qui et 
contra Platonem inscribitur, de causa universitatis, 
cujus etiam sanctus Joannes Damascenus in Paral- 
lelis suis meminit, hzc dicit: Omnes justi et injusti 
ad Deiverbum adducentur. Huic enim Pater judicium 
dedit, atque ipse Patris voluntatem ezsequens, judex 
adventat, quem Christum appellamus. Neque enim 
Minos aut Rhadamanthus, 968 ο Greci, quemad- 
sodum vestra fert opinio, sententiam ferent : sed is, 
quem Deus et Pater. gloria ornavit. De quo alib; 
subtilius disseruiuus ad eos qui veritatem inquirunt. 
Is de Patris sententia justum de unoquoque judicium 
faciens, jus unicuique pre factis suis reddet. Cujus 
judicio omnes homines, angeli et demones astantes, 
sna voce clemabunt : Justum. tuum. est. judicium. 
Post quam vocem, ila ut equum est, remunerabitur 
xírosque eos qui virtutem rite coluerunt, eterna 
beatitate ; improbitatis amatores, eterno supplicio. 
Et hos ignis eternus atque infinitus manet, et vermis 
quidam ignitus immortalis et corpus non perimens, 
€um perpetuo cruciatu ecorpore erumpens, infestabit, 
His alia quoque subjungit. Ac de Christo ad hune 
modum Josephus scripsit. 


JOANNIS ZONARJE. 
maledicere ca:perunt, signo militibus dato, verbe- A τες οὖν πολλοὶ, 


&12 
χατεδέων ἩΠιλάτο, παύσασθαι 
ἀξιοῦντες, τινὲς δὲ xal λοιδορίαις ἐχέχρηντο χατ᾽ 
αὐτοῦ. 'O δὲ στολαῖς Ἰουδαϊχκαῖς πλῆθος στρατιω- 
τῶν χεχρηµένον, σχυτάλας τε ὑπὸ ταῖς στολαἶς 
ἔχον, περιελθεῖν χύχλῳ τῶν θορυθούντων ἐχέλευσε, 
καὶ οὕτως ἀναχωρεῖν τοῖς Ἰουδαίοις ἑπέταττεν. Ὡς 
δ' ἤρξαντο λοιδορεῖν, τοῖς ατρατιώταις δίδωσι σύν- 
θηµα. Οἱ δὲ πληγαϊς τοὺς θορυθοῦντας ἑχόλαζον, 
Ἐκεῖνοι δὲ, ἄοπλοι ὄντες xal πληττόμενοι, οὐδὰν 
ἑνδόσιμον ἐφρόνουν, ἀλλὰ πολλοὶ μὲν Ἐπιπτοῦ, οἱ δ' 
ἅλλοι τραυµατίαι ἀπῄεσαν. Κατὰ τοῦτον τὸν χαιρὸν 
καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν xal θεὸς Ἰησους Χριατὸς ἐν 
Ἰουδαίᾳ ἐφάνη, περὶ οὗ ταῦτα κατὰ λέξιν φησὶν ὁ 
Ἰώσηπος àv τῷ ὀχτωκαιδεχάτῳ λόγῳ τῆς Ἄρχαιο- ! 
Aoplac* Γίνεται δἡ κατὰ τοῦτο» τὸν χρόνον 
Ἱησοῦς, σοφὸς ἀνᾗρ, εἴγε ἄνδρα αὑτὸν «Ἰέγειν j 
χρή. Ἡν γὰρ παραδόξων ἔργων ποιηςεὴς, διξά- | 
σκα.ῖος ἀνθρώπων τῶν σὺν ἡδονῇ càAn8n δοχο-ἰ 
µένων. Καὶ πο Δοὺς μὲν Ἰουδαίους, ποιλοὺς 
δὲ καὶ τοῦ Εληνικοῦ ἐπηγάγετο. Ὁ Χριστὸς 
οὗτος ἦν. Καὶ αὐτὸν ἐνδείξει τῶν πρώτων ár- 
δρῶν παρ) ἡμῖν σταυρῷ ἐπιτετιμηχότος Ilád- 
του, οὖκ ἑπαύσαντο οἱ τὸ πρῶτον αὐτὸν dya- 
πήσαντες. Εφάνη γὰρ αὑτοῖς τρἰτην ἔχων ἡμά- 
pav, πάλιν (ov, τῶν θείων προφητῶν ταῦτά ts 
καὶ ἆ-Ία pupla περὶ αὐτοῦ θαυμάσια slpnxótor. 
Εἰσέτι τε νῦν τῶν Χριστιανῶν ἀπὸ τοῦδε aro- 
µασμένων οὐκ ἐπέλιπε τὸ φῦ.ον. Καὶ ταῦτα μὲν 
ἀρχαιολογῶν 6 Ἰώσηπος ἔγραψε περὶ τοῦ Χριστοῦ" 


CQ ἓν δὲ τῷ πρὸς Ἕλληνσς αὐτοῦ λόγῳ, ὃς χατὰ 


Πλάτωνος ἐπιγέγραπται (05) περὶ τῆς τοῦ παντὺς 
αἰτίας, οὗ καὶ ὁ ἅγιος Ιωάννης Δαμασχηνὸς μνείαν 
πεποίηται by τῇ πονηθείσῃ αὐτῷ βίδλῳ τῇ χαλου- 
µένῃ Παρά λληΊα, ταῦτά φησι’ Πάντες Τὰρ δί- 
xavol τε xal ἄδιχοι, ὀνώπιον τοῦ Θεοῦ Αόγου 
ἀχθήσονται. Τούτῳ γὰρ à Πατἡρ τὴν κρἰσυ’ δὲ- 
δωκε, καὶ αὐτὸς BovAtr. Πατρὸς ἐπιτελῶν, κρι- 
thc παραγίνεται, ὃν Χριστόν προσαγορεύοµεν. 
Οὐδὲ γὰρ Μίνως καὶ 'Ῥαδάμανδυς κριταὶ xa$' 
ὑμᾶς, "EAAnrec, dAA'! ὃν ὁ θεὸς xal Πατᾗρ ἐδό- 
ἔασε. Περὶ οὗ ἐν' ἑτδροις «Ἰεπτομερέστερον διε- 
2η.ύθαμεν, πρὸς τοὺς ζητοῦντας τὴν ἀ λήθειαν. 


Οὗτος τὴν Πατρὸς ἑκάστῳ δικαιοχρισίαν ποιούµενος (64), πᾶσι κατὰ τὰ ἔργα παρασκευάσει τὸ 
δίκαιον. Ob κρίσει παραστάντες πάντες ἂνθρωποί τα καὶ ἄγγελοι καὶ δαίµογες, µία» ἁποφθέγ- 
ξονται φωνὴν, οὕτω «1έμοντες'' Δικαία σου ἡ κρίσις. "He φωγῆς τὸ ἀγταπόδομα ἐφρ᾽ ἁμφοτέροις 
ἐπάγει t0 δίκαιον, τοῖς μὲν εὖ πρἀξασι δικαίως τὴν ἀῑδιον ἁἀπόλαυσι' &apacyóvroc, τοῖς δὲ 
τῶν φαύ.λων ἑρασταὶῖς τὴν αἰώνιον κόλασυ ἀπογείμαντος. Καὶ τούτοις μὲν τὸ απὕρ ἄσδεστον 
διαµόνει, xal ἀτελεύτητον, cxóAnt δὲ τις ἔμπυρος μὴ τελευτῶ», μηδὲ σῶμα διαφθείρων, ἀπαύ» 
ctp δ' ὀδύνῃ ἐκ σώματος ἐκδράσσων, παραμένει. Καὶ ἄλλα 0 ἐπὶ τούτθις φησίν. Οὕτω μὲν οὖν 
περὶ Χριστοῦ γέγραφεν ὁ Ἰώσηπος. 

Y. Rome autem Paulina quedam, et generis D — E'. Ἐν δὲ Ῥώμῃ τότε Παυλῖνά τις fjv, καὶ γένους 


splendore, ct morum integritate prestans, et opi- 
bus abundans, et vultu venusio, et vtate integra, 
et modestia ornata, nupia.erat Saturnino, viro 
nullo bonorum genere ipsa inferiori. Hujus amore 


περιφανείᾳ xaX τρόπων χρηστότητι διαφἑέρουσα καὶ 
πλούτου περιττῶς Éyovaa, οὖσα δὲ xal τὴν ὄψιν χα- 
ρίεσσα, xai τῆς ἡλικίας ἐν f, γυναῖκες ἀγάλλοντας 


.σωφροσύνῃ xsxócunes. Σωνῴκει δὲ Σατορνίνῳν 


Varis lectiones οἱ notes. 


(63) *Oc xarà Π.λάτωνος ἐπιγόγραπται. Quid si 
κατὰ Πλάτωνα, more Platonis. W. 


Οὗτος τὴν πατρὸς ἑκάστῳ δι cias 
actol pavo  Mendosus videtur hic locus E^ 


— --- — -- 


A9 


ANNALIUM LIB. VI. 


111 


ἀνδρὶ μηδὲν αὐτῆς εἰς Έκαστον τῶν χαλῶν ἁποδέοντι. A captus Decius Mundus, inter equites dignitate 


Ταύτης ἑάλω τῷ ἔρωτι Δέχιος Μοῦνδος, Ev ἀξιώματι 
v μεγάλῳ τῶν τότε ἱππέων, χαὶ Exetpa δώροις. 
Εἴχοσι γὰρ µυριάδας ὁραχμῶν ᾿Αττικῶν εὐνῆς ἑδί- 
δου pid. Ἡ δὲ οὐχ Ἰνείχετο. Κάχεΐνος ἑξήπτο 
πλέον εἰς ἔρωτα, ὥστε βρώσεως ἀποχῇ ἑαυτῷ µνη- 
στεύεσθαι θάνατον. "Hv δὲ τούτῳ ἀπελευθέρα πα- 
τρῴα "Ίδη καλουµένη, παντοίων ἴδρις χακῶν. Αὕτη 
οὕτως ἔχοντα τὸν veavíav ὁρῶσα, ἀναθαρσύνει λό- 


Ίοις, xal ἀναζωπυροὶ ὑποσχέσεσι, πέντε μυριάδων ᾿ 


αὐτῇ δεῄσειν λέγουσα µόνων, ὥστε τὴν πρᾶξιν 
αὐτῷ χατεργἁσασθαι, Καὶ λαθοῦσα τὸ αἰτηθὲν ἁρ- 
γύριον, ἐπεὶ οὐχ ἁλωτὶν ἑώρα τὴν Παυλῖναν τοῖς 
χρήµασι, τῇ δὲ θεραπείᾳ τῆς Ἴσιδος (θεὺς 9 αὕτη 
τοῖς ᾿Ῥωμαῖοις τότε νενόμιστο) ἥδει ταύτην προσ- 


χειµένην θερµότατα, πρόσεισι τῶν τῆς φευδοῦς B 


ἐχείνης θ«οῦ ἱερέων viol, χαὶ χρήµασιν ἀναπείθει 
thv Παυ]ῖναν ἑξαπατῆσαι, αἷς δύναιντο μηχαναὶῖς, 
καὶ τῷ Μούνδῳ συγκαταχλίναι. Οἱ δὲ, θελχθέντες τοῖς 
χρηµασι, τῇ πράξει ἐἑπέθαλον, Καὶ αὐτῶν ὁ γεραί- 
κατος, πρὸς τὴν Παυλῖναν ἐἑλθὼν, xal ἰδίᾳ αὑτῇ ἓν- 
τυχὼν, ἔλεγεν ἥχειν πεμλτὺς ὑπὸ τοῦ ᾿Αννούδιδος, 
χελεύοντος τοῦ θεοῦ πρὸς αὑτὸν Ίχειν, αὐτῆς ἑρῶντα. 
T$ δὲ ὁ λόγος ἔδοξεν εὐχταιότατος, εἰ ἐρῷτο ὑπὸ 
θεοῦ. καὶ τῷ ἀνδρὶ χοινοῦται τὸ ἀγγελθὲν, χἀχεῖνος 
συνεχώρει, thv σωφροσύνην γινώσκων τῆς γυναικός. 


᾽Απῆλθεν οὖν εἰς τὸ τἐµενος, xal ὡς Όπνου καιρὸς ᾿ 


fv, ἕνδον kv. τῷ vaip τῇ γυναιχὶ χαθευδῆσαι fjxot- 
µαστο, xa τὰ λύχνα χατέσδεστο. 'O γοῦν Μοῦνδος 
(προεχέχρυπτο γὰρ ἑχεῖ) παννύχιον ἐνεφορήθη αὐ- 
τῆς, ὡς ΄Άννουδις αὐτῇ προσφερόµενος. Eiva ὁ μὲν 
ἀπῆλθεν * f δὲ, πρὸς τὸν ἄνξρα φοιτῄσασα, διηγεῖτο 
αὐτῷ τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ ᾿Αννούδιδος, καὶ πρὺς 
τὰς συνῄθεις Σνελαμπρύνετο, ὡς ὁμιλίας ἀξιωθεῖσα 
θεοῦ. Τρίτη δὲ μετὰ τὴν πρᾶξιν ἡμέρᾳ συναντῆσας 
ὁ Μοῦ 6o; αὐτῇ. Παυ.1ἴνα, qnot, xal các εἴχοσι µυ- 
ριάδας ἔχω, καὶ σύ poi τούζων διηκονήσω χωρίς. 
*A 88 πρὸς Μοῦνδον ἐξύδριζες, τούτων οὐδέν pot 
προσήπτετο, ᾿Α’γουδιν ὄνομα θεµένῳ αὐτῷ. "Ex 
τούτων εἰς ἔννοιαν 6100202 τοῦ τολμήµατος fj γυνη, 
περιῤῥήγνυται τὸν στολὴν, χαὶ τῷ ἀνδρὶ ἑἐδήλου τὸ 
ἐπιδούλευμα. 'O δὲ τῷ Τιδερίῳ προσῆλθε, Κοὶ ὁ 
αὐτοχράτωρ, ἐξβετάσας τὸ γεγονὸς, τοὺς μὲν ἱερεῖς 


prestans, mukeris pudicitiam muneribus sollicitae 


"bat, cc millia drachmaram Atticarum pro uno con» 


cubitu pollicens. Eaque recusante, amore magis 
inflammabatur, adeo ut abstinentia ciborum necem 
sibi eonsciscere institueret. Habehat autem pater- 
nam libertam norsine Iden, omnis generis malorum 
peritam. Ea adolescentem sic affectum verbis con- 
firmat, et pollicitationibus refocillat, ac sibi dun- 
taxat quinquagies mille drachmis opus esse dicit ad 
rem conficiendam. Quibus acceptis, cum illam 
pecunia non expugnari posse cerneret, sed cultui 
Jsidis (ea tum a Romanis pro diva colebatur) esse 
deditissimam : quosdam falsz illius de: sacerdotes 
convenit, pecuniam offert, ut Paulinam quibus 
possint dolis cireumventam , Mundo sui copiam 
facere cogant. Illi pecunia deliniti, facinus aggre- 
diuntur :eorum natu maximus Paulinam seorsim 
convenit, se ab Anubide, ipsius amore capto, 
missum esse profitetur ut eam accerseret. Mulieri 
ea verba optatissima acciderunt, si a deo amaretur : 
et nuntium illum cum marito communicat, 269 
qui gnarus modestis conjugis eam abire sinit, 
Cum in templum venisset, sub somni tempus 
mulieri in ipsa zde lectus paratur, lucernze ex- 
stinguuntur. Mundus jam antea ibi abditus, per to- 
tam noctem, sub Anubidis nomine libidine sua 
expleta, discedit. Illa reversa, Anubidis apparitio- 
nem marito narrat, apud familiares de congressu 
dei gloriatur. Sed tertio post id facinus die, Mundus 
ei obviam factus : Pauliua, inquit, εἰ ducenta 
millia habeo, et tu mihi gratis gessisti morem. Tua 
vero erga. Mundum injuria me non attigit, qui Ánu- 
bidis nomen ipse mihi fecerim. E quibus verbis mulier 
intellecto facinore, vestibus laceratis marito insi- 
dias indicat. Is apud Tiberium conqueritur. Impe- 
rator facinore comperío, sacerdotes et Iden in- 
cruces tollit, edem diruit ; Isidis simulacrum in 
Tiberim demergit, Mundum in exsilium agit, poenam: 
graviorem ob amoris vim clementia moderatus. 
Haec Rom: acta sunt. Samari:ze vero tumultus bae 
de causa exstitit. Quidam Samaritanos Garizinium 
montem sanctitatis opinione celeberrimum secum 


ἀνεσταύρωσε, χαὶ τὴν *lónv, τόν τε ναὺν χαθεῖλε, p conscendere jussit : nam ibi se eis sacra vasa a 


καὶ τὸ τῆς Ίσιδος ἄγαλμα εἰς τὸν θύόριν (05) πο- 
καμὸν χατεπόντισε, τὸν δὲ Μοῦνδον φυγῇ ἑδιχαίωσε, 
συγγνώµην νείµας αὐτῷ, ὥστε yh μεῖξον χολασθῆναι 
διὰ τὴν βίαν τοῦ ἔρωτος. ᾽Αλλὰ ταῦτα μὲν ἐν τῇ 
Ῥώμῃ ἑπέπρακτο' àv δὲ Σαµμαρείᾳ συµδέδηχε θόρυ- 
6ος. 'Avhp γάρ τις Σχέλευε τοὺς Σαμαρεῖς ἐπὶ τὸ 
Ταρίζιν ὄρος αὐτῷ συνελθεῖν (ἀγνότατον δὲ τοῦτο 
αὐτοῖς ὑπείληπται τῶν ὁρῶν), χαὶ ἁριχομένοις ἑπηγ- 
γέλλετο ἱαρὰ σκεύη ἐμφανίσαι, χατορωρυγµένα ἑχεῖ 


Mose defossa, ostensurum esse. Qui cum armati 
convenissent, Pilatus, exercitu misso, alios occidit, 
alios in fugam vertit, et captivorum prsecipuos intere 
fecit. Samaritani vero Vitellium Syrie pretorem 
conveniunt, Pilatum ob popularium suorum cz- 
dem accusantes. 1s, Marcello Judzis preposito, 
Romam ire Pilatum jubet, ad eausam apud Czesa- 
rem dicendam. Abit ille, cum decennium Judzis 
prmfuisset, Sed antequam Roms appropinquaret, 


Varie lectiones e$ note. 


(65) Θύδριν. Sic mss. omnes cum O0. Tiberim 
efferunt. Claudianus, lib. 1 in Eutropium : 

Ni memor imperii Stilico, morumque priorum 

Turpe relegasscet defenso a Thybride nomen, 


Servatamque novo servasset crimine Romam. 


Pzanius in-Metaphrasi Eutropii, lib. t Πρὸς ταις 
τοῦ θύὐμέριδος ἑμθο.αῖς. 


415 


JOANNIS ZONAR.E 


41b 


Tiberius jam obierat. Vitellius vere in festa Paseha- A. ὑπὸ Μωῦσέως" οἱ δὲ ἠθρθίδοννο, xai ἐν ὅπλοις δαν. 


tis Hierosolymis magnifice exceptus, vecligalia £ru- 
gum Hierosolymitanis remisit, et stolam pontificis 
in templo reponi, ac penes sacerdotes esse ut olim 
passus est, cum ea tempestate in Antonia servarb- 
tur, Nam primus Hyrcanus pontdez proxime 
templum awificavit turrim, in qua vitam egit, 
stolamque pontificiam, ut qux ad sc ex oflicio per- 
tineret, asservavit. klem etiam ejus successores 
im:tati sunt. Sed Ilerodes turrin illam magni(fioen- 
tíus adornatam, de Antonii amici nomine 970 ap- 
pellavit : et stolain ibi reportam in ea detinuit. 
ldem Archelaus fecit : idem Romani illum secuti 
de stola statuerunt, qua illic sub sigillis sacerdotum 


el gaze custodum reponebatur. Eam igitur, cum - 


in festivitatibus ponti(lci restitueretur, et post unum 
festi diem ibidem reponeretur, Vitellius populo 
concessit. Josepho vero, qui et Caipbas, poniifica- 
tim ademptum Jonathe dedit, pontificis Anna 
fi.io. Idem jussu Tiberii cum Artabano Parthorum 
rege pacem fecit, qui Darium (ilium cum multis 
muneribus obsideu miserat. Ei pacificationi Hero- 
des quoque Letrarcha interfuit, ac ad Czesarem qua» 
acia essent scripsit. Quse cum post Yitellius quoque 
per litteras exposuisset, C:esar ei rescripsit se ex 
Herode cognovisse omnia. Ea re Vitellius contra 
Merodem irritatus, clar iram aluit, eumque Caio 
demum imperante ultus est. 


Πιλᾶτος δὲ, στρατιώτες τέµψας, τοὺς μὲν ἔχτεινε, 
τοὺς δὲ ἑτρέφατο si; φυγὰ», χαὶ τῶν ζωγρηθέντων 
τοὺς κορυφαίους Σιέφθειρεν. Οἱ δὲ Σαμαρεῖς «pb; 
Οὐϊτέλλιον ἦλθον Συρίας ἡγεμονεύοντα, Πιλάτου κατ- 
ηγοροῦντες ἐπὶ τῇ τῶν ἁμοφύλων σφαγῇ. Καὶ Οὁΐ- 
τέλλιος, Μάρχελλον πέµφας τῶν Ἱονδαίων προνοησό- 
µενον, ἐπὶ Ῥώμην ἀπιέναι τὸν Πιλᾶτον ἐχέλενεν ἐπὶ 
τοῦ αὐτοχράτορος ἀπολογησόμενον, ἐφ οἷς ἐγκαλεῖ- 
ται. Καὶ ὁ μὲν ἀπῄει ἐπὶ δέχα ἔτεσιν ἠγεμονεύσας 
τῆς Ἰουδαίας. Ὡρὶν δὲ τῇ Ῥώμῃ ἑγγίσαι αὐτὸν, 
ἔφθη Τιδέριος µεταστάς. Οὐϊτέλλιος δὲ, εἰς Ἱεροσό- 
Άνμα ἑἐλθὼν τῆς τοῦ Πάσχα ἑορτῆς τελουμένης, ὖπε- 
δέχθη μεγαλοπρεπῶς, xol τὰ τέλη τῶν γεωργουµέ- 
νων, χαρπῶν τοῖς Ἱεροσολυμίταις ἀνίησι, καὶ τὴν 
στολὴν τοῦ ἀρχιερέως εἰς τὸ ἱερὸν συνεχώρησε κεῖ- 
σθαι, xal παρὰ τοῖς ἱερεῦσιν εἶναι, καθάπερ xal 
πρότερον τότε δὲ ἐν τῇ ᾽Αντωνίᾳ ἀπέχειτο. Τ ὧν γὰρ 
ἀρχιερέων τις, ὁ πρῶτος δηλαδὴ "Yoxavb;, ἔτχιστα 
τοῦ ἱεροῦ βάριν ἐγείρας, xat &v a0:fj διαιτώµενος, 
ἐχεῖ καὶ τὴν στολὴν τὴν ἀρχιερατικὴν εἶχεν, αὐτῷ 
ἀνήκουσαν ὡς ἀρχιερεῖ. Τὰ αὐτὰ δὲ ἑκείνῳ xal τοῖς 
μετ' ἐχεῖνον ἑπράσσετο. Ηρώδης δὲ τὴν βάριν ἑχεί- 
νην ἐπιχατασκευάσας ἐπὶ τὸ πολντελέστερον, φίλος 
Gy Αντωνίου, ἐπὶ τῷ ἐχείνου ταύτην ὀνόματι µετ- 

ωνόμασε. Καὶ τὴν στολὴν ἐν αὐτῇ εὐρηχκὼς, χατεῖ- 
χεν ἐχεῖ. Τοῦτο δὲ ἐποίει xal ὁ ᾽Αρχέλαος, xa) μετ 
ἐχεῖνον οἱ Ῥωμαῖοι τὰ αὐτὰ ἐπὶ τῇ στολῇ ἕἔπραττον, 


ἀποχειμένῃ ἐχεῖ ὑπὸ σφραχγῖσι τῶν ἱερέων xat τῶν γαζοφυλάχω». Εορτῆς 0 ἐφεστώσῃς ἐπεδίδοτο τοῖς 
ἀρχιερεῦσιν ὑπὸ τοῦ φρουράρχον, καὶ μετὰ µίαν τῆς ἑορτῆς ἡμέραν αὖθις ἐκεῖ ἀπετίθετο. Οὐϊτέλλιος δὲ 
παραχωρεῖ τῆς στολῆς τῷ ἔἕθνει τὸν δὲ ἀρχιερόα Ἰωσὴφ, τὸν χαὶ Καϊάφαν, ἀφῃρηχὼς τὴν ἱερωσύ- 
νην, Ἰωνάθῃ δίδωσι ταύτην wp "Άννα «οῦ ἀρχιερέως vip. Kev ἐντολὰς δὲ Τιδερίου σπένδεται Οὁτ- 
τέλλιος ᾿Αρταδάνῳ τῷ Πάρθων βασιλαῖ, πέμφαντι τὺν υἱὸν Δαρεῖον μετὰ δώρων πολλῶν ὁμηρεόσοντα, 
Παρὼν δ' ἓν ταῖς απονδαῖς χαὶ ὁ τετράρχης Ηρώδης, ἑκπέμπει πρὺς Καΐσαρά παραχρημα, γράφας 
τὰ γεγονότα. Eliza τοῦ Οὐϊτελλίου περὶ τούτων ἐπιστείλαντος Τιδερίῳ, ἐκεῖνος ἀντέγραφε μαθεῖν Κάνες 
παρὰ Ἠρώδου. Τοῦτο εἰς ὀργὴν τὸν Οὐϊτέλλιον χατὰ τοῦ Ἡρώδον χεχίνηκΣν; ἑδυσσυδόμευο δὲ τὸν θυμὸν, 
καὶ μετῆλθεν αὑτὸν Γαΐου κρατῄσαντος. 

VI. Tunc Philippus quoque hujus Herodis frater, C, Q'. Τότε xal Φίλιππος Ηρώδου «ούτου ὧν ἆθελ- 


diem suum obiit, vicesimo imperii Tiberii snno, 
cum annis xxxvi rerum politgs esget : vir quieli 
ingenii, moderatus erga subditos, cum paucis de- 
leetis in publicum prodire solitus. Quod si quis 
inter eundum opem ejus implornsset, stalim eo 
ipso in loco sella posita (nam qui eam ferrent, $6- 
quebantur) sudiebat, injurios poenis affieiebaL, 
iniquis eriminibus ciroumventos absolvebat. Ditie- 
new) ejus, quia liberis orbus decesserat, Tiberius 
provincie Syrie adjecit. Herodes vero tetparaha 
Romam proficiscens, apud Herodem fratrem, ex 
Simonis pontificis filia Herodi regi natum, divertit : 
ac amere captus est llerodiadis, quam frater in 
mawiwonie babebat, Aristobulo fratre ipsorum 


φὸς τετελεύτηχεν εἰκοστῷ ἑνιαυτῷ τῆς Τιδερίνυ 
ἀρχῖς, ἄρξας ἑπτὰ xal τριάκοντα ἔτη. "Hv δὲ τὸν 
τρόπον ἀπράγμων, xai μέτριος τοῖς ἀρχομένοις, 
προέδους σὺν ὀλίγοις τῶν ἐπιλέχτων ποιούµενος. Καὶ 
εἴ τις προϊόντι προσῄει δεόµενος βοηθείας, εὐθὺς 
αὐτῷ χατὰ τὸν τόπον τοῦ θρόνου τιθεµένου (εἴπονιο 
γὰρ οἱ τοῦτον φέροντες) χαθήµενος ἠεροᾶτο, καὶ 
ἑποινηλάτει τοὺς ἀδιχοῦντας, xal τοὺς ἀδίχω- αἱ- 
τιωµένους ἀπέλνε. Thv δὲ ἀρχὴν ὁ Τιδέριος (παῖδες 
γὰρ Φιλίππῳ οὐχ ἧσαν) «fj τῶν Σύρων ἐπαρχίᾷ προσ- 
έθετο. Ἡρώδης δὲ τετράρχης, ἐπὶ ᾿Ρώμην στελχό» 
µενος, χατέλυσεν iv Ηρώδου τοῦ ἁδελφοῦ αὐτοῦ, ὃν 
ἡ τοῦ Σίμωνος τοῦ ἀρχιερέως θυγάτηρ τῷ βασιλεῖ 
Ἡρώδῃ ἑχγείνατο. Ἐρασθεὶς δὲ Ἡρωδιάδος τῆς τοῦ 


natam, Magni Agrippe sororem, ac de conjugio D ἀδελφοῦ γυναικὸς, θυγατρὸς ᾿Αριετοδούλου τοῦ ἁδελ- 


mulierem appellavit. [lla vero se ad illum transituram 
! pollicita est , si Aretze filiam repudiasset. Ex pae- 
tione inita, Romam ille proficiscitur : unde cum 
rediisset, uxor ejus Arete filia, re illa comperta, se 
Machzruntem (id castellum fuit in confinio ditionis 
Herodis et Aretz) mitti petiit, Annuit Herodes, 


- 


φοῦ αὐτῶν, ἁδελφῆς δὲ τοῦ peyálou ᾿Αγρίππα, λό- 
ToU; περὶ Τάμων πρὸς αὐτὴν ἐποιήσατο. Καὶ δεξ2- 
µένη, σννέθετο µετοιχῄσασθαι πρὸς αὐτὸν, εἰ τὴν 
᾿Αρέτα θυγατέρα ἐκδάλοι. Καὶ ὁ μὲν ix Ῥώμει 
ἔπλει ἐπὶ τοιαύταις συνθήκαις. Ὡς ὃ) ἐπανῆλθε, 
γνοῦσα ἡ γυνἡ αὐτοῦ, τοῦ δὲ ᾿Δρέκα θνγάετρ, :à; 


471 


ANNALTUM LIB. VI. 


A13 


πρὸς Ἡρωθιάδα συνθήκας, futt πρὸς Μάχαιροῦντα A ignarus quid consilii mulier cepisset. Ila vero inde 


πεμφθῆναι «ὁ «φρούριον, (μεθόριον Bb τοῦτο Ev 
t^c 'Apésa καὶ τῆς Ἡρώδου ὀρχῆς) χαὶ ὃ Ἡρώδης 
ἐξέπεβφε, μὴ Τινώσχων 6 «6 ἐστιν αὐτῇῃ «b βου- 
λευόµενον, Ἡ δὲ ἐαῖθεν κρὸδς ᾿Αμαθίαν πρὸς τὸν 
παφέρα ὀθώρμησε, καὶ τὴν Ἡρώδου διηγεῖτο γνώμῃν 
περὶ αὐτὴν. Κάπεῖνο; ἔσχε τοῦτο ἔχθρας ὑπόθεσιν, 
xal μάχη µέσον ἀμφοῖν συγκεχρότητο διὰ στρατη- 


γῶν, καὶ ot Ἡρώδου ἠτεήδηςαν, χαὶ ἅπαν τὸ ἐγεῖ- 


νου στράτευμα πέπτωχε. Ταῦτα διὰ γραφῆς Ηρώδης 
μηνύει τῷ ἘΤιδερίῳ. 'O δὲ γρᾶφει πρὸς Οὐϊτέλλιον, 
πόλεμον «pho ᾽Αρέταν πλιῆσασθαι, χαὶ S ζωγρη- 
θέντα δέσµιον ἀναπέμφει εἷς "ΡῬώμην, fj ἀνῃρημέ- 


νου στεῖλαι τὴν xepa fv. Τιοὶ δὲ ὑπὸ θευῦ τὴν Ἡρώ-. 


δου στρατιὰν ἑλέσθαι ἑδόχει, δίχας τιννύντος διὰ 
40€ φύνον τοῦ προφήτου xaX Βαπτιοτοῦ Ἰωάννου. 
Ταῦτα γὰρ καὶ περὶ τούτου χατὰ λέξιν ὁ Ἱώσηπος 
ἔγραφε. Κτείνἐι γὰρ τοῦτον Ἡρώδης ἀγαθὸν ἄνδρα, 
xe τοὺς Ἰουδαίους χελεύοντα ἀρετὴν ἑπασχοῦντας, 
καὶ τὰ πρὸς ἀλλήλους διχαιοσύνῃ χαὶ τὰ πρὸς θε)ν 
εὐσεδείᾳ γβωμένους βαπτισμῷ συνιέναι' οὕτω γὰρ 
xai τὴν βάπτισιν αὐτῷ φανεῖσθαι ἁποδεχτὴν. Δείσας 
6 Ἡ ρώδης τὸ ἐπὶ τοσοῦτον πιθανὸν αὐτοῦ τοῖς àv- 
θρώποις μὴ Eri στάσει φέροι τινὶ (πάντα γὰρ ὲοῖ- 
χασι δυμδουχῇ τῇ ἐχείνου πράξοντες) πολὺ χρεῖττον 
ἡγεῖται, πρίν τι νεώτερον ἐξ αὐτοῦ γενέσθαι, προ- 
λαθὼν ἀνελεῖν, τοῦ μεταθολῆς Ὑενομένης ph εἷς 
πράγµατα ἐμπεσὼν μετανοεῖν. Καὶ 6 μὲν ὑποψίᾳ 
τοῦ ᾿Πρώδου δέσµιος εἰς Μακχἀιροῦντα πεμφθεὶς, 
ςαύτῃ ατέννυται" τοῖς δὲ Ἰουδαῖοις δόξαν ἐπὶ τιµω- 
ρίᾳ τῇ ὀκτίνου «bv. ὄλεθρον τοῦ ατρατοῦ γενέόθαι, 
«95 8:60 καχῶσαι Ἠρώδην θέλοντος. Οὐϊτέλλιος δὲ 
«phe ᾿Αρέταν πολεμήσων ἡπείγετο. Ἑρμημένῳ δὲ 
διὰ τῆς Ἰουδαίων διέρχεσθαι, παρῃτοῦντο οἱ πρῶτοι 
αὐτῶν τὴν διὰ τῆς χώρας ὁδόν' ο yàp πᾶτριον εἷ- 
vàt αὐτοῖς εἰχόνας φἐρεσθαι διὰ τῆς χώρας αὐτῶν, 
πολλὰς 8' ἐπιχεῖσθαι ταῖς σηµαίαις εἰχόνας, Πει- 
σθεὶς οὖν, διὰ τοῦ μεγάλου πεδίου διεδίδαζε τὸ στρα- 
τόπεδον. Αὐτὸς δὲ µετ "Ἠρώδου εἰς Ἱεροσόλυμα 
ἀνῄει, θύσων τῷ θιῷ. Καὶ τρεῖς ἐπ.μείνας Ἠμέρας 


ἐχεῖ, Ἰωνάθην piv τῆς ἀρχιερωσύνης μεθίστησι, τὸν δὲ 


in Arabiam ad patrem properavit, eique quid Hero- 
des de se animo 9"/lagitaret, exposuit. Unde 
Aretas inimicitiarum occasionem arripuit : pugna 
pér utriusque duces commissa, Herodiani victi 
sünt et omnis ejus exercitus czsus. Qus cum 
Herodes Tiberio per litteras significasset, ille Vi-- . 
téllio scribit, ut Aret:: bellum inferat, et aut viven- 
té in viuculis, aut interfecti caput Romam mittat. 
Quidam credidere, Herodis exercitum ira Numinis 
intefiisse, ob c:dem prophetae et Baptiste Joan- 
nis. De quo Josephus his verbis scribit: Hunc 
Herodes interfecit virum bonum, qui Judzos vir- 
tutem colere, atque inter sese justitiz et religioni 
er£a Deum dare operam jussit, ae sic ad baptis: 
mum accedere, tum demum futurum acceptum, 
Herodes autem veritus, ne tanta ejus in vulgus au- 
ctoritas ad seditionem spectaret, quod nihil non eo 
mandante facturum videretur : consultius esse du- 
xil, eum antequam res novas moliretur, e medio 
tollere, ne sese mutatione facta negotiis et moles- 
είς conflictantem tarditatis sux peniteret. Sic ex 
Herodis suspicione Macheruntem missus Joannes, 
occiditur. Judxi vero credidere, in ultionem necis 
ejus, exercitum periisse, Deo in Herodem animad- 
vertente. Catterum Vitellius bellum Arete illatu- 
rus, cam Judzam pertransire vellet : a Judzorum 
proceribus, ne per earh iret, quod in vexillis multas 
haberet imagines, quas per suam regionem ferri 


C patria lege nefas esset, exoratus, copias per magnam 


planitiem traduxit, Ipse cum Herode Hierosolyma 
ascendit, ut sacriflcaret Deo : ibique triduo exacto, 
Jonatham pontificatu movet, et fratrem ejus Theo- 
philum in eo collocat. Quarto vero die litteris de 
obitu "Tiberii acceptis, populo jwrejurando adacto 
ut Caio faveret, exercitum revocavit. Ferunt Áre- 
tám quoque consultis auguriis dixisse, non posso 
exercitum illum bellum gerere : brevi enim mori- 
turum esse ducem, vel qui jussisset,vel qui jussus. 
esset, vel eum contra quem jussa essel expeditio. 
ἁδελφὸν αὐτοῦ Θεόφιλον ἑγχαθίστησιν εἰς 


αὐτὴν. Τῇᾗ τετάρτῃ δὲ γραμμάτων» αὐτῷ χοµισθέντων περ" τής Τιδερίου τελευτῆς, ὤρχισε «ὸ πλῆθος 
εὐνοεῖν τῷ Γαῖῳ, ἀνεχάλει δὲ xal τὸ στρἀτευµἁ. Λέγεται tb xal τὸν ᾿Αρέταν οἰωνοσκοπησάμενον φᾶ- 
ναι ἀμήχανον εἶναι τῷ στρατῷ πολεμῆσαι. Τεθνῄξεσθαι Υὰρ τῶν ἡγεμόνων ἃ τὸν χελεύσαντα mols- 
μεῖν, τὸν χελευσθέντα, ἡ καθ οὗ τὸ χέλευσµα Υέγονε. . 

7’. Καὶ Οὐϊτέλλιος μὲν εἰς ᾿Αντιόχειαν ἀνεχώρη- D YH. Ac Vitellius Antiochiam recessit. Agrippa . 


σεν, Αγρίππας δὲ ὁ ᾿Αριστοθούλου υἱὸς ἐπὶ Ῥώμης 
ἔτυχεν Gv, τοῦ Τιδερίου θνῄήσχοντος. Οὗτος γὰρ, πρὸ 
μικροῦ τῆς Ἡρώδου τοῦ μεγάλου τοῦ πάππου αὐτοῦ 


τελευτῆς ἐν τῇ ᾿Ρώμῃ τρεφόµενος, συνήθης ἐγένετο. 


Δρούσῳ τῷ Τιδερίου υἱῷ, καὶ ᾽Αντωνίᾳ τῇ Δρούσου 
*o9 μεγάλου γνναιχὶ Υνωστὸς Υέγονε, Βερενίχης τὴς 


αὐτοῦ μητρὸς τιµωμµένης παρ) αὐτῆς. Ἠεγαλοπρε- 


Wh; δὲ ὧν Αγρίππας, καὶ δωρεῖσθαι πολυτελὴς, 
τῆς μητρὺς αὐτοῦ θανούσης, τὰ μὲν τῶν χρημάτων 
εἰς ἑαυτὸν ἀνάλωσε, πολυτελῶς διαιτώµενος, τὰ δὰ 
€i; δωρεὰς, τὰ πλείῳ δ᾽ εἰς τοὺς ἀπελευθέρυυς τοῦ 
Καΐσαρο;, xai ταχὺ àv ἑνδσίᾳ ἐγένετο. θανόντος δὲ 
τοῦ υἱοῦ Τιθερίον, ἀπείρηκεν ἔχεῖνοι εἷς ὄψιν αὖτου 


vero Aristobuli filius, moriente Tiberio, Rom 
vixit, Ubi cum paulo ante obitum 1nagni Herodis 
avi sui educaretur, in familiaritatem Drusi, Tiberii 
fil, 9749. atque Antonie Drusi majoris uxoris 
notitiam pervenerat, ob honorem matris suse Bero- 
niees, Et quia magnificus atque maaiflcentissimue- 
erat, defuncta matre, pecunia partim in semetipsum 
(nam sumptuose vivebat) partim in donationes, 
majori tamen ex parte in Cesaris libertos tasumpta, 
celeriter ad egestatem est redactus. »ortuo vero 
filio Tiberii, is edixit, ne pueri familiares in con- 
spectum suum venirent, ne per illos, renovata de- 
[uncti memoria, luctus suus redintegraretus. 


479 


JOANNIS ZONAILE 


"0 


Agrippa igitur cum ca de causa, tum ob pecunie À φοιτᾷν τοὺς συνῄθεις τόὺς τοῦ παιδὺς, ἵνα μη 5r 


inopiam afflictus, in Jud»am rediit : et cum a 
multis creditoribus zs alienum repeientibus, num- 
mis omnino destitutus urgeretur, de manibus sibi 
ipsi afferendis cogitavit. Id ejus consilium uxor 
Cyprus animadvertit, Phasaeli filia, Herodis regis 
ex fratre nepotis nata, ex Salampsione llerodis 
filia, quam ex Mariamme ab ipso, ut. expositum 
est, occisa susceperat. H:ec igitur Cyprus mariti 
conatu inhibito, Herodiadi Herodi tetrarchae nuptz, 
Agrippz sorori, fratris institutum nuntiat, pelens 
ut adjuvet, maritumque ad opem ferendam exhor- 
tetur. Illi vero ei Tiberiadem habitandaim tradide- 
rünt, assignata etiam peccunia unde viveret. Áli- 
quanto post Agrippa controversia inter ipsum et 
Herodem orta, ad Flaccum Syrie praetorem migrat, 
a quo ob familiaritatem Romz contractam amice 
est susceptus. Sed per fratris Aristobuli, a quo 
dissidebat, calumnias Flacci inimicitiis susceptis, 
inde ejectus, et ad extremam inopiam redactus, in 
Jtaliam navigare statuit, ac Marsyam libertum ali- 
cunde mutuam sumere pecuniam jussit. 15 Petrum 
Berenices Aprippe matris libertum adit, a quo 
Agrippa syngrapha data de xx millibus Atticarum 
drachmarum, bis mille et n minus acceptis, navi- 
gaturus, ab Iferennio Capitone Jannez procuratore 
manere jubetur, dum ccc millia argenti, quz Cesari 
deberet, solveret. Ille se obtemperaturum simulans, 
noctu solvit : et Alexandriam profectus, ab Alexan- 
dro Alabarcbo cc millia mutuo petit. Qui illo repu- 
diato, cam pecuniam Cypro ejus uxori cum pro- 
pter conjugalem amorem, tum ob 9'73 caeteras 
ejus virtutes dedit. Qua accepta, Agrippa in Italiam 
profectus, Cypro cum suis liberis in Judzam 
reversa,'a Cesare humaniter excipitnr. Sed Capi- 
tonis Herennii litteris allatis ut fugam cepisset, 
cum ccc millia zris alieni ab eo poscerentur, 
C:sar iratus, non prius ei aditum ad se permitti 
jussit, quam eam pecuniam numerasset. Qua mutuo 
sumpta et dissoluta, rursus Tiberii aulam frequen- 
tavit. Sed à Casare se ad suum nepotem conferre, 
eumque colere jussus, magis erga Caium pro- 
pensus fuit, Antonixz nepotem, Germanici et 
Claudii, qui post Caium imperavit, matris : et ob- 
servantia sua Caii erga se amorem emeruit. Cuin 
autem aliquando inter prodeundum Tiberii mentio 
incidisset, atque Agrippa Deo invocato optasset, 
ui Tiberius Caio quam primum imperio cederet : 
Eutychus libertus, iis Agrippe verbis auditis, 
Cesarem zdiit, ut nuntiaturus aliquid quod ad 
salutem ejus pertineret. Ille vero ut lentus erat in 
rebus omnibus, eos etiam dcspiciebat, qui aliquid 
quod ipsius interesset, nuntiabant : neque etiam 


legatis celeriter respondebat, ne eis cito digressis, - 


ali sibi negotium facesserent. Neque ducibus et 
procuratoribus a se missis successores dabat, nisi 


αὐτῶν εἰς ἀνάμνησιν Exslvou liv, el; λύπην &veps- 
θίδηται. Διά τε YoUv τοῦτο, xat ὅτι χρημάτων Ἱπό- 
psv, εἰς Ἰουδαίαν χαχοκραγῶν ἐπανῇῆλθεν. ᾽Απο- 
τίσαι δὲ καὶ τοῖς δανεισταῖς τὰς ὀφειλὰς βιαζόµενος, 
πολλοῖς οὖσι, xai μὲ ἔχων, εἰς ἔννοιαν ἦλθεν αὗτο- 
χειρίας. Συνῆκε δὲ τὸ ἐννόημα ἡ vov αὐτοῦ Κύπρος, 
1| θυγάτηρ ἣν Φασαήλου, τοῦ ἀδελφόπαιδος τοῦ βα- 
σιλέως Ἡρώδον, ἐκ Σαλαμφιοῦς αὐτῷ γεννηθεῖσα, τῖς 
Ἡρώδου θυτατρὸς, ἣν ἔσχεν ἐκ Μαριὰμ τῆς 6r 
ἐχείνου ἀνῃρημένης, ὡς δεδιήγηται. Αὕτη γοῦν ἡ 
Κύπρος (66), συνοιχοῦσα τῷ ᾽Αγρίππᾳ, χαὶ αἰσθομένη 
τὸ βούλευμα, ἀπεῖργε τοῦτον αὐτοῦ. Διαπέμπεται 
δὲ πρὸς Ἡρωδιάδα τὴν τῷ τετράρχη συνοικοῦσαν 
Ἡρώδῃ, Αγρίππα τυγχάνουσαν ἁδελφὴν, δηλοῦσα 
τὴν ἔννοιαν τοῦ συγγόνου, καὶ βοηθεῖν ἀξιοῦσα, 
καὶ τὸν οἰχεῖον ἄνδρα πρὸς ἐπικουρίαν παρακαλεῖν. 
Οἱ δξ μετεπἐμφαντό τε αὐτὸν, καὶ οἰχητήριον τὴν 
Τιθεριάδα δεδώχασι, xal τι xaX ἀργύριον ἀπέταξαν 
αὐτῷ εἰς τὴν δίαιταν. Μετὰ χαιρὸν δὲ διαφορᾶς v«- 
νοµένης ΠἩρώδῃ τε xai Αγρίππα, πρὸς Φλάχχον 
Συρίας ἡγούμενον ὁ Αγρίππας µεθίσταται, φιλίως 
ix ᾿Ῥώμης πρὺς αὐτὸν διαχείµενον, κἀχεῖ διέτριδε 
δεξαμἐνου τοῦ Φλάχχου, "Qv δὲ ἑἐχεῖ xal ὁ ᾽Αγρίπ- 
που ἁδελφὸς ᾿Αριστόδουλος, διαφερόµενός τε τῷ 


, ἀδελφῷ διαθολαῖς αὑτὸν πρὸς Φλάκχον ἐξεπολέμωσς, 


καὶ ἐξωθεῖται ἐχεῖθεν Αγρίππας. 'O δὲ, εἰς ἑσχάτην 
περιστὰς ἀπορίαν, εἰς Ἰταλίαν ἐχπλεῖν ἐθούλετο, καὶ 


. Ἠξίου Μαρσύαν αὐτοῦ ἀπελεύθερον χρήματά οἱ πο- 


ρίσαι ποθὲν δανεισάµενον, Ἐκεῖνος δὲ Πέτρῳ πρόα- 
εισιν ἀπελευθέρῳ Βερενίχης τῆς ᾽Αγρίππον μητρὺς, 
καὶ ὁ Πέτρος συµδόλαιον ἔλεγε ποιηφΦάμενον δύω 
µυριάδων ᾽Ατθίδων λαθεῖν τὰς µνριάδας, πενταχο- 
σίαις xal δισχιλίαις ἑλασσουμένας. Καὶ ὁ Αγρίπτας 
συνέθετο, xaX λαδὼν τὸ δἀάνεισµα ἀποπλεῖν ἔμελλεν. 
Ἑῤῥἐνιος δὲ Καπίτων, Ἰαμνείας ἑἐπίτροπος, τριά- 
χοντα µυριάδας ἀργυρίου ὀφειλομένας τῷ Καΐσαρι 
ἔπραττεν ἐπ᾽ αὐτοῦ, καὶ διὰ τοῦτο µένειν ἐχέλευεν 


. Αγρίππας δὲ, προσπριησάµενος πείθεσθαι, νυχτὸς 


ὥχετοι Καὶ χαταπλεύσας εἰς ᾿Αλεξάνδρειαν, λε: 
ξάνδρον δεῖται τοῦ ᾽Αλαθάρχου, µυριάδας εἴχοσι δά- 
νειον αὑτῷ παρασχεῖν. Ὁ δ' ἐχείνῳ μὲν οὐκ ἄν, ἔφη, 
παρασχεῖν, Κύὐπρῳ δὲ τῇ αὐτοῦ γυναιχὶ παρεῖχε 
διά τε τὴν φιλανδρίαν αὑτῆς xal τὴν λοιπὴν ἀρετὴν. 
Δεξαμένης δὲ τὸ δάνειον ἐχείνης, ὁ μὲν Ἁγρίππας 
εἰς Ἰταλίαν ἀπέπλευσε, Κύπρος δὲ μετὰ τῶν τέχνων 
εἰς Ἰουδαίαν ἀνέξευξε. Καὶ Κ.αίσαρι Τιδερίῳ προα- 
ελθὼν, φιλανθρώπως ἐδέχθη. Γραφῖς δὲ τοῦ Κατπί- 
τωνος Ἑῤῥενίου χοµισθείσης τῷ Καΐσαρι, ὡς ἀπέ- 
δρα Αγρίππας τριάκοντα μυριάδας πραττόµενον 
δάνειον, ὠργίσθη * καὶ μὴ συγχωρεῖσθαι αὐτῷ τὴν 
πρὸς αὐτὸν ἐχέλευσεν εἴσοδον, ἄχρι δὴ τὸ χρέος xa- 
ταθαλεῖ. 'Ο δὲ, δανεισάµενος, ἀπέδοτο τὸ ὀφείλημα, 
xaX αὖθις εἶσῄει πρὸς τὸν Τιδέριον. Καὶ ὁ Katzap 
ἐχέλευεν αὐτὸν τῷ υἱωνῷ αὐτοῦ παρατνγχάνειν, xal 
θεραπεύειν αὐτόν. ᾽Αγρίππας δὲ πρὸς Γάΐον μᾶλλον 


Varie lectiones et note. 
(06) Αὐτὴ yocx ἡ Κύπρις. Vide observato a Scaligero ad Euscbium, p. 102, n* cdit. 








421 ANNALIUM LIB. Vf. | | Aug 
ἀπένευεν, Ανειονίας τυγχάνοντα υἱωνὸν, τῆς l'ag- A illi decessissent. ldque ase propter subditorum 


μανικοῦ μητρὸς (67), χαὶ KAaublou, τοῦ μετὰ Γάΐον 
µοναρχήσαντος. Τοῦτον θεραπεύων, πεφίλητο ὑπ' 
αὐτου. Kal ποτε συμπροϊοῦσιν ἀμφοῖν περὶ Τιδερίου 
λόγος ἐγένετο. Καὶ 6 Αγρίππας, θεοχλυτῶ», τάχος 
ὑπεχοτῆναι Τιδέριον τῆς ἀρχῆς Falip ἐπηύχετο. Εὔ- 
τνχος δὲ ἀπελεύθερος ᾽Αγρίππου τῶν λόγων ἀκροας- 
σάµενος Καίσαρι πρόσεισιν, ὡς δή τι λέξων αὐτῷ cu» 
τήριον. Ὁ δὲ βραδὺς εἰς πάντα γενόμενος, xal τῶν ὑπὲρ 
αὐτοῦ τι πρησαγγελλόντων χατεφρόνοι. Οὔτε γὰρ πρό- 
€510: τάχιστα ἐχρημάτιζε, λέγων, ἵνα μὴ ἑπανιόντων 
συντόμως, προσίοιεν ἕτεροι, xal ὄχλος αὑτῷ γἐνοιτο’ 
οὔτε μὴν ἡγεμόσι xal ἐπιτρόποις παρ) αὐτοῦ σταλεῖσι 


commodum facere dicebat, ut diutariitite temporis 
expleta avarilia, ad injurias tardiorce essent. Ac 
vulnerati exemplo utebatur, qui, cum quidam 
misericordia motus, ei muscas, ictus cireumsidentes, 
abigere vellet, id prohibuerit : causamque rogatns 
dixerit, eas sanguine plenas, non adeo sibi moles- | 
ias es6e : quae si abiganiur, venturas rceentes et 
[amelicas, gravius afllicturas. Ac tarditatis ejus ia 
hoc genere illud argumentum cst, quod annos xxu 
rerum politus, in Judeam duos duntaxat przsides 
misit, Gratum et Pilatum. Talem igitur in rebus 
omnibus se praebens, nec Eutychum audire voluit. 


διαδόχους ἀντικαθίστα, εἰ μὴ φθάσαιεν τελευτήσαντες. Τοῦτο δὲ ποιεῖν Épacxs προµηθείᾳ τῶν ὑπηχόων, ἵνα 
αὐτάρχως 9 Xp5vp σχόντες xephüw, ἀμθλύτεροι πρὸς ἁδικήματα εἶεν. Παράδειγμά τε τραυματία», 
πεποίητο, ᾧ μυῖαι περιεκάθηντο τὰς πληγάς, xal τις οἰχτείρων αὐτὸν, ἀποσοδεῖν αὐτὰς ἐπεχείρει * 
ἀποτρέψαντος δὲ ἐχείνου, Ίρετο εν αἰτίαν ὁ διώχειν τὰς pula πειρώμενος. Ὁ δέ γε τραυματίας, Αὗται 
μὲν, ἀπεχρίνατο, τοῦ αἵματο; ἐμπλησθεῖσαι, οὐ πάνυ µοι δι’ ὄχλου elolv* εἰ δ' ἀποσοθηθεῖεν αὗτα:, ἤξουσι 
νεαλεῖς, xai λιμώττουσαι, μᾶλλον µε ὁὀδυνήσουσε, Ttc 6b πρὸς ταῦτα βραδὀτητος τοῦ ἸΤιδερίου, xal 
166 µαρτύριον, ὅτι δύο χαὶ εἴχοσιν ἀνύσας ἐπὶ τῇ αὐταρχίᾳ ἑνιαυτοὺς, δύω τοῖς Ἰονδαίοις ἐξέπεμέεν 
ἄρξοντας τοῦ ἔθνους σὐτῶν, Γράτον τε xai Πιλᾶτον. Τοιοῦτας οὖν τυγχάνων ἐν ἅπασι,, οὐδὲ τον Εὔτυχ.ν 


ἡξίου ἀχροάσεως. 
Η’. Αγρίππας δὲ την ἸΑντωνίαν ἱχέτευε, παρα- Ὦ VIII. Agrippa vero Ántoniam oravit, ut efficeret 


σχευάσαι τὸν Καΐσαρα, ἀχροάσασθαι τοῦ Εὐτύχον. Ἡϊ 
&' Αντωνία διὰ "prc ὃν Τιδερίῳ, καὶ ὡς γαμετὴ 
γενοµένη Δρούσου τοῦ ἁδελφοῦ αὐτοῦ, χαὶ διὰ τὸ 
σῷφρον ὡς μάλιστα. Νέα γὰρ χηρεύσασα, τῇ χηρείᾳ 
Φαρέμεινε, xal Tápov ἁπώσατο δεύτερον, χαίπερ 
«20 αὐτοχράτορος αὐτὸν ἐπιτρέποντος * xai οὕτω c.v 
βίον διἠνυσεν, ὡς xal λοιδοριῶν ἀνωτέρα γενέσθαι. 
ΔΙὰ δὲ ταῦτα τῷ Τιθερίῳ τετίµητο, xa! ὅτι xal 
εὐεργέτις αὐτῷ Υέγονεν, ἐπιδουλῆν παρὰ τολλῶν xal 
δυνατῶν συστᾶσαν μηνύσασα. ᾿Υπὸ ταύτης οὖν 
ἀξιούμενος ἑξετάσαι τὸν Εὔτυχον, ἔφη, Ἴστωσαν οἱ 
θεοὶ. Αντωνία, ὅτι οὐ κατὰ 7}ώμη; ἐμὴν τὰ πρα- 
χθησόµενα ἔσονται, àx 06 v6 σῆς παραχ Ἰήσεως. 
Καὶ τὸν Εὔτυχον ἀχθῆναι χελεύει, xai παραστὰς 
ἔλεγεν, ὡς Γάΐός το καὶ ᾽Αγρίασας, ὦ 
συνωµ/.ουν. Καὶ Αγρίππας ἔφη ᾽ Εἴδε γὰρ ἁκρί- 
χοιτό ποτε ἡμέρα, ᾗ μεταστὰς οὗτος ὁ γόρων, 
Σειροτονοίη σε ἡγθμόνα τῆς οἱκουμέγης ' οὐδὲν 
Tip ἔσταιί ἡμῖν ἐμποδὼν Τιδέριος ὁ αὐτοῦ vloróc, 
ὑπὸ coU τε.θευτῶν, καὶ ἢ τε οἰκουμένὴ }ένοις) 
àr µακαρία, καὶ πρὸ ταύτης ἐγώ. Τιθερίῳ ὃξ οἱ 
Ἰόγοι ἤγηντο ἀληθεῖς ' ἅμα 05 καὶ μῆνιν Αγρίππα 
τηρῶν, ὅτι μὴ τὸν νἱωνὸν αὐτοῦ θεραπεύειν εἴλετο, 
ὅος δὲ µετέκ:σξ πρὸς τὸν Γάΐον, ἑνὶ τῶν παρεστη- 
χότων δῃσαι αὑτὸν ἐχέλευσε. Καὶ Ίγετο δέσµιος ἐν 
πορφυρίσιν ὧν ἔτι, καὶ πρὸ τοῦ βασιλείου εἰστήχει, 
δὲνδρῳ ὑπ ἀθυμίας ἐπιχλιθείς. "Ἠσα» δ᾽ ἐχεῖ xal 
ἕτεροι àv δεσμοῖς, xal ὀρνέου πρὸς τὸ δένδρον ἐχεῖνο 
χαταπταμένου (Ώούδονα τὸν ὄρνιν ᾿Ῥωμαῖοι καλοῦσι) 
τῶν δεσμωτῶν τις θεασάµενος, ἤρετο τὸν αὑτὸν τη- 
ροῦντα στρατιώτη», ὅστις εἴη ὁ ἐν τῇ πορφυρίδι * 
xal μαθὼν, ἡξίωσε τὸν συνδεδεµένον αὐτῷ στρ1- 


ειώτην πλησίον ἐλθεῖν, καὶ τνχὼν, Ω γεανία, quot, . 


ut Eutychus a (ωβατο audiretur. Tiberius enim 
eam cum ut Drusi fratris conjugem, tum ob pudi- 
eitiam multo magis honorabat. N4m cum n;aritum 
adolescentula auiisisset, vidua mansit, 474 repu- 
diatis secundis nuptiis, quanquam ad eas hortante 
Czsore : itaque vilam excgit, ut fama de ea men- 
tiri vereretur. Erat igilur in. honore apud Tibe- 
rium tum ob hec, tum ob beneficium indicatz 
multorum potentum conspirationis. Hac rogante ut 
Eutychum examinaret : Testor deos, inquit Tibc- 
rius, Απίοπία, ea que fient, non ex animi mei sen 
tenlia futura esse, sed propter preces luas. Ac Euty- 
chum adduci jubet. Is dixit: Agrippa, o douine, 
in colloquio cum. Ca:o dixit : Utinam tandem veniat 


δέσποτα, C dies, qua senex iste decedens, te principem orbis ter- 


rarum designet ! Nam Tiberius, ejus nepos, impedi- 
mento nobis haud [ueril, si a te tollatur. Tum et or- 
bis terrarum [loreret, atque ego in primis. Ea verba 
Tiberio vera esse visa; simul etiam Agrippa: suc 
ceusebat, quod nepotem ipsius colere noluisset, et 
Lotus se ad Caium contulisset : eumque a quodam 
3stante vinciri jussit. Sic ille, purpuratus adhuc, 


vinctus abducitur. Et dum ante regiam astat, ad 


arborem, ubi etiam alii vincti erant, pre animi 
sgritudine inclinatus, bubo in eam devolat : quo 
caplivorum quidam conspecto, militem Ágrippe 
custodem rogat, quisille purpuratus essel ? eoque 
cognito, cum a concaptivo milile ut secum propius 
ad illum acecderet impetrasset : Adolesceus, inquit, 
nuntio tibi celerem vinculorum liberationem, et ma- 
.zime dignitatis et potentie adeplionem. Felicem. h 
te predicabunt, qui nunc miscrantur : in prosperi- 
tate obibis, et opes tuis liberis relinques. Sed. cum 


Varie lectiones et note. 
(67) Τῆς Γερμαγικοῦ μητρός. Colbert. Γερµ. viov. 


483 


J6ANNIS ZONARJUS 


194 


istam volucrem deiwo videris, te scito quinque diebus A dxa.Alepie τὰ σαι cw δασμῶν εωχἰίστην cber- 


post esse moriturum. Cum aujem wi nos tibi predi- 
cimus, fortunatus fueris, nostri quoque rationem 
habeto, ut calamitatem cum qua nunc. conflictamur, 
e[fugiamus. Qui hxc dicebat, tum derisos fuit : post 
admiratione dignus est habitus, Agrippa vere in 
vinculis füit ad menses wi. Tiberius invalescente 
morbo debilitatus, Evodum libertum, quem ma- 
ximi faciebat, liberos ad.se adducere jussit, ut eos 
.ante obitum alloqueretur. Neque vero habebat li- 
beros, nam filius ejus Drusus obierat, sed nepotem 
ex eo habebat, Tiberium Gemellum, et nepotem 
.ex fraireCalum  Germaniei filium, illius patrue- 
lem. 9755 Qui jam adolescens et disciplinis eru- 
ditus, a populo et amabatur et celebatur, ob patris 
virtutem. Cum autem Tiberius pueros peetridie 
mane ad se adduci jussisset, atque in aniio habe- 
ret, imperium nepoti relinquere, id augurium sibi 
fiuxit, deos imperium οἱ tradituros, qui ad se prier 
accessisset : ac pzedagogo nepotis mandavit, ut 
puerum imaturius ad se adduceret. Cum autem jam 
diluxisset, Evodum mittit, ut puerum qui adsit in- 
tro vocet. Is Caium ante conclave inventum, ad 
Tibericm adducit : qui divina potentia considerata, 
nepotem pro perdite deplorat, et quanquam ea ee 
turbatus, tamen Caio ait : Fili, etsi mihi Tiberius 
genere proprior est, ego tamen et. meopte judicio et 
deorum suffragio Romanum imperium tibi trado : 
petoque ne ejus necessitudinis, qua Tiberio conjun- 


yeAltopsu, καὶ προχοπη»” àsÀ µήκισεον ἀξιώόμαεος 
xal δυνάμεως, καὶ ὡς ἁμίωτὸς ἔσῃ toic ἄρει el- 
ατιζεµένοις σε, καὶ ἐν εὐδαιμονίᾳ εελονεήσεις, 
παισὶ τὸν δ.6ον «κών. "Ore ὃ εἰσαῦθις τὸν 
ὄρνιν τοῦτον θεύσαιο, ἴσθι σου εηννκαστα μετὰ 
πέντε ἡμάρας ὁσομένην τὴν τελευεήν. Εὖδαε.. 
µονήαας pérco. κατὰ civ ἡμεεέραν πρόῤῥησιν, 
prin. ποιοῦ xal ἡμῶν, ὡς διαφευξώμεθα che 
δυστυχίαν, fj τανῦν σύκχοσμεν. Καὶ ὁ μὲν ταῦτα 
εἰπὼν, τότε μὲν γέλωτα ὤφλεν, ὕστερον ὅ' ἑἐφάνη 
θαύματος ἄξιος. "Hv οὖν ἐν τοῖς δεσμοῖς ὁ ᾽Αγρίκ- 
«26 irÀ μΊνας EE. Τιδέριος δὲ, µαλακιζάμενος τῆς 
νόσον χοαταιουµένης, Ebobov χελεύει, ὃς τῶν ἆπε- 
λευθέρω» fjv αὐνῷ τιµιώτατας, τὰ τέκνα «ροσαγα» 
γεῖν αὐτῷ, διαλεξοµένῳ σφίσι πρὶν τελεντᾷν. Οὐκ 
ἦσαν δὲ παῖΐδες αὐτῷ ὁ γὰρ υἱὸς αὐτοῦ Αροῦσος 
ἔτυχε τεθνεὼς, νἱωνὸς &' ἐς ἐχείνου αὐτῷ ἂν Τιδέ- 
pvc Γέμελλας, xai ἁδελφιδοὺς Γάΐϊος Γερμανικοῦ 
παῖς, συγγενὴς ὢν αὐτοῦ (68), νεανίας Ίδη, καὶ 
παιδείᾳ ἐσχολαχόις, xal παρὰ τοῦ δήµου φιλούµενος, 
xaX τιμώμενος διὰ τὴν τοῦ πατρὸς ἀρετήν. Κελεύσας 
οὖν ὁ Τιθέριος ἕώθεν coU; παῖδα; εἰσαχγαγεῖν εἰς τὴν 
αὗριον (fv δ αὐτῷ «b βουλόμεγον, τῷ υἱωνῷ μάλιστα 
χαταλιπεῖν τὴν ἀρχὴν, τέως ὃ οὖν αἰώνισμα ἔθετο, 
εἰς ἐχεῖνον βούλεσθαι τὸ θεῖον περιολθεῖν τὴν ἀρχὴν, 
ὃς ἂν πρὸς αὐτὸν ἀφίκοιτο πρότερον) πέµπει κε- 
λεύων τῷ παιδαγωγῷ «οῦ νἱωνοῦ, πρωϊαίτερον ἄγειν 
τὸν παῖδα. Καὶ ἤδη γεγοννίας ἡμέρας, πέµλει tv 


ctus es, obliviscaris, sed ejus ut cognati rationem ha. ϱ Ῥθσδον, εἰσκαλεῖν τὸν παρόντα τῶν παίδων. Ἐκεῖνος 


δεας. Nam divina providentia non inulta ea esse pati- 
dur, quce prater jus et. equum fiunt. Tiberius Caio 
wriucipatus successore declarato, paucis post die- 
Qus obiit. Regnavit auos 11 et xx, menses vti, et 
dies totidem. 


δὲ τὸν Γάΐον πρὸ τοῦ δωματίου καταλαθὼν, εἰσήγαγε 
πρὸς Τιδέριον. 'O δὲ τῆς 200 θείου δυνάµεως εἰς 
ὄννοιαν ἑλθὼν, χατωλοφύρατο ὡς ἐπ᾿ ἀπολωλότι τῷ 
νίωνῷ, Καΐπερ δὲ διὰ τοῦτο εεταραγµένος, qot 
πρὸς τὸν Γάΐον » πα, εἰ καὶ Τιβέριος συγγενέ- 


στερός pol àctir ἡ σὺ, dAA αὐτὸς καὶ κατὰ γνώµη» ἐμὴην καὶ κατὸ yapor θεῶν σοι tiv τῶν 
“Ρωιιαίων ἐγχειρίζω ἀρχὴν, καὶ d£ip μὴ ἀμνημονῆσαι εῆς συγγεγείας enc πρὸς Τιδέριον, κήδε- 
σθαι δὲ τούευν ὡς συγγενοῦς. Οὐ γὰρ ἀειμώρητα ej θείᾳ αρονοίᾳ, ὅσα παρὰ δίχην απράσσοαο. 
Τιδέριος μὲν οὖν, τὸν Γαΐον ἀποδείξας της fiyspoviag διάδοχον, ὀλίγας ἐπιθιοὺς ἡμέρας, θνήσχει, ἄρ- 


Ex; ἐπὶ ἐνιανυτοῖς εἴχοσι xal δυοῖν μῆνας ἑπτὰ καὶ ἡμέρας ἴσας. 


IX. Caio imperatore designato, Bomani prz cu- 
piditate, Tiberii obitum.credore non potuerunt, qui 
patricios Romanos plurimis cladibus affecerat, 
hono iracundus, et levissima quaque delicta ca- 
pitalibus supplíciis vindicare solitus. Marsyas vero 
Agrippa libertus, audita Tiberii morte, ad patro- 
num accurrit, et Hebraico sermone leonem esse 
inortaum dixit. Hle vero, cum gratiam ei se habere 
ficeret, si vera nuntiaret : centurio qui Ágrippam 
letum videret, suspicatus siquid accidisse novi, 
rogat quid nuntiatum sit? 16 jam viro familiaris 
factus, arcanum detegit. Ille vero voluptate cum 
€e communi fruens, ccnam ei apponit. Dum con- 
'vivantur, adest qui dicat, Tiberium superstitem 
esse. Itaque centurio territus, quod captivi impe- 
ratorii consuetudine usus esset, hominem de in- 


8'. Táto; δὲ αὐτοχράτωρ περιελέλειπτο, ἡγγὲ- 
λετο δὲ Ῥωμαίοις τοῦ Τιθερίου ἡ ἀποδίωσις, οἱ 8x 
Ἠπίστουν τῷ λόγῳ, ὑπὸ τοῦ návu *b πρᾶγμα fo; 
λεσθαι ' πλεῖστα γὰρ ἐχεῖνος δεινὰ Ῥωμαίων τοὺς 
αὐπατρίδας εἰργάσατα, Δύσοργος Qv, xal θανάτῳ 
καὶ τὰ κουφότατα τῶν πταισµάτων τιμώμενος. 
Μαραύας δὲ, τοῦ ᾿Αγρίππου ἀπελεύθερος, πυθόµε- 
vog τοῦ Τιδερίου τὴν τελεντὴν, ἕδραμε πρὸς αὐτὸν, 
καὶ Ἑδραῖδι φωνῆ, Τέθνηκεν ὁ «λέων, φησίν. 0 à 
χάριτας ὡμολόχει αὐτῷ, εἰ κατήγγειλεν ἀληθῆ, xat 
ὁ Εχατόνταρχος, δρῶν τὺν ᾽Αγρίππαν bv. χάρµατι, 
ὑπενόπησέ τς γεγονέναι χαινὸν, xai ἤριτο τί ἂν «η 
«b ἀγγελθέν, Καὶ ὁ Αγρίππας, ἤδη συνῄθης yavé- 
μενος, τῷ ἀνδρὶ, τὸ ἀπόῤῥητον ἀνεχάλωψτν. Ὁ & 
ἐχαινουτο τὴν ἡδονὴν, χαὶ προὺτίθει δεῖπνον. Εζ- 
ὠχουμένων δὲ, παρὴν τις, περιεῖναι λέγω» T 6ἱ- 


Varie lectiones et note. 
(68) Xvpyysrhc ὢν αὐτοῦ, Colbert. συγγόνου αὖτ.ῦ. d 


485 


ANNALIUM LIB. VI. 


486 


φιον, Καὶ 6 ἑκατόνταρχος δείσα-, ὅτι σονδιῃητᾶτο A Legro vineiri jubet. Posiridio rnmor de Tiberii - 


δεσμώτῃ τοῦ e)toxpátope;, χελεύει δῆσαι αὐτὰν, 
λελνκὼς ἤδη. Tjj 8 ὀστερκίᾳ λόγος τε ἣν πλατὺς 
περι τῆς τελευτῆς Ἐνθερίου, καὶ ἐπιστολαὶ παρὰ 
Σαάου ἐπέμφθησδαν, ἡ μὲν πρὸς τὴν σύγκλησον, σὸν 
Τιδερίου θάνφεον χαταγγέλλουσα, καὶ τὴν αὐνοῦ τῆς 
$jvepoviag διαδοχἠν * ἡ à πρὸς Πείσωνα, vov τῆς 
πόδεως φύλακα, ἐπιτρέπουσα τὸν ᾽Αγρίαπαν bx τοῦ 
στρατοπέδου μεταγαγεῖν eic τὰν οἰχίαν ἂν ᾗ πρὸ. ve 
ξεθῆναι f». Fáto; δὲ εἰς Ῥώμην air». 90d Τιδερίον 
νεκρὸν ὀγαγὼν, xoi θάψας φαχυτελῶς, αὐτίχα λῦσαι 
ov ΄Αγρίπαμν ἐθαύλενο 4 8 Αντωνία χεχώλυκχε», 
οὗ βίαει τοῦ λωθησομέναν, φροντίδι δέ γε τοῦ λύ- 
σαντος, ἴνα uh δοχῇ τῇ μεταστάσει τοῦ αὐτοχράτο- 
«oc ἐφηδόμενος, lx τοῦ λῦααι εὺν ἐχείνον δέσµιον 


τώχιαεκα, ᾿Ἠμερῶν 6k τριῶν (80) παρελθουσῶν µε- B 


παπάµπεεαι shy, Αγρίππαν, χείρα; «s τὺ περιτοὺν τῆς 
εριχὸς, xal µεταμφιέννυσιν, εἶτα xat τὸ διάδημα 
περιτίθησι, xel βακαιλέα «5; ΦΔιλίππου τετραρχίας 
«αθίατησι, προσθέµενος xai τὴν Λυφανίου τετρχρ- 
xix» οἷς αὔξησιν, xal χρύσεα χαλχείων ἀλλάττει, 
ἀντὶ τῆς αιδηρᾶς ἀλύαεως μεθ) fic ἐδέδετο, χρυσΏν 
ἰσόῤῥοπον αὐτῷ παρασχάµενος. Τῷ δὲ δευτέρῳ 
ἐνιαυτῷ τῆς µαναρχίας Γαΐου, ἡξίου "Αγρίππας 
ἐκχωρηθῆναι αὐτῷ, ἀφιχέσθαι πρὺς τὰ οἰχεῖα, xal 
αὖθις ἐπανελθεᾶι κατετίθετο, οἰχονομησάμενος εἰς 
δέοντα τες ἀρχΏς ' καὶ ἑνδόντος Γαΐου, ἐξέπλευσε. 
Ηρωδιάὰς δὲ d αὐτοῦ ἁδελφὴ, ἑφθόνει τῆς εὐπραγίας 
τῷ ἀδελφῷ, xal μάλιστα ὁπότε μετὰ τῶν τῆς βασι- 


λείας παρασήµων ἑώρᾳ αὐτὸν τοῖς πλήθεσι χρηµα- C 


εἰζοντα’ ἑξηρέειζέ τε vv ἄνδρα, ἐπὶ Ῥώμης κλεῖν, 
χαὶ ἴσην ἀρχὴν μιηατεύσασθαι ἑαυτῷ. 'O δὲ ᾖσν- 
χάδειν ἐδούλατο ΄ xai ἡ vov σφοδρότερον ἠνώχλει 
πάνδρὶ, πάντα πράασειν ἐπὶ τῇ βασιλείᾳ χελεύουσφ’ 
καὶ οὐκ ἀνῆχεν, ἕως xal ἄχοντα τὸν Ἠρώδην ἑαυτῇ 
πεποίηκεν ὁμογνώμονα ἀνήγεςο οὖν οὐν τῇ γυναικὶ 
iri Ῥώμης. Αγρίππας δ καὶ αὐτὸς np τὴν 
"loge καρεσκευάξετο’ προῦπεμφε δὲ τῶν ἄπελευ- 
θέρων ἕνα, δώρα τῷ αὐτοπράτορι κηµίζοντα, καὶ 
ἐπισιολὰς χατὰ τοῦ Ἡρώδου, καὶ πατακαμθάνουσι 
φὶν Fatov ἓν Βαΐαις πολιχνίῳ τῆ; Καμπανίας" ἅμα 
τε τῷ Ἡρώδῃ εἰς Gu» ἦχεν 6 Γάΐου, καὶ ἅμα τὰς 
Αγρίππον ἐπιστολ ἐπῄει, χατηγορούσας ἑκοένου 
πρὸς Σηϊανὸν ὁμολογιαν κατὰ τῆς Τιδερίου ἀρχῆς, 
xai πρὸς ᾿ΛἈρτοάδθανον αὖθις τὸν Πάρθον τότε χατὰ 
τῆς αὑτοῦ Γαΐον ' οεκμήριον δ' ἑποιεῖτο τοῦ λόγου, 
ὅπ]ων ἁπόθεσιν ἐν «alg ὁπλοθήχαις Ἡρώδου, µὺ- 
ριάσιν ἁπλιτῶν ἀρχούννων ἑπτά. Ἐκινεῖτο δ' ὑπὸ 
τῶν ἑπεσταλμένων 6 Γάΐος, xal pita τὸν Ἡρώ- 
ὅην, εἰ ἀληθὴν ὁ περὶ «τῶν ὅπλων λόγος: τοῦ δὲ 
“χαταθεµένου, πιστεύσας “τῇ ἁποστάσει αὐτοῦ, τὴν 
τετρορχίαν ἀφαιρεῖται, wait] βασιλεία τοῦ ᾽Αγρίπ- 
πεω «προστίθησι, καὶ τὰ χρήματα ὁμνίως αὐτῷ 
δωρεῖσαι, ον δὲ ἨἩρώδην ἀειφυγίᾳ χατέχρινεν. 


obitu Jetius menavil, el epistoke a Caio misso suni: 
'ad senatum una, Tiberii periem, ei suam imperii 
swecessionem nuntans : alers ad Pisonem urbis 
pesíedum, qua jubebat Agrippam e castris in eas 
edes transferri, {9 976 quibus fuissel. antequam 
-ineiretur. Cains vere Tiberii cadavere Romam ρος- | 
ducto, et sumpiuose sepulto, Agrippam διὰ aol- 
-vere voluit : sed Antonia probibuit, non odio sel- 
*rendi, sed cura soluturi, ne is imperaleris decesia 
letari videretur, vineto illius celerrime soluto. Sed 
triduo elapse Agrippam accersit, promiasiorem cs- 
pilum tondet, alias vestes induit ; deinde imposito 
diademate, Philippi teirarehim regem eonsiluil, 

adéditamenti vice lysaniz quoqoe tetrarchia adje- 
cta, et ave in aurum commutato, tanti ponderis 2u- 
reum terquem οἱ dedit, quanti ferrea catena. fue- 

τοι, quam vincius gestarot. Ánwo autem  monar- 
chi Caii secando petiit Agrippa (acultatem ad sua 

abeundi, seque roditorum promisit, regno suo rite 
constitute ; ea impetrata, solvit. llerodias vero so- 
ror eam felicitatem fratri invidebat, presertim 

quando eum regiis insignibus ornatum com populo 
agere vidit; ac maritum exstimulavit, «t Romam 
profectus parem honorem ambiret. Qui eum quie- 
tus cesse mallet, mulier vehementius instat, περὶ 
causa nihil non facere jubens; neque destitit prius, 
quam Herodem, etiam invitum, in suam sententiau 
pertraxisset. Romam igitur cum uxore pergit. Sed. 
et Agrippa ad idem iter se parans, unum ex libertis 
pramisit, imperatori munera et litteras contra He- 
rodem afferentem. Caius vero tum Bailsin Campa- 
nix oppidulo degens, eodem tempore et Herodi in 
conspectum prodiit, et Agrippz litteras legit, qui- 
bus ille accusabatur quod cum Sejano contra Ti- 
berii imperium conwpirassct, 46 cum Artabauo 
Parthorum regc contra ipsum Caium ; ergumenio 
esse arma in armamentariis ab Herode reposita, 
quibus Lxx virorum millia armari possint. Caius eo 
scripto motue, Herodem rogat, an vera essent qwe 


'de armis dicerentur. Ilo affirmante, credite defe- 


ctionis crimine, tetrarchiam et pecuniam ejus 
Agrippz donat, ipsum perpetuo exsHio multat. He- 
rodiadi vero pecuniam quz? ad ipsam pertineret, 
concessit, neque exsilii mariti participem esse ve- 
uit, db fratrem Agrippam. 1lia vero Caio gratiis 
actis, non zquum esse dixit, maritum in rebus ad. 
versis $*J 7 deserere, cti rerum secundarum s0c7a 
et particeps fuisset. Caeterum Caius, anno primo 
et secundo moderatius se gessit, sed temporis pre- 
gressu se ipsum pro deo et haberi et coli voluit. 
Orta porro Inter Alexandrinos, Judzes et Grecas 
seditione, terni ab utraque factione legati ad Caium 
iverunt. 


Ἡρωδιάθι δὲ, ὡς Ἀγρίππου ὁμαίμονι, τά τε χρήματα, ὅσα ἑχείνῃ διέφερεν, ἐδίδου * καὶ μηδὲ χοι- 


νωνεῖν ἐχέλευς τῆς φυγῆς τῷ ἀνδρὶ, διὰ Ὁν 


Αγρίππαν. Ἡ δὲ χάριτας μὲν ὠμολόχει Γαἴῳ, οὐ 


Vorio lectiones et nous... 


(69) ᾿Ημερῶν δὲ τριῶν. Ms. ps7pivo δὲ. 


487 


JOANNIS ZONARUE 


438 


' δίκαιον 5 ἔλεγεν εἶναι, τῆς εὐδαιμονίας τῷ ἀνδρὶ κοινωνήσασαν Lyxavalemtiy ἐπὶ ταῖς Sua pa law 
αὐτόν. 'O μέντοι Γάΐος «bv μὲν πρῶτον ἐνιαυτὸν xal τὸν ἐφ᾽ ἑξῆς µετριώτερον ἐχρῆνο volg πράγµασι’ 
προϊὼν δὲ ἐξεθείαξεν ἑαυτὸν, xal θεοῦν ἐπεχείρει. Καὶ δὴ στάσεως  veyovulag τοῖς ἓν ᾽Αλεξανδρείᾳ 


Ἰουδαίοις xaX Ἕλλησι, τρεῖς &q' ἑκατέρου µέρους παρῆσαν πρὸς Γά 
X. Apio vero Alexandrinorum legatorum unus Α 


cum alia Judzis objecit, tum illud, cum omnes Ro- 
mane provincie Caio templa et aras zdificent, di- 
vinosque honores decernant, eos solos ignomipio- 
sum ducere, eum statuis honorare, ac per ejus no- 
umen jurare. Philonem vero Judaicm legationis 
principem, virum illustrem, et philosophis non ex- 
pertem, populares suos defendere paratum, Caius 
verba facere non passus, e medio excedere jussit : 
36 satis pre se tulit, se cladem Judsis illaturum. 
At Philo contumeliose habitus, Judzos qui foris 
astabant, bonis animis esse jussit. Caium enim non 
ipsis, sed ipsi Deo insultasse. Verum Imperator non 
ferendum ratus, si a Judzis pro deo non colcre- 
iur, Petronium Vitellio successorem mittit, et cum 
amagna manu in Judzam profectum, suam imagi- 
nem in templo Dei collocare jubet. Quod si volen- 
tes concedere nolint, ut per vim et armis id faciat. 
Petronius Syriz pretura suscepta, imperatoris exe 
sequi jussa properabat. Sed cum Ptolemaidem ve- 
nisset, Judaeorum mulia millia eum adierunt, oran- 
tium ne ad patria instituta violanda cogerentur. 
Sin nullis precibus moveretur, ut se prius inter- 
fectis, iia demum statuam collocaret. Petronius 
respondit, si suapte autoritate illa ageret, jure se- 
cum agi posse; sed quia Casar jussissel, decretis 
illius necessario acquiescendum esse. llis dictis 
Tiberiadem venit, Judeorum animos exploraturus. 
Sed ibi quoque multa Judeorum millia ei occurre- 


tov πρεσδενἑα!. 

l/'. Απίων (70) δὲ τῶν ᾽Αλεξανδρέων πρεσδέων 
εἷς, ἄλλα τε χατηγόρει τῶν Ἰουδαίων, χαὶ ὡς πάν- 
«wy τῶν ὑπὸ Ῥωμαίους, βωμοὺς τῷ Totg καὶ 
ναοὺς ἀνιστώντων, καὶ ὡς θεὸν τιµώντων, οὗτοι 
Ηόνοι ἄδοξον ἤγηνται ἀνδριάσι τιμᾷν αὐτὸν, xal 
ὄρχιον αὐτοῦ ποιεῖσθαι «b ὄνομα. Ἐπὶ. τούτοις Φί- 
λων, τῆς τῶν Λ᾿ἸΙουδαίων πρεσδείας προεστηχὠς, 
&vho ἕνδοξος καὶ φιλοσοφίας οὐχ ἄπωρος, ἕτοιμος 
fjv ὑπεραπολογήσασθαι τῶν ὁμοεθνῶν  ὁ δὲ Γάϊος 
οὐχ ἠνέσχετο, χελεύσας ἐχποδὼν ἀπελεύσεσθαι, δη- 
λός τε fw καχώσων αὐτούς. Καὶ ὁ Φίλων ἐξελθὼν 
περινθδρισµένος, φησὶ πρὸς τοὺς περὶ αὐτὸν Ἴου- 
δαίους, ὡς χρὴ θαῤῥεϊν, οὐ γὰρ εἰς αὐτοὺς 6 Γάΐϊος 
πεπαρῴνηχεν, εἰς δὲ τὸ θεῖον αὐτό. Ὁ &' αὐτοχρά- 
«wp δεινὸν ἠγούμενος, ὑπὸ Ἰουδαίων μὴ ὡς Orbe 
σεθασθῆναι, Πετρώνιον ἐἑχπέμπει διάδοχον τῆς Οὐϊ- 
τελλίου ἀρχῆς, χελεύσας χειρὶ πολλή ἐμθαλεῖν εἰς 
«hv Ἱουδαίαν, xai lzvdv αὐτοῦ ἀνδριάντα kv τῷ να 
τοῦ θεοῦ. El δὲ μὴ ἑχόντες παραχωροῖεν, πολέμῳ 
χρατῄσαντα τοῦτο ποιεῖν. Καὶ ὁ Πετρώνιος τὴν τῆς 
Συρίας παρειληφὼς ἀρχὴν, Ἠπείγετο πληρώσων τὰς 
ς«,ῦ Καΐσαρος ἐἑντολάς. Καὶ εἰς Πτολεμαΐδα γενο- 
µένῳ προσΏλθον Ἰουδαίων πολλαὶ μυριάδες, δεόµε- 
ναι μὴ βιάξεσθαι αφᾶς ἐπὶ παραδάσει τῶν πατρίων. 
El δ᾽ ἁπαραίτητος el, ἔλεγον ποότερον ἡμᾶς δισχει- 
ρισάµενος, οὕτως ἵστα «b ἄγαλμα. Πετρώνιος ὃ᾽ ἁ- 
πεχρίνατο ὡς' El μὲν ἀρ᾽ ἑαυτοῦ ταῦτ' ἕπραττεν, 
δίκαιος ἦν πρός µε ὑμῖν ὁ λόγος ' Καίσαρος δὲ xs- 
λεύσαντος, πᾶσα ἀνάγχη τὰ ἑχείνῳ δεδογµένα πλη- 


runt, itidem orantium, ne sibi vim afferret, neve (| ροῦν. Ταῦτα εἰπὼν, ἐπὶ Τιδεριάδα ἀφίχετο, κατα- 


urbem simulacro pollueret ; qui a Petronio rogati, 
num bellum gesturi essent, se bellum gesturos 
4666 negarunt, sed statim mortem oppetituros po- 


1ius, quam commissuros uL patria instituta viola-. 


zept, ac jugulos porrezerunt. His per dies xt. actis, 
Aristobulus Agrippe frater, et alii 476 delecti , 
Petronium precati sunt, ne rebus novandis popu- 
jum ad desperauonem impelleret, sed ad Caium 
&criberet, quemadmodum Jud»i nullis rationibus 
ad statuam recipiendam adduci possent. Fortassis 
euim eum mitlgatum iri, et sententiam mutaturum 
esse. Sin in proposito perseveraret, tum et ipse 
rem aggrederetur. His Petronius obsecutus, ad 
Caium ea de re scripsit. Regis vero Agrippa omae 


degentis cum Caio familiaritas magis ac magis au- D ἅπτεσθαι, Πετρώνιος Ok πεισθεὶς, ἐπέστειλε τῷ 
, 


gebatur; qui convivio ab eo exceptus, et cona 
&unmiptus ac magaificenUam admiratus, eum petere 
jussit. quidquid vellet. Ibi Agrippa : Nihil, inquit, 
petam, quo opes meg augeantnr : sed. id, quod et 
tibi pietatis opinionem, et mihi gloriam parabit. Oro 
igitur, ut statue dedicationem in templo Judaico Pe- 
tonio mandata, mea causa emittas. ld Caius, coram 


νοήσων ὡς Ὑγνώµης ἔχουσιν Ἰουδαῖοι καὶ πολλαὶ 
μυριάδες συνήντων αὑτῷ, ἰχετεύθυσαι, μὴ εἰς ἀνάγ- 
κας αὐτοὺς χαθιστᾷν, μηδὲ μιαίνειν ἀνδριάνει τὴν 
πόλιν. Καὶ ὁ Πετρώνως ἔφη, Πολεμήσετε ὅρα: Οἱ 
0 Οὐ πολεμήσοµεν, ἔφασαν, τεθνηξόμεθα δὲ πρότε- 
pov, f) παραθῆναι τὰ πάτρια’ καὶ παρεῖχον ἑαυτοὺς 
ἀποσφάττεσθαι. Καὶ ταῦτα ἐφ᾽ ἡμέρας ἑπράττευον 
τεσσαράχοντα. ᾿Αριστόδουλος δὲ ὁ Αγρίππου ἁἆδελ- 
qoe καὶ ἄλλοι τῶν ἐχχρίτων, ἑδέοντο Πετρωνίου, 
μηδὲν εἰς ἀπόνοιαν τοῦ πλήθους παρακινεῖν, ἀλλὰ 
γράφειν πρὺς Γάΐον τὸ ἀνήχεστον αὐτῶν wp; τὴν 
τοῦ ἀνδριάντος ὑποδοχήν. Ίσως γὰρ µαλαχθέντα 
αὐτὸν, ἀποστῆναι τοῦ δόξαντος. El δ' ἐμμένοι xal 
αὖθις τῇ φήφῳ, τότε xal αὐτὸν τοῦ πράγματος 

« à 
Tato περὶ τῆς πράξεως. ᾽Αγρίαπας δὲ ὁ βασιλεὺς 
ἐν Ῥώμῃ διάχων, προέκοπτε τῇ πρὸς Γαἶον οἶχεν- 
ώσει' θαυμασθείς ec ἐν τῷ δειπνίζειν τὸν αὐτοχρά- 
τορα τῆς πολυτελείας χάριν xal τοῦ µεγαλοπρε- 
πους, αἰτήσασθαι προετρίπετο, ὃ ἂν αὐτῷ «ρὸς 
Ρουλῆς. Ὁ δέ’ Αἰτήσομαί σε, ἔφη, τῶν μὲν ὅ.16ον 
περιποιρύντων οὐδὲν, b δ' ἂν col τε πρὸς δόξαγ 


Varie lectiones et nota. 


(70) ᾽Απίων. Colb. ᾽Απιών. 


δν 





πο ANNALIUM LIB. VT. 4 
εὔσεξε ac. xdpol zpóc εὔκ.1εια» ;ἔγηται. Αξιῶ Α tam multis mentiri veritus, concessit, ac ad Peiro- 


σε γὰρ. tiv τοῦ ἁνγδριάντος ἀγάθεσιν, ἣν ποιή- 
σασθαικε.εύεις Πετρώνιον elc τὸ Ιουδαίων ἱερὸν, 
δὺ ἐμὲ xuca.leivearv. Tótoz δὲ αἰσχννθεὶς, ἐπὶ το- 
eov δὲ μαρτύρων, uh δύξαι φευδόµενος, συνεχώρεν, 
χα) γράφει πρὸς τὸν Πετρώνιων, εἰ μὲν f0n τὸν 
ἀνδρ:άντα ἔφθασε στῆσαι, μὴ χαθελεῖν ' εἰ δὲ µήπω 
πεπρίηται τὴν ἀνάθεσιν, µηχέτι πειρᾶσθαι ποιῄτα- 
σθαι Ob yàp ἔτι βού.ΐομαι τοῦτον στῆναι, διὰ τόν’ 
Ἁγρίππαν, ἄνδρα τιμώμεγογ παρ) épgol. Toto; μὲν 
οὖν ταῦτα πρὸς Πετρώνιον γράφει, πρὶν ἐντυχεῖν 
ταῖς ἐχείνου ἐπιστολαῖς, ἐμφαινούσαις πρὸς ἅπο- 
στασίαν τοὺς Ἱουδαίους διὰ τὸν ἁἀνδριάντα ἑπείγε- 
σθαι. Περιαλγήσας δὲ διὰ ταῦτα, Υράφει αὖθις τῷ 
Πετρωνίφ Ἐκεί σοι τὰ τῶν Ἱουδάίων Copa ér 
μείζονι γεγόνασι Aójp τῶν ἐμῶν ἐντολῶν, σὺ 
τῶν περὶ σεαυτοῦ τὸ xomtéor συ..Ἱόγισαι. Ha- 
ράδειγµα ydp σε ποιήσοιιαι τοῖς τε νῦν καὶ τοῖς 
ἔπειτα , μὴ ἀκυοροῦν ἐντολὰς αὐὑτοχράτορος. 
Ταύτην τὴν ἐπιστολὴν oüx ἔφθη ζῶντος l'atou δε- 
δεγµένης Πετρώνιος, ἀλλὰ πρότερον τὰ περὶ τῆς 
ἐχείνου τελευτῆς Σδέξατο γράμματα, xaX οὕτω τὰ 
πρδς αὐτὸν τοῦ Γαΐου. Ὅ μὲν οὖν lata χάχιστος 
γεγονὼς, ὤλετο ἐξ ἐπιδονλῆς ἀνῃρημένος ' τὸν δὲ 


nium scripsit: Si statuam jam erexisset, ue tolle- 
ret ; sin nondum collocasset, ut co conatu abstjne - 
ret. Neque enim se amplius eam erecturum, propter 
Agrippam, virum quem magnifaceret. Hec ad Pe- 
tronium scripsit, litteris illius nondum lectis, qua 
significabant, Jud:eos ob statuam illom ad seditio- 
nem concilatos esse. Quibus irritatus, Dl'etronio 
rescripsit : Quoniam Judeorum munera meis man- 
datis pra:tulisti : tu. quid tib agendum εἰ, videto. 
Exemplum enim in te edam, qno et prasentes et pe- 
stcri moneantur, edicta imperatoris non esse. negli- 
genda. Has litteras vivente Caio Petronius non acce- 
pit, sed tum demum, cum illius obitum ex aliis 
litteris cognovisset. Caio vire pessimo per insidias 
interfecto, quarum modum et auctorem in opcre 
de imperatoribus exponemus, Claudius prae metu 
occultatus, a militibus e latebris extractus δεί, ct 
imperator salutatus : quam ad rem Agrippa quo- 
que non parvo adjumento fuit. Is recens firmato 
imperio, etiam Agrippe regnum confirmavit, eique 
collaudato omnem carm ditionem, quam rex llero- 
des avus ejus tenuerat, adjecit : ejusdemque ro- 
gatu, fratri Herodi Chalcidis regnum concessit. 


*póroy τῆς xaz'ixs(vou ἐπιδουλῆς, χαὶ παρὰ τίνων ἀνῄρηται, ὅτε τὰ περὶ τῶν αὐτοχρατόρων ὁ λόγος 
διέξεισι, διηγἠσεται. "Hé δὲ φθαρέντος, Κλαύδιος χρυικτόμενος διὰ φόδου ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἑξά- 
vexat, καὶ αὐτοκράτωρ ἀνακηρύττεται, πολλὰ πρὸς τὴν ἀνάῤῥησιν αὐτοῦ xal τοῦ Αγρίππα σπουδάσαν- 
τος. "Àpt: δὲ βεδαιωθείσης τῆς αὑταρχίας αὐτῷ, τήντε &pyhv ἑχύρωσε τῷ ᾿Αγρίππε, xai δι ἐγχω- 
µίων ἐἑποιεῖτο αὐτὸνι προσθήχην τε αὐτῷ ἔθετο πᾶσαν, $c Ίρξεν ὁ βασιλεὺς xal πάππος αὑτοῦ Ἱ- 
ρώδης * ὁ δὲ καὶ τῷ ἁδελφῷ Ἡρώδῃ τὴν βασιλείαν Καλχίδος παρὰ Κλανδίου ᾖτήσατο, xai ἐδόθη ἑχεί- 


νῳ παρὰ τοῦ Καίσαρος. 


ΙΑ’. Κατὰὶ τοῦτον τὸν χρόνον στασιάζουσιν πρὸς C — XI. Hoc tempore orta est inter Alexandrinos ei 


τοὺς ᾽Αλεξανδρεῖς οἱ ἐχεῖ Ἰουδαῖοι. "Ov γὰρ εἴρη- 
τα: τρόπον χαχῶς Γαἴου διατεθόντος πρὸς αὐτοὺς, 
ἐχακαῦντο μοναρχοῦντος ἐχείνου παρὰ τῶν by τῇ 
mre Ἑλλένων. Γαΐου δὲ τελευτῄσαντος, ἀνεθάρ- 
στσαν, xal σαν ἓν ὅπλοις, Κλαύδιος δὲ τῷ ἵππαρ. 
χοῦντι xarà τὴν Αἴγυπτον ἐπέστειλε, χαταστεῖλαι 
«ὖν στάσιν. Ἔπεμόε δὲ xai διάταγμα ix παραχλή- 
σεως τοῖν βασιλέοιν Αγρίππου τε xat Ἡρώδου cl; 
Ῥνρίαν xal el; "λλεξάνδρειαν, καὶ εἰς τὴν ἄλλην 
οἱχουμένην ὅση ᾿Ῥωμαίοις ὑπήχοος, φράζον, ὅτι 
Των Ἰονδαίων ἀνάχαθεν ἴσης πολιτείας τοῖς 
᾽Α1εξαγ δρεῦσι xal τοῖς τῶν .1οιπῶν πόὀ.Ίεων πο- 
«Σίταις ἀξιωθέντωγ, ὁ Γαἴος ὲξ ἁπογοίας, ὅτι μὴ 
Osóv προσαγορεύει» αὐτὸν τὸ Ἱουδαίων ἔθνος 
τὴ»έσχετο, αὑτοὺς ἑταπείνωσεν. ᾿Εγὼ δὲ μηδενὲς 
διὰ τὴν éxsivov Zzapagpocórnr τῶν παλαιὼν 
Φεκχαίων τὸ ἔθνος ἐχπεσεῖν διατάσσοµαι, συγτη- 
ϱεῖσθαι δὲ σφίσι τὰ πρόεερον δίκαια τοῖς Ἴου- 
Φδαίων vopipoic ἐμμένουσι, ταῦτά µε αἰτησαιιό- 
ν΄ων τῶν βασιλέων Αγρίππα xal Ἡρώδου, τῶν 
«γε Ἰτάτων poi, Ἐξέπεμφε δὲ xat ᾽Αγρίππαν ἐπὶ 
«Ah» βασιλείαν αὐτοῦ, λαμπροτέραν Ὑεχενημένην. 
KK ἀχεῖνος ἐλθὼν εἰς Ἱεροσόλυμα, χαριστῄρια ἔθυσε, 
2rd τὸν χρυσΏν ἄλυσιν τὴν ὑπὸ Γαἴου δοθεῖσαν αὖ - 
«ép, ὑπὲρ τὸ γαζοφυλάκιον ἀπῃώρησε, δεῖγμα τῆς 
«€ 8:50 δυναστείας, καὶ τῆς τῶν πραγμάτων µε- 
«αιθο)ῖς , xal ὅτι χαὶ τὰ μεγάλα πίπτει ποτὲ, xal 


PATROL. Ga. CXXXIV 


judxzos, ibi degentes, seditio. Nam cum Caius, 
"069 ita ut dictum est, erga eos affectus esset, 
illo imperante a Graecis vexabantur. Eo vero de- 
functo, cum receptis animis arma sumpsissent, 
Claudius magistro equitum ZEgyptio scripsit, ut 
seditionem comprimeret. Edictumque rogatu Agrip- 
pe et Herodis regum in Syriam, Alexandriam, οἱ 
alias orbis partes qu:e ltomanis parent, misit, in 
liane sententiam : Cum olim Judai eodem jure, quo 
Alexandrini, et aliarum | urbium cives, fruerentur, 
Caius per summam temeriiatem, quod Judaica gens 
eum pro deo colere detrectasset, eos depressit. Ego 
vero, ne ea ob illius vecordiam veteribus juribus. 
spolietur, sed pristina eis privilegia, Judeorum ritus 
observantibus, | conservenlur , constituo , Regum 
Agrippe et Herodis amicissimorum meorum rogatu. 
Agrippam quoque io regnum suum splendidius 
factum dimisit. Qui Hierosolyma profectus , victi- 
mas pro gratiarum actione immolavit : et auream 
catenam a Caio sibi datam, supra gazophylacium 
suspendit, divine potentiz specimen et vicissitu- 
dinis rerum, magna labefactantis, et bumilia eri- 
gentis. Sacrificio magnifice peracte, Theophilo 
Anna sacerdotium abrogavit, et Boethi filio Si- 
moni cognomento Cantherz honorem illum twibuit. 
ls Simon duos fratres habuit, et patrem Doethum ; 
uius filia Herodi regi, ut supra dictum est, nupla 
16 


491 


JOANNIS ZONAILE 


Lor 


fuit. Microsolymitanorum erga se henevolentiam A ὑφοῦται τὰ ταπεινά. θύσας οὗ» πολυτελῶς, Θιό-ι- 


remuneratus est condonatione tributi, quod pro 
singulis :wdibus pendebatur. Toti exercitui pre- 
fecit Silam, qui inultarum 2rumnorum ei parti- 
ceps fuerat. Cum autem Doritanl adolescentes au- 
daces et temerarii, Caesaris statuam in Judzorum 
synagoga 'collocassent : Agrippa turbatus, statim 
Byriz prztorem P. Petronium convenit , et Dorita- 
nos accusat. Is misso centurione, eos qui id faci- 
nus ausi essent, ad se adduci jussit : et Dorita- 
nis magistratibus mandavit, ut centurioni sontes 
: demonatrarent, nisi in eodem crimine esse vellent. 
Agrippa vero sacerdo:ium Simoni Cantherz adem- 
ptum, rursus in donatham Ananiz filium contulit. 


λον μὲν τὸν "Avvav τῆς ὀρχιερωσύνης µεθίστησι : 
τῷ δὲ Bonüo) Σίµωνι, ᾧ Κανθηρᾶ, fj ἐπίχλησις, 
ἀπένειμε τὴν τιμήν. Αύω δ᾽ ἦσαν τῷ Σίµωνι ἁδελ- 
qot. xal πατὴρ ὁ DonO^c, οὗ τῇ θυγατρὶ ὁ βασιλεὶς 
Ἡλώδης συνῴχησεν, ὡς ἱστόρηται. Too; δὲ Ἱερο- 
σολυµμίτας τῆς πρὸς αὐτὸν εὐνοίας ἡμείφατο, ἀφ.ὶς 
αὐτοῖς τὰ ὑπὲρ ἑχάστης οἰχίας. Ἵππχργον δὲ κ»ν- 
τὸς τοῦ στρατεύματος τὸν Σίλαν ἀπέδειξεν, ἄνδρα 
πόνων αὐτῷ συμμετασχόντα πολλῶν. Νεανίσχοι µὲ,- 
τοι Δωρῖται παράθολοι καὶ θρχασεῖς, Καΐσαρος ἂνο 
δριάντα εἰς τὴν τῶν Ιουδαίων σνυναγωγὴν xoal- 
σαντες ἔστησαν΄ τοῦτο τὸν ΑἉγρίππαν ἑτάραξε ^ xal 
αὐτίχα πρὸς τὸν τῆς Συρίας ἡγεμονεύοντα Πούπλιον 


- Quo ille recusato, satis sibi esse dixit, quod semel g Πετρώνιον παραγἰνεται, καὶ χατηγορεῖ τῶν Δωρι- 


pontificatu. functus fuerit; fratremque Matthiam 
ad eum honorem, 9&0 quo dignus esset, promo- 
veri petiit, idque impetravit a rege. Sila vero 
praefectus πο κανω Agrippz, fretus meritis suis, 
jmportunz dicendi libertati studuit, ac molestus 
fuit, molestz fortun:e memoria renovanda, suoque 
Hilorum temporum stadio et fide jactandis. Eain 
'effrenem licentiam cum Agrippa zgre ferret , ne- 
que Sila quidquam de ea remitteret, rex i'a com- 
motus, eum non modo praefectura privavit, sed 
etiam vinxit. Verum Ita tempore mitigata, et consi- 
deratis eju3 sua causa exbaustis laboribus, cum na- 
talem suum celebraret, hominem ad epulas invita- 
vit Tlle vero detreciavit : Nam ad quem , inquit, 
mte. lionorem | Agrippa vocal , evestigio periturum ? 
Num libertatem meam — desiisse censet ? Ego vero 
sunc magis clamabo, e quibus ewm periculis eripue- 
vim : quos lubores, que discrimina pro ejus digui- 
taie et sufute adierim. Pro quibus officiis me vinculis 
et obscuro carcere remuneratur, quorum nunquam 
ebliviscar. Quibus rex cognitis, insanabili ingenio 
hominem in custodia reliquit. Beneficus fuit hic 
fcx nou mirus avo Herode, qui quidem in exte- 
ros liberalitatem exercuit, non etiam in Judsos ; 
hic promiscue de omnibus  benemereri &tu- 
duit, omnibus se clementem pr»buit. Itaque : li- 
benter Hierosolymis perpetuo vixit, et patrias 
lgés inviolatas oiservavit. Exstitit tamen Si- 
mon quidam Ἱορῖ peritia celebris, qui coetu 
«uacto, regem Cissaream profectum d.ferre non 
dubitavit. Quo  eognito Aggripa ilum accer- 
situm. rogat, in quo leges a -se violat:e essent? 
quod. ille cum. dicere non haberet, veniam ro- 
gavil : eaque preter exspectztionem impelraia, 
donatus abiit. Pontificatum Μαλί ademptum, 


Elionee Cith:eri filio contulit. Cum autem trien- - 


nium toti Judzz dominatus esset iu urbe C:esarca, 
que prius Siratonis turris appellata fuit, sj.ecta- 
cula edidit; quorum die secundo veste argentca 
indutus, sab aureram theatrum ingreditur, atque 
argentum primo solariuir radiorum ortu illustra- 
tam, mirabiliter resplenduit, cum horrore quodam 
intuentium. Statim igitur adulatores alius aliunde 
exclamarunt, eumque deum appellarunt, utque 


τῶν. Ὅ δὲ ἑχατόνταρχον ατείλας, τοὺς μὲν «b «5. 
Βημα πράξαντας ἐπ᾽ αὐτὸν ἀχθῆῃναι προσέταξε, τοῖς 
ài τῶν Δωριτῶν ἄρχουσιν, ἐπιδεῖξαι τῷ ἑχατοντά,- 
χῳ τοὺς αἱτίους, ἐπέστειλεν, εἰ μὴ βούλοιντο δοκτῖν 
συνεργάται τῆς πράξεως. Αγρίππας δὶ ἀφελόμι- 
vos την ἱερωσύνην τὸν Κανθτρᾶν Σίµωνα, Ἰωνάθην 
αὖθις ἐπ᾽ αὐτὸν ἦγε τὸν ᾿Ανανίου. Ὁ δὲ παρῃτεῖτυ, 
ἀρχεῖσθαι λέγων ἅπαξ τὴν ἀρχιερωσύνην λαχὼν, 
τὸν δὲ ἁδελφὸν Ματθίαν πρὺς ταύτην flou προάνς. 
οθαι. ὡς ἄξιον τῆς τιμῦς. Πειαθεὶς οὖν 6 βασιλεὺς, 
τῷ Ματθιᾳ «tv ἀρχιερωσύνην ἀπένειμε. Σίλας δὲ ὁ 
Αγρίππου ἴππαρχος, πεποιθὼς οἷς ὑπὲρ αὐτοῦ xi- 
χινδύνευχεν, ἀχαίρου παῤῥησίας ἀντεπο.εἴτο, xai 
Tw φορτικὸς, τὰ φορτικὰ τῆς τύχης εἰς μνήμην 
ἄγων αὑτῷ, χα) ἑαυτὸν σεμνύνων &x τῆς τόες σπ.υ- 
δις τε καὶ πίστεως. ᾽Αηδῶς οὖν πρὸς thv ἀταμέ 
ευτον αὗτο) παῤῥησίαν ὁ Αγρίππας διέχειτο, τοῦ 
δε Σίλα ph ἑνδιδόντος, εἰς ὀργὴν à βᾳαιλευ: ἂνη- 
ῥέθ.στο, «al οὗ μόνου τῆς ἱππαρχίας αὐτὸν µετέ.τς- 
σεν, ἀλλὰ μέντοι καὶ δέδεχε. Χρόνῳ δὲ τὸν θυμὸν 
ἀμθλυνθεὶς, xai λογχισάµενος ὅσους ὑπὲρ ἐκείνου 
ἀνέτλη πόνους, ἡμέραν ἑορτάζων ἑαυτοῦ γενέθλιον͵ 
ἐχάλει τὸν Σίλαν αὐτῷ σννέστιν ἑσόμειον. Ὁ δὲ 
οὐχ ἐπείθετο ᾿Επὶ τίνα, λέγων, ὁ βασιευς ἆνα- 
κα.εῖ µε τιμήν, τὴν ὅσον ἤδη ἁπολουμένην; "B 
πόπαῦθαί µε rouít τῆς παῤῥησίας; Nur βοή- 
σοµαι uüAAov. ὅσον αὐτὸν ἑξεῤῥυσάμην δεινῶν. 
ἔσους ἢνεγκα πόνους. ἐκείνῳ πορίζων σωτηρίαν 
xal τιμήν. 'Qr γέρας µοι δεσμὰ καὶ σκότιος 
εἰρκτὴ , ὧν οὕποτε «ἰήσομαι. Ὁ ὃξ βασιλεὺς 
ταῦτα μα(ὼν, xal ἀνιάτως συνιδὼν διαχ-ίµενον, 


-αὖθις εἴασεν ἐν φρουρᾷ. "Hv 65 εὐεργετιχὰς ὁ ῥα- 


σ'λεὺς οὗτος bv δωρεαῖς, οὐδὲν ἧττον ἨἩρώδου τοῦ 
πάππου, ἐχείνου µέντο: εἰς ἀλλοφύλους τὸ φιλότι- 
μον ἐπιδειχνυμένου, οὗ μὴν xai εἰς Ἱουδαίους: οὗ- 
τος πρὸς πάντας ὁμοίως fv εὑεργετιχὸς, xol τὸν 
τρόπον πραῦς. Ἠδεῖα οὖν αὐτῷ δίαιτα συνεχἠς ἓν 
τοῖς "legoso ύμοις ἣν, xal τὰ πάτρια χαθαρῶς ἑτή- 
pst. Καὶ δή τις Σίμων ἦν ἓν Ἱεροσολύμοι- &xpi ὃς 
δοχῶν τὰ νόμιμα’ οὗτος πλῆθος ἀθροίσας, ἑτόλμισε 
τοῦ βασιλέως χατειπεῖν, ἀποιδημήσαντος εἰς Καισα- 
ῥειαν. Τουτο τὸν ᾿Δγρίππαν οὐκ ἔλαθε * µεταπέµ- 
πεται οὖν τὸν Σίμωνα, xal φησιν, Eini pet, τί τῶν 
γινοµένων ἐστὶ παράνοµον; Ὁ δὲ μὴ ἔχων εἰπεῖν» 





ο) 
ἐδεῖνο συγγνώµες τουχεῖν ' 
προσδοχίαν αὐτῷ διηλλάστετο, xal ἐξέπεμφε δωρη- 
σάµενος. Τὴν ἀρχιερωσύνην δὲ Ματθίαν ἀφελόμε- 
vos, Ἑλιωναίῳ τῷ τοῦ Κιθαίρου παιδὶ παρέσχεν 
αὑτὴν. Ἡασιλεύσας οὖν ἐπὶ τρεῖς ἐνιαυτοὺς τῆς 
ὅλης Ἰουδαίας, εἰς πόλιν Καισάρειαν, fj πρότερον 
Στράτωνος ἐχαλεῖτο πύργος, θεωρίας ἐτέλει. δευ- 
. t£p1 δὲ τῶν θεωριῶν ἡμέρᾳ στολὴν ἑνδὺς ἐξ ἁρ- 
γύρου πεποιηµένῃν, παρῆλθεν εἰς τὸ θέατρον ἀρ- 
χοµένης ἡμέρας, xal ταῖς πρώταις τῶν ἡἠλιαχκῶν 
ἀχτίιων ἐπιτολαϊς 6 ἄρχυρος χαταυγασθεὶς θαυμα- 
. Glo; ἀπέστιλδε, µαρμµαίρων τι φοδερὸν volo εἰς αὖ- 
Sov ἀτενίζουσιν. Εὐθύς τε οἱ χόλακες ἄλλος ἄλλοθεν 
«ἀνεθίων, Θεὺν προσαγορεύοντες, Βὐμονῆς τε εἴης, 
ἐπιλέχοντες ^ εἰ yàp xal µέχρι νῦν ὡς ἄνθρωπον 
ἐφοδήδημεν, ἀλλὰ τοὐντεῦθεν ὁμολογοῦμεν θνητῆς 
Us φύσεως xpsiztova. Οὐκ ἐἑπέπληξε τούτοις ὁ βασι- 
λεὺς, οὐδὲ την κολαχείαν ὡς ἀσεθοῦσαν ἀἁτπετρίφατο. 
λναχύψας οὖν μετ ὀλίχον, ὁρᾷ τὸν BouGova τὸν 
ὄρνιν τῆς ἑαυτοῦ χεφαλῆς ὕπερθεν. “Αγγελόν τε 
κακῶν τοῦτον ἑνενόησε τότε, ὡς ποτὲ τῶν ἀγαθῶν 


env τήν c 


ANNALIUM LIB. ΤΙ. 
xai ó acwsog παρὰ A propitius esset, petiverunt. Nam 981 ut bacte- 


19i 


nus eum ut hominem timuissent, at. in posterum 
se confessures eum natura mortali prestantiorem 


esse. Ea verba rex non castigavit, neque impiam 


adulationem rejecit; ac paulo post cum se erexis- 


set, bubonem supra caput suum vidit, eumque 


malorum esse nuntium inteMexit, qui aliquando 
bonorum significator exstitisset. Igitur cordis cru- 
ciatibus affectus, et ventriculi doloribus subito op- 
pressus, amicis ait : Kn ego deus vesler jam vitam 
relinquo : et quem vos immortalem vocastis , ad mor- 
lem  rapior. Dum hzc diceret, doloribus fati- 
gatus, festinanter in regiam est reportatus ; 
ortoque rumore, eum animam agere, populus la- 
etymis oppletus, statim cum uxoribus et liberi$ 
patrio ritu saccis insidens, Deo pro rege supplica- 
vit ; quee Ágrippa in alto eonclavi decumbens nec 
ipse siccis oculis spectavit ac diebus ν cruciatu 
ventris subactus, mortem cum víta commutavit. 
Vixit annos Liv, regnavit vis, sub Caio 1v, sub Clau- 
dio i1. 


xai διαχκάρδιον ἔσχεν ὁδύνην, xal τῆς χοιλίας ἀθρόον ἐπιγέγονεν ἄλγημα. Καὶ πρὶὺς τοὺς 


φίλους φησίν’ ’0 θεὸς ὑμῖν ἐγὼ, δη κατασερέφω τὸν βίον" καὶ ὁ xJu0slc ἀθάνατος περ ὁμῶν, 
$arsiv ἐπείγομαι. Ταῦτα λέγων, τῆς ὀδύνης ἐπιτεινομένης χατεπονεῖτο, xol μετὰ σπου2ῆς ávaxo- 
µίσθη πρὸς τὸ βασίλειον. Λόγου δὲ Ὑενομένου θνῄήσκειν αὐτὸν, d πληθὺς αὐτίχα σὺν γυναιξὶι, καὶ 
παισὶν ἐπὶ σάκχῳ χαθεσθεῖσα τῷ πατρῴῳ νόμῳ, τὺν Θεὸν ὑπὲρ τοῦ βασιλέως ἰκέτευε, xal πάντες ἑθρή- 
vous, Ἑν ὑψτλῷ δὲ ὁ ᾽Αγρίππας χαταγείµενος δωµατίῳ, xai χάτω βλέπων αὐτοὺς πρηνεῖς προσπί- 
πτοντας, οὐδὲ αὐτὸς ἄδαχρυς Qv. "Eg ημέρας Gb πέντε τῷ τῆς Ὑαστρὶς ἀλγήματι χατεργασθεὶς, 
κατέστρεψε τὴν ζωὴν, βιώσας ἔτη τέσσαρα καὶ πεντήκοντα, βασιλεύσας δ' ἑπτὰ ἐπὶ Γαΐου μὲν τέα. 
σαρα, τρία ὃ ἐπὶ Κλαυδίου. 

ΙΒ’, ᾽Αγνοουμένης χε μὴν ἔτι τοῖς πλήθεσι τῆς a0- 6 ΧΙΙ. Obitu ejus vulgo adhuc incognito, Herodes 


«o9 τελευτῖς, συµφρονήσαντες Ηρώδης ὁ ἀδελφὸς 
αὐτοῦ, ὁ τῆς Χαλχίδος ἄρχων, καὶ ᾿Ελκίας ὁ ἵππαρ- 
Y?" πέμψαντες, τὸν Σἰλαν ἐχθρὸν αὐτοῖς ὄντα χα" 
τέσφαξαν, ὡς τάχα τοῦ βασιλέως κελεύσαντος. Οὕτω 
μὲν οὖν ὁ Αγρίππας ἀπεδίω, υὸν ᾿Αγρίππαν χα» 
ταλικὼν ἐτῶν .ἑπταχαίδεχα * τρεῖς δὲ θυγατέρας, ὧν 

& μὲν Ηρώδῃ τοῦ πατρὸς ἀδελρῷ γεγάµητο,Βερενίχη 
M ἐχέχλητο, παρθένοι δ' Ίσαν αἱ δύο Μαριὰμ. xai 
Δρουσίλα. Γνωσθέντος δὲ τοῦ θανάτου τοῦ βασωέως, 
Καισαρεῖς χαὶ Σ:6αστηνοὶ, ἐπιλελησμένοι τῶν αὐτοῦ 
εὐποιῶν, ἐδλασφήμουν τε εἰς αὐτὸν, xat τὰ τῶν τοῦ 
βασιλέως θυγατέρων ἀγάλματα ἁρπάσαντες εἰς τὰ 
πορνεῖα ἑχόμισαν, xal ἀφύδριζον εἰς αὐτά' xal 
πανδήµους ἑστιάσεις ἑποίουν, στεφανούμενοι xo 
μυρικόμενοι, καὶ σπένδοντες τῷ Xápovtt. Ὁ δὲ τοῦ 
τεθνεῶτος υἱὸς ᾽Αγρίππας ἐν ᾿Ρώμῃ τότε Guys, παρὰ 
Κλανδίῳ τρεφόμενος Καΐσαρι, ὃν αὐτίκα πέμπειν 
ὥρμητο τὴν βασιλεί tav διαδεξόμενον. ᾽Απήγαγον δ' 
αὐτὸν τοῦ σχοποῦ οἱ περὶ αὐτὸν, σφαλερὸν εἶναι 
λέχοντες, χομιδῆ viu βασιλείας ἐπιτρέπειν μέγεθος 
τόσον’ ἀπέστειλεν οὖν Κούσπιον Φάδον τῆς Ιουδαίας 
χαὶ τῆς βασιλείας ἁπάσης ἐπιτροπεύον-α, ἑντειλά- 
µενος αὐτῷ xal Καισαρεῦσι, καὶ Σε6αστηνοῖ; bzt- 
αλῖξαι τῆς εἰς τὸν χατοιχόµενον ὕδρεως. Αφικό- 
µενος δὲ Φάδος εἰς τὴν Ἰουδαίαν, στάσιν τότε 
γενοµένην κατέστειλε, xal λῃστηρίων τὴν χώραν 
ἐκάθηρε, καὶ τὴν τοῦ ἀρχ.ερέως στολη» εἰς thv 
λυτωνίαν τὺ φρούριον ἀποτεθῆναι προσέταξεν, ὡς 


frater ejus Chalcidis princeps, et Helcias equitum 
magister, Silam, cui inimici erant, quasi rex id 
jussisset , occidendum curaverunt. Agrippa hoc 
modo vila finita, filium Agrippam reliquit, annos 
natum xvii, et wes filias quarum una Ilerodi ejus 
patruo nupta fuit, eaque Berenice vocabatur, duz. 
virgines fuerunt, Mariamme et Drusilla. Ceterum 
regis obitu cognito, Czsarienses et Sebasteni bc- 
neficiorum obliti, eum maledictis insectati sunt, 
et filiarum ejus statuas in lupanaria abreptas lu- 
dibrio habuerunt : publicaque eenrivia coronaii 
et unguentis delibuti celebrantes, Charonti libave- 
runt. Cum autem Agrippz defuncti filium Romx, 
apud se degentem, Claudius Cesar statim ad rc- 
gni successionem ablegare in animo haberet: pro- 


, ptet familiarium sermones, periculose tantum re- 


gnum, admodum adolescenti committi asseren- 
tium, consilio mutato, Cuspium Fadum Judee 
totiusque regni procuratorem misit, cum mandato, 
ut Criesarienses et Sebastenos ob contumeliam de- 
funeto factam objurgaret. Fadus in Judzam pro- 
fectus , seditionem tum ortam 989 compressit , 
latrociniis provinciam repurgavit, et pontificis sto- . 
lam in Antonia eastello, ut olim, reponi jussit. Sa- 
cerdotes vero ei proceres Hierosolymitani refra- - 
gari non ausi, rogarunt, ut sibi liceret cam rem 
a Cesare petere : quo concesso, legati Romam 
profecti, intercessione junioris Aggripp:e , quod 


491 


JOANNIS ZONAIL.E 


μ.ο 


fuit. Hierosolymitanorum crga se henevolentiam A ὑφοῦται τὰ ταπεινά. θύσας οὗ» πολυτελῶς, Θιό,ι- 


remuneratus est condonatione tributi, quod pro 
singulis sxdibus pendebatur. Toti exercitui pre- 
fecit Silam, qui :ultarum z2rumnarum ei parti- 
ecps fuerat. Cum autem Doritani adolescentes au- 
dace$ et temerarii, Caesaris statuam in Judzeorum 
synagoga 'collocassent : Agrippa turbatus, statim 
Byriz prztorem P. Petronium convenit, et Dorita- 
nos accuset. [s misso centurione, cos qui id faci- 
nus ausi essent, ad se adduci jussit : et Dorita- 
mis magistratibus mandavit, ut centurioni sontes 
deimonatrorent, nisi in eodem crimine esse vellent. 
Agrippa vero sacerdo:ium Simoni Cantherz adem- 
ptum, rursus in Jonatham Ananiz fllium contulit. 


λον μὲν τὸν "Avvav thc ὀρχιερωτύνης µεθίστησι» 
τῷ δὲ Ποηθοῦ Σίµωνι, ᾧ Κανθηρᾶ; fj ἐπίχλησις, 
ἀπένειμε τῆν τιμἠν. Αύω δ᾽ σαν τῷ Σίµωνι ἁδελ- 
qot, καὶ πατὴρ ὁ Βοηθὰς, οὗ τῇ θυγατρὶ ὁ Basic 
"Hobo; συνφκησὲν, ὡς ἱστόρηται. Τοὺς 6t "Iaao- 
σολυµίτας τῆς πρὸς αὐτὸν εὐνοίας ἡμείφατο, ἀφ:ὶς 
αὐτοῖς τὰ ὑπὲρ ἑχάστης οἰχίας. Ἴππαργον δὲ παν- 
τὸς τοῦ στρατεύματος τὸν Σίλαν ἀπέδειξον, ἄνδρα 
πόνων αὑτῷ συμμετασχόντα πολλῶν. Νεανίσχοι µέν- 
τοι Δωρίῖται παρἀθολοι xai θρασεῖς, Καΐσαρος ἂν» 
δριάντα εἰς τὴν τῶν ᾿ουδαίων συναγωγὴν χομί- 
σαντες ἕστησαν' τοῦτο τὺν ᾿Αγρίππαν ἑτάραξε ' xat 


᾽αὐτίχα πρὸς τὸν τῆς Σνρίας ἡγεμονεύοντα Πούπλιον 


- (juo. ille recusato, satis sibi esse dixit, quod semel β Πετρών.ον παραγίνεται, καὶ χατηγορεῖ τῶν Δωρι- 


pontificatu functus fuerit ; fratremque Matthiam 
ad eum honorem, 9&8 quo dignus esset, promo- 
veri petiit, idqne impetravit a rege. Sila vero 
prefectus. militum Agrippze, fretus meritis suis, 
importunz dicendi libertati studuit, ac molestus 
fuit, molestze fortun:e memoria renovanda, suoque 
Hlorum temporum studio et fide jactandis. Eam 
'effrenem licentiam cum Agrippa «στο ferret, ne- 
que Sila quidquam de ea remitteret, rex i'a com- 
motus, eum non modo prefeetura privavit, sed 
etiam vinsxit. Verum ita tempore mitigata, οἱ consi- 
deratis ejus sua causa exbaustis laboribus, cum na- 
talem suum celebraret, hominem ad epulas invita- 
vit Ille vero detrectavit : Nam ad quem , inquit, 


we honorem | Agrippa vocat , ecestigio periturum ? 6 


Num libertatem meam — desiisse censet ? Ego vero 
sunc magis clamabo, e quibus eum periculis eripue- 
vim : quos labores, qu& discrimina pro ejus digni- 
tate et salute adierim. Pro quibus officiis me vinculis 
εἰ obscuro carcere remuneratur, quorum nunquam 
ebliviscar. (uibus rex cognitis, insanabili ingenio 
hominem in custodia reliquit. Beneficus fuit bic 
rex nou mirus avo llerode, qui quidem in exte- 
ros liberalitatem exercuit, non etiam in Φάρος: 
hic promiscue de omnibus  benemereri etu- 
duit, omnibus se clementem praxbuit. Itaque. li- 
benter Hierosolymis perpetuo vixit, et patrias 
lgés inviolatss oisgervavit. Exstifit. tamen. Si- 
mon quidam legis peritia celebris , qui coetu 
«uacto, regem Ciesaream. profectum. deferre non 
dubitavit. Quo  eognito Aggripa illum accer- 
situm. rogat, in quo leges a -se violat:e essent? 
quod. ilie eum. dicere non haberet, veniam ro- 
gavit : eaque praeler exspectstionem impelrala , 
donatus abiit. Pontifleatum Μαι] ademptum, 


Elionsee Cith:ri (lio contulit. Cum autem trien- - 


nium toti Judsz dominates esset in urbe Ciesarca, 
aug prius Stratonis turris appellata fuit, sj.ecta- 
cula edidit; quorum die secundo veste argentea 
indutus, sab auroram theatrum ingreditur, atque 
argentum prino solariui) radiorum ortu illustra- 
tam, mirabiliter resplenduit, cum horrore quodam 
intuentinm. Statim igitur adulatores alius aliunde 
exclamarunt, eumque deum appellarunt, uique 


τῶν. Ὅ δὲ ἑκατόνταρχον στεῖλας, τοὺς μὲν τὸ «όλ- 
pnpa πράξαντας ἐπ᾽ αὐτὸν ἀχθῆναι προσέτὰξε, τοῖς 
δΣ τῶν Δωριτων ἄρχουσιν, ἐπιδεῖξαι τῷ ἑχατοντάρ- 
to τοὺς αἰτίους, ἐπέστειλεν, εἰ μὴ βούλοιντο δοχςῖν 
συνεργάται τῆς πράξεως. Αγρίππας δὶ ἀφελόμ:- 
vo; την ἱερωσύνην τὸν Κανθτρᾶν Σίμωνα, Ἰωνάθην 
αὖθις Ex' αὑτὸν γε τὸν "Avaviou. Ὁ δὲ παρῃτεῖτοι 
ἀρχεῖσθαι λέγων ἅπαξ τὴν ἀρχιερωσύνην xay&w 
τὸν δὲ ἁδελφὸν Ματθίαν πρὸς ταύτην Ἠξίου προάγε- 
οθαι. ὡς ἄξιον τῆς τιμῆς. Πεισθεὶς οὖν ὁ βασιλεὺς, 
τῷ Maz0ta τὴν ἀρχιερωσύνην ἀπένειμε. Σίλας δὲ 6 
Αγρίππου ἴππαρχος, πεποιθὼς οὓς ὑπὲρ αὐτοῦ xs- 
χινδύνευχεν, ἀχαίρου παῤῥησίας ἀντεπο.εῖτο, xai 
Tw φορτικὸς, τὰ φορτικὰ τῆς τύχης εἰς μνήμην 
ἄγων αὐτῷ, καὶ ἑαυτὸν σεμνύνων &x τῆς τότς σπ.υ- 
δις τε xal πίστιως. ᾽Αηδῶς οὖν πρὸς την ἁταμί. 
ευτον a510) παῤῥησαίαν ὁ Αγρίππας διέχειτο, τοῦ 
ὃς Σίλα ph ἑνδιδόντος, εἰς ὀργὴν à βασιλεὺ; àvm- 
ῥρέθιστο, xal οὗ µόνον τῆς ἱππαρχίας αὐτὸν µετέ,τς» 
σεν, ἀλλὰ μέντοι καὶ δέδεχε. Χρόνῳ δὲ τὸν θυμὸν 
ἀμθλυνθεὶς, xal λοχισάμενος ὅσους ὑπὲρ ἐχείνου 
ἀνέτλη πόνους, ἡμέραν ἑορτάζων ἑαυτοῦ γενέθλιον, 
ἐχάλει τὸν Σίλαν αὐτῷ συνέστιον ἑσόμενον. Ὁ δὸ 
οὖχ ἐπειθετο" ἸΕπὶ είνα, λέγων, ὁ βασιΊευς dra- 
κα.Ίεῖ µε τιμήν, τὴν ὅσον ἤδη ἁἀπο.λουμένην; "H 
πδπαῦύαί µε γομµίζει τῆς παῤῥησίας; Nor βοή- 
cou. μᾶλ.Ίον ὅσον αὐτὸν ἐξεῤῥυσάμην δεινῶν., 
ἔσους ἤνεγκα πόνους. ἐκείνῳ πορίζων σωτηρία» 


p xal ε/µήν. "Qr Τέρας µοι δεσμὰ καὶ σκόειος 


εἰρκτὴ , ὧν οὕὔποτε «ἰήσομαι. Ὁ δὲ βασιλεὺς 
ταῦτα μαθὼν, xal ἀνιάτως συνιδὼν διακείµενον, 


-αὖθι; εἴασεν ἓν φρουρᾷ. "Hv δὲ εὐεργετικὺς ὁ βα- 


σ'λεὺς οὗτος bv δωρεαῖς, οὐδὲν ἦττον Ἡρώδου τοῦ 
πάππον, ἐχείνον µέντο. εἰς ἀλλοφύλους τὸ φιλότι- 
μον ἐπιδειχνυμένου, οὐ μὴν xat εἰς Ἰουδαίους' οὗ- 
τας πρὸς πάντας ὁμοίως Tv εὑεργετιχὸς, xal τὸν 
τρόπον πραῦς. Ἠδεῖα οὖν αὐτῷ δίαιτα συνεχῆς kv 
τοῖς Ἱεροσο ύμοις ἦν, xal τὰ πότρια χαθαρῶς ἑτῆ- 
(Σι. Kai δή τις Σίμων ἣν &v Ἱεροσολύμοι- ἀκρι az 
δοχῶν τὰ νόμιμ1’ οὗτος πλῆθος ἀθροίσας, ἑτόλμησε 
τοῦ βασιλέως χατειπεῖν, ἀπιδημήσαντος εἰς Καισα- 
ρειαν. Τοῦτο τὸν ᾿᾽Αγρίππαν οὐχ ἔλαθε * µεταπέμ- 
πεται οὖν τὸν Σίµωγα, xal φησιν, Eizi pet, τί τῶν . 
γινοµένων ἐστὶ παράνοµον» Ὁ δὲ μὴ ἔχων εἰπεῖν, 


9 











ο) 


ANNALIUM LIB. YT. 


19i 


ἐδεῖτο συγγνώβτς τυχεῖν " xal ὁ βασιιεὺς παρὰ A propitius esset, petiverunt. Nam 981 ut hacte- 


προσδαχίαν αὐτῷ διηλλάστετο, xai ἑξέπεμψε δωρη- 
σάµενος. Τὴν ἀρχιερωσύνη» δὲ Ματθίαν ἀφελόμε- 
vos, Ἐλιωναίῳ τῷ τοῦ Κιθαίρου παιδὶ παρέσχεν 
αὑτὴν. Βασιλεύσας οὖν ἐπὶ τρεῖς ἐνιαυτοὺς τῆς 
ὅλης Ἰουδαίας, εἰς πόλιν Καισάρειαν, fj πρότερον 
Στράτωνος ἑἐχαλεῖτο πύργος, θεωρίας ἑτέλει' δεν- 
. t£pa δὲ τῶν θεωριῶν ἡμέρᾳ στολὴν ἐνδὺς ἐξ àp- 
, γύρου πεποιηµένην, παρῆλθεν εἰς τὸ θέατρον ἀρ- 
χοµένης ἡμέρας, καὶ ταῖς πρώταις τῶν ἡλιακῶν 
ἀχτί.ων ἐπιτολαῖς ὁ ἄργυρος καταυγαυσθεὶς θαυμα- 
, Slug ἀπέστιλδε, µαρμαίρων τι φοδερὸν τοῖς εἰς αὑ- 
Tov ἀτενίζουσιν. Εὐθύς τε οἱ χόλακες ἄλλος ἄλλοθεν 
ἀνεθίων, Θθεὺν προσαγορεύοντες, Βυμενὴς τε «Unc, 
ἀἐπιλέγοντες ΄ εἰ γὰρ xal µέχρι νῦν ὡς ἄνθρωπον 
ἐφοδήθημεν, ἀλλὰ τοὺντεῦθεν ὁμολογοῦμεν θνητῆς 
σι φύσεως χρείτῖονα. Οὐκ ἑπέπληξε τούτοις ὁ βασι- 
λεὺς, οὐδὲ τὴν κολαχείαν ὡς ἀσεδοῦσαν ἁπετρίψατο. 
᾽λναχύφας οὖν μετ ὀλίγον, ὁρᾷ xbv βουθῶνα τὸν 
ὄρνιν τῆς ἑαυτοῦ χεφαλῆς ὕπερθεν. ᾿Αγγελόν τε 
χακῶν τοῦτον ἑνενόησε τότε, ὡς ποτὲ τῶν ἀγαθῶν 


nus eum ut hominem timuissent, at in posterum 
se confessuros eum natura mortali prestantiorem 
esse. Ea verba rex non castigavit, neque impiam 
adulationem rejecit; ac paulo post cum se erexis- 
set, bubonem supra caput suum vidit, eumque 
malorum esse nuntium intellexit, qui aliquando 
bonorum significator exstitisset. Igitur cordis cru- 
ciatibus affectus, et ventriculi doloribus subito op- 
pressus, amicis ait : En ego deus vester jam vitam 
relinquo : et quem vos immortalem vocastis , ad mor- 
lem raptor. Dum Ίο diceret, doloribus fati- 
gatus, festinanter in regiam est reportatus ; 
ertoque rumore, eum animam agere , populus la- 
ctymis oppletus, statim cum uxoribus et liberis 
patrio ritu saccis insidens, Deo pro rege supplica- 
vit ; quz Agrippa in alto eonclavi decumbens nec 
ipse siccis oculis spectavit ac diebus ν cruciatu 
ventris subactus, mortem cum vita commutavit. 
Vixit annos Liv, regnavit γη, sub Caio iv, sub Clau- 
dio ut. 


μηνυτήν ^ xal διακἀρδ.ον ἔσχεν ὀδύνην, xal τῆς αοιλίας ἀθρόον ἐπιγέγονεν ἄλγημα. Καὶ πρὶὺς to; 
φίλους φησίν ' ’0 Θεὸς ὁμῖν ἐγὼ, δη καταστρέφω τὸν βίον. καὶ à κ.ηθεὶς ἀθάνατος παρ ὑμῶν», 
$aysiv ἐπείγαμαι. Ταῦτα λέγων, τῆς ὀδύνης ἐπιτεινομένης χατεπονεῖτο, xal μετὰ σπου»ἠς ávexo- 
µίσθη πρὸς τὸ βασἰλειον. Λόγου δὲ vevogévou θνῄήσχειν αὐτὸν, ἡ πληθὺς αὐτίχα σὺν γυναιξὶ, καὶ 
παιοὶν ἐπὶ σἀκκῳ χαθεσθεῖσα τῷ πατρφῳ νόµῳ, viv Θεὺν ὑπὲρ τοῦ βασιλέως Ικέτενε, xal πάντες ἑθρή- 
νουν. "Ev ὑψτλῷ 6b ὁ ᾽Αγρίππας χαταγείµενος δωμµατίῳ, xoi χάτω βλέπων αὐτοὺς π,ηνεῖς προσπί- 
πτοντας, οὐδὰ αὐτὸς ἅδαχρυς ἣν. Ἐφ' ἡμέρας δὲ πέντε τῷ τῆς Ύαστρὸ)ς ἀλγήματι κατεργασθεὶς, 
κατέστρεψε vhv ζωὴν, βιώσας Ev τέσσαρα καὶ πεντήκοντα, βασιλεύσας δ' ἑπτὰ ἐπὶ Γαΐου μὲν iia. 


σαρα, τρία ὃ ἐπὶ Κλανδίου. 


ΙΒ’. Ἁγνοουμένης qc μὴν ἔτι τοῖς πλήθεσι τῆς a0- 6 ΧΙΙ. Obitu ejus vulgo adhuc iacognito, Herodes 


ς»ῦ τελευτῖς, συµφρονήσαντες Ηρώδης ὁ ἁδελφὸς 
αὐτοῦ, ὁ τῆς Χαλκίδος ἄρχων, καὶ ᾿Ελκίας ὁ ἵππαρ- 
χος, πέµψαντες, τὸν Σίλαν ἐχθρὸν αὐτοῖς ὄντα χα" 
τἐσφαξαν, ὡς τάχα τοῦ βασιλέως κελεύσαντος. Οὕτω 
μὲν οὖν ὁ Αγρίππας ἀπεδίω, vibv ᾿Αγρίππαν xa- 
ταλιπὼν ἑἐτῶν .ἑπτακαίδεχα * τρεῖς δὲ θυγατἐρας, ὧν 
à μὲν Ηρώδῃ τοῦ πατρὸς ἀδελρῷ γεγάµητο,Βε(ενίκη 
& ἐχέχλητο, παρθένοι $' ἦσαν αἱ 600 Μαριὰμ xai 
Αρουσίλα. Γνωσθέντος δὲ τοῦ θανάτου τοῦ βασιλέως, 
Καισαρεῖς xai Σεθαστηνοὶ, ἐπιλελησμένοι τῶν αὐτοῦ 
εὐποιῶν, ἐδλασφήμουν τε εἰς αὐτὸν, xal τὰ τῶν τοῦ 
βασιλέως θυγατέρων ἀγάλματα ἁρπάσαντες εἰς τὰ 
πορνεῖᾳ ἑκόμισαν, καὶ ἀφύθριξον εἰς αὐτά ' καὶ 
πανδήµους ἑστιᾶσεις ἐποίουν, στεφανούμενοι xal 
μυριζόμενοι, καὶ σπένδοντες τῷ Χάροντι. "O δὲ τοῦ 
τεθνεῶτος vibe ᾽Αγρίππας ἐν 'Ρώμῃ τότε διῆγε, παρὰ 
Κλαυδίῳ τρεφόμενος Καΐσαρι, ὃν αὐτίκα πέμπειν 
ὥρμητο τὴν βασιλείαν διαδεξόµενον. ᾿Απήγαγον δ' 
αὐτὸν τοῦ σχοποῦ οἱ περὶ αὐτὸν, σφαλερὸν εἶναι 
λέχοντες, χομιδῆ νέῳ βασιλείας ἐπιτρέπειν μέγεθος 
τόσον’ ἀπέστειλεν οὖν Κούσπιον Φάδον τῆς Ἰουδαίας 
χαὶ τῆς βασιλείας ἁπάσης ἐπιτροπεύον-α, ἐντειλά» 
µενος αὐτῷ καὶ Καισαρενσι, καὶ Σὲδαστηνοϊ; bzi- 
«ελῖξαι τῆς εἰς τὸν χατοιχόµενον ὕδρεως. ᾽Αφικύ- 
µενος δὲ Φάδος εἰς τὴν Ἰουδαίαν, στάσιν τότε 
γενοµένην κατέστειλε, xal λῃστηρίων τὴν χώραν 
ἐκάθηρε, xal τὴν τοῦ ἀρχιερέως στολην tiq thv 
Αιτωνίαν sb φρούριον ἀποτεθῆναι προσέταξεν, ὡς 


frater ejus Chalcidie princeps, et Helcias equitum 
magister, Silam, cui inimici erant, quasi rex id 
jussisset , occidendum curaverunt. Agrippa hoc 
modo vita finita, filium Agrippam reliquit, annos 
natum xvti, et wes filias quarum una Herodi ejus 
patruo nupta fuit, eaque Berenice vocabatur, duz. 
virgines fuerunt, Marlamme et Drusilla. Ceterum 
regis obitu cognito, Cesarienses et Sebasteni bc- 
neficiorum obliti, eum maledictis insectati sunt, 
et fHiarum ejus statuas in lupanaria abreptas lu- 
dibrio habuerunt : publicaque convivia coronaii 
et unguentis delibuti celebrantes, Charonti libave- 
runt. Cum autem Agrippa defuncti filium Romz, 
apud se degentem, Claudius Cesar statim ad rc- 
gni successionem ablegare in animo haberet: pro- 
, pter familiarium sermones, periculose tantum re- 
gnum, admodum adolescenti committi assercn- 
tium, consilio mutato, Cuspium Fadum Judee 
totiusque regni procuratorem misit, cum mandato, 
ut Cresarienses et Sebastenos ob contumeliam de- 
funeto factam objurgaret. Fadus in Judzam pro- 
fectus , seditionem tum ortam 989 compressit , 
latrociniis provinciam repurgavit, et pontificis slo- . 
lam in Ántonia eastello, ut olim, reponi jussit. Sa- 
cerdotes vero et proceres Hierosolymitani refra- 
gari non ausi, rogarunt, ul sibi liceret cam rem 
4 Cesare petere : quo concesso, legati Romam 
profecti, iniercessione junioris Aggrippe, quod 


425 


JOANNIS ZONAILE 


426 


voluere, a Claudio datis ad Fadum litteris, impe- A xaX πρότερον. Oi δ) ἱερεῖς xai οἱ πρῶτοι t&v ἐν 


:rarunt, Herodes quoque  Agrippze frater, Cbaici- 
dis princeps, a Cxesare templi poteslalem , sa- 
ereque pecunie, et creandi Pontificis auctorita- 
le: obtinuit : aique ab illo omnibus ejus posteris 
ea polestas usque ad urbis excidium mansit. Iyitur 
loco moto Canthera, Josepho Cami lio pontifica- 
tum tribuit. 


Ἱεροσολύμοις ἀντιλέγειν μὲν οὐχ ἑτόλμων ' παρε- 
κάλουν δὲ ὅμως ἐπιτρέφαι αὗτοῖς πρέσδεις πέμήαι 
πρὸς τὸν Καΐσαρα, τοὺς αἱτησομένους thv ἱερὰν 
ατολὴν παρ’ αὐτοῖς εἶναι. xai ἑπετράπησαν. Hapoa- 
γενοµένων δὲ εἰς «thv ᾿Ῥώμήν τῶν πρέσθεων, καὶ 
ὁ τοῦ ᾽Αγρίππου παῖς ὁ νεώτερος Αγρίππας ἐχεῖ ὃτά - 
γων, ὡς εἴρτται, παρεκάλεσε τὸν Καΐσαρα, σνγχω- 


ρηθ ναι vol; Ἰουδαίοις ἔχειν τὴν ἱερὰν στολήν. Καὶ ὁ Κλαύδιος συ"εχώρησο, xa: τῷ Φάδῳ περὶ τούτων ἐπέ- 
στειλε. Καὶ Ηρώξης δὲ ὁ τοῦ ᾿Αγρίππου ἁδελςὸς, τῆς δὲ Χαλχίδος ἄρχων, ᾖτήσατο παρὰ Καΐσαρος τὴν τοῦ vedo 
ἑξυσία», xat τῶν ἱερῶν χρημάτων, xal τὴν τῶν ἀρχιερέων χειροτονίαν. Καὶ ἔτνχε τῆς αἰτήσεως, xat ἐξ ἑχε.- 


νου πᾶαι τοῖς ἀπογόνοις αὐτοῦ fj ἑξουσία παρέμεινε, µέχρι τῆς τῶν Ἱεροσολύμων ἁλώσεως. Καὶ δη μεθίσττοι 
τῆς ἀρχιερωσύνης τὸν Κανθηρᾶν, Ἰωσὴφ ἀντεισαγαγὼν τὸν τοῦ Kapst. 


ΧΙΙ. Hoc tempore Ádiabenorum regina Helena, 
et filius ejus Izates, religionem Judaicam sunt am- 
plexi. Monabazus enim Adiabenorum rex, cogno- 
mento Bazzus, lieleuam sororem amore captus 
uxorem ducit: ac aliquando cum ea przgnante 
cubans, manum ejus ventri imposuit , ae sopitus 
audire vocem wisus est, qu: manum a ventre 
tollere juberet, ne infantem qui eo gestaretur, ]a- 
deret, Dei providentia et regnaturum, el felicem 
finem cousecuturum. Ea voce turbatus, uxori quid 
audisset, narrat : el natum filium [zaten vocat, queut 
prz aliis omnibus tum ex Helena, tum ex aliis mulie- 
ribus ante eum susceptis liberis, lanquam unicum 
dilexit. Ac fratrum ejus invidiam veritus, adulescen- 
tem ad Abennerigum Spasini valli regem misit : aquo 
amanter suscepius , et gener ascilus est, assignata 
ditione. Monobazus autem cum senuisset , Izaten 


Iv. Ἐν τούτῳ τῷ xoóv«p t] τῶν ᾽Αδιαθηνῶν βασι- 
AV; "Ελένη, καὶ ὃ παῖς αὐτῆς ἸἹζάτης, εἰς t& Ἰου- - 


B δαίων την διαγωγὲν µετέθαλον νόμιμα. Μονόδαξος 


γὰρ ὃ τῶν ᾿Αδιαδηνῶν βααιλεὺς, ᾧ χαὶ Βασαῖος 
ἐπίχλησες ἣν, τῆς ἁἀδελφῆς ὙἙλένης ἁ)λοὺς ἔρωτι, 
ἄγεται ταύτην. Kal ποτε συγχαθεύδων αὐτῇ οὕσῃ 
ἐγχύμονι, τῇ ἐχείνης Υαστρὶ τὴν χεῖρα ὑπερέθετο. 
Καὶ ὑπνώσας ἕδοξεν ἀχούειν φωνῆς, ἆραι χελευούσης 
ἐχ τῆς νηδύος τὴν χεῖρα, xal μὴ θλίδειν τὸ ἐν αὐτῇ 
βρέφος, Θεοῦ προνοίᾳ xal ἄρξον, χαὶ τέλους τευξόµε« 
voy εὐτυχοῦς. Ταραχθεὶς οὖν ὑπὸ τῆς φωνῆς, ἔφραζε 
ταῦτα τῇ γυναικί. xat τὸν υἐὸν ς«χθέντα ᾿Ιζάτην ὧνό- 
µασεν. "Hv δ΄ ἕτερος τούτου πμεσθύτερος ἐκ τῆς 
Ἑλένης αὐτῷ Yevvnüt c, ἄλλοι τε πα!τε; kx γυναι. 
κὠν ἑτέρων, ἕστεργε δὲ τὸν Ἑάτην ὥσπερ µονο- 
ενή. ᾿Ἐφθόνουν τοίνυν οἱ ἁδελφοί. 'O δὲ πατὴ», 
δεδοιχκὼς περὶ τούτῳ, ἐχπέμπει πρὸς ᾿Αδεννήριγον 


ante obitum suum videre desideravit : eique ditio- C τὸν Σπασίνου χάραχος βχαιλέα. Καὶ ὃς ἀσμένως τὸν 


nem attribuit, in qua is usque ad patris obitum 
vitam cgit. Quo defuncto, Helena regina magnati- 
bus et satrapis accersitis ; Non vos latet , inquit, 
tuaritum meum, ]zaten regni successorem designasse. 
Sed cum beatum esse sciam, non qui ab uno, sed qui 
a pluribus iisque volentibus regnum acceperit : nego- 
tium hoc vestro quoque judicio permitto. llli sta- 
tim regis judicium amplectendum esse, seque 
ul'ro ]zati, recte et volis omnium — fratribus 
praziato, parere velle, el íratres ac cognalos 
€ius, ut secure imperaret , in primis Oocci- 
dendos 983 esse, dixerunt. Helena vero senten- 
tjm de cade cognatorum dilferendam esse cen- 


Ἰξάτην ἐδέξατο, xat κηδευτὴν ἐπὶ θυγατρὶ ἑποιῄσατα, 
xal χώρα» αὐτῷ παρέσχε. Γεγηρακὼς δὲ ὁ Μονόδα- 
ζος, ἰδεῖν ἐπεθύμε: τὸν Ἱζάτην mob τοῦ θανεῖν. Μετα» 
πεμφάμενος οὖν αὖτ v, φιλοφρόνως ἀσπάζεται, xal χώ- 
pav αὐτῷ ἀτεχλήρωσεν, ἐν ᾗ xal διέτριφε µέχρι τελευ» 
τῆς τοῦ πατρός. Ἐκλιπόντος δὲ Μονοδάσου, ἡ βααιλὶς 
Ἑλένη µετεπέμφατο τοὺς μεχιστᾶνας xol τοὺς Σα- 
τράπας * οἷς ἀφικομένοις, Οὐ A&An0sv, εἶπεν, ὑμᾶς 
ὅσι ὁ ἂν Πρ ἐμὸς τὸν "Kdtnr ἤθε.ε τῆς βασιλείας 
γενέσθαι ξιάδοχον. Ν δυῖα δὲ μακάριον τὸν μὴ παρ’ 
ἑνὸς, dAAA τῷν αλειόνων, xal τούτων ἑχόντων: 
τὴν βασιλείαν «ἑαμδάνοντα, καὶ ὑπὸ τὴν ὑιμιὼν τὸ 
πρᾶγμα xpicw πεποίηµαι. Οἱ δ' αὑ-ίχα xai τὴν 


suit, donec ille venisset, ac eamdem coinprobasset. Ὦ τοῦ βασιλέως χρίσιν ἀσπασίαν fj γεῖσθαι (14) ἔλεγον, 


-Proceres vero illos interea in vinculis liabendos 
6:96 monuerunt, donec ille venisset, Regina vero 
filium natu inaximum summa reruni praefecit, pa- 
terni sigilli annulo dajo, qui lzati reverso regno 
cessit, Scd Jud:eus quidam nomine Ananias, Izati 
peregre agenti familiaris factus, docirinain de Deo 
οἱ Jud:orum legibus tradidit, Accidit porro, ut οἱ 
licleua ab alio Judao instituta, Judaicas czremo- 
nias amplecteretur. Izates cum venisset, ac cogna- 
tos in. vinculis reperisset, id ὥρτο tulit : ac solu- 
tus, ne suspecii essent, partim obsides Romam ini- 


καὶ ὑπείξειν ἑχόντες Ἰζάτῃ, διχαίως προχεκριμένῳ 
τῶν ἀδελφῶν, xal κατὰ τὰς ἁπάντων εὐχὰ , χαὶ δεν 
π[οαποχτεῖναι τιὺς ἁδελροὺς αὐτοῦ, καὶ τοὺς 
συγγενεῖς, ἵν ἀσφαλῶς ἐχεῖνος ἄρχοι. Ἡ δὶ βασιλὶς 
thv περὶ τῆς ἀναιρέσεως τῶν προσηχόντων τῷ 
Ἰζάτῃ Ὑνώμην ἐπισχεῖν συνεδούλευε, µέχρις ἂν 
ἐχεῖνος συνδοχιµάσῃ παραχενόµενος. Ol δὲ δεσμεῖν 
τέως αὐτοὺς παρῄνουν µέχρι τῆς ἐχείνου ἀπιδη- 
μία;. Καθίστησι δὲ τὺν πρεασθύτατον υἱὸν ἡ βασί- 
λισσα ἐπὶ τῶν πραγμάτων, ἕως ἂν ἐπανέλθῃ ὁ 
ἀδελφὺς, δίδωσι δὲ καὶ τὸν τοῦ πατρὶς σημαντῆρα 


Varia lectiones et nota, 


(11) 'Aexaclur ἡγεῖσθαι. Colb. β.θχιοῦν pro his verbis habet. 


4&7 


ANNALIUM LIB. VI. 


4ng 


Sx 20v. "Hxev οὖν ὁ Ἱκάτης, xai à dósiqbs ύπε- A sit, partim ad Parthos, et quia matrem Judaismo 


δένατο, xal ὑπεξέστη αὐτῷ τῆς ἀρχῖς. "Ovni 8 
αὐτῷ ἐν τῇ ἀπεδτμίᾳ, Ἰουδαῖός τις ᾽Ανανίας xa- 
λούμενᾶςι, γνωστὺς γεγονὼς, ἑδίδασκεν asy civ 
Θεὸν, xai τὰ τῶν Ἰονδαίων νόμιμα. Σννέδη δὲ xai 
St» Ἑλένην ὑφ) ἑτέρου Ἰονδαίου χατηχηθεῖσαν εἰς 
τὰ Ἰουλαϊκὰ ἔθη µετατεθῆναι. Ἐλθὼν οὗν ὁ Ἰσάτης, 
x31 δεδεµένους τοὺς συγγενεῖς εὑρηχὼς, ἑδυσχέρανε" 
καὶ ἔλυσε μὲν, ἔπεμψε 05, ἵνα μὴ ὕποπτοι παρόντες 
εἴεν, τοὺς μὲν ei; ᾿Ῥδώμην ὁμηρεύσοντας, τοὺς δὲ 
πρὸς Πάρθους. Γνοὺς 55 τὴν μητέρα τὰ Ἰονδαίων 
ἀσπασαμένην, ἔσπευσε xal αὐτὸς εἰς ἐχεῖνα µετατε- 
θῆναι, xal περιτμηθῦναι ἔτοιμος fjv. 'H δὲ µήτηρ 
ἐχώλνε, )έγουσα, εἰς δυσμένεια» τοὺς ὑπηχέους 
διὰ τοῦ-ο ἐλθεῖῖ, οὐχ ἀνέξισθαί vs ὑπὺ Ἰουδα]σοντος 
βᾳσιλεύεσθαι. 'O δὲ εἰς τὸν ᾿Ανανίαν παρόντα τοὺς 
λόγους ἀγέφερε΄ τούτον δὲ τὰ αὐτὰ συμβουλεύσαντος, 
ἐπείτθη μὲν τότε ὁ βασιλεύς * ἕτερος ὃ αὖθις ix 
Γαλιλαία: Ἱ.υδαῖος Ἐλεάζαρ ἀφικόμενος, καὶ xa- 
ταλαθὼν αὐτὸν τὸν Μωσέως νόµον ἀναγινώσχονιαν, 
Οὔ «ἰό, ους (ιόνον ἀναγιώσχειν σε δεῖ, βασι.1εῦ, 
ἔφη. d.l.là xal τὰ 03 αὐτῶν διατεταγμένα ποιαῖν' 
pÉzp. τίνος ἀπερίτμητος µόνεις; Ὅ δὲ οὐχ 
ὑπερεθάλ.το τὴν πρᾶξιν, ἀλλὰ περιετµήθη: καὶ τῇ 
μητρὶ χαὶ τῷ ἸΑνανία πε-ρᾶχθαι τὸ ἔργον ἐδήλου, 
Οἱ δ᾽ εἰς φόδον ἑἐνέπεσον, μὴ xol ὁ βασιλεὺς xal 
αὐτοὶ χινξυνεύπωσιν. Ὁ δὲ Θε)ς τὸν φέδον ἐλθεῖν 
εἰς τέλ.ς οὗ συνεχώρησεν, Ἑλένη 6 ἐπιθυμίαν ἔσχεν 
εἰ. Ἱεροσόλυμα ἀφικέσθαι, καὶ προσκυνῆσαι τὸ τοῦ 


studere videbat, ipse quoque eosdem ritus susci- 
pere properabat, etiam circumcidi paratus. Sed 
mater id prohibuit : subditorum enim odium sus- 
cepterum, neque laturos illos imperium regis ju- 
daizantis. Cumque eam orationem cum Anania qui 
tum aderat, communicasset, isque idem suaderet, 
tu" quidem paruit. Post cum alius ex Galilea 
Jud:wus venisset Eleazarus, cumque legem Mosai- 
cam legentem deprehendisset : Non verba lautum, 
rer, inquit, legenda tibi sunl, sed mandata etiam, 
que illis continentur, exsequenda. Quandiu tandem 
incircumcisus mauebis ? Rex igitur nulla interposita 
mora, cireumceisus est. Quod cum matri et Ananize 
significasset, veriti sunt, ne ex ca re et sibi οἱ rcgi 
pericula crearentur : sed eum metum Deus avertit, 
Helena porro visendi Hierosolyma et sancti Dei 
templi adorandi cupida, permissu filii cum maxima 
pecunia in urbem proficiscitur. Ubi cum iniltos 
fame pereuntes invenisset, frumentum Alexandria 
advectum, et sarcinas ficuum in Cypro emptas, 
inter egentes distribuit. Filius quoque eju$, princi- 
pibus Hicrosolymitanis multam pecanix misit, quo 
pauperes juvarentur : atque hzc ita gesta sunt, 
Artabanus autem Parthorum rex, engnitis insidlis, 
quas sibi pararent satrap:e, ad Izaten. venit, eium. 
cognatis et famulis circiter mille. Atque in itinere 
ilum adeptus : Ne me, inquit, rez, mutata 284 
fortuna. depressum, et e regio fastigio ad privatum 


Θεοῦ ἱερόν. Καὶ τοῦ υἱοῦ ἐπιτρέφαντος, xal χρήματα (C; conditionem. redactum. neglexcris, sed opem ferto. 


αλεῖστα Cóvto , ἄπεισιν εἰς Ἱεροσόλυμα. Καὶ λιμῷ 
Φθειροµένους πολλοὺ: εὑὐροῦσα ἐχεῖ, αἴτόν τε iE 
Αλεξανδρείας ἑχόμιτε, xal ὶσχάδων φόρτον ix Κύ- 
πρου πολλῶν χρημάτων πριαµένη, τοῖς ἀπορουμένοις 
διένεµε. Καὶ ὁ mal; € αὐτῆς πολλὰ χρήματα τοῖς 
πρὠτοις τῶν Ἱεροσολυμιτῶν ἔπεμψεν, ἵν οἱ λιµώτ- 
τοντες διὰ τούτων, ὡς ἑνὸν, ἐπιχουρηθῶσι. Καὶ 
«στα μὲν οὕτως  Ἀρταθάνης δὲ τῶν Πάρθων» ὁ 
βασιλεὺς, ἐπιθουλὴν γνοὺς τοὺς σατρᾶπας κατ αὐ- 
τοῦ µελετῄήσαντας, ἆ ριχνεῖται πρὸς Ἰνάτην, ΥΥΥΕ- 
νῶν τε χαὶ οἰχετῶν περὶ χιλίους ἐπαγόμενος, Kai 
xa0' ὁδὸν τῷ ἸἹσάτῃ ἑνέτυχε, xal qnat* Μή µε παρἰ- 
δῃς, ὦ βασιλεῦ, cazewór ἐκ μεταδο.Ίῆς Υεγονό- 
τα, καὶ ἰδιώτην àx βασιλέως, dJAÀ. ἐπιχούρησον. 
Ταῦτα σὺν δάχρυσιν ἔλεχεν. '0 δὲ Ἰζάτης, ἀχούσας 
τὸ ὄνομα, χατετίδτσε τοῦ ἵππον, xal, θἀρσει, ἔφη, 
à ῥασιεῦ: f) γὰρ εἰς τὴν Πάρθων βασιἀείαν σε 
καταστήσω, ἢ τῆς ἑμῆς σοι ἑκστήσομαι Τανῦτα 
εἶσε, xal ἐπὶ τὸν ἵππον αὐτὸν ἀνεθίδασεν, αὐτὸς δὲ 
πεζὸς παρε[πετο. Καὶ ὁ ᾿Αρταθάνης ὤμοσεν, εἰ 
μὴ κἀχεῖνος ἀναθαίη τὸν ἴἵππον, καὶ προηγοΐτο, 
ἁ ποδήσεσθαί xal αὐτός. Πεισθεὶς δ᾽ ὁ Ἰξάτης, ἐπὶ 
τὸν ἵππον ἤλατο, xal -ἆσαν τιμὴν ἀπένειμε τῷ 
Πάρθῳ εἰς τὰ βασίλεια ἀγαγών. Τράφειτε πρὺς τοὺς 
Πάρθους, τὸν ᾽Αρταθάνην δἐξασθαι. Τῶν δὲ Πάρθων 
δέξασθαι μὲν αυντεθειµένων, μὴ δύνασθαι δὲ καὶ τὴν 
&pyhv ἀπονεῖμαι, Ίδη ἑτέρῳ πεπιστευµένην, ὁ 
Κινάµωμος (οὕτω γὰρ ὠνόμαστο ὁ thv βασιλείαν 
πιρειληφὼς) γράφει ep ᾿Αρταθάνω (ὐπ᾽ αὐτοῦ γὰρ 


Quee illo cum lacrymis dicente, lzates, ejue ποπήπθ 

sudito, equo desiluit, ac: Bono, inquit, anime 
eslo, rez. Aut enim in Parthorum reguum te. reda- 
cam, aut meotibi cedem. Mis dictis illum in equum 

susiuli!,. ipse pedes secutus est. Ártabanus vero 

juravit, nisi et ille equum conscendisset, atqne 
anteiret, se quoque descensurum. Izates igitae el 
obsecutus, in equam insiluit, et Partho in regiam 
perducto emnem bonorem babuit. Bcripsit etiam 
ad Parthos, ut Artabanum recipiant, Qui cum se 
illum quidem recepturoa, sed in regnum restitucro. 
non posse, jam alteri creditum, responderent : Ci^ 
namomus (id enim ei nomeu erat, qui regnum 
susceperat) vir bonus, Artebanum a quo exdacaima 
fuerat, per litteras hortatus est, ut sua fide veniat, 
atque imperium recipiat. Artabano- redeunti ob-. 
viam progreditur, eum adorat, rege appellat : 

diadema suo capiti demptum, illius imponit. Sic ab 
lziie sex annis in regnum resiitulus. Artabanus, 
meritorum ejus non fuit immemor, sed ea remu-. 
neratus est. Verum aliquante post eo mortuo, Bar- 
danes ejus lilius regno potitus, ad Izatem venit, ab. 
coque petiit ut secum belli societatem contra Ro-. 
manos coiret. Qui cum refragaretur, eumque lior-. 
tarcetur ut illam expeditionem onuilteret, neque res 
aggrederetur qua fleri non possent : Dardanc& 
bellum Izati indicit, sed Parthi cjus consilio intel- 
lecto, eum occidunt, et regnum (ratri ejus Icotarde 
deferunt : cui per insidias czeso, Velogeses (ratef 


499 


JOANNIS ZONARJE 


560 


succedit. At lzatis frater Monobaaus, οἱ cognati, A ἑτέθραπτο, καὶ ἦν &vaf^c) παραχκαλῶν αὐτὸν ἀφι- 


Judaismi amore capti, cum desiderium suum ex: 
plevissent, subditi re animadversa, Abixs Arabum 
regi per litteras magnam pecuniam promiserunt, 
si regi bellum inferret : eam se quoque in primo 
congressu relieturos polliciti, Paret Arabs, et cum 
magnis coplis [zaten adoritur : qui in primo con- 
gressu a suis ex composito desertus, tergis obversis 
fugientibus, magn»tum proditione cognita, in ca- 
sira rceedit, auctoribus sceleris supplicio affectis. 
Postridie Árabes vincit, fugatque : et 985 regem 
eorum in eastellum quoddam com;ellit, qui ne in 
hostium manus veniret, ipse sibi necem conscivit : 
quo castello capto atque direpto, Izates ad sua 
rediit. Ceterum cum Adiabenorum satrapz a Yolo- 


κέσθαι πιστἐύσαντα, xal τὴν ἀρχὴν παραλήψεσθαι. 
Καὶ ὁ ᾽Αρτάδανος πιστεύσας ἀπῄει. Ὑπήντα οὖν 
αὐτῷ ὁ Κινάµωμος, ὃς δῇ προσχυνῄσας καὶ βασ.λέα 
προσαγορεύσας, περιτίθησιν αὐτοῦ τῇ χεφα)ῇῃ τὸ 
διάδηµα, τῆς ἑαυτοῦ ἀφελόμενος. Οὕτω δὲ χρόνῳ 
ἐξτετεῖ εἰς τὴν ἀρχὴν ἁποκαταστὰς ὁ ᾿Ἀρτάδανος, 
οὐκ ἠμνημόνησε τῶν Ἰζάτου καλῶν, ἀλλ᾽ ἀμείδεται 
τοῦτον. Μετὰ δὲ τινα χρόνον ᾿Αρταβάνου θανόντος, 
Οὐαρδάνης ὁ παῖς ἐχείνου την βασιλείαν πε ριεξώσατο" 
xal πρὸς Ἰζάτην ἐλθὼν, συμμαχῆσαι αὐτῷ ἠξίου 
χατὰ ᾿Ρωμαίων. Ὁ δὲ οὖχ ἐπείθετο, ἀλλὰ xal συν:» 
θούλευε παύσασθαι τς bm ἐχείνους στρατεῖας, καὶ 
ph ἀδυνάτοις ἐπιχειρεῖν . Ὁ δὲ πόλεμον τῷ Ἱνάτῃ 
μὴ πειθοµένῳ κατήγγειλεν. Ἁλλ' οἱ Πάρθο: µαθόντες, 


gese Parthorum rege per litteras petiissent, ut Ἰχαί B ὡς ἐπὶ Ῥωμαίους στρατεύσειν βούλεται, αὐτὸν μὲν 


interfecto, dynasten Parthicum sibi prafceret : se 
enim odisse regem suum peregrinam superstitio- 
nem amplexum, Parthus statim cum maximis co- 
piis irruit, lzates ex adverso castra locat. Ei qui- 
dam a Partho missus narrat, quante siut Partho- 
rum vires, et ut Yologeses minitetur, se ponas ab 
eo exaclurum ingrati animi erga dominos : ac ne 
Deutn quidem quem colat, eum e manibus Vologe- 
sis eripere posse. Αά hac Izates, se Parthorum 
nosse vires, respondet : sed Deum hominibus po- 
tenliorem esse, scire. His dictis, supplicavit Deo. 


Vologeses autem ea necie per litteras edoetus, 


hostes Parthiam vastare, statiin re infecta discessit. 
Sic [zates providentia Dei, Parthi minis evitatis, 


ἀναιροῦσι, τὴν δὲ βασιλείαν τῷ ἁδελφῷ Ἰκοτάρδῃ 
διδόασιν, ὃν ἐξ ἐπιθουλῆς τελευτήσαντα διαδέχεται 
Οδολογέσης ὁ ἁδελφός. 'O δὲ τοῦ Ἱζάτου ἀδελοςὺς 
Μονόδαζος, xoi ol συγγενεῖς Ἰουδαῖσαι xoi αὑτοὶ 
ἐπεθύμησαν, καὶ τὴν ἔφεσιν εἰς Épyov ἐξήνεγχαν. 
Tivssat δ d$ πρᾶξις αὐτῶν τοῖς ὑπηχόοις χατάφωρος, 
Καὶ Ὑράφουσι πρὸς "A6lav τῶν ᾿Αράδων βασιλέα, 
εἰ ατρατεύσοιτο κατὰ τοῦ σφετέρου βασιλέως, χρήμα: 
τα πολλὰ παρασχεῖν αὐτῷ, ἐπαγγελλόμενοι περὶ την 
πρώτην συμδολὴ» χαὶ atto! χαταλείψειν αὑτόν. Πείθε- 
ται τούτοις Ó " Apad * xaX πολλὴν ἑπαγόμενος δύναμιν, 
fav ἐπὶ «τὸν Ἰζάτην. Καὶ συμδολῆς Υενοµένης, 

ταλείπουσι τὸν Ἰζάτην οἱ αὐτοῦ, kx συνθήµατος, 
καὶ νῶτα τρέψαντες ἔφευγον. Γνοὺς δὲ τὴν προδοσίαν 


aliquanto post moritur, anno setatis Lv, regni xxiv, C Ἰζάτης Ὑενομένην ὑπὸ τῶν µεγιστάνων, tls τὸ 
relictis xxiv. flliis, et totidem filiabus, regno vero στρατόπεδον ὑπεχώρησε, xoi εὐρὼν τοὺς αἰτίους 
;ratri Monobaso relicto. ἑχόλασε. Τῇ δ᾽ ἐπιούσῃ συμθαλὼν vixi, χαὶ £l; 
goykv τοὺς "Apa6ac ἔτρεψε, τὸν δὲ βασιλέα αὐτῶν εἰς φρούριόν τι συνήλασε διωχόµενον. Καὶ ὁ μὲν ἑαυτὸν 
ἀγεῖλεν, ἁλισκόμενος ἤδη. Τὸ δὲ φρούριον ἑάλω, καὶ τὰ iv αὐτῷ διηρπάχη, καὶ Ἰζάτης εἰς τὰ οἰκεῖα 
ἁπέστρεφεν. Οἱ δὲ τῶν ᾽Αδιαδηνῶν µμεγιστᾶνες Οὐολογέσῃ τῷ Πάρθων Υράφουσι βασιλεῖ, χαὶ ἀξιοῦ 
otv ἀποχτεῖναι μὲν τὸν Ἱζάτην, χαταατῆσαι δὲ σφίσι δυνάστην ἐκ Πάρθων * μισεῖν yàp τὸν ἑαυτῶν βσα-- 
Ma ξένῃ θρησχείᾳ «ροσηλυτεύσαντα. Ὅ γοῦν Πάρθος αὑτίχα μετὰ πλείστης δυνάµεως pus. 
καὶ ὁ Ἱζάτης ἀντεστρατοπεδεύσατο. Σταλεὶς δέ τις ἐκ τοῦ Πάρθου, ἔλεγετῷ Ἰξάτῃ, ὁπόση ἑστὶ τῶν 
Πάρθων ἡ δύναμις, καὶ ὡς Οὐολογέσης ἀπειλεῖ, δίχας εἰσπράξειν αὐτὸν, ἀχάριστον περὶ δεσπότας γενόμε- 
vov * ῥύδασθαι γὰρ αὐτὸν τῶν αὐτοῦ χειβῶν οὐδὲ τὸν θεὸν ὃν σέδει δυνῄσεσθαι » πρὸς ταῦτα 6 Ἰζάτης, την 
μὲν δύναμιν τῶν Πάρθων γινώσκειν, ἀνταπεχρίνατο, εἰδέναι δ' ἀνθρώπων τὸν Bsbv δυνατώτερον. Ταῦτα 
εἶπε, κα. ἑχέτευε τὸν Θεόν. Κατ ἐχείνην οὖν τὴν νύχτα ἐπιστολὰς Οὐολογέσης δεξάµενο-, πολεµίους 
ἐμδαλόντας «fj Παρθυηνῇ, ταύτην πορθεῖν, αὐτίχα σπεύδων ἀνέξευξεν ἄπραχτος. Καὶ οὕτως Ἱξάτης 
προµηθείφ Θεοῦ τὰς ἀπειλὰς τοῦ Πάρθου διέφυγε. Μετὰ δέ τινα χρόνον θνῄσχει, πεντήχοντα χαὶ πέντε 
ζήσας ἐνιαυτοὺς, αἴκοσι δὲ xal εέσσαρας ἀνήσας kv «jj ἀρχῇ ' θνήσχει δ' ἐπὶ παισὶν εἴχοσιν xai τἔσσαρσιν 
ἄῤῥεσι, καὶ τοσαύταις θηλείαις. Την δ' ἀρχὴν τῷ ἁδελφῷ Μονοδάζῳ κατέλιπεν (72). 

: XIV. Fado διάσσαπω procurante, quidam impostor D 


Theudas maxim: turbz persuasit, ut possessioni- 
bus secum acceptis, se, qui vates sit, et suo jussu 
fiuvium scindere possit, ad Jordanem sequantur : 
πο plurimos sedaxit. Fadus vero, turmis equitum 
in eos immissis, multos occidit, plures cepit. ip- 


sumque Theudam, cujus caput ainputatum et Hie- 


rosolyma perlatam est. Fado Tiberius Alexander 
successit, Alexandri Alabarchi Alexandrini filius. 


IV. Φάδου μέντοι τῆς Ἰονδαίας ἐπιτροπεύοντος, 
&vfjp τις Υόης, θευδᾶς ὄνομα, πείθει τὸν πλεῖΐστον 
ὄχλον, ἀναλαθόντα τὰς κτήσεις, ἔπεσθαι πρὸς τὸν 
Ἱορδάνην αὐτῷ" προφήτης yàp ἔλεγεν εἶναι, καὶ ayl- 
σαι τὸν ποταμὸν προστάγµατι δύνασθαι, xal πλεί- 
στους ἡπάτησε. Πέμψας δ' ἐπ᾽ αὑτοὺς ἴλην ἱππέων 
ὁ Φάδος, πολλοὺς μὲν ἀνεῖλεν, οὗ µείους δ᾽ ἐζώγρησε, 
καὶ αὐτὸν τὸν θευδᾶν, οὗ τὴν χεφαλὴν ἑχτεμόντες, 
ἑχόμισαν εἰς Ἱεροσόλυμα. Φάδον δὲ Τιδέριος 'AM- 


Varie 'ectiones et noue. 
4 (13) Tiv ἀρχὴν τῷ ἀδε.ἰρῷ Μονοθάξῳ xacéliaev. Hiec verbasupplevimus ex mss. 





01 


ANNALIUM LIB. VI. "b 


Εανδρος δ.εδἐξατο, ᾽Ακεξάνζρου χιῦ ἁλαδαρχήσαντος Α Jacobus quoque ct Simen, Jud: Galikei filii. 3 


ἐν ΑἉλεξανδρείᾳ υἱός. Καὶ οἱ mais; δὲ τοῦ Γαλιλαίου 
οὐδὲ, Ἰάχωδος xài Σίμων, τοῦ τὸν λαὸν ἀποστατή- 
σαντο; Koprvíoo τεμητεύοντος, ἀνῃρέθησαν, οὓς 
ἁ εσταύρωσεν ὁ Αλέξανδρος. 0 δὲ τῆς Χαλχίδος 
ασιλεύων 'Ἡρώδης µεταστῆσας tfe ἀρχ'ερωσύνης 
Ἰωσὴφ τὸν τοῦ Κεμεδῃ, ᾿Ανανίᾳ τῷ τοῦ Νεδε” 
θχίου (75) παρέσχεν αὑτὴν Τιδερίῳ 65 ᾽Αλεξάνδρῳ 
Κ,ύμανος 418: διάδοχος. Ἑν ὁγδόῳ δ' ἔτει τῆς 
Κάδίου μοναρχίας, Ηρώδης ὁ τοῦ μεγάλου Ἁγρίπ- 
mo) ἀδελφὸς trud bg' υἱέσι τρια], τὴ’ δ' ἀρχὴν 
αὐτοῦ τῷ νεωτέρῳ Αγρίππα δέδωχε κλαύδιως. Κον- 
μάνου 55 τῆς Ιουδαίας ἐπιτροπεύοντος, πλὭθος xa: 
«hw ΣορτΏν τοῦ Ἡάσχα εἰς Ἱεροσόλυμα Πθρ-ιστο. 
Ἵνα γοῦν μή tt νεωτερισθείη παρὰ τοῦ π)]θους 
ὄντος πολλοῦ, στρατιώτας ἑνόπλους ἐπὶ τῶν τοῦ 
ἱἐροῦ στοῶν ὁ Κούμανος ἔστησε, καταστελοῦντα- τὸν 
θά 2υήον ἐὰν γένηται’ τοῦτο δὲ χαὶ οἱ πρὸ αὐτοῦ 
ἁποίουν. Τετάρτῃ δ ἡμέρᾳ τῆς opi: στρατιώτης 
τῶν bv ταῖς στοκῖς ἀναχαλυψάμενος τὴν αἰδὼ, τοῖς 
πλγβθεσιν ἐπεδείκννεν. Οἱ δ' ἐθυμοῦντο, ὡς εἰς τὸν 
Sv τοῦ στρατιώτου Ἰσεύηκότος, καὶ ol θρασύτεροι 
τὸν Κούμανον ἐδλασφθμουν. Καὶ ὃς πρὸς τὰς βλα- 
σφηρίας ἠρέθιστο, καὶ χελεύει τὸ στράτευμα πᾶν 
ἦχειν εἰς τὴν ΑἉντωνίαν, τὸ φρούριον τῷ ὑερῷ ἔπι- 
vi(pevov, Τὸ πλῆθος οὖν τοὺς ὁπλίτας θεασάµενον, 
εἰς φυγὴν ὥρμησε, χαὶ τῶν ἐξόδων στενῶν οὐσῶν 
δυνωθούµενοι κατὰ τὴν quyhv, πολλοὶ ὑπ ἀλλήλων 
συνθλιδόµενοι xal συμπατυύμενοι διερθάρησαν, ὡς 
zl; δύο µυριάδας ἀριθμηθῆναι τοὺς τότε διαφθαρέν- 
τας, xal πένθος ἣν ἀντὶ πανηγύρεως. Οὕπω τὸ πέν- 
Oo; τοῦτο κατηύναστο, xai xaxhv προστίθεται ἔτε- 
ev. Τινὲς vXp τῶν ἐπὶ νεωτερισμοῖς ἑδομένων, 
Σ-ἐρανυόν τινα δοῦλον τοῦ Καΐσαρος ὁδοιποροῦντα 
f στεύστντες, ἅπασαν αὐτοῦ τὴν κτῆσιν ἁρπάνουσι. 
AO πέμπει στρατιώτας ὁ Κούμανος, κελεύσας ab- 


τοῖς τὰς πλησίον χώρας ληΐσασθαι, καὶ τοὺς int 
δὲ τῶν χωρίων ἐχείνων πορθῄσεως γινοµέντς, νεανίας τις 
τοῖς Μωσέως ἑἐντυχὼν νόµοις, Ey τινι χώμῃ σεδασµίως χειµένοις, 
Προσίασιν οὖν τῷ Κουμάνῳ οἱ Ἰουδαῖοι, ἰχετεύοντες, pij αὖ- 
τοὺ:, ἀλλὰ τὸν Bcbv, οὗπερ οἱ νόμοι καθυβρίσθησαν, ἐχδιχῆσαι. 


τοὺς βλασφημῶν (74) χαὶ κατανερτομῶν. 


quo »opulus ad defectionem impulsus fnerat, ΟΥ” 
renio censore interfecti. sunt, quod Alexander in 
cruces sustulit, fieredes Chatcidi« rex Joseplia 
Cemedi F. Pontificatum ademptum Ananize Nede- 
bei filio tribuit. Tiberio Alexandro. Cumanus suc- 
ceessor datus est. Octavo monareliize Claudii anno, 
Herodes majoris Agrippa frater obit, tribus filiis 
relictis: sed ejus principatum Claudius juniori 
Αστίρριυ ded't. Cumanus jJud:ee procurator, mulii- 
tudine Paschatis in festo Hierosolymis congregata, 
ad res novas cav. ndas, tumaltumque sedandum, 
inilites armatos in templi. porticibus 986 dispc- 
suit, id quod et decessores ejus fecerant. Quarto 


autem festi. die, eorum inilitum quidam pudenda 


palam ostendit. Eam. ob rem populi ira, quasi in 
Deum miles impius exstitisset, atque au:'aciorum 
conviciis Cumanus irritatus, omnem exercitum in 
Antoniam castellum, templo imminens, convoca- 
vit. Quibus conspectis, populus in fugam se dedit : 
in qua propter exitus angustias ad xx millia op» 
pressa et conculcata sunt, festivitate in lamenta- 
tionem conversa. Qua nondum finita, malum aliud 
accessit. Nam cum quidam novis rebus gaudentes, 
Stephano Cesaris servo in itinere insidiis excepto, 
omnia bona eripuissent : Camánus milites e vici- 
nis agris preedas agere, et clarissimos quosque in 
vinculis ad se adducere jubet. Quod cum fleret, 
miles quidam, adolescens audax et temerarius, 


6 leges Mosis in pago quodam venerabiliter reposi- 


Las, in conspectu multorum cum convitiis et Judi- 
briis discerpsit. Quamobrem judei Cumanum 
adiere, supyl:cantes, ut contumeliam non sibi, 
sed Deo factam vindicaret. Is, veritus ne populus 
denuo concitaretur, milite illo securi percusso, 
motum illum compressit. 


ανεστάτους αὐτῶν δεσµίους ἐπ αὐτὸν ἀγαγεῖν. Της. 


τῶν στρατιωτῶν θρασὺς xal ἀτάσθαλος, 
ἐπ ὄψεσι πολλῶν Ó ἐῤῥηξεν, αὐ - 


Καὶ ὁ Κούμανος δείσας, μὴ τὸ π)ἢῦος 


πάλιν νεωτερίσειε, τὸν ἐνυθρίσαντα τοῖς νόµοις πελεχίσας, τὴν οτάσιν χατέπαυσεν. 


IE. ᾽Αλλὰ καὶ Σαµαρείταις ἔχθρα πρὺς Ἱουδαίους 
ἐγένετο, ἡ δ' σἰτία ἣν αὕτη. Γαλιλαῖοι εἰς Ἱεροσό- 
Ἅυμα πορευόµενοι, διά τινος x T$ ὥδενον τῶν Σᾳ- 
« αρειτῶν’ xal τινες αὐτοῖς ἐπιθέμενοι, πολλοὺς 
ἀνεῖλον. Οἱ πρῶτοι τοίνυν τῶν Γαλιλαίων τῷ Κου- 
μάνῳ προσίααι, παραχαλοῦντες τοὺς ἀνηρημένους 
ἐχδ.χηθῆναι, Ὁ δὲ δωροδοχηθεὶς, τῆς ἐχδικῆσεως 
οὐκ ἐφρόντισεν. ᾿Αγανακτήσαντες οὖν οἱ Γαλιλαῖαι, 
πρὸς ὅπλα ἐχώρησαν, xa χώµας τινὰς τῶν Σαμα- 
piov» ἑμπρήσαντες, διαρπάζουσι. Κούμανος ük σὺν 
δυνάμει τοῖς Γαλιλαίοις ἐπῆλθε, καὶ πολλοὺς μὲν 
αὐτῶν ἕκτεινε, πλείους δὲ ζώντας εἶλεν. Οἱ πρῶτοι 
δέ γε τῶν Ἱεροσολύμων μεταμφιεσάμενοι σάκκους» 


D XV.Sed εἰ Samarilani cum Judzmis inimiciWas 


exercuerunt, tali de causa. Cum Galilai Hieros5- 
lyma iter habentes, per quemdam Samaritanorum 
pagum transirent, eoruin complures quidam ex 
insidiis adorti oceiderunt. Principes vero Galilaeo- 
rum a Cumano petierunt, ui. necem illorum ul- 
cisceretur : quod illo muneribus corrupto negli- 
gente, indigaati, sumptis armis aliquot Samarita- 
norum pages diripuerunt atque incenderunt. Eos 
Cumanus cum exercilu adortus, multos occidit, 
plures cepit. Hierosolymitani vero principes saccos 
induti, et capitibus cinere conspersis, precibus à 
seditiosis impelrarunt, ut mutatis consiliis, abj^- 


. Varie lectiones et note. 


(T5) Νεδεδαίου. Ms. Νεθεδαίου. 


(14) Αὐτοὺς Ρλασφημωγ. Abcst vox αὐτὺς in Colb. 


5011 


JOANNIS ZONARJUE 


501 


— eHisque armis quiescerent : quibus dispersis, regio A xal τὰς χεφαλὰς σποδῷ χαταπάσαντες, παχρεχάλουν 


latrociniis infestata est. Samaritani porro Jud:eos 
apud Quadratum Syrie prztorem de incensis pagis 
aceusarunt : quos Judzi contra, ut seditionis au- 
ctores criminali sunt, ac Cumanum in primis, qui 
largitionibus delinitus, necem interfectorum non 
vindicasset. Qualratus 987 judicio dilato, se in 
Judzam venturum, et cognita veritate pronuntia- 
turum esse dixit, Samariam profectus, rebus in- 
quisitis, Samaritanos iurbarum auctores esse 
comperit : Judzos, quos Cumanus in vinculis te- 
nebat, ut novas res molitos, in cruces egit : Ana- 
niam poniHieem , et Ananum ducem exercitus, 
vinctos Romam misit, ad actorum suorum ratio- 
nem Claudio reddendam. Samaritanorum quoque 


et Juleorum principes, Cumanum presidem οἱ D 


Celerem tribunum ad imperatorem ire jussit, ut 
ibi controversias suas disceptarent. Claudius cum 
pro tribunali sedens, Samaritanos malorum exsti- 
sse auctores cognovisset, eos qui venerant, occidi, 
Cnmanum exsulare, Celerem tribunum Hierosolyma 
reduci, et in conspectu omnium per urbem tra- 
cium ita demum oecidi jussit: et Felici procura. 
tionem Judzez manJavit. Agrippe, Chaleide quam 
annos jv lenuerat, erepta, Philippi tetrarchiam, 
Batanzam et Trachonitidem cum Abella, quz Ly- 
«anie tetrarchia fuerat, donavit. Agrippa vero 
Drusillam sororem Azizo Emesarum regi, circum- 
eisionem non recusanti, in matrimonium collocat, 
nupliis ejus ab Antiocho Epiphane ritus Judaici 
odio repudiatis. Mariammen Archelao Helci:e fllio 
despondit, a patre Agrippa olim promissam. Felix 
Judsse procurator Drusillz excellenti pulchritudine 
captus, mulieri persuadet ut marito relicto sibi 
nubat : quz filium ex eo susceptum Agrippam no- 
minavit. Fertur autem, Titi temporibus cum eo 
adolescente in Vesuvio monte ignifero, ac tum 
magis inflammato, periisse. Bereffice altera Agrip- 
pee soror, Herode patruo et marito defuncto, Pole- 
moni, cum circumcisus essel, nupsit, ad abolendam 
incestus, cum fratre calumniam : sed diuturnum 
conjugium non fuit, Polemone a Berenice deserto. 
Claudius Cesar mortuus est anno imperii decimo 
tertio, mense octavo, die vicesimo, veneno, ut fere- 
batur, ab uxore Agrippina sublatus, qui patrem 
habuit Germanicum, Cesaris fratrem : maritum 
Domitium AZnobarbum, virum Rome illustrem : 
«quo defuncto, eam viduam Claudius duxit, cum ti- 
lium baberet Domitium patri cognotninem. 988 
Nam Messalinam uxorem ex zelotypia sustulerat, e 
qua liberos habebat Britannicum et Octavium : et 
filiam Octaviam natu maximam ante hos ex alia 
conjuge susceptam, quam Neroni (id ehim nomen 
Agrippinz filio Domitio Cesar pater adoptivus 
fecit) despondit. Cui ut mater imperium acquire- 
ret, C'audium veneno sustulit. Sed hzc suo loco 
et tempore referentur. Nunc institutam histori:e 
seriem prosequamur. 


τοὺς ἀφεστῶτας µεταθέσθαι τὸν λογισμὸν, xat τὰ 
ὅπλα ῥίψαντας Ώρεμεῖν' xal ἔπεισαν. Οἱ μὲν οὖν 
διελύθησαν, ἡ χώρα 5 ἐξ ἐχείνου λῃστηρίων πεπλἠ- 
puto. Σαμαρεῖς δὲ πρὸς Κουαδράτον τῆς Συρίας 
ἡγεμονεύοντα κατηγόρουν τῶν Ἰουδαίων, ὡς ἐμ- 
πρησάντων χώµας αὐτῶν. Ἰουδαῖοι δὲ Ῥαμαρεῖς 
ἠτιῶντο, ὡς αἱτίους τῆς ατάσεως, xal πρὸ αὐτῶν 
Κούμανον, δώροις δ.εφθαρµένον, xaX τοὺς ἀνηρημέ- 
νους μὴ ἑχδιχήσαντα. Κουαδράτος δὲ ὑπερέθετο τὴν 
xpla:v, εἰπὼν, Ίξειν εἰς τὴν Ἰουδαίαν, χἀχεῖ τὴν 
ἀλήθειαν γνοὺς, ἀποφήνασθαι. "Hxev οὖν εἰς Σαμά- 
ρειαν, xal ἐξετάσας τὰ πεπραγμένα, αἰτίους τῆς 
ταραχῆς διέγνω τοὺς Σαμαρεῖς . Ἰουδαίους δὲ οὓς 
δεδεµένους εἶχεν ὁ Κούμανος, ἀνεσταύρωσεν ὡς νεω- 
τερίσαντας. Τοὺς δὲ περὶ ᾿Ανανίαν τὸν ἀρχιερέα xal 
τὸν στρατηγὸν "Avavoy δήσας, εἰς 'Ῥώμην ἀπέστει» 
Àe, λόγον περὶ τῶν πεπραγμένων Κλαυδίῳ ὐφέξον- 
τας. Κελεύει δὲ καὶ τοῖς Σαµαρέων xat Ἰουδαίων 
πρώτοις, xal Κουμάνῳ τῷ ἡγεμόνι, xal τῷ χιλιάρχῳ 
Κέλερι, ἀφικέσθαι καὶ αὐτοὺς πρὸς τὸν αὐτοχρά- 
τορα, χριθησοµένους περὶ τῶν πρὸς ἀλλήλους ζητή- 
σεων. ᾽Απελθόντων δὲ, δικαστὴς χαθίσας 6 Κλαύδιος, 
καὶ γνοὺς τοὺς Σαμαρεῖς τῶν xaxov ἀρχιγοὺς, τοὺς 
ἀναθάντας πρὺς αὐτὸν ἀναιρεθῆναι προσέταξε. δυ- 
Tv δὲ τοῦ Κουµμάνου χατε; ηφίσατο’ τὸν μέντοι Κέ- 
Aepa τὸν χιλίαρχον εἰς Ἱέροσόλυμα ἀπαχθῆναι ἑχέ- 
λευσε, xat συρέντα πάντων ὁρώντων διὰ τῆς πόλεως, 
οὕτως ἀναιρεθῆναι. Πέμπει δὲ ὁ Katsap Φήλικα τῶν 
Ἱονυδαίων ἐπιτροπεύσοντα ' Αγρίππα δὲ διυρεῖται 
τὴν Φιλίππου τετραρχίαν, καὶ Βαταναίαν, καὶ τὴν 
Τραχωνῖτιν σὺν ᾿Αδέλλα' αὗται δὲ Λυσανίου σαν 
τετραρχίαι. Τὴν δὲ Χαλχίδα ἀφαιρεῖται αὐτὸν, ἔτη, 
τἐσσαρα ταύτης ἄρξαντα. 'U ὃ' Ἁγρίππας ἐχδίδωσε 
πρὸς Υάμον ᾽Αζξίζφῳ τῷ Ἐμεσῶν βασιλεῖ, περιτµη- 
θῆναι θελήσαντι, Δρουσίλλαν τὴν ἀδελφὴν, τοῦ Ἐπι- 
Φανοῦς ᾽Αντιόχου παραιτησαµένου τὺν γάμον, ὅτι 
ph Ἰουδαῖσαι ἐθούλετο. Καὶ Μαριὰμ χατηγγύησεν 
ἀρχελάῳ τῷ Ἑλκίου παιδὶ, ὑπ Αγρίππα τοῦ πα- 
τρὸς πρὠην μνηστευβεῖσαν αὐτῷ. Φήλιξ δὲ εἲς 
Ἰουλαίας ἀπιτροπεύων, xai τὴν Δοουσίλλαν ἰδὼν 
κάλλους περιττῶς ἔχουσαν, ἑάλω τῷ ταύτης ἔρωτι, 
xal πείθει χαταλιποῦσαν τὸν ἄνδρα, αὐτῷ γαμηθῆναι. 
Τεχοῦσα δ' ἐξ αὑτοῦ παῖδα, ᾽Αγρίππαν αὐτὸν ὦνό- 


D µασε. Λέγεται δὲ χατὰ τοὺ; Τίτου χρόνους ἡ γυνὴ 


σὺν τῷ παιδὶ νεανἰᾳ γεγενηµένῳ ἀφανισθῆναι κατὰ 
τὸ Βέσδιον ὄρος, πυρόρον ὃν, καὶ -ότε μᾶλλον &x- 
πυρωθέν. Βερενίχη δὲ ἑτέρα ἁδελφὴ τοῦ ᾽Αγρίππου, 
συνοιχοῦσα 'Hpuóy τῷ θείψ, θανόντος ἐχείνου, Πο- 
λέμωνι συνηρµόσθη, περιτμηθῆναι θελήσαντι δ.ὰ 
την φήμην, τὴν λέγουσαν αὐτὴν τῷ ἁδελφῷ συνιέναι 
κατ’ ἔρωτα, ἵν) οὕτω τὴν διαδολὴν ἀποφήνῃ ψευδη. 
Οὐ μὴν ἔμεινεν ὁ γάμος ἐπὶ πολὺ, τῆς Βερενίχης xa- 
ταλιπούσης τὸν Πολέμωνα. Τελευτᾷ δὲ Κλαύδιος Koi- 
eap, βασιλεύσας ἕτη τρισχαἰδεχα, xal μῆνας ὀκτὸ, 
ἐφ᾽ ἡμέραις εἴχοσι. Λόγος δὲ fjv, ὡς ὑπὸ τῆς γνναι« 
κὸς ᾽Αγριππίνης φαρµάχοις ἀνῄρητο, ἧς πατὶρ fv 
ΓΕ ερμανιχὰς, 6 Καΐσαρος ἆδελφὸς, ἀνὴρ δὲ Δομέτιος 


nd ANNALIUM LIB. Yt. e06 
ο 9$aofos (78) τῶν ἐπισήμων iv Ῥώμῃ" οὗ τελευτήσαντος, χηρεύουσαν αὐτὴν 6 Κλαύδιος ἄγεται, 
χουσαν xai παῖδα Δομέτιον ὁμώνυμον τῷ πατρἰ. Πρρανῃρῄχει γὰρ τὴν γυναῖχα Μεσαλίναν διὰ ξηλο- 
τυπίαν, ἐξ fc παῖδας εἶχε Βρετανιχὸν καὶ ᾿Οχτάδιον. Καὶ Ὀκταδίαν δὲ πρεσδυτάτην τῶν ἁδελφῶν Ex προ” 
τάρας ἑτέρας γυναικὸς εἶχεν, fiv τῷ Νέρωνι Ἴρμοσε' τοῦτο γὰρ «bv τῆς ᾽Αγριππίνης υἱὸν τὸν Δομέτιον 
ἐ:ετωνόµασε/ ὕστερον ὁ Καΐσαρ, εἰσποιησάμενος αὐτόν. "Iva τοίνυν τούτῳ thv αὐταρχίαν περιποιἠ- 


σηται ἡ µήτηρ Αγριππίνα, Χτείνει φαρμάκῳ τὸν Κλαύδ.ον. Αλλὰ ταῦτα μὲν ἐν τοῖς οἰχείοις χαιροῖς 
καὶ τόποι; εἰρήσεται. Ὁ δὲ λόγος τῆς ἀχολουθίας ἐχέσθω, 


IG". Εἶχε μὲν οὖν 6. Νέρων μετὰ Κλαύδιον τὴν Α XVI. Post Claudii interitum, Nerone imperium 


τῶν Ῥωμαίων ἀρχὴν, τὰ δὲ χατὰ τὴν Ἰουξαίαν 
ἐπεδίδου πρὸς τὸ χεῖρον διηνεκῶς, xat λῃστηρίων f 
χωρα ἐμπέπληστο, xal γοήτων, ἁπατώντων τὸν 
δ/λον, ὧν πολλοὺς ὁ Φήλιξ συλλαµδάνων ἀνῄρει. 
"Exov δὲ ἀπεχθῶς πρὸς Ἰωνάθην τὸν ἀρχιερέα ὁ 
Φήλιξ, πολλάκις αὐτὸν νουθετοῦντα περὶ τοῦ χρειτ- 
τόνως προῖστασθαι τῶν κατὰ «hv Ἰουδαίαν, πρόφα- 
ctv ἑξήτει, DU ἣν τὸν ἑνοχλοῦντα συνεχῶς µεταστή- 
στται, καὶ διὰ τῶν λῃστῶν αὐτὸν ἀναιρεῖ ' ol. àv τῷ 
vaio παραγεγονότες ὡς προσκννήσοντες, χα) ξιφίδια 
φέροντες ὑπὸ τὰς ἑσθήτας, ἀνεμίχθησαν τῷ πλήθει, 
xai τὸν Ἰωνάθην ἀνεῖλον. ᾿Ανεχδικήτου δὲ τοῦ τολ- 
μήµατος µείναντος, ἁδεῶς οἱ λῃσταὶ ἀναθάίνοντες, 
οὓς μὲν οἰχείους Σχθροὺς ἀνῄρουν, οὓς δ᾽ ἑτέρων 


ἐπὶ μισθῷ. Γόητες δὲ xal ἁπατεῶνες ἄνθρωποι τὸν D 


ὄχλον ἀνέπειθον, ἔπεσθαι σφίσιν εἰς τὴν ἑρημίαν, 
δείξουσιν àvapyr, σημεῖα xal τέρατα γινόμενα ix 
Θεοῦ * ὧν πολλοὺς ὁ Φήλιξ ἑχόλαζεν' οἱ δέ γε λῃσταὶ 
τὸν δῆμον εἰς τὸν πρὸς ᾿Ῥωμαίους ἠρέθιζον πόλεµον. 
θέλοντες μὴ ὑπαχούειν αὐτῶν, xal τὰς τῶν μὴ πει- 
θοµένων χώμας ἐμπιπρῶντες διέφθειρον. Σύρων δὲ 
xai Ιουδαίων τὴν Καισάρειαν οἰκούντων, οἱ μὲν 
Ἰουδαῖοι πρωτεύειν ἡδίουν, ὡς Ἡρώδον τοῦ σφῶν 
βασ.λέως τὴν πόλιν ἐγείραντος" δύροι δὲ τὰ μὲν 
περὶ τὸν ἨἩρώδην ὡμολόγουν, ἔφασαν δὲ xal πρώην, 
πόλιν εἶναι Στράτωνος χαλουμένην πύργον, xat µη- 
δένα v/v: τὴν πόλιν Ἰουδαῖον οἰχεῖν. Διά ταῦτα τοί- 
voy τῶν Ἱαισαρέων στασιαζόντων, οἱ τῆς χώρας 
ἐπιμελούμενοι πληγαϊῖς τοὺς αἰτίους Πχίσαντο, xal 
πρὸς ὀλίγον τὸν θόρυῦον κατεχοίμισαν. Πλούτῳ δὲ 
τῶν Σύρων οἱ Ιουδαῖοι προέχοντες, καὶ διὰ τοῦτο 
χαταφρονοῦντες αὐτῶν, ἑδλασφήμουν αὑτούς. Οἱ δὲ 
χρήµασι μὲν ἠττώμενο:, θαῤῥοῦντες δὲ ὅτι πλεῖστοι 
τῶν ὑπὸ Ῥωμαίους στρατευοµένων Καισαρεῖς σαν, 
µέχρι μέν τινος xal αὑτοὶ λόγοις τοὺς Ἰονδαίους 
ἀνθύδριζον * εἶτα λίθοις ἀλλήλους ἕδαλλον, ἕως πολ- 
λοὶ ἑτρώθησάν τε xal ἔπεσον ἀμφοτέρωθεν * νικῶσι 
δὲ Ἰουδαῖοι. Ὁ μέντοι Φήλιξ παύσασθαι τοὺς ἸΊου- 
δαίους ἐχέλευε, xat μὴ πειθοµένοις τοὺς στρατιώτας 
ἑπαφίησι ’ xai πολλοὺς μὲν ἀνεῖλε, πλείους δὲ ζῶν- 
τας συνέσχε, καὶ οἰχίας διαρπάξειν τοῖς στρατιώταις 
ἐπέτρεψεν. Οἱ δὲ τῶν Ἰουδαίων ἐπιειχέστεροι xav οἱ 
προὔχοντες, παρεκάλονν τὸν Φήλιχα τοὺς στρατιώ- 


£a; ἀναχαλέσασθαι, καὶ φείσασθαι αὐτῶν, 6;0val *& p 


ἐπὶ vol; πεπραγµένοις µετάνοιαν. Καὶ ὁ Φήλιξ ἐπεί- 
σθη. 0 δὲ βασιλεὺς ᾽Αγρίππας δίξωσι τὴν ἀρχιερω- 
σύνην Ἰσμαὴλ υἱῷ τοῦ Φαδεί. Ἔσχον δὲ πρὸς ἁλλῆ- 
κους ἔχθραν of τε ἀρχιερεῖς σὺν τοῖς πρώτοι τῶν 


adepto, res Judaicz continenter in deterius sunt 
prolapse, provincia latrociniis et impostoribus 
populum seducentibus repleta, quorum multos 
Felix sustulit : qui Jonathz pontifici ob erebras 
ejus, ut Judzeam melius gubernaret , admonitio- 
nes infensus, occasionem tam molesti interpella- 
toris tollendi quzritans, curat ut latrones per 
speciem adorandi, tarbx hominum in templo im- 
misti, sicas sub vestibus gestantes, Jonatham oc- 
cidant. Quo facinore non vindicato, sicaril citra 
metum urbem ingressi, tum suos tum aliorac 
inimicos mercede peremerunt. Ad hxc przstigia- 
tores et impostores turb:e persuaserunt, ut se ín 
loca deserta sequerentur, evidentia signa et mira- 
cula divinitus edita ostensuros : quorum multos 
Felix suppliciis affecit. Latrones vero plebem ad 
bellum Romanis, quibus parere detrectabant, in- 
ferendum concitabant : eorumque pagos. qui pa- 
rere nollent, incendebant. Cesarem veo, quam 
Judzi et Syri inco lebant, principatum Jud:ei hac 
ratione sibi vindicabant, quod. eam urbem Herodes 
rex suus instsurasset. Quod etsi confitebantur Syri, 
tamen prius quoque urbem fuisse Stratonis turrem 
asserebant, nemine tum ibi Judseo degente. Hac de 
causa Casariensibus tumultuantibus provincizx prize- 
sides, sontibus flagris czsis, tamultaum nonnihil re- 
presserunt, Ceterum Judzi, opibus superiores, Syros 
eontemnebant, et convitiis incessebant. Illi vero ut 
minus, pecunio si, ita eo freti, quod plurimiCeesarien- 
ses sub Romanis stipendia mererent, aliquandiu ver- 
borum contumelias in Judeos regesserunt. Inde ad 
lapides ventum, donec utrinque multi vulnerau 489 
sunt, multi occubuerunt, vietoria lamen penes 
Judaeos (uit. Quos cum Felix frustra monuisset ut 
desinerent : militibus immissis multos oceidit, 
plures vivos comprehendit, eorumque domos di- 
ripi jussit. Sed qui moderaliores inter Judeos 
erant, ab illo precibus impetrarunt, ut revoeatis 
militibus populo parceret, delictorum venia con- 
cessa. Agrippa rex pontificatum Ismaeli Fabii &8lio 
dedit. Cum aulem inter pontifices el sacerdotes 
atque primos civitatis Hierosolvmitanse inimicitg 
intercederent, εἰ conviciis et lapidibus est cert»- 
tum, neque qui 906 castigarel , aut seditionem 
premeret, quisquam fuil. Ac pontifices eo impu- 
dentia sunt progressi, υἱ miuieiris suis iB arcas 
missis, decimas sacerduiibus debitas raperent. 
Unde sacerdotes tenuiores ad egestatem 'cdacti, 


Varie lectiones οἱ note. 


(15) Α.ἰγόδαρδος. Colb. 3107a09,. 


501. 


JOANNIS ZONAR.E 


fame perierunt. Porcio Festo » Nerone Felici suc- A Ἱεροθολυμιτῶν, xaX ἑκαχολόγόνν ῥλλήλους, xai AE- 


| Cessore dato, Jud:ei Ciesaricnses Felicem apud in- 
peratorem accusarunl : ac dedisset ille forte p«- 
nas injuriarum, nisi frater ejus Pallas, qui gratia 
multum valebat, Neronis iram mitigasset. Sed εἰ 
C:esarienses Syri Deryllo Neronis pzedagogo pecu- 
nia conciliato, litteras impetrarunt, quibus Judzis 
equale jus Cassarieusis civitatis a:limebatur. Uude 
mala qux gentem post oppresscrunt, ortum ha- 
huere. Ob eas cnim litteras Judzi seditionem con- 
tra Syros magis urserunt, donec bellum exarsit. 


θοις ἔδαλλον, xal ὁ ἐπικλήξων xai την στάτο χω- 
λύσων οὐκ ἣν. "E; τοσοῦτον οἱ ἀρχιερεῖς ἠνα δεύ» 
σαντο, ὡ; xal πέμπειν ἐπὶ τὰς ἅλωνας, xav pig 
λαμθάνειν τὰς τοῖς ἱερεῦσιν ὀφειλομένας ὀξχάτας, 
60:v οἱ ἄποροι τῶν ἱερέων ὑπ' ἑνδείας ἀπέθν ησκον. 
Πορκίου δὲ Φήστου ὑπὸ Νέρωνος σταλέντος διαξόχου 
τῷ Giu, οἱ Καισαρεῖς Ἰωυδαῖοι κατηγόρησαν τοῦ 
Φήλιχος παρὰ Népwvt* καὶ τάχα ἂν ἔτισε δίχα, τῶν 
εἰς αὐτοὺς ἁδικημάτων, εἰ μὴ []άλλας 6 ἀδελφὺς αἲ- 
τοῦ µέγα δυνάµενος παρὰ Νέρωνι, τὴν αὐτοῦ ὁρ'τν 


παρητήῄσατο. Καὶ οἱ ἓν Καισαρείᾷ δὲ Σύροι Ῥήρυλλον τὸν Νέρωνος παιδαγωγὸν δεξιυσάµενοι χρήµασιν, 
ἐπιστολὴν χομίζονται Καΐσαρος δι αὐτοῦ τὴν Ἰουδαίαν ἰσοπλλιτείαν τοῖς iv Καιααρείᾳ Σύροις ἄκυρον 
ἀποφαίνουσαν, ἐξ ἧς τὰ μετὰ ταῦτα κακὰ τῷ ἕθνει ἐφύησαν. Διὰ ταύτην γὰρ τὴν ἐπιστολὴν Ιουδαίας 
πεὸς τοὺς Σύρους μᾶλλον στάσεως εἴχοντο, μέχρις ἂν ἀνήφθη ὁ πόλεμος. - 


. XVII. Festus autem Judzam latrociniis afflictam D . 


reperit. Nam Sicarii aucti numero, ensiculoscurvos 
gestantes, in festivitatibus popnlo immisti, facile 
quos libitum erat perimebant, pagosque et diri- 
piebant et. incendebant. Purro cum prastigiator 
quidam salutem iis polliceretur, qui se. usque ad 
desertum comitari vellent : Festus et ipsum, ct eos 
quos seduxerat, copiis immissis interfecit. Agrip- 
pam vero regem cx magno domicilio quod in regia 
sedificarat, quidquid in templo ageretur spectare, 
cives z:gre ferentes, murum siruxerunt, quo non 
tantuin regi: conspectus, sed οἱ occidentalis porti- 
cus, ubi Romani propter templum in festivitatibus 
Qustodias habebant, inltercipicbatur. Id aegre 
Agrippa, Festus zgrius tulit, ac murum diruere 
voluit. Sed rogatu civium 990 permisit, ut x 
principes viros una cuni Ismaele pontifice et Helcia 
thesauri custode ad Neronem de ea re ablegarent : 
qui in gratiam Poppex uxoris pro Judais interce- 
dentis, aedificium id manere jussit. Poppzea porro 
celeris dimissis, Ismaelem et Hlelciam obsides reti- 
nuit. Quo Agrippa rex audito, Josepho Decabizo 
Sunonis viri pontificis alio , deinde eodem ejecto 
Anauo Ànani lio pontificatum confert. ís junior 
Ànünus poniificatu suscepto, homo confidens et 
temerarius , Festo mortuo, ejusque successore 
Albino nondum. in Judeam profecto. indicto conci - 
lio, wt Jesephi verbis utar, Jacobum Jesu, qui 
Christus dicitar, fratrem, et alios quosdam in me- 


1Z'. 6ovo; δὲ εἰς τὴν Ἰουδεαίαν ἐλθὼν, χακουμέ- 
νην ταύτην εὗρεν ὑπὸ λῃστῶν. Καὶ οἱ Σικἀριοι vip 
καλούμενοι (λῃησταὶ δὲ xal οὗτοι σαν) τότε μᾶλλον 
εἰς πληῦος συνέστησαν, χρώμενοι ξιφιδίοις ἔπιχαμ 
πέσι, καὶ ὁμοίως ταῖς ὑπὸ Ρωμαίων χαλουμέναις 
σίχαις, ἀφ᾽ ὧν καὶ Σικάριοι ὠν]μάσθησαν ' of χατὰ 
τὰς bopzà; τῷ πλήθει ἀναμιγνύμενοι, «0; ἐθρύλοντο 
ῥᾳδίως ἀπέσφαττον, χαὶ τὰς χώµας δὲ διηρπανόν τε 
xol ἱνεπίμπρασαν. [έμπει δὲ Φῆστος δύναμιν ἐπὶ 
τοὺς ἁπατηθέντας ὑπό τινος Υόητος, σωτηρίαν ἔπαγ- 
γελλομένου τοῖς ἔπεσθα, θέλουσι µέχρι τῆς ἑρημίας 
αὐτῷ, xàxslvóv τε τὸν ἁπατεῶνα xal τοὺς ἀκολουθή- 
σαντας οἱ πεμφθέντες διέφθειραν. Ὁ μέντοι βασι- 
λεὺς Αγρίππας οἴκημᾶ τι μέγα δομησάµενος Ev τοῖς 
βασιλείοις ἐχεῖθεν ἐθεᾶτο τὰ ἐν τῷ ἱερῷ ἑνερνού- 
μενα. Πρὸς τοῦτο ὃ ἐχαλέπαινον οἱ τῆς πύλεως. 
Τοῖχον οὖν ἐγείρουσιν, ὃς οὐ τῆς βασιλιχῆς οἰχίας 
µόνης τὴν ἄποψφιν ὑπετέμνετο, ἀλλά χαὶ τῆς πρὸς 
δύσιν στοᾶς, ἕνθα τὰς φυλαχὰς οἱ "Popalor ταῖς 
ἑορταῖς ἐποιοῦντο διὰ τὸ ἱερύν. Ἐπὶ τούτοις ἡγανά- 
χτησεν Αγρίππας, χαὶ πλέον ὁ Φῆστο-, χαὶ χαθελεῖν 
τὸν τοῖχον ἐθούλετο. Οἱ δὲ παρεχάλεσαν ἑνδοθῆναι 
αὐτοῖς, δεηθῆναι τοῦ Kalsapoc. Καὶ συγχωρήσαντος 
Φῄστου, πέμπουσι δέκα ἐκ τῶν πρώτων πρὸς Né- 
ρωνα, xaX Ἰσμαὴλ τὸν ἀρχιερέα, xai Ἑλχίαν τὸν 
(αζοφύλαχα. Καὶ ὁ Νέρων τῇ γυναιχὶ Ποππαία ὑπλρ 
Ἱουδαίων ἀξιούσῃ χαριζόμενος, ἐχέλευσεν tdv τὴν 
οἰκοδομίήν. Καὶ ἡ Ποππαία τοὺς μὲν ἄλλους ἀφΏχεν 
ἐπανελθεῖν, τὸν δὲ Ισμαὴλ καὶ τὸν Ἑλκίαν χατέαχε 


dium productos, violatarum legum reos facit, et la. p παρ ἑαυτῇ ὁμηρεύοντας. Καὶ ὁ βασιλεὺς ᾽Αγρίππας 


pidandos curat. Id factum modestissimi quique, et 
legum observantissimi cives egre tulerunt, eum- 
que et apud Albinum et spud Agrippam detulerunt. 
Quamobrem rex ei pontificatum, tres menses eo 


fancto, ereptum, Mnasee fllio Jesu tradidit. Albi - 


pus vero cum Hierosolyma venisset, eperam dedit 
ut provincia pacata esset, multis sicariis interfe- 
ctis. Agrippa Jesu pontiflei Mnases fllio successo- 
rem dat Jesum Gamalielis filinm. Unde inter pon- 
trices, quorum uterque audacissimos sibi homines 
cecivit, orta seditio, a conviciis usque ad lapidatio- 
nem est progressa. Ab eo tempore Hierosolymitana 
urbs pessime habere, atque omnia in pejus ruere 
ecperupt. Albinus vero eum didicisset Gessium 


ταῦτα πυθόµενος, δίδωσι τὴν ἀρχιερωσύνην "Iusto 
τῷ καλουμένῳ Δεχαδίζψ, vli τοῦ ἀρχιερατεύσαντος 
Σίμωνος: εἶτα τῷ ᾽Ανάνῳ, υἱῷ τοῦ "Ava ταύτην, ἐξ 
Ἱωσὴφ ἀφελόμενος προσεχλήρωσεν. Οὗτος οὖν ὁ 
νέος "Ava; τὴν ἀρχιερυσύνην παρειληφὼς, τολµη- 
tla; fv xai Όρασύς. Φήστου τοίνυν θανόντος, xa 
'Ax6lvou µήπω χαταλαδόντος τὴν Ἰουδαίαν, ὃς ἀντὶ 
Φῄήπτου παρὰ Νέρωνος ἑστάλη τῆς Ἰουδσίας Emt- 
τροπος, χαθίσας συνέδριον, ἵν αὑτοῖς τοῖς Ἰωσήσου 
χρῄσωμαι ῥήμασι, παράχει τὸν ἁδελρὸν Ἱησοῦ τοῦ 
λεγοµένου Χριστοῦ, Ἰάχωδος ὄνομα αὐτῷ, xal τινας 
ἑτέρους, ὡς: παρανοµησάντων χατηγορῶν αὐτῶν, 
xai παρέδωχε λευσθησοµένους. "Όσοι δὲ τῶν χατὰ 
τὴν πόλιν ἑδόκουν ἐπιειχέστατοι, xol περὶ τοὺς wo- 


509 


ANNALIUM LIB. VI. 


510 


pouc ἀχριθςῖς, βαρέως fivevxav ἐπὶ τούτῳ, xai χατ- A Florum sibi suecessorem datom, produetis vinctis, 


εἶπον αὐτοῦ xai πρὸς ᾽Αλθϊνον καὶ πρὸς ᾽Αγρίππαν, 
Δι) τὴν ἀρχιερωσύνην ἀφελόμενος ὁ βασιλεὺς ἐξ a5- 


τοῦ, μῆνας ἄρξαντος τρεῖς, Ἰησοῦν τὸν τοῦ Μνασέα᾽ 


χατέστησεν. Αλθῖνος δ ἐλθὼν εἰς Ἱεροσόλυμα, 
απουδὴν εἰσήνεγχεν εἰρηνεύειν τὴν χώραν, xol πο)- 
λοὺυς τῶν Σ.:χαρίων διέφθειρεν. Αγρίππας δὲ δίδωσι 
tijv ἀρχιερωσύνην Ἰησοῦ τῷ τοῦ Γαμαλι]λ, παύσας 
τὸν τοῦ Μνασέα Ἰησοῦν. Στάσις οὖν των ἀρχιερέων 
ἐγένετο, προσεταιρισαµένων τοὺς θρασντάτους, καὶ 
μέχρι λίθων ἡ στάσις ἐξ ὕδρεων τῶν πρὸς ἀλλήλους 
προὐχώρησεν. "O0ev ἐξ ἐχείνου τοῦ χρόνου μάλιστα 
χαχῶς ἔχειν τὴν τῶν Ἱεροσολύμων πόλιν συµδέδηχε, 
xai πάντα ἐπὶ τὸ χεῖρον προέἐχοπιον. ᾽Αλδῖνος δὲ 
Γέσιον Φλῶρον μαθὼν ἀφιχνεῖσθαί οἱ διάδοχον, προ- 
αγαγὼν τοὺς δεσμώτας, ὅσοι ἦσαν αὐτῷ προδήλως 
θανεῖν ἄξιοι, τούτους μὲν ἀναιρεθῆναι προσέταξε - 
τοὺς 0 ix μιχρῶν αἰτιῶν χαθειργµένους, χρήματα 
λαμδάνων ἀπέλυε. Καὶ οὕτως ἡ μὲν εἰρχτὴ τῶν 
ὁξσμωτῶν ἑχενώθη, ἡ χώρα δὲ λῃατῶν ἐπληρώθη. 
'O δ' Αγρίππας τὸν τοῦ [ αμαλι]λ Ἰηαοῦν τῆς ἁρ- 
χιερωσύνης ἐχδαλὼν Ματθίᾳ τῷ θεοφίλῳ προσένει- 
μεν, ἐφ᾽ οὗ ὁ πρὸς Ῥωμαίους Ίρξατο πόλεμος. "Hp- 
Baro μὲν οὖν fj ἀρχιερωσύνη t£ ᾽Ααρών ' τελευτή- 
σαντος δὲ Uxs(vov οἱ παῖΐδες αὐτοῦ αὐτὴν διεδέξαντο, 
χαὶ ἐξ ἐνείνων τοῖς ἀπ᾿ αὐτῶν διέµεινεν ἡ τιµή. 
Ὅθεν πάτριον ἣν Ἰουδαίοις, µηδένα τὴν ἀρχιερωσύ- 
νην λαμθάνειν, xiv βασιλεὺς ἣν αὐτῆς ἐφιέμενος. 


eos qui manifeste necem meruerant, eccidi jussit ; 
qui vero ob parva crimina in carcerem compacti 
fuerant, eos accepta pecunia dimisit. Ita earcer nia- 
leficis factus est. vacuus, regio latronibus referta. 

Agrippa, Jesu Gamalielis fllio ejecto, pontificatum: 
Mauhiz: Theophilo assignavit, sub quo bellum BRo- 

manum copit. At pontificatus initia sunt ab Aarone 
profecia, eui defuncto filii eorumque posteri in eo 
honore successerunt. Unde receptum apud Judsos 
fuit, ne cui vel regi pontifleatus expetenti tribue- 
reiur, nisi iis qui essent ex sanguine Aaronio : 
etsi ea consuetudo non perpetuo observata est. 
Pontilices ab Aarone usque ad Phineem, in bello 
a seditiosis declaratum, 491 m: et rxxx fuerc. 
Gesius autem Florus Albini successor, Judsos 
plurimis oppressit malis; nam tantum improbitate 
excelluit, ut propter insignem ejus malcücentiam, 
Albini beneficentia celebretur. Nam hic αἱ Ίο 
malitiam suam oceultare staduit, ac sollicite cavit, 
ne sus injuries deprehenderentur. Florus autem 
palam atque impudenter iniquitatem in populum, 
et quasi per ostentationem exercuit. Sed quorsum 
attinet ejus scelera singulatim recensere, cum res. 
paucis expediri queat : qui Judz:os bellom Romanis 
inferre coegerit, Florum fuisse? Id vero bellum 
cepit secundo anao procurationis Flori, monar- 
chize Neronis duodecimo. 


εἰ μὴ τοὺς ἐξ αἵματος 'Aapuv* εἰ χαὶ οὐ µέχρι «aveb; τὸ ἔθος τοῦτο τετ/ρητο. Ἐγένοντο οὖν πάντες 
ἀπὸ ᾽Λαρὼν µέχρι Φινεὶς τοῦ κατὰ τὸν πόλεµον ὑπὸ τῶν στααιασάντων ἀναδειχθέντος, ὀγδοήχοντα καὶ 
τρεῖς. Γέσιος δὲ Φλῶρος, εἰς Ἰουδαίαν ᾿Αλθίνου διάδοχος ἀφιχόμενος, πολλῶν ῥἐἑνέπλησεν Ἰουδαίους 
χακῶν. Τοσοῦτον δὲ γέγονε χάχιστος, ὥστε διὰ τὴν ὑπερθολὴν τῆς αὐτοῦ χαχίας ἑπαινεῖσθαι τὸν ᾿Αλθῖ- 
vov ὡς εὐερχέτην. Ὁ μὲν γὰρ τὴν πονηρίαν ἐπέχρυπτε, xal ἁδικῶν, μ] γίνεσθαι χατάφωρος ἔσπευδε᾽ 
Φλῶρος δὲ ἁπαραχαλύπτως xal ἀναιδῶς τὰς εἰς τὸ ἔθνος παρανοµίας ἐποίει, ὥσπερ ἐπιδειχνύμενος. 
Καὶ τί δεῖ τῶν ἐχείνου καχῶν ἀπακιθμῶν τὸ καθ) ἕκαστον; Τοσοῦτον ὅ εἰπὼν δηλώσω οὐ πᾶν, ὅτι 
ὃ τοὺς Ιουδαίους τὸν πρὸς  Ῥωμαίους ἄρατθαι πόλεμον βιασάµαενος Φλ)ῶρος ἣν. Ἔλαθε δὲ τὴν 
ἀρχὴν ὁ πόλεμος δευτέρῳ μὲν ἔτει τῆς Φλώρου ἐπιτροπῆς, δωδεχάτῳ δὲ τῆς μοναρχίας τοῦ  Né- 
ρωνος. 

1Η’. Ἐντεῦθεν οὖν ἡ τῶν Ἰουδαίων ἀποστασία el; 6 — XVIll, Hino igitur Judsorum defectio palam 


προῦπτον ἀνεῤῥάγη, xai ὁ πόλεμος ἤρξατο. Διηγή- 
σασθαι:ι δὲ τούτου ἕχαστα, πλείονος ἂν Υένοιτο πρα- 
γματείας |j χατὰ τὴν παροῦσαν ἐγχείρησιν. ᾽Αλλὰ 
τὰ μὲν ἄλλα ἑᾶσαί µοι χέκριται, µόνα ὃ ἐπιτεμεῖν 
τὰ περὶ τῆς ἁλώσεως τῶν Ἱεροσολύμων αὐτῶν. 
Οὐεαπασιανὸς γὰρ παρὰ Νέρωνος, µαθόντος τὴν 
Ἱουδαίων ἁποστασίαν, τὴν τοῦ πολέμου διοίχκησιν 
πιστευθεὶς, οὐ πρώτοις τοῖς Ἱεροσολύμοις προσέδα. 
λεν, ἀλλὰ τὰς ὑπὸ τὴν µητρύπολιν ἔσπευσε πρότε- 
pov ἐλεῖν πόλεις, xal οὕτως αὐτὴν χειρώσασθαι τὴν 


erupit, bellumqne ccpit : cujus singulos veluti 
aetus referre, majoris operze fuerit, quam institula 
brevitas patitur. Quare cseteris omissis, Hierosoly- 
morum duntaxat excidium compendio referre de- 
crevi. Nam cognita Judsorum defectione, Vespa- 
sianus, cui Nero belli administrationem crediderat, 
non Hierosolyma invasit primum, sed urbibus 
metropoli subjectis prius expugnatis, tum demum 
ipsam quoque demare instituit. Occupata igitur 
Ptolemaide, cum (ilio Tito, qui ab eo ex Achaia 


μητρόπολιν. Καταλαδὼν οὖν τὴν Πτολεμαΐδα, voi p missus, ubi a Nerone belli dux designatus fuerat, 


ἑ ωθεὶς ἐν αὐτῇ τῷ υἱῷ Τίτῳ ἐξ Αλεξανδρείας ἀφ- 
(κομένῳ, xal τὸ πεντεκαιδέχατον τάγμα χομίζοντι 
σταλέντι παρ) αὐτοῦ ἓξ 'Ayatac, ὅπου τοῦ πολέμου 
στρατηγὸς χεχειροτόνητο παρὰ Νέρωνος (iv 'Ayata 
γὰρ ἐτύγχανεν ὢν ἐχεῖνος, ὅτε d) τῶν Ἰουδαίων 
ἁποστασία χατηγγέλθη αὐτῷ) κατὰ τῆς Γαλιλαίας 
πρότερον ὤὥρμησε, xal τῇ πόλει τῶν Ἰωταπάτων 
πρώτη προσδαλὼν, χαὶ ἐπὶ τεσσαράκοντα πολιορχἡ- 
σας ἡμέρας, πορθεῖ μὲν αὐτὴν, αἱρεῖ δὲ τὸν Ἰώση» 


legionem decimam quintam Alexandria adduxe- 
rat, se conjunxit. Neroni enim in Achaia degenti, 
Judzorum defectio nuntiata fuit. Ac Galilaam pri- 
mum aggressus, jotapatis diebus χι, expugnalis, 
Josephum Galilze: ducem, ejus urbis defensorem 
cepit. Inde alia castella atque oppidula, partim de- 
ditione, partim obsidione Romanis parere coegit. 
lis jam confectis , ad ipsam metropolim obsiden-- 
dam se aceingelot, seditionihus et factionibus. 


511 


JOANNIS ZONATLE 


519 


adeo aff'ctam, ut civili bello et mutuis csedibus A mov στρατηγοῦντα tfi; Γαλιλαίας, καὶ τῆς εἰρημένης 


jnter sese graesantes, howines bellicosi interirent. 
Verum id ejus consilium nuntius de Nerone, qui 
amisso imperio clam Roma profugisset , atque 


)pse sibi manus attulisset, repressit. Deind^ eum 


Galbam imperio potitum esse cognovisset , Titum 
iuisit. ad eum saluiandum, et percontandum quid 
de Judza fieri vellet? 999 Sed Titus in itinere 
Galbae quoque caede cognita, ad patrem est reversus: 
neque Hierosolymorum obsidionem tentarunt, ob 
ineertum Romani imperii siatum , sed Cesares 
quieveruut. Galba sublate, Otho factus imperator, 
conira Vitellium, quem Germanicz legiones impe- 
ratorem salutarant, copias misit : quibus supera- 
tis, sibi ipsi snanus attulit. Vitellius adjunetis 
eliaan Othoniis, Romam cum legionibus abiit. 
Vespasianus vero, si qua Judaica oppidula non- 
dum expugnata supererant, ea quoque vastavit, ut 
tota Hierosolyma Romanis expugnanda restarent : 
que quidem, ul diximus, pessime se habebant. 
Foris enim Simon cum sua factione Judzis for- 
midabilior erat quam Romani. Intus vero ii qui se 
Zelotas a studio religionis jactabant, eorumque 
dux Joannes, et Romanis et Simone graviores 
erant : atque urbanes eo necessitatis adegere, ut 
populus Simonem cum sua turba in urbem accer- 
seret, spe ille quidem reprimend:e Zeloiarum ty- 
rannidis : sed non animadvertit, se graviorem suis 
cervicihus tyrannum imposuisse. Dum bac Hiero- 


ὑπερμαχοῦντα πόλεως. Ἐκχεῖθεν δὲ xaÜ0' ἑτέρων 
ἐχώρει φρουρίων χαὶ πολιαµάτων, xal τὰ μὲν ópo- 
)oyla, τὰ δὲ πολιοοχίχ ὑπὸ Ῥωμαίους πεποίητο. 
Καὶ ταῦτα fÓn χατιργασάµενος, ἠτοιμάζετο xal 
αὐτῇ προσµίξαι τῇ µητροπόλει, διαχειµένῃ χακῶς 
ἐχ τοῦ πρ)ς ἀλλήλους στασιάτειν τοὺς ἐν αὑτῇῃ. xal 
εἰς ἑἐμγυλίους ἐχχυλισθῆναι μάχας xol ἀλλήλων 
σφαγὰς, χἀντεῦθεν τὸ µάχιμον διαφθεἰρεσθαι. Ἔπ- 
έσχε δὲ τῷ Οὐεσπασιανῷ τὴν ὁρμὴν ἀγγελθεὶς ὅ 
Νέρων τῆς αὐταρχίας ἐχπεπιωχὼς, xal τῆς Ῥώμης 
λαθραίως ἐχδρὰς, καὶ ἑαυτὸν ἀνελών. Εἶτα Γάλβραν 
μαθὼν γενόµενον αὐτοχράτορα, Τίτον πέμπει πρὸς 
αὐτὸν, προσεροῦντά τε xal ὅ τι περὶ Ἰουδαίων χε- 
λεύει πευσόµενον. Ἔτι δὲ καθ ὁδὺν ὄντος Τίτου, xal 
ὁ ΓΙ ἀλδας ἀνῄρητο. Ὅπερ ἀχούσας ὁ Τίτος, πρὶς 
τὸν πατέρα παλινοστεῖ, xal διὰ τὸ περὶ τῆς Ῥω- 
µαίων ἀρχῆς ἀμφίδολον οὐχ ἔπεχείρουν τῇ κατὰ τῆς 
Ἱερουσαλὴμ προσδολῇ, ἀλλ᾽ ἠρέμουν ἓν Καισαχρείφ. 
Γάλδου δὲ ἀνῃηρημένου, ὌὍθων ttv ἀρχὴν διεδέξατο. 
Τὰ δὲ ἐν Γερμανίᾳ τυγχάνοντα τάγματα Οὑττέλλιον 
ἀνηγόρευσαν αὐτοχράτορα. Στείλας οὖν Ὄθων ἔπο- 
λέμει Οὐϊτελλίῳ. Ἡττημένων δὲ τῶν ἀπεσταλμένων, 
Ὄθων ἑαυτὸν διεχρῄσατο. Καὶ Οὐϊτέλλιος εἰς "Pu- 
µην ἀπῄει cuv τοῖς στρατεύµασιν’ ἤδη Υὰρ αὑτῷ 
καὶ οἱ τοῦ "Όθωνος προσεχώρησαν. Οὐεσπασιανὸς 
δὲ, εἴ τινα σαν περίλοιπα τῶν Ἰρυδαίων πολίχν:α 
pito ἑαλωχότα, στείλας ἑπόρθει xal ταῦτα, ὡς uó- 
νην ἤδη τὴν τῶν Ἱερρσολύμων πόλιν σχοπὺν Ῥω- . 


solymis geruuter, Vitellius Romam profectus im- (* µαίοις περιλιµπάνεσθαι. Ἐνόσει δὲ δεινῶς, ὡς εἴ- 


perator appellatur : quem cum Vespasianus, eo 
nuniio minime delcctatus, dominum habere recu- 
sáret, a suis ducibus et militum consensu Imypera- 
tor salutatur. 


putat, τὰ τῆς πόλεως. Ἔξωθεν μὲν yàp 6 Σίµων 
xa οἱ περὶ αὐτὸν τοῖς "loubalot; 'Ῥωμαίων ἐτύγχα- 
vov φοδερώτεροι’ ἔνδον δ' ol. ζηλωταὶ χαλούμενοι, 
καὶ ὁ τούτων ἑξάρχων Ἰωάννης, καὶ Ῥωμαίων σαν 


xa τοῦ Σίμωνος χαλεπώτεροι. Σφοδρότατα δὲ βιαζοµένων τοὺς ἓν τῇ πόλει τῶν ζηλωτῶν, ἠναγχάαθη» 
σαν οἱ τοῦ δήµου τὸν Σίμωνα μετὰ τοῦ περὶ αὐτὸν πλίθους εἰς thv πόλιν παραχαλοῦντες εἰσαγαγεῖν, 
ὡς τάχα τῆς τῶν ζηλωτῶν τυραννίδος αὐτοὺς ἁπαλλάξοντα" ἔλαθον δὲ χείρονα καθ) ἑαυτῶν εἰσδεξά- 
pevot τύραννον. Τούτων ὃ ἓν Ἱεροσολύμοις πραττοµένων, Οὐϊτέλλιος τὴν Ῥώμην χατέἐλαδεν, αὑτοκρά- 
τωρ ἀναῤῥηθείς,. Οὐεσπασιανῷ µαθόντι ταῦτα οὖκ Πρεσχε, χαὶ ἀπηξίου δεσπότην ἔχειν τὸν Οὐϊτέλλιον, 
Ut δ᾽ ἡγεμόνες τῶν σὺν αὐτῷ ταγμάτων, ἀλλὰ μὴν καὶ ol στρατιῶται. συνελθόντες, ἀναγορεύουσι τὸν 
(0 εσπασιανὺν αὑτοχράτορα. . 

XIX. Soluturus, filio Tito ITierosolymorum obsi- 16’. Ὁ δὲ, µέλλων ἤδη ἐχπλεῖν, τῷ υἱῷ Tio τὴν 


diorem niandat : qui contractis jn. unum copiis 
llierosólyma contendit, et xxx ab urbe stadiis 


τῶν Ἱεροσολύμων πολιορχίαν ἀνέθετο. "Oc τὰς ὃν- 
vápetg συναγα γὼν, ἀπῄει πρὸς τὰ Ἱεροσόλυμα, xal 


castramelatus, pc equitibus assumptis ad urhem Ὦ πρὸ τριάχοντα σταδίων ἑστρατοπεδευχὼς, ἐχεῖθιν 


speculandam et animos hostium periclitandos abit. 
Statim vero iufiniti ex urbe procurrunt : ac plu- 
rimi ex Titi equitibus, furiosum Judzorum impe- 
tum ceinentzs, substiterunt. Ipse vero cum paucis, 
avulsus a ceteris, undique ab hostibus circum- 
ventus, animadverso periculo convertit equum, et 
suis sequi jussis in Judzos irruit : ac obviis qui- 
busque gladio propulsatis, salvus in ca-tra re- 
verlitur , duobus duntaxat comitum suorum 
Οἱ. Postridie conscenso loco qui specula- 
tor dicitur, vn stadiis ab urbe distans, unde 
ek urbs οἱ templum spectatur , castra mu- 
niri jubet. Urbani vero suVinde prius inter 
2939 se dimicare soliti, ob ingentem externi belli 


ἑξαχοσίους τῶν ἐπιλέχτων ἵππέων παραλαθὼν, ᾗει 
την πόλιν χατασχεφόµενος, xal τὰ φρονήματα τῶν 
ἑντός. Ἑτπεχθέουσι δὲ 476 πόλεως ἄπειροι, xat ci 
piv πλεῖστοι τῶν μετὰ Τίτου, μαν,ώδη τὴν ὁρμὴν 
τῶν Ἰουδαίων ὁρῶντες, ἀνεχότησαν τοῦ πρόσω χω- 
ρεῖν. Ὁ Τῖτος δὲ, μετ' ὀλίγων τῶν ἄλλων ἀποτμη- 
εἰ», εἰς µέσους τοὺς πολεμίους ἐμπεριείληπτο. 
Καὶ γνοὺς Ev. χινδύνῳ τὰ xav! αὐτὸν, ἑπιστρέφρει 
τὸν ἵππυν, χαὶ τοῖς περὶ αὐτὸν ἑμδοίσας ἔπεσθαι, 
ἑμθάλλει τοῖς Ἰονδαίοις, καὶ τῷ ξίφει τοὺς ἐπιόντας 
ἀναστέλλων ἐπὶ τὸ στρατόπεξον, δ.ασώξεται͵ δύο 
πὲσόντων Ex τῶν ἑπομένων αὐτῷ. Μεθ᾽ ἡμέραν οὖν 
ἐπὶ τὸν Σχοπὸν ἐλθὼν (τόπος 0 ἐστὶν οὕτω χαλούµε- 
vo;, διέχων τῆς πόλεως σταδίους ἔπτλ, ὅθεν ἃ τα 


513 


ANNALIUM LID. VI. 


σι! 


πόλις χαὶ Ó ναλς κατα ταϊῖνεται) περιθαλέσθσι χε- A procellam d:rempta lite urbe cxeurrunt, cum iis qui 


)e9et στρατόπεδον. Tuv 5 ἐν τῇ πόλει συῤῥηγνυμέ- 


νων ἀλλῆλοις ác, τότε πολὺς ἐπελθὼν ὁ ἔξωθςν. 


πύλεμος, τὴν ἔριν ἀνέπαυσεν. Ἑμάχοντο οὖν τοῖς 
βαλλομένοις στραᾳτόπεδον ol ἸΙουδαῖοι, τις πόλεως 
ἑχτρέχοντες, xal ἑχάχ»ουνν τοὺς ἔναντίους, μᾶλλον δ᾽ 
ἑκαχοῦντο αὑτοί. Λωφέσαντος δὲ πρὸς βραχὺ τοῦ 
θῳραθεν πολέμου, πάλιν τοῖς ἔνδον fj στάτις hycl- 
p:-o. Καὶ δύλῳ τὸ ἱερὸν ὁ Ἰωάννης σὺν τοῖς ζπλω- 
ταῖς χατασχὼν, πολιῶν ἀναιρεθέντων, χατεθάῤῥει 
τοῦ Σίμωνος. Ὁ δὲ Τἴτος ἐξομαλίσαι προσέταξε τὸ 
à τοῦ Σκοποὺ µέχρι τοῦ τείχους διάστηµα ' καὶ τὸ 
μὲν Eylvexo, Ἰονδαίοις δὲ χατὰ Ῥωμαίων ἑνέδρᾳ 
εις µεμηχάνητο, Οἱ γὰρ τολμηρότεροι τῶν στασια- 
στῶν, προελθόντες τῆς πόλεως, ὡς ἐχδεθλημένοι δῆ- 
θεν ὑπὸ τῶν τὰ εἰρηνικὰ φρονούντων, περὶ τὸ τεῖχος 
ἦσαν εἰλούμενοι, ἄλλοι δὲ, στάντες ἐπὶ τοῦ τείχους, 
6; ix τοῦ δήμου τυγχάνοντες, εἰρήνην ἐδόων, xal 
δεξιὰν ᾖτοῦντο, χαλοῦντες τοὺς 'Ῥωμαίους, ὡς τὰς 
πύλας ἀνοίξοντες. Toi; μὲν οὖν στρατιώταις οὐδὲν 
ὑσπωττεύετο, καὶ ἐχώρουν ἐπὶ τὸ ἔργον, Τίτῳ 
δὲ δι ὑποψίας fv τῆς ἐπιχλήσεως τὸ παράλογον. 
Πρὺὸ μιᾶς γὰρ ἡμέρας διὰ τοῦ ᾿Ιωσήπου ἐπὶ σνµθά- 
σεις αὑτοὺς προχαλούμενος, οὐδὲν φρονοῦντας εὔρι- 
σχε µέτρι»ν. Μένειν οὖν κατὰ χώραν τοὺς στρατιώ- 
τς ἐχέλευε. Φθασάντων δέ τινων πρὸς τὰς πύλας 
ὁρεμεῖν, τὸ μὲν πρῶτον οἱ ἐχθεθλῆῃσθα. δοχοῦντες 
ὑτέρευγον ' ὡς δὲ μεταξὺ τῶν τῆς πόλεως ἐγένοντο 
πύργων, ἐξέθεον, xal Σχύχλουν αὐτού;. Καὶ οἱ ἐπὶ 
εοῦ τείχους βέκη γατ αὑτῶν Ἰφίεσαν, xal λίθους 
ἐχόντικον, xai ἀνεῖλον συχνοὺς, xal πλείους χατέ- 
τρωσαν. Καὶ οἱ μὲν Ἰουδαῖ-ι ἑσχίρτων τοὺς θυρεοὺς 
ἀν ασείοντες, τοῖς δὰ στρατιὠώταις ὁ Τῖτος telae, 
καὶ οἱ ταξίαρχοι. "Ηδη δὲ τοῦ πρ) τῶν τειχῶν χώρο) 
ἐξισωθέντος, ἀχεῖ μεταθεῖναι βουλόμενος τὸ στρατύ- 
φεδο’, τὸ χαρτερώτατων τῆς δ,νάµεως ἀντιπαρεξέ- 
τεινε τῷ τείχει, xal οὕτω πεπραγμένων Ἰουδαίοις 
τῶν ἐχδρομῶν, ἑστρατοπεδεύσαντο ol ᾿Ρωμαῖοι ἐχεῖ. 
Ίρις. δὲ τείχεσιν ἡ πόλις τεριεθέθλητο * ὅπου 5' ἡ 
φύσις τοῦ τόπου ταύτην ὠχύρου, Evi περιδόλῳ 
ὃ-ένωστο * οὕτω δ᾽ ἐχούσης τῆς πόλεως, ἄπορος ἐδό- 
x:t τῷ Τίτῳ fj προσθολή. Τέως δ᾽ οὖν ἔδοξε κατὰ τὸ 
Ἰωάννου τοῦ ἀρχ.ερέως μνημεῖον προσδάλλειν, xal 
τοῖς τάγµασι ὃῃοῦν τὰ πρὺ τῆς πόλεως ἑγχελεύετα:, 


vallum muniunt dimicant: οἱ dum hostes cladibo: 
afficiunt, pluribus ipsi afficiuntur. Externo bello 
paulisper quiescente, seditio rursus exoritur : οἱ 
Joannes cum Zelotis teniplo multis czesis per do 
lum occupato, Simoni se opponere ausus est. Dum 
autem intervallum , quod a speculatore ad menia 
pertinet, Titi jussu exequatur, Judei Rom.nis 
insidias struunt. Nam audaciores e seditiosis , ur- 
,bem egressi , quasi a pacis studiosis ejecti essent 
scilicet, juxta moenia versabantur: alii in meenibus 
slanles quasi ex plebe homines, pacem clamabant, 
et dexteram petebaut, Romanosque vocabant, quasi 
portas aperturi essent. Ac milites quidem nibil sus- 
picati, opus aggrediebantur : Titus autem imexspe- 


B etatam. vocationem suspectam habebat. Nam cum 


eos pridie per Josephum ad pactiones provocasset, 
nihil moderati responsi acceperat. Milites igitur 
suo loco manere jussit. Sed cum quidam ad portas 
jam proeurrissent , ii qui se ejectos esse fingebaat 
refugiebant : ut vero. intra urbis turres illi perve- 
nerant, excurrerunt, eosque  circumvenerunt. Qui 
vero in monibus erant, Leja et saxa contra cos 
juculantes, occiderunt multos, plures convulnera- 
runt, Quo successu Judai exsultabant, el scuia 
couculiebant : Titus vero et centuriones milites 
castigabant. Eo spatio quod ante muenia est com- 
planato, copiarum robur ad murus extendit : ob« 
siructisque Jud:orum ercursionibus, castra ibi 
posuit. Urbs triplici muro circumdata fuit, ubi vero 
situ ipso muniebatur, simplici duntaxat : quod 
cum ita esset, oppugnatio difficillima Tito vidcbatur. 
Sed tamen visuu est, juxta Joannis pontificis monu- 
mentum eam adoriri : idque legionibus indicari 
jubet, ut materiam ad excitandos aggeres compor- 
tarent. Quo facto, et aggeribus exstructis , arietes 
expediri jussit. Qui cum moenia trifariam percus- 
sissent , et inusitatus fragor urbem circumsonuis- 
δοῖ : clamore ab obsessis sublato, seditiosi territi, 
se hostes communi ope propulsaturos esse pepige- 
runt. Murus tamen ictibus arietum non cessiL , an- 
gulo duntaxat $294 turris uniusemoto, muro incolu- 
mi. Judzi vero cum Romanosin castris dissipatos ob- 
Servassent , excurrunt omnes , et ignem machinis 


συμφορεῖν τε τὴν ὕλην, ἵν' ἐγείροιεν χώματα. Καὶ οἱ p injiciunt : ubi atrox pugna exorta est, his eas in- 


μὲν εἰς ἔργον ἦγον τὸ χέλευσµα" τῶν δὲ χωµάτων 
ἐγηγερμένων, προσάχειν τοὺς χριοὺς ὁ Tivo; προσ- 
έταττε, καὶ τύπτε.ν τὸ τείχος, ΄ΗἨδη τῶν χριῶν 
ἠργμένων τριχόθεν, ἐξαισίωυ τε χτύπου τὴν πόλιν 
περιτχσαντος, χραυγὴ ταρὰ τῶν ἕνδον ἤρθη, καὶ 
οἱ στασιασταὶ, δείσαντες, ὡμονόησαν, χοινὴν τὴν 
ἄμυναν τρὸς τοὺς πολεµίους ποιεῖσθαι συνθέµενοι, 
Των γε μὴν κρ.ῶν τυπτόντων, οὐχ ὑπεδίδου τὸ τεῖ- 
yos πληττόµεν.ν. Γωνία 66 τις µόνον ἑνὸς τῶν πὺρ- 
qo» παραχεκίνητο, τὸ δὲ τεῖχος ἀχέραιον ἣν. Ἱον- 
δαῖοι δὲ, τοὺς ᾿Ρωμαίους ἑσκεδασμένους παρατηρή- 
ὄλντες νατὰ τὸ στρατόπεδον, ἐχθέουσι πάντες, tup 
ταῖς μηκαναὶῖς ἐπιφέροντες. Δεινὴ δὲ περὶ τὰς ἑλε- 
πόλεις μάχη συνέπεσε, τῶν μὲν ὑποπιμπρᾷν, τῶν 


cendere , illis incendium cohibere conantibus. Sed 
Judei ex desperatione superiores fuerunt, et ma- 
ching jam ardebani : ac nisi Titus cum equitibus 
subsidio venisset, conflagrassenl. Nune vero pro 
pugnatoribus Judaoruim circiter xu caesis , reliqui 
in urbem sunt compulsi : οἵ unus Judeus viv.s 
captus, ante mania in crucem acius est, ut 90 3s- 
pectu perculsi czieri se dederent. Sed cum Titus 
ligneas turres singulas L cubitum in aggeribus col- 
locasset, Judi arietum impetum non amplius pro« 
hibuerunt, cum ex illis feritentur, ac male tract«» 
rentur. Jam vero muro etiam ὁ Nicone (sic enim 
ipsi Judi IRhomanorum maximam vocabant machi- 
nam ) labefaciató , plerique debil'tati? — amimis 


b13 


JOANNIS ZONARAE 


b15 


recesserunt : eodemque a Romanis occupato, in A δὲ χωλύείν βιαζομένων. Ἰουδαῖοι δὲ ὑπερεῖχον ἐς 


alterum murum confugerunt. Muro primo xv die- 
bus capto, secundus etiam adducta machiua oppu- 
gnari ecptus : ac turri. quadam labefactata, alii 


ἀπρνοίας, xai τὸ πὂρ civ ἑλεπόλεων Ἠπτετο. Καὶ cl 
μὴ ὁ Tlxo; σὺν τοῖς ἱππεῦσιν ἐπεθοίθτσε, xat xa:- 
εφλέγησαν ἄν. Νῦν δὲ τῶν προµάχων τῶν Ἰουδαίων 


fugerunt. πεσόντων ὡς δώδεκα, ol Aorrol ἐνέχλιναν, xal συν - 
Πλάθησαν εἰς τΏν πδλιν. Ζωγρηθεὶς δὲ τῶν Ἰουδαίων εἷς, πρὸ τοῦ τείχους ἀνεσταυρύθη, εἰ πρὸς 
τὴν ὄψιν οἱ λοιποὶ καταπλαγέντες ἐνδοῖεν. Πύργους δὲ πεντήχοντα πῄχεων ἕκαστον tx. ξύλων τοῦ Τίτου 
χατασκευάσαντος, xal τοῖς χώµασιν αὐτοὺς ἐπιστήσαντος, οὐχέτι ἑχώλνον ᾿Ἰουδαῖοι τὰς ἐμέολὰς tov 
κριῶν, Ex τῶν πύργων βαλλόµενοι xal χακούμενοι, δη δὲ τῷ Νίχωνι τοῦ τείχους ἑνδιδόντος (αὐτοὶ 
γὰρ Ἰουδαῖοι τὴν µεγίστην ἑλέπολιν τῶν Ῥωμαίων οὕτως ἐκάλεσαν), µαλακισθέντες ἀνεχώρουν οἱ τολ- 
iol. Καὶ τῶν 'Popaíov ἐπιβάντων αὐτοῦ, πάντες εἰς τὸ δεύτερον ἀναφεύγουσι τεῖχος. Kal οὕτως οἱ 
Ῥωμαῖοι τοῦ πρώτου τείχους tv πεντεχαίδεχα ἡμέραις ἐχράτησαν. Ἐντεῦθεν αὐτοῖς χατὰ τοῦ δευ- 


πέρου τείχους ἑγένοντο προσθολαὶ, xal προσάγεται ἡ ἑλέπολις ’ 


σαλευοµένου δὲ τοῦ Αύργον, 


xd0' οὗ τὰς ἐμδολὰς ἔποιεῖτο, οἱ μὲν ἄλλοι πεφεύγασι. 


XX. Castor vero quidam , homo ímpostor, cur: 


K'. Κάστωρ δέ τις àvhp yón:, μεθ᾽ ἑτέρων δέχα 


aliis x suppliciter extentis manibus Titum vocat : B προτείνων τὰς χεῖρας ὡς ἐχετεύων, ἐχάλει τὸν Ττ- 


eui ille fide adhibita, machine ictum inhibuit. 
Castor se descensurum professus est, ad petendam 
dexteram. ]li vero x partim supplicem cum eo 


gestum simulabant, partim se nunquam Tlomanis: 


servituros clamitabant. Quare dum tempus teritur, 
Casior Simonein monet, ut quid facto sit opus de- 
liberet, dum ipse Romanorum impetum inhiberet 
atque eluderet. Dolo tandem aniinadverso, Romani 
concitati, majoreque vi machiuis impulsis, etiam 
secundum murum quinto post primum die ceperunt. 
Titus ingressus, vetuit, ne comprehensi caderen- 
tur, neve zedes incederentur, neque etiom magnam 
partem. muri dirui voluit. Malebat enim urbem 
sibi, templum urbi conservare. Seditiosi vero Ro- 
manos urbem ingressos adorti, alii in angiportis , 
aNi ex wdibus, alii ος moenibus feriebant : itaque 
pr:zesidiarii e turribus desilientes , in castra rever- 
tebantur. Juázi vero cum ex notitia angiportuum 
99355 uultos vulnerassent, et Romanos post secun- 
d m quoque murum captum fortiter repulissent, 
sustulerunt. animos, ac fame jam per urbem ser- 
pente, maitorum bonorum virorum ex annon:e pe* 
muria interitu seditiosi delectabantur, eos solos 
salvos esse cupientes, qui pacem aversarentur, alio- 
rumque perniciem suam salutem interpretabantar. 
Komanis vero secundum morum denuo occupare 
studentibus, triduum restiterunt : quarto die im- 
petum eorum non ferentes , in interiorem transi- 


ov. "O δὲ, πιστεύσας, ἐπέχει τὴν ἐμδολὴν τοῦ χριοῦν 
καὶ ὁ Κάστωρ χαταζῆναι βόύλεσθαι ἐπὶ δεξιᾷ ἔλεγ-, 
καὶ τῶν σὺν αὐτῷ δέχα οἱ μὲν τὴν Ιχεσίαν συνυπ- 
εχρίνοντο, οἱ 5" o3x ἄν ποτε δουλεύσειν Ῥωμαίοις 
ἐδόων. Τριθομένης δ᾽ ἓν τούτοις τῆς (pac, ὁ Κά- 
στωρ ἐδήλου τῷ Σίµωνι, περὶ τῶν ἐπειγόντων βου- 
λεύεσθαι, ὡς ἐμπαίζοντος Ῥωμαίοις αὐτοῦ, xai «5 
Gov ἐπέχοντος ἅρμημα. Τέλος δὲ γνωσθεὶς ἁπάτῃ 
τὸν καιρὸν παρέλχων, παρώξυνε τοὺς Ῥωμαίους τὰς 
ἐμόολὰς τοῦ xpioU ποιεῖσθαι δυνατωτέρας. ᾿Εάλω 
τοίνυν xai τὸ δεύτερον τεῖχος ἡμέρᾳ πέµπτῃ peti 
τὸ πρῶτον. Παρελθὼν δ᾽ ἑντὸς ὁ Τίτος, κτε[»ειν τς 
τοὺς χαταλαμθανομένους ἐχώλνσε, xal μηδὲ τὰς oi- 
χίας ὑποπιμπρᾶν τοῖς στρατιώταις ἐχέλευσεν. ᾽Α)}λ᾿ 
οὐδὲ τοῦ τείχους πολὺ µέρος καθαιρεΏναι Ἰθέλησς- 
περὶ πλείονος γὰρ ἐποιεῖτο τὴν μὲν πόλιν ἑαυτῷ 
περισῶσαι, τῇ πόλει δὲ τὸν ναόν. Ἐπιτίθενται τοί- 
νυν ol στασιασταὶ τοῖς ἐπελθοῦσιν εἰς τὴν πόλιν 
Ῥωμαίοις, χαὶ ol μὲν κατὰ τοὺς στενωποὺς, οἱ δ᾽ 
£x τῶν οἰχιῶν, οἱ δ᾽ Ex τοῦ τείχους αὐτοὺς ἔδαλλον. 
Καὶ οἱ τούτου φρουροὶ Ῥωμαῖοι, χαθαλλόμενοι τῶν 
πύργων, ἀνεχώρουν εἰς τὸ στρατόπεδον. Ἱουδαῖοι δὲ 
χατ ἐμπειρίαν τῶν στενωπῶν ἑτίτρωσχόν τε πολ- 
Ἰοὺς, xal προσπίπτοντες ἐξώθουν. ᾿Ῥωμαῖοι μὲν οὖν 
χρατῄσαντες, xal τοῦ δευτέρου τείχους, αὖθις ἑξώ- 
σῄησαν, ἑπῆρτο δὲ τοῖς στασιασταϊς τὰ φρονήματα. 
"Hé, δὲ xoi ὁ λιμὸς ὑφέρπων τὴν πόλω, πολλους 
τῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν ἑνδείχ τῶν ἐπιτηδείων διέφθειρε. 


erunt. Titus iterum politus mcnibus, quantam ad D Τοῦτο δὲ τοῖς στασιασταῖς καταθύμιον ἣν, μόνους 


seplentrionem epectat diruit ; reliquis partibus pr:e- 
sidio imposilo, ad tertium oppugnandum se paravit, 
et legiones bifariam dispertitus, aggeres excitare 
caepit, Ex iis qui intus erant, seditiosi pertinaciter 
resistebant : popolus vero transfugitiin spectabat , 
ac mulü sane clam transfugiebant. Quod qui iu 
awimo habere videbantur, aut umbram tantum 
suspicionis prebebant, jugulabantur statim, eorum- 
«que bona diripiebanter; locupletes vero , etiam 
[also wansfugii crimine conficto , statim c:edeban - 
tur, ut res eorum (familiaris prede esset. Eam se- 
ditiosorum crudelitatem fames aogebat. Nam ob 
ciberiorum penuriam in edes iusiliebant, easque 
porvestigabant ; quarum habitatores se habere ne- 


ἀξιοῦσι τοῦ σώζεσθαι, τοὺς μὲν εἰρήνην μὴ θέλον- 
τας, την δὲ τῶν ἄλλων φθορὰν οἰομένοις χουφισαὸν 
ἑαυτῶν. Ῥωμαῖοι δὲ αὖθι; ἀπεπειρῶντο χατασχεῖν 
τὸ τεῖχος τὸ δεύτερον ᾽ οἱ δὲ διεχώλυεν, xai ἐπὶ 
τριαὶ μὲν ἡμέραις ἀντέσχον τῇ δὲ τετάρτῃ μὴ 
ἑνεγχόντες τὴν προζθολὴν, εἰς τὸ ἑνδότερον µετεχώ- 
ρησαν. Καὶ πάλιν ὁ Tiro; τοῦ τείχους χρατήσας, 
αὐτίκα τούτου κχαθῄρησε τὸ προσάρχτιον * τῷ λοιπῷ 
6 ἐγχαταστήσας φρουρὰν, τῷ τρίτῳ προσδα)εῖν 
ἠτοιμάνετο. Καὶ διχῆ τὰ τάγματα διελὼν, ἐγτίοειν 
ἤρχετο χώματα. Τῶν δ' ἐντὸς οἱ μὲν στασιαστ.} 
ἧσαν ἄτεγκτοι xal ἀνένδοτοι ὁ δὲ bruno; πρὸς αὗτο- 
µολίαν κεκίνητο, xat πολλοΐ λανθάνοντες ηύ:ομό- 
499v. Οὓς δὲ τοῦτο βουλοµένους οἱ στασιάνοντες 


5n 


ANNALIUM 118. Vi. 


5:8 


ἔγνων, dj xal µάνην ἔσχον υπονθτας ax:xv, εὐθέω: A gantes, si quid reperiebant, excructabant ; si nihil, 


&^ísgattoy* τοῖς δ᾽ εὐπόροις καὶ ψφενδῆ τὸν τῆς 
αὑτομ/λίας χατηγορἰᾳν προσάπτοντες, τοὺς μὲν αὐ- 
είχα ὃ.ἐφθειρον, τὰς δὲ ἐχείνων οὐσίας δ.ήρπαζ»ν. 
Ὅ λιμὸς 5 ἀχμάζων τὴ» τῶν στασιαατῶν ὠμότητα 
ηῦξανε. Δι ἔνδειαν γὰρ τῶν τροφῶν εἰσπιδῶντες, 
τὰς οἰκίας Ἀρεύνων, χα’ τοὺς οἰχοῦντα; ἀρνουμένους 
ἔχειν, εἰ μὲν εὕρισχον, Ίχιζον' εἰ δὲ οὐχ εὕρισχον, 
ὡς αχρύφαντας ἑἐπιμελέστερον Ἠταξον. Ἐποιοῦντο 
μέντοι τοῦ ἔχειν τροφὰς, !| uh, τὰ σώματα τῶν 
ἀθλίων τεχµήρ.ον. Οἷς μὲν γὰρ ἔτι μετῆν ἰσχύος, 
ἔχειν ἐδύχουν, οἷς δ᾽ ἐξετάκη τὰ σώματα, παρωδεύ- 
ο, Μο. Ei δέ τις εὐπόρησε πυρῶν 7 χριθῆς, χατα- 
χλείσας τὴν οἰχίαν σθιε ' τινὲς δ᾽ ὑπὸ βίας τῆς τοῦ 
Ἀεμοῦ, xal ἀνέργαστον τὸν αἴτων προσίεντο" xil 


torquebant , quasi aecuratius oecultsssent ; ac 
utrum miseri alimoniam haberent, necne, e corpori- 
bus eorum eonjeciuram capiebant. Nam quibus 
adhuc aliquid virium supererat, habere putaban- 
(ur : quorum vere corpora contabuerant, przteri- 
bantur. Si cui vero triticum aut hordeum suppe- 
tebat, is eo clausis :xdibus vescebatur. Aliqui etiam 
ob famis violentiam, rude triticum comedebant : 
cibosque ex ore infantium matres, liberi parentum, 
uxores meritorum rapiebant ; et cum ita ederent, 
iamen seditiosos latere non poterant. Sicubi enim 
clausam domum aut fumum exsilientem conspexis- 
sent, id argumentum putabant edentis familiz : per- 
fractisque foribus eibos ex ipsis faucibus extrahe- 


ἀφήρπαξον ἐξ αὐτοῦ τοῦ στόματος τὰς τροφὰς µη- B pant, nulla ullius xtatis misericordia affecti. Si 


τέρες βρεφῶν, παΐδες πατέρων, γυναῖκες ἀνδρῶν. 
Καὶ οὕτω δ᾽ ἐσθίοντες, ὅμως τοὺς ατασιαστὰς οὐχ 
ἐλάνθανον. Ὅπου ὃξ χεχλεεσμέάνην οἰχίαν χατίδοιεν, 
3) χαπ.ὸν ἁποθρώσκοντα. σημεῖον ταῦτ) ἁποιοῦντο 
τοῦ τοὺς ἑντὸς ἐσθίειν, xal ῥήσσοντες τὰς θύρας, ἐκ 
τῶν φαρύγγων αὐτῶν ἀνέφερον τὰς τροφάς' οὐδέ τς 
T$» οἴκτος fj πολιᾶς f) νεότητος. Tol, δὲ, φθάσασι 
προθεθρωχέναι «b ἑσθιόμενον, δεινὰς ἐπῆγον ὡς 


ἁδιχοῦσι καὶ ἀπηνεῖς τιμωρίας, ὁρόδοις τοὺς αἰδοίων᾽ 


πόρους ἐμφράττοντες, xat τὰς ἔδρας ῥάδδοις ὀξείαις 
ὠμῶς ἀναπείροντε. Τὰ φρικτὰ δὲ xal ἀκοαῖς 


qui vero cibum jam deglutierant, eos acerbis diris- 
que supplieiis ut 996 injurios persequebautur , 
orobis pudendorum mesius obturantes , et sedes 
virgis acutis perforantes. Eaque perferebat aliquis, 
que auditu quoque ;horrenda fuerint, ut se vel 
unum habere panem confiteretur, aut unum farinze 
pugillum praedonibus daret. Ae qux tum facta sunt, 
ainguiatim eommeinorari difficulter, ac potius nullo 
modo queant: sed illud compendio dici potest, 
neque aliam urbem talia perpessam esse, neque 
gentem ullam ab omni zvo sceleratiorem exstitisse. 


ἔπασχέ τις εἰς ἑνὺς ἄρτου ἐξομολόγησιν, ἢ ἵνα δράκα μίαν ἀλφίτων τοῖς λησταῖς χαταπρόητται. Καῦ᾽ ἔχα- 


στον μὲν οὖν ἐπεξιέναι τὰ τότε Ὑενόμενα δνσχερὶς ἡ καὶ ἀδύνατον  συνελόντα δ᾽ 


εἰπεῖν, µέτες πόλιν 


ἄλλην τοιαῦτα παθεῖν, μήτε γένος ἕτερον ἐξ αἰῶνος γενέσθαι χαχίας γονιµώτερον. Τοιαῦτα μὲν οὖν ἔπα- 


σχον Ἰουδαῖου, 


ΚΑ’. Τίτῳ δὲ τὰ χώματα προὔχοπτε, καΐτοι κας XXI. Dum ita cum Judzis agitur , Titi aggeres 


χουµένων ἀπὸ τοῦ τείχους τῶν στρατιωτών. Οἱ δὲ 
«πρὸς cuAA Yt" ἑξιόντες τροφῆς ἑνηδρεύοντο. "Hoav 
δὲ οὐ δηµόται µόνον, ἀλλὰ xaV τῶν µαχίμων τινὲς, 
οὐχέτι ταῖς ἁρπαγαῖς ἀρχούμενοι, xal συλλαμδανό- 
µενοι ὑπὸ τῶν ᾿Ῥωμαίων, μετὰ πᾶσαν βάσανον 
πρὸ τοῦ τείχους ἀνεσταυροῦντο. Τίτῳ μέντοι οἰχτρὺν 
«b πἀῦθος ἑδόχει, πενταχοσίων ἑχάστης ἢμέρας ἢ 
xai πλειόνων ἁλισχομένων. Οὔτε δὲ φυλάττειν αὐ- 
«95;, ob ἀφιέναι ἔκρινεν ἀσφαλὲς, xai ἅμα πρὸς 
«iy» ὄψιν ἐνδοῦναι τοὺς λοιποὺς fitv. Οἱ στα- 
σιασιαὶ δὲ τοὺς τῶν αὐτομόλων οἰχείους ἐπὶ τὸ τεῖ- 
χο; ἕλχοντες, xal τῶν δημοτῶν τοὺς ἐπὶ πίστιν 
ὠρμημένους, ola. πάσχουσιν οἱ Ῥωμαίοις πρὀσφευ- 
οντες, ἀπεδείχννον, καταφειδόµενοι xal τῶν πολε- 


promovebantur, quamvis milites de muris affligc- 
rentur. Qui vero ad conquirendum cibum egredie- 
bantur, non plebeii duntaxat, sed etiam ex bellicosis 
aliquot , rapinis haud contenti , insidiis excepti :« 
Romanis post omnía cruciatuum genera pro meni- 
bus in cruces tollebantur. Ea calamitas etsi Tito. 
miseranda ,videbatur, cum in dies quingeni, aut 
plures etiam caperentur, tamen nec custodiri eos, 
nee dimitti tutum putabat : simul etiam czteros , 
iis conspectis facilius deditionem facturos , opina- 
batur. Verum seditiosi transfugarum necessariis, 
in muros pertractis , ut tractarentur ii qui ad Ro-- 
manos confugerent , ostendebant : tam de hostibus 
quam de suis mentientes, Aggeribus absolutis, ma- 


µίων καὶ τῶν oix£itov. "Ηδη δὲ τῶν χωµάτων συντε- D chinz producebantur. Judaei vero eo spatio quod 


λεσθέν-ων, αἱ ἑλεπόλεις προσήγοντο. ὑπορύξαντες 
&' ἔνδοθεν ἸΙουδαῖοι τὸ χατὰ τὴν ᾽Αντωνίαν µέχρι 
τῶν χωµάτων διάστηµα, xat τοὺς ὑπονόμους ξύλοις 
ὑποστηρίξαντες, μετέωρα τὰ χώματα πεποι/χασιν. 
Εἶτα Όλης τὸ ὄρυγμα πλήσαντας, tup τῇ Uy ἑνέδα- 
λαν, καὶ τῶν ὑποστηριζόντων ξύλων χαυθέντων, f) 
δ.ώρνξ ἀθρόον ἑνέδωχε, xal xaxesslotn τὰ χώματα, 
xa τοῖς ᾿Ῥωμαίοις ἔχκληξις xai ἀθυμία πρὸς τὴ» 
ἐπίνοιαν Υίνεται. Κανά δὲ τὰ λοιπὰ τὰς ὀλεπόλεις 
oi Ῥωμαῖοι προσάχοντες, διέσειον τὸ τεῖχος. ᾿Αλλά 
τινες παραδόλως ὁρμήᾖσαντες, κατ αὐτῶν nup ἑνῆ- 


xay, xai πάντα χατέπρησαν. Διεφθαρμένων δὲ τῶν. 


inter Ántoniam et] aggeres interjacet , suffosso , et 
cavernis lignis suffultis : aggeres pensiles reddide- 
runt, qui , fossa materia impleta, et injecto igne 
fulcris cembustis subito cedente, corruerunt. lho- 
mani ea solertia obstupefacti et consternati, machi- 
nis alibi adductis, muros labefactarunt. Sed qui- 
dain praecipiti andacia eas omnes cremarunt. Ag- ' 
geribus collapsis, Romani tristes fuerunt. Titus 
vero eum ducibus deliberavit, quorum alii aggeres 
alios excitandos, alii sine his assidendum, et Judz- 
orum eruptiones et commeatus importationes ob- 
servandas censebant. lta enim urbem fame expu- - 


513 


copiis adductis, moenia tentaret : Judieos enim im- 
petum earum non laturos. Titus vero, qui nihil 
horam probaret, muro urbem circumdare 207 
statuit, ut obsessis omnem exitum obstruerel, eum- 
que laborem inter militee distribuit: qui contentio- 
ne quadara , divinoque impcelu concitati , celeriter 
opus sbsolverunt. lta clausa civitate primas noctis 
excubias Titus ipse obibat, ac lustrabal : reliquas 
aliis mandabat, militibus sortito dormientibus. Ju- 
d:eis vero exitu intercluso , spes etiam salutis una 
est interclusa, fame totas domos atque familias de- 
pascente, Ac zdes quidem mulierum et puerorum 
viribus defectorum , angiportus senibus mortuis 
referti erant. Pueri et adolescentes tumefacti , 
simulacrorum instar in foris circuibant : et quo- 
cunque loco vires defecerant, occumbebant. Mor- 
tuos cognati sepelire non poterant, et multi inter 
sepeliendum emoriebantur. Sediliosi vero etiam 
famis cladibus szviores , sepulcra effodiebani , et 
sedes spoliabant. Ác principio ex srario mortuos 
sepeliri jubebant, ob futorem — intolerabilem ; 
deinde in valles ex muris precipitabant. Quas cum 
cireuirel Titus, et cadaveribus plenas, e quibus 
putresceutibus copiosa manabat sanies, videret , 
ingemuit : subJatisque manibus Deum testatus est, 
iJ sua voluntate non (fieri. Denuo aggeres instituit : 
eisi materia egre xc stadiis comportabatur , mul- 
tis interim e populo transfugientibus, qui partim 
de muris se dejiciebant, partim saxa veluti ad pu- 
gnam parati manibus gestantes Romanorum fidei 
se conmmittehantL, et lamen sic etiam majori ex 
parte interibant. Nam famelici ciborum copiam in- 
satiabiiiter ingerentes rumpebantur. Accidit etiam 
aliud, quod exitium transfugis afferebat. Nam eo- 


rum quidam ad Romanos confugituri, aurum quod. 


babebant , deglutiebant , ne capti eo spoliarentur , 
idque iu castris cum excrementis ejectum collige- 
bant. Quo iu uno deprehenso, famaque in castris 
sparsa , transfugas auro plenos venire, imiserorum 
ventres dissecabantur. Qua de causa plurimi, una- 
que noete tria millia et amplius perierunt. Quod 
ne fleret , etsi Titus interdicebat , tamen ejus mi- 
ns parum aut nihil miseris commodarunt : et cum 


JOANNIS ZONAR.E 
guaLum iri. Eraut etiam qui suaderent, ut omnibus A yeg&ov, Ῥωμαῖο: 


EN) 
piv fü2u55v, Τίτος δὲ pix 
τῶν ἡγεμόνων ἐδουλεύετο' xat οἱ μὲν αὖθις ἔτεσα 
ἑγείρειν ἐχέλενον οἱ ok χωµάτων ἄνευ προσκαβέξε- 
σθαι, xal φυλάττειν τὰς ἑξέδους αὐτῶν, καὶ τὰς 
τῶν ἐπιτηδείων εἰσαγωγὰς, xat οὕτως ἔλεγον λιμῷ 
thv πόλιν ἔσ:οθαι ἁλωτῆν. Tot; δὲ πᾶσαν ἑδόχει 
προαάγειν τὴν δύναμιν, xal ἀποπειρᾶσθαι τοῦ τεί» 
χους μηδὲ γὰρ οἴσειν Ἰουδείους thv ἔφρδον. To 
γε μὴν Tit τούτων οὐδὲν ἤρεσχκεν * ἐδόχει δὲ 
περιδόλῳ τὸν πόλιν χυκλῶσα:, ἵν οὕτω πᾶσαν 
ἑαφοάξῃ τοῖς ἕνδον διέζδον, καὶ «b ἔργον τῇ 
στρατιᾷ χατεµέριας. "ol; δέ τις ἔρι ἐμπίπτει 
ἐπὶ την ipyasíav xal ὁρμή τις δαιµήνιος, ταχύ 
τε τὸ ἔρνον ἐξῳκοδόμητο. Περιχλείσας 6k τῷ 
τείχει τὴν πόλιν, τὴν μὲν πρώτην φυλαχὴν τῆς 


B νυχτὸς περιῖὼν αὐτὸς ἐπεσχέπ:ετο, τὰς δὲ λοι- 


πὰς ἑτέροις ἐπέτρεφα' διεχληροῦντο δὲ τὸν ὕπνον οἱ 
φύλακες. Ἰουδαίοις δὲ μετὰ τῶν ἐξύδων ἀπεχλείσθη 
πᾶσα σωτηρίας ἐλπὶς, xat ὁ λιμὸς κατ οἴχους xal 
γενεὰς τὸν δῆμον ἑδόσκετο, χαὶ τὰ μὲν τέγη Ύνναι- 
χῶν xai βρεφῶν ἐχλελυμένων πεπλήρωτο, οἱ στα- 
νωποὶ δὲ γερόντων νεχρῶν' παῖδες δὲ καὶ νεχνίαε 
διῳδηκότες ὡς εἴδωλα χατὰ τὰς ἀγορὰς περιῄεσαν, 
xai χατέπιπτον ὅπη ἕχαστος ἀτονέσας ἔτνχε΄ θά- 
πτειν δὲ τοὺς προσῄκοντας οἱ ἔτι ζῶντες οὐκ ἴσχυον' 
πολλοὶ δὲ xal θάπτειν ὁρμήσαντες τοῖς θαπτοµένοις 
ἑπαπέθνησχον. Οἱ δὲ στασιασταὶ xal τῶν ix τοῦ λι- 
pev χαχῶν ἑἐγίνοντο χαλεπώτεροι, τυμθωρυχοῦντες, 
καὶ τὰς οἰχίας συλῶντες. Καὶ τὸ μὲν πρῶτον tx τον 
δημοσίου θησαυροῦ θάπτειν ἐχέλενον τοὺς νεχροὺς, 
τὴν δυσωδίαν μὴ φέροντες’ εἶτ ἐῤῥίπτουν αὐτοὺς &x 
τῶν τειχῶν εἰς τὰς φάραγγας. Περιιὼν ὃ' ὁ Τίτος, 
xai θεασάµενος νεχρῶν πεπληρωµένας αὐτὰς, καὶ 
βαθὺν ἰχῶρα µυδώντων σωμάτων ἑχρέοντα, ἑστέ- 
vaSe, xal τὰς χεῖρας ἀνατείνας, ἐμαρτύρετο «bv 
θεὸν, 6; οὐκ εἴη τὸ ἔργον αὑτῷ πρὸς βονλῆ-. Καὶ 
πάλιν ΊἌτετο χωµάτων, χαλεπῶ; αὐτῷ thc ὕλης 
ποριφοµένης' πρὸ yàp σταδίων χεχόμιστο ἑνενήκοντα. 
Πολ)λοὶ 8 ηὐτομόλουν τοῦ δήµον, οἱ μὲν ἐκ τῶν σει- 
yov χρηµνίζοντες ἑαυτοὺς, οἱ δὲ προϊόντες ὡς ἐπὶ 
µάχην μετὰ χερµάδων, mph; Ῥωμαίους κατέφευ- 
yov: xai οὕτω ὃ᾽ ol πλείους ἀπώλλυντο. Διμώττυν- 
τες γὰρ καὶ ἀφθονίχ τροφῶν ἐντυγχάνοντε;. ἁπιί- 
στως τε χορεννύμενοι, διεῤῥήγννντο, Σννέθη δέ τι 


m paucis nummi reperirentur, caeteros preda D καὶ ἕτερον τοὺς αὑτομόλους φθεῖρον. Τινὰς γὰρ aü- 


spes perdebat. Ferunt autem pauperum, qui per 
portas civitatis elati et projecti $96 sint, pc fuisse 
millia: aliorum numerum inexplicabilem, frumen- 
tique medimnum talento venisse. 


τῶν καεχτηµένοι χρυσοῦς, ἓν τῷ µέλλειν πρὺς Ῥω- 
piov; αὐτομολεῖν, κατέπινον agd , ἵνα pij ἁλόντες 
ἀφαιρεθῶσιν αὐτούς. ΠΒαρὰ δὲ τοῖς ᾿Ῥωμαίθις γενό- 
μενοι, τοῖς τῆς Υαστρὸς σχυδθάλοις τοὺς χρυσοὺς συ- 


νεξέχρινον, καὶ ἑκλέγοντες αὐτοὺς ἑλάμδανον. Φωρᾶται τοίνυν τῶν αὐτομόλων τις τοῦτο πιῶν». καὶ 
φήμης Υεγοννίας εἰς τὸ στρατόπεδον, ὦ; µεστοὶ χρυσἰου προσίασιν οἱ αὑτόμολοι, ἀνετέμνοντο τὰς γαοτέ- 
pa« οἱ ἅθλιοι, ὧν ἐντεῦθεν πολλὴν γενέσθαι τῶν Ἰουδαίων φθοράν ΄ μιᾷ γὰρ νυχτὶ ὑπὲρ τρισχιλίους ἀνα- 
σχισθηναι σννἑέθη. "O γνοὺς ὁ Τῖτος, Γπείλησε τῷ στρατεύµατι ἀλλὰ μιχρὸν 3) οὐδὲν τοῖς αὐτομόλοις 
ἐπήμυνεν dj τοῦ Τίτου ὀργή. "Ev ὀλίγοις & εὐρίσχετο τὰ ἀργύρια, τοὺς δὲ λοιποὺς ἑλπίδες µόναι ἀπώλ- 
Avv. Λέγεται δὲ τοὺς ἐκ τῆς πόλεως διὰ τῶν πυλῶν ἑκχομισθέντας, xal ῥιφέντας νεχροὺς τῶν ἁπόρων, 
γενέσθαι µυριάδας ἐξήχοντα, τῶν ὃ) ἄλλων ἀνοξεύρετον εἶναι τὸν ἀριθμὸν, τοῦ µέν τοι αί:ου τὸ µέδιμνον 
πραθῆναι ταλάντον. 

XXI). Urbe autem, ul supra diximus, a Roma- 


KB'. Περιτειχιαθείση: δὲ τῆς πόλεως παρὰ τῶν 
nis muro circumdata, cum non amplius herbas col- 


Ῥωμαίων, ὧν ἄνω uot &'ortat, οὐδὲ πο) υ;ο”"εἷν 9:67 


$21 

τε dv: ὅθεν τὰς τῶν SU tv χόπρους τὰς 
ἀνερευνῶντες, ἐποιεῦντο τροφή». ᾿Ρωμαίοις ὃξ 727 
ἠχέρθῃ τὰ χώματα, xol ταῖς ἑλεπόλεσι τὸ τεῖχος 
τῆς ᾿Αντωνίας ἑτύπτενη, οὐ μὴν χαθηρεῖτο τυττέα 
µενον. Τειὲς δὲ τῶν στρατιωτῶν, ὑπὲρ τῶν σωμάτων 
τοὺς θυρεοὺς ὀροφώσαντες, μοζκλεῖς τοὺς θεµελίως 
ὑπτώρυττον, Χαὶ τέσσαρας τῶν λίθων ἑξέσεισαν. NU 
δ ἐπελθοῦσα τοὺς πολέμους ἑχατέρωθεν ἕπαυσε ᾿ 
καὶ τὸ τεῖχος ὑπὸ τῶν κριῶν σαλενθὲν, χατ᾽ αὑτὴην 
αἰφνίδιον χατερείπεται. "0:509 6 ἄλλο τεῖχος ἀνῳ- 
κοδοµη μένον ἐντὸς, ὃ τὴν ἐπὶ τῷ πεσόντι χαρὰν τοῖς 
Ῥωμαίοις εἰς ἀθυμίαν µετέδαλεν, 'O Τῖτος δὲ τοῖς 
στρατιώται; διαλεχθεὶς. ἐπήγειρεν αὐτῶν τὰ φρο- 
νήματα, Kal τις ἀπὸ Συρίας ἀνὴρ, Σαθῖνος τὸ 6vo- 
μα, ὑπὲρ τῆς χεφαλῆ» τῇ λαιᾷ τὸν θυρεὸν ἑπανατει- 


ANNALIUM LIB. VI. | 5-9 


γαλαιὰς A ligere liceret, animantitim stercora vitera inqui- 


rentes comedcebaut. Aggere jam a Romanis exci- 
lato, cum Ántoniz murus machinis feriretur ille 
quidem, sed nullis ictibus everteretur, milites ali- 
quot «lypeis in humeros rejectis, actaque testit- 
dihe fundamentis suffossis, quatuor saxa vectibus 
amoliti sunt. Nox prxlium utrinque diremit: ca- 
que murus machinis quassatus subito corruit. Sed 
alius murus post illum zdificatus, Romanoruu Ἰ- 
tiliam e prostrato conceptam in maerorem ccnver - 
tit. Titus amem habita concione militum :nimos 
excitavit. Et quidam ex Syria Sabinus, sculo in 
capul elato, dextraque strictum ensem  4eners, 
Dienibus successit, cujus virtutem σι οἱ suit 
zmulati : yrepugnatores vero jaculis et telis, saxis- 


νάµενος, τῇ δεξιᾷ δὲ τὸ ξίφος σπασάµενος, ἐπὶ τὸ B que pragraudibus subeuntes. propulsantibus, ali - 


τεῖχος ἐχώρησεν’ εἴπεντο δὲ αὐτῷ καὶ ἕτεροι Ev- 
δεχα, τὴν ἀνδρίαν ζηλώσαντες, Οἱ à ἐν τῷ τείχει 
χατηχόντιζόν τε αὐτοὺς, xal βέλεσιν ἔθαλλον, xal 
λίθους ὑπερμεγέθεις ἐχύλιον, δι ὧν ἔνδεκα παρς- 
σύρησαν ἔνιοι.. Ὁ δὲ Σαθῖνος ο) πρότερον ἐπέοχε 
την ὀρμὴν, 7| ἀνελθεῖν εἰς τὸ τεῖχος, xax τρέφατθαι 
τοὺς πολεµίους. Ὅτε γοῦν ἐκράτησε τῆς ἐπιχειρή- 
εειος, ἐσφάλη προσπταίσας πέτρα v xol τρηνῆς 
ἐν αὐτῇ μετὰ φόφου τῶν ὅπλων Κατέπεσε. Πρὸς 
Y50v τὸν ψόφον ἑπιστραφέντες οἱ Ἰουξαῖοι, καὶ µό- 
vov αὐτὸν ἰδόντες χαὶ κείμσνου, ἔθαχλλον πἀάντοθεν. 
Ὁ 9' εἰς γόνυ διανασ:ὰ,; Ἰμύνετο, ὑπὸ δὃξ π)Ίθους 
τραυμάτων παρε-θη τὴν δεξιὰν, xat κατεχώσθη τοῖς 
βέλεσι. Τῶν δὲ λοιπῶν, τρεῖς μὲν ἤδη πρὸς τοῖς ἄχροις 
Υενοµένους, τοῖ, λίθοι; ἀπέχτειναν' οἱ ὃ) ὀχτὼ τραυµα- 
τίαι πρὸς τὸ στρατόπεδον ἐχομίσθησαν. Μετὰ δὲ δύω 
ἡμέρας, νυχτὸς τινὲς ἡσυχῆ δ:ἀ τῶν ἐρειπίων εἰς την 
Ἁντωνίαν προσθαίνουσι, καὶ τοὺς ἀχαῖ ϱρυροῦντας 
ἀποσφάξαντες χΧριµωµένους, ἐσάλπισαν, xal φυγὴ 
τῶν ἄλλων φρουρῶν ἂν. Tiso; δὲ μετὰ τῶν ἔπιλε- 
χτω» ἀνέδη, xai τὰ τάγματα εἴπετο. Τῶν Ἱουδαίων 
δὲ χαταπεφευγότων £l; τὸ ἱερὸν, χαὶ οἱ τοῦ Τίτου 
εἰσέπιπτον διὰ τῆς δ.ώρυγος, ἣν ὑπὸ τὰ χώματα 
τῶν Ῥωμαίων ὑπώρνξαν. Συῤῥέγννυται δὲ πε,ὶ cà; 
εἰσόδους μάχη χαρτερὰ, xat τὰ ξίφη σπασάµενοι ουν- 
επλέχοντο΄’ φόνο; δὲ fv πολὺς ἑχατέρωνεν. Ἰλινο- 
µένης δὲ ἕδη τῆς 'Ῥωμαϊκῆς παρατάξεω;,, Ἰονλια- 
νός τι, ἑχατοντάρχης, ἄριστος ἀνῆρ, προπιδᾷ, xol 
νιχῶντας τοὺς Ἰουδαίους τρέπεται μόνος. "Εφευγς 
δὲ τὸ πλῦθος, xai διεσχέδαστο. Καταδιώχων 0277 
τοὺς σχεδαννυµένους ὁ γενναῖος ἐχεῖνο; ἀνηρ, xat- 
ολισθαίνει χατὰ τοῦ λιβοστρώὠτου, ἤλους τπυχνοὺς 
ἐν τοῖς ὑποδήμασιν ἔχων, ὡς καὶ οἱ λοιποὶ στρατιῶ» 
ται. Καὶ Ἱουδαῖοι περιστάντες αὐτὸν, ἑτίτρωσχον 
πάντοθεν. 'O δὲ χαὶ κείµενος Ἰμύνετο, µέχρι χατα- 
τρωθεὶς ἑνέδωκε, καὶ τοῖς πολεμίοις αὐτοῖς θαυμα- 
ζόμενος. Ἰουδαῖοι μὲν οὖν τοὺς Ῥωμαίνυς ὦ-άμε- 
vot, χαταχλείουσιν εἰς τὴν ᾽Αντωνίαν. 'O Τῖτος δὲ, 
πολλὰ χαὶ διὰ Ἰωαήπου παραχαλέσας τοὺς στασια- 
στὰς xal δι ἑαυτοῦ, ὡς ἀμειλίχτους ἑώρα, πάλιν 
ἐγώρει xal ἄχων πρὺς πόλεµον. Καὶ τοὺς ἁρίστους 
ἐπιλεξάμενος, περὶ ὥραν τῆς νυκτὸς ἐννάτην ταῖς 
φυλαχαῖς ἐπιθέσθαι προσέταξεν' οὗ μὴν χριµωρέ- 
PaTROL. Gn. CXXXIV. 


quot ex xi de;ecti suut. Sabinus vero non destitit 
prius, quam muro superato fugasset hostes. Scu 
cum saxo impegisset, el pronus in eo concidissc!, 
Jadai ad sonitum armorum conversi, eum soltm 
jacentem undique petiverunt. Is vero in genu con- 
surrexit, seque dcfendit : donec dextera volneram 
multitudine larata, telis. est obrutus. E cxteris, 
res qui jam ad summum evaserant, lapidibus oc- 
cisi : octo vulnerati, in castra sunt relati. Biduo 
post quidam tac;te per ruinas ad Antoniam pro- 
.grediuntur, et custodibus qui obdormierant C815, 
tuba cecinerunt. Cieteris autem. dcfensoribus fu- 
gientibus, Titus cum delecla manu, sequentibus 
legionibus, ascendit. Judais ad templum confu- 
gientibus, Titi milites per fossam quam hostes 
subter aggeres exeavarant, irruunt . ibique acris. 
pugna strictis gladiis committitur, cadunl utrin- 
que inulti. Sed louana acie jam inclinata, Julia- 
nus centurio, vir fortissinius, assilil, ac Judaeos 
victores solus in fugam verlit : quos dum fugientes 
et palantes persequitur, in solo cons:rato lapidi- 
bus (m calccis enim crepros clavos, ut οἱ exteri 
inilites, 299  infixos habebat) prolapsus, et a Ju- 
dais circumventus,undique convulneratur, sed et 
jacens se defendit, donec ceonfussus interiit, etiam 
hostibus admirabilis. Juli Rouwanos propulsatos 
in Antoniam concluserunt. Titas vero sediticsos 
et per Josephum et per semetipsum cohoriatus, 
ut nulla re molliri vidit, invitus bellum repetiit : 
delectuque ex optimis habito, sub noctis horam 
nonam custodes agoredi jussit, qui cum vigilaren!, 
ai. mad versa aggressione, clamoribus caxieros quo- 
que advocarunt. Ác pralium a nona bora noctis 
usque ad quintam commissum anceps fuit, victo- 
ria in neutram pariem inclinante : itaque tum di- 
remptum est. Reliqua vero pars Romanorum vii die- 
bus Antoniz fundamentis eversis, latam ad templum 
viam munivit. Tum legiones muro primo appropin- 
quantes, aggeres moliri cceperunt, qui magno cuui 
labore erigebantur. Juda porticum quz a septen- 
rione et occasu Antonia conjungitur, incensam ad 
cubitos xx interruperunt, suis manibus sacra adita 
urerc aggressi. f'umani quoque vicinam porticum 
. 17 


525 


Judzi tectum resecuerunt. Seditiosi qui in templo 
erant, et aperle milites in aggere versantes sunt ag» 
gressi, et dolis eos propulsarunt. Sed fame infinita 
multitude periit : superstites ex clades oppresse- 
runt, que et dictu sunt horrenda, οἱ auditu incredi- 
biles, quarum unam recensebo. Mulier quadam trans 
Jordanem habitans, et genere et opibus haud obscu- 
ra, Hierosolymis, quo confugerat, obsidionem tole- 
rabat, Ea sibi cibos paratos szpe ab urbanis latroni- 
)as eripi, iniquo animo ferens, iraque et fame perci- 
ta, pueruni lactentem mactatum atque assum, phr- 
tin. voravit, partim ín aliud tempus asservavit, Se- 
ditiosi vero nidorem odorati, statim adsunt : nisi 
det quod patarit, mortem minitantur. Hla pueri 


JOANNIS ΖΟΝΑΠ 
jncenderunt : flamma vero ad cubitos xv progressa, A voug εὑρὼν τοὺς φύλαχας, ἀλλά γνόντες τὴν ἐπίθε- 


2 


σιν συνεπλέχοντο, xai pb; τὴν Bohv χαὶ οἱ ἄλλοι 
συνῄεσαν. Ἐξ ἑννάτης δὲ τῆς νυκτὸς ὥρας εἰς πέµ- 
πτην τῆς ἡμέρας τοῦ πολέμου σννισταµένου ἀγχώ» 
paio; ἦν fj µάχη, μηδένι τῆς νίχης ἐπιθριαάσης, 
xai οὕτως τότε διελύθησαν οἱ μαχόμενοι. Τὸ δὲ Aot» 
πὸν τῆς τῶν Ῥωμαίων δυνάµεως ἡμέραις ἑπτὰ τοὺς 
τῆς ᾽Ανιωνίας θεµελίους χαταστρεφάµενον, Άπλα- 
τεῖαν πρὸς τὸ ἱερὸν ηὐτρέπισαν ἄνοδὸν. Καὶ πλη- 
σιάσαντα τῷ πρώτῳ περιδόλφ τὰ τάγματα, χωμά- 
των χατήρχετο * xal ταῦτα μὲν ἡγείρετο σὺν póy0u 
πολλῷ. Οἱ ᾿Ιουδαῖοι δὲ τᾶς βορείου xaX κατὰ δύσιν 
στοᾶς τὸ συνεχὲς πρὸς τὴν ᾽Αντωνίαν ἐμπρήσαντες, 
ἀπέῤῥηξαν ὅσον πήχεις εἴχοσε, ταῖς ἑαυτῶν χεραὶν 
ἀρξάμενοι χαίειν τὰ ἅγια. Ὑποπιμπρᾶσι δὲ καὶ 


reliquias retegit, quibus latrones visis, obstupefacti B Ῥωμαῖοι τὴν πλησίον στοὰν, xal µέχρι πεντεχαί- 


cxhorruerunt, ac tremenles recesserunt, vix eo 
cibo matri concesso. ÁAggeribus jam perfectis, ad- 
ducuntur arietes : sed ea erat muri firmitas, ut ni- 
hil inde lzederetur. Alii fundamenta suffodiebant, 
sed ne sic quidem est dejectus. 900 Czteris igi- 
tur desperatis, scalas porticibus admoverunt. Id 


' Judaei non anteverterunt, sed cum iis qui ascende- 


sapi dimicarunt : neque parva czdes est edita. 


δεχα mfysov προχόψαντος τοῦ πυρὸς, ἁποχόπτουσιν 
ol. Ἱουδαῖοι τὴν ὀροφὴν. Οἱ δ' ἀνὰ τὸ ἱερὸν στρασις- 
σταὶ xai φανερῶς τοῖς ἐπὶ τῶν χωµάτων Ezetiósveo 
στῥατιώταις, xal μετὰ δόλων ἠμύναντο. "Y xb δὲ τοῦ 
λιμοῦ ἄπειρόν τι πλῆθος σαν οἱ θνῄσχοντες. Πάθη 
δὲ τοῖς περιοῦσιν ἔτι συνέδαινε, xaX φριχτὰ διηγἠ» 
δασθαι, xai δύσπιστα τοῖς ἀκούουσιν, ὧν ἓν διτγή: 
σοµαι. l'uvfj τις ὑπὲρ τὸν Ἰορδάνην διὰ γένος καὶ 


πλοῦτον οὐκ ἄσημος, εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα κχαταφυγοῦσα συνεπολιορχεῖτο. Ταύτης πολλάκις ἑαυτῇ 
τροφὰς ποριζοµένης, οἱ λῃστεύοντες tv τῇ πόλει ταύτας διήρπαζον. Ἡ δὲ, πρὸς ταῦτα ἀγανακτοῦσαν 
θνμῷ τεκαὶ λιμῷ στρατηγουµένη,ὃ fjv αὐτῇ ὑπομάζιον τέχνον καταθύσασα xal ὁπτίσασα, τὸ miv 
ἔφαγε, τὸ δὲ λοιπὸν εἰς δευτέραν ἑτῆρει τροφήν * οἱ δὲ ατασιασταὶ τῆς χνίσστς προσθαλλούαης αὐτοῖς, 
παρῆσαν εὐθὺς, xai εἰ μὴ δοίη τὸ παρασκευασθὲν, ἀποσφάξειν Ἠπείλουν αὐτὴν. Ἡ δὲ τὰ τοῦ παιδὸς 
ἀνεκάλυψε λείψανα * κἀκεῖνοι ἐξέστησάν τε πρὸς τὴν θέαν xaX ἔφριξαν, xal τρέµοντες ὑπεχώρησαν, uó- 
Aug ταύτη; τέως τῆς τροφῆς παραχωρῄσαντες τῇ µητρἰ. "Ηδη δὲ τῶν χωµάτων τετελεσμένων προσή- 
γοντο οἱ xpuol: fjvvov δ οὐδὲν διὰ τὴν τοῦ τείχους ατεῤῥότητα, Ἔτεροι δὲ τοὺς θεµελίους ὑπώρνττοι, 
43x οὐδ' οὕτως τὸ τεῖχος Χατασέσειστο,. ᾽Απογνόντες οὖν τῶν ἄλλων, χλίμακας προσέφερον ναῖς ἀτοαῖς. 
Οἱ δὲ Ἰουδαῖόι χωλᾶσαι μὲν οὐκ ἔφθασαν, τοῖς δ᾽ ἀναθᾶσι συµπεσόντες ἐμάχοντο, καὶ Ἶν οὐκ ὀλίγος 
αὑτῶν φόνος. - 

- XXH,. Titus, qui templi reverentiam militbus &— KT'. Ὁ δέ γε Τέτος ὡς ἑώρα «ky ἐπὶ τῷ ἱερῷ 


C350 nóxse cerneret, portis jussit adimoveri ignem : 
unde atgemto liquefaeto, quo devinct crant, 
flamma ligna cerripuit, atque inde ad porticus eva- 
sit. Judxi cireumcirca igne conspecto, el animis εἰ 
eorporibus defecerunt. Acillo dic, sceutaque nocte 
ignis grassatus est, sed in partibus : nec enim om- 
mes porticus simal incendere valuerunt. Postridie 
Titus parte copiarum restinguere incendium jussa, 
viamque ad portas parare , ut legiones-expeditius 
asceuderent, vi praecipuis ducibus advocatis, de 
templo deliberavit. Ibi alii censuerunt, belli jure 
utendum, nec ulli rei parcendum. Alii menuerunt, 
si Judei eo conscenso bellarent, comburendum 
esse : neque jam templum, sed eastelium haben- 
dum : $5 minus, conservandum esse. Titius vero, 
etsi Judaei eo occupato repugnarent, tamen se loco 
virorum res inanimatas ulturum esse negavit, aut 
lantum opus crematurum, cujus vastatio Romanis 
damno, conservatio ornamento futura esset. Ac 
Titus in animo babuit, postridie eum omnibus co- 
piis impressione facta lemplum occupare. Sed Deus 
pum olim ejus excidium decreverat. Nam eum Titus 
er Antonia vidisset templi exterioris custodes, 


φειδὼ πρὺς βλάδης γινοµένην τοῖς Φτρατιώταις, τὰς 
πύλας ὑφάπτειν προσέταξε. Προσαχθέντος 6 αὐταῖς 
τοῦ πυρὸς, τηκόμενος ὁ ἄργυρος ᾧ ἑνεδέδοντο, 
πχρεχώρε: τῇ φλογὶ τῶν ξύλων ἑἐφάπτεσθαι, χἀν.- 
τεῦθεν ἐπελαμθάνετο τῶν ατυῶν. Τοῖς δὲ Ἰονδαίοις 
ὀρῶσι τὸ πῦρ ἐν xx), μετὰ τῶν σωμάτων παρεί- 
Όησαν αἱ Ψψυχαί. Ἐχείνην μὲν οὖν τὴν ἡμέραν xai 
τὴν ἐπιοῦσαν νύχτα τὸ πῦρ ἐἑπεχράτε', παρὰ µέρος 
δὲ, οὐχ. ὁ μοῦ πάντοθεν ἴσχυσαν ὑφάφαι τὰς στοά;. 
T3 δ' ἐπιούσῃ, ups: τῆς δυνάµεως ὁ Τῖτος a6cv- 
w)stv τὸ mup χελεύσας, xal παρὰ τὰς πύλας ὁδο: 
ποιεῖν, εἰς εὐμαρεστέραν τῶν ταγμάτων ἄνοδονι 


«αὐτὸς ἓξ τοὺς κορυφαιοτάταυς τῶν ἡγεμόνων προσ- 


καλεσάμενος, περὶ τοῦ vaos ἐθουλεύετο. Toi; μὲν 
οὖν ἑδόχει, τῷ τοῦ Άλλέμου κεχρῆσθαι νόμφ, xal 
µή τινος φείδεσθαι µτινὲς δὲ παρήνονν, εἰ μὲν πο- 
λεμοῖεν ἐπιθάντες αὐτοῦ "louBalot, ααταφλέχειν * 
φρούριον γὰρ χαϊαφλεγήσεσθαι, xal οὐχέτι ναόν ' 
εἰ δὲ μὴ τοῦτο, σώψειν. Ὁ δὲ Tito; οὐδ' ἂν ἐπι- 
θάντες bm αὐτοῦ πολεμῶςιν Ἰουδαῖοι ἔφησεν, ἀντὶ 
φῶν ἀνδρῶν τοῖς ἀφύχοις ἑπάγειν τὴν ἄμυναν, οὐ 
δὲ καταφλέξειν τηλικοῦτον ἔρτον Ῥωμαίοις γὰρ 


ἔσεσθαι πρὺς βλάθην qÜapiv, ὥσπερ xal χόσιον 


20 


ANNALIUM LID. Vf. . t26 


τῆς ἡγεμονίας, εἰ σώνοιτο. Τῷ μὲν οὖν Τίτῳ σχο- Α multitudini et farori excurrentium à Jadiorum ces- 


The f» ἐπιούσῃ ἡρέρᾳ μετὰ πάστς ἐμδαλεῖν 
τῆς δυνάµεως, καὶ τὸν vabv περικατασχεῖν. Τοῦ δὲ 
ρα πάλαι ὁ Θεὸὺς φθορὰν κατεφήφιστο Οἱ γὰρ 
6τασιασταὶ ἐπιτίθανται τοῖς φύλαξι τοῦ ἔξω ἱεροῦ 


οἱ δὲ πλήδει τε τῶν ἐχτρεχόντων xal θυμοῖς ἠττώ-' 


pzvot ἑγεδίδοσαν. Καὶ ὁρῶν ταῦτα Tito; ἄνωθεν Ex 
τῆς ΟΑντωνίας, ἐπαβύνει μετὰ τῶν ἑἐπιλέκτων 
ἱππέων. Καὶ Ἰουλαῖοι τὴν ἔφοδον οὐχ ὑπέκειναν, 
ἀλλ) εἰς τὸ ἔνδο, συνσκλείσθησαν {ερόν. Ὑπρχω- 
ρσαντος δὲ Τίτου πρὸς ὀλίγον λωφήσαντες οἱ στα» 
σ'ασταὶ πάλιν Ῥωμαίοις ἐπιτίθενται’ καὶ τρεφά» 


u:vot αὐτοὺς οἱ Ῥωμαξει, µέχρι τοῦ ναοῦ παρῇλ- 


ον. Καΐ τις τῶν στρατιωτῶν Ex τος φλεγοµένηό 
Unc µέρος διαρπάΊα:, καὶ ὑφ' ἑτέρον üvaxouzt- 


sisse, eum deleet's equitibus opem illis tulit : eujus 
impetu Judzi rcformidato, se in templo | interlori 
concluserunt. RegressoTito, sedit osi cum paulisper 
quieviesent, denuo Romanos invaserunt : quibus Ito- 
mani pulsis, usque ad templum penetrarunt, et mi- 
les quidam torre correpto, atque ab alio sullevatus 
ignem per fenestram auream injicit. Exc:tata ftam- 
ma, Judei exclamantes ad defensionem coneurrant, 
Qo Titus cognito, ad templum ignis prohit endi esu- 
sa et ipse approperans, pugnantibus et voce et ma- 
nu significat, utincendium restinguant. Sed ili nec 
vocem ejus exaudiverunt, mec manus signem eb- 
servarunt. Legiones quoque 'nzresse, 901 cunt 
templo appropinquarent, Titi mandata se audire dis: 


σθεὶς Φτρατιώτου, ἑνίησι «b πῦρ θυρίδι χΧρυσῇ. Al- B simulabant : et eos qui precedcbant liertebantar, ot 


ροµένης δὲ τῆς φλογὸς, "lovósiow μὲν ἑγείρεται 
χραυγὴ, καὶ συνέθεον mnc τὴν ἄμυναν. Tfxo: δὲ 
γνοὺς, ἔθει αρὺς τὸν vabv κωλύσων τὸ πὸρι xal τὴ 
ςωνΏ xat t$) δεξιᾷ διεσήµα.νε τοῖς µαχομένοις εὸ 
459p οθεννύειν. Όὔτε δὲ βοῶνιος ἤχουον, οὔτε τῆς 
χειρὸς Αρθσεῖγον τοῖς νεύµασι, Τὰ δὲ τάγματα 
εἰσιόντὰ καὶ τῷ vei πλησιβξοντα τῶν μὲν τοῦ Τί- 
του παβαγχελµάνων αβοσεποιοῦντο μηδὲ ἀκονειν, 
τοῖς πρὸ αὐτῶν δὲ πῦρ ἐνιέναι παρεχελεύοντο * 
ἁμηχανία δ' ὃν τοῖς ὁτασιασταῖς, ἀπειρηχύάι πρὺς 
ἔμυναν, καὶ φόνος πανταχοῦ wal προπή. Τττός τε 
μὴν ὡς οὖτε τὰς ὁρμὰς τῶν στρατιωτῶν ἐνθουσιών- 
των, οἷός τε ἣν χατασχεῖν, xal τὸ vUp ἐπεχράτεει 
παρελθὼν μετὰ τῶν ἠγεμόνων ἐθεάσανο τοῦ Βεοῦ 
«ὺ ἅγιν xai *À ἐν αὐτῷ ' τῆς δὲ φλογὸς οὐδέπο 
διιχνουµένης εἶσω, τοὺς δὲ περὶ τὸν ναὺν νεµοµέ» 
νης οἴχους, ἔτι δύνασθαι «5 ἔργον ouf vui οἱόμα- 
Joc, αὐτός χε Λαβαχαλεῖν ἐπειρᾶτο τοὺς ατρατιώτας 
*&b πῦρ σδεννύειν, xal εινα τῶν περὶ αὐτὸν ξύλοιξ 
αταίονια too; ἀπειθοῦντας ἐχέλευσεν εἴργειν. Oi δὲ 
νικώμενοι τῷ Oupip, xat ed πρὸς ἈῬουδαβυς µίσειι 
οὔτε τῇ αρὸς Τῖτου αἰδοῖ ἀνεκύόπτοντο οὔτε «66v «d 
€00 χώλύθντος. Τοὺς δὲ πολλοὺς καὶ Em παρέθη» 
γεν ἁρπαγῆς, μεστὰ χρημάτων εἶναι τὰ ἔνδον δοξά» 
ζοντας. Ἔφθη δέ τις xal el; τοὺς στροφέας τῆς 
πύλης mop ἐμθαλὼν, καὶ φλογὺς ἔνδοθεν ἐκφανεή- 
σης ἐξάπινα, ei ve ἡγεμόνες ἀνεχώρονν xal ὁ Ίξτος 
αὐτὸς, χάλ τοὺς ὑφάκτενκά; οὐδεὶς ἅτι ἑχώλυεν. 'Ὁ 


μὲν οὖν ναὸς οὕτως τὸ πῦρ ἐδέξατο, τῶν ἐν αὐτῷ τελουμένων ἑναγῶς καθαρτήριον, 


ignem ἱπ]]εθρεηί. Πίαφιιο seditiosi propalsando hoste 
fatigati, consilii inopes, passim fugtebant, et cede- 
lantur. Tílus vero eum üinpetem militum furero 
quodam irruentium  reprimete non posset, αἱ» 
que incendíum augeretur, eura duelbus Del san- 
ciuafian, et quidquid ia ee fu t, spectavit : et quia 
flamma nondam introrsum penetrasset , scd eedes 
que in templi circuitu sunt, depsscebat , opus Η- 
lud adhuc conservari posse ratus, operam dedit , et 
milites ad restinguendum incendium exhorteretur, 
el quemdam fuste contumaces eoercere jussit, A4 
illi iracundia et odio Judeoram victi, nec vore- 
cundia Titi, nec ejus qui prehibelat meta desistb» 
bant. Multos etiom rapiume spes ineitabat, igteriera 
neouniis referta ease existimantes, Ào jam quidam 
porue eardinibas ignem injeceret : unde com es. 
bito flamma emíicuisset, ei duces et Titus ipso ve- 
tesserunt. Neque queque amplias eos qui ignem 
injieiebant ptehil.ente, framaia templum corripuit, 
&ive nefarlerum sacreram . lustra, sivo sacerdo- 
Tuta peena. 1n quo Hiud eireri poesis, quod confie. 
gratio in eumdem et mensem ct. diem inaidit, que 
prius templnm a Dabyloniis exustum fuerat. À 
prima Salomonis sülsituclione wsque ad vastatie 
nem, quae secuudo moeemarchise Vespasiani amae 
accidit, intercesserunt ans NCI1x, theuseb vtt, dies 
xv. À pesteriore, qu» anno u Cyri ccpit, wsqae 
*d extremum excidium, anni ΡΟΣΚΣΙΧ, dieg κιν. 

f) τῶν 1350óvet, 


αὐτὰ χολαστήριον. θαυμάσειε 0 ἄν τις ὅτι xel phy ὃ αὐτὸς καὶ fpépa συνέπεσε τῷ ἑἐμπρησμῷ τοῦ 
ναοῦ, xx0' ἣν xat ὁ πρότερος ὑπὸ ἨἩαθυλωνίων κατεφλέγη ναύς. Καὶ ἀπὸ μὲν τῆς πρώέης οἱκηδομῆς 
Άν Σολομῶν ἐποιῆσατο µέχρι τῆς ἱστορουμένης νῦν Χαθαιρέσεως, Ἡ véyvovev Έτει δευτέρι «Tc θύεσκα» 
σ.ανοῦ Μοναρχίας, Évn γίνεται χίλια xal éxatby τριάχοντα, καὶ μῆνες ἕἑπτὰ ἡμέραι t. πεντεχάέὁ 
ὅσχα * ἀπὸ δὲ τῆς Όστερον, Ἶτις Έτει δευτέρῳφ τῆς Κόρσυ βασιλείας Ίρξατο γίἰνεσθαι µέχρι τῆς vis 
καΐας ἁλώσεως, ἔτη ἑξαχόσια xal τριάχοντα wel ivvia xo ἡμέραι πέντε xal τεσσαράχοντα. 

KA'. Καιοµένου δὲ τοῦ νασῶ, τῶν μὲν προσπι- D — XXIV. Templo ardente, obvia φάκηπο Γρ 
πτόντων ἦν &pwayh, τῶν δὲ καταλαμδανοµένων — sunt, et qui deprehendi potuerunt otcisi, neqne 
σφαγή. Ὀὐδαμοῦ δὲ ἡ y ix τῶν νεχρῶν διεφαί — usquam solum prz cadaveribus videri potuit ; sed 
veto, ἀλλὰ σωροῖς οἱ στρατιῶται σωμάτων ἆπεμ- — milites pet aocrvos Csorum, fugiemes petsequee 
δαΐνοντες ἐπὶ oue φεύγοντας ἔθεον. Τὸ μὲν οὖν — bantor. Latronum vero multitudo perruptis Ronmu- 
λῃστρικὸν πλῆθος ὠσάμενοι τοὺς Ῥωμαίους διεξέ- —morumagiinibus in urbem evasit, reliquis ρθρα» 
πεσον εἰς τὴν πόλιν * τοῦ δημοτινοῦ δὲ τὸ περιλει- laris turbx in exteriorem porticum confugerunt 
φθὸν εἰς τὴν ἔξω στοὰν κατέφυγε. Tuy δ᾽ ἱρέων — Ex sacerdotibus aliquot morum vin cubitos latum 


521 


JOANNIS ZONAILE "58 


cooscenderunt, duo insignes in. ignem iusilierunt, Α τινες ἐπὶ τὸν τοῖχων ἀνοχωρήσαντες, ὄντα τὸ εὖ oo; 


εἰ una cum templo conflagrarunt. Tum Romani 
viciuis cdificiis frustra parci existimantes, ipso 
templo ardenis, omnibus 302 ignem injecerunt : 

«ui etiam. gazophylacia comprehendit, in quibus 
inünita pecunie pulüiwdo reposita fuit, infinitae 
| pretiosse vestes, el alia ornamenta. Ibi eni.n omnis 
' Judieorum opulentia in unuin velui cumulum con- 
"gesta erat,Manquam in tutum zrarium. Ibi etiam, 
iu(uita multitudo plebis perit, pseudoprophetz 
seducia coucionibus, qui przdicarat, jubere Deui 
eos in templum ascendere, signa salulis acceptu- 
ros. Subornabaniur autem multi tales a tyrannis, 
ui populus minus transfugerel : per quos deceptus, 
evidentibus portentis tanquam attonitus non mo- 
vebatur, quorum multa acciderunt, Nam supra 
urbem asirum stelil gladio simile, cometa per 
autumn apparuit, et aliquando ]ux ante bellum 
uociu aram lam clara per dimidiam horam cir- 
ciunfulsit, ut dies esse videretur. Bos ad sacri- 
fwium adducta, agnum peperit. Porta orientalis 
aea, ilaque robusta, uL a viris viginti. vix elau- 
derelur atquc aperiretur, cum vectes el. pessulos 
profundissimos haberet, noctu. uliro. patuit: quae 
securitatein templi sublatam esse declarabat, et 
facien in il hostium ingressum. Alio tempore vi- 
Bóm est anie occasum solis specirum mirabile, 
currus iu. sullimi omnein regionem peragrantes, 
e& phalanges armaLe huc atque illuc jn nubibus 
asitantes. In festo Pentecostes sacerdotes interius 
jagressi templum, motum οἱ sonilum senserunt. 
Deinde vocem audiveruut, dicentem : Migremus 
hiuc. Quadriennio ante bellum iu Tabernaculorum 
sesto Jesus quidam bomo rusticus, ad festivitatem 
profeetus, exclamavit : Voz ab oriente, vox ab occi- 
dente, vox a quatuor ventis, vox. super llicrosolyma 
et templum, vex super sponsos et sponsas, vox super 
emnem populum. Hac vociferans, noclu atque iu- 
Merdiu cireuibat urbem : et quanquam ob voces 
mali ominis verberarelur, tamen eamdem perpeiuo 
«antilenam canebat. Adductus ad. Bomanum pro- 
xincie presidem, et flagris caesus, neque supplica- 
vit, aeque lacrymavit : sed voce lugubriter iuflexa, 
ad singulas plagas: Ve, Ve, Hierosolymis , clama- 


ὁκτάπηχνν, Épevov. Δύω γε μὴν τῶν ἐπισήμω», 
ῥίψφαντες ἑαυτοὺς cl; τὸ πῦρ, συγχατεφλέγησαν τῷ 
ναῷ. Ῥωμαῖοι ὃξ µαταίαν τὴν ἐπὶ τοῖς πέριξ τοῦ 
ναοῦ φειδὼ χρίναντες, Ίδη αὐτοῦ φλεχοµένου, πᾶ- 
αιν ἐπῆηγον εὺ mUp^ τὸ δὲ xal τῶν γαζοφυλαχίων 
ἐπιλαμθάνεται, ἓν οἷς ἄπειρον μὲν τὸ πλῆθος τεῦς- 
σαύριστο χρημάτων, ἄπειροι δ' ἐσθῆτες πολυτελεῖς, 
χαὶ ἅλλα κειμήλια. ΄Απας γὰρ ὁ Ἰουδαίων πλοῦτος 
πανταχόθεν Excel σεσώρευται, τῶν χεκτηµένων ἆπο- 
τιθεµένων ταῦτα ὡς ἐπ ἀσφαλοῦς ταµιείου. Ἆπει- 
pov δέ τι πλῆθος διεφθάρη δημοτιχὸν, ol; αἴτιος 
ἁπωλείας ἐγένετό τις ψευδοπροφήτης, χηρύξας τοῖς 
ἐν τῇ πόλει, ὡς ὁ θεὺὸς ἐπὶ τὸ ἱερὸν ἀναθῆναι κε - 
λεύει, δεξοµένους τὰ σημεῖα τῆς σωτηρίας. Πολλοί 
δὰ τοιοῦτοι παρὰ τῶν τυράννων ταῦσα λέγειν κε- 
θίεντο, ἵν ἦττον αὑτομολοῖεν ' δι ὧν ὁ δείλαιος 
ὄχλος παραθουκολούµενος, τοῖς ἑναργέσι σηµείοις 
ὡς ἑμθρόντητοι οὐκ ἐπίστευην. Πολλά δὲ σημεῖα 
γεγόναοσιν  ἕστη μὲν ὑπὲρ τὴν πόλιν ἄσερον, ῥαμ- 
φαίᾳ παραπλήσιον, καὶ κομήτης φανεὶς παρε-άθη 
ἐπ᾽ ἐνιαντόν. Καὶ φῶς «pb τοῦ πολέμου ποτὲ τὸν 
ναὺν καὶ τὸν βωμὸν περιέλαµψεν, ὡς δοχεῖν ἡμέραν 
εἶναι λαμπρὰν, παραμεῖναν ἐπὶ ἡμίσειαν ὥραν. 
Καὶ βοῦς εἰς θνσίαν ἀναχθεῖσα, ἔτεχεν ἄρνα. Ἡ 6b 
ἀνατολικὴ πύλη τοῦ ἑνδοτέρου ναοῦ, yaAxt, οὖσα καὶ 
στιδαρὰ, ὡς μόλις ὑπὸ ἀνδρῶν εἴχοσιν ἀνοίγνυσθαί 
τε xai χλείεσθαι, xal μοχλοὺς καὶ χαταπῆγας ἔχουοα 
βαθυτάτους, ὤφθη νύχτωρ αὐτομάτως ἠνεφγμένη. 
Ἐδήλου δὲ, λυοµένην τὴν τοῦ ναοῦ ἀσφάλειαν, xol 
τοῖς πολδµίοις ἑσομένην τὴν εἴσοδον εὐμαρῇ * xai 
φάσμα τι δαιµάνιον ἄλλοτε ὤφθη πρὺ ἡλίου ὃ.- 
σμῶν, ἅρματα χατὰ πᾶσαν τὴν χώραν διιόντα µξ- 
κέωρα, χαὶ φάλαγγες ἔνοπλοι διάττονσαι τῶν vag v. 
Κατὰ δὲ την τῆς Πεντηκοστῆς ἑαρτὴν εἰς τὸ ἔνδον 
ἱερὸὺν οἱ ἱερεῖς παρελθόντες, κινήσεως ᾖσθοντο, xat 
κτύπου  εἶνα φωνῆς ἤχουσαν λεγούσης, Μεταδαί- 
φωµεν ἐγτεῦθεν. Πρὺ δὲ τεσσάρων ἐνιαντῶν τοῦ 
πολέμου, kv τῇ τῆς Σχηνοπηγίας ἑορτῇ Ἰησοῦς τις 
ἀγροῖκος &vhp ἑλθὼν εἰς τὴν ἑορτὴν, βοᾷν ἤρξατο ^ 
Φωνὴ ἀπὸ áraroAnc, puri) ἀπὸ δύσεως, φωνὴ 
ἀπὸ τῶν τεσσάρων ἀνέμων, φωγὴἡ ἐπὶ ἹἹερισό- 
Aupa xal τὸν vaór, φωνὴ ἐπὶ νυµφίους καὶ 
γύόμφας, φωγἡ ἐπὶ πάντα εὐν' Aaóv. Καὶ περ.ἠξι 


vit, donec Albinus (is euim tum Judza procurator p τὴν πόλιν, ταῦτα χεκραγὼς μεθ) ἡμέραν καὶ νύ- 


erat) hominem absolvit, iusanire ratus. 303 lile 
' vero ab eo tempore usque ad bellum : Ve, Ve, Bie- 
rosolymis, lamentabatur : sed in festivitatibus prae- 
cipue triste illud augurium proclamabat, idque fecit 
anuos septem, e« quinque menses : doncc in ob- 
sidioue in ingenibus obambulans, rursus ; Vw, vc 
urbi et templo et populo, contenta voce clamavit. Et 
ut postremo adjecit, Ve etiam mihi, lapide ex bali- 
δι excusso ictus occubuit. 

µὸις, ἐδόα χαὶ ἑθρήνει. Ἐν δὲ 


χτωρ ΄ παιόμενος δὲ διὰ τὸ κακόφηµον, 6 δὲ οὐδὸν 
ἕτερον ἡ τὰς αὑτὰς ἐδόα φωνάς. ᾿Αναχθεὶς δὲ xai 
πρὺς τὸν τῆς χώρας ἐπιτροπεύωντα τότε Ῥωμαῖον, 
xai χαταξανθεὶς μάστιξιν, o00' ἱκέτευεν, οὔτ ἐδά - 
Χρυσεν, ἀλλὰ τὴν φωνὴν ὁλοφυρτιχῶς, παραχλί- 
νων, πρὸς ἑκάστην πληγἡν, AL, at, Ἱἱεροσούμοις, 
&602* µέχρι χαταγνοὺς µανίαν αὐτοῦ ὁ ᾽Αλδίνος 
(οὗτος γὰρ ἑἐπετρότενε τότε) ἀπέλυσεν αὐτόν. ο 
ὃ' ἕκτοτε µέχρι τοῦ πολέμου, Al, al, ᾿Ἱεροσολύ- 


ταῖς ἑορταῖς μάλιστα τὴν σχυθρωπὴν ἐχεχράχει «χλῃδόνα, καὶ τοὺτ) 


ἀποίει ἐπὶ ἔτη ἑπτὰ καὶ µῆνας πέντε, μέχρις οὗ κατὰ τὴν πολιορχίαν περιιὼν ἐπὶ τοῦ τείχους, At, 


al πά Ίιν τῇ πό1ει, καὶ τῷ vao, xal τῷ Aa, διαπρυσίως ἐθόα. 


Ὡς δὲ τελευταῖον προαέθηχεν, Ai, 


αἳ κἀμοὶ, λίθος ix τοῦ πετροθήλου πλύξας αὐτὸν ἔχτεινε. 


XXV. Romani, cum seditiosis in urbein compul- 


ΚΕ’. 'Popaiot δὲ τῷν μὲν ατασιαστῶν Χατα-ξ- 





52) 


ANNALIUM LIB. VI. 


430 


Φευγότων εἰς τὴν πόλιν, χαιοµένου 8b τοῦ ναοῦ À sis, templum, et quz cireum templtun erant, arde- 


xal τῶν πὲριξ ἁπάντων, χοµίσαντες τὰς ov pata; 
£l; τὸ ἱερὸν, μετὰ µεγίστων εὐιρημιῶν τὸν Tizoy 
ἁτέφηναν αὐτοχράτορα. Οὕτω δὲ ταῖς ἁρπαγαῖς 
ol στρατιῶται πάντες ἐχρηματίσαντο, ὥστε χατὰ 
την Συρίαν πρὺς ἥμισυ τῆς πάλαι τιμῆς τὸν σταθ- 
μὸν τοῦ χρυσίου πιπράσχεσθαι. O[ δὲ ἀνὰ τὸν 
τοῖχον τοῦ ναοῦ, ὥς εἴρηται, ἀνελθόντες ἱερεῖς, 
7i πέντε ἡμέραις προσκαρτερήσαντες χαὶ λιµώ:- 
ξαντες, Χατέδησαν, Ἱχετεύοντες τυχεῖν σωτηρίας. 
"OU δὲ Τίτος καὶ «bv τῆς συγγνώµτς χαιρὸν πα- 
ῥελθεῖν ἔφησε χαὶ τοῦ ναοῦ οἰχομένου xal τοὺς ἱερεῖς 
συναπολέσθαι αὐτῷ δεῖν εἰπὼν, χολασθῆναι τοὺς 
ἅ δρας ἐκέλευσεν. Οἱ δὲ περὶ τοὺς τυράννους 
διαδράναι μὴ ἰσχύοντες, προσχαλοῦνται τὸν Ίτον 
εἰς λόγους. Καὶ ὃς Ἶχε, xoi τὴν ἀπόνοιαν αὐτοῖς 
ἐξωνείδιζε, χαὶ ῥίφασι τὰ ὅπλα καὶ παραδοῦσι τὰ 
σώματα χαρίζεσθαι την ζωὴν ἔπηγγέλλετο. Καὶ οἱ 
λησταὶ δεξιὰν μὲν μὴ δύνασθαι παρ) αὐτοῦ λαθεῖν 
ἔρησαν , ὁμομωχύτες µηδέποτε τοῦτο ποιῄσειν * 
ἔξοδον δὲ ᾖτοῦντο, μετὰ γυναιχῶν καὶ τέχνων, 
γαταλείψειν τὴν πόλιν αὐτῷ. Ἠγανάχτησε πρὺς 
εαύτα ὁ Τῖτος, xoi µήτέ αὑτομολεῖν ἔτι τινὰ σφῶν 
ἐἑχέλευσε pits δεξιᾶς ἑλπίζειν τυχεῖν (φείσεσθαι 
γὰρ οὐδενὸς), μάχεσθαι δὲ xal σώζειν ὡς δύναιντο 
ἑχυτούς. Τοῖς δὲ στρατιώταις ἑαπιπρᾶν τὴν πόλιν 
καὶ διαρπάξειν ἐχέλευσεν οἱ δὲ τὸ mop ἑνίεσαν 
πανταχοῦ. Οἱ στασιασίαὶ δὲ ἐπὶ τὴν βασιλικὴν 
οἰχίαν ὁρμήσαντες, εἰς ἣν BV ὀχυρότητα πολλοὶ τὰς 


x:fjatt; ἀπέρεντο, τούς τε Ῥωμαίους ἀπ αὐτηςς 


τρέπονται * xol τὸ συνηθροισμένον αὐτύθι τοῦ δήµου 
Tiv φονεύσαντες, εἰς ὀχταχισχιλίους xal τετραχο- 
σίους ἀριθμουμένους, τὰ χρήματα διηρπαταν. T3 
à ἑξῆς Ῥωμαῖοι, τρεφάμενοι τοὺς λῃστὰς Ex τῆς 
χάτω πόλεως, τὰ μἐχρι τοῦ Σιλωὰμ πάντα ἑνέπρη- 
σαν. Καιομένην δὲ «tv πόλιν ὁρῶντες οἱ στασιασταὶ, 
ὶλαροῖς τοῖς προσώποις εὔθυμοι τὴν τελευτὴν προς- 
ὄξχεόθαι ἔλεγον. Οὔτε δὲ παραδοῦναι ἑαυτοὺς ὑπέ- 
µενον, οὔτε πολεμεῖν Ῥωμαίοις οἷοί τε σαν ' 
σκιδνάµενοι δὲ xarà τὰ ἔμπροσθεν τῆς πόλεως, «t 
τινας αὐτομολεῖν ἐθέλοντας εὕρισχον, ἀπέσφαττον * 
χαὶ οὖδεὶς kv τῇ πόλει τόπος γεγύµνωτο, ἁλλ᾽ ἅπας 
3 λιμοῦ νεχρὸν εἶχεν, ?) στάσεως. Ἔθαλπε δὲ τούς 
1: τυράννονς xai τὸ cov αὐτοῖς λῃστριχὸν ἑλπὶς 


rent omnia, signis in templum ilfatis, Titum cmn 
faustissimis acclamationibus imperatorem designa- 
runt. Milites tantum ex rapinis pecuniz €oacer 
varunt, αἱ in Syria pondus auri dimidie miaoris 
quam olim venderetur. Sacerdotes, qui, ut dictum 
est, inurum templi conscenderant, cam quinque 
dies ibi exegissent, fame confeeti descenderunt : 
utque sibi parceretur, supplicarunt. Quibus Titum 
respondil : Veniz tempore jam pra:terito, sacerdo- 
tibus eum templo pereundum esse, ct homines 
suppliciis affici jussit. Tyranni qui effugere non 
poterant, Titum ad colloquium evocaut: qui cum 
venisset , eisque vecordiam  objecisset, vita se 
illos donaturum promisit, si abjectis armis se de- 
derent. Latrones vero se dextram ab eo accipere 
posse negarunt, jurasse enim se id nunquam Ífa- 
cturos : sed petiverunt, ut cum uxoribus et liberis 
urbe excedere liceret. Quamobrem Titus iratus, 
edixit, ne quis eorum amplius transfugeret, aut 
spem dextre haberet, se euim parsurum esse ne- 
mini : pugnarent igitur, ac saluti suze pro viribus 
consulerent. Milites urbein. incendere ac diripere 
jussit : qui cum incendia ubique spargerent, lJatro- 
nes ad regiam decurrerunt, in quom ob loci puni- 
tionem multi suas opes contulerant : aec Romamis 
inde pulsis, et coetu plebis ibi congregatz ad vmi 
millia et cccc omni interfecto, pecuniam diripue- 
runt. Postridie Romani latronibus ex inferiere 
urbe profligatis, usque ad Siloam omnia incende- 
runt. Seditiosi eum ardere urbem viderent, hilari 
vultu se alacres obituros dixerunt, cum se neque 
Romanis dedere vellent, neque repugnare 904 
possent: sed ante urbem dispersi, quos transíu- 
gere volentes deprehendebant, jugulabant : neque 
ullus urbis erat locus, qui non fame aut seditione 
peremptos haberet. Tyrannos una spes reliqua 
subterraneorum meatuum fovebat ; quo si confe- 
gissent, se non indagatum iri stulta opinione puta- 
bant. Nam cum Romani castra. moverent, progredi 
atque aufugcre ausi, neque Deum neque Romanos 
latere poterant, et inter se de rapinis bellum gere- 
bant. Cxsar vero cum urbs superior in pracipii 
sita loco, sine aggeribus capi non possel, copiis 


ἑαχάτη τῶν ὑπονόμων, εἰς οὓς sl χαταφύγοιεν, οὐ D opus distribuit. 

προσεδόχων ἐρευνηθήσεσθαι. ᾽Αναζευξάντων δὲ τῶν Ῥωμαίων, ἐθάῤῥουν προελθεῖν τε χαὶ ἀπιδράναν. 
τὸ δὲ ἣν ἄρα ὄνειρος * οὔτε yàp τὸν Gaby, οὔτε 'Ῥωμαίους λήσειν ἔμελλον. "Hv δὲ xai πρὺς ἀλλή- 
Ἶους ἓν ταῖς ἁρπαγαῖς πόλεμος αὐτοῖς. Καΐσαρ δὲ, ὡς ἀμήχανον ἣν τὴν ἄνω πόλιν ἐλεῖν χωµά-ων, 
ἅτε, οὖσαν περίχρημνον, διανἑέµει τοῖς ἔργοις τὴν δύναμιν. 


ΚΦ. Κατὰ ταύτας οὖν τὰς ἡμέρας οἱ τῶν "Ióov- 
µαίων ἡγεμόνες πἐμψαντες ἄνδρας πέντε πρὸς 
Τῖτον, ἱχέτευον δοῦναι αὐτοῖς δεξιάν. Ὁ bk xal τοὺς 
τυράννους ἑνδώσειν ἑλπίσας ἁποσπασθέντων τῶν 
Ἱδουμαίων, χατανεύει τὴν σωτηρίαν αὐτοῖς. Καὶ 
ὁ Σίμων, γνοὺς τὴν γνώµην αὐτῶν. τοὺς μὲν πέντε 
τοὺς ἑντυχόντας τῷ Τίτῳ αὐτίχα ἀναιρεῖ, τοὺς O' 
ἠγεμόνας συλλαθὼν εἴργνυσιν * Ἰδουμαίους δὲ οὐχ 
ἀφυλάχτους εἶχε, καὶ τὸ τεῖχος φρουραῖς ἔπιμελε- 
στέραις διε)ἐμθανε; διὰ τοὺς 2ὐτομωοῦντας. [ολ- 


XXVI. lis diebus Idumasorum principes v lega- 
tis ad Titum missis, supplices pacem petierunt; 
qui etiam tyrannos, ldumzis avulsis, pertinaciam 


" abjecturos sperans, incolumitatem illis promisit. 


At Simon eorum eonsilio eognito, v legatos statim 
occidH, duces in carcerem compingit, Idumsos ob- 
servari jubet, et moenía presidiis accuratioribus 
munit, propter transfugas. Sed quamvis multi oe- 
ciderentur, plures erant qui diffugerent, atque a 
Rowanis οὐ cicJiuni.satietatem οἱ lucri. spem sug- 


$31 


JOANNIS ZONARUE 


UR d 


cperegtur. Nam. s;lis plebeiis retentis, cateros A λῶν δὲ φονευομένων, πλείους ἦσαν οἱ δια Ρ2ύγοντες. 


cum uxoribus et liberis minimo vendebant, ob 
umaneipiorum mulitudinem, et emptorun paucica- 
tem. Eorum qui venditi suut, inultitudo infinita 
fuii, e plebeiis ultra xr millia sunt conservati. 
Quidam. aacerdos nomine Jesu, pacta incolumitate, 
duo candelabra tradidit, mensam, cralteres οἱ phia- 
las, ex solido auro omnia, nec non aulza, ponti- 
ficias vestes, et multa alia vasa. Sacri thesauri cu- 
8:03 Phinees comprehensus, tunicas et cingula ροιι- 
Gficia, ac plures alias res pretiosas demonstravit. 
Aggeribus jam confectis, Romani machinas ad 
muros adduxerunt. At seditiosi partim in arcem 
recedebant, partim in subterraneis meotibus se 
sbdebant , multi propugnabant. Sed muri parte 
sbrupta, etiam tyrannis metus incessit, ut fugae 
consilia agitarent. Cum enim eos quorum fideli 
opera pridem usi fuerant, non haberent (nam dis- 
persi crant) et hostes in propinquo esse nuntiaren- 
tur : in faciem prolapsi, veeordiam suam deplora- 
runt, atque ultro e turribus descenderunt, 305 
e quibus vi nunquam, sed sola fame depelli pe- 
tuissent : et in vallem Silaam confugerunt, deinde 
meatus subierunt. Romani moenibus eilra sangui- 
uem potiti, deprehensos trucidabant, atque des 
jweendabant : sed ante vesperam desierunt, Po- 
stridie Titus urbem ingressus, et munitiones ao (ur- 
ves admiratus : Deo, inquit, juvante bellum gossi- 
$8; Deus (uit, qui Judaeos munitionibus istis µη 


Ἐδέχοντο 6b αἱ Ῥωμαῖοι πάντας κόρῳ τοῦ κτείνειν 
xa κέρδους ἑἐλπίδι, Τοὺς γὰρ δηματιχοὺς ἑῶντες 
μόνους, τοὺς ἄλλους ἑπώλουν σὺν γνυναιξὶ καὶ τέ- 
Χνοις, ἑλαχίατης τιμής ἕχαστον, διὰ πλῆθος τῶν 
πωλουµένων, xal ὁλιγάτητα τῶν ὠναυμένων, Tav 
μὲν ἀπεμποληθέντων ἄπειρόν τι πλῆθος ἓν: οἱ 
δημοτικοὶ δὲ διεσώθησαν ὑπὲρ τετρακισµυρίους. 
Tov ἱερέων δέ τις ὄνομα Ἰησοῦς, λαδὼν περὶ σωττ- 
ρίας ὄρχον ὥστε τινα παραδοῦναι τῶν χειµτ2ίων, 
ἔξεισι, καὶ παραδίδωσι Ἀνχνίας δύο, τράπεάν τε 
xai κρατῆρας, xat φιάλας, πάντα ὀλόχρνσα, καὶ τὰ 
χαταπετάαµατα, xal τὰ τῶν ἀρχιερέων ἐνδύήματα, 
xal πολλὰ τῶν σπενῶν ἕτερα. 'O δέ γε γαζοφύλαξ 
τοῦ ἱεροῦ Φινεὰς συλληφθεὶς, τούς τε χιτῶνας, xal 
τὰς ζώνας «Ov ἀρχιερέων ὑπέδειξε, xal τῶν ἅλ]ων 
χειµηλίων πολλά, Συντετελεαμένων δὲ ἤδη τῶν χω- 
µάτων, προσῆγον οἱ Ῥωμαῖοι τῷ τείχει τὰς µηχα- 
νάς. Τῶν δὲ στασιαστῶν οἱ μὲν ἀνεχώρουν εἰς τὴν 
&xgaw, οἱ δ᾽ ἑγχατεδύοντο τοῖς ὑπονόμοις, πολλοὶ 
δὲ χαὶ ἠμύνοντο, Ὡς δὲ περιεῤῥάγη µέρας τοῦ τεί- 
χους, δέος καὶ τοῖς τυράννοις ἑμπίπτει, xal µετέω- 
pot πρὸς φυγἠν σαν. Ἐπεὶ δὲ τοὺς μὲν πάλαι πι- 
στοὺς οὐκ εἶχον (ἑσχεδάσθησαν γὰΡ), οἱ δὲ πολέμιοι 
πλησίον εἶναι Ἠγγέλλοντο, ἐπὶ οτόµα πεσόντες ἀνῴ- 
µωξαν τὴν ἑαυτῶν φρενοθλάδειαν, κἀχ τῶν πύργων 
ἑχόντες χατέδησαν, ἀφ᾽ ὧν Big μὲν οὐδέποτε ἁλῶναι 
ἠδύναντο, λιμῷ δὲ µόνῳ, καὶ εἰς τὴν Σιλωὰμ φά- 
ῥραγγα χαταφεύγουσιν, εἶτα χα”-έδνσαν. εἰς τοὺς 


lerit. Cum autem urbem alibi deleret, et. maenia ϱ ὑπονόμους. Ῥωμαῖοι δὲ τῶν τειχῶν χρατίσαντες 


everteret : eas Jurres fortunz sux monimentuin 
reliquit, quá adjutrice iis petitus esset, quse expu- 
gnari non possent. Totius belli tempore viroruin 
eapta sunt ad nonaginta septem millia, totius ob- 
sidionis tempore undccies centena hominum millia 
perierunt : quorum major pars ejusdem gentis, sed 
mon ejusdem uationis fuit. Nam e tota provincia 
ad festum Azymorum congressos, bellum subito 
oppresserat, et viris plenam urbem circumvallarat. 
Romaui cum ex manifestis alios sustulissent, alios 
cepissent, in cavermis delitescentes indagabant, 
perruptoque solo obvios quosque trucidarunt. Sed 
et ibi. cadaverum ultra duo millia snnt reperta: 
ae stbeuntibus teter oocurrit fetor, ut multi re- 


cederent, sed alii pres avaritia intrabant, mortuo- D 


ram cumulos calcantes. Nam in iis cavernis multa 
. ornamenta reperiebantur ; multi etiam educeban- 
tur οἱ dimittebantur, quos tyranni captivos tenue- 
rant. Ex iis patrie pestibus, Joannes cum fratribus 
i» cavernis esuriens, pacem a Romanis supplex 
peuit. Siem postea comprehensus est, Tito Ce- 
,sares Philippi degente. Nam cum Hierosolyma ob- 
sierentur, atque urbem Romani intrassent, in 
superiore ejus parte degens Simon, assumptis ami- 
. eorum intiuijs, unaque lapicidis et ferramentis ido- 
. neis, ia quamdam cavernam se demisit, et vetere 
fossa perambulats, terram excavavit, ut cuniculis 
,lenge promotis tuto loco emergerent. Sed paulum 
wregressis metallicis, commcalu destitutus, candida 


ἀναιμωτὶ, τοὺς χαταλαμδανοµένους ἐφόνενον, xal 


τὰς οἰχίας ὑφῆττον. ᾿Επαύσαντο δὲ πρὸς ἑσπέραν * 


τῇ 5 ἐπιούσῃ παρελθὼν ὁ Tito; εἴσω, τῆς τε ὀχν- 
ρότητος thv πόλιν xal τῶν πύργων ἐθαύμασε, xai 
Σὺν θεῷ ἐπολεμήσαμεν, ἔφη, καὶ θεὺς dv ὁ 
τῶνδε τῶν ἐρυμάτων Ἰουδαίους καθελών. Tbv 
ἄλλην τε πόλιν ἀφανίζων, xai τὰ τείχη χατασχάπτων, 
τούτους τεὺς πύργους χατέλιπε μυημεῖον εἶναι τῆς 


᾽αὐποῦ τύχης, ᾗ ανστρατιώτιδι χρησάµενος, ἐχρά- 


τῆσε τῶν ἀλῶναι μὴ δυναµένων. Toy μὲν οὖν αἰχ- 
µάλώτων πάντων, οἳ 9' ὅλου τοῦ πολέμου ἐἑλήφθη- 
σαν, ὁ ἐριθμὰς εἰς ἑννέα µυριάδας xol ἑπταχισχ:- 
λίους σννήχθη * τῶν δὲ ἀπολλυμένων χατὰ πᾶσαν 
«hv πολιορχίανι μυριάδες ἑχατὸν χαὶ δέχα. Τούτων 
τὸ πλέον ὁμόφυλον μὲν, ἀλλ οὐκ ἐπιχώριο ἀπὸ 
γὰρ τῆς χώρας ὅλης ἐπὶ τὴν τῶν ᾽Αζύμων ἑορτῖν 
συνεληλνθότες, ἑξαπίνης τῷ πολέμῳ περιεσχέθησαν, 
xal μεστὴν ὁ πόλεμος τὴν πόλιν ἀνδρῶν ἐχυχλάσατο- 
Ἐπεὶ δὲ τῶν φανερῶν οὓς μὲν ἀνεῖλον, οὓς δ᾽ Ίχ- 
µαλώτισαν Ῥωμαῖοι, τοὺς ἓν τοῖς ὑπονόμοις ἄνη- 
βεύνων, χαὶ ἀναῤῥηινύντες τὸ ἔδαφος, ὅσοις ἑνετύγ- 
χανον, ἕκτεινον. Εὐρέθησαν δὲ κἀχεῖ νεχροὶ, δισχι- 
λίων ἐπέκεινα * δεινὴ δὲ ὑπήντα τοῖς ἐπιχύπτουσιε 
τῶν σωμάτων ὁδμὴ, ὡς πολλοὺς εὐθέως ἀναχωρεῖν * 
ἄλλοι δ ὑπὸ πλεονεξίας εἰσεδύοντο, αωρείαις ἔμπα» 
τοῦντες νεχρῶν. Εὔρισχον γὰρ «πολλὰ τῶν χειµηλίων 


ἐν ταῖς διώρυξεν. ᾽Ανήγοντο δὲ xal πολλοὶ ὑπὸ τῶν 


τυράννων κχατεχόµενοι δεσμῶται, καὶ ἀπελύοντο. 
Τούτων δὲ τῶν ἁλαστόρων ὁ μὲν Ἰωάννης ἓν τοῖς 


94 


ANNALIUM LIB. VI. 


5M 


Jrovóuot; μετὰ τῶν ἁδελφῶν λιμώττων, δεξιὰν A indutus tunica, et chlamyde purpurea infibulatus: 


παρὰ Ῥωμαίων λαθεῖν ἰχέτενε. Σίµων δὲ μετέπειτα 
συνελήφθη, τοῦ Τίτου διάγοντος εἰς τὴν Φιλίππου 
λεγομένην Καισάρειαν. Πολιορχουμένων γὰρ Ἱερο- 
σολύµων, ἐπὶ τῆς ἄνῳ πόλεως Ov, τῶν Ῥωμαίων 
ἓντὸς γενοµένων τῆς πόλεως, ὁ Σίµων τοὺς πιστὸτά- 
του παραλαδὼν τῶν φίλων, καὶ σὺν αὐτοῖς λιθο- 
τόμους, xal τὸν πρὸς τὴν ἑργασίαν ἐπιτήδειον 
εοότοις σίδηρον, εἴς τινα τῶν ὑπονόμων σὺν ἐχείνοις 
χαθίησιν ἑαυτὸν, χαὶ τὸ παλαιὸν ὄρυγμα διελθὼν, 
τὴν γῆν ὑπενόμευεν, ἵνα ποῤῥωτέρω προελθόντες kv 
ἀσφαλείᾳ ποιῄσωνται τὴν ἀνάδυσιν. Ὠλίγον μέντοι 
τῶν µεταλλευόντων προχωρησάντων, ἡ τροφὴ αὐτοὺς 
ἐπιλέλοιπε. Τότε 95 λευχοὺς ἑνδύεται χιτωνίσχους, 
χαὶ χλαμύδα πορφυρᾶν ἐμπερονησάμενος, ἀνέδυ τῆς 


γῆς xav! ἐκεῖνον τὸν τόπον, iv (p πρόσθεν τὸ ἱερὸν B 


fjv. Βρῶτον μὲν οὖν θάµόος τοῖς ἰδοῦσι προσέπεσεν, 
&lra δ) ἑἐγγυτέρω προσιόντες, ὅστις εἴη piov, 
Σίμων δὲ xat» τὸν ἄρχοντα σφῶν προσέταττε, xal 
ζχε χληθεὶς Τερέντιος 'Ῥοῦφος, ὃς ἄρχων τῆς 


eo in loco e terra emersit, ubi templum dudum 
fuerat. Quem qui viderent, primum stupore cor- 
repti sunt, deinde propius accesserunt, 306 in- 
terrogantes quis esset *? Simon cum ducem vocari 
jussisset, Terentius Rufus (hune enim Titus exer- 
cituj przfecerat) accersitus, Simonem, audito ejus 
sermone, in vincula conjectum, Titi jussu ad trium- 
phum asservavit : in quo, laqueo enectus est, per 
id forum tractus, ubi de maleficis supplicium sumi- 
tur. Hic fuit exitus Simonis Giors. Joannes vero. 
altera Jud:orum furia, ad perpetuum carcerem est 
damnatus. Captivorum multitudo partim ad Egy- 
ptis metalla missa est, partim in spectaculis urbium 
interfecta, seu eum feris, seu inter sese dimi - 
cando. Simonis ex terra emersio in causa fuit, ut 
exterorum etiam seditiosorum magna turba in 
meatibus inveniretur: unde etiam templi funda- 
menta sunt suffossa. 

ατρατιᾶς χατελέλειπτο. ᾧ Ὑνωρίσας ὅστις fv ὁ 


Ῥίμων, συνελήφθη, xai δεθεὶς ἐφυλάττετο. Τῷ δέ γε Τίτῳ dj σύλληψις αὐτοῦ ἑδηλώθη, xat ὁ μὲν εἰς t^v 
θρίαµδον ἑτηρεῖτο, καθ ὃν καὶ ἀνῃρέθη ἀγχάνῃ, συρεὶς iv τῇ χατὰ τὴν Ῥώμην ἀγορᾷ, ὅπου κτείνειν 
Ῥωμαίοις εἴθισται τοὺς ἐπὶ χαχουργίᾳ θανατουµένους. Τοῦτο μὲν οὖν γέγονε τέλος τῷ τοῦ Γιώρα 
Σίμωνι. Ἰωάννης δὲ, fj λοιπὴ τῶγ Ἰουδαίων ἑριννὺς, δεσμὰ κατεχρίθη διηνεχῆ. Τὸ δὲ τῶν αἰχμαλώτω 
πλῆθος τὸ μὲν εἰς τὰ κατ Αἴγυπτον ἔργα ἑστάλη, τὸ 5b iv ταῖς κατὰ πόλεις τελουµέναις θεωρίαις 
ἐφθείρετο, 3| θηριοµαχίαις ἐχδιδόμενον, f] ἀλληλοχτονούμενον, Ἡ δὲ τοῦ Σίμωνος Υῆθεν ἀνάδυσις. 
πολὺ χα) τῶν ἄλλων στασιαστῶν πλῆθος εὑρίσχεσθαι χατὰ τοὺς ὑπανόμους ἐποίησεν, ὡς ἐντεῦθεν, xa τὰ 


κοῦ ναοῦ ἀνορυχθῆναι θεμέλια. 

KZ'. Ob µόνον δὲ τοῖς àv Ἱερασολύμοις Ἰουδαίοις 
ἐπήνεχτο χίνδυνος, ἀλλά χαὶ τοῖς àv ταῖς ἄλλαις 
πόλεσι. Πάντα δὲ διηγἠήσασθαι δύσεργον ' τὰ ὃλ 
ἐπ Αντιοχείας τοῖς ἑἐχείνην οἰχοῦσιν Ἰαυδαίοις 
συµθεθηκότα, διηγητέον. Πολὺ μὲν γὰρ àvà πᾶσαν 
τὴν οἰχουμένην τὸ Ἱουδαίων ἕθνος χατέσπαρται, 
πολλάχις αἰχμαλωτισθὲν, ὡς Άδη ἱστόρηται, xol 
σχ{δασθὲν πανταχοῦ * πλεῖστον δὲ τῇ Σνρίᾳ ἔγχα- 
ταµέµιχται κατὰ τὴν Ἠγειτνίασιν, μᾶλλον δὲ τῶν 
ἄλλων ταὐτῆς πόλεων ᾽Αντιόχεια χατοίκους Ἰουδα[ους 
ἑχέχτητο, διά τε τὸ τῆς πόλεως μέγεθος, xal ὅτι 
ἁδεᾶ τὴν χατοίχησιν ἐν αὐτῃ παρέσχον αὐτοῖς οἱ 
μετ) ᾿Αντίοχαν βααιλεῖς. Ὅ μὲν γὰρ Ἐπιφανῆς 
Αντίοχος *& τε Ἱεροσόλυμα ἐξεπόρθησε, χαὶ τὸν 
ναὺν ἐσύλησεν. Οἱ δὲ μετ) αὐτὸν βασιλεῖς ἐξίσου τοῖς 
Ἕλλγσι µετέχειν τῆς πόλεως αὐτοῖς συνεχώρησαν. 
Διὸ xai εἰς πλῆθος ἑπέδωχαν, πολὺ πλῆθος Ἑλλή- 
νων προσαγόµενοι τῇ θρησχείᾳ. Καθ) ὃν δὲ χαιρὸν 
ὁ τῶν Ἱεροτολύμων πόλεμος ἐξεῤῥάγη, καὶ εἰς τὴν 
Συρίαν κχατέπλευσεν Οὐεσπασιανὸς, τὸ δὲ μῖσος 
χατὰ τοῦ ἔθνους παρὰ πᾶσιν Ίχμαζε, τότε δή τις 
Ἰουδαῖος Αντίοχος, υἱὸς τῶν ἐπ᾽ Αντιοχείας "Iou- 
δαίων τοῦ πρώτου, εἰς τὸν δημον τῷν ᾽Αντιοχέων 
Φαρελθὼν, χατηγόρει μὲν τοῦ πατρὸς, χατηγόρει 
δὲ xal τῶν λοιπῶν Ἰουδαίων, ὅτι καταπρῆσαι την 
πόλιν ἅπασαν ἑθουλεύσαντο, xal παρεδίδου ξένους 
Ἰουδαίους τινᾶὰς ὡς τοῦ βουλεύματος χοινωνούς. Τὸ 
δὲ τῶν ᾽Αντιοχέων δημοτιχὸν τοὺς μὲν παραδοθέντας 
αὗτίκα χατέχαυσαν, κατὰ δὲ τῶν αὐθιγενῶν Ἰου- 
δᾳίων ὥρμηντο χἀχείνους τιµωρησόμενοι. Ὁ δὲ τῶν 
ὑμορύλων» χατήνορος Αντίπχος, ἁποστῖῆναι της 


XXVIl. Neque vero Hierosolymitani duntaxat 
Judei discrimina subierunt, sed aliarum quoque 
urbium incole : qu: difficile fuerit recensere om- 
nia, unum tamen exponendum est quomodo cut 
Antiocbenis Judzis actum fuerit. Nam multum Ju- 
daicz gentis per totum orbem terrarum est dis- 
persum : szpe capta est, et ubique dissipata, «t 
jam exposuimus : maxima tainen pars Syrie pro- 
pter vicinitatem est ünmista; et Antiocbia cum oh 
urbis amplitudinem, tum propter liberam ibi babi 
tandi facultatem, ab Antiochi successoribus impe- 
tratam, plures Judzos inquilinos habuit, quam ali: 
civitates. Nam Antiochus Epiphanes llierosolynia 
yastavit, et templum spoliavit. Qui autem secut; 
sunt reges, eis concesserunt, ut ex a«quo cum Gre- 
cia participes urbis essent. Itaque in magnam mul- 


p titudinem excreverunt, multis subinde Graecis ad 


suam religionem perductis. Caeterum quo tempore 
bellum Hierosolymitanum erupit, et Vespasianus 
in Syria appulit, omnibus Judsxorum ορ flagrar.- 
tibus: tunc Judzeus quidam Antiochus, Judzorum 
Anthiochenorum principis filius, in concionem ΑΠ. 
tiochenorum progressus, et patrem et ceteros Ju- 
ἆφαφ accusavit, eos le incendenda tota urbe deli- 
berasse: et peregrinos quosdam Judowos, ut ejus 
consilii conscios, tradidit. Plebs Antiochena tradi - 
tos δάσος 9097 statim exussit, ad indigenas que- 
que Jud:eos puniendos concitata. Sed Antiochus 
popularium suorum accusator, se patriam religio- 
nem rcliquisse professus, more Greco immolavit : 
et populum hortatus cst, ut ceteros etiam idem 


535 


. JUANNIS ZONARUE 


936 


facere cogeret. Nam ita insidiatores deprehensum A πατρίου λέγων θρησκείας, ἔθυσεν ὡς νόμος τοῖς 


iri, si religionem sua: ejerare nollent. Ejus rei 
cum Antiocheni periculum fecissent, pauci cesse- 
rant : qui Graecum ritum repudiarunt, interfecti 
s.nt. Idem Antiochus militibus etiam a Romano 
pres:de accepts, saevum se popularibus suis prae- 
buit, otium diei septimi eos agere non passus, 
eoque necessitatis redegit, ut Sabhati ignavia, non 
Antiochie duntaxat, sed in aliis quoque urbibus 
ad tempus abrogaretur. Neque vero hzc duntaxat. 
Autiochenis Judzis acciderunt, sed et alia calami- 
tas accessit. Accidit ut quadratum urbis forum, 
praetoriaque et tablina cremarentur, cujus incendii 
idem Antiochus Judzos criminabatur ; et. Antio- 
chenos jam ante male suspicantes, contra eos con- 


citavit, ut furiosorum instar omnes contra accusa- B 


tos ruerent, et zzgre a quibusdam reprimerentur, 
»uadentibus ut causam eam Tito disceptandam 
reservarent. Interea quidem re diligenter inqui- 
sila, gentem Judaicam insontem repererunt : et 
ejus facinoris auctores esse homines improbos ob 
zris alieni necessitatem, ratos, si curias et publica 
tablina incendissent, fore neminem a quo appella- 
rentur. Interea Titum Antiochiam proficiscentem, 
populus Antiochenus obviam egressus, lztis omi- 
nibus excipit, mistis precibus de Judzis urbe pcl- 
lendis. I$ vero tum ea verba placide dissimulans 
pr:z:eteribat. Deinde rursus Antiochenis idem acriter 
flagitantibus : At, inquit, patria eorum, quo rever- 
tendum illis esset, eversa. est, neque ullus locus est 
quo recipiantur. Hac postulatione frustrati , ad 
aliam convertuntur, petentes ut zrez tabulz, qui- 
bus jura Judaica inscripta erant, tollerentur. Sed 
ne id quidem Titus concessit, Judzos Antiochenos 
omnia qua prius habuerant, lenere passus. Inde 
Alexandriam profecturus, cum Hierosolyma prazter- 
iret, miseratus est urbis excidium, et defectionis 
auctores 806 detestatus, ut excidil quoque urbis 
antiqux» et felicis auctores, in cujus ruinis etiam 
partes ingentis opulentie reperiebantur : Romanis 
multa effodientibus, captivis plura demonstranti- 
bus, quz possessores ob incertos belli casus terrz 
mandarant. 


ἝἛλλησι, παρῄᾖνει δὲ xai τοὺς ἄλλους ποιεῖν ὁμοίως 
βιάζεσθαι * ἔσεσθαι γὰρ Φφανεροὺς τοὺς ἐπιδουλεύ- 
σαντας, τῷ μὴ τὴν σφετέραν θρησχείαν ἁπόμννσθαι. 
Χρωμένων δὲ τῇ πείρᾳ τῶν ᾽Αντιοχέων, ὀλίγοι μὲν 
ὑπέκυψαν "' οἱ δὲ μὴ ἑλληνίσαι ἀνασχόμενοι διεφθἀ- 
ρησαν. 'O δ εἰρημένος ᾿Αντίοχος xal στρατιώτας 
πχρὰ τοῦ Ῥωμαίων ἡγεμόνος λαθὼν, χαλεπὸς tv 
τοῖς ὁμοφύλοις, &pysiv τὴν ἑθδόμην οὐχ ἑπ.τρέπων' 
οὕτω τε τὴν ἀνάγχην ἔθετο ἰσχυρὰν, ὥς μὴ µόνον 
Er" Αντιοχείας τὴν τοῦ Σαδδάτου ἀργίαν χαταλελύ- 
σθαι, ἁλλὰ xàv ταῖς ἄλλαις πόλεσιν ἐπί τινα χρόναν 
τοῦτο ἐπικρατῖῆσαι. Οὐ ταῦτα δὲ µόνα τοῖς kv "Av- 
τιοχείᾳ συµθέδηχεν Ἰονδαίοις, ἀλλὰ xai δευτέρα 
προσεγένετο σνµφορά. Σννέδη μὲν γὰρ χαταπρη- 
σθῆναι τὴν τῆς πόλεως τετράγωνον ἀγορὰν, ἀρχεῖά 
τε xii χαρτοφυλάκια. 'O ὃ) εἱρημένος ᾿Αντίοχος 
τοῖς Ἰουδαίοις προσῆπτε τὸν ἐμπρησμὸν, xal τοὺς 
Αντιοχεῖς ὑπόπτους ἔχηντας ἤδη αὐτοὺς, Ἶρέθισε 
κατ᾽ αὐτῶν, xai ὥσπερ ἐμμανεῖς, πρὸς τοὺς διαδε- 
6ληµένους ἅπαντες ὥρμηντο. Μόλις 6' αὐτοὺς xa- 
τέσχον τινὲς, αυμθουλεύσαντες, Τίτῳ τὴν ὑπ/θεσιν 
ἀναθεῖναι. Ἐν τῷ µέσῳ δέ τινες ποιούµενοι ἑτι- 
μελη τοῦ πράγματος ζήτησιν, εὗρον τὸ μὲν τῶν 
Ἱουδαίων γένος ἀναίτιον, ποντροὺς δ’ ἀνθρώπους τὸ 
Epyov τολμήσαντας διὰ χρεῶν ἀνάγχας, οἱηθέντας, 
εἰ thv ἀγορὰν xaY τὰ δηµόσια Ὑραμματεῖα ἑμπρή- 
σειαν, ἔξειν ἁπαλλαγὴν τῆς εἰσπράξεως. Ἐν τούτοις 
δὲ xaX ὁ Τῖτος ἀφιχνεῖτο εἰς ᾿Αντιόχειχν, xal ὁ τῶν 
Αντιοχέων δῆμος προὔπήντα αὐτῷ, καὶ εὐφήμει * 
ταῖς ὃ εὐφημίαις συνεῖρε xal δέπσιν, ἐχέαλεϊῖν 
ἀξιοῦσαν τοὺς Ἰουδαίους τῆς πόλεως. 'O δὲ «ss 
τῶν λεγομένων ἡσυχῆ χαταχούων, παρει. Ὕστερον 
ὃ' «ὖθις σφόδρα λιπαρῶς ἐγχειμένων τῶν "Avtio- 
χέων , ἐξελαθῆναι τοὺς Ἰουδαίους τᾶῖς πόλεως, 
'AALU fj γε πατρὶς αὐτῶν, ἔφη, εἰς ἦν ἀναχωρεῖν 
αὑτοὺς ἐχρῆν, ἂν ῄρηται, xal δέξαιτ᾽ ἂν αὑτεὺς 
οὐδε]ς ἔτι τόπος. ᾽Αποτυχόντες οὖν τῖς αἰτήσεως 
ταύτης, ἐπὶ δευτέραν ἑτράποντο, χαὶ τὰς χαλχᾶς 
ἡξίουν δέλτους ἀναιρεθῆναι, αἷς τὰ δίχαια τῶν 
Ἰουδαίων ἐγέγραπτο. 'AX)' οὐδὲ πρὸς τοῦτο Τῖτος 
ἑπένευσε. Πάντα δὲ τοῖς ἐπ᾽ Αντιοχείας Ἰουδαίοις 
εἴασεν, ὡς πρότερον εἶχον αὑτά. Λὐτὸς 6 εἰς Αλεξ- 


άνδρειαν ἀπιὼν, xol κατὰ τὴ» πορεία» τὰ Ἱεροσόλυμα Οεασάμενος, ὤκτειρε τὸν τῆς πόλεως δλεθρον, 
ἐπαρώμενο; τοῖς αἰτίοις τῆς ἀποστάσεως, ὡς αἱτίοις τῆς τῆς πόλεως ἑρημώσεως, πόλεως ἀργαίας τε xol 
εὐδαίμονος. Εὐρίσχοντο δ ἔτι χἀν τοῖς ἑρειπίοις αὐτοῖς, µέρη τοῦ βαθυτάτου πλούτου αὑτῆς. ἰ]ολλὰ 
piv γὰρ οἱ ᾿Ῥωμαῖοι ἀνέσχαπτον, τὰ π)είω δὲ οἱ αἱχμάλωτοι ὑπεδείχνυον, ἅπερ οἱ χεχτηµένοι πρὲς : 
τὰς ἁδήλους τοῦ πολέμου ῥοπὰς κατὰ γῆς ἐθησαυρίζον. 

XXVIII. Titus ex Egypto et Alexandria in Ita- D KH'. Tizo; δ' ἐπ Αἴγυπτον πορευθεὶς, xal χατ- 


liam navigaeturus, captivorum duces Joannem et 
Simonem , atque alios septingentos viros proceri- 
tate et elegantia corporum prestantes, statim in 
Maliam duci jussit, ad explendam triumphi pom- 
pam. Tito Romam reverso, Lucius Bassus prztor 
in Jud:eam missus, castello Herodio deditione 
capto, omnes ejus provincie copias contra Macha-- 
runtem. castellum munitissimum parat. Est enim 
in petroso lumulo situm, moenibus obseptum , 
ilaque a natur3 paratum, ut nec accessus in id 


αντήσας el; ᾽Αλεξάνξρειαν, χάχεῖθεν πλεῖν ἐπὶ τὴν 
Ἱταλίαν µέλλων, τῶν αἰχμαλώτων τοὺς ἐγεμόνας 
Ἰωάννην xal Σίµωγα, χαὶ ἄλλους ἄνδρας ἕπταχο- 
σίους µεγέθει τε καὶ χάλλει σώματος διαπρέποντας 
εἰς τῶν Ἰταλίαν αὐτίχα µάλα ἐχέλευσεν ἄγεσθαι, 
ἵν iv τῷ θριάμθῳ πληρώσωσι τὴν πομπἠν. Μετὰ δὲ 
τὴν εἰς ᾿Βώμην τοῦ Τίτου ἄφιξιν πεμφθεὶς στρα-η- 
γὸς εἰς Ἴκυδαίαν Αούκιης Ὠάσσος, τὸ μὲν ἐν τῷ 
ἩἨρωδίῳ ςρούριον µετὰ τῶν χατεχόντων αὑτὸ 
προσηἁ- Ἔτο, Elsa πᾶν ἔσου Xy ἐχεῖ στοατιωτικὸν 


517 


ANNALIUM LiB. VI. - 


538 


σ,ναγαγὼν, ἐπὶ Μαχαιροῦντα στρατεύει. "Hv δὲ τὸ Α pateat , profundis vallibus tanquam fossis einctum. 


φρούριαον τοῦτο λίαν δυσάλωτον, πἐτρώδης Qv ὄχθος 
τετειχισµένος * οὕτω δ᾽ ὑπὺ τῆς φύσεως χατεσκεύα- 
στο, ὡς μηδὲ προσιτὸς εἶναι ' φάραγξι γὰρ mávto- 
θεν βαθείαις ἑτετάφρευτο. Οὕτω S ὀχυρότητος ἔχον, 
x* βασίλειον εἶχεν ἐντὸς µεγέθει τε xol χάλλει τῶν 
οἰχήσεων θαυμαστὰν, πολλὰς δὲ xal δεξαµένας εἰς 
ὑποδοχὴν ὕδατος ἐν τοῖς ἐπιτηδειοτάτοις τῶν τόπων 
ἑκέχκτητο. Πρὺς δὲ τοῖς ἄλλοις ἓν τοῖς βασιλείοις 
καὶ πήγανον fjv, ἄξιον διὰ μέγεθος θαύματος’ συκῆς 
139 οὐδὲ μιᾶς ὕψους xal πάχους ἑλείπετο: λόγος & 
$^ ἀπὸ τῶν Ἡρώδου χρόνων αὐτὸ διαρχέσαι, xol 
ἑ -Y πλεῖστον ἴσως ἔμεινεν ἄν, εἰ μὴ ὑπὸ τῶ», παρα- 
Ἰαβόντων τὸν τόπον Ιουδαίων ἐχχέχοπτο. Ἐν δὲ τῇ 
x:tà τὴν ἄρχτον τοῦ φρουρίου φάραγγι ὀνομάζεταί 
τις τόπος Báo, xal φύει ῥίζαν ὁμωνύμως χαλουµέ- 
νην αὐτῷ. Αὕτη φλογὶ μὲν ἔρικε τὴν χροιάν ' περὶ 
δὲ τὰς ἑσπέρας σέλας ἁπαστράπτει * τοῖς δὲ βουλο- 
µένοις λαθεῖν αὐτὴν oüx ἔατιν εὐχείρωτος, ἀλλ’ 
ὑποφεύγει, xat οὗ πρότερον ἵσταται, πρὶν ἄν τις 
οὗρον γυναικὸς ἢ τὸ αἷμα τὸ ἔμμηνον καταχέῃ ab- 
τῆς, χαὶ τότε δὲ sol; ἀφαμένοις θάνατός ἐστι προ- 
qavhe, εἰ μὴ τύχη τις αὐτὴν ἐχείνην ἀπενεγχάμε- 
νος τὴν ῥίζαν ἀπηρτημένην Ex τῆς χειρός. 'AMaxe- 
ται δὲ xai καθ) ἕτερον τρόπον ἀχινδύνως. Κύχλφ 
γὰρ αὐτὴν περιορύσσουσιν, ὡς εἶναι τῇ γῇ κρυπτό- 
μενον τῆς ῥίζης βραχύτατον, εἶτ᾽ ἐξ αὐτῆς ἆ ποδοῦσι 
χύνα. χἀχείνου τῷ δήσαντι συνακολουθεῖν ὀρμήσαν- 
ες, 1j μὲν ἀνασπᾶται ῥᾳδίως' θνῄσχει δ᾽ εὐθὺς ὁ 


Neque vero munitione duntaxat, sed et ob regiam, 
magnitudine et elegantia conclavium insiguem, 
admirandum fuit, et multas cisternas idoneis locis 
ad pluviam aquam excipiendam habuit. In regia 
quoque ruta fuit ποτ magnitudinis, nulla ficu 
vel altitudine vel crassitudine inferior, qus ab 
Herodis durasse temporibus ferebatur : et longis- 
simo forsan tempore mansisset , nisi a Jud:is , qui 
locum illum occuparant , excisa fuisset. In cast. Ili 
valle septentrionali Baar locus est, qui radicem 
gignit ejusdem nominis, colore flammco vespe!t 
jubar quoddam ejsculantem, sed captu difficilli- 
mam. Refugit enim , neque prius consistit , quam 
urinam mulieris , aut sanguinem menstruum af- 
fuderis : ac tum eam attingentibus indubia mors 
imminet, nisi quis eam radicem de manu suspen- 
sam abstulerit, Capitur etiam alia ratione citra 
perieulum. Nam undique eam circumfodiunt , ut 
ejus quam minimum terra tegatur : deinde canem 
ei aliigant, qui cum dominmn suum comitari 
cupit , illa facillime evulsa , statim moritur : acci- 
pientihus vero eam post , nihil est periculi. Expeti- 
tur autem ob unam virtutem. Nam qux ἁθπιοπία 
vocantur, et quosdam intrant, si. modo zgrotanti- 
bus admoveatar, facile expellit. Id castellum 
Bassus subigere 309 cupiens, vallem orientalem 
aggesta terra explere instituit. Judsi obsessi, a 
peregrinis separati , illos in urbe inferiore manere 


χύων. φόδος δ' οὐδεὶς τοῖς μετὰ ταῦτα λαμθάνου- {6 coegerunt : superius castellum ipsi tenuerunt, 96 


σιν. Ἔστι δὲ διὰ µίαν ἰσχὺν περισπούδαστος. Τὰ γὰρ 
καλούμενα δαιμόνια xal τισιν εἰσδυόμενα, αὐτὴ τα- 
χέως ἐξελαύνει, xày µόνον τοῖς νοσοῦσι προσενεχθῇ. 
Τοῦτο τὸ φρούριον ὁ Βάσσος παραστήῄσασθαι θέλων, 
thv πρὸς ἀνατολὰς αὐτοῦ φάραγγα χῶσαι ἄπεπει- 
ρᾶτο. Οἱ δ᾽ ἑναπειλημμένοι τῶν Ἰουδαίων, ἔνδον ἀπὸ 
τῶν ξένων διαχριθέντες, ἔχείνους μὲν ἠνάγχασαν tv 
τῇ χάτω πόλει παραμένειν, τὸ 8 ἄνω φρούριον εἶχον 
αὗτοί. Ἐποιοῦντο μέντοι τὰς ἐξόδους προθύµως ἀνὰ 
πᾶσαν ἡμέραν, καὶ τοῖς τυχοῦσι συµμπλεχόμενοι, 
πο)λοὶ μὲν ἔθνησκον, πολλοὺς δὲ τῶν Ῥωμαίων ἀν- 
{ρουν, πονοῦντας ἐπὶ τοῖς χώµασιν. Ἐκ δέ τινος 
συντυχίας dj τοῦ φρουρίου παράδοσις γέγονει καὶ 
τῶν χωµάτων χωρίς. Νεανίας τις ἣν kv τοῖς πολιορ- 


nihilo secius quotidianas eruptiones fecerunt , et 
cum obviis congressi sunt, Nec ipsorum duntaxat 
multi perierunt, sed et Romanos multos in aggeri- 
bus laborantes occiderant. Casu tamen quodam 
factum est , ut castellum sine aggeribus dederetur. 
Inter obsessos adolescens fuit Eleazarus , animó 
confidens , et manu strenuus, qui populum ad 
eruptiones et aggerem prohibendum hortari soli- 
tus, in preliis illustrissimus evaserat , Romanisque 
multas clades intulerat. Aliquando autem cum 
pralio dirempto extra portas eum iis qui in muro 
erant colloqueretur , Rufus quidam Romanus 
miles , genere /Egyptius , subito accurrit, et Elca- 
zarum cum ipsis armis sublatum , celeriter in 


κουµένοις, τόλµῃ θρασὺς, χαὶ χατὰ χεῖρα δραστή- D castra Romanorum transfert. Quem eum dux 


ptos, Ἑλεάζαρ καλούμενος, ὃς ἐξιέναι xal χωλύειν 
τὴν χῶσιν παρακαλῶν τοὺς πολλοὺς, kv ταῖς µάχαις 
ἐπιφανέστατος Υέγονε, πολλὰ τοὺς ᾿Ῥωμαίους διατι- 
θείς. Καΐ ποτε τῆς μάχης διαχριθείσης, αὐτὸς pel- 
νας ἔξω τῶν πυλῶν, τοῖς ἐπὶ τοῦ τείχους ὠμίλει. 
"Ροῦφος δέ τις τοῦ Ῥωμαϊκοῦ στρατοπέδου, τὸ γένος 
Αἰγύπτιος, ἐξαίφνης ἐπ.δραμὼν, σὺν ὅπλοις αὐτοῖς 
τὸν Ἐλεάζαρ ἀράμενος, φθάνει μεταθεὶς εἰς τὸ Ῥω. 
palev στρατόπεδον. Tou δὲ στρατηγοῦ γυµνωθῆναι 
. χελεύσαντος αὐτὸν, καὶ µαστίζεσθαν, βλεπόντων τῶν 
kx τῆς πόλεως, ἀθρόον fj πόλις ἀνφμωξεν Τοῦτο 
xazà τῶν πολεµίων ὁ Βάσσος στρατήγηµα ἐποιῆσα- 
το, xai σταυρὸν προσέταξε χαταπήγνυσθαι, à; αὖ- 
τίκα »ρεμάσων τὸν Ἐλεάζαρον. Οἱ δ᾽ ἀπὺ του φρο»- 


nudari , et in conspectu civium flagris czedi jussis- 
set, universa civitas.ingemuit. Ea re Bassus oppor- 
tune contra hostes usus, crucem defigi jussit , 
quasi Eleazarum statim in eam vellet tollere. Quo 
conspecto, ii qui in castello erant , magis doluerunt, 
maximis suspiriis editis. Eleazarus quoque eos 
rogavit, ne se ila mori sinerent , et sug ipsorum 
salutis memores, Romanorum viribus et fortumse 
cederent. llli et Eleazari verbis fracti, et multo- 
rum pro eo deprecantium precibus (erat enim ex 
magna et populosa familia) adducti , ad comimnlse- 
rationem deflxerunt : wissisque legatis castelli 
deditionem promiserunt , si accepto Eleazaro salvis 
d.scedere liceret. Quam conditionem ubi dux acco- 


ia 


JOANNIS ZONARJE 


5i 


perat, qui inferiorem urbem tenebant, audita Ju- A ρίου ὁρῶντες, ὠδυνῶντο μᾶλλον, χαὶ ἀνφμωζον 


deorum privata pactione , fugam noctu capessere 
sla'uerunt : et cum portas aperuissent , ab iis qui 
cum Basso pepigerant , proditi. sunt , ac fortissimi 
quique evaserunt : intus vero deprehensi ad mil:e 
νος $Uni occisi, mulieres et pueri sub eorona ver 
nierunt. Dedititiis vero Bassue lidem servavit, 
ipsis dimissis, et Eleazaro reddito. His confeciia, 
ad Jardium saltum, properavit, quo mulli ex 
prioribus obsidionibus elapsi se contulerant. Euge 
igitur 410 locum equiüibus undique circumdat , 
pedites arbores succidere jubet. Judei vero qui 
illo contugerant, conferti cum clamore in Romanos 
irruerunt : a quibus cum fortiter excepti essent , 
non parum temporis in pugna traetum eet, sed 
eventus ejus adversis partibus non ex eque respon- 
dit. Nam ex Romanis duodecim ceciderunt , pauci 
vulnerati sunt , Judzorum nullus evasit : e$ cum 
non infra tria millia capta essgnt, omnes paeriee 
runt. Bossus οἱ Liberius Maximus procurator, & 
Cesare omnem Judeorum terram vendere jussi 
sunt : octingentis duntaxat emeritis Emmanuentem 
castellum , triginta stadia Hierosolymis dissitum , 
incolendum tradidit. Et Judzos ubicunque degen- 
tes, quotannis binas quemque drachmas in Capi» 
tolium inferre jussit, quemadmodum prius im 
templum — Hierosolymitanum — conferre  consue- 
vissent. 


διωλύγιον, Καὶ ὁ Ἐλεάζαρ ἱκέτευσε σφᾶς, μὴτ αὐ- 
κὸν περιιδεῖν οὕτω θνἠσχοντα, καὶ ἑανυτοῖς «hv σω- 
τηρίαν προμηθεύσασθαι, εἴξασι τῇ Ῥωμαίων ἰσχὺϊ 
xai vjyn. Οἱ δὲ xai αρὺς τοὺς Εκείνου παταχλώμενοι 
λόγους, καὶ πολλῶν Évbov ὑπὲρ αὐτοῦ δεοµένων (fv 
γὰρ ix μεγάλης χαὶ σφόδρα πολνανθρώπου συγγχε. 
νεία:) εἰς οἶχτον ἑνέβωχαν. Καὶ στείλαντες, τὴν τοῦ 
φρουρίου παράδοαιν ἐπηγγέλλοντο, ἵνα ἀδεεῖς ἁπαλ- 
λάττωνίαι, τὴν Ἐλεάξαρ λαθόνεες. Δεξαμένον δὲ τοῦ 
πτρατηγοῦ ταῦτα, οἱ ἐν τῇ κάτω κόλει τὴν γινοµέ- 
νην ἰδίᾳ τοῖς ᾿Ῥωμαίοις πυθόµενοι σύμόδασιν, ἆπο- 
δράναι νυκτὸς αὗταὶ ἐξουλεύσαντο. Καὶ τὰς πύλας 
αὐτῶν ἁνοιξάντων, παρὰ τῶν τὴν ὁμολογίαν πεποιη- 
µάνων πρὸς τὸν Ἡάσσον ἥχε µήνυσις. Οἱ μὲν οὖν 
τῶν ἑδιόντων ἑῤῥωμενέστατοι ἔφθασαν διεχπεσεῖν, 
«y δ᾽ ἔνδον καταληφθέντων ἄνδρες μὲν ἀνῃρέθησαν 
ἐπὶ χιλίοις ἑκταχόσιοι, γύναια δὲ καὶ παῖδες Ίνδρα- 
ποδίσθησαν. Tác 6b πρὸς τοὺς πἀραδόντας τὸ φρού” 
Ρριον ὁμολογίας φυλάσσων ὁ Βάσσος, αὐτοὺς τε &p- 
κε, xol τὸν Ἐλεάζαρ ἀπέδωκχα. Ταῦτα διαπραξά- 
μανος, Ἠπείγετο ἐπὶ εὸν λεγόµενον Ἱάρδην δρυµόν" 
πολλοὶ *àp πρὸς αὐτὸν σαν τῶν χακὰ τὰς πολιορ- 
χίας πρότερον ἀἁποδράντων. Ἐλθὼν οὖν ἐπὶ τὸν τό- 
πον, χυχλοῦται αὐςὸν τοῖς ἱππεῦσιν ἅπαντα, τοὺς δὲ 
πενοὺς δενδροτομεῖν τὴν ὕλην ἐχέλευσεν. Οἱ ὃ' ἐχεῖ 
προσπεφευγότες Ἰουδαῖοι ἀθρόοι μετὰ βοῖς ἀϊξαν- 
τος, ἐνέπιπτον τοῖς χυχλωσαμµένοις αὐτοὺς. Ὡς δὲ 


καρτερῶς αὑτοὺς ἐχεῖνοι ἐδέχοντο, χρόνος μὲν οὗ βραχὺς τῇ µάγῃ ἑτρίδη * τέλος δὲ αὐτῇ οὐχ ὅμοιον 
τοῖς ἑναντίοις ἀπέδη µέρεσι. "Popaloy μὲν yàp ἔπεσον δώδεκα, ὀλίγοι δ ἑτρώθησαν. Τῶν δὲ Ἴον- 
halov ix τῆς µάχης ταύτης οὐδεὶς ὀιέφυγεν * ἁλόντες δὲ καὶ τρισχιλίων οὐχ ἤττους, πάντες ἀπέθανον. 
Βάσσος μέντοι, καὶ Λιδέριος Μάξιμος, ὃς Ww ἐπίτροπος πᾶσαν τὴν γην ἀποδόσθαι «v Ιουδαίων 
παρὰ Καΐσαρος ἐπελεύσθησαν  ὀχταχοσδίοις δὲ µόχοις ἀπὸ τῆς στρατείας διαφιεµένοις χωρίον ἔδωχεν εἰς 
χατοἰχησιν, ὃ χαλεῖται μὲν Ἑμαούς ' ἀπέχει Ck. τῶν Ἱεροσολύμων αταδίους τριάκοντα. Φόρον δὲ coh 
ὁπουδήποτε οὖσιν Ἰουδαίοις ἐπέταξε, δύο ὁδραχὰς ἕκαατον ἑτησίως εἰσφέρειν εἰς τὸ Καπιτώλιον, 
ὥσπερ πρότερον εἰς τὸν ἐν Ἱεροσολύμοις vabv συνετέλουν, 

XXIX. Basso defunoto, Fiswius Silva provineia C — K6&'. Βάσσου ὃλ τελευτήσαντος, Φλάδιος X060; 


βθθορία, Masadam castellum , solum adhue ex iis 
que defecerant reliquum , obsidere instituit. Te- 
nebatur autem a sicariis, quibus vir potens prae 
erat Eleazarus, ex Judz pesteritate , qui sub Cy- 
renio multis persuaserat, ne descriptionibus pare» 
fent : ac regione statim potitus, ipsum castellum 
iuro circumdedit, ad fugam intereludendam. 
Deinde ad oppugnationem conversus, et qua pote- 
Fai aggere excitato (castellum enim in alto saxe 
eral exstructum , vallibus infinite profunditatis 
coronatgm) maehinis adductis muri partem perfre- 
git- Sed alium sicarii intus exstruxerant, qui 
ictibus arietum oessurus non esset. Constabat 
enim ex lignis duplici serie inter se connezis , it 
Rueruu medium terram ingerebunt. Quem eum 
yachinarum ictus. non modo non perrumperent , 
Ae ex eoncussione , illa desidente materia, &rmio- 
yem red.lerent, Silva milites horiatus est, ut erebras 
facpa ardentes jacularentur. Tuin. qurus ligueus 
jgee concepto, magma flamma edidit, quam 
Borees spirans prinoipio superne ad fonmanos 
devojvebat , adeo ut machinas propemodum incen- 


διαδέχεται οὴν ἡγεμονίαν. Ὃς ἐπὶ Μασάδαν το 


«Φβούριον ἑφτράτευσε, µόνον ἔνι οῶν ἀφεστηχότων 


περιλειφθέν' xaoelyev δὲ τοῦτο δικάριοι, ὧν προ- 
ειοτίκει ὀννατὺς ἀν]ρ Ἐλεάζαρ, ἀπόγονος Ἰούδα, 
τοῦ πείσαντος πολλοὺς Ἰουδαίων uh πείθεσθαι ταῖς 
ἀπογραφαῖς ἐπὶ Κυρηνίου. Καὶ τῆς μὲν χώρας εὐθὺς 
ἐχράτει, τὸ δὲ φρούριον τείχει περιεχύκλωσε, τὴν 
εἰς quyhv ἔξιδον τοῖς ἔνδον ἀποφραγνύς. Elta πρὺς 
πθλιορκίαν ἑτράπετο, χαὶ χῶμα χώσας ἕνθα δυνατὸν 
ὃν (ἐπὶ πέτρας γὰρ ὑψηλῆς τὸ φρούριον ᾠχοδόμητο, 
φάραγξι βάθος ἐχούσαις ἄπειρον ἑστεφανωμέναις) 
ἐπήγαγε τὴν ἑλέπολιν, xal διέῤῥῥηξε. µέρος τοῦ τεί- 


χους. Ώφθη ὃ ἕτερον ἑντὸς ὑπὸ τῶν σικαρίων ἄντ- 
οικοβδομηθὲν, τοιοῦτον οἵον μηδὲ ταῖς ἐμδολαὶς εξξειν 
D μέλλον τῶν ἐλεπόλεων. "Ex ξΕύλων γὰρ ἦν, δύο στ:- 


χους παραλλήλους ἑχόντων, Ov μἐσον συνεφόρουν 


^w χοῦν. Αἱ γοῦν τῶν μηχανημάτων ἐμδολαὶ o 


µόνον οὗ διεῤῥήγνυον τοῦτο, ἁλλὰ xal στεῤῥότερον 


τῷ adt συνιζάνον εἰργάδοντο * διὸ τοῖς στρατιώταις 
ὁ Σίλόας λαμπάδας χαιοµένας ἀχοντίζειν ἀθρόους 
παρεχελεύσατο. Τὸ δὲ πεποιηµένον ix ξύλων τοῦ 


πυρὶς ἀντελάδετο, καὶ φλόγα πολλὴν ἀνῆκε. Τὸ μὶν 








54A 


ANNALIUM LIB VI. £49 


οὖν πρῶτον πνέων βοῤῥᾶς ἄνωθεν εἰς τοὺς Ῥω- À deret. Dcinde vehemens auster contra exortus , 


µαίους «kv φλόγα ἐπήλαυνε, καὶ μικροῦ τῶν µηχα- 
νημάτων Ίψφατο ἄν. Ἔπειτα νέτος ἀντιπνεύσας πο. 
λὺς, τῷ τείχει ταύτην προσέβαλε, xai ἅπαν ἤδη 
κατέφλεκτο. Ἐπὶ τούτοις οἱ μὲν Ῥωμαῖοι κατὰ τὴν 
ἐπιοῦσαν τοῖς πολεμίοις ἐπιχειρεῖν ἔμελλον. Ἐλεά ὁ 
ζαρ δὲ τοῖς iv τῷ φρουρίῳ διαλεχθεὶς, ἔπεισ: máv- 
τας, τάς τε γυναῖχας ἑαυτῶν xoi τὰ τέχνα ἀνῃοι- 
χότας, ἐχείνοις, ἐπαπελθεῖν ἔχαστον. Καὶ δη τούτον 
δίξαντος, ὁμοῦ τε τὰς γυναῖχας ἠσπάζοντο, xai τὰ 
τέχνα προσηγκαλίζοντο, τοῖς φιλήμασιν ἐμφυόμενοι 
xai δαχρύοντες, χαὶ δ:εχειρίζοντο τὰ φ/λτατα ταῖς 
χεραὶν, ὡς μὴ τι σφίαι προσῄκοντα. Εἶτα τὴν νυτῇ- 
σιν Xxacav συναθροΐσαντες, mop ἐνέβαλλον cl; ab^ 
τὴν. Κλήρῳ 8 ἑλόμενοι δέχα τοὺς ἑσομένους σφαγεῖς 
ἁτάντων, ὑπ᾿ αὐτῶν ἕχαστος ἐπὶ τοῖς φιλτάτοις Ex- 
τίννντο. Εἰτ᾽ αὖθις ὁ κλἠρῳ λαχὼν εοὺς ἑνγέα δια« 
γρησάµενος, xal χύχλῳ περιαθρῄσας, uf πού τις 
ζωὸς περιλέλειπται, ὡς ἔγνω πάντας ἀνρημένους, 
top μὲν Tol; βασιλείοις ἑν[ησιν, ὅλον δὲ «b ξίφος 
ἑλάσας δι ἑαντοῦυ πλησίον τῶν οἰχείων κατέπεσε, 
Καὶ οἳ μὲν ἑτεθνήχεσαν, ὑπειληφότες pf) τινα ζῶντα 
χαταλειφθῖναι. Ἔλαθα δὲ yovh πρεσθῦτις, xal τις 
ἑταίρα, xat πέντε παιδία τοῖς ὑτονόμοις xataxpu- 
φθέντα. "Hv δὲ «b τῶν σφαγέντων πλήθος, σὺν vv- 
vat καὶ παισὶ, διαχόσιοι πρὸς ἑξήχοντα. Οἱ δὲ 
Ῥωμαῖοι προσθολὴν ἕωθεν ἐποιοῦντο, βλέποντες δ' 
οὐδένα τῶν πολεµίων, πολλὴν δ᾽ ἔνδον Άρεμ/αν. xal 
πῦρ ἀναπτόμενον, Διππόρουν, Καὶ τέλος ἠλάλαξαν, 


εἴ τινα τῶν bv) προσχαλέἐσαιντο. Τῆς 8à fasc C 


αἴσθηαις τοῖς γυναίοις ἀγένετο, xXx τῶν ὑπονόμων 
ἀναδῦσαι. τὰ πραχθέντα τοῖς Ῥωμαίοις ἐμήνυον. 
Οἱ δ' ἠπίστουν, Ὡς δὲ τῶν βασιλείων παρΏλθον ἕν- 
δον, καὶ τοῖς ἀνηρημένοις ἑνέτυχον, ἐθαύμαζον τὴν 
γενναιότητα τῶν ἀνδρῶν, xal τοῦ θανάτου τὴν 
χαταφρόνησιν. Τοιαύτη piv. οὖν ἡ τῆς Μασαάδας 
ἐγένετο ἅλωσις. Καὶ χατὰ τὴν bv Αἰγύπτῳ ᾿᾽Αλεξάν- 
δρειαν πολλοὺς ἀποθανεῖν Ἱουδαίου- ὀνμδέδηχεν. Ot 
γὰρ ix τῆς στάσεως τῶν σ.χαρίων χαταφυγόντες 
ἐχεῖ, πολλοὺς τῶν ὑποδεξαμένων ἔπειθφν, τῆς ἔλευ- 
θερίας ἀντιποιεῖσθαι. El δέ τινες αὐτοῖς τῶν οὖκ 


ἀφανῶν ᾿Ἰουδαίων ἀντέδαινον, sobc μὲν ἔκτεινον, . 


τοὺς δ᾽ ἄλλους πρὸς ἁποστασίαν προεχαλοῦντο. Ol 
δὲ τῆς Ὑερουσίας πρωτεύοντες εἰς ἐχχληβίαν τοὺς 
Ἱουδαίους ἀθροίσαντες, Άλεγχον τὴν οῶν σικαρίων 
ἁπόνοιαν, χαὶ φυλάξασθαι τὸ πλῆθος παρεχάλουν 
τὸν ἐξ αὐτῶν ὕὄλεθρον, παραξοῦναι δὲ Ῥωμαίοις 
ἑαυτούς. Ἐπείσθη τοίνυν τὸ Γλῇθος τοῖς λεγομένοις, 
καὶ πρὸς τοὺς σικαρίους ἀϊΐξαντες, αυγήρφαζον αὖ- 
τοὺς, xal ἑάλωσαν μὲν capi ἐξαχθαίους. "Oso: δὲ 
9511 δ.έφυγον, οὐχ εἷς μαχρὰν συλληφθέντες ἐπαν. 
ὀχθησαν, χαὶ πάσης αὐτοὶς ἐπενεχθείσης βασάνου. 
ὅπως Καίσαρα δεσπότην ὁμολογήσωσιν, οὐδεὶς ἓνέ- 
ἕωκεν, ἀλλὰ πάντες ον γνύµην Επερτέραν τῆς 
ἀνάγκης ἐτήρησαν, Μάλιστα D ἡ τῶν παίδων ἡλιχία 
τοὺς θεωµένους ἑξέπλησσεν » οὐδὰ γὰρ ἐχείνιον τό 
ἐξεχινήθη, Καΐσαρα δεσπότην ἑξογομάααι. "Hijato 
δὲ xal τῷν περὶ Κυρήνην πόλεων ἡ τῶν σικαρίων 
Ἀπόνοια. Διεχπεσὼν γὰρ εἰς αὐτὴν Ἰωνάθης. πονη»- 


eamdem ad muruim rejecit. Quo penitus consumpto, 
cum liomani 311 postridie hestes aggressuri 
essent, Eleazarus anililibus suis persuasit, ut 
quisque uxoribus et liberis suia interfectis , ipsi 
quoque sibi manus afferret. Eo consilio probato, 
simu] uxores salutarunt, et liberos amplexi sunt, 
oeculis eorum cum fletn inhaerentes , simul charis- 
simos suos suis manibus lanquam alieni pereme- 
runt. Deinde opes universas congestag in ignem 
conjeccrunt, et decem viris sorte delectis a quibus 
omnes maclarentur, quisque supor ebarissimis suis 
occubuit. Deinde unus cui id sorte evenerat, 
novem sociis interfectis, lustratisque angulis οι)» 
nibus , ne quis forte vivus relietus esset , ut intel- 
lexit omues occisos esse, regiams incendit : et - 
acacto per totum corpus ense, prope sues oceidit. 
Quamvis autem putaret, nominem viventem reli» 
clum esse 1 tamen anus quadam , οἱ meretricula , 
οἱ quinque pueri in cavernis abditi , eos latuerant. 
Interfectorum cum mulieribus et pueris fuere ocLx. 
Romani cum mane impetum in castellum facerent , 
nec ullum hostem cernerent, intus autem Iran- 
quilla essent omuia, et ignis arderet : animi dubii, 
tandem clamorem sustulerunt , ut aliquem elice- 
rent. Quo clamore mulierculze e cavernis excita, 
Romanis quid acetum esset exposuerunt. Neque 
vero illi crediderunt , donec regiam ingressi , visis 
interfectis , generosam virorum indolem , et mortis 
contemptum sunt admirati. Αο ad hunc modum 
expugnata est Masada. Accidit autem ut Alexandrie 
quoque in Egypto multi Judwi czderentur. Nam 
factio sicariorum eo profuga, multis hospitum 
suorum persuaserat, ut se in libertatem assererent. 
Si qui vero ex Judzis baud ignobilibus refragaren- 
tur, illis occisis, caeteros ad defectionem horta- 


Dantur. Principes vero senatus, Judsmis ad con- 


cionem vocatis , sicariorum desperationem argue- 
lant : et populum hortabantur, ut exitium ab illis 
imwaineng eaverent , seque Romanis dederent. 
Paruit multitudo, et in sicarios impetu facto ad »c 
eorum comprehendit, Qui vero twin effugerant, non 
muljo post capti , reductique sunt ; et cum omnis 
generis tormentis excruciarentur, 3 nullo extor- 


D queri potuit, ut Cesarem 319 dominum agno- 


scerenl, sed omnes animos necessitate superiores 
conservarunt.3 In primis iamen puerorum $128 
spectatores obstupefecit. Nam ne ab illorum qui- 
dem ullo exprimi potuit, ut Cesarem dominum 
appellarenk. Sicariorum desperationis contagium 
etiam Cyrenem invasit, Nam eum Jonalbas, vir 
kmoprobigsimus , arte texor, eo evasisset, aliquot 
pauperes sibi eonciliatos in desertum eduait, 
prodigia e$ signa editurum pollicitus. Eam rem 
Cyrenensium Judzorum proceres , Catyllu presidi 
nnnüarunt : qui militibus missis , Jonatbo οοπ/α- 
r3jos comprehendit. Ipse Jogathgs (tum quidem 
effugit, sed diligenti indagatione captus, et ad 
praesidem perductus , id confecit , ut ipse ερ]. 


548 


torum ansas praeberet : ditissiinos enim Jud»os 
eorum facinorum sibi auctores exstitisse falso 
asserebat. Quas oalumnias preses alacriter am- 
pirxus, prater eam credulitatem sicarios eamdem 
culumniam edocebat ; qui ab illo subornati , mul- 
(os accusarunt. Ác Judeorum calamitates tum 
hune tluem habuerunt, Hierosolymis α Romanis 
extremum eversis. Post, sub /Elio Adriano impe- 
ralore rursus per seditionem arma contra Romanos 
cepefunt: sed tum quoque victi , attritique sunt , 
multis millibus interfectis, perpaucis superstitibus : 
id quod suo loco referetur. Jam cum Romanorum 
mentionem fecerit historia , eisque potentiam in- 
victam tribuerit : omnino necessarium est dicere 
&€ docere, aut admonere lectores, qui sint Ro- 
mani, que genüs origo, unde nomen habeat, 
quibus rerum publicarum formis usa, quibus casi- 
bus jactata sit, quibus rationibus ad summain 
felicitatem ascenderit, ut toti fere terrarum orbi 
imperarit, suamque potestatem ad omnes pene 
propagarit: et ut principio regibus parucrit, ac 
post ad optimatum potestatem, sive dictaturam et 
consulatum reciderit : deinde rursus ad democra- 
tiam devoluta, mox ad monarchiam sit reversa. 
De his igitur etiam dicendum est , prolixitate nar- 
ratiónis, quantum fleri potest, in compendium 
contracta, vitlataque verborum multitudine ; ut 
historia et facile intelligi, et memoria teneri 
queat. 


JOANNIS ZONAR.E 
cium effugeret , et Catyllo iniquorum emolumen- A ρύτατος ἄνθρωπο:, τὸν τέχνην ὑφάντης. 


SE 
τινὰς τὸν 
ἀπύρων ἀνέπεισε προσέχειν αὐτῷ, καὶ τρηίγαγεν 
εἰ; τὴν ἔρημον, σημεῖα δείᾷσιν χαὶ τέρατα ὑπισχνοῦ- 
µενος. Οἱ δὲ τῶν ἐπὶ Κυρήνης Ἱουδαίων πρω-εὂον- 
τες, Κατύλλῳ τῷ τῆς Κυρήνης ἡγεμήνι ταῦτα ἆ γέι- 
λουσιν. 'O δὲ στρατιώτας ἁποστείλας, συνέσχε τοὺς 
μετὰ Ἰωνάθου. Αὐτὸς δὲ ὁ Ἰωνάθης τότε μὲν διέφυ- 
γεν’ ἐπιμελῶς δὲ ζητηθεὶς ἤλω, χαὶ ἀναχθεὶς πρὸς 
τὸν ἠγεμύνα, ἑαυτῷ μὲν ἐμηχανᾶτο τῆς τιμωρίας 
ἐξάλυξιν ' τῷ Κατύλλῳ δὲ ἀφορμάς ἀδίχων χερδῶν 
περιεποιῄσατο. Τοὺς γὰρ πλονσιωτάτους τῶν Ἴου- 
ὃσίων ἔλεγε, χαταφευδόµενος αὐτῶν, διδασχάλους 
αὐτῷ τῶν δρωμένω» γενέσθαι. Καὶ ὁ ἡγεμὼν προ- 
θύμως ἔδέχετο τὰς διαθολάς πρὸς δὲ τῷ πιστεύειν 
ῥᾳδίως, χαὶ τὴν φευδῆ χατηγρρίαν τοὺς σιχαρίους 
ἐδίδασχε, χαὶ πολλῶν χατεῖπον, ὑπ ἐχείνου ὑποθαλ.- 
λόμενοι. Ἐνταῦθα μὲν οὖν τότε τὰ t0» Ἰουδᾳίων 
ἑτελεύτησε πάθη, ὑπὸ Ῥωμαίων τῖς Ἱερουσαλὴμ 
«hv τελευταίαν ὑποστάστς, ἅλωσιν. Καὶ αὖθις δὲ 
Αἰλίου τῶν Ῥωμαίων χρατοῦντος ᾿ΛΑδριανοῦ ἔστα- 
σίασαν Ἰουδαῖοι, xaX χατὰ Ῥωμαίων ὠπλίσθησαν. 
Αλλά χαὶ τότε ἠττήθησάν τε, χαὶ ἐξετρίδησαν, πολ- 
λῶν φθαρεισῶν µνυριάδων, ὣς λίαν περιλειρθῆ"αι 
βραχεῖς, περὶ ὧν &v τοῖς ἰδίοις τόποις ἱστορηθήσε- 
ται. Ῥωμαίων δὲ µνησθείσης τῆς ἱστορίας, xal τού- 
τοις χράτος ἀναθεαέντς ἁὗττητον, ἀναγχαῖον πάν- 
τως εἰπεῖν καὶ διδάξαι f) ἀναμνῆσαι τοὺς ἐντευξομέ- 
νους τούτῳ δὴ τῷ σνγγράµµατι, τίνες τε οἱ Ῥωμαῖοι, 
χαὶ ὅθεν τούτων ἔθνος συνέστητο ἐξ ἀρχῆ-, καὶ πό- 
θεν τὴν χλῆσιν ἔσχε, xa τίσι πολιτείαις ἐχρήσατο, 


xal οἷαις τύχαις ἑνέχυρσε, καὶ ὅπως προὔχοψεν εἰς εὑδαιμονίας ἀχρότητα, ὡς μικροῦ χυριεῦσαι τῆς οἱ- 
χουµένης ἁπάσης, xai τὸ κράτος χατὰ πάντων σχεδὺν ἀναδήσασθαι, xoi ὅπως βασιλενθὲν ἐξ ἀρχῆς, 
εἰς ἀριστοκρατίαν ἦτοι δικτατορίας xal ὑπατείας µετέπεσε, καὶ ti; δηµοχρατίαν αὖθις µετήνεχτο, 
εἶτα εἰς µοναρχίαν ἐπανελήλνθε. ἉῬητέον pot τοίνυν xai περὶ τούτων, xoi διηγητέον, ὡς ἓνὸν, 
πιτέμνοντι τὸ πλάτος τῆς διηγήσεως, xat την μακρηγορίαν συστέλλοντι, ἵν εἶεν εὐσύνοπτα τὰ τῆς 
ἑστορίας, καὶ τὴν τῶν ἐπιόντων ταῦτα μνήμην μὴ διαφεύγοιεν. 





313 LIBER SEPTIMUS. 


I. neas post Trojanum bellum ad Aborigenes C A'. Αἰνείας μετὰ τὸν Τρωϊκὺν πόλεμον mpbe 


venit, qui eam regionem, in qua Roma sita est, 
olim tenuerunt, Latino Fauni filio regnante : et 
Laurenti juxta fluvium Numicium appulit, ubi ex 
oraculo quodam considere voluit. Quod ejus loci 
rex Latinus prohibitarus, eommisso przlio vinci» 
tur, Deinde per somnia, quz uterque viderant, re- 
conciliati sunt : ae Latinus concesso habitandi loco, 
filiaia Laviniam .Enes» in matrimonium collocat, 
de cujus nomine urbem a se conditam /Eneas La- 
vinium nominat : regio Latium, populus Latini 
appellati. Rutuli gens finitima, urbe Ardea oriundi, 
aute infensi Latinis, tum quoque bellum intulerunt, 
adjuvante Turno viro illustri, cognato Latini, cui 
ob Lavinic nuptias iratus erat, sibi prius desponsa. 
Pugna inita et Latinus et. Turnus cadunt, nea et 


- v;etoriam et soceri regnum adepto. Aliquanto post 


Ruiull, ascitis Tyrrhbenorum auxiliis, Zncam vi- 


Αθοῤῥίγινας ἀφῖκτο, οἳ πρώην τὴν χώραν ὥκουν, 
χαθ) ἣν f Ῥώμη πεπόλισται, Λατίνου τοῦ Φαύνου 
τότε τὴν τούτων ἀρχὴν ἔχοντος" χαὶ προσέσχε Λαυ- 
ρέντῳ κατὰ τὸν Νουμίχιον ποταμὸν, ἔνθα κατά τι 
δὴ θεοπρόπιον λέγεται παρασκευάζεσθαι ποιῄσασθαι 
τὴν χατοἰχησιν. Ὁ δὲ τῆς χώρας ἄρχων Λατῖνος 
ἀπεῖργε τῷ Alvsla «hv ἓν τῇ χώρᾳ χαθίδρυσ.ν, xat 
συμδθαλὼν ἠττᾶται. Εἶτα δι’ ὀνειράτων φανέντων 
ἀμφοῖν καταλλάττονται, xal τῆς χατοικήσεως αὐτῷ 
παραχωρεῖ * χαὶ τὴν θυγατέρα Λαουϊνίαν εἰς γάμον 
ἑχδίδωσιν. ἛἜνθα πόλιν ὁ Αἰνείας οἰχοδομήσας, 
ὠνόμασε Λαουῖνιον * ἧτε χώρα Λάτιον ἐπεχλήθη, 
χαὶ οἱ ἄνθρωποι οἱ ἐχεῖ Λατῖνοι προσηγὀρεύθησαν. 
Ῥουτοῦλοι δὲ ὁμοροῦντες τῇ χώρᾳ ix πόλεως "Ap- 
δέας ὁρμώμενοι, xal πρόσθεν δυσμενῶς ἔχοντες 
πρὸς Λατίνους, xal τότε πόλεμον Πραντο, ἑπαρή- 
γουτο; αὗτοῖς xal Τούρνον, ἀνδρὺς ἐπιφανοῦς, καν 


$45 


ANNALIUM LIB. VII. 


56 


τῷ Δατίνῳ προσήκοντος, ὃς δι ὀργῆς τὸν Λατῖνον A cerunt : qui cum neque virens ueque mortuus us- 


. Soin to διὰ τὸν Λαουϊνίας γάμου * ἐκείνῳ γὰρ ἡ 
xp" προωμµολόγητο. Μάχης οὖν γενομένης, πίπτου- 
σιν ὃ τε Ίοῦρνος xat ó Λατῖνος ' τὴν δὲ νίχην ὁ Ai- 
νείας χεχύµμιστο, xal τὴν τοῦ πενθεροῦ βασιλεία». 
Μετὰ δέ τινα 4póvov συμμαχίας ἐκ Τυρσηνῶν οἱ 
'Ῥουτόδῦλοι τυχόντες, ἐπῆλθον τῷ Αἱνείᾳ, xai τὸν 
πόλεμον νενιχἠχασιν. ᾽Αφανῆς δὲ ὁ Αἰνείας γενό- 
µενος (οὔτε γὰρ ζῶν ὤφθη ἔτι, οὔτε μὴν τεθνεὼς) 
ὥς θεὸς παρὰ Λατίνοις τετίµητο. Ἐντεῦθεν xal 
τοῖς Ῥωμαίοις τοῦ σφετέρου γένους ἀρχηγέτης νε- 
νόµισται, xat Αἰνειάδαι χαλεῖσθαι αὐχοῦσι. Τὴν δὲ 
τῶν Λατίνων ἀρχὴν ὁ ἐχείνου υἱὸς ᾿Ασκάνιος δι:δέ- 
ξατο, ὃς οἴχοθεν συνείπετο τῷ πατρί' οὐδέπω γὰρ ἐκ 
τῆς Λαουϊνίας παῖδα ἐγείνατο, ἔγχυον ὃ) αὐτὴν xa- 
vtldlouxs. ΤἙὸν δὲ 'Acxáwov χαταχλείσαντες οἱ 
πδλύμιοι, ἁπολιόρχουν * νυχτὸς δ᾽ οἱ Λατίνοι αὐτοῖς 
«ἐπιθέμενοι, τὴν τε πολιορχίαν ἔλυσαν xal τὸν πόλε- 
μον. Χρόνου δὲ διεληλυθότος πληθυνθέντες οἱ λατῖ- 
vet, τὴν μὲν πόλιν τὸ Λαουῖνιον οἱ πλείονες ἔχλε- 
λοΐκασιν, ἑτέραν δ᾽ àv ἀμείνονι χώρᾷ ἀντῳκοδόμη- 
σαν, fjv "λλδαν ἐκ τῆς λευχότητος, xal ἀπὸ τοῦ 
µήχους Λόγγαν ἑπωνόμασαν, εἴποιεν ἂν Ἕλληνες 
λευχὴν xai µαχράν. ᾿Αακανίου δὲ τελευτήσαντος, 
οἱ Λατῖνοι τὸν ἐχ τῆς Λαουϊνίας τῷ Αἰνείᾳ υἱὸν εἰς 
τὴν βασιλείαν προετιμήσαντο τοῦ ᾿Ασχανίου παι- 
δὸς, διὰ τὸν πάππον τὸν Λατῖνον τοῦτον προχρίναν- 
τες, Σιλούῖον χεχλημένον. Ἐκ Σιουῖου δὲ ἑτέχθη 
Aivelac, ἐξ Αἰνείου δὲ Λατΐνος ἐγένετο, Λατῖνον δὲ 
διεδέξατο Πάστις (16). Ti6eplvo; δ᾽ ἄρξας µετέ- 
πειτα, bv ποταμῷ χαλουμένῳ ᾿Αλθούλῳ πεσὼν, δι- 
εφθάρη * ὃς δὴ ποταμὸς Τίθερίς ἐξ ἀχείνου µετωνο- 
µάσθη, ῥέων διὰ τῆς Ῥώμης, xat Gv τῇ πόλει 
πολυαρκέστατος, xal 'Ρωμαίοις ἐς τὰ μάλιστα χρτ- 
σιµώτατος. ΄Ἔχγονος δὲ τοῦ Τιδερίνου ᾽Αμούλιος, 
ὃς ὑπερφρονήσας καὶ θιοῦν ἑαυτὸν τολµήσας, dx 
βροντάς τε ταῖς βρονταϊῖς ix μηχανῆς ἀντεπάγοιν, 
καὶ ἀνταστράπτειν ταῖς ἀστραπαὶϊς, ἑνακήπτειν «e 
χεραυνοὺς, διεφθάρη, τῆς λίμνης παρ) ᾗ τὰ αὐτοῦ 
βασί[λεῖα ἵδρντο ἐπιῤῥυείσης αἰφνίδιον, καὶ χατα- 
ποντισάσης χἀχεῖνον xal τὰ βασίλεια. Λουεντῖνος δὲ 
ὁ υἱὸς αὐτοῦ àv πολέμων ἀπέθανε. Καὶ ταῦτα μὲν 
περὶ Λαονϊνίου xat ᾿Αλθανῶν. Τὰ δὲ τῶν ᾿Ῥωμαίων 
ἀρχὴν ἑἐσχήχκασι τὺν Nopítopá τε xal τὸν ᾽Αμού- 


quam videretur, a Latinis pro deo cultus est. Ilic 
Romaus quoque gentis auctor perhibetur, Znea- 
duia appellaüonem  honorificam sibi ducentis. 
(£ues in regno Latinorum Ascanius filius, Troja 
patrem seculus, successit. Necdum enim filiui οἱ 
Lavinia pepererat, pregnans relicta. Cum Ascanium 
hostes obsidlerent, Latini eos noctu adorti, e! ob- 
sidionem et bellum propulsarunt. Annis al quet 
elapsis, abundante Lavinii multitudine, plerique co 
relicto, Albam longam in loco meliore condiderunt. 
Ascanio defuncto, Latini Sylvium ZEnez ex Lavi- 
nia filium, in regno, Ascanii filio propter avi La- 
tini memoriam, pratulerunt. Sylvius /£neam crcat, 
is deinde Latinum, Latino successit Padys. Tiheri- 


B hus, qui post regnavit, in fluvio Albula submersus 


esL : qui fluvius Romam perfluens, et urbi ad. plu- 
rimos usus opportunus atque nlilissimus, ab ilio 
Tiberis noinen accepit. Et Tiberini posteris orius 
est Amulius, homo superbus, seque pro deo ven- 
ditare ausus : qui cum machinis 3144 quibusdam 
tonitrua tonitriLus, fulgura fulguribus referret, ac 
fulmina jacularetur , subita inundatione palu«is, 
ad quam habitabat, periit, una cum regia deu:er- 
sus. Luentinus fjlius ejus in bello casus est. Atque 
lac de Lavinto et Albanis. ltomagi vero ortum 
duxerunt α Numitore οἱ Amulio Luentini nepoti- 
bus, Juez posteris. Ad quos cum Albipi regui 
, Suecessio perliaeret, regnum et pecuniam dividere 


C voluerunt. Amulius igitur regno seorsim posito, 


&c pecunia ilidem, optione, fratri, altetiusulrius 
data, Numitor, ut natu major, regnum elegit, 


. Amulius vero pecunia accepta, comparatisque 


copiis , etiam regnum sibi vindicavit. Numitoris 
filie, veritus ne ex ea nati filii contra se insurge- 
reni, cum eam Vestalem legisset, perpetua virgi- 
nitate spem partus adimit. Sed post compressa a 
Marte, ut fabulantur, ab homine utique aliquo, et 
in custodiam data, ne fetum clam ederet, geinel- 
los magnos et elegantes peperit. Qua re magis 
territus Amulius, infantes exponi jussit : quos mi- 
nister alveo impositos, in Tiberim fluvium abjicit. 
Ceterum alveo in locum mollem delato, lupam 
ferunt iufantibus mammas praebuisse, et Picum 


λιον, οἳ Λονεντίνου μὲν ἐγένοντο υἱωνοὶ, τοῦ δ᾽ AL- D imartium custodem accessisse, qui eis bolog in ora 


νείου ἀπόγονοι. Tac γοῦν ἐν "Αλόη βασιλείας 
χατὰ διαδοχὴν περιελθούσης αὑτοῖς, νείµασθαι ταὐύ- 
τη» ἠθέλησαν xal tà χρήματα. lou ᾽Αμονλίου τοί- 
νυν ἰδίᾳ μὲν τὰ χρήματα Όξσντος, ἰδίᾷ 66 ye τὴν 
βασιλείαν, xal ἐξ ἀμφοῖν τὸν ἁδελφὸν προτρεψαµέ- 
νου, ὃ πρὸς βουλῆς αὐτῷ ἐπιλέξασθαν, τὴν βασιιείαν 
εἴλετο ὁ Νομίτωρ, ἅτε xal πρεσθύτερος ὀδελφής. 


ingesserit, Infantes illic νἰιοῦ, Faustulus Amulii 
subulcus clam sublatos, uxori Laurentiz educan- 
dos dedil : alterumque Romulum, alterum ii-- 
mum appellavit. Quidam asserunt (idque proba- 
bilius, atque adeo verius est) nou lupain. ϱοι αἱ 
nutricem fuisse, sed Laurentium vulgato corpore 
lupam vocatam, locum fabuke dedisse. 


Λαθὼν δὲ τὰ χρήματα ὁ ᾽Αμούλιος, καὶ δύναμιν àx τούτων περιθᾳλλόµενος, xai Tijv ῥασιλείαν ἀπγείλ:-ο. 
Θυγατρὸς δὲ τῷ Νομίτορι οὔσης, δεδιὼς μὴ παῖδες ἐξ αὐτῆς γένοιντο, xal κατεζανασταῖεν αὐτοῦ, ἰέ- 
ρειαν τῆς ᾿ Εστίας ἑχείνην ἀπέδειξεν, ἄγαμον διὰ τοῦτο, xal παρθένον διὰ βίον μέλλουσαν ἔσεοθα'. 
Ἡ δὲ χύουσα ἐφωράθη μετέπειτα ὑπὸ "Apso;, ὡς μνθεύετᾳι, ὑπ ἀνθρώπων δὲ πάἁ,τως τινός. Βἰρχϐη 


Vario lectiones et note. 


(10) Πάδις. Codd. Regg. et Colb. Πάστις. 


4T JOANNIS ZONAR.E $i 
οὖν διὰ τοῦτ», ἵνα μὴ λάθῃ τεχοῦσα, καὶ ἔτεχε διδύµονς Παΐδας, μεγάλους τε xal χαλούς. Ἀϊόλλον δὲ 
φοδηθεὶς à ᾽Αμούλιος, ἐχέλευσε τὰ βρέφη ῥιφῆναι. Καὶ à ταῦτα λαθὼν σχάφῃ ἐνθέμενος, ἐμθάλλει ἐν 
τῷ ποταμῷ τῷ Τιδριδι. Παρασύραν δὲ τὴν σκάφην τὸ ῥεῦμα, εἴς τινα χςρον xazív:yxs µαλθακόν. 
"μνθα χειμένοις τοῖς βρέφεσι, Aüxawav ἱατοροῦσι προσιοῦσαν θηλην παρέχειν αὐτοῖς, xa ὄρνιν Ópue- 
χολάπτην παρεῖναι ταῦτα ψωμµίζοντα xal φυλάττοντα. Ἐχεῖ δὲ χείµενα τὰ βρέφη λαθών ἀφείλετό 
τις ᾽Αμουλέου συοφορθὺς, Φανστοῦλος καλούμενος, καὶ παρὰ τῆς ἐχείνου ἐτράφησαν γυναινκὸ;, f) ὄνομα 
Λαρενεία΄ καὶ ὁ μὲν Ῥωμόλος, ὁ δ᾽ ἕτερος ᾿Ρῶμο: ἐκλήθησαν, Τινὲς δὲ ph Ἀύκαιναν εἶναί φασι τν 
τῶν παίδων τροφὺν, ὃ xal πιθανώτερον, f) ἀληθέστερον μάλιστα, ἀρχὴν δὲ τὸν Ἀάγον οὕτω λαέαὶ.. 
Λούπάς χαλοῦσι Ῥωμαῖοι τάς τε Aoxalva;, xa τὰς ἑταίρας  πορνευομένη 6 ἡ Λαρεντία f$) τοὺς παϊόας 


ἐθρέφατο, xaX λούπα διὰ τοῦτο χαλουµένη, χώραν τῷ μύθῳ παρέσχετο. 
Hl. Cum primum adolevit tas, ambo απι- A — B'. Αὐξανόμενοι δὲ θυμοειδεῖς ἦσαν, xal ἀνδρώδεις 


mosi οἱ fortes evaserunt : sed Romulus ingenio 
prestare visus, et ad imperandum quam ad 
obtemperandum aptior habitas est. Exorta igitur 
inter Numitoris et Amulii pastores rixa, fratres 
illos cedunt, et magnarh armenti partem ubigunt. 
Postridie Numitoris pastores Remum cutn. paacis 
aliis ambulantem ex insidiis adorti, ad Numitorem 
pertrahunt : qui Ániulium fratrem precatos est, 
ut sibi jus suum tr:bueretar, 3415 ab illivs do- 
mesticis insignt affecto injuria. Is Numitori Remum 
ad supplicium dedit. Qui domaüm regressus, cutn 
adolescentem magnitudine et robore prastantetn 
. videret, ejusque fldentiam, et minime servilem 
indolem miraretar, leni voce, qui et unde nstus 
esset, rogat. Ille intcrritus respondet, se geminos 
[ratres csse : natales suos arcanos esse, πὰ- 
tricationem et alimoniam mirabiles tnemorati , 
ferarum οί volucrum ministerio , cam justa 
fmaagnum flumen in alveo jacerent, quí adhüc 
exstaret, ereis laminis devinetus, obscutis littéfás 
"incisis. Numitori ex Remi verbis et vultu tetigit 
animum memoria iliorum filie, qai expositi fets- 


&pxyóccpot, 'O δὲ Ῥωμύλος ἑδόκει ουνέσει διῶφο- 
ῥώτερος, xal ἡγεμονικὸς μᾶλλον τὴν φύσιν, ἡ πιι- 
θαρχικό,. Γενομένης δέ ποτε πρὸς τοὺς Νομίτορος 
β.υκόλους τοῖς τοῦ ᾽Αμονλίον διάφορᾶς, δυγχόπτου- 
σιν αὐτοὺς οἱ ὁμαίμονες, xal τῆς ἁγέλης ανχνὲν 
ἁποτέμνονται μ.ἶραν. Ἀξόνῳ δὲ τῷ Pop μεθ {- 
µέρας σὺν ὀλίγοις ἄέλοις βαδέζσντι, οἱ τοῦ Νομέτο- 
eec βουκόλοι λοχήσανεες, συνέλαθον αὐτὸν, xal 
ἀπήγαγον πρὺς Nopivopa* καὶ ὃς πρὺς Αμούλιον 


«ἀλθὼν, ἐδεῖτο τνχεῖν δίκης, ἁδελφὸς Gv καὶ ὑπὸ τῶν 


οἰχείων αὐτοῦ ὑθρισμένος. Ὁ Bk παραδίδωσι τῷ 
Νομίτορι &)v 'Ῥῶμον, ὡς βοώλοιτο ypfdacóaw "0; 


exo, ἐλθὼν, καὶ σὺν νεανίσχον 62d ὑπερφέροντα 


μεγέθει καὶ ῥώμῃ. καὶ vb θαῤῥαλέου αὐτοῦ, καὶ 


B ἀδούλωτον «τίς φυχῆς θαυμάζων, ἀνέκρινεν ὅστις 


εἴη, καὶ ὅθεν τένοιτο, φωνῇ πραείᾳ - 6 δὲ θαξῥῶν 
ἔλεγεν, ὡς Αίδυμοί ἐσμεν ἀδελφοί  Τόναὶ δὲ ἡμῶν 
ἀπόῤῥηται λέγονται, xal τροφαὶ sui τιθηνήσεις 
βαυμασιώτεραι, θηρίοις καὶ οἰωναῖς τραφέντων παρὰ 
τὸν µέγαν ποταμὸν, ἐν σχάφῃ «v κειμένων, f ἔτι 
σώξεται, χαλκοῖς ὑκοζώμασι γραμμάτων ἀμυδρῶν 
ἀγχεχαραγμένων. Ὁ μὲν οὖν Νομίνωρ τοῖς τε Aó- 


'sent. At Faustulus Reni captivitate cognita, Βὸ- 
"mulum ad opem fratri ferendám hortatur : aper- 
teque docet, ut nati essent, Nam prius per ambages 
id significarat, he humilibus cessent animis : be 
cum alveo ad Numitorem territes preperat. Cum 
autem .costodibus zdium Amulii suspectus esset, 
'ac in responsionibus vacilluret, et alveuth veste 


- Yos τοῦ "Pógoo, xal τῇ ὄψει πρὸς ἔννοιαν εῆς Ex- 
. Mese τῶν τῆς θυγατρὸς ἐνήγετο παίδων, Ὁ δὲ 

Φαυστοῦλο; τὴν τοῦ Ῥώμου μαθὼν σύλληφεν, οὺν 
, ὲν Ῥωμύλον βοηθεῖν παρεκάλει, τότε ααφῶς δι- 
Sáb; αὐτὸν περὶ τῆς Ὑενέσεως. Ἡρέτερον γὰρ 
«ὑπῃνίστετο, ὥστ αὐτοὺς μὴ μεχροφρονεῖν. Αὐτὸς δὲ 
, τὴν σκάφην κοµίζων ἑχώρει κρὸς τὸν Νομίτορα, 


tegere satageret, latere illos nen petit : quin 
um furtivi aliquid ferre epinati, alveum in me- 
dium proferrent. Tem autem ibi quidam eorum 
aderat, qui pueros exposuerant : qui alveo agnito, 
ad Ámulium accurrit, et rem muntiat. Faustulus a 
rege interrogatus, pueros incolumes esse respondit, 
sed proeul! ab Alba pecudes pascere. Alveum veto 
se afferre Tlize puerorum matri, eum videre deside. 
ranti. His turbatus Amulius, quemdam ad Numíi- 
torem mittit, percontatuim, an superstites esse 
pueros audivisset? Is vero, quem miserat, Numi- 
toris amicus erat : qui cum senem in Remi am- 
plexu invenisset, eis aninios addidit, et rem matu- 


rare jussit : atque ipse etiam adjumento fuit. Jam: 


Romulus quoque aderat in proximo, cum magna 
agrestium magu : ad quem civium quoque non 
pauci, odio Amulii se contulerant. Hoc rerum 
statu Amulius, nihil salutaris consilii operisve 
molitus, occiditur. 


σπουδῃης xéi Bou; µεστός. Τοξς δὲ περὶ τὰς πύλας 
τοῦ ᾽Αμουλίου φρουροῖς ὑφοριδμενο;, καὶ ταρατοό- 
µενος περὶ τὰς ἀποχρίσεις, οὖκ ἔλαθε τὴν ακάφην 
«p χλανιδίῳ περικαλύπτων. Ὑπολαθόντες δὲ xào- 
πιμαῖόν τι φέρειν αὐτὸν, εἰς μέσον τὴν σχάφην 
προήγαγον. Ἔτυχε δέ τις παρὼν ἐκεῖ τῶν τὰ παν» 
δάρια ἐχθεμένων, ὃς τὴν σχάφην γνωρίαας, δραμὼν 
φράζει vip ᾿Ἀμουλίῳ. Καὶ ὁ Φαυστοῦλος ἀναχρινό. 
µενος παρὰ τοῦ βασιλέως, σώζεσθαι μὲν τοὺς παῖ- 
δας χατέθετο, πόῤῥω δὲ τῆς "Άλδης νέµοντας εἶναι" 
τὴν δὲ σκάφην πρὺς τὴν Ἱλίαν χομίζειν τὴν τῶν 
παίδων μητέρα, ποθοῦσαν ἰδεῖν. Τεταβαγμένος δὲ 
τούτοις 'Αμούλιος ἄνδρα πρὸς τὸν Ἡομίτορα πί- 
ποβφε, πυνθανόμενος εἴ τι µάθοι περὶ τῶν παίδων 


p ὡς περιόντων' fjv δὲ τῶν φίλων ὁ πεμφθεὶς τῷ No- 


µίτορι. ᾿᾽Απελθὼν οὖν, xal ἐν περιπλοχαὶς τοῦ "Pu- 
µου εὑρηχὼς τὸν Νομἰτορα, παρεθἀῤῥυνέ τε, xal 
ph µέλλειν αὐτοῖς συνεθούλευε, καὶ αὐτὸς δὲ ον.- 
ἐπραττεν. "Λοτι δὲ καὶ ὁ Ῥωμύλος ἐγγὺς ἦν, χεῖρα 





t49 


. ANNALIUM LIB. VI. 


550 


συχνὴν ἀγροεχικὴν ἑταγόμενος, xal τῶν Κολιτῶν δὲ αὑτῷ o0X ὀλίγοι προσῄεσ»ν, μΐσει τοῦ Άμου- 
lou, ὃς οὕτω τῶν πραγ/άνω» ἀννενεχθέντων, οὐδὲν οὔτε πράξας, οὔτε βουλεύσας σωτήριον, ἀνηρέθη. 


I". Ῥωμύλος μέντοι καὶ Ῥῶμος, thy εῆς λθης A 


ἡτεμουίαν τῷ μητροπᾶτορι νείµαντες, xa τῇ μητρὶ 
τιμὴν πρέπουσα», xa0* ἑαυτοὺς εἶναι Έκριναν (οὔτε 
Ὑὰρ νείχηντο ἄ χασθαι) χαὶ πόλιν ἀναστῆσα. ἕνθὰ 
προετράφήσαν Ἰθελον. Ὡρμηκένοις δὲ πρὸς "τὸν 
τῆς πόλεως δόµτσιν διαφθρὰ ὀυνέδη τοῖς ἁδελφοῖς, 
περἰ τε τῆς ἀρχῆς, χα) περὶ τῆς πόλεως, xal διὰ 
μάχης ἐχώρησαν, ἐν ᾗ ὁ Ῥῶμος ἀπέθανενι Ἕτερος 
δὲ λόγος ἔχει, ὡς τοῦ Ῥωμύλου ἤδη τἆφδον ópit- 
Xovtoz, Ἡ τῆς πόλεως εἶναι προτείχισµα ἕἔμελλε, 
πῇ μὲν ἀπεῖργέ τὸ ἔργον ὁ Ῥῶμας, πῆ δὲ 2χλεύα- 
$:, xal τέλος διαλλόμενον αὐτὴν, ὡς εὐεπιχείρητον, 
oi μὲν Ῥωμύλονυ αϊάξοντος" οἱ δ᾽ ἑτέρου τινὸς 
Ἱστορηῦόι πεσεῖν. Όθεν xal ἑνομίάθη, τὸν στρατο- 
τάδον Ίάφρον Ίολμήσάντα δ.ελθεῖν παρὰ τὰς evv- 
ἴθεις ὁδοὺς, θἀνατοράθαι. Ὅ δὲ Ῥωμύλος θάφας 
νὸν ἁδελφὸν, ᾧχιζε thu πόλιν, xal βοῦν ἄῤῥενα au. 
ξεύξας θηλείᾳ, καὶ ἀρότρῳ ὄννιν χαλκῆν ἑᾳθαλὼν, 
αὐτὸς μὲν ἀθλαχα βαθεῖαν κυχλὀτερη περιέγβραφεν, 
οἱ δ᾽ ἐπόμενοι τὰς βώλονς, ἃς ἀνίάτη 4ὸ ἄροτρυν, 
εἴσω πάσας τῆς ἀῦλακνος περιέστρεφὸνι xai ὕπου 
μὲν Έμελλε τὸ τεῖχος ἀνίσνασθαι, παθὼς εἴρητᾶν, 1t 
αὔλας ἑτέτμητο. Ἔνθα δὲ Φύλας σιῇῆδαι διενοοῦντα, 
διάλειµµα ἐποιοῦντο τῆς αὔλαχος, τὸ ἄροτρεν ἀνέ- 
χοντες ὕπερθεν. Πᾶν μὲν vhàp τεῖχος νοµίζονσω 
ἱερό,. Τὰς 6k πύλας εἴπερ fi vtvto ἱερὰς, οὐκ fjv τὰ 
piv δι αὐτῶν οἰσάγειν, τὰ δὲ ἀποπέμπειν «τῶν 
Δναγχαίων, καὶ pt χαθαρῶν. Ἡ δὲ χτίαις.τῆς πό- 
λεως ταύτης ἡμέρᾳ τετέλεστο «fj πρὺ ἔνδεχα οια. 
λανθῶν Mateov, f| ἂν εἴη εἰποστὴ ᾿᾽Απριλλίου * xal 
thv ἡμέραν {αύεην ἑορτάζονσι ᾿Ῥωμαῖδι, γενέθλιον 
τῆς πατρίδος ὀνομάζοντες,. Ὀκτωκαίδεκα δ᾽ εἶναι 
Ῥωμύλος ἐνιαυτῶν ἀναγέἐγρἀπται, ὅτε τὴν Ῥώμην 
σννῴχισεν, "Rmus δὶ αὑτὴν cepi τὴν τοῦ Φαν. 
συούλου Ὀἴχησιν * ὠγόμαστο ὃ ὐ χῶρος Παλάτιον, 
Κτισθείοῃς μέντοι τῆς πόλεως, ὅσον μὲν ἐν fug 
σορατευσίµῳ «πληθος (77) Στώγχανεν, εἰς στρατιω- 
τικὰ Ón(s σνντάγµατα, ἕχαστον δὲ σύνταγμα n«- 
ζῶν ερισχιλίων fjv xat εριακοσέων ἱππέων. Ἐκλήθη 
δὲ λεγεὼν, ὅτι λογάδες σαν ἐκ πάντων οἱ µάχιμµοι, 
Tot; ὅ ἄλλοις δήµῳ ἑκέχρητο, καὶ τὸν δῆμον πο- 
«ούλονς «ὠνόμασεν, ὅθεν xal παρὰ ταῖς βίδλοις ταῖς 
νομιχαῖς ποπουλάρια Χέχληται d$ δηµοτικὴ ἀγω- 
vf (79). Τῶν μέντοι περιῤανεστέρων Τένδι τε xol 


ΗΠ. ftomulus et Remus, Albana re Nomiltori avo 
permissa, et juste honore matri habito, 8uo more 
vivere (neque enim ferebant 316 imperium) de- 
creverunt : et urbem, quo in loco educati essent, 
cendere voluerunt. Eam rem agyressis fratribus, 
discordia incessit de principatu, et de utbe : orta- 
que pugna Remus occiditur. Alia fama est, 


Romulo fossam fodiente in munimentum urbis , 


Remum id opus partím prébibuisse, partim deri- 
sisse, ac denique transilisse, ut suporatu facilem : 
eaque de causa vel a Romulo, vel ab alio ictum 
tecidisse. Unde receptum sit, qui fossam castro- 
rum prmter solitas viàs iransierit, capite plecti. 
Romulus veto fratté sepulto urbem condidit : et 
i3üro vaces junctó, ereoque vomere aratro in- 
sefto, ipse suleum profundum in orbem terrie im- 
pressit : qui sequebantur, glebas ab aratro eversag 
omnes intra suléum reposuerunt. Λο ubi murus 
exswuendus eret, sulcos, ut dietum est, ductus 
fuit ! ubi vero portas exstruere instituerunt, aratro 
sursum elato, sulcum interruperunt : nam omnem 
murum sanctum censont. Si vero porias etiam 
sancias ceáserent, non utique res necessarias θὲ 
imanun.'as, per eas vel inferre vcl efferre liceret. 

Urbis zedificatio x: Kal. Maii, hoc est, xx. Aprilis - 
est absoluta : qui dies Romanis festus est, οἱ pa-.-. 
wie nalalis appellatur : quo tempore memoraut 
Romulum xvus annorum Íuisse, et urbem eo ja 
loco, ubi Faustulus babitarit, qui Palatium dice- 
retur, condidisse, Ea perfecta, qui militari «tate 
erant, eos in legioues inde dictas, quod bello upt 
ex omnibus legerentur, distribuit : reliqui, pepuh 
nomine censebantun, et apud jurecónsultos plebeia 
actio populeris vocantur, Hubebat autem tum legte 
termillenos pedites, et treoentenos equites. Ex illu- 
strioribus genere, prudentia, e: instituto vita, ereat 
senatores, quos patricios nom:navit eorumque Co» 
áum, senatum. Senatores porro appellsti fuere patri- 
cii, sive quod ingenuorum liberorum patres essent . 
seu potius quod paires suos demonsirare possent, 
nobHi quisque ortus genere : sivea patrocinio, eLope 
ferenda. Verum is proxime ad Roimnuli mentem aceci- 
dere videri queat, qui eum nomine patriciorum si» 
gnilicare voluisse crediderit, principibuset potentis- 


αυνόσει, xai βίου αἱρέσει, ἑκατὸν ἀπέδειξε βουλευ- D simis $17 civitatis bumiliores patria cura comple- 


κὰς, πατριμίους ὀνομάσας αὐτούς (19) * τὸ δὲ σφῶν 
λοιπὸὺν οὐστημα σενάτον προσηγόρευσεν, ὃ ἐστι 
γερουσία. Πατρίπιοι μέντοι οἱ βουλουταὶ ἐπεχλήθη- 
σαν, f] ὅτι παίδων σαν Ὑνησίων πατέρες, fj μᾶλλον 
ὅτι αὐτοὶ πατέρας ἑαυτῶν ἀποδειχνύειν Ἠδύναντο, 


clendos esse : siimulque plebem eo perducere stu- 
duisse, ne superiorum honoribus invideret, sed fave- 
ret potius iis quos patres et pularet, et appellaret. 
Cum autem in civitatem multi recepti essent czlibes. 
Romulo cure fuit, ut illi quoque uxores nancisceren. 


Variee lectiones et nota. 


(77) Π.λἡλει. Regii οἱ Colb. πλῆθος, atque ita 
emendavimus. 

(78) IJovzovAapla κέκ.ληται ἡ Ónpotixt) ἀγωγή. 
Miror doctum Ínterpretem ignorasse vocis &quyh 
uotionem hóc loco, ubi educationem vertit, cum 
sil actio popularis, ac proinde vox jurisconsulto- 
rum. Glosge Basilic. ποπουλαρία, δηµοτικἡ * πή- 


πουληςιὁ 8, uoc. Sunt autem Actiones populares, qu& 
suum jus populo tuentur, ut ait Paulus, in lib. 1. D, 
De populari act. 

(19) Βου.Ἱευτής πατρικίους ὀνομάσας αὐτούς. 
Livius aliter : Patres certe ab honore, Patriciique 
progenies eorum appelíati. 


yl 


JOANNIS ZONAR.E 


952 


tur. Sed quia convenz ob stirpem inopenratque obe A Éxaeroc éx γένους ὄντες γνωρίµον * ἢ ἀπὸ της ra 


scuram a vicinis populis spernebantur,consilium init 
raptu parandi conjuges suis civibus : et rem divi- 
nam, ludorumque celebritatem indicit, quasi ara 
novi dei inventa esset, Quo cum multi convenis- 
Beni, ipse cum optimalibus praesidens, purpura 
Couspicuus, eamr populo tesseram dedit, ut cum 
purpuram explicasset , ac rursus couplicasset , 
rem aggrederentur. Quo facto, strictis ensibus, et 
cum clamoribus iwpetu facto, Sabinorum filias 
virgines, nullas autem uxores rapiebant. Ob id fa- 
cinus Sabini, populosa gens, et bellicosa, quaeque 
obanimorum magnitudinem , ut Lacedaemoniorum 
colonos par est, pagos sine muris incolebat, per 
legatos a lhomulo petierunt, ut violentia rescissa, 
voluntale et lego amicitia inter ipses, et affinitas 
coniraheretur. Romulo vero puellas non reddenté, 
sed postulante, ut Sabiai conjugia probarent : 
aliis consultando tempus trahentibus, Acron Ceni- 
nensium rex, vir iracundus οἱ bellicosissimus, 
prior armis arreptis magnas copias contra RHomu- 
Íum ducit. Cum ambo in propinquo essent, uter- 
que alterum ad pugnam provocat, quiescentibus 
exercilibus. In eo singulari certamine Romulus 
Acrouem obtruncat : commissoque prelio, ejus 
exercitium | fundit, fugatque, urbem capit : neque 
tamen cives alia clade afficit, quam quod dirutis 
a:dibus, se Romam sequi jussit, cives futuros, et 
&equo jere usuros. Deinde etiam alii Sabini Roma- 
Mos bellis aggressi, et superati, demum Tatio duce 
creato, Rom:e bellum intulerunt : et Capitolium a 
Tarpeia, ejus qui arei preerat filia, proditum ce- 
perunt. Quz: cum aquam petitum extra moenia 
ivissel, ad Tatium perducta, persuaderi sibi sivit, 
ut arcem prodat : Sabinosque aureas armillas, quas 
kxevo brachio habebant, pacta, una porlia accipit. 
Tatius ingressus, suos 918 quidquid leva gesta- 
τοµί, Tarpeie dare jussit, ac ipse primus armil- 
lau εἰ scutum in eam conjecit * quod cum omnes 
facerent, auri scutorumque multitudine oppressa 
exspirat. llic igitur reipsa declaravit, quod Cxsar 
οἱ Anligonus post scriione usurparunt. Nam alter 
$e proditionem amare, proditores odisse : alter, 
qui prodanl, benigne admittere, qui prodiderint, 
se aversari dixil. 


τρωνίας οὕτω ὃ) ἑχάλουν τὴν προστασίαν, πάτρω- 
νας γὰρ τοὺς χηδεμονιχοὺς xat βοηθητιχοὺς προση- 
γόρευον. Μάλιστα δ᾽ ἄν τις χαταστοχάσαιτο τῆς τ.ῦ 
Ῥωμόύλου διανοίας, εἰ οἵοιτο διὰ τῆς χλήσεως ταύ 
«ης ἐμφαίνειν, χρῆναι τοὺς πρώτους xal δυνατω- 
τάτους τῆς πόλεως πατριχῇ κηδεµονίᾳ χήδεσθαι 
τῶν ταπεινοτέρων, ἅμα δὲ xal τὸν Ór pov ἑνάγειν 
διὰ τῆς τῶν πατριχίων προσηχορίας εἰς τὸ μὴ 
ἄχθεσθαι «al; τῶν κρειτιόνων τιμαῖς, ἀλλ' εὐνοῖ- 
κῶς διαχεῖσθαι, νομίζοντας πατέρας αὐτοὺς, xal 
προσαγορεύοντας. Πολλῶν δὲ τῇ πόλει ἑνοιχισθέν- 
ςων, ὧν ὀλίγοι γυναιβὶ συνἐζεύγνυντο, φροντὶς τῷ 
Ῥωμύλῳ ἐγένετο, ἵνα κἀκεῖνοι γυναῖχας ἑαντοῖ» 
αυνοιχίσωσι. Σύγχλνδες δὲ xal ἐξ ἁπόρων ὄντες, 


Ü καὶ ἀφανῶν, ὑπερεωρῶντο πρὸς χῆδος παρὰ τῶν 


γειτνιώντων ἑθνῶν. Βούλεσαι τοίνυν ἐξ ἁρπαγῆς às 
θεῖν γυναῖχας τοὺς πολίτας αὐτοῦ, xal κηρύσαει 
θυσίαν καὶ ἀγῶνα xal θέαν µέλλειν ἐπιτελεῖν πανη- 
χυριχὴν, ὡς βωμοῦ εὑρημένου θεοῦ χαινοῦ, Καὶ 
πολλοὶ συνῆλθον, αὐτὸς δὲ προὐχάθητο μετὰ τῶν 
ἀρίστων, ἁλουργίδι κεχοσµηµένος. Δέδωκε δὲ τῷ 
δήµῳ τῆς ἐπιχειρήσεως σύμθολον, τὴν τῆς ἆλουρ” 
γίδος διάπτνξιν, xal αὖθις ταύτης περ'δολἠν. OD 
γενοµένου σπασάµενοι τὰ ξίφη, μετὰ Bot; ὥρμη- 
σαν, xai Ὡρπαζου τὰς θυγατέρας τῶν Σαθίνων 
παρθένους, οὐ μέντοι γυναϊκάς τινων. Τολμηθείσης 
δὲ τῆς ἁρπαγῆς, οἱ Σαθῖνοι, πολλοὶ xal πο)εμιχοὶ 
ὄντες, χαὶ χώµας ἀτειχίστους οἰχοῦντες, διὰ τὸ μέγα 


C ς«ρονεῖν, ὡς Λαχεδαιμονίων ἄποιχοι, πρεσδείαν 


πρὸς τὸν Ῥωμύλον πεποίηνται, λῦσαι τὸ τῆς βίας 
ἔργον ζητοῦντες, πειθοῖ δὲ xal νόµῳ πράττειν τοῖς 
γένεσι φιλίαν xal οἰχειότητα. Tou δὲ Ῥωμύλου τὰς 
μὲν χόρας μὴ προϊεμένου, ἀξιοῦντος δὲ τὴν χοινω- 
γίαν δέχεσθαι τοὺς Σαδίνους, οἱ μὲν ἄλλοι βουλενό- 
µενοι διέτριδον' ΄Ακρων δὲ ὁ βασιλεὺς τῶν Βαινη» 
νιτῶν, θυµοειδὴς ἀνὴρ xai πολεμικώτατος, προ- 
εξανέστη, xal μετὰ πολλῆς ἐχώρει δυνάµεως ἐπὶ 
«bv ᾿Ῥωμύλον. 'Ὁμοῦ δὲ γεγονότος, ἀλλήλους προε- 
καλοῦντο µάχεσθαι, ἀτρεμούντων τῶν στρατευμά- 
των. Τῆς γοῦν μονομαχίας ἀμφοῖν γενομένης, χατα- 
θάλλει μὲν ὁ Ῥωμόύλος τὸν "Axpuva, τρέπεται δὲ 
xai τὸ ἐχείνου στράτευμα, μάχης συγχροτηθείσης᾽ 
καὶ τὴν πόλιν αἱρεῖ, οὐ μέντοι ἐν ιαὐτῇ κακόν τι 
διέθετο, ἀλλ’ f] µόνον ἐχέλευσε τὰς οἰχίας καθελόν- 
τας, ἀκολουθεῖν sig ᾿Ρώμην αὐτῷ, ὡς πολίτας 
ἑαομένους, καὶ τῶν ἴσων ἀξιωθησομένους. Elisa καὶ 


ἄλλοι τῶν Σαθίνων τοῖς Ῥωμαίοις ἐμαχέσαντο, καὶ ἠττήθησαν. Ἐπὶ τούτοις οἱ λοιποὶ τῶν Σαδίνων, τὸν 
Τάτιον στρατηγὸν ἀποδείξαντες, ἐπὶ τὴν Ῥώμην ἑστράτευσαν, καὶ τὸ Καπιτώλιον εἶλον προδεδοµέ - 
νο) ὑπὸ Ταρπηΐας τῆς θυγατρὸς τοῦ φρουράρχου. Ἐκείνη yàp ἐφ᾽ ὕδωρ κατελθοῦσα, συνελήφθη, καὶ 
Ἠχθη πρὺς Τάτιον, καὶ ἀνεπείσθη προδοῦναι vb ἔρυμα, τῶν χρυσῶν βραχιονιστήρων ἑρασθεῖσα, οὓς 
ἐν ταῖς ἀριστεραῖς ἑφόρουν χερσὶν οἱ Σαθΐνοι, καὶ μισθὸν ὑπὲρ. τῆς προδοσίας αὑτους λαδεῖν ἀπαιτῃ- 
caca. Συνθεμένον δὲ τοῦ Τατίου, νύκτωρ µίαν πύλην ἀνοίξασα, τοὺς Σαθίνους ἐδέξατο. Εἰσελθων δὲ 
ὁ Τάτιος ἀκέλευσε τοὺς ὑπ' αὐτὸν ὅσα ἐν ταῖς ἀριστεραῖς «χεραὶν ἔφερον διδόναι αὐτῇ ' καὶ πρώτες 
αὐτὸς τὸν βραχιονιστῆρα τῇ Ταρπηϊᾳ ἑπέῤῥιψε, καὶ τὸν θυρεόν. Πάντων δὸ ὁμοίως ποιούντων, βαλλα- 
µένη τε τῷ χρυσῷ, καὶ χαταχωσαθεῖσα volg θυρεοῖς, ὑπὸ πλήθους xai βάρους ἀπέθανεν. Ἔργῳ οὖν οὗ- 
* «06 ἐποίησεν, ὃ λόγοις ὕστερον εἶπον ὁ Καΐσαρ καὶ ὁ Αντίγονος ὁ μὲν γὰρ προδοσίαν, ἔφη, φιλεῖν, 
πριδότην δὲ μισεῖν' ὁ δὲ Αντίγονος, προδιδόντας piv ἁσπασίως εἶπε προσίεσθαι, προδεδωχκόαι Ob 


ἀπεγθ.οί»,εσθαι. 


a5 


«μάχη χαρτερὰ σννεῤῥάγη μέσον αὐτῶν xav Ῥω- 
Μαίΐων, Ev ᾗ πολλοὶ μὲν ἔπεσον ’ ὁ δὲ Ῥωμύλος ἐπλή- 
T7 λίθῳ τὴν χεφαλἠν. "Ecc δὲ µάχεσθαι παρασκευα- 
ζομένους τοὺς Σαθίνους ἐπέαχον αἱ ἁρπασμέναι θυ» 
Ὑατέρες αὐτῶν, ἄλλοῦςν ἄλλαι μετὰ onc χαὶ ὁλο- 
λυγμοὺ ὀφθεῖσαι αὐτοῖς, αἱ μὲν νήπια πρὸς ταῖς 
ἀγκχάλαις χοµίξουσαι, αἱ δὲ τὴν κόµην προϊσχόμε- 
ναι λελυµένην, πᾶσαι δὲ ἀνακαλούμεναι τοῖς φιλτά- 
τοις ὀνόμασι ποτὰ μὲν τοὺς ΣἙαθίνους, ποτὲ δὲ τοὺς 
Ρωμαίους. Ἐπεκλάσθησαν οὖν οἱ ἑναντίοι, χαὶ δι- 
ἕστησαν αὐταῖς iv µέσῳ στῆναι τῆς παρατάξιως, 
xai χλαυθμὸς ἅμα διὰ πάντων ἑχώρει. Διαλεχθέντων 

i τῶν γυναίων, συνῆλθον εἰς λόγους οἱ ἡγεμόνες, 
xai συνέθεντο τῶν μὲν γυναικῶν, al βούλονται, τοῖς 
ἔχουστι συνοικεῖν, παντὸς ἔργου xal πάσης λατρείας 
TA tv ταλασίας ἀφειμέναι, οἰχεῖν δὲ τὴν πόλιν 'Po- 
µαίους xai Σαθίνους xowf, xal χκαλεῖσθαι αὐτὴν 
Ρώμην ἐπὶ 'Ῥωμύλῳ, Kupisag δὲ Ῥωμαίους ἐπὶ 
^j Τατίου πατρίδι Κυρίτα * βασ.λεύειν δὲ χοινῇ xat 
στρατηγεῖν ἀμφοτέρους. 'O δὲ τόπος ἐν ᾧ τὰς συν» 
6fxa; ἔθέντο, χαλεῖται Κομίτιον τόπος δηλαδὴ 
συνελεύσεως, χόµιρε γὰρ Ῥωμαίοις τὸ συνελθεῖν 
λέγεται. Προσχατελέχθησαν δὲ τοῖς πατριχίοις ἐκ 
τῶν Σαθίνων ἕτεροι ἑκατόν. Ἐθουλεύοντο δὲ οἱ βα- 
σιλεῖς οὐχ εὐθὺ; ἐν χοινῷ μετ ἀλλήλων, ἀλλ᾽ ἑχά- 
τερὸς πρότερον ἰδίᾳ μετὰ τῶν &xatby, εἶτα εἰς τὸ 
αὑτὸ πάντες συνἠγοντο. Ἔτει δὲ πέµπτῳ τοῦ Tástov 
Ῥωμύλῳ σιμδασιλεύειν, συγγενεῖς αὐτοῦ πρέσθεσι 
κα óóbv ἐντυχόντες, εἰς ᾿Ῥώμην ἀπὸ Λαυρέντου 
βαδίξουσιν, ἐπεχείρουν ἀφαιρεῖσθαι βίᾳ τὰ χρήµατφ 
ἃ ἐπήχοντο, xal μὴ προϊεμένους, ἀλλ᾽ ἀμυνομένους 
ἀνεἴλον. Ὁ μὲν οὖν Ῥωμύλος χολάσαι τοὺς ἁδιχή- 
σαντας ἑφηφίζετο * ὁ δὲ Τάτιος ἐξέχρουε xal παρΏγε, 
χαὶ τοῦτο µόνον ὑπῆρξεν αἴτιον σφίσι διαφορᾶς ἐμ- 
φανοῦς. Οἱ δξ τῶν ἀνηρημένων οἰχεῖοί i τυγχάνον- 
τες δίκης, Ev ᾽Αλθάνῳ θύοντα μετὰ Ῥωμύλου τὸν 
Ἰάτ.ο) προσπεσόντες κτιννύουσι, τὸν δὲ ᾿Βωμύλον 
ὣς δίχαιον ἄνδρα σὺν εὑφημίαις προέπεµψαν. Οὐ 
p» ἑτάραξε τοὺς Σαθίνους ὁ φόνος τοῦ ἄρχοντος 
020, ἀλλ oi. μὲν εὐνοίᾳ τῇ πρὸς ᾿Ῥωμύλον, οἱ δὲ 
q^6g τῆς δυνάμεως εἴχοντες διετέλουν. Βἶτα λοιμὸς 
ἐμπίπτει τῇ Ῥώμῃ, θανάτους αἰφνιδίους ἀνβρώποις 
ἐπ. φέρων νόσων χωρὶς, xal ἀφορία χαρπῶν , xai 


ANNALIUM LIB. VIT. 
Δ'. Ληφθείσης Ok τῆς ἄχρας ὑπὸ τῶν Σαθίνων, Α 


b5l 

IV. Arce a Sabinis capta, pugna veheinens inter 
eos et Romanos exarsit, in qua mslti eeciderant ; 
Romulus lapide caput ictus est, Sabinos vero ad 
urgendum pr:elium paratos, rapiz ipsorum filis 
iübhibuerunt, alie aliunde cum clamore et u!nlata 
progresse , partim infíantes in ulnis gestantes , 
partim passum eapillum pratendentes : omnes vero 


suavissimis nominibus, nunc Sabinos, nunc Ro- 


manos ijinclamantes. Movit ea. res hostes, ut 
dirempta acie mulieres in medio s!are paterentur, 
nemine non plorante. Ac mulierum verbis addacti 
duces, colloquio habito, pepigerunt, ut matron:z 
qua apud :naritos manere vellent, omnis operis, 
omnisque ministerii, praeterquam laniflcii, immu- 
nes essent, et. Sabini zquo jure cum Romanis 


B viverent : ipsaque urbs a Romulo Roma, populus 


Quirites, a. Coribus Tatii patria, vocaretur : et 
ambo regnui ac militare imperium consociarent, 
Locus in quo fodus ietum est, a cocundo, scu 
commeando, comitium appellatur. Ex Sabinisc in 
patricios lecti: sunt. Reges vero-non statim com- 
muniter, sed cum suis uterque centum patribus 
seorsim deliberarunt : deinde in locum unum omnes 
convenere. Anno quinto Tatii cum Romulo re- 
guantis, propinqui regis Tatii, Laurentium legstos 
Romam ituros in itinere spoliare aggressi, repu- 
gnantes, et se. suoque defendentes ecciderünt. Ac 
Romulo injurios puniendos esse decernente, Tatio 
pesnam eludente et differente, reges hac uua in re 


c perte dissenserunt. Caeserum propinqui, jure 


negato, Tatium ja Albano cum Romulo sacriá- 
canlem , comcursu facio interficiunt : Romulum, 
ut virum justum, laudibus prosequentes, Sabinos 
sui ducis cxdes non turbavit, 819 quominus 


partim benevolentia erga Romulum, partim ejus 


potentize metu, parerent. Deinde Roma pestilentia 
laboratum, homiagibus sine morbis repente morien- 
tibus, ac sterilitate agrorum et pecudum, et sane 
guines guit» depluerunt. Cum Laurentibus etiam 
similia accidissent, opinio fuit, numen caedis Tatii 
οἱ legatorum, quos Sabini irucidassent, exigere 
penas. Homicidis ad supplicium deditis, mala ilJa 
desierunt. Cresceutibus Romanorum viribus, ex 
finitimis populis imbecilliores cedebapt. Potentibus 


θ.εμμάτων &yovla* 0c0n δὲ xai σταγόσιν αἵματος p Vero non connivendum esse ratis, sed incrementa 


fj πόλις. "Ὅμοια δὲ xal xol; Λαυρεντίοις συνέἑδαινεν. 
Ἑδόχει τοίνυν διὰ τὸν Τατίου φόνον, καὶ τοὺς παρὰ 
τῶν Σαθίνων ἀνηρημένους Ἀπρέσδεις ποινηλατεῖν 
τὰς πόλεις δαιµόνιον uva. Ἑκδοθέντων δὲ τῶν 
φονέων, xal χολασθέντων, ἑλώφηόαν τὰ δεινά. Ῥων- 
νομένων δὲ τῶν πραγμάτων ᾿Ῥωμαίοις, οἱ μὲν ἀσθὲ- 
νἑστεροἰ τῶν προσοίχων ὑπέχυπτον, οἱ δυνατοὶ δὲ 
οὐκ ᾧοντο δεῖν περιορᾷν, ἀλλὰ χωλύειν τὴν αὔξησιν. 
Πρῶτοι δὲ Τυῤῥηνῶν Οὐήῖοι ἀρχ]ν ἑἐποιῄσαντό πο- 
/éuoo. Ἐυμθαλάντες οὖν, xal πολλους ἁποβαλόνιες, 
ὁμολογίαν ἑποιήσαντο, xal φιλίαν ἐπὶ ἐνιαυτοὺς 
ἐχατὸν, xai τῶν παρ) αὐτοῖς ἀρίστων παρέσχον εἰς 
ὁμηρείαν πεντέχοντα. Ἔδθριάμδευσεν οὖν τούτους 
γικήσας Ῥωμύλος: sica ἐπαρθεὶς ταῖς παραλόγοις 
PATROL. 6.8. CXXXIV., 


probibenda, primi Tyrrhenorum Veii occupant 
bellum facere. Congressi, multisque amissis, pa- 
ctione inducias in c annos impetrarunt, t ex opti- 
matibus obsidibus datis. His superatis Romulus 
triumphavit : atque. inde mirandis successibus 
elatior et gravior factus, relicta mutataque popu- 
lari consuetudine, se ad odiosz et moleste mo- 
narchiz habitum conformavit, tunicam purpuream, 
et toram prztextam induere, οἱ rubria calceis uti 
solitus, et in solio reclinatus respondere : multos- 
que juvenes, quos Celeres vocabat, semper juxta 
se habuit, et lictores ante se, baculis turbam 
submoventes, et lora gerentes, quibus vincirent 
homines, jussi a rege. Ut autem avo Nuniilore 


18 


555 


JOANNIS ZONARAE 


556 


«9000, Alhanoque regno ad ipsum pertinente, A εὐτυχίαις, xal βαρυτέρῳ φρονήµατι χρώµενος, ἑξ- 


rempublicam ad ceneiliandos popeli animos liber- 
tate donavit, et quotannis principem Sabinis desi- 
$navit: Remani proceres ad cupiditatem popu- 
laris liberzsque reipublicee sunt incitati. Neque 
enim patricieram ulla erat in rebus gerendis 
aucloritas, sed nomen duntaxat et habitum regi 
aceommodabant : cum consuetudinis potius ergo, 
quam sententie dicends causa in. euriam vocati, 
Romulum deecernentem taciti audirent : nulla re 
superiores cseteris, nisi quod qua ille decrevisset, 
primi audiebant. Ea re cum dignitatem senatus 
jmminuero videretur, ac paulo post in terris esse 
desiisset, patres suspicione haud caruerunt. Nam 
cum ad αρ psludem concionem haberet, fertur 
obscurato solé nox exstitisse, cum liorrendis toni- 
tribus et procellis. Interea turbam diffugisse, 390 
proceres vero sese conglobasse ; tempesiate sedata, 
populoque rursus congregato, quesitum esse Ro- 
mulum: sed potentes de eo queri vetuisse, atque 
omnes hortaltos esse, ut eum ad deos raptum vene- 
rarentur et colerent, deum pro bono rege futurum. 
Ac vulgus his verbis acquievit, spe bona prieditum. 
Quidam autem suspeetos habuere patres, et exagi- 
tavere, ut qui vulgo inane ecommentam persua- 
derent, eum ipsi Romulum discerpsissent. Ac li 
megotium facessissent potentibus, nisi Proculus 
Julius eques, et genere et moribus probatissimis, 
ac Romulo fidus, pro concione jurejurando afür- 
snasset, Romulum sibi augustioreim solito, in armis 
splendidis atque fulgentibus apparuisse : seque 
ilum percontatum esse, (Quamobrem senatum in 
atrocia crimina, civitatem in {μείνε conjecisset ? 
cum vero respondisse : Diis ifa visum, ut tantum 
teinporis inter mortales essei, atque in. celum, unde 
εεαίκεεῖ, reverteretur. Abiret, ac nuntiaret Romanis, 
οὐ modestiam et rein militarem colerent, ad summtm 
humane potentie fastigium ascensuros : se vero eis 
propitium fore Quirinum. Hzec dicenti, tum ob jus- 
jurandam, tum ob auctoritatem viri, tanta fldes 
fuit, ut nemo refragaretur. omnique sospicione et 
calumnia amota, Quirino vota facerent, numine 
ejus invocato. íloc autem cognomentum Romulo 
fac:um traditur, vel ob cives, qui Quirites appel- 
labantur, vel ab hasta, quam veteres quirim voci- 
tarunt. Quirinus igitur deus appellatus cst, ut 
bellicosus et hastatus, Fertur annos vixisse Liv 
et anno regni xxxviu e conspectu hominum su- 
blatus esse. 


στατο τοῦ δημοτιχοῦ, καὶ παρῄλλαττε, χαὶ εἰς 
ἑπαχθῆ µοναρχίαν, xa λυποῦσδαν ἀπὸ τοῦ σχήματος 
ἑαυτὸν ἐσχημάτιζεν. ᾽Αλουρτῆ μὲν γὰρ ἑνεδύετο 
χιτῶνα, χαὶ τ{δεννον ἡμπίσχετο περιπόρφυρον, καὶ 
πεδίλοις ἐχέχρητο ἐρυθροῖς, xaX ἐν θρόνῳ ἀναχκλίτῳ 
καθήµενος ἐχρημάτιζεν. "Hoav δὲ περὶ αὐτὸν ἀεὶ 
χαὶ τῶν νέων συχνολ, οὓς Κέλερας προσηγόρενεν, ὃ 
χατὰ τὴν τῶν Ῥωμαίων διάλεκτον δηλοῖ vob; τα- 
χεῖς * καὶ πρόσθεν ἑδάδιζον ἕτεροι βαχτηρίαις τὺν 
ὄχλον ἀνείργοντες, ὑπεζωσμένοι ἱμάντας, ὥστε συν- 
δεῖν οὓς χελευσθῶσιν. Ἐπεὶ δὲ Νομίτορος τοῦ πάπ- 
που αὐτοῦ kv "Αλδῄ τελευτήσαντος Ῥωμύλῳ προσ- 
ηχούσης τῆς βασιλείας, αὐτὸς εἰς μέσον ἔθηχε τν 
πολιτείαν δηµαγωγῶν, xal xas' ἐνιαντὸν ἀπεδείχνυιν 
ἄρχοντα τοῖς Σαδίνοις, ρέθισε τοὺς Ev Ῥώμῃ δυνα- 
τοὺς Δδασίλευτον ζητεῖν xal αὐτόνομον πολιτείαν͵. 
Οὐδὲ γὰρ οἱ χαλούμενοι πατρίχιοι πραγμάτων ptt» 
εἴχον, ἀλλ ὄνομα xal σχΏμα ἣν αὐτοῖς, ἔθους ἕνεχα 
μᾶλλον Ἰ γνώμης ἀἁθροιζομένοις εἰς τὸ βουλεντί- 
ριον» εἶτα Ῥωμύλου πράττοντος Ἠκροῶντο σιγῇ, 
καὶ τὸ πρὺ τῶν ἄλλων τὸ δεδογµένον ἐχείνῳ μαθεῖν 
πλέον ἔχοντες τῶν λοιπῶν, ἀπηλλάττοντο. "Όθερ 
ἐἰδόχει τὴν γερουσίαν προπηλαχίζειν ' δὺ αὕτη ὕπο- 
πτος ἔδοξε, µετ᾽ ὀλίγον ἀφανοῦς γενοµένου Ῥωμύλον. 
Λέγεται γὰρ, ἐχχλησίαν ἄγοντος αὐτοῦ περὶ τὸ κα- 
λούμενον Alyb; Έλος, τοῦ μὲν ἡλίου τὸ φῶς im: 
πεῖν, νύχτα δὲ χατασχεῖν, βρηντάς τε δεινὰς συμθῆ- 
ναι, xai πνοὰς ἀνέμων ζάλην ἑλαυνούσας * Ev δὲ 
τούτῳ τὸν μὲν ὄχλον φεύγειν, τοὺς δὲ δννατοὺς συ- 
στραφῆναι pet ἀλλήλων ' τῆς 0 bv τῷ ἀέρι ταρι- 
χῆς λωφησάσης, χαὶ αὖθις πολλῶν ὁμοῦ γενοµένωνν 
ζητεῖσθαι τὸν βασιλέα, τοὺς δὲ δυνατοὺς οὐχ ἐὰν 
ἐξετάζειν περὶ αὐτοῦ, τιμᾷν δὲ παραχελεύεσθαι 
mot, xal σέδεσθαι Ῥωμύλον ὡς ἀνηρπαγμένον εἰς 
θεοὺς, xaX θεὺν ἑσόμενον σφίσιν ἀντὶ χρηστοῦ βασι- 
λέως. Οἱ μὲν οὖν πολλο. πεπεισμένοι vol; λόγοις 
ἀπηλλάττοντο, ἐλπίσι χρησταϊῖς αἰωρούμενοι. Ἔνιοι 
δὲ ἐν ὑπονοίαις τοὺς πατριχκίους πεποίηντο, xal ἔτα- 
ράττοντο ὡς τὸν δῆμον ἀθέλτερα πείθοντας, αὐτοὺς 
τοῦ βασιλέως γεγονότας αὐτόχειρας. Καὶ πράγµατα 
ἂν παρἑσ(ον τοῖς δυνατοῖς, εἰ μή τις τῶν ἱππέων "Too- 
λιας Πρόκλος, γένει τε δοχιμώτατος, xal ἤθει χρη- 
στὸς, xal Ῥωμύλ»ρ πιστὸς, εἰς ἀγορὰν ἐλθὼν, ἐνόρ- 


D χω; εἶπεν, ὡς ὀφθείήη Ῥωμύλος αὐτῷ χαλὸς xal 


μέγας, ὡς οὕποτε πρόσθεν, χαὶ ὅπλοις λαμπροῖς xs 
χοσμηµένος, καὶ Φλέγουσι, xal ὡς αὐτὸς μὲν πύ 
0οιτο, Tí δὴ παθὼν, ὦ βασι1εῦ, ἡμᾶς μὲν ἐν ai- 
τίαις πεποίηκας πογηραϊῖς, πᾶσαν δὲ τὴν πό. 


ἐν πένθει xpoAéloixac; Ἐχεῖνος δὲ mph; ταῦτα ἀμείφατο. θεοῖς ἕδοξεν, ὦ IlpóxAs, τοσοῦτον' 
χρόνον ἡμᾶς γεγέσθαι uet?" ἀκθρώπων, αὖθις δ᾽ οὐρανὸνγ οἰκεῖν, ἐχεῖθεν ὄντας. 'AAAà χαῖρε, καὶ 
gpádis 'Ῥωμαίοις, ὅτι σωφροσύγην καὶ ἀγδρίαν ἀσκοῦντες, ἐπὶ π.λεῖστο» δυνἁἆμεως ἀγθρωπίνης 
ἁφίξονται. ᾿Εγὼ δὲ ὑμῖν εὐμεγῆς ἔσομαι Kupiroc. Ταῦτα διά τε τὸν ὄρχον τοῦ λέχοντος καὶ τὸν 
«ρόπον, πιστὰ ᾿Ῥωμαῖίοις ἑἐδόχει τοσοῦτον, ὡς µή τινα ἀντειπεῖν' πάσης δὲ ἀφεμένους ὑποψίας τε xal 
διαθολῆς, εὔχεσθαι Kuplvtp, xal θεοχλυτεῖν. Ταύτην δὲ τὴν ἐπωνυμίαν qaot τῷ Ῥωμύλῳ γενέσθαι, fou 
τοὺς πολίτας Κυρίτας ὠνόμαξον, ἢ ὅτι τὴν αἰχμὴν ἡ τὸ δόρυ Kupivoy ἑχάλουν οἱ παλαιοί: ὡς οὖν ἀρβῖόν 
τινα τὸν ᾿Ρωμύλον ἡ αἰχμητὴν θεὸν ὀνομασθῆναι Κυρῖνον. Λέγεται δὲ τέσσάαρα μὲν Etr xay ποντή- 
κοντα βιῶναι, ὄγδοον δ ἐπὶ τριαχοστῷ βασιλεύων ἐνιαντὸν ἐξ ἀνθρώπων ἀφανισθῆνα:. 





ANNALIUM LIB. VIT. 


$58 


E. Ἐσύτων 8k περὶ τὸν Ῥωμόλον συµδεθηχότων,Α — V. Cum heec Romulo accidissent, regem volebant 


βασιλεύεσθαι μὲν ἑἐξόχει πᾶσιν * Epi; δέ τις καὶ osá- 
ew; ἐφύετο τοῖς àv Ῥώμῃ οὐχ ὑπὲρ ἀνδρὸς μόνον 
ἡγεμονεύοντος, λλὰ xal πότερον τῶν γενῶν παρ- 
έξει τὸν ἄρξοντα,. Tot; τε yàp μετὰ ᾿Ῥωμύλον 
pivot; συνοιχἰίσααι τὴν πόλιν οὐχ ἀνεχτὸν ἐδόχεε, 
παρ᾽ αὐτῶν προσληφθέντας τοὺς Σαδίνους εἰς πολι- 
τείαν, ἄρχειν τῶν δεξαµένων βιάζεσθαι. Οἱ Σαθῖνοι 
δὲ ἑτέρωθεν ὅτι τοῦ Τατίου θανόντος µόνον εἴασαν 
«by Ῥωμύλον ἄρχειν, ἐξ ἑαυτῶν ἠξίουν αἱρεθῆναὶ 
«by ἄρξοντα. "Ἠριζον μὲν οὖν οὕτω τὰ µέρη ἑχάτερα. 
Μετεώρου δ᾽ ἐπὶ τούτοις ὄντος τοῦ πολιτεύματος, ol 
πατρἰχιοι πεντήχοντα xal ἑκατὸν ὄντες ἔταξαν Ews- 
στον ἓν μέρει τοῖς βασιλιχοῖς παρασήµοις χοσμού- 
µενον, θύειν τε τοῖς θεοῖς, χαὶ χρηµατίδειν, ὃς μὲν 
τῆς νυχτὸς ὥρας, ἓξ δὲ τῆς ἡμέρας. Ἡ vp διανομᾶ 
«ῶν χαιρῶν χατὰ «b (gov ἑκάστου, καὶ πρὸς τοὺς 
ἄρχοντας χαλῶς ἔχειν ἐδόχει, καὶ πρὸς τοὺς ἄρχο- 
µένους αὐτούς * ἀφῄριι γὰρ «bv φθόνον ἡ ταχίστη 
τῆς ἑξουσίας ἀπόθεσις, ὀρώντων τῶν ἀρχομένων τῆς 
αὐτῆς ἡμέρας τε xa νυχτὸς τὸν αὐτὸν ἱδμώτην ἐκ 
βασιλέως Ὑινόμενον. ἶδα μὲν οὖν xol ἕτερά τινα 
περὶ εῆς τοιαύτης εἰρημένα ἀργῆς, ἀλλ' αὐτὸς τῷ 
πιθανωτέρῳ ἑἐθέμην. T6 δὲ σχΏμα τῆς ἀρχῆς τοῦτο 
µεσοδθασιλεία το Ῥωμαίοις ὠνόμαστο, ἀλλά καὶ 
οὕτως ἐξ ὑπονοίας ἑ »ύοντο θόρυδοι, ὑποπτευομένων 
«Gy πατριχίων εἰς ὁλιγαρχίαν τὴν κολιτείαν περι- 
t3tdv, καὶ pi βούλεσθαι βασιλεύεσθαι, ἐκ δὲ τούτου 
χατεστασίαζον. 'Ομανοησάντων δὲ πάντων αἱρεθη- 
ναι τὸν βασιλεύσοντα, οἱ Σαθῖνοι τοῖς ᾿Ῥωμαίοις 
προτέροις τὴν αἴρεσιν ἔδοσαν». Οἱ δ ἐκ Σαέΐνων 
εἵλοντο Νομᾶν Πομπίλιον, ἄνδρα Ὑνώριμον ὄντα 
αιᾶσι bU ἀρετήν. Στέλλονται γοῦν πρὺς ἐχεῖνον ix 
Ῥώμης πρέαδεις ' οὐ γὰρ ἐν τῇ Ῥώμῃ µετῴχιστο, 
ἀλλ) ἐν Σαθίνοις ἦν, xai πόλιν ᾧχει τῶν Κυριτῶν, 
πατρὸ; ὢν Πομπωνίου ἀνδρὸς εὐδοχίμον, πᾶσαν ἀρε- 
«ἣν φύσει τε xal παιδείᾳ ἐξησχημένος. "Όθεν xoà 
ὄνοιια µέγα xa δόξαν εἶχεν, ὡς καὶ Τάτιον τὸν τῷ 
Ῥωμύλῳ συμθασιλεύσαντα αχηδεστὴην αὐτὸν ἐπὶ 
Τατίᾳ θέσθαι τῇ θυγατρὶ, fjv µίαν ἐκεῖνος ἀγείνατο” 
ἃ δέχα ἐπὶ εριοὶν ἐνιαντοὺς τῷ Nog& συνοικήσασα, 
µετήλλαξε τὴν ζωήν. Ὁ δὲ Νομᾶς, ἐχλείπων τὰς ἐν 
ἄστει ἑιατριδὰς, ἀγραυλεῖν τὰ πολλὰ, καὶ διατρί- 
ὄειν ἤθελεν ἐν λειμῶσι xal ἄλσεσιν. "Hxov οὖν ἀπὸ 


omnes : sed Romanorum animos certamen οἱ se- 
ditio versabat, non de viro tantum, qoi principatu 
potiretur: sed etiam de gente utra principem 
praeberet. Nam et Romanis, primis urbis cum 
Romulo conditoribus, non ferendum videbatur, ut 
Sabini in eivitatem asciti, regnum sibi in eos, a 
quibus recepti essent, per vim vindicarent : et 
Babinis ex altera parte contendentibus, quia, Tatio 
mortuo, Romulum regnare passi essent, sui cor- 
poris regem 3421 creandum esse. Factionibus 
Inter sese ita certantibus, eum civitas sine imperio, 
exercitus sine duce esset, patricii numero c et uL 
constituerunt, ut quilibet regiis insignibus ornatus, 
et diis immolaret, et jura Miceret, senis horié 
nocta, et totidem interdiu. Haw enim temporum 
Óistributio, propter zquabilitatem οἱ ipsis magi- 
stratibus et populo commoda videbatur : et ccler- 
rimus magistratu abitus invidizs minimum habebat, 
cum subditi eumdem eodem die, eademque nocte 
et regem et privatum cerneret. Παπά nos przeterit, 
de hac imperii forma, quz interregnum dicitur, 
alia quoque jaciata esse: ego vero ea sum secutis. 
qui mihi probabiliora videbantur. Fremere tamen 
nihilominus plebs, multiplicatam servitutem, multos 
pro uno dominos factos. Sed tumultu sedato, cum 
omnes regem creandum esse consensissent, ac 
Sabini ejus eligendi potestatem Romanis detulis- 
sent, Numam Pompilium, cujus inclyta virtus apud 
omnes erat, electum per legatos accersiverunt. 
Nec enim Roma habitabat, sed in Sabinis, in 
Quiritum urbe habitans, patre natus Pomponio, 
probato viro, omni genere virtutis et natura et 
disciplina excultus. Unde tantum nomen et gloriam 
consecutus fuit, ut Tatius, Romuli regis collega, 
Tatiam ei filiam unicam desponderet : quze cum el 
annos xm nupta fuisset, vitam cum morte com- 
ymutavit. Numa vero, relicta urbana vita, ruri 
plerumque in pratis et saltibus degere malcbat. 
Cumque Romani legati ad eum venissent. χι, xtatis 
annum agentem, regnum offerentes, recusavit. 
Sed cum instarent, et nihil non ad persuadendum 
adhiberen!, orantes ne civitatem denuo in sedi- 
tionem et bellum intestinum conjiceret (neque 


'Pégne οἱ κρέσδεις, καλοῦντες ἐπὶ τὴν βασιλείαν D enim esse alium, in quem ambz partes consen- 


αὐτὸν ἤδη τεσσαβαχοστὸν ἔτος ἀνύοντα * ὁ δὲ ἀπεί- 
πατο, Οἱ πρέσθεις 0 ἐνέχειντο, πάντα τρόπον πεί- 
σειν αὐτὸν μηχανώμενοι, καὶ δεόµενοι μὴ τὴν πόλιν 
αὖθις εἰς στάσιν ἐμθαλεῖν, καὶ ἐμφύλιον πόλεµον, 
οὐκ ὄντος ἑτέρου, πρὸς ὃν ἄμφω τὰ µέρη συννεύσου- 
σιν. Ἰδίᾳ μέντοι καὶ ὁ πατὴρ παρεχίνει τὸν Νομᾶν 
δέξασθαι τὴν ἀρχῆν, ὡς Üciov δῶρον, καὶ ὑπηρεσίαν 
θεοῦ, xai πράξεων χαλῶν xal μεγάλων ἀνδρὶ φρο- 
γίµῳ τε xal χρηστῷ ἐσομένην aislav, σὐνδξσμόν τε 
τῇ πατρίδ., καὶ παντὶ τῷ Σαδίνων ἔθνει εὐνοίας τε 
xai Φιλίας πρὸς πόλιν δυνατην χαὶ ἀχμάξουσαν. 
Τούτοις ἑνδεδωχὼς ὁ Νομᾶς, θύσας τοῖς θεοῖς, προ” 
$ytv εἰς Ῥώμην. ὑπήντα δὶ ἡ βουλὴ xoi ὁ δήμος 
εὐφημοῦντες Xal χαίροντες. Ἐπεὶ δὲ χατέστησαν ei; 


- 


tirent), Numam pater quoque seorsim hortatus est, 
ut principatum tanquam divinum donum, ct nu- 
minis obsequium, quique viro bouo et prudenti 
honestas magnasque rcs gerendi occasionem pr:ebe- 
ret, et vinculum futurus esset, quo patria et omnis 
Babinorum natio benevolentia et amicitia cum urbe 
potenti et florente jungerentur. llis Namz victo, et 
re $99 divina peracta, Romam proficiscenti , 
senatas populusque Romanus cum {ος acclama- 
tionibus obviam egreditur. Cam in forum deducto 
insignia regni afferrentur, differre, ac dese regni 
firmandi causa deos consuli jussit : et re divina in 
Capitolio peracta, indutaque veste regia, descendit. 
Principatu suscepto, primum ccc armatos, quos 


559 


JOANNIS ZONARJ.E 


Romulus ad custodiam corporis semper habuerat, A τὴν ἀγορὰν προσφεροµένων αὐτῷ τῶν βαγιλικῶν 


amevit. Nec enim decere, üs diffidere, qui ipsi 
fiderent : neque diffidentibus imperandum esse. 
Deinde urbem e dura et bellicosa mitiorem et 
pacis amantiorem reddere aggressus est : edixitque 
ne imaginem Dei vel humana, vel alterius animantis 
forma erigeren':. Itaque annis c et Lxx quamvis 
templa conderen!, nullum tamen in iis neque pi- 
cium, neque fictum simulacruin collocarunt : quod 
nefas esset, prastantiores delerioribus similes 
facere, neque Deus aliter nisi mente comprehendi 
posset, Victimas incruentas farris et libationis ci- 
vibus suis edixit, Deos enim pacis οἱ justitize cu- 
8lodes, a cede puros esse oportere. Neque divini 
quidquam obiter ei negligenter audiendum aut 


παρασήµων, ἐπισχεῖν κελεύσας, ἔφη δεῖσθαι x2 
τοῦ Θεοῦ, τὴν βασιλείαν ἑμπεδοῦντος αὐτῷ. "Ανεισιν 
οὖν εἰς τὸ Καπιτώλιον, χαὶ θύσας, οὕτω δὲ τὴν βασι- 
λικὴην ἀναλαθὼν ἐσθῆτα, χατέδαινε,. Παραλαθὼν δὲ 
τὴν ἀρχὴν πρῶτον μὲν τὸ τῶν τριακοσίων διέλυσε 
σύστημα, οὓς περὶ τὸ σῶμα εἶχε Ρωμύλος àsl * οὗ 
γὰρ δεῖν ἀπιστεῖν πιστεύουσιν ἔλεχεν, οὐδὲ βασι- 
λεύειν ἀπιστούντων ηξίου. Εἶτα τὴν πόλιν ix σχλη- 
ρᾶς καὶ πολεμιχῆς ἐπεχείριι µαλαχωτέραν πο:ἢσαι 
xai εἰρηνικωτέραν, ἀνθρωποειδῆ τε xat ζωόμορςον 
εἰχόνα Θεοῦ ἀνιστᾷν ἙῬωμαίοις ἀπείρηκεν. "Ofav 
οὐδ᾽ ἣν παρ᾽ absol; οὔτε Υραπτὸν οὔτε πλαστὸν εἶδ.ς 
θεοῦ. "Ev éxazby δὲ πρὸς ἑθδομήχοντα ἕτεσι vau 
αὑτοῖς ἀνεγειρομένων, οὐδὲν ἔμμορφον ἑποίουν ἀφί- 


videndum pracepit : sed otium agendum a ομἰογῖς B 6puga, ὡς οὔτε ὅσιον ἀφομοιοῦν τοῖς χείροσι τὰ 


rebus, et religioni, ut rei maxime animos inten- 
dendos. His rationibus, et aliis pluribus, quas 
ob multitudinem praeiermisinus, civium suorum 
animos ad pietatem assuefecit. Ipse autem spem 
suam ita iu Deo collocasse fertur, ut cum ei ali- 
quando sacrificanti hostium adventus nuntiaretur, 
subridens dixerit : Ego voro sacrifico. Ágrum a 
Bomulo bello partum, inter inopes cives distribuit ; 
ut inopiam scelerum parentem tolleret, et agri- 
cultura ferum populuin donaret, que acrem pacis 
amorem in animis excitare posset, Feruntur ab eo 
Januarius et Februarius reliquis mensibus adjecti 
esse, et annus ad cursum lun: in xu menses de- 
scriptus, cum x ante mensium babitus esset : ut 


apud nonnullos barbaros trimestri$ habetur, ec C 


inter Grzcos apud Arcades iv, apud Acarnanes vi 
mensium. Apud AEgyptios vero menstruus fuit 
annus, deinde quadrimestris. Unde antiquissimi 
falso habentur, cum in genealogiis inexplica- 
bilem 393 annorum numerum recensent , quippe 
mensibus annorum ]loco ponendis. Januarium 
vero Numa caput anni esse voluit : qui cum ad 
justiliam et pietalem subditos ita consuefecisset, 
omnes bellorum motus conquieverunt. Neque enim 
populus Romanus duntaxal equite et. mansue- 
tudine regis factus est humanior : sed οἱ circum- 
eirca finitimas civitates, mutatis moribus, pacis et 
justitie, colendz terre, liberos in tranquillitate 
educandi, deosque venerandi cupido cepit. Neque 
enim bellum, aut seditio, aut novarum rerum stu- 
dium, Numa regoante, erstitit. Neque etiam invidia, 
initnicitia, aut conspiratio, atque insidie ex cupi- 
ditate regni contra Numam comparat usquam 
narrantur, Filjam Pompiliam Martio despondit, ex 
qua ei Àncus Martius nepos est genitus, qui post 
Tullum Iostilium regnavit : quo Numa quinquenni 
relicto, decessit, cum paulatim senio et leni morbo 
defecisset. Vixit annos Lxxxiu, regnavit χω. 


βελτίονα, οὔτε ἑφάπτεσθαι ἄλλως Θεοῦ Guvativ ἃ 
νοῄσει. Καὶ τὰς θυσίας δὲ ἀναιμάκτους ποιεῖσθαι 
ἐθέσπισε δι ἀλφίτων τε xal σπονδης * Δεῖν γὰρ τοὺς 
θεοὺς, εἰρήνης καὶ δικαιοσύνης φύλακας ὄντας, φόνου 
καθαροὺς εἶναι ' μήτε δὲ ἀχούειν τι τῶν θείων, µήτε 
ὁρᾷν kv παρέργῳ καὶ ἀμελῶς, ἀλλὰ σχολὴν ἄγυντας 
ἀπὸ τῶν ἄλλων, xal προσέχοντας τὴν διάνοιαν ὡς 
πράξει µεγίστῃ τῇ περὶ τὴν εὐσέδειαν. "Ex δὲ τοῦ- 
των xal ἄλλων πλειόνων, ἃ διὰ τὸ πλῆθος παρᾶκα- 
μεν, διάθεσιν πρὸς τὸ θεῖον τοῖς τότε ἀνθρώποις ἐξ 
ἐθισμοῦ ὁ Νομᾶς ἑνεποίησεν. Αὐτὸν δὲ οὕτω φασὶν 
εἰς τὸ θεῖον ἀνήρτῆσθαι ταῖς ἑλπίσιν, ὥστε προσαγ- 
γελίας αὐτῷ θύοντι ποτὲ γενομένης ὡς ἐπέρχονται 
πολέμιοι, µειδιάσαι χαὶ εἰπεῖν, Ἐγὼ δὲ θύω. Καὶ 
«hv χώραν δὲ fjv αἰχμῇ Ῥωμύλος ἐχτήσατο, διένει- 
pev οὗτος τοῖς ἀπόροις τῶν πολιτῶν, ἀφαιρῶν EC 
αὐτῶν τὴν ἁπορίαν, ὡς ἀνάγχην τῆς ἁδιχίας ποιττι» 
xhv, καὶ τρέπων εἰς γεωργίαν ὡς ταύτης ἑξημερού- 
σης τὸν δῆμον, xal δριμὺν εἰρήνης δυναµένης ἐμ- 
ποιεῖν ἔρωτα, Λέγεται δὲ xal τὸν Ἰανουάριον xai 
τὸν Φεθρουάριον παρ) αὐτοῦ τοῖς μησὶ προστεθτιναι, 
δωδεχάμηνον χατὰ τὸν τῆς σελήνης ὀδρόµον νοµοθε- 
πήσαντος λογίζεσθαι τὸν ἐνιαντὸν, δεχάµηνον «pó- 
σθεν ὄντα, ὡς ἑνίοις τῶν βαρθάρων τρἰµηνον, xal τῶν 
Ἑλλήνων ᾽Αρχάσι μὲν τετράµηνον, τοῖς δὲ 'Axag- 
νᾶσιν ἐξάμηνον. Αἰγυπτίοις δὲ μηνιαῖος ἦν ὁ ἔνιαν- 
τὺς, εἶτα τετράµηνος, διὸ xal ἀρχαιότατοι δοχοῦσιν 
εἶναι, χαίτοι μὴ ὄντες, πλήθος ἀμήχανον ἑτῶν ἐπὶ 


D ταῖς Ὑενεαλογίαις εἰσάγοντες, ἅτε δὴ τοὺς μῆνας 


εἰς ἑτῶν τιθέµενοι ἀριθμόν. Καὶ τὸν Ἰανουάριον δὲ 
Νομᾶς εἰς ἀρχὴν τοῦ ἔτους ἀπένειμεν. Οὕτω δὲ δι- 
καιοσύνῃ xai εὐσεθείᾳ αυνεθίσαντο; τὸ ὑπήχοον, 
ἐξήρητο πάντα τὰ τοῦ πολέμου. Οὐ γὰρ µόνον ὁ 
Ῥωμαίων δήμος ἁμέρωτο τῇ τοῦ βασιλέως εὐνομίᾳ 
καὶ τῇ πραότητι, ἀλλὰ xai τὰς χύχλῳ πόλεις ἀρχὴ 
μεταθολῆς ἔλαδε, xal πόθο; εἰσεῤῥύη πάντας «ipt- 
νης xai τοῦ δικαίου, γῆν φνυτεύειν, xal τέχνα τρέ- 
φειν &y ἡσυχίᾳ, καὶ σέθεσθαι θεούς. Οὔτε γὰρ πόλε- 


pos, οὔτε στάσις, οὔτε νεωτερισμὸς περὶ πολιτείας ἱστόρηται Νομᾶ βασιλεύοντος. 0ὐδ' ἐπ ἐκεῖνόν τις 
«θόνος, 3| ἔχθρα, i| σὐστασις ἀνδρῶν, xai ἐπιδουλὴ δι ἔρωτα βασιλείας γενέσθαι mot. ἀναγέγρατταιο 
θυγατέρα ὃ ἐσχηχὼς Πομπιλίαν, Μαρχίῳ ταύτην ἐξέδοτο, ἐξ fic Mápxio; "Άγχος θυγατριδοῦς ἐτίχδη 
αὐτῷ, ὃς μετὰ Ῥοῦλλον ᾿Οστίλλιον ἐθασίλευσε. Τοῦτον πενταέτη χαταλιπὼν ὁ Νομᾶς ἑτελεύτισε, κατά 
μικρὺν ὑπὸ γήρως καὶ νόσου μαλαχῆς ἁπομαραινόμενος, χρόνον τριετῃ τοῖς ὁνδοήχκοιτα προσθιώσας, 


βασιλεύσας ἔτη ἐπὶ τρισὶ τἐσσαράκοντα. 


- 


561 


ANNALIUM LIB. VII. 


ερ" 


Q'. To? δὲ Νομᾶ τελευτήσαντος, xal µηδένα xx- A — VI. Numa sine successore defuncto, Tullus Ho- 


ταλιπόντος διάδοχον, Ὁστίλλιος Τοῦλλος ἠρέθη παρὰ 
τοῦ ὀήμου xal τῆς βουλῆς' ὃς τὰ πλεῖστα τῶν τοῦ 
Nouà χλευάσας Ἠθῶν, τὸν Ῥωμόύλον, ἑζήλωσε, xal 
πρὸς µάχας αὐτός τε ὤρμα, καὶ τὸν ὅημον Πρέθι- 
ζεν. ᾽Αρπαγῆς Υοῦν γενομένης παρὰ Ῥωμαίων t£ 
Αι θανῶν, ὥρμησαν πρὸς µάχην ἑκάτεροι, Πρὸ δὲ 
τὸν συμθαλεῖν κατηλλάγησαν, xal ἐς play πόλιν ἁμ- 
«olv ἑδόχει συνοιχῆσαι τοῖς γένεσιν. Ἑκάστου 6i 
τῆς οἰκείας ἐχομένου, καὶ τὸ ἕτερον εἰς ταύτην ἀξι- 
9)v10; μεταναστεῦσαι, ἀπέστησαν τοῦ σχοποῦ. Εἶτα 
περὶ τῆς ἡγεμονίας διηνέχθησαν' ὡς δὲ οὐδεὶς τῷ 
ἑτέρῳ παρεχώρει αὐτῆς, ἀγωνίσασθαι συνέθεντο 
περὶ τῆς ἀρχῃ:. Οὔτε δὲ τοῖς στρατοπέδοις ὅλοις 
ἐλόκει µαχέσασθαι, οὔτε μῶν µονομαχίᾳ κριθήσε- 
σίαι. "σαν δὲ παρ ἀἁμφοῖν τρίδυµοι ἀἆδελςοὶ, ix 
µητέρων γεγονότες δ.δύµων, ἰσήλικές τε χαὶ ἰσοπα- 
λεῖς τν ἰσχύν. Ἐκαλοῦντο Oi οἱ μὲν τῶν Ῥωμαίων 
Πουπλιοράτιοι, οἱ ὃξ τῶν ἸΑλξανῶν Κουρ.ᾶται. Τού- 
τους εἰς μάχτν προεθάλοντο, παρ᾽ οὐδὲν την πρὸς 
ἀλλήλους αὐτῶν συγγένειαν θέμενοι. Οἱ δὲ ὁπλισά. 
μενοι, xal Ev τῷ µεταικμίῳ τῶν στρατοπέτων ἀντι- 
παραταξάμενοι, θεούς τε ὁμογνίους ἀνσχαλοῦντο, xal 
συνεχῶς ἀνέθλεπον πρὸς τὸν fAtov. Συµθαλόντες δὲ 
ποτὲ μὲν ἀθρόοι, mAb δὲ xal xa0' ἕνα ἐμάχοντο. 
Τέλος δὲ τῶν μὲν τῶν Ῥωμαίων δύω πεσόντων, 
τῶν 6E ᾿Αλθανῶν ἁπάντων τρωθέντων, ὁ Ὁράτιος ὁ 
Χατάλοιπος, ὅτι τοῖ; τρισὶν ἃμα, εἰ xal ἄτρωτος ἣν, 
οὐκ Ἰδύνατο ἀντιτάξασθαι, ἐνέχλινεν, ὡς ἂν διώχον- 


τες αὑτὸν σκεδασθῶσι, χἀπειδὴ πρὸς τὴν δίωξιν διε- ϱ 


σπἀάρησαν, ἑχάστῳ ἐπιτιθέμενος ἅπαντας διεχρί- 
6210, πάντεῦθεν τετίµητο. "Ότι δὲ xal τὴν ἁδελφὴν 
προσαπέχτεινεν, ὁλοφυρομένην ἐπεὶ τὰ τῶν ὀνε- 
viov σχύλα ἑώρα φέροντα τν ὑράτιον, φόνου 
ἐκρίθη᾽ εἰς δὲ τὸν δῆμον ἔχχλητον αἰτήσας, ἀφείθη. 
Οἱ δὲ Αλθανοὶ τότε μὲν ὑπῆχοοι τῶν Ῥωμαίων 
ἐνένοντο' ὕστερον δὲ τὰς συνθίχας ἀθετήσαντες, xal 
ὡς ὑπήχοοι πρὸς συμμαχίαν Χληθέντες, µεταθέσθαι 
δὲ πρὸς τοὺς πολ:μίους tv τῷ καιρῷ τῆς µάχης exte 
χξιρῆσαντες, xal συνεπ.Ώέαθαι Ῥωμαίοις, γνωσθέν- 
τὰς ἐχολάσθησαν, xat πολλοὶ μὲν ἐκτάνθησαν, xat ὁ 
α»τῶ» ἐξηγούμενος Μέττιος" οἱ ἄλλοι δὲ μετανάστα- 


stilius a senatu populoque Romano rex οἱοσίας, 

institutis Numz plerisque derisis, Romulum magis 

est Φιηυ]αίυς, ad bella et ipse propensus, et populi 

concitalor. Cum igitur forie evenisset, ut Romani : 
ex Albano agro predas cgissent, uterquo populus 

ad bellum spectavit. Sed ante congressum recon- 

ciliati pepigerunt, ut unam urbem incolerent. 

Utroque autem suam defendente, et ut in cam 

migraretur postulanie, id consilium repudiarunt. 
Post etiam de principatu orta controversia, cum 

neuter alteri cederet, convenit ut inter se dimi- 

carent, non totis copiis, neque singulari certamine. 

Sed erant apud utrosque tergemini fratres, gemel-- 
lis orti matribus, nec ztate nec viribus dispares : 

quorum Romani, P. IHoratii, Albani Curiatii voca- 

bantur : eos ad pugnain destinant, non habita ra-- 
tione cognationis. Qui armati, et in medio duoruia 

exercituum instructi, dcos patrios invocarunt, ei: 
subindc solem intuiti sunt. Inter se congressi, alias: 
conferti, alias singulatim  dimicarunt. Tandem 

duobus Romanis prostratis, et Albanis omnibus 

vulneratis, Horatius supersies, 394 cum quamvis 

integer tribus par esse non posset, capessit fugam, 

ut perscquendo segregarentur. Quo (aceto, singulos 

aggressus, omnibus interfectis, insigni victoria 

potitur. Sed quia sororem quoque interfecerat, ob 

visa in humeris ipsius, cunsobr/inorum spolia la- 

nicnlantem, czdis actus est reus : sed provoca- 

tione ad populum facta, absolutus. Albani tum 

Romanorum imperium subierunt. Post pactis vio- 

latis, cum ut subditi ad belli societatem evocati, 

pugne tempore se ad hostes conferre, ac in Ro- 

manos impetum facere voluisse comperti essent, 

multi occisi sunt, οἱ dux eorum Metius : caeteri 

Romam migrare jussi, Alba diruta, qua ad annos 

p Romanorum fuerat metropolis. Tullus bellator 

optimus, sed numinis cultor negligens, cum in 

pestilentia ipse quoque zgrotasset, ad superstitio- 

nem deflexit. D.citur fulmine conflagrasse : aut 

Anci Marcii insidiis, nepotis Num:e, ut dietum est, 

periisse. Regnavit annos tit et xx«x. 


σ.ν ἔπᾳθον. Καὶ f πόλις αὐτῶν "AX6a χατεσχάφη, πενταχύόσ.ἀ Ίπου Ern Ῥωμαίοις νομισθεῖτα µητρό- 
T^t. Πρὸς μὲν οὖν τοὺς πολεµίους ὁ T οὔλλος κράἄτιστος ἔδηοξε, τοῦ θείου δὲ παρηµέλε:. Νόσου δ ἓν- 


αχιτφάσης λο,μώδους  τὸ- ; 
πάσης λο:µώδους, καὶ αὐτὸς νοσήσας, εἰς ὃτισιδαιικονίαν ἀπέχλινεν. 


Ἐσχηκέναι μέντοι τοῦ βίου 


ὀάγεται τέλος, χαταφλεχθεῖς ὑπὸ χεραννῶν, f] ἐπιδουλευθεὶς ὑπὸ Μαρκίου "Άγχου, ὃς θυγατριδοῦς 
ἔτόχχανεν, ὡς εἴρηται, τοῦ Νομᾶ. Ἰδασίλευσε 6b Ῥωμαίων ἔτη δύω ἐπὶ τριάχοντα. 
Σ’. Ἐπεὶ δὲ "Οστίλχιος ἑτελεύτησε (80), διεδέ- D — VII. Mortuo Tullo, regnum a Romanis Marcio 


51:0 τὴν ῥασιλείαν ὁ Μάρχιος, παρ᾽ ἑχόντων τῶν 
ἙῬωμαίων ταύτην λαθών. "Hy δὲ τὴν χεῖρα οὐχ ἄρ- 
τιος΄ την Υὰρ ἀγχύλην πεπήρωτο, ὅθεν xal Ἄγχος 
ἐπώνυμον ἔσχηχεν, Ἐπιεικὴς. δὲ ὧν, Ἰναγχάσθη 
µεταβαλέσθαι, χαὶ πρὸς στρατείας ἑτράπετο. Οἱ rip 
λοιποὶ Λατῖνοι διά τε τὸν τῆς "Άλδης ὄλεθρον, xal 
περὶ ἑαυτῶν δεδοιχότες, ui) τι πάθωσιν ὅμοιον, δι 


est delatum : qui ob vitium manus, quod cubitum 
flectere non poterat, Αποὶ cognomentum habnit : 
οἱ cum leni esset ingenio, necessario ad Lella 
gerenda se contulit. Nam reliqui Latini tum ob 
Alb:e excidium, tum similis cladis metu, irati qui- 
dem Tullo superstite Romanis erant : sed virum 
strenuum metuentes, iras reprimebant. Marc:um 


Varie lectiones eti not». 
(80) ᾿Επεὶ 8' 'Οστίλιος ἐτελεύτησε. lta etiam alter. e cod. Reg., et a!ter pro liis. verbis habet 


διεδἑξατο δὲ abitv ὁ Μάρχιος. 


563 


JOANNIS ZONAR E 


564 


vero ob pacis studium, injuriis opportunum esse Α ὀργῆς μὲν εἶχον "Popaloo;: ἕως δὲ περιῆν ὁ Τοῦλα 


rati, ΡΓ 438 ος agris cgerunt. llle vero gnarus, 
pacis causam esse bell: m, invadit eos, a quibus 
inmadebatur, atque ulciscitur, urbes expugnat, 
quarum unam evertit : et captivis, quos multos 
ceperat, pro mancipiis utitur, multos etiam in 
civitatem Remanam mittit. Romani, cum finitimi 
potentiam eorum, et ditionem crescere zgre fe- 
rentes, hostes se professi essent, Fidenas obsidione 
ceperunt ; Sabinos afflixerunt, dispersos aggressi ; 
οἱ castris corum captis, alios terrore injecto vel 
invitos pacem servare coegerunt. His rebus gestis, 
Marcius mortem obiit, anno regni xxiv exemplo 
avi religiosus deorum eultor. 


λος, δεδιότες bxelvov ὡς µάχιμον, συνεστέλλοντο. 
Τὸν δὲ Μάρχιον εὐεπίθέτον ἠγησάμενοι διὰ τὸ εἴρη- 
ναῖον τῆς γνώμης, τῇ τε χώρᾳ ἐπῆλθον, xal αὐτὴν 
ἑληΐσαντο. Συνεὶς δ᾽ ἐχεῖνας εἰρήνης εἶναι τὸν πό- 
λεμον αἴτιον, ἐπιτίθεται τοῖς ἐπιθεμένοις, xal ἀντη- 
μύνατο, xal πόλεις εἶλεν αὑτῶν, ὧν µίαν χατέ- 
σχαφε, xal πολλοΐῖς τῶν ἁλόντων ὣς αἰχμαλώτοις 
ἐχρήσατο, χαὶ ἐς τὴν ᾿Ῥώμην δὲ συχνοὺυς ἑτέρονς 
µετῴκισεν. Αὐξανομένων δὲ τῶν Ῥωμαίων, χαὶ της 
χώρας σφίσι προστιθεµένης, οἱ πλησιόχωροι ἤχθοντο, 
χαὶ ἑαυτοὺς Ῥωμαίοις ἐξεπολέμωσαν, ὅθεν αὐτῶν 
Φιδηνάτας μὲν πολιορχίᾳ ἐχράτησαν, Σαθίνους δ᾽ 
ἑχάχωσαν, αὑτοῖς τε προσπεσόντες ἑσχεδασμένοις, 


καὶ τὸ σφρῶν ἑλόντες στρατόπεδον ἑτέρους δ' ἐχφοδήσαντες, εἰρηνεύειν χαὶ ἄχοντας παρεσχεύασαν᾽ 
xal ἐπὶ τούτοις Μαρχίῳ ἑπέλιπε τὸ β:ώσιμον, εἴχοσιν ἐνιαυτοὺς χαὶ τέσσαρας ἄρξαντι, χαὶ πολλὴν τοῦ 
8:íou χατὰ τὸν πάππον Νομᾶν ποιουμένῳ τὴν ἐπιμέλειαν (81). 

VIII. L. Tarquinius Demarati Corinthii exsulis, Ὦ ὮἩΗ’. Λούχιος δὲ Ταρχύνιος τὴν ἀρχὴν ᾠχειώσατο. 


qui Tarquinios 395 Tvrrhenix urbem migrarat, 
ex indigena muLere filius, Lucamon vocatus, re- 
gnum sibi vindicavit. Is cum ainplum patrimonium 
suscepisset,ancc tamen utl advena 4 Tarquiniensi- 
bus ad summos honores eveheretue, Romam mi- 
grat : mutatoque nomine, ab urbe in qua habitarat, 
L. Tarquinius appellatur. Fertur autem, cum se- 
dem mutaret, aquila devolasse, raptoque pileo, 
qucm capite gerebat, subvolasse ac magno clangore 
edilo, eumdem capiti apte reposuisse. Unde nihil 
humile animo conceperit, οἱ alacriter Rom: con- 
sederit, ubi non multo post in primis est numera- 
tus. Nam cuim opibus haud parce uteretur, pru- 
dentia et urbanilate potentioribus sibi conciliatis, 
a Marcio in pauricios οἱ senatum lectus est, et dux 
exercitus designatus, credita etiam liberorum et 
regni tutela. Nam se bonum virum przbebat, pe- 
cuniam egentibus impertiebat, rogantibus libenter 
ferebat opem, malum faciebat dicebatve nemini, 
accepta bene(lcia exaggcerabat. Offensas vel dissi- 
mulabat, vel extenuaus oblivioni mandabat : eos 
3 quibus Jesus esset, adeo non ulciscebatur, ut 
etiam beneficiis demereretur. His moribus et Mar- 
cium ipsum, et regios amicos sibi deviuxit, existi- 
matienem viri boni et sapientis consecutus, quam 
non perpetuo conservavit. Marcii namque defuncti 
duobus filiis ieiquum se prabuil, erepto regno, 
quod cum illis senatus populusque delaturus csset, 


ὃς Δημαράτου μὲν ἣν xal, Κορινθίου, φυγόντος δὲ 
xal εἰς πόλιν Τνρσηνίδα Ταρχνινίαν ἐγχατοιχήσαν- 
τος ἐξ αὐθιγενοῦς γυναιχὸς ἐκείνῳ ἑτέχθη, Λουχού- 
pov ὀνομασθείς. Πολλὰ µέντοι πατρόθεν διαδεξάἀ- 
µενος, ὅτι μὴ τῶν πρωτείων παρὰ τῶν Ταρχυινη- 
σίων ὡς ἔπηλυς χατηξίωτο, πρὸς τὴν Ῥώμην µε- 
ταναστεύει, χαὶ τὴν χλῆσιν συμμµεταθέµενος, xai 
Μετωνοµάσθη Λούχιος Ταρχύνιος ἓχ τῆς πόλεως 
ἐν f| παρῴχει. Λέγεται δὲ µετοικιζοµένου ἀετὸς xa- 
ταπτὰς ἁρπάσαι τὸν πῖλον, ὃν εἶχεν ἐπὶ τῆς χε- 
φαλῆς, xal μετεωρισθεὶς xal χλάγξας ἐπὶ πολὺ, 
αὖθις αὐτὸν ἐφαρμόσαι τῇ αὐτοῦ κχεφαλῇ, ὡς ἓν- 
τεῦθεν μηδὲν ἐλπίσαι μιχρὸν, καὶ προθύμως τῇ 
Ῥώμῃ ἐγχατοιχῆσαι, ὅθεν τοῖς πρώτοις οὗ µετά 
πολὺ συνηρίθµητο. TQ δὲ yàp πλούτφ χρώµενος 
ἀφειδέστερον, αυνέσει τε xal εὐτραπελίᾳ τοὺς ὃυ- 
νατοὺς οἰκειούμενος, ἐς τοὺς εὐπατρίδας xal τὴν 
βουλὴν χατελέχθη παρὰ Μαρχίου, καὶ στρατηγὸς 
ἀπεδςείχθη, xai τὴν τῶν παίδων Exelvou ἐπιτροπείαν, 
xai τῆς βασιλείας πεπίστευτο. Ἐδείχννυε γὰρ kav- 
τὸν ἀγαθὸν ἄνδρα, χρημάτων τε τοῖς δεοµένοις µε- 
ταδιδοὺς, xal ἑαυτὸν ἔτοιμον παρέχων eU τις δέοιτο 
αὐτοῦ εἰς βοήθειαν" φαῦλον δέ (82) τι 607 ἔπραττεν, 
οὖτ᾽ ἔλεγεν οὐδενί. Καὶ εἴτι πρός τινων εὖ ἕκασκεν, 
ἑξῆρε τὸ γινόμενον, εἰ δέ τι xaX ἐπαχθέστερον αὐτῷ 
γένοιτο, ἢ οὐδ' ἑλογίζετο τὸ λυποῦν, ἢ xal φαυλίσας 
παρελογἰίζετο' οὗ µόνον τε οὐχ ἠμύνατο τὸν Ἀλςλν- 
πηχότα, ἀλλὰ xal εὐηργέτει, Τούτοις αὐτόν τε «bv 


ille senatoribus potentissimis sibi adjunctis, et p Μάρχιον, xal τοὺς περὶ αὑτὺν ἔχε:ρώσατο, χαὶ δόξαν 


adolescentibus procul ad venationem  ablegatis, 
nihil non et dixit et fecit, donec regnum impe- 
trasset : id se pueris, ubi adolevissent, redditurum 
professus. Rerum autem potitus Romanos ita tra- 
etavit, ut regios adolescentes nunquam ipsi przla- 
turi essent, quorum animos et corpora assuetu- 
dine ignavim per benignitatis speciem corrupit. 


ἀνδρὺὸς Exzf,a1tx0 σοφ»ὺ τε xal ἀγαθοῦ ἁλλ᾽ οὐ προας- 
έμεινε µέχρι τέλους αὐτῷ dj ὑπόληψις. Too Μαρχίου 
γὰρ τελευ-ἡσαντος, χαχῶς περὶτοὺς ἐχείνου διετέθη 
δύω υἱεῖς, καὶ τὴν βασιλείαν ἑσφετερίσατο. Ttc το γὰρ 
βουλῆς xal τοῦ δήµου τοὺς τοῦ Μαρχίου alba χει- 
ροτονεῖν µελλόντων, ἐχεῖνος τῶν βουλευτῶν τε τοὺς 
δυνατωτάτους µετήηλθε, xal τοὺς ὀρφανοὺς πόῤῥω 


Varic lectioncs et note. 


(81) λαὶ zoJAh τοῦ θείου χατὰ τὸν zdaxor 
Νοῦμαν ποιουμένῳ τὴν ἐπιμέειαν». Desunt hac 
verba in codd. Reg. et Colb. 


(82) é$aiJor δέ. Ex Dionis lib. 1, in. Bxcerptis 
Valesianis. 








ANNALIUM 115. VII. 


«ot πέµψας.οἰς θύήβαν, ofc «€ εἶπε, xal ol; ἔπρα- À Cum aulem oos etiam sie metueret, u3s opes in 


ξεν, αὐτῷ τὴν βασιλείαν Φηφίσασθαι παρεσχεύασεν, 
ὡς ἀνδρωθεῖσιν αὐτὴν δῆθεν τοῖς παισὶν ἁ ποδώσοντει. 
Ἐγχρατὴς δὲ χαταστὰς τῶν πραγμάτων, οὕτω τοὺς 
Ῥωμαίους διέθετο, ὥστε µηδέποτε ἐθελήσειν àvüc- 
λέσόαι τοὺς παΐδας ἑκείνου. xai τὰ µειράκια δὲ 
πρὸς ῥᾳστώνην ἑθίζων, τάς τε ψυχὰς αὐτῶν, καὶ τὰ 
σώματα σὺν χάριτι 6f) τινι ἔφθειρε. Δεδιὼς δὲ xal 
οὕτως ἔχων, ἰσχὺν ἑαυτῷ ἓν τῷ συνεδρίῳ περιεποιή- 
gato. Tob, γὰρ φιλίως αὐτῷ ἐκ τοῦ δήµου διαχει- 
µένους περὶ διαχοσίους ἐς τοὺς εὖ πατρίδας ἑνέγραψε, 
καὶ βουλεντάς' xal οὕτω τὴν τε γερουσίαν ὑφ᾽ £av- 
τὸν, xal τοὺς πολλοὺς ἑποιῄσάτο, xal τὴν στολὴν 
πρὸς τὸ µεγαλοπρεπέστερον Ἠμειψεν. 'Η δὲ fjv ἱμά- 
ειον καὶ χιτὼν ὁλοπόρφυρα xaX χρυσόπαστα, στέφα» 
vá; τε λίθων χρυσοδέτων, xal σχῆπτρον, δίφρος τε 
ἐλεφάντινος, οἷς xat οἱ μετὰ ταῦτα of τε ἄλλοι, xal 
ol τὴν αὐτοχράτορος ἔχοντες ἡγεμονίαν ἐχρήσαντο. 
Καὶ τεθρίππῳ iv τοῖς ἐπινιχίοις ἑπόμπευσε, xol 
ῥαᾳθδούχους διὰ βίου δώδεκα ἔσχε, Ἱάντως δὲ καὶ 
ἄλλα πλείω ἑχαινοτόμησεν ἂν, εἰ μή τις "Αττος 
Naoóto; τὰς φυλὰς αὐτὸν βονληθέντα μεταχοσμῆσαι 
χεχόλλυχεν, ὃς οἰωνιστὴς ἦν, οἷος οὐχ ἕτερος γέγονε. 
Τοῦτον ἐνυθρίσαι, διὰ τὴν ἑναντίωσιν ὀργισθεὶς, xat 
τὴν τέχνην ἐξουθενῆσαι διαµελέτησεν ὁ Ταρχύνιος. 
Λαθὼν οὖν kv τῷ χόλπῳ ἀχόνην τε xal ξυρὸν, à; τὸν 
ónpov παρῆλθεν, ἔχων iv vip τµηθηναι τῷ ξυρῷ 
τὴν ἀχόνην, πρᾶγμα τῶν ἁἀδννάτων, εἰπών τε ὅσα 
ἐδούλετο, ἐπεὶ "Αττος ἀντέλεγεν ἐντονώτατα, µη- 


concilio auxit, «6 ex plebe amicis in patricios et 
senalores lectis : quo pacto et senatum et plebem 
subegit. Habitum etiam magni(icentiorem sumpsit, 
tunicam et vestem purpuream auro distinetam, 
coronam auream genunis ormalam, sceptrum, et 
8cllam eburneam : quibus 3926 et secuti reges, 
et imperatores quoque Romanorum sunt usi. Victis 
hostibus, quadrigis magnifice est iavectus, et li- 
ctores per omnem :etatem xii habuit: Omnino etiam 
alia innovaturus fuit, nisi ei tribus mutaturo 
Actius Navius augur prestantissimus obstitisset. 
Ei cum ob odversationes iratus illudere, et artem 
eludere studeret, cotem et novaculam in sinu 
gestans, ad populum prodiit, id animo agitans, ut 
cos novacula discinderetur, quod fleri nequaquam 
posset. Cumque dixisset quee voluerat, Actio acer- 
rime adversante, ac minime cedente * Nisi, ipquit, 
adversandi studio re(ragaris, et vera dicis, coram 
omni populo mihi respondeto, num id quod in animo 
habeo, possit fieri. Cum ille in augurio rem statim 
expertus, profecto futuram dixisset ; Atqui hoc 
animo agitavi, inquit, te novacula cotem discissurum. 
Tum illum baud cunctanter discidisse cotem fe- 
runt. Id admiratus Tarquinius, tum alios honores 
Actio habuit, tum zneam statuam erexit : et. rei- 
publice ordine non mutato, consiliis ejus usus est 
ad omnis. Latinorum defectionem compescuit. 
Sabinos, qui Tyrrhenis adjutoribus in Romanum 


δὲν ὑφιέμενος" El ph φιΔονείκως ἀντιλόγεις, ἔφη, C agrum impressionem fecerant, superavit. Unam e 


&AJ d 1ηδῆ .Ίέγεις, ἐπὶ πάντων τούτων ἁπόχριναί 
pot, εἰ D κατὰ νοῦν ὄχω ποιῆσαι, γενήσεται. '0 
δὲ ΄Άττος αὐτοῦ που οἰωνισάμενος παραυτίχα, Καὶ 
πάνυ r6, εἶπεν, ὦ βασιεῦ, ὃ διανοῇ, ἔσεαι ἐπιτε- 
Aéc. θὑὐχαῦν, ἔφη, «àv ἁκόνην ταύτην λαθὼν, τῷ ξυρῷ 
τούτῳ διάτεµε * τοῦτο γὰρ γενἐσθαι διανενόηµαι. Ὁ 
δὲ ἔλαθέτε αὐτὴν εὐθὺς καὶ διέχοψε. θαυµάσας δὲ ὁ 
Ἑαρχύνιος, ἄλλας τε τιμὰς ἑχείνῳ παρέσχε, xal 
χαλχῆς εἰχόνος ἠξίωσε, xai οὐδὲν ἔτι τῆς πολιτείας 
Ἠλλοίωσε, πρὸς πάντα τε τῷ "Αστῳ συμθούλῳ ἑχέ- 
χρητο. Μαχεσάμενος δὲ Λατίνοις ἁποσιατῄήσασιν, 
ἔπειτα xal Σαδίνοις ἐς την Ῥωμαῖδα ἐμδαλοῦσι 
συμμαχουμένοις ὑπὸ Τυρσηνῶν, ἁπάντων ἑχράτησε. 
Tov δὲ τῆς Ἑστίας ἱερειῶν ἃς παρθενεύειν διὰ 
Ρίου νενόµισται, φωράσας τινὰ συμφθαρεῖσαν ἀνδρὶ, 
ὑπύ]εών τινα χατασχευάσας ὑποδρομὴν προµήχη, 
χλίνην τε θεὶς ἐν αὐτῇ, καὶ λύχνον, καὶ τράπεζαν 
σ.τίων ὑπόκλεων, ἐχεῖ τὴν φθαρεῖσαν προπεµπο- 
μένην ἑκόμισε" χαὶ ζῶσαν εἰσαγαγὼν, ἐγχατφχοδό- 
(moe, xal οὕτω τὰς τὴν παρθενίαν µη τηρησάσας 
τῶν ἱερειῶν ἐξ ἐχείνον τιμωρεῖσθαι κεχράτηχεν. Οἱ 


Vestalibus, quibus perpetua servanda est virgini- 
tas, 4 quodam stupratam, in subterraneo specu 
oblongo excavato, ibique lectulo, lucerna, et mensa 
eibariis plena, collocatis, multis stupratam eo de- 
ducentibus, viventem obstruxit. Et sic ab illo tem- 
pore de ineeestis Vestalibus poenas sumi, receptum 
est. Qui vero illas violarint, collo furca in foro in- 
serto, nudi flagris caeduntur, donec exspirarint. 
C:eterum Marci liberi, cum regnum eis non resti* 
tueret, sed Tullium quemdam serva sibi natum 
omnibus anteferret, idque patricii quoque zegerrime 
paterentur, quibusdam illorum ascitis, insidias ei 
parant : subornatis duobus, qui agrestium more 
asciis et falcibus armati, eum aggrederentur. Qui 
eum Tarquinium in foro non invenissent, ad re- 
βίας fores venerunt, inler seae rixantes, et se ad 
regem admitti postulantes. Quo impetrato, cum in- 
vicem dicerent, rex in alterum causam dicentem 
intentus, ab altero occiditur. 897 Hic Tar- 
quinii fuit exitus, cum annos vin et XIX Τὸ: 
gnasset. 


& ταύτας αἰσχύνοντες, εἰς ξύλον τὸν αὐχένα δίκρουν ἑμδάλλονται ἐν τῇ áyopd, καὶ μετὰ τοῦτο γυμνοὶ al- 
χιζόµενοι ἀποφψύχουσιν. Ἐπέθεντο µέντοι τῷ Ταρχυνίῳ οἱ τοῦ Μαρχίου παῖδες, ἐπεὶ μὴ τῆς ἀρχῆς 
αὐτοῖς παρεχώρει, ἀλλά τινα Τούλλιον τεχθέντα οἱ ἐξ αἰχμαλωτίδος προῆγε πάντων * 0 δὲ, μάλιστα τοὺς 
εὐπατρίδας ἀλύπει, ὧν τινας προσεταιρισάµενοι, αὐτῷ ἐπεθούλευσαν, δύω τινὰς χωριτικῶς ἑσταλ. 
µένους ἀδίναις xal δρεπάνοις ὁπλισαμένους, αὐτῷ ἐπιθέσθαι παρασχενάσαντες. Ol ἐπεὶ μὴ ἁγοράξοντι 
τῷ Ταρχυνίῳ ἑνέτυχον, ἐπὶ τὰς θύρας τῶν βασιλείων ἦκον, ἀλλήλοις δήθεν διααχόμενοι, xal οἱ ἐς ὄψιν 
ἐλθεῖν ἐδέοντο, xal τυχόντες τούτους εἰς Aóvoug ἀλλήλοις ἀντιχατέατησαν, xa δικαιολογουµένῳ τῷ 


557 JOANNIS ZONARJE M8 
b posiyovta «bv Ταρχύνιον 6 ἕτερος κατειργάσατο, 'O μὲν οὖν Ἑαρχύνιος τοιοῦτον  Édye «hoc, 


οριάχοντα καὶ ὀκτὼ βασιλεύσας ἐνιαυτούς (82). 


IX. Regnum autem Bonranorum Tullius opera Α ϐΘ’ Την δὲ τῆς Ῥώμης βασιλείαν 6 Τούλλιος 


Tanaquitis, Tarquinii uxoris, est adeptus. Hunc 
Ocrisia quedam, Servii Tullii Latini conjux, bel- 


Jo capta, et Tarquinio tradita, sive domo uterum: 


ferens, sive post captivitatem gravidam facia 
( utrumque enim fertur ) peperit. Ei puero inter- 
diu in sella dormienti magnam e capite flammam 
emicuisse tradunt : qua visa a Tarquinio, diligen- 
ter sit educatus , et per zetatem in patricios et Se- 
natum lectus. Tarquinii percussoribus compre- 
hensis, uxor ejus et Servius, compertis insidiis , 
mortem regis principio celant : sublatumque tan- 
quam adhuc viventem, se curare simulant : et in- 
terim paciscuntur, ut Tullius regno filiis, ubi 
adoleverint, cedat. Cum autem clamar impetusque 
multitudinis vix sustineri posset , Tanaquil ex su- 
periore parte zdium, Populum bono unimo esse 
jubet ; maritum enim suum vivere, propediem ipsum 
eos visuros. Ut autem per otium curari possit, neque 
tamen rerum administratio, eo egrotante, langueat, 
interím Tullio munia regis mandasse. Que cum 
dixisset, Tullium ob virtutis opinionem haud inviti 
admiserunt. ls suscepta reipublice procuratione , 
pleraque se de Tarquinii facere sententia simulabat : 
cumque sibi populum in omnibus dicto audientem 
esse cerneret, percussores Tarquinii , quem forte 
adhuc vivere dixit, propter insidias facias ad Sena- 
tuin adductos, et capitis damnatos occidit. Cum 
vero Marcii filii metu ad Volscos confugissent, tum 


διεδέξατο, cuvepyla τῆς τοῦ Ταρχυνίου γυναικὸς, 
Τανακυΐλιδος. Τοῦτον δὲ γυνή τις ᾿Οχρισία χαλον- 
µένη, Σερουῖου Τουλλίου (84) ἀνδρὸς Aat!vou εὑνῆ- 
τειρα ἐν τῷ πολέμῳ ἁλοῦσα, χαὶ τῷ Ταρχννίῳ ἐτ- 
αιρεθεῖσα, τέτοχεν, ἢ ἑἐγχύμων οἴχοθεν οὖσα, 1) 
συλλαθοῦσα μετὰ τὴν ἅλωσιν 7 λέγεται yàp καὶ 
ἀμφότερᾳ. Οὗτος ἐς παῖδας ἤδη τελῶν ἐπὶ δίφρου 
μεθ) ἡμέραν χατέδαρθε, xal mop ἀπὺ τῆς αὐτοῦ 
χεφαλης πολὺ ἐδόχει ἐξάλλεσθαι. "Όπερ ἰδὼν ὁ 
Ταρχύνιος, διὰ σπουδης γε τὸν παῖδα, καὶ εἰς 
ἡλιχίαν ἀφιγμένον τοῖς θὐπατρίδαις xai τῇ Yepou- 
σίᾳ συνέταξε. Συλληφθέντων οὖν τῶν τοῦ Ταραννίου 
φονέων, μαθοῦσπα ἡ ἐκείνου γυνὴ xat ὁ Ἑούλλιος τὴν 
παρασχευὶν τῆς ἐπιθονλῆς , 02 φανερὸν αὐτίχα 
τὸν τοῦ Ταρχυνίου θάνατον ἔθεντο, ἆλλ' ἀνελόμενοει 
αὐτὸν ὡς ἔτι ἑμπνέοντα ἐθεράπευον δῃθεν, xày τούτῳ 
πίστεις ἀλλήλοις ἔδοσαν, ὥστε τὸν Τούλλιον τὴν 
ἀρχὴν εἰληφότα, τοῖς παισὶν αὐτης ἀνδρωθεῖσιν Ex- 
στῖῆναι ταύτης. Ἐπεὶ δὲ τὸ πλῆηθος συνδραᾳμὼν ἔθο- 
ϱὖθει, προκύψφασα ἐκ τῶν ὑπερῴων ἡ Ταναχυῖΐλες. 
M) φοδεῖσὸε, ἔφη, ὁ γὰρ ἁγήρ µου xal tj, καὶ 
ὑμῖν μετ ÓAivovr ὀφθήσεται. "Iva δὲ αὐτός τε 
σχο.λάξων ὑγιασθῇ, καὶ μή τι τοῖς πράγμασιν 
ἐχ τῆς αὐτοῦ ἁσθεγείας ein ἑμπόδιον, TovAA« 
xatá v& τὸ παρὺν τὴν τῶν κοινῶν ἐπιτρέπει 
διοίκησι. Εἶπεν Σχείνη ταῦτα. Οἱ δὲ «bv. Τούλλιον 
οὐχ ἀχουσίως ἐδέξαντο, ἀγαθὸς γὰρ àvhp ἑδόχει. 
Ἐνχειρ.σθεὶς οὖν ἐχεῖνος τὴν τῶν χοινῶν οἰχονομίαν, 


demum Tarquinii mortem palam fecit, aperteque C τὰ πλείω κατ ἐντολὰς δήθεν διώκει τοῦ Ταρκυνίου. 


regnum tenuit : ac priwum pra se tulit, se tutorio 
nomine flliorum Tarquinii, principatum admini- 
straturum. Deinde ad plebis animos conciliandos 
conversus, quod ea facilius quam patres cessura 
esset, pecuniam distribuit, agros singulis assignavit, 
et servos manumittendos et in tribus referendos 
curavit. Qus cum potentes zegre ferrent, constituit, 
ut liberti patronis quzdam olllcia vicissim preesta- 
rent. Patriciis autem ei succensentibus, et preter 
alia illud quoque dicentibus, eum nemine auctore 
potiri rerum: pro concione 898 multa populo 
grato locutus effecit, ut statim integrum sibi re- 
gnum ab eo decerneretur. Pro quo ut gratiam refer- 
ret, cum alia plebi donavit, tum nonnullos eorum 


Ὡς 5 ἐν πᾶσιν ἑώρα πειθαρχοῦντας αὐτῷ, τοὺς 
αὑτόχειρας τοῦ Ταρχυνίου πρὸς τὴν γερουσίαν παρ- 
ἠγαγε, διὰ τὴν ἐπιδουλὴν τάχα; ἔτι γὰρ ζὴν Exslvov 
προσεποιεῖτο, xal οἱ μὲν χαταφηφισθέντες ἀπέθα- 
vov. Οἱ δὲ τοῦ Mapxlou υἱοὶ φοθηθέντες, elc 0ὐολό- 
σκοὺς (85) χατέφυγον, χἀχεΐῖνος τότε τόν τε θάνατον 
τοῦ Ταρχυνίου ἑξέφηνε, xal φανερῶς τῆς βασιλείας 
ἐπείληπτο * xai πρῶτον μὲν τοὺς τοῦ Ταρχυνίου 
alba; προὐθάλλετο, ὡς αὐτὸς τὴν ἡγεμονίαν ἐἔπι- 
τροπεύων * εἶτα πρὸς θεραπείαν τοῦ δήµου ἑτράπετο, 
ὡς ῥᾷστα μᾶλλον τὸν ὅμιλον fj τοὺς εὐπατρίδας ὑπο- 
ποιησόµενος, χρἡματά τε αὐτοῖς ἑδίδου, xat uv 
ἑχάστῳ προσένειµε, xat τοὺς δούλους ἐλευθεροῦσθαι 
xai φνυλετεύεσθαι (86) πσρεσχεύασεν. ᾿Αχθομένων 


in senatum legit: qui cum olim plurimis rebus de- D δ᾽ ἐπὶ τούτοις τῶν δυνατῶν, ἔταξέ τινα τοὺς ἔλευθε - 


teriore conditione essent, quam patricii, pro- 
gressu temporis ( interregno et sacerdotiis quibus- 
dam exceptis ) par cum illisjus obtinuerunt, neque 
prater calceos quidquam ab illis diversum habue- 
runt. Nam patricii calceos urbanos gestarunt , et 
corrigiarum implexione οἱ forma litterze adornatos, 


ρωθέντας τοῖς ἐλευθερώσασι σφᾶς ἀνθν πουργεῖν. Ὡς 
δὲ χαλεπῶς εἶχον οἱ εὐπατρίδαι αὐτῷ, xal διεθρόουν 
ἄλλα τε, χαὶ ὅτι μηδενὸς αὐτὸν ἐλομένου «tv ἀρχῖν 
ἔχει, συναγαγὼν τὸν διµον ἐδημηγόρησε ^ καὶ πολλὰ 
ἐπαγωγὰ διαλεχθεὶς αὐτῷ, οὕτω διέθετο, ὡς αὐτίχα 
πᾶσαν αὐτῷ τὴν βασιλείαν ἐπιφηφίσασθαι. Ὁ 6b 


Varie lectiones et note. 


(85) Ἐγιαντούς. Addunt Reg. et Colb. : Οὐ μὲν 
c βασιλεία; οἱ τοῦ Μαρχίου παῖδες ἑδράξαντο, 
ἁλλ᾽ ὁ Τούλλιος ταύτην ἔσχε τῇ συνεργίἰᾳ, etc. 

(84) ᾿Επουρίου Του. λ/ου. Sic mss. Legendum 
forte Ἑπουρίου, vel potius Σερδίου, 


(85) Οὐο]όσχους. Cod. Colb. θὀελέσχους. 

(86) Φυ.ετεύεσύαι. Sic prater Viennensem, 
Regii et Colberteus. Alius φυλάττεσθαι perperam 
iabuit. . 


ANNALIUM LIB. VII. 


510 


αὐτοὺς ἀμειδόμενος, ἆλλα τε ἐφιλοτιμήσατο, xat ἐς Α uta primis senatoribus orti esse viderentur. Litte- 


τὸ σννέδριόν τινας αὐτῶν ἐνέγραψεν, οἳ πάλαι μὲν ἐν 
πλείστοις fiovov ἔφερον τῶν εὐπατριδῶν. Too χρόνου 
0b προϊόντος, πλὴν τῆς µεσοθασιλείας xal τινων 
ἱερωσυνῶν, τῶν ἴσων µετεῖχον τοῖς εὑπατρίδαις, xat 
διέφερον ἄνευ τῶν ὑποδημάτων αὐδέν. Tol; γὰρ 
εὐπατρίδαις τὰ ὑποδήματα ἀστυκὰ, xal τῇ τε ἑπαλ- 
λαγῇ τῶν ἱμάντων, xal τῷ tóm τοῦ γράμματος 
ἐχεχόσμηντο, ἵν ἐχ τούτων δοχοῖεν, ἀπὸ τῶν ἐχατὸν 
. ἀνδρῶν τῶν xat' ἀρχὰς βουλευσάντων κατιέναι. Τὸ 
γράμμα δὲ ῥώ (57) φαᾶσιν εἶναι, ἡ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 
ἑκατὸν ἑχείνων ἀνδρῶν δηλωτικὸν Ov, ἡ ὡς τοῦ τῶν 
Ῥωμαίων χατάρχον ὀνόματος. Τὸν μὲν οὔν ὅμιλον 
οὕτως ó Τούλλιος φχειώσατο, Δείσας δὲ µή τις στάσις 
συµθῇ, τὰ πλεῖστα xal ἰσχυρότατα τῶν xu:vüv τοῖς 
δυνατωτέροις ἑπέτρεφε ' καὶ οὕτω σφίσιν αὐτοὶ 
συνεφρόνησαν, xal τὸ δηµόσιον διήἠγαγον ἄρ.στα. 
Καὶ πολέμους δὲ τινας πρός τε τοὺς Οὐϊέντας, xal 
πρὸς ἅπαντας τοὺς Τυρσηνοὺς ἐπολέμησεν, ἐν οἷς 
οὐδὲν ἐπράχθη σνγγράµµατος ἄξιο». Τοὺς Λατίνους 
& ἐπὶ μᾶλλον Ῥωμαίοις βουληθεὶς οἰχειώσασθαι, 
ντών τινα Ex χρημάτων κοινῶν Ey τῇ 'Ῥώμῃ χατα- 
σχευάσαι πεποίηχε, χαὶ τοῦτον ἀνέθεσαν τῇ ᾿Αρτέ- 
pa. Περὶ δὲ τῆς νεωχορίας αὐτοῦ διεφέροντο, 
χὰν τούτῳ Za6[vo; ἀν]ρ βοῦν γε περιχαλλῆ πρὸς 
τὴν Ῥώμην, ὣς Éx τινος χρησμοῦ θύσων αὐτὴν τῇ 
Αρτέμιδι. Ὁ δὲ χρησμὸς τὸν ἐχείνην θύσαντα ἔλεγε 
τῆν πατρίδα ἱπαυξήσειν. Τοῦτο δὲ τις τῶν "Po- 
µαίων μαθὼν, προσΏλθεν αὐτῷ, xal πρότερον εἶπε 


ram autem RA fuisse tradunt,sive quod ea apud 


Grzcos centenarium numerum significet, sive quod 
prima nominis Romani sit littera. Plebe sic con- 
ciliata, veritus Tullius, ne qua seditio oriretur, 
plurima et maxima quzxque negotia opulentissimis 
mandavit, Sic inter sese consentientes , rempubli- 
cam optime gesserunt. Della quedam cum Veier.- 
tibus et. ezteris Tyrrhenis omnibus gessit , in q'i- 
bus nihil accidit memoratu dignum. Cum autem 
Latinos magis etiam Romanis devineire cuperet , 
auclor fuit ut communibus sumptibus Romz fanum 
Dianzx facerent. Sed cum de antistite controversia 
esset , Sabinus quidam bovem insignem ex oraculo 
Dianz immolaturus adduxit. Cecinerant enim vates, 
qui eam immolasset, patrie su» opes aucturum 
esse. Quo Romanus quidam cognito, illi persuasit, 
uL vivo prius flumine perfíunderctur : atque ipse 
interim acceptam bovem, tanquam asservaturus , 
mactavit. Oraculo vulgato, Latini Romaniset templi 
patrocinio cosserunt: et aliis in rebus, ut pre- 
stantjoribus, honorem habuerunt. Atque bzechacte- 
nus. Tullius autem cum "Tarquiniis fllias suas 
despondisset , ac regao n se eis redditurum polli- 
citus, alias aliud caussndo proerastinaret : illi 
moram zgre fereai;os, 7e cogitabant. Quod rege 
nibil curante, sed Romanos ad democratiam et 
libertatem magis assuefaciente, Tarquinii roagis 
etiam indignabantur. Ac junior eam molestiam 


δεῖν ἓν τῷ ποταμῷ ἀγνισθῆναι, xal εἰπὼν ἔπεισε, ϱ concoquebat : sed natu major Tullium diutius non 


xai πείσας ἔλαθε, τὸν βοῦν ὡς φυλάξων, χαὶ λαδὼν 
ἔθυσεν. Ἐχφήναντος δὰ «ou Za6lvou τὸ λόγιαον, οἱ 
Λατῖνοι xal τῆς τοῦ ἱεροῦ προστασίας τοῖς Ῥωμαίοις 
ἐξέστησαν, χαὶ ἐς τἆλλα ὡς χρείττονα σφῶν ἑτίμων 
αὐτούς. Καὶ ταῦτα μὲν οὕτως. 'O Τούλλιος δὲ τοῖς 
Ταρχυνίοις τὰς θυγατέρας συνῴχιαε, χαὶ τὴν Bact- 
λείαν αὐτοῖς ἁποδώσειν ἐπαγγελλόμενος, ἄλλοτε 
δ.ο τι προφασιζόµενος ἀνεθάλλετο. Οἱ δε οὐδὲν ὑγιὰς 
ἑφρόνουν, ἀλλὰ Ἠχθοντο. 'O 5' ἐν οὐδενὶ λόγῳ τού- 


ferens, quia uxorem el fratrem suum conatum nex 
probare viéebat : uxorem suam ipse , fratrem per 
illius 949 uxorem veneno !ollit : ductaque (ra- 
tis conjuge, illa adjutrice Tullio insidiatur : et 
cum multis senatoribus ac patriciis , quibus invi- 
sus erat Tullius , conspiratione inita, ex improvisc 
curiam ingreditur, eiam Tullia uxore comitante 

multaque locutus, eos qui aderant patrize dignita 

tis commonefecit , Tullium autem multis probris 


Varie lectiones et note, 


(87) Τὸ γράμμα δὲ ῥώ, etc. Scribit Zonaras, ex 
Dione, patricios Romanos, quo a cztera plehe di- 
noscerentur, calceos corrigiarum implexione, et 
orma littere "Po insignitos induisse : quze quidem, 
inquit, centenarium numerum signiflcaret, totidem 
enim eranl patricii, vel quod sit prima littera Ro- 
mani nominis; quz quidem ninime hic cohzrent. 
Nam patriciorum lunati erant, quos vocabant, cal- 
cei, quibus scilicet assula erat lunula, quod pridem 
docuere Rosinus, Dempsterus, Salmasius ad Pol- 
lionem, et ad. Inscriptionem Herodis, Benedictus 
Balduinus in Calceo antiquo, et alii criticorum filii; 
quz quidem lunula formam refert characteris La- 
tini C, quo centenarius numerus ellingi solet, ita 
ut patriciorum centenarium numerum in calceis 
adumbrare potuerit. At quod Zonaras de littera 
Ῥὰὁ hic commentatur, prorsus absurdum est, quod 
lii notarunt, cuim nusquam P ijittera Greca cal- 
ceis patriciorum aflicta fuerit, neque primum vocis 
Roma elementum retulerit. Unde jure idem Bal- 
duinus cap. 9, quod hic de littera P babetur, su- 
perfluum glossema, et a quodam Graeculo in textum 


Zonarz immistum esse arbitratur ; nisi ipsemet Zo- 
naras, uon intellecto, quem exscribebat, Dione, er- 
raveriL ; quod licet existimare, cum id ipsum prz- 
feran! codices omnes mss. Scripserat nempe Dio 
literam  ἵπ patriciorum calceis centenarium  ef- 
ingere (quod scribit Isidorus lib. xix cap. 14); ad- 
dideratque idem valere quod Ῥῷ apud Gracos; 
quemadmodum Joannes Gazensis in libro Περὶ 
ἀρχαιολογίας, ait Numam regein ἐν τοῖς ὑποδή- 
pacc Ῥωμαίων τῶν πατριχίων τυποῦσθαι τὸ Ῥω- 
μαϊχὸν Κάππα, ὃ παρὰ τοῖς "EXirolv ἐστι "Po, 
etc. Nam Romanum Κάππα est C Latinum, eum- 
demque numerum refert quod P apud Grecos, 
Cod. Reg. 2451, fol. 212 : Περὶ τοῦ ἁξ ώματος του 
Ἐπάρχου' Ὁ Ἔπαρχος παρὰ Ῥωμαίοις, καὶ iepeog 
ἣν, χαὶ πρῶτος τῆς βουλῆς, ἐπεὶ οὖν ῥουλευταὶ ἦσαν 
ἐχατὸν, οὗτος δὲ ὁ ἀριθμὸς διὰ τοῦ Κάππα τον 
'Pupalxoü χαρακτηρίζεται: τούτου χάριν τὸ Κάππα 
σχῆμα φέρει αὐτῶν ὑπόδημα, ἐξ οὗ ὀνομάνεται Kaz- 
mptov, οἷον οὗτός ἐστιν ὁ πρῶτος τῶν ἑχατὸν τῆς 
βουλῆς. Adde Suidam in v. Χλαμύς. 


5n JOANNIS ZONARJE D 


affecit. Qui cum trepido nuntio excitatus sermoni: A τοὺς πηποίητο, xai τοὺς Ῥωμαίους πρὺς cb δηµο- 
intervenisset, atque aliquid dixisset, Tarquinius Ἅ«κρατιχλν ἑνῆχε xoi τὸ ἐλεύθερον, "Ἔει δὲ μᾶλλόν 
senem medium arripit, elatumque e curia, in in- — &r τούτοις Ίσχαλλον οἱ Ταρκύνιοι. ᾽Αλλ' ὁ μὲν ve 
feriorem partem per gradus dejicit. lile ad Tarqui- —«epoz, xàv ἐχαλέπαινεν, ἔφερε, τῷ δὲ ypówp xpo- 
nii audaciam , eoque magis quod ab omnibus de- ἠκοντι οὐχέτι τοῦ Τουλλίου ἐδόχει ἀνέχεσθαι. ᾿Επεὶ 
slitulus esset, consternatus, nihil amplius neque δὲ μὴ συνευδοχοῦσαν εὕρισχε τὴν γυναῖχα, καὶ τὸν 
dixit, neque fecit. Tarquinius vero statim regnum ὁμαίμονα, αὐτὸς μὲν τὴν γυναῖχα, τὸν δ' ἀδελφὸν 
a patribus accepit, et per quosdam Tullium domum διὰ τῆς γυναιχὺς ἐκείνου φαρμάκοις ἀνεῖλε, xal 
se recipientem sustulit. Àt ejus fllia maritum in συναφθεὶς τῇ συνεύνῳ τοῦ ἁδελφοῦ, τῷ Τουλλίῳ abv 
curia deosculata, regem salutavit: atque in regiam αὐτῇ ἐπεδούλευε. Καὶ πολλους τῶν τε βουλευτῶν 
abiens, per patris corpus carpentum egisse fertur. — xa τῶν εὐπατριδῶν αἰτίας ἔχοντας χατὰ τοῦ Τουλ- 
Sic Tullius rempublicam administravit, sic vitam — Alou πείσας συνάρασθαί ol, ἑξαπιναίως µετ αὐτῶν 
finiil, cum annos xLiv regnasset. εἰς τὸ συνἑδριον παραγέγονεν, ἑπομένης abt xal 
τῆς Ὑνναιχὸς Τουλλίας καὶ πολλὰ μὲν οἶπε, τῆς τοῦ πατρὸς ἀξίας τοὺς παρόντας ἀναμιμνήσχων, 
πολλὰ δ ἀπέσχωψε. πρὸς τὸν Τούλλιον. ᾿Ἐπεὶ δ' ἐχεῖνος ταῦτα μαθὼν ἑπέστη σπουδῇ, καΐ τι 0h χαὶ 
ἐφθέγδατο, συνήρπασεν αὐτὸν, καὶ ἑξάρας ὧσε κατὰ τῶν πρὺ τοῦ βουλεντηρίου ἀναθαθμόν. Καὶ ὁ μὲν 
ταραχθεὶς πρὸς τὴν τοῦ Ταρχυνίου τόλµαν, καὶ ὅτι οὐδὲ τις αὐτῷ ἐπεχούρησεν, οὔτ' εἶπεν ἔτι οἶδὲν 
οὔτ' ἑποίησε. Ταρχύνιος δὲ τήν τα βασιλείαν εὖθὺς παρὰ τῆς βουλης ἔλαδε. Καὶ πέµφας τινὰς, τὸν 
:Τοὔλλιον χομιζόμενον οἴχαδε διεχρήσατο. Ἡ δὲ θυγάτηρ ἑχείνου τὸν ἄνδρα ἓν τῷ βουλευτηρίῳ κατα- 
φιλήσασα, xal µβασιλέα προσαγορεύσασα, xal ἀπιοῦσα πρὸς τὰ βασίλεια, τὸ ὄχημα χατὰ τοῦ νεχροῦ 
«τοῦ πατρὸς ὡς εἶχεν ἐπήλασεν. Οὕτω μὲν οὖν ὁ Τούλλιος Ἶρξε, χαὶ οὕτως ἀπέθανε, βασιλεύσας τέασαρας 





ἐνιαντοὺς ἐπὶ τεσσαράκοντα. 


X. Tarquinius regno suscepto, Romuli more ar- D 


matis corpus circumsepsit : quibus et noctu et in- 
terdiu, domi et foris usus est. Nam quod ipse 
erga socerum, uzor erga patrem ita se gessissent, 
timuit ne a seipso adversus se exemplum capere- 
tur. Jam quia metu regnum tutandum erat , poten- 
tissimos senatores et cives comprehensos occide- 
bat: alios palam, quibus aliquid crimini dare 
poterat, alios clam : nonnullos in exsilium mitte- 
bat. Neque vero Tullii studiosos duntaxat, sed etiam 
tyrannidis sux adjutores perdidit. Ita optimis qui- 
busque senatorii et equestris ordinis sublatis , 
cum se omni populo invisum esse crederet, statuit 
nulloà in patres legere : sed senatum penitus tol- 
lere aggressus, neque ullum senatorem eubstituil : 


cujus momenti esset, communicavit. Quamvis 
enim eos convocaret , non tamen ideo faciebat, ut 
alicujus rei gerendze adjutores essent : sed ut visa 
eorum paucitate, ab omnibus contemnerentur : ple- 
raque vero per se aut filios administrabat. Fuit 
aditu affatuque difficilis, superbia et crudelitate 
ex xquo erga omnes 33Ó usus: ac more tyran- 
nico tam ipse, quam liberi ejus cum omnibus ege- 
runt. Quamobrem satellitibus etiam diffisus, con- 
ciliataque sibi Latinorum custodia, et in Roma- 
norum ordines inserta , id spectavit, ut Latinos 
Romanis zsquatos, suo sibi beneficio obstrictos 
haheret, et Romanos adjunctis exteris minus for- 
midaret. Gabinos, armis infeliciter adortus, dolo 
superavit. Nam Sextum fllium transfugere Gabios 
jussit : cujus facti ut justam habere causam vide- 
retur, patrem aperte ut tyrannum et foedifragum 
est inseclatus, atque a patre vicissim flagris czesus. 
Deinde cum ex composito ad Gabinos cum pecuniis 
et sociis transfugisset, illi ut ei commento crede- 


rent, et Tarquinii crudelitate, et multis Sexti veris. 


Y. Ὁ Ταρχύνιος δὲ «hv βασιλείαν παρειληφὼς, 
δορυφόρους χατὰ Ῥωμύλον ἑαυτῷ περιέστησε, χαὶ 
νύκτωρ xai μεθ ἡμέραν αὐτοῖς xol οἰχουρῶν 
xai ἀγοράζων ἐχέχρητο. Ἐξ ὧν γὰρ αὐτὸς εἰς τὸν 
χηδεστὴν, xal ἡ vovh πρὸς τὸν πατέρα ἑποίησαν, 
χαὶ τοὺς λοιποὺς ἐδεδίεσαν. Ἐπεὶ δὲ ὡς τυραννήσων 
παρεσχευάσατο, τοὺς δυνατωτάτους τῶν βουλευτῶν 
xai τῶν ἄλλων συλλαμδάνων ἐκτίννυεν, ol; μὲν 
αἰτίαν εἶχεν ἐπενεγχεῖν , φανερῶς ἀναιρῶν, οὓς δὲ 
λάθρα, ἑνίους δέ γε xaX ὑπερώριζεν. OO γὰρ τοὺς 
τῷ Τουλλίῳ προσχειµένους μόνους, ἀλλά καὶ τοὺς 
πρὸς τὴν µοναρχίαν συναραµένους αὐτῷ προσαπώλ» 
àus. Καὶ οὕτω τὸ χράτιστον τῆς βουλῆς, καὶ τῆς 
ἱππάδος ἀνάλωσε, μισεῖσθαί τε ὑπὸ παντὸς τοῦ 


"δήμου ἐπίστευε, Διὸ οὐδὲ ἀντικαθίστη τὸ παράπαν 
neque cum iis qui restabant, quidquam quod ali- € 


ἀντὶ τῶν ἀπολλυμένων τινὰς, ἀλλὰ καὶ τὴν γερου- 
αίαν χαταλῦσαι παντελῶς ἐπιχειρήσας, οὔτε ἀντεισ- 
γεν ἐς αὐτὴν οὐδένα, οὔτε τοῖς οὖσιν ἐπεχοίνου 
τι λόγυυ ἄξιον. Συνεχάλει μὲν γὰρ αὐτοὺς, οὗ μὴν 
ὥστε τι τῶν ἀναγχαίων αυνδιοιχεῖν, ἀλλ᾽ ἵνα δήλη 
αὐτῶν ἡ βραχύτης Ὑίνοιτο ἅπασι, χἀντεῦθεν xata- 
φρονοῖντο. Τὰ δὲ πλεῖστα χαθ᾽ ἑαυτὸν, ἢ xal μετὰ 
τῶν υἱέων ἔπραττε. Δυσπρόσιτός τε xal δυσπροσή- 
γορος ἣν καὶ «fj ὑπεροψίᾳ xai «fj ὠμότητι ὁμοίως 
ἐχρῆτο πρὸς ἅπαντας, xaX τυραννικώτερον αὐτός τε 


' xai οἱ παῖδες αὐτοῦ προσεφέροντο ἅπασι. Auk ταῦτα 


δὲ xaV τοὺς δορυφόρους ὑπόπτους ἔχων, ix τῶν 
Λατίνων προσηταιρίσατο δορυφοριχὸν, καὶ ἐς τὰς 
πῶν Ῥωμαίων τάξεις Λατίνους ἑνέμιξεν, ἵνα οἱ μὶν 
Λατῖνοι ἰσομοιρίας τοῖς "Ῥωμαίοις τυγόντες, εὖ- 
νοιαν αὐτῷ ἐντεῦθεν ὀφείλωσε, xal ob. ᾿Ρωμαῖοι 
ἅττον ἐχφοδῶσιν αὐτὸν, µηχέτι χατὰ σγᾶς ὄντες, 
ἀλλὰ τοῖς Λατίνοις σννοπλιτεύοντες. Γαουΐνοις δὲ 
µάχην συνῖψε, xai xaxéx μὲν ἠγωνίσατο, ὅόδλῳ δὲ 
αὐτοὺς ἐχειρώσατο. Αὐτομολῆσαι γὰρ αὑτοῖς Σέξτῳ 
ὑπέθετο τῷ υἱῷ ' ἵνα δ' εὑπρόσωπος αὐτῷ τῆς 
αὐτομολίας πρόφασις γένηται, ἐχεῖνος μὲν φανερῷς 


ENNALIUM LIB. VII. 


574 


τὸν πατέρα ὡς εύφανιον xat παράσπονδον ἑλοιδόρη- A in. patrem maledictis addecebentar : 8 quo. cum 


σεν. Ὁ δὲ «bv olvipaesiyesé τε xat ἀντημύναιο, 
εἶτα χατὰ συνθήχας πρὸς laeutvyeuc ἑψευδαυτομό- 
λησε, χρἠματά τε καὶ ἑταίρους παρειληφώς. Οἱ δὲ 
πιστεύσαντες τῇ σχηνῇ διά τε τὴν τοῦ Tapxuviou 
ὡμότητα, xal ὅτι τότε πολλὰ χαὶ ἀληθῆ τὸν πατέρα 
ἐχαχηγόρει, χἀντεῦθεν ἐκπεπολεμῶσθαι αὑτῷ ἐδόχει, 
ἐδέξαντό τε αὐτὸν ἀσμενέστατα;, xal τινας ὀπελεύ» 
σεις κατὰ τῆς Ῥωμαϊχῆς χώρας σὺν αὐτῷ ἑποιῇ- 
σαντο, xai οὐ μετρίως αὐτῇ ἐἑλυμήναντο, Auk ταῦτα 
γοῦν xai ὅτι xal χρήματα ἰδίᾳ τέ τισι παρεῖχε, xol 
ἐς τὸ χοινὸν ἀνήλισχε δαφιλῶς, ἠρέθη παρ) αὐτῶν 
στρατηγὸς, xal τὴν τῶν πολιτικῶν iv. αὐτοῖς πραγ- 
µάτων ἐπετράπη διοίχησιν, Ἐπὶ τούτοις λάθρα 
πέµψας τινὰ, τὰ συµθάντα τε ἐγνώρισε τῷ πατρὶ, 
καὶ πρὸς τὸ μέλλον γνώμην ᾖτησεν ἐξ αὐτοῦ. 'O δὲ 
εἶπε μὲν τῷ πεμφθέντι οὐδὲν, ἵνα μὴ ἴσως γνωσθεὶς, 
ἑχών τι ἡ ἄχων ἐξείποι. El; δὲ χῆπον εἰσαγαγὼν 
αὐτὸν, ἐν ip µήχωνες σαν, τὰς χωδύας (87*) αὐτῶν 
τὰς ὑπερεχούσας ῥάδδῳ κατέχλασε, xol εἰ; γῆν 
κατεστόρησε, xal οὕτω τὸν ἀγγελιαφόρον ἀπέπαμψε. 
Καὶ ὁ μὲν τὸ πραχθὲν τῷ Σέξτῳ ἀπήγγειλεν, ἆσυν- 
έτως ἔχων τῆς πράξεως. Ὁ δὲ τὸν νοῦν συνῆχε τῆς 
ὑποθέσεωςι xal τοὺς. ἀξιολογωτέρους τῶν Γσουῖνων 
νοὺς μὲν λάθρα φαρμάχοις δ:έφθειρε, τοὺς δὲ διά 
τινων δῇθεν λῃστῶν, ἄλλους δὲ ἐκ δικαστηρίων &- 
πέχτεινε, συχοφαντίας κατ αὐτῶν πρὸς τὸν πατέρα 
προδοσίας πλατιόμενος. Ὅμοιον δέ τι τούτῳ xol 
6 Ἡρόδοτος (88) ἱστορεῖ. Περίανδρον γὰρ τὸν Kv- 


eum hostili odio dissidere crederent , hondinem 
benignissime susceperunt, et slquet cam co in 
Romsnum agrem impressiones magna clade illata 
fecernnt. His igitur de causis, et quod pecuniam 
aliquibus privatim dabat , et in peblicum liberali- 
ter eonferebat , dux ab eis creatus est, urbanarum 
etiam rerum administratione commissa. Posthac , 
per quemdam patri statum rerum. suarum nunliat, 
quid se facere velit, sciscitatur. Ille vero nibil 
respondet nontio , ne cognitus vel volens vel invi- 
tus arcanum prodat : sed in hortum zdium transit, 
sequente illo, et summa papaverum capita baculo 
decutit, itaque nuntium dimitit : qui re non intel- 
leeta, quid actam esset, Sexto renuntiat. Js vero 
animadverso patris consilio , Gabinorum primores 
partim clam veneno sustulit, partim per sicarios 
interfecit : alios in judicio calumniis oppressos , 
quasi urbem patri suo prodere vellent , amovit. 
Simile quiddam Herodotus de Periandro Cypseli 
filio, Corinthi tyranno , scribit: qui cum a Thra- 
sibulo Mileti tyranno consilium flrmandi imperii 
 petiisset, Thrasybulum nuntio vocc nihil respon- 
disse : sed eo in segetem deducto , culmis eminen- 
tioribus resectis et abjectis, hominem dimisisse. 
Qui reversus , deque illius consitio rogatus, dixe- 
vit, se ad hominem emot» mentis esse missum , 
neque enim ad interrogota quidquam 381 respon- 
disse, ac quid ille fecisset, narrarit : at Periandrum, 


Ψέλου τύραννον Κορίνθου Ὑενόμενον φησὶ πρὸς (* iptellecta Thrasybuli ratione, omnes Corinthiorum 


Θρασύδουλον τὸν Miüftou τύραννον διαπέµψασθαι 
πυνθανόµενον, ὅπως αὐτῷ τὰ τῆς ἀρχῆς ἀσφαλῶς 
ἕξει. Τὸν δὲ θρασύθονλον τῷ ἀπαγγείλαντι ταῦτα pre 
δὲν ἀποχρίνασθαι ἁπαγαγόντα ὃ εἰς λἠϊον, τῶν ἁστα- 
χύων τοὺς ὑπερέχοντας ἐχτέμνειν τε xal ῥιπτεῖν, xal 
οὕτως ἀποπέμψαι τὸν ἑσταλρένον. Τὸν δὲ ἐπανελ- 
θόντα, xal τὴν τοῦ θρασυθούλου cup ovt ἐρωτώ- 
µενον, εἰπεῖν, εἰς παραπλῆγα πεμφθῆναι, xatów vet- 


principes sustulisse. Ad eumdem modum Sextus 
etiam cum Gabinis egit : et melioribus occisis , 
eorum pecunias volgo distribuit. Deinde illis de- 
letis, reliquis deceptis, et omnia credentibus, 
cum Romanis captivis et transfugis, quos ea de 
causa multos coegerat, urbem occupavit, patrique 
tradidit. Sed is, ea fllio concessa, cum aliis populis 
bellum gessit. 


σθαι ὅσα ἑἐκεῖνος ἑποίησε, pif) τι πρὸς ὃ ἠρωτήθη φθεγξάμενος * viv δὲ γε Περίανδρον avv: εχέναι τὸν τοῦ θρα- 
συδούλου λογισμὸ», καὶ τοὺς ὑπερέχοντας τῶν Κορινθίων ἅπαντας ἀπολέσαι. Καὶ ὁ 24610; οὖν οὕτω τοὺ» 
Γαουΐνους µετῆλθε, xal τοὺς μὲν κρείττους ἀπώλλυε, τῷ πλήθει δὲ τὰ σφῶν διένεµε χρήματα. Καὶ μετὰ 
τοῦτο τῶν μὲν διαφθαρέντων Ἠδη, τῶν δὲ λοιπῶν ἡπατημένων, καὶ πάντα πιστευύντων αὐτῷ, μετὰ τῶν 
αἰχμαλώτων ᾿Ῥωμαίων, xai τῶν αὐτομόλων, οὓς πολλοὺ; διὰ τοῦτο συνἠθροισε, χατέσχε τὴν πόλιν, xal τῷ 


πατρὶ παραδίδωχε. Καὶ ὃς ἐχείνης τῷ υἱῷ παρεχώρησεν, αὐτὸς δὲ πρὸς ἄλλα ἐπολέμησεν ἔθνη. 
ΙΑ’. Τοὺς δὲ τῆς Σιδύλλης χρησμοὺς Ῥωμαίοις D ΧΙ. Ceterum oraeula Sibyllina. vel invitus po- 


xol ἄχων προσεποιῄσατο. Γυνὴ Υάρ τις θεόµαντις, 
fj» Σ:6ύλλαν ὠνόμαζον, ἐς την Ῥώμην ἑἐλήλνθε, βι- 
θλία τρία 1] ἑννέα φέρουσα, καὶ ταῦτα πρίασθαι τῷ 
Ταρκυνίῳ ἰδίδου, καὶ τὴν τιμὴν τῶν BUM ὡρί- 
cato. Ἐχείνου δὲ μὴ προσεσχηκότος αὐτῇ, τὸ Ev f 
τὰ τρία τῶν βιδλίων χατέχαυσεν. Ὡς 0 αὖθις χα- 
τωλιγώρει αὐτῆς ὁ Ταρκύνιος, xaxà τῶν λοιπῶν 
ἑμοίως διέφθειρε. Μελλοῦσης δὲ καὶ τὰ ἔτι λοιπά 
χαταφλέξειν, Ἰνάγχασαν αὐτὸν οἱ οἰωνισταὶ, τὰ γοὺν 
σωζόµενα πρίἰασθαι. Kol ὠνέσατο ταῦτα, ὅσου τὰ 


pulo Romano comparavit. Mulier enim quzdam 
fatidica, quam Sibyllam nominabat, Romam ni aut 
1x libros allatos, Tarquinio certo pretio venales, 
proposuit. lllo vero eam negligente, vel anum vel 
tres libros exussit. Ut iterum a rege despecta 
est, ex reliquis totidem abolevit. Cum autem eos 
eiiam qui restabant crematura esset, augures eum 
reliquos emere coegerunt : idque tanti, quanti 
uuiversos parare potuisset. Eos libros duobus sc- 
natoribus osservandos tradidit : quique scripta 


Varie lectiones et note. 
(81') Κωδύας. Vide Henric. Valesium ad Harpocrationem, pag. 501, ubi de hac voce. 


(88) Ἡρόδοτος. Lib. 1, p. 9. 


915 


JOANRIS ZONARJR 


16 


ila non. satis assequerentur, duos viros e Gracia A Κάντα κτήσασθαι ἔμελλε, καὶ δύω βουλευταῖς -&v- 


mercede aocersiverunt, qui eos legerent, atque in- 
terpretarentur. Finitimi autem cognescendi avidi, 
quid iis libris contineretur, altero custodum M. 
Aquilio largkionibus eorrupto, quadam transcri- 
pserunt. Quo faciuore cognito, Marcus culeo insu- 
tue, atque submersus est. Id supplicii genus post 
in parricidis observatum : ut. neque terra, neque 
aqua, neque sol eorum morte inquinaretur. Tem- 
plum in monte Tarpeio. ex patris voto zdificavit. 
Cum vero terra ad fundamenta jacienda effodere- 
tur, viri recens mortui capite invento, quod san- 
guis nondum destituerat, Romani Tyrrhenum va- 
tem percontali sunt, quid portenderet ? At ille id 
, signum in Tyrrheniam tranalaturus, certum in terra 
spatium designavit : in eoque Rom situ et Tar- 
peio monte iucluso, legatos rogavit, An ea Roma 
, €ssel ? an is mons esset ? an caput ibi inventum esset] 
ul illis vibil suspicantibus, et ita esse affirmanti- 
hus, illius portenti vis in eum locum, in quo de- 
acriptio facta esset, transferretur. Sed 839 legati 
ab illius (ilio fraudem prius edocti, cum rogarentur : 
Non hic, inquiunt, Roma colitur, sed in Palatio : 
et mons Roma est, et. caput in monte. illo inventam 
. esl. Vaiis calliditate hac ratione elusa, omnem ve- 
.ritatlem didieerunt, et civibus suis renuntiarunt, 
eos fore potentissimos, et eplurimis imperaturos. 
Igitur bec quoque res fiduciam illorum auxit, et 
mons ex eo Capitolium est appellatus. Quia vero 


δράσι φυλάσσειν παρέδωκεν. Ὡς ὃ οὐ r&v) τῶν v«- 
γραμµένων συνίεσαν, εἰς τὴν Ἑλλάδα στείλαντες, 
δύω ἄνδρας ἐχεῖθεν μισθοῦ ἤγαγον, τοὺς ἀναγνωσο- 
µένους ταῦτα καὶ ἑρμηνεύσοντας. Οἱ δὲ περίοιχοι 
μαθεῖν ἐθελήσαντες, ὅ τι ποτὶ τὸ διὰ τῶν βιθλίων 
εἴη δηλούµενον, τὸν Évepov τῶν φυλασσόντων αὐτὰ 
Μάρκον Αχίλλιων χρήµασιν ἀναπείσαντες, µετεγρά- 
φαντό τινα. Γνωσθέντος δὲ τοῦ ἔργου, 6 Μάο- 
xo; δύω βύρσαις συῤῥαγείσαις ἐμθληθεὶς, χατεπον- 
τώθη, ὃ ἐξ ἐχείνου μετέπειτα κατὰ τῶν πατροκτή- 
vov ἐπεχράτησε Υγίνεσθαι, ἵνα µήτε fj γή, μήτε τὸ 
ὕδωρ, μήτε ὁ ἥλιος μιανθῇ αὐτοῦ θνῄσκόντος. Τὸν 
δὲ νεὼν «by ἐν τῷ Ταρπεῖῳ ὄρει χατὰ «tv τοῦ πα- 
πρὸς εὐχὴν ᾠχοδόμει. Tro δὲ γῆς εἰς «tv τῶν θεμε- 
λίων καταθολὴν ἀναῤῥηγνυμένης, ἀνδρὸς νεοθνῆτος 
χεφαλὴ ἀνεφάνη ἕνα.μος ἔτι. "Επεμψφαν οὖν Ῥω- 
μαΐοι πρὸς ἄνδρα Τυρσηνὸν τερατοσχόπον, Epw- 
τῶντες τὸ διὰ τοῦ |φανέντος δηλούμενον. Ὁ δὲ «5 
σημεῖον εἰς τὴν Ἰυρσηνίδα μεταθεῖναι μηχανησάψε- 
νος, διάγραµµα ἐπὶ τῆς γῆς ἑποιήσατο, xoi εἰς 
αὐτὸ τὴν τε τῆς Ῥώμης θέσιν ἑντείνας, καὶ τὸ Top- 
πεῖον ὄρος, ἔμελλε τοὺς πρέσδεις ἀνερέσθαι, Ἡ 
"Ρώμη αὕτη ἑστί ; τὸ ὄρος covtó ἐστι; ἡ xegadi 
ἐνταῦθα εὑρέθη; ἵν ἐχείνων μηδὲν ὑπο:οπησάντων 
xai συµφησάντων ἡ δύναμις τοῦ σημείου εἰς τὸ χω- 
ρίον, àv ᾧ διεγέγραπτο, µετασταίη. Καὶ à μὲν 
ταῦτα ἐτεχνήσατο οἱ δ πρέσδεις παρὰ τοῦ υἱέος 
ἐχείνου µαθόντες τὸ τέχνασμα, ἐρωτώμενοι * Οὖκ 


Tarquinius ad templi exedificationem pcounia age-*C ἐνταῦθα οἰκεῖται ἡ Ῥώμη, AJ ἐν τῷ Πα ἰατίῳ, 


bat, Ardeatibus illato bello, neque pecuniam ac- 
quisivit, el regno excidit. Qux calamitas ex prodi- 
gis est presignificata. Nam et vultures ex hortis 
ejus pullos aquilarum expulerunt : et anguis ingens 
e conclavi, ia quo cum amicis convivabatur, et 
3psum et convivas fugavit. lis de causis Titum et 
Aruntem filios, Delphos misit. Quibus cum Apollo 
respondisset, tum eum imperium amissurum, cum 
cii; humana voce loqueretur, spe bona sibi 
blanditus est, nunquam id oraculum eventurum 
ralus. Erat autem L. Junius, sororis Tarquinii &lius, 
cujus patrem et fratrem tyrannus sustulerat. is 
viti suz timens, stultitiam simulavit, cujus numine 
tutior esset : unde Bruti nomen est adeptus, quod 


καὶ τὸ ὄρος ἐν τῇ ᾿Ρωμαίων ἐσεὶ, xal ἡ κεφαλὴ 


ἐν τῷ δρει ἐχείνῳ εὑρόθη. Οὕτω δὲ τῷ τερατοσχή- 
πι διακρουσθέντος τοῦ μηχανήματος, πᾶσαν ἐγεῖ- 
vot τὴν ἀλήθειαν ἔμαθον, xal τοῖς πολίταις ἀνήγγει- 
λαν, ὅτι χράτιστοι ἔσονται, χαὶ πλείστων ἄρξουσιν. 
Ἐλπὶς οὖν xàx τούτου αὐτοῖς προσεγένετο, χἀντεῦ- 


- sv τὸ ὄρος µετωνομάσθη παρ) αὐτῶν Καπιτώλιον 


Καπίτα γὰρ τῇ "Ρωμαίων διαλέχτῳ d χεφαλὴ ὀνο- 
µάξεται. Δεηθεὶς δὲ χρημάτων εἰς τὴν οἰχοδομὴὺν 
ναοῦ ὁ Ταρχύνιος, ᾿Αρδεάταις ἐπήνεγχε πόλεμον, 
ὅθεν οὔτε χρήματα προσεχτήσατο, xai tr, βασιλείας 
ἐξέπεσε. Γεγόνασι δ᾽ αὐτῷ xol σημεῖά τινα ὅπλω: 
τιχὰ τῆς ἑκχπτώσεως. "Ex τε γὰρ τοῦ χήπον αὑτοῦ 
γῦπες νεοσσοὺς ἐξήλασαν ἀετῶν' καὶ ἐξ ἀνδρῶνος, 


fatuum signiflcat. Ob eam stultitia simulationem D ἐν ᾧ συνειστιᾶτο φίλοις, ὄφις μέγας ἐπιφανεὶς αὖ: 


a Tarquiniis Delphos ductus, ludibrium verius 
quam comes ; etsi profitebatur se deo baculum 
dono laturum, in quo eum nibil appareret boni, 
ea quoque de causa ridebatur. Verum ea re per 
ambages effigiem quamdam ingenii sui reprzsen- 
tabat. Nam eo excavato, clam aurum infuderat : 
ut ostenderet, ingenium quoque suum integrum et 
bonorabile sub ignominioso stultitie velamento 
delitescere. Adolescentibus porro interrogantibus, 
quis patri successurus esset ? Respondit deus, eum 
qui inatrem prius oscularetur, rerum potiturum. 
Quo Brutus intellecto, terram, quasi fortuito pro- 
lapsus, deosculatus est. quam communem omnium 
matrem esse recte judicavit. Idein Brutus Tarqui- 


τὀν τε xal τοὺς συσσίτους ἐξέδαλε. Λιά τοι ταῦτα ἑ. 
Δελφοὺς Tisóv τε χαὶ ᾽Αῤῥοῦντα τοὺς υἱοὺς ἔπεμφε. 
Τοῦ δὲ ᾽Απόλλωνος χρήσαντος τότε τῆς ἀρχῆς Ex. 
πεσεῖσθαι αὐτὸν, ὅτε χύων ἀνθρωπίνῃ φωνῇ χρῄσαιτο, 
ἀγαθαῖς ἐλπίσιν ἠώρητο, μὴ οἱηθείς ποτε γενέσθαι 
«5 µάντευμα. Ην ὃΣ Λούκιος Ἰούνιος ἁδελφῆς τοῦ Ταρ- 
χυνίου υἱὸς, οὗ τὸν πατἐρα xaX τὸν ἁδελφὸν ὁ Ταρχύ 

νιος ἔχτεινεν. Οὗτος οὖν, χαὶ περὶ ἑαυτῷ δεδοιχὼς, 
µωρίαν προσεποιῄσατο, ταύτην ἑαυτοῦ προστησά. 
µενος σώτειραν . Διὸ καὶ Βροῦτος ἐπεχλήθη » τοὺς 
γὰρ εὐήθεις οὕτω τοῖς Λατίνοις ἔθος χαλεῖν. Πλατ- 
τόµενος οὖν τὸν µωραίνοντα, τοῖς τοῦ Ῥαρχυνίου 
παισὶν εἰς Δελφοὺς ἀπιοῦσι συμπαρελήφθη ὡς ἄθυρ- 
μα. Ὁ δὲ χαὶ ἀνάθημα φέρειν ἔλεγε τῷ θεῷ » τὸ à" 


b11 


ANNALIUM LIB. VII. 


58 


ἂν βάκτροντι μηδὲν ἐκ τοῦ φαινομένου ἔχον χρηστὸν, A nios, ob stuprum Lucretio obleium, urbe ejecit, 


6)«v xai ἐπὶ τεντῳ ὠφλίσκανε yálwta : τὸ 0 fv 
οἷον εἰχών τις τῆς κατ αὐτὸν προσποιήσεως. Κοι- 
λάνας γὰρ αὐτὸ, λάθρα χρυσίον ἑνέχειν' ἑνδειχνύ- 
μενος δι αὑτοῦ, ὡς καὶ τὸ φρόνημα αὐτῷ τῷ τῆς 
µωρίµς ἀτίμῳ σῶον xal ἔἕντιμον καταχρύπτεται, 
Ἐρομένων ὃὰ του Ταρχυνίου υἱῶν, εἰς τὴν βασι- 
λείαν του πατρὸς διαδέξεται, ἔχρησεν ὁ Θεὸ;, τὸν 
πρώτον την μητέρα φιλήσαντα τὸ χράτος - ἔξειν. "O 
συνεὶς ὁ Βροῦτος, ὡς τυχαίως καταπεσὼν, τὴν γῆν 
χατεφίλησεν, αὐτὴν μητέρα πάντων ὑπάρχειν κρί- 
vae ὀρθῶς. Οὗτος γὰρ ὁ Βροῦτος τοὺς Ταρκυνίους 
κατέλυσεν, αἰτίαν τὸ περὶ τὴν Λουκρητίαν συµδεδη- 
κὸς προστησάμενο;, καὶ ἄλλως µισουµένους παρὰ 
πάντων διὰ τὸ τυραννικόν τε καὶ βίαιον. Ἡ δὲ Λουκρι- 
τία θυγάτηρ μὲν ἣν Λουχριτίου Σπονρίου, ἀνδρὸς τῶν 
"τῆς συ (χλήτου ἑνὸς (89), γαμετὴ δὲ Κολ]ατίνου Tap- 
χυνίου τῶν ἐπιφανῶν, ἐπί τε χάλλει καὶ σωφροσύνῃ 
τυγχάνευσα περιθόητος. Ταύτην Σέξτος ὁ τοῦ Ταρ- 
χυνίου υἱὸς αἰσχῦναι σπούδασµα ἔθετο, οὐχ οὕτω τοῦ 
κάλλους αὐτῆς ἑρασθεὶς, ὡς ἐπὶ τῷ σώφρονι ἑπιζου- 
Ἀεύων αὐτῆς. Τηρήσας οὖν τὸν Κολλατῖνον τῆς οἰχίας 
ὁποδημοῦντα, νυχτὸς ἔλθὼν πρὸς αὐτὴν, ὡς πρὺς α- 
µετὴν συγγενοῦς, κατέλυσε παρ) αὑτῇῃ. Καὶ πρῶτον 
μὲν (90) λόγοις ἑπείρα συγγενὲσθαι αὐτῇ, εἶτα xai 
βέαν προσΏγεν 'ὡς ὃ’ οὐδὲν ἑπέραινεν, ἀποσφάξειν 
ἡτεαίλησεν ' ὡς δὲ xal τοῦ θανάτου χατωλιγώρει, 
δσυῦλον παραχατακλινεῖν αὐτῇ ἐπηπείλησε, καὶ ἅμ- 
όω χτανεῖν, xai λόγον διαδώσειν, ὡς εὑρὼν αὐτοὺς 


ante ob tyrannidem et violentiam omnibus invisos. 
Lucretia vero fiia fuit Spurii Luerctii senatoris, 
uxor 430 Tasquinii Coliatini viri ilustris, ele- 


. gantia forme et castitate calebrie. Hujus stuprandz 
: hbido Sexto Tarquinio incessit, non tam ob pul- 


cbritudinem, quain ut ejus faroze ac pudicitiss labem 


: aspergeret. ltaque captata Collatiui 3bsentia. noctu 


apud eam, ut coguati uxorem, divertit. Ac primum 
verbis eam tentat, deinde vi, cum nibil proficer t, 
mortem minatur : quam illa contemuente, dixit 


$e servum eum «a positurum, οἱ ambos occisi 


rum : eauque causam czdis editurum, qued cos in 
concubitu deprehenses peremisset. Hoc Lucretiam 
commovit ; ac verita, ne res ila esse acta. credcre- 
tur, adultero obsecuta,. pugionem sub evrvicali 
posuit ; accersitoque marito εἰ patre, Bruto ct P. 
Valerio. comitantibus, quid accidisset, cum fletu 
et suspiriis exposuit. Deinde subjecit : Ego que we 
decent, faciam : vos si viri eslis, el neccm-meam ul- 
ciscemini, εί vosmelipsos in libertatem: vindical iti : 
ac tyrannis ostendctis, quales. viros qualemque ma« 
tronam vielurint, Hac elocnta, statiu pugioue clam 
arreplo seipsam interemit. Quibus illi auditis et vi- 
*is, ingentem dolorem ceperuut. Brutus vero Publii 
consilio et alaeri opsra usus, matronam multis e 
populo jacentem ostendit : et apud czteros babila 
concione fecit, ui oecullum tyrannorum odium 


.erumperet, seque Tarquinium non amplius rece- 


ουγχαθεύδονοας ᾖἔκκχεινε, Ίοῦτο τὴν Λουκριτίαν 6 pturos allirmarent. His actis Brutus, urbe aiiis 


ἑτάραξε, xal φοθηθεῖσα uh πιστευθείη ταῦθ) οὕτω 
γενέσθαι, ἑνέδωχε, xal μοιχευθεῖσα ξ.φίδιον ὑπὺ τὸ 
προσχεφάλαιον ἔθετο, xal µεταπεµφαμένη τόν τε 
ἄνδρα xai τὺν πατέρα, συνεποµένων αὐτοῖς τοῦ τε 
Ερούτου xai Ποπλίαυ Οὐαλλερίου, καςσδάχρυσδε, xai 
στενάξασα τὸ ópdpa πᾶν διηγήσατο  εἶτα ἐπήγαχε' 
Καὶ ἐγὼ μὲν τὰ αρέπονγτα ἑμαυτῇ ποιήσω 


commissa, in castra equilavit, eademque militibus 
que populo persuasit, Tarquinius re cognita, ad 
urbem properans, excluditur, et cum liberis czete- 


risque aminis Tarquinios confugit. Nam sola Tul- 


lja sibi ipsi manus atulisse fertur. Sic Tarquinius 
regno pulsus est, quod per annos xxv violenter ad. 
ministrarat. 


ὑμεῖς δὲ, εἶπερ ἄνδρες ἐστὲ, τιµωρήσατε μὲν ἐμοὶ, ἑλευθερώθητε δὲ αὐτοὶ, xul δείξατε τοῖς τυράν- 
νοις οἵων ὑμῶν Órcor, οἵαν γυγαϊκα ὕδρισαν. Τοιαῦτα εἰποῦσα εὐθὺς τὸ ξιφίδιον ὑφελχύσασᾳ χατέκτεινεν 
ἑαυτὴν. ᾽Ακούσαντες δ' ἐχεῖνοι ταῦτα, xat θξασάµεγοι, ὑπερήλγησαν, καὶ τῷ Ποπλίῳ συμθούλῳφ χαὶ πρυθύµο, 
πρὸς τούῦργον ὁ Βροῦτος χρησάµενος, τὴν τε Yvvalxa πολλοῖς τῶν τοῦ δήµου χειµένην ὑπέδειος " καὶ πρὸς 
τοὺς Ἰοιποὺς δηµηγορῄήσας, τὸ πρὸς τοὺς τυράννους pisos ἐχφῆναι πεποίηκε, xat µηκέτι δέξασθαι συνέ- 
θεντο τὸν Ταρχύνιον. Ταῦτα &k πράξας, xat τὴν πόλιν ἐπιτρέφας τοῖς ἄλλοις, αὐτὸς πρὸς τὸ στρατόπεδον 
ἐξιππάσατο, xai τὰ αὐτὰ τῷ δη µῳ.. δννέπεισε, xai τοὺς στρατιώτος Ψψηφίσασθαι. " δέ ys. Ταρχύνιες 
τὰ συµθδεθηχότα μαθὼν, xal πρὸς τὴν πόλιν ἐπειχθεὶς (901), ἀπεώσθη, καὶ πρὺς τοὺς Ταρχυντσίους 
μετὰ τῶν παίδων καὶ τῶν ἄλλων ὁμοβρόνων κατέφυγε, µόνης τῆς Ἀουλλίας, ὡς λόγος, ἑαυτὴῆν àv- 
ελούσης. Ὁ μὲν οὖν Ταρχύνιος πέντε xai εἴκοαι τνυραννίσας ἐνιαυτοὺς, οὕτως ἑξεπεσεα τῆς ἀρχῆ». 

IB', Ot Ρωμαίοι δὲ πρὸς τὸν Βροῦτον ἀπέχλιναν, D Xil. Romani vero Brutum, inclinatis in eum 
xa: αὐτὸν εἴλοντο ἄρχοντα. Ἵνα δὲ μὶ ἡ μοναρχία — studiis, magistratum elegerunt. Verum ne monar- 
βασιλεία δοχῇ, xa cuvápyovta αὐτῷ ἑφηφίσαντο «bv — chia regia redaeta videretur, Lucreiie maritum 
τῆς Λουσριτίας ἑχείνης &.6pa, τὸν Κολλατῖνον Tap- — Tarquinium Collatinum, ei collegam dederunt : 
χύνιον, ὡς ἀπεχθῶς πρὸς τοὺς τυράννους Ἀπιστευό- — qui ob vim uxeri gas factam, Lyrannis infestus esse 
μενον ἔχειν διὰ τὴν Blav τῆς vuvaixó;. "Ex δέ γε — crederetur. À Tarquinio legati reditum flagitantes 


Varie lectiones οἱ note. 


(91) Τὴν xdi ἑπεχοείς. Alter 9 Reg. cod, et 


89) 'Evcc. Deest in Reg. 
(00) j . ' Colb. ἐπειχθείς. Alter [teg. ἐπιγθείς. 


(90) Ka! πρῶτον μέν. Dionis excerpta Valcsiana, 
lib. 1, p. 514. 


S19 


JOANNIS ZONAFTUE 


missi, tum re infesta discesserunt. Post reversi A Tapxuvtou πρέσδεις el; Ῥώμην Ίχον, περὶ xebéboo 


retulerunt, si beaa sua ipsi, amicis οἱ Rocessariis 
redderentar, unde exsilium tolerarent, eum regno 
394 cemurum, et belium depositurum esse. Qua 
petitione cum malii flecterentur, atque ipse adeo 
Collatinus, Bruti collega : Beutus e curia in forem 
excurrit, CoHatinua proditorem appellat, quei belli 
et tyrannidis insurumeota Jargiretur. Legati per 
speciem repelends pecunie Roms commoreti, 
nobiles aliquot adolescentes corrumpere, atque 
inter alios, euam Bruti fios duos ad proditionem 
. impellere studmerunt. A quibus benigne aecepta 
oratione, visum est pacta jurejerando sancire : ea- 
que de causa in sedes pene desertas et. obseuras 
ingressi, non animadverterunt ibi esse Vindicium 


διαλεγόµενοι * ὡς 0 οὐδὲν Ίννον, ἕτεροι σὖθις ἐπέ- 
Φτῃσαν, ἀφίστασθαι τῆς βασιλείας, xal καύσιν τὸν 
φόλεµον λέγοντες τὸν Ταρκύνιον, εἰ τὰ χρήματα 
δοθεῖον αὐτῷ, καὶ τοῖς φίλοις, καὶ τοῖς οἰχείοις, &o* 
ὧν διαθιώσονται φεύγοντες. Ἐπικλωμένων δὲ ϱ)λ- 
λῶν, xal αὐτοῦ Κολλατίνου τοῦ τῷ Bpouto ουνάρ- 
χοντος, εἰς ἀγορὰν ὁ Bpouto; ἐχ τοῦ βουλευτηρίου 
ἑξέδραμε, προδότην «bv Kollasfvov ἀποχαλῶν, πο- 
λέμου καὶ «τυραννίδος ἀφορμάς χαρικόµενον, 0ἱ 
κρέσδεις δὲ ἐπὶ τῇ τῶν χρημάτων προφάσει τῇ 
Ῥώμῃ ἑνδιατρίδοντες, ἴσχυσαν διαφθεῖραι τῶν ἔπι- 
σήµων τινὰς, μεθ) ὧν xa δύω τοῦ Ὀρούτου παῖδας 
ἔπεισαν àv τῇ προδοσίᾳ γενέσθαι. Ὦ; οὖν σαυνέπει- 
σαν τὰ µειράχια, ἔδοξε xal ὄρχον προθεῖναι καὶ 


servum, qui non de industria, sed [lorte fortuna B ἐπὶ τούτοις εἰς οἰχίάν σννῆλθον. Ην δὲ ὁ οἶχος ὑπέρ- 


ibi delitescens, spectator actorum, et auditor ser- 
monum (uit : quz omnia ad cedem consulum et 
proditionem urbis spectabant, additis etiam ad 
Tarquinium litteris. Conjuratis digressis, servos 
omnia defert. lili capiuntar, litterse afferuntur. Dc- 
. ducuntur in forum : astante Vindicio, litterse re- 
citantur. Aliis moestam silentium tenentibus, Bru- 
tus nominatim utrumque filium allocutus : Non 
depellitis, inquit, crimen ? lilis tacentibus, ad lictores 
conversus : Quod restat, ait, vestri muneris est. li 
adoleseentes erreptos flagris ceciderunt : quorum 
misericordia cum alii moverentur, paier neque 
eculos alio avertit, neque ullum misericordim si- 
gnum dedit, quea/ securi percussi sunt. Hoc fa- 
ctum neque laudare: neque vituperare promptum 
est. Aut enim virtutis altitudo perturbationes om- 
nes in ejus animo oppressit, aut calamitatis ma- 
gnitudo ei stuporem attolit. Neutrum vero exi- 
guum est, aut humanum : sed aut. divinitatis, aut 
belluie immanitatis. His interfectis, a Bruto po- 
stulatum est, ut de czeteris quoque pronuntiaret. 
Ad qua ille : Liberis, inquit, meis idoneus fui judex ; 
de ceteris vero civibus jam liberis suffragia ferenda 
permitto. Sententiis latis, omnes securi sunt per- 
cussi, atque inter alios cognati aliquot Collatini : 
ob quos cum irasceretur, populi a Bruto concitati 
manibus pene discerptus essct. Magistratus tamen 
ei est abrogatus, P. Valerio successore dato : cui 


Ίμος xal σχοτώδης. Ἔλαθεν οὖν ἕνδον ὢν οὐχ ἐκ 
προνοίας, ἀλλὰ τυχαίως, οἰχέτης ὄνομα Οδινδί- 
χιος (92), xai χαταχρυφθεὶς ἐχεῖ, θεατής τε τῶν 
δρωµένων ἦν, καὶ τῶν βεδουλευµένων ἐπήχοος:, &- 
περ σαν, τοὺς ὑπάτους ἀνελεῖν, xai τὴν πόλιν 
προδοῦναι, καὶ ταῦτα τῷ Ταρχυονίῳ διὰ τῶν πρέ- 
σδεων ἑπεστάλχασιν. ᾽Απελθόντων δὲ τοῦ οἴχήματος 
«iv συνωμοτῶν, ἑξελθὼν ὁ οἰχέτης ἅπαντα αχατε- 
µήνυσε, καὶ of τα τὴν κροδοσίαν µελετήσαντες συνε- 
λήφθησαν, xal τὰ γράμματα ἐχομίσθησαν, καὶ el; 
thv ἀγορὰν προαχθέντων αὐτῶν, καὶ «bv Οἐΐνδιχα 
παρεστῄήσαντο, τά τε γράμματα ἀνεγνώσθησαν, Καὶ 
οἱ μὲν ἄλλοι ἓν κατηφείᾳ σαν, καὶ σαυκῇ’ ὁ δὲ 
Βροῦτος ὀνομαστὶ τῶν υἱέων ἑκάτερον προσεικὠν, 
Οὐκ ἁπο.ογεῖσθε, ἔφη, αρὸς τὴν κατητγορίαν ; 
τῶν δὲ σιωπώντων, στραφεὶς πρὸς τοὺς ὑπηρέτας, 
"Ypécspor, εἶπεν, ἤδη τὸ Jorio» ἔργον. Οἱ δὲ συλ- 
λαθόντες τοὺς νεανίσχους, ῥάδδοις χατέξαινον ^ καὶ 
τῶν ἄλλων ἐπικλωμένων τοῖς πάσχουσιν , ὁ πατὴρ 
οὔτε) ἀλλαχόσε τὰς beu; ἀπήγαγχεν, οὔτε μὴν οἴχτον 


Ὅ κι ἑνεδείξατο, μέχρι πελέχει τὰς χεφαλὰς τῶν παί- 


δων ἀπέχοψαν. ἘΤοῦτο δὲ οὔτ) ἐπαινεῖν, οὔτε φέχειν 
kc ῥάδιον. Ἡ γὰρ ἀρετῆς Odo; εἰς ἀπάθειαν ἑξέ- 
στησεν αὐτοῦ την Φνχὴῆν, f) πάθους μέγεθος εἰς ἀναλ- 
Υησίαν. Οὐδέτερον δὲ μιχρὸν οὐδ' ἀνθρώπινον, ἀλλ᾽ 
3| θεῖον,  θηριῶδες. Οὕτω δὲ τούτων θανόντων, xat 
T:pl τῶν ἄλλων συνωμοτῶν φῆφον ἐνεγχεῖν ὁ Βροῦ- 
τος ἁπῄτητο. δὲ, Τοῖς μὲν νἱόσιν, εἶπεν, αὐτὸς 


a cultu et observantia populi, Publicoke co- D ἁποχρῶν εἰμιδικαστής ' περὶ δὲ cov dAAow, τοῖς 


gnomentum fuit. Tarquinius desperata per 
3385 proditionem regni recuperatione, ad Tyrrhe- 
nos se ceniulit. A quibus cum magnis copiis redu- 
€eeretur, consules in aciem Romanos cduxerunt. 
Λο pugna principio Aruns Tarquinii filius, οἱ Bru- 
tus consul llomanus, adeo infestis animis iater se 
concurrerunt, ut neuler, dum hostem vulneraret, 
9ui pretegendi corporis memor, uterque ictu con- 
frario transfilgeretur. Acfi orto przlio, et multis 
utrinque c»sis, ipoerta victoria fuit. Sub noctem 


πο.ίταις éJAevOépowc οὖσι τῆς ψήφου παραφωρῶ. 
Νήψου τοίνυν δοθείσης, πάντες ἐπελεχίσθησαν. σαν 
δὲ τούτων τινὲς τῷ Κολλατίνῳ προσῄήχοντες, δι’ οὓς 
xat ὠργίζετο. "Όθεν ὁ Βροῦτος οὕτω χατ᾽ αὐτοῦ «by 
δήμον παρώξννεν, ὡς μικροῦ δεῖν xal αὐτοχεερίᾳ 
αὐτὸν ἀνελεῖν * ἀλλὰ τοῦτο μὲν οὑχ ἐποίησαν, τὴν δ᾽ 
ἀρχὴν ἠνάγχασαν αὐτὸν ἀπειπεῖν. Εἴλοντο δὲ àv" 
&xzlvou συνάρχηντα Ἡόπλιον Οὐαλέριο, ὃς Ho- 
πλιχόλας προσωνοµάσθη, δηλο δ ἡ κλῆσις 
ἐξελληνιζομένη Δημοχηδη , ? δΔημοτιχώτα - 


Varie lectiopes et note. 


(92) Οὐ]γδίχιος. Ya unus e Reg. At alter οἱ Colb. Ἰουνδίκιος praeferunt. 








581 


volg. Οἱ δὲ δυνάµει βαρείᾳ κατῆγον αὐτόν. Αντεξ- 
fivov δὲ καὶ τοὺς Ῥωμαίους ol ὕπατοι. ᾽Αρχομένης 
δὲ τς μάχης, ᾽"Αῤῥων ὁ Ταρκυνίου παῖς, καὶ Βροῦ- 
τος ὁ Ῥωμαίων ὕπατος, ἀλλήλοις περιπεαόντες ἑμά- 
χοντο * xal ἀφειδήσαντες ὑπὸ θυμοῦ ἑαυτῶν συναπ- 
ἐβανον. Μεγάλης δὲ τῆς µάχης γενομένης, καὶ πολ- 
λῶν ἑχατέρωθεν πεσόντων, ἄχριτος ἣν ἡ νίκη. Νν- 
«κτὸς δ᾽ ἐπελθούσης λέγεται σεισθῆναι τὸ ἄλσος παρ᾽ 
ᾧ ἑστρατοπεδεύοντο, xal φωνὴν ἐχπεσεῖν ἐχεῖθεν 
μεγάλην, φράζουσαν, Bv πλείους τεθνάναι Τυῤῥη- 
νῶν ἡ Ῥωμαίων. "Άμα δὲ τῇ φωνῇ Ῥωμαῖοι μὲν 
μέγα xai θᾳρσαλέον ἠλάλαξαν. Πτοία 6' ἑνέπεαε 
Ίνῤῥηνοϊς, xal θορυθηθέντες τοῦ στρατοπέδου ἑξ- 
έπεσον. Ε]λον δ'οἱ 'Ρωμαῖοι τοῦτο, καὶ διηρπάκασιν. 
Ἀριθμηθέντες δὲ ol νεχροὶ τῶν ἐν τῇ µάχῄῃ θανόν- 
των, εὑρέθησαν οἱ μὲν τῶν Τυῤῥηνῶν ἐπὶ µυρίοις 
Xe χαὶ τριαχόσιοι, οἱ δὲ "Popalot παρ) ἕνα 
τοσοῦτοι. Ἑθριάμθευσε δὲ Οὐαλέριος Ποπλικόλας 
πρῶτος ὑπατεύων. Ὁ δὲ Ταρχύνιος μετὰ τὴν µε- 
γάλην µάχην, ἐν fi καὶ τὸν viv ἀπέδαλε payscápe- 
voy Boot, χαταφυγὼν εἰς τὸ Κλούσιον, ἰχέτευε 
Λάρτην Πορσίναν, ἄνδρα µεγίστην ἔχοντα δύναμιν 
τῶν Ἰταλικῶν βασιλέων. Καὶ ὃς αὐτῷ βοηθήσειν ὑπ- 
έσχετο. Καὶ πρῶτον μὲν ἔπεμψεν εἰς Ῥώμην, κε- 
λεύων δέχεσθαι τὸν Ταρχύνιον, Ὡς δὲ οὐχ ὑπήκου- 
σαν, ἀφίχετο μετὰ βαρείας δυνάμεως. Ποπλικόλας 
δὲ Οῥαλέριος εἰς ἀρχὴν τὸ δεύτερον αἱρεθεὶς, καὶ µά- 


ANNALIUM LIB. VII. 


τον. Ταρκύνιος δὲ, ἀπογνοὺς τὴν ἐχ προδο- A 
σίας τῆς βασιλείας ἀνάληψιν, προσῄει τοῖς Τυρση- 


582 


concusso luco, juxta quem eastra erant posita, in- 
gens vox edita est, qua diceret uno plus Etru- 
scorum cecidisse in acie, vincere bello Romanum. 
Unaque cum ea voce ltomani magno et confidenti 
clamore sublato, terrorem incusserunt Tyrrhenis, 
ut per tu:nulium easira desererent, qux a Roma- 
nis capta et direpta sunt. Numeratis interfectorum 
cadaveribus, Tyrrhenorwm xi willia ccc sunt 
reperta, ltomanorum uno minus totidem. Valerins 
Publicola primus in consulata triumphavit. Tar- 
quinius post magnam illam pugnam, in qua filium 
queque amiserat, a Bruto interfectum, Clusium 
supplex confugit ad Lartem Porsenam, Italicorum 
regum potentissimum : qui, auxiliis promissis, cum 
primum per legatos à Romanis, ut Tarquinium 
reciperent, non impetrasset, cum magno venit exer- 
citu. Valerius Publicola denuo consul creatus, vul- 
neribus acceptis, lectica ex pugna elatue est. Por- 
sena urbem premente, Romanos annon: penuria 
afllixit ; sed casu quodam, ac potius divino consilio 
factum est, ut Porsena bellum omitteret. Nam qui- 
dam Mutius Cordus, cum omni virtute proestans, 
(um militari foritudine prestantissimus, coguo- 
mento Sczvola, Tyrrheno habita, sermonem otiam 
Tyrrhenorum imiltans, hostium castra ingressus, 
cum Porsenam non satis nosset, nec rogare aude- 
ret, scribam cum rege sedentem pari ornatu, 
Striclo ense interfecit, Comprehensus, cum inter- 
rogareiur, dexira accenso ad sacrificium foculo 


χην συνάφας, xal τρανματιαθεὶς, φοράδην τῆς μάχης C injecta, interim dum caro uritur, intrepide voltu 


ἐξεχομίσθη. ᾿Ἐπιχειμένου δὲ τοῦ Ι]ορσίνα τῇ πόλει, 
λιμὸς ἥπτετο τῶν Ῥωμαίων. "Ex τινος δὲ συµδα- 
δηχότος, ἡ μᾶλλον ἐκ πρανοίας γενοµένου, ὁ Πορσ(- 
vag τὸν πρὸς ᾿Ῥωμαίους κατέλυσε πόλεμον. 'Avho 
Υάρ τις Μούκιος Κόρδος, εἰς πᾶσαν ἀρετὴν ἀγαθὸς, 
&v δὲ τοῖς πολεμιχοῖς ἄριστος, Σχαιόλας τὴν ἐπίχλη- 
cw, ὃ δηλοῖ τὸν µονόχειρα, ἢ μὴ ἁἀρτιόχειρα, τὸν 
H^galvav ἀνελεῖν βουλευαάμενος, παρῆλθεν εἰς τὸ 
ἐχείνου ατρατόπεδον, Τωραηνίδα φορῶν ἑἐσθῆτα, καὶ 
ὁμοίᾳ κεχρηµένος φωνῇ. Καὶ σαφῶς μὲν τὸν Πορσί- 
ναν οὐχ εἰδὼς, ἔρεσθαι δὲ δεδιὼς, τὸν γραμματέα 
αὐτοῦ συγχαθήµενον αὐτῷ, xal ὁμοίως ἔχοντα τῆς 
στολῆς, σπασάµενος τὸ ξίφος ἀπέκτεινε, χαὶ συλλη- 
φθεὶς ἀνεχρίνετο. Ἐσχαρίδος δέ τινος τῷ Ποραίνὰ 
Μόλλοντι θύειν τότε χεχοσµηµένης, ὑποσχὼν τὴν 
χεῖρα καιοµένης 1; σαρχὸς εἰστήχει, πρὸς τὸν Πορ- 
σίναν ἀποθλέπων ἀτρέπτῳ προσώπῳ, ὅθεν αὐτῷ τῆς 
χειρὺ; φθαρείσης ἐγένετο dj bna, µέχρι θαν- 
µάσας ἐχεῖνος ἀφῆκεν αὐτόν. 'O δὲ Σχαιόλας ἕτερον 
τρόπον ἑσοφίσατο «bv ἀχθρὸν, xal εἶπε ' Τὸ5' φόδον' 
σου, Πορσίγα, γεγιχηχὼς, ἤττημαί σου τῆς ἁρε- 
τῆς, xal χάε:τι µηνύω, d. πρὸς ἀνάγχην οὐκ ἂν 


Porsenam intuens astitit (unde a clade manus, id 
&i cognomentum est inditum), donec eum rex, 
prope attonitus miraculo, dimisit. 3940 Tum 
vero hostem alio modo fefellit, his verbis : Victo 
(ui metu, virtuli tum succubui, ac beneficio α me 
[eres, quod nrinis nequivisses; ccc Romani, iidem 
praediti animis, in castris (wis versantur: mea 
prima sors fuit. Neque fortuna eucceuseo, quod a 
bono viro aberrarim, digniore qui Remanorum ait 
amicus, quam hostis. Ex eo Porsena propensior ad 
pacis conditiones evasit. Publicola vero tum ter- 
tiui consul. Tarquinium subinde ad jus vocavit : 
ut cjus improbitate declarata, vel Porsena judice, 
justissimo exsilio multatus exislimaretur. Sed cum 


D Tarquinius respondissel, se Porsenam non adniit- 


tere arbitrum, si belli &ocius esse desineret, Por- 
sena causa ejus improbata, bellum deposuit. Tar- 
quinii vero post etiam auxiliis (initimarum gen- 
lium, regnum sepe recuperare conali, omncs in 
przliis occubuerunt : prater senem, qui Superbus 
dicebatur. Sed ct ille tandem Cumis apud Opicos 


periit. 


ἐξηγόρευσα. Τριακόσιοι ᾿Ῥωμαίων τὴν αὐτὴν ἐμοὶ rouny ὄχοντες : ἐν τῷ σερατοκἑδῳφ σου δια- 
τρίόουσιν, ὦν ἐγὼ απροθπιχειρήσας xAnpp «Ἰαχὼν, οὐχ ἄχθομαι τῇ τύχῃ, διαρμαρτὼν ἀνδρὸς 
ἀγαθοῦ καὶ pí.Aov μᾶ.λλον 7) πολεµίου 'Puopalow εἶγαι. προσήκοντος. Ἐντεῦθεν ὁ Πορσένας πρὸς *üc 
συµθάσεις ἐγένετο προθυµότερος. 'O δὲ Ποπλιχόλας τὸ τρίτον ὑπατεύων τότε, προὐχαλεῖτο συνεχῶς τὸν 
Ταρχύνιον ἐπὶ δίχῃ, ὡς ἐξελέγξων κάκιστον, xal ἑχπεπτωχότα τῆς ἀρχῆς ἐνδικώτατα, ICA] [lopaivou 
δικάζοντος. ᾽Αποχριναμένον δὲ Ταρχυνίου, puij αἱρεῖσθαι Πορσίναν διαιτητην, εἰ σύμμαχος ὢν µετα- 
θάλλεται. Καταγνοὺς ὁ Πορσίνας, τὸν πόλεμον χατελύσατο. Καὶ μετὰ ταῦτα δὲ πολλάχις μὲν ἐπεχείρη» 


583 


JOANNIS ZONAIUE 


σαν οἱ Tapxóviet thv βασιλείαν ἀναλαθεῖν, τοῖς ὁμοροῦσ. ὍῬωμαίοι; ἔθνεσι συμμαχούμµενοι᾽ πάντες 
δὲ ἐν ταῖς µάχαις διεφθάρησαν, πλὴν τοῦ Ὑέροντος, ὃς xol Σούπερδθος ἐχαλεῖτο, εἶποι ἄν τις Ἕλλην ἀνὴρ 
Ὑπερήφανοςο Küxsivog δὲ μετέπειτα εἰς Κύμην τὴν ἐν ὀπιχίᾳ γενόμενος, ἑτελεύτησεν. . 

XIl[. Tarquiniorum res eo denique redierunt. Α — II". O6xo) μὲν οὖν τοῖς Ταρχυνίοις τὰ πράγματα 


lllis autem pulsis, Romani consules, ut dictum est, 
creaverunt ; ex quorum numero P. Valerius quar- 
tum fuit consul, cognomento Publicola. Qui cam 
sine collega magistratum gereret, Romani offensi, 
eum non Bruti consulatus heredem, sed tyrannidis 
Tarquinii successorem exstitisse, qui cum omni- 
bus fascibus ct securibus, ex aedibus tantis tamque 
splendidis prodiret, dixeruut. Etenim domum 
sumptuosiorem habebat, foro propinquam. Quo 
Publicola cognito, plurimis opifcibus accersitis, 
sdes noctu destruxit atque everti : ut Romani 
mane id videntes, simul οἱ magnitudinem animi 
ejus mirarentur, ei tantam tamque praclaram do- 
mum eversam esse dolerent. Secures quoque a 


ἑπεράνθησαν. 'Exsiwov 8 ἐξωσθέντων τῆς βασιλείας, 
ὕπατοι, ὡς εἴρηῖαι, παρὰ τῶν Ῥωμαίων Ἱρέθησαν, 
ὧν εἷς ἣν καὶ Πόπλιος Θὐαλέριος, ὃς τετράκις ὑπά- 
τευσεν, ὁ καὶ Ἡόπλυικόλας ἐπιχληθείς. Οὗτος οὖν µό- 
νο; ἄρχων. χαὶ μὴ αυνάρχοντα εἱληφὼς, Ῥωμα΄ο.ς 
προσέχρουσε, λέγουσι μὴ τῆς τοῦ Βρούτου χληρονό- 
po» ὑπατείας εἵναι, τῆς δὲ τοῦ Ταρχυνίου τνραννί- 
Go; διάδοχον, ὑπὸ ῥάθδοις ὁμοῦ πάσαις χαὶ πελέχεσι 
προϊόντα ἐξ οἰχίας τοδαύτης τὸ μέγεθος ναὶ τὸ χάλ- 
λος. Καὶ γὰρ πολυτελεστέραν εἶχεν οἰχέαν, ἔπικει- 
µένην τῇ àyopi. Ταῦτα ὁ Ποπλιχόλας μαθὼν, 
τεχνίτας πλείστους συναγαγὼν, νυχτὸς χατέθαλε 
hv οἰχίαν, χαὶ ταύτην χατέσχαψεν’ ὥστε μεθ᾽ 
ἡμέραν τοὺς Ῥωμαίους βλέποντας τὸ γενόµενο», «hv 


fascibus removit: et fasces ipsos cum in concio- D μὲν τοῦ ávbpb; µεγαλοφροαύνην θαυμάζειν, ἄχβεσθαι 


nem prodibat, populo submisit. Pecunize item tra- 
ctationem aliis mandavit, ne consulum per eam 
potentia augeretur, tum primum: quastoribus desi- 
gnatis. li principio causarum capitalium cognhioni 
przfuere, ab inquisitione veritatis quzssitores ap- 
peliati : post etiam cerario sunt prafecti, jndíiciis 
aliorum cure commissis, Collegam sibi ascivit, 
Lucretiz patrem Lucretium. Quo brevi mortuo, M. 
Horatius in illias 397 locum suffectus, reliquum 
temporis consul fuit. Publicola rursus consu! fa- 
etus, eollegam babuit T. Lucretium. Deinde com 
Sabini in agram Romanum duxissent exercitum, 
consul designatus est M. Valerius, Publicolze (íra- 
ter, et Postliumius Tubertus. Sed cum res bellicz 
consilio et przsentiía Publicole administrarentur, 
Marcu$ duobus proeliis victor, in posteriore xin 
mülibus hostium czsis, nullum civem amisit. Sc- 
quente anno, denuo consule Publiecla, consers Sa- 
binorum et Latinorum adversus Romam expeditio 
exspeectabatur. Erat autem in Sabinis Appius Clau- 
dius, vir et opibus et robore corporis prastans, 
sed opinione virtutis et eloquentia in primis clarus. 
(juas ob res invidia popularium suscepta, cum ob 
dissuasum bellum insidiis appeteretur, magna ami- 
corum et clientium comitatus manu Romam trans- 
fugit. Quibus a PutUlicola benigne susceptis, Appius 
inter patres lectus, haud ita multo post prudentia 
gerendz reipublieze ad primam dignitatem perve- 


ὁ' ὑπὲρ τῆς οἰχίας, διὰ τὸ μέγεθος xal τὸ xXXoz- 
Καὶ τοὺς πελέχεις δὲ τῶν ῥάδδων ἀπέλυσεν, αὐχάς 
τε τὰς ῥάδδους εἰς ἐἑχκλησίαν παριὼν ἀφῆχε τῷ óf- 
p4p ^ xal τὴν τῶν χρημάτων διοίκτσιν ἄλλοις ἀπένει- 
μεν, ἵνα μὴ τούτων ἐγχρατεῖς ὄντες οἱ ὑπατεύοντες 
μέγα δύνωνται, ὅτε πρῶτον οἱ ταµίαι γίνεσθαι fo- 
ξαντο, Χοιαίστορας δ᾽ ἑκάλουν αὐτούς. Oi πρῶτον 
μὲν τὰς θανασίµους δίχας ἑδίκαζον, ὅθεν καὶ τὴν 
προσηγορίαν ταύτην διὰ τὰς ἀναχρίσεις ἑσγήχασι, 
καὶ διὰ τὴν τῆς ἀληθείας τῆς ix τῶν ἀναχρίσεων 
ζήτησιν. Ὕστερον δὲ xai «hv τῶν χοινῶν χρηµότων 
εδιοίκησιν ἔλαχον, xal ταµίαι προσωνομάσθησα». 
Μετὰ ταῦία δἑτέροις μὲν ἐπετράπη τὰ δικαστήρια» 
ἐχεῖνοι δὲ τῶν χρημάτων σαν διοικηταί{. ᾿Απέδειξε 
δὲ ἑαυτῷ συνάρχοντα τὸν τῆς Λουκριξίας πατέρα 
Δουκρίτιον. Ταχὺ δὲ τούτ.υ θανόντος, ἠρέθη Μάρχος 
Ὁράτιος συνάρχειν αὑτῷ «bv ὑπόλοιπον χαιρὸν τοῦ 
ἐνιαντοῦ. Αἱρεθεὶς δὲ καὶ αὖθις ὕπατος ὁ Ποπλιχό- 
λας, ἔσχε συνυπατεύοντα Τἴτον Λουχρίτιον. Μετὰ δὲ 
«ταῦτα Σαθίνων ἑμθαλόντων εἰς τὴν χώραν, ὕπατος 
ἀνεδείχθη Mápxo; Οὐαλέριο-, ἁδελφὸς [Ποπλιχόλα, 
«καὶ Ποστούμιος Τούθερτος (95). Πρατιομένων 6x 
τῶν πολέμων γνώμῃ xat παρουσίᾳ τοῦ Ποσλιχόλα, 
δυσὶ µάχαις ὁ Mápxoz ἐνίκησεν, ὧν iv τῇ δευ-έρᾳ 
µηδένα ᾿Ῥωμαίων ἁποθαλὼν, τρισχιλίους ἐπὶ µνρίοι ; 
τῶν πολεµίων ἀνεῖλε. Tip 6' ἑξῆς Ecet πάλιν ὑπάτεοε 
Ποπλικόλας, καὶ προσεδοχᾶτο Σαθδίνων τε xal Λατίς 
νων ὁμονοησάντων κατὰ τῆς Ρώμης προσέλασις. 


wit, ac gentem Claudiam reliquit, que tempore D 'Hv δ' ἐν Σαδίνοις àvhp "Arzt; Κλαύδιος, ἓν τς 


longissimo floruit, summam adepta auctoritatem. 
Sabini vero cam quoque belli causam nacti, cum 
magno exercitu Romam invaserunt : quos Publi- 
cola, optimi ducís officiis functus, pene omnes in- 
terfecit, populoque spoliis hostium et captivis locu- 
pletato, triumphum daxit ; traditaque reipublicae 
adininistratione eonsulum successoribus, και 


χρήµατι καὶ σώματος ῥώμῃ πρωτεύων, ἐν ἀρετῆς 
δὲ µάλιστα δότῃ ἐπιφανῆς, xat λόγου δεινότητι. Καὶ 
διὰ ταῦτα φθονούμενος ὀπεθουλεύετο παρὰ τῶν ὅμο- 
γενῶν, ὅτι συνεθούλευε χαταπαύσιν τὸν πόλεμον. 
Διὸ αὐτός τε τῇ ᾿Ρώμῃ προσεληλύθει, xat πολλοὺς 
τῶν φίλων τε xal οἰνείων συνέπεσθαί οἱ συνέπεισε». 
Οὖς Ποπλιχόλας φιλοφρόνως ἑἐδέξατο, -ᾗ βοολῇ ve 


Vario lectiones οἱ note. 


(95) Ποστούμιος Τούδερτος. Ta duo codd. Reg. et Colb. Livius, lib. u, M. Valerio P. Postumtum 


adjngit. W. 


585 ANNALIUM LIB. VII. 396 


Κλαίδιον προσγραφάμενος. "O0sv ἐμφρόνως πολι- A obiit, publicis sumptibus elatus, annuo matrona- 


τευόµενος ἀνέδραμεν εἰς τὸ πρῶτον ἀτίωμα, xal 16- 
vo; µέγα τὸ Κλανδίων χατέλιπεν ἐπὶ πλεῖστον ἀνθτ- 
σαν, xal προεληλυθὼς εἰς δόξης ἀχρότητα. Οἱ δὲ 
Σαθῖνοι, xai τοῦτο τοῦ πολέμου ποιησάµενοι πρόφα- 
σιν, στρατῷ μεγάλῳ χατὰ τῆς Ρώμης ἐπήλασαν ᾿ οἷς 
τοὺς Ῥωμαίους ὁ Ποπλικόλας ἀντεπαγαγὼν. καὶ 

τρατηγἠσας ὡς ἄριστα, μιχροῦ πάντας ἀπώλεσε, 
xai τὸν ὅῃμον ix τῶν λαφύρων xai τῶν αἰχμαλώτων 
ὠφέλησεν. Αγαγὼν δ' ἐπὶ τῇ νίχῃ θρίαµόον, καὶ 
τοῖς μετ αὐτὸν ὑπάτοις παραδοὺς τὴν πόλιν, εὖθὺς 
ἑτελεύτησε, ὀημοσίᾳ ταφεὶς, καὶ θρηνηθεὶς ἐφ᾽ ὅλον 
ἑνιαυτόν. Οἱ μέντοι Σαθῖνοι δι ὀργὴν ὧν ἔπαθον, 
οὐδὲ τὸν χειμῶνα Ἱρέμησαν, ἀλλὰ "hv Ῥωμαῖδα 
χώραν κατέδραµον, xal τὸν Ποστούμιον ἑχάκωσαν 
τὸ δεύτερον ὑπατεύοντα * xal εἶλον ἂν αὐτὸν πανσυ- 
δι, εἰ μὴ Μενήνιος Αγρίππας à συνάρχων αὐτῷ ἱπ- 
εχούρησε. Ἱροσπεσόντες δὲ αὐτοῖς, πολλοὺς ἔφθει- 
pav, ὥστε τοὺς λοιποὺς ἀναχωρῆσαι. Μετὰ δὲ ταῦτα 
Σπούριός τε Κάσσιος xal Ὀπιτώριος Οὑεργίνιος 


.ὑπατεύοντες τοῖς Σαθίνοις ἑσπείσαντο. Καμερῖνον δὲ 


ἄσευ ἑλόντες, τοὺς μὲν πλείους ἀπέχτειναν, τοὺς 

ἑ λοιποὺς ζωγρήσαντες ἀπέδοντο, xal τὴν πόλιν 
χατέσχαφαν. Ποστούμιος δὲ Κομίνιος καὶ Τῖτος Λάρ- 
χιος δούλους τινὰς ἐπὶ καταλήφει τοῦ Καπιτωλίου 
συνωμοσία» θεµένους συλλαδόντες, ἔφθειραν. Σε- 
ρούϊός τε Σουλπέκιος καὶ Mápxo; Τούλλιος ἑτέρον 
αὖθις συνωµοσίαν δούλων, xal ὄλλων δή τινων 
αυστάντων αὐτοῖς “πραχατέλαθον, ἀγγελθεῖσαν αἷ- 
τοῖς πρός τινων τῶν τῆς ἐπιδουλῆς µετεχόντων, οὓς 
xal σνσχόντες περισςαδὸν χατέχοψαν, τοῖς δὲ µηνυ- 
ταῖς ἄλλα τε καὶ πολιτεί1 ἐδόθη. Λὖθις δὲ πολέμου 
παρὰ Λατίνων κατὰ ᾿Ῥώμης χεκινηµένου, οὐχ ᾖθε- 
Xov οἱ πολλοὶ τὰ ὅπλα λαθεῖν, ἁποχοπὴν τῶν χρεῶν 
ἀξιοῦντες γενέσθαι xaX διὰ τοῦτο χαινήν τινα ἀρχὴν 
ἐπ ἀμφοτέροις αὐτοῖς τότε πρῶτον οἱ δυνατοὶ κατ- 
εστήσαντο' διχτάτωρ ὁ ταύτης ἠξιωμένος ὠνόμασςο) 
ἠδύνατο δὲ ἐξ ἴσου πάντα τοῖς βασιλεῦσι. Τὴν μὲν 
γὰρ τοῦ βασιλέως ἐκωνυμίαν διὰ τοὺς Ταρχννίους, 
ἐμίσδησαν "τὴν ὃ ἐκ τῆς μοναρχίας ὠφέλειαν .θέλον- 
τες, ON; πολὺ ἰσχυούσης ἐς τὰς τῶν πολέμων xal τῶν 


rum luciu. Cxterum Sabini ex dolore αοοορἰῶ cla- 
dis, ne hiberno quidein tempore «quieverunt, sed 
incursione ia Romanum agrum (acta, Posthumium, 
iterum consulem, afflixerunt ; eumque cum exer- 
citu cepissent, nisi Menenius Agrippa colega ei 
auxilio venissel. Tum vero uterque consul, faeto 
in hostes impetu, multos occidit, reliquos profliga- 
vit. Post bac Spurius Cassius οἱ Opitor Virginius 
consules, pacem cum Sabinis fecerunt : et Came- 
rino capto, plerosque occiderunt: reliqui, oppido 
everso, venierunt. Posthumius Cowinius et T. 
Largius aliquot servos, qui de occupando Capitolio 
conjurarant, occiderunt : queuadmodum Servius 
338 Sulpicius et M. Tullius post, aliam quoque 
conjurationem servorum oppresserunt, a consciis 
quibusdam indicatam, ei conjuratos corona cireum- 
datos trucidarunt. Indicibus cum alia premia, tuin 
civitas data. A Latinis iterum bello moto, plebs 
arma capere noluit, novas tabulas flagitans. Qua- 
propler locupletiores novum magistratus genus 
orearunt, pari in omnes auctoritate, potentia regia 
preditum, quem dictaterem vocarunt. Nam cum 
regis cognomentum propter Tarquinios odissent, 
ac monarchizx utilitates magna vi ad bella et sedi- 
tiopum tumultus prodit» expeterent: verbo re- 
jeeto, rem ipsam sub alio nomine sunt amplexi. 
Fuit igitur, ut dixi, dictatura potestate regno par : 
preterquam quod el equum conscendere non lice- 
bat, nisi ad bellum ituro, neque ullos ex srario 
sumptus facere sine decreto, sed jus dicere, et ea- 
pite plectere domi et militiz, non plebeios dun- 
taxat, sed et equestris et senatorii ordinis licuit, 
nemine eum vel accusare, vel intercedere audente, 
ac ne ipsis quidem tribunis plebis: neque ab eo 
provocatio fuit. Dictatura tamen uHra v1 menses 
noa extendebatur, ut ne quis in tanta potestate 
et auctoritate maxima diutius immoratus, per su- 
perbiam ín monarchis cupiditatem delaberetur : 
id quod post Julio Cxsari accidit, dictaturam con- 
tra morem majorum consecuto. 


στάσεων περιστάσεις, bv. ἄλλῳ ταύτην ὀνόμαςι εἴλοννο. "Hv μὲν οὖν, ὡς εἴρηται, fj δικτατωρία χατά 
qs τὴν ἐξουσίαν τῇ βασιλείφῳ ἱσόῤῥοπος, πλὴν ὅτι µὴ, ἐφ) ἵππον ἀναδῆναι ὁ δ,χτάτωρ ἠδύνατο, εἰ μὴ 
ἑχστρατεύεσθαι ἕἔμελλεν, οὔτε kx τῶν δημοσίων χρηµότω» ἀναλῶσαί τι ἑξὴν αὑτῷ, εἰ μὴ ἑγηφίσθη. 
Διχάζειν δὲ χαὶ ἀποχτείνειν xai οἴχοι xal ἐν σερατείαις ἠδύνατο, xal οὐ τοὺς τοῦ δήµου µόνους, ἀλλὰ 
xai ix τῶν ἑππέων, καὶ ἐξ αὑτῆς τῆς βουλῆς. Καὶ oUv' ἐγκαλέσαι τις αὐτῷ, οὔς) ἑναντίον τι διαπράξα- 
σθαι ἴσχυεν, οὐδὲ «οἱ δήμαρχοι, οὔτε δίχη ἐφέσιμος ἐγένετο ἀπ᾿ αὐτοῦ. Οὐκ ἐπὶ πλέον δὲ τῶν EE μηνῶν 
ἡ τῆς δικτατωρίας ἀρχὴ παρετείνατο, ἵνα µή τις αὐτῶν ἓν τοσούτῳ χράτει καὶ ἑξουσίᾳ ἀκράτῳ χρο» 
vísa;, ὑπερφρονήσῃ, xai «ph; ἔρωτα μοναρχίας ἐχχυλισθῇ  ὅπερ ἐς ὕστερον xal ὁ Καΐϊσαρ Ἰούλιος 
ἔπαθεν, ἑποὶ παρὰ τὰ νενομιαμένα τῆς διχτατωρίας Ἰξίωτο. 

14’. Τότε μὲν οὖν δικτάτορος γενομένὀυ Λαρχίου, D — XIV. Tunc igitur Largio dictatore creato, popu- 


οὐδὲν ὁ 6npo; ἑνεωτέρισεν, ἀλλὰ xal kv τοῖς ὅπλοις 
ἐγένοντο * τῶν δὲ Λατίνων ἡσυχίαν ἁγόντων ἐπὶ συν- 
θήχαις, οἱ δανεισταὶ τοὺς ὀφειλέτας μετεχειρίζοντο 
βιαιότερον, xat ὁ δῆμος αὖθις ἑστασίαζε διὰ τοῦτο, 
ὥστε xai εἰς τὸ Συνέδριὸν συνδραμεῖν, xai πάντες 
ἂν ὑπὸ τῶν εἰσπεσύντων ἐν αὐτῷ διεφθάρησαν, εἰ 
μή τινες τοὺς Οὐολούσχους εἷς τὴν χώραν ἐμθδαλεῖν 
ἤδη χατήγγειλαν. Πρὸς δὲ τὴν τοιαύτην ἀγγελίαν ὁ 
PATROL. GB. CXXXIV. 


jus novarum rerum studio repudiato, in armis 
fuit. Sed Latino bello pactionibus sopito, cum cie- 
ditorcs nomina sua violentius tractarent, tanta ple- 
bis orta est indignatio, ut in curiam concursus tle- 
ret, ac in ου tumultu patres occisi essent, nisi 
quidam nuntiassent Volscos infesto exercitu a 
urbem oppugnandam venire. Ad eum nuntium 
plebs quievit, non reverentia senatus, sed exspc- 
19 


£51 


JOANNIS ZONAR.E 


teg 


etatione, ut is statim ab hostibus interiret. Quare A 67590; ὀἐρέμησεν, οὐχὶ φεισάμενος τῆς BovAn;, ἀλλ 


neque mouia custodierunt, neque opis quidquam 
dttulerunt, donec Servilius ob as alienum nexos 
selvit, et ne debitor quisquam expeditionis tem- 
pore appellaretur, edixit, seque levaturum zs alie- 
num promisit. Tum igitur his promissis excitati 
339 hostes vicerunt. Sed, cum deinde nec zre 
alieno levarentur, nec ulla zquitate tractarentur , 
rursus ab iratis tumultuatum, et contra senatum 
et consules mota seditio. Verum denuo exorto bello, 
consules novas tabulas decreverunt ; sed aliisadver- 
santibus, M. Valerius, Publicolz gentilis, homo apud 
plebem gratiosus, dictator est creatus. Λο tantus 
ad euin et tam alacer, stipendio promisso concur- 
sus laetus, ut et Sabinos vinceret. οἱ Volscos 
JEquosque illorum fcederatos. Ob id ei cum alios 
Jonores, tum Maximi cognomentum decreverunt. 
"Qui cum multa in senatu in populi gratiam disse- 
ruisset, neque quidquam impetrasset, iratus e 
curia se proripuit : et eum apud plebem in con- 
cione senatum nonnihil perstrinxisset, diclatura se 
abdicavit. Plebs vero magis ad seditionem irrilata 
est. Nam ereditores in alieno repelendo summum jus 
urgentes, neque ulla zquilate contra debitores 
ulentes, nec jd quod debebatur exegerunt. οἱ in alia 
plura incommoda inciderunt. Inopia enim, atque 
inde oria desperatio, malum est admodum violen- 
tum , οἱ si multitudinem sibi asciveriL, pene inex- 
vugBabile. Tum isitur Jocupletum erga pauperes 
&everitas, plurimorum malorum Romanis causa 
fuit. Ut enim milites expeditionibus premebantur, 
οἱ in multis saepius evidenter decepti fuerant, et 
derilores a foeneratoribus οἱ contumelias οἱ flagra 
perpetiebantur : tanta iracundia exarserunt , ut 
inopum multi urbe excederent et castra dese- 
rerent, et ex agro ltomano hostium iustar com- 
meatus peterent. Quo facto, cum multi ad eos 
qui secessionem fecerant, confluerent , senalores 
veriti, ne et hi magis exasperarentur,, οἱ civita- 
teu [actionibus distractam finitimi invaderent , 
per oratores plebi polliciti sunt se facturos quid- 
quid ipsa vellet. Ea vero maxime fremente, et 
nullas rationes admittente , Menenius Agrippa 
unus ex oratoribus petiit, ut fabulam audi- 
rent, et audientia impetrata, dixit : Or- 
ta aliquando contra ventrem ceterorum membro- 
rum seditione , dixisse oculos, manus et pedes sua 
epera in officio esse; linguam et labia, per se ani- 
»orum sensus annunliari; aures QU) suo mini- 
sterio aliorum sermones ad mentem pervenire ; ma- 
nus, suo labore parari res necessarias ; pedes, totum 
«orpus a se sustentari, seque sive iler, sive opus fiat, 
sive stelur, [atigari. Ventrem vero solum omnis mu- 
neris οἱ laboris experlem , ministeriis omnium tan- 
quam regem uti, el sudoribus illorum partis frui fa- 
cultatibus. Ventrem ^ec iia se habere con[essum, si 
viderelur, nihil sibi tribui, nihil ministrari jussisse. 
Membra communiter decrevisse, ne quid deinceps 
ventri. suppeditaretur.. Qui cum nullum cibum acci- 


ὡς παρὰ τῶν πολεμίων ὅσον οὕπω φθαρησομένης. ᾽ 
Διὸ οὔτε τοῦ τείχους ἔθεντο φυλαχὴν, οὔτε τινὰ παρ- 
εἶχον βοήθειαν, μέχρις ὁ Σερουῖλιος τούς τε ἐξ 
ὑπερημερίας κρατουμένους ἀφῆχε, xal ἄδειαν τῶν 
εἰσπράξεων καθόσον στρατεύοιντο, ἑφηφίσατο, xat 
κουφίσαι τὰ ypéa ὑπέσχετο. Τότε μὲν οὖν διὰ ταῦτα 
τοῖς πολεµίοις ἐπεξελθόντες, ἑνίχησαν. Μήτε δὲ τὸν 
χρεῶν χουφισθέντες, pulis ἄλλου μηδενὸς τυχόντες 
ἐπιεικοῦς, xaX πάλιν ἀθορύθουν τε xaX ὠργίζοντο, 
xai χατὰ τῆς βουλῆς xai χατὰ τῶν στρατηγῶν 
ἑστασίαζον. Πολέμου δὲ αὖθις ἐπενεχθέντος, οἱ μὲν 
στρατηγοὶ χρεῶν ἀποχοπὰς ἑφηφίζοντο, ἠναντιώ- 
θηταν δ᾽ ἕτεροι * 005 xat δικτάτωρ E2640r, Οὐαλλέριος 
Ν]άρχος, ἐκ τῆς τοῦ Ποπλιχόλα συγχενείας γενόμε- 
νος, καὶ τῷ πλήθει φιλούμενος ' ἔνθεν τοι τοσοῦτοι 
xai οὕτω προθύμως, ἐπεὶ αὐὗτεῖς xat ἆθλα ὑπέσχε- 
τὸ, σννελἐγησαν, ὡς xal τῶν Σαδίνων χρατῆσαι, xat 
τῶν συμμοχούντων αὐτοῖς Οὐολούσχων καὶ Αἰκουῶν. 
"Ez τούτοις ἄλλας τε τῷ Οὐαλλερίῳ ὁ δῆμος τιμὰς 
ἑψηφίσαιο, καὶ Μάξ:μον ἐἑπωνόμασεν, ἐξελληνιζόμε- 
vov 6à Μέγιστον σημαίνει τὸ ὄνομα. Ὁ δὲ θέλων 
τῷ δήμῳ χαρίσασθαι, πολλὰ διελέχθη τῇ Γερουσία, 
ἁλλ᾽ οὐχ ἔσχε ταύτην πειθήνιον. Aib σὺν ὀργῇ Ex- 
πτδήσας τοῦ Συνεδρίου, δηµηγορῄσας τε πρὸς τὸν 
δηµόν τινα χατὰ τῆς βουλῆς, τὴν ἡγεμονίαν ἀπεί- 
πατο. Καὶ ὁ δημος ἔτι μᾶλλον εἰς στάσιν Ἱρέθιστο. 
Οἱ γὰρ δἀανεισταὶ τῆς περὶ τὰ συµδόλαϊα ἀχριθείας 
ἐχόμενοι, xal μηδὲν τοῖς ὄφλουσιν ἐχλιδόντες, τοῦ 
ἀχριθοῦς τε διήµαρτον, xal πολλῶν ἑτέρων ἀπέτυ- 
χον. Ἡ γὰρ πενία, καὶ dj ἐκ ταύτης ἁπόνοια xaxóv 
ἐστι βίαιον ’ εἰ δὲ xaY τὸ πλῆθος προσλάθοι, xaX ὃυσ- 
µαχώῴτατον. Πλείστων γοῦν δεινῶν τοῖς Ῥωμαίοις 
αἰτία 1j τότε τῶν δυνατωτέρων πρὸς τοὺς ὑποδεεστέ- 
ρους ἀχρίθεια γέγονεν. Ὡς γὰρ ταῖς στρατείαι; «e 
τὸ στρατιωτικὸν ἐπιέξετο, χαὶ πολλά πολλάκις ἑλτί- 
σαν σαφῶς ἑξηπάτητο, χαὶ παρὰ τῶν δανειστῶν οἱ 
ὀφειλέται ὑδρίξοντο xat ἠχίζοντο, ἐς τοσοῦτον ὀργῆς 
ἐξεχαύθησαν, ὡς xal τὴν πόλιν τῶν ἁπόρων συχνοὺς 
ἐχλιπεῖν, xai Ex τοῦ στρατοπέδου ἀναχωρῆσαι, xat 
ix τῆς χώρας ὡς πολεµίους τὰς τροφὰς ἑρχν/ίζεσθαι. 
Οὕτω δὲ τούτων συνενεχθέντων, ἐπεὶ πολλοὶ πρὸς 
τοὺς ἀποστάντας ουνέῤῥδεον, δείσαντες οἱ βουλενταὶ, 
μὴ ἐπὶ πλέον οὗτοί τε ἐχπολεμωθῶσι, xal τῇ στάτει 
συνεπίθωνται οἱ περίοιχοι. διεχηρυκεύσαντο πρὸς 
αὐτοὺς, ὅσα πρὸς βο»λῆς $aav αὐτοῖς ποιεῖν ὑπ- 
ισχνούμενοι., Ὡς δὲ μάλιστα ἑθρασύνοντο xal οὐδένα 
λόγον ἐδέχοντο, εἷς τῶν πρέσδεων Αγρίππας Μενή- 
νιος, μύθου τινὸς σφᾶς ἀχοῦσαι ἠξίωσε, xxl τυχὼν 
εἶπε' Στασιάσαι πρὸς τὴν αστέρα πάντα τὰ µέ- 
An τοῦ σώματος, xal. gara τοὺς ὀφρύαλμοὺς, ὡς 
ἡμεις τάς τα χεῖρας ἐγεργοὺς εἰς ἔργα, καὶ τοὺς 
πόδας πρὸς πορείαν τιθέαµεν' τὴν γἰῶσσαν δὲ 
xal τὰ xs(An, ὅτι δι ἡμῶν τὰ τῆς καρδίας βου- 
Asouara éCarréAAorcui* τὰ cra δ' αὖ, ὡς δι 
ἡμῶν οἱ 08 ἑτέρων «Ίόγοι τῷ vct παραπέμπονται" 
τὰς δὲ χεῖρας, ὅτι ἑργάτιδες οὖσαι ἡμεῖς Περι- 
ποιούμεθα πορισμούς' τοὺς πέδας δ᾽ αὖθις, ἔτε 
ἅπαν ἡμεῖς τὸ cout géporcec, χεπιῶμε» χάν τας 


589 


ANNALIUM LIB. VIF. 


- 9.0 


πορείαις xdv ταῖς ἑργασίαις, κἀν' ταῖς στἀσεσιν. Λ peret, neque manus ad opus fuisse agiles, ob ventris. 


᾽Ημῶν δ᾽ ἐνεργούντων οὕτω, σὺ μόνη ἀσυγτε.]]ς 
οὖσα xal ἀεργὸς, ὑπὸ πάντων ἡμῶν ὡς 66czowd 
τις ὑπηρετῇ, καὶ τῶν éx καμάτου πάντων ἡ[ιῶν πο- 
ρισμῶν ἁπο.Ίαύεις αὑτή. 'H δὲ γαστὴρ συγέύετο, 
xal αὐτὴ οὕτω ταῦτ) ἔχειν. Kal εἰ δοκεῖ, ἔμησεν, 
ἀχορήγητόν µε ἑάσατε, μηδέν uot προσφέρογτες. 
"Εδοξε ταῦτα, xal μή τι τοῦ «Ἰοιποὺ χορηγεῖσθαι 
τῇ γαστρὶ κοινῶς ἐγηφίσθη τοῖς µέἼλεσι. Τροφῆς 
92 μὴ προσφεροµέγης αὐτῃ. οὔθ' al χεῖρες πρὸς 
Eprov ἧσαν εὐχίνητοι, διὰ τὴν ἔνδεια» τῆς 
1αστρὸς ἀτονήσασαι, οὗθ) οἱ πόδες ἔῤῥωντο, 
οὔτε τι ἕτερον» τῶν με.λῶν τὴν οἰκείαν ἐνέργειαν 
παρεῖχεν ἁπρόσκοπον, àdAA' ἅπρακτα πάντα, 
OÓvcxirntd τε, ἢ xal céAsov ἧσαν ἀχίνγητα. Καὶ 
τότε συνηχαγ, ὅτι τὰ τῇ γαστρὶ προσφερόµεγα, 
οὗ püÀlov ἑκείνῃ, dAA' αὑὐτοῖς κεχορήγηνται, 


inediam defectas viribus : neque pedes valuisse , ne. 
que ullum aliud membrum suum munus citra offen- 
sam obiisse : sed omnia fuisse ignava, α’ τα aut pe- 
nitus immobilia. Tum vero intellectum esse, ea que 
ventri pra bentur, non magis ipsi quam omnibus mem. 
bris suppeditari, ac ea singula fructum inde suum 
percipere. Ex eo sermone multitudo intellexit, locu- 
pletum facultates etiam pauperibus esse utiles. 
Qvod si illi suas opes ex mutuis pecuniis augeant 
id tamen in populi detrimentum non cedere. Nam 
si nihil haberent locupletes, neque pauperes ne- 
cessariis temporibus habituros, unde mutuentur, 
atque urgente necessitate perituros. liac oratione 
mitgati, decreta a senatu levatione debitorum, et 


D nexorum ob zs alienum solutione, in gratiam cum 


patribus redierunt. 


xal αὐτῶν &xactov ἐκείγῃ προσαγοµένων  xapazoJlaíst. Τούτοις τοῖς λόγοις τὸ πλῆθος συνῆκεν, 
ὡς al τῶν εὐπόρων οὐσίαι xal τοῖς πένησίν εἶἰσιν εἰς ὠφέλειαν. — Kal εἰ χἀχεῖνοι ὠφελοῖντο Ex δανει - 
σµάτω», xal τὰς οὐσίας abzouctv, οὐκ εἰς βλάδην τοῦτο τῶν πολλῶν ἀποθαίνει; ὡς εἴ γε μὴ ἔχοιεν οἱ 
πλουτοῦντες, 00D οἱ πένητες ἂν iv κχαιροῖς ἀναγχαί[οις ἔξουσι τοὺς δανείσοντας, xal ἁπολοῦνται 


χρείας Χχατεπειγούσης. Ἐντεῦθεν ἠπιώτεροι Yevópevot χατηλλάγησαν, 


χουφισμὸν τῶν ὁρειλῶν, xal 


τῶν ὑπερημεριῶν ἄφεσιν τῆς βουλῆς ψηφισαμένης αὐτοῖς. 


ΙΕ’. Φοθηθέντας δὲ μὴ, σχεδασθείσης αὐτοῖς τῆς 
συστάσεως, f) τὰς συνθήχας οὐχ ἐπιτελεῖς ἔξουσιν, 
ἢ καχωθῶσι διαλνθέντες, καὶ ἄλλος xas' ἄλλην πρό- 
Φασιν χολάζοιτο συνεχόµενος, συνέθεντο ἐπαρίέχειν 
ἀλλήλοις, ἄν τίς τι ἁδιχοῖτο  Χαὶ ὄρχους ἐπὶ τούτῳ 
ὑπέσχον, χαὶ προστάτας αὐτίχα ἓξ ἑαυτῶν δύω προ- 
εχειρίσαντοι εἶτα καὶ πλείους, (v' εἴεν αὐτοῖς κατὰ 
συμμορίαν βοηθοί (94) τε χαὶ τιµωρο(. Καὶ τοῦτο 
οὐχ ἅπας ἑποίησαν, ἀλλ᾽ Exvoze τὸ πρᾶγμα ἁρξάμε- 
vov, οὕτω προέθαινε, καὶ ἐπ᾽ ἐνιαυτὸν τοὺς προστά- 
τας ὡς ἀρχήν τινα ἀπεδείχνυσαν, τῇ μὲν τῶν Λατί- 
νων γλώσσῃ καλουµένους τριθούνους (οὕτω δὲ οἱ 
Χιλίαρχο. κέχληνται), δημάρχους δὲ προσαγορευο- 
µένους τῇ "Ελληνίδι φωνῇ " ἵνα δὲ διαστέλληται ἢ 
τῶν τριθούνων προσηγορία, τοῖς μὲν τὸ τῶν στρα» 
ταοτῶν, τοῖς δὲ τὸ τοῦ πλήθους προσέθεντο πρόσ- 
ρηµα. Οὗτοι δῆ τοῦ πλήθους οἱ τριδοῦνοι 1 δήµαρ- 
xot μεγάλων xaxov αἴτιοι τῇ Ῥώμῃ γεγόνασι. Τὸ 
μὲν γὰρ τῶν ὀρχόντων ὄνομα οὐκ ἔσχον εὐθὺξ, ἰσχὺν 
ὃ ὑπὲρ πάντας τοὺς ἄλλους ἐχτήσαντο, Ἠμυνόν τε 
δεομένῳ παντὶ, xal πάντα τὸν ἐπιθοησάμενον σφᾶς 
ἀφῃροῦντο, οὐκ £x µόνων ἰδιωτῶν, ἀλλά xal ἁπ᾿ αὖ- 
τῶν τῶν ἀρχόντων, πλὴν τῶν διχτατόρων. El δέ τις 
χαὶ ἁπόντα, αὐτοὺς ἐπεχωλέσατο, κἀχεῖνος ἀπὸ τοῦ 
συνέχοντος αὐτὸν ἁἀπηλλάττετο, χαὶ | ἐς τὸ πλῆθος 
ὑπ αὐτῶν οἰσήγετο, ἢ xai ἀπελύετο. ᾽Αλλὰ χαὶ et 
*&L που ἔδοξεν αὐτοῖς μὴ γενέσθαι, ἑχώλνον, xlv 
ἰδιώτης ἦν ὁ ποιῶν, x3v ἄρχων, κἂν ὁ δῆμος, xXv ἡ 
βουλὴ πράττειν ἔμελλέ τι, χᾶἂν φηφίζεσθαι, εἷς δέ 
τις ἠναντίωτο δήμαρχος, ἄπρακτος καὶ f) πρᾶξις xoX 
fj φῆφος ἐγίνετο. Too χρόνου δὲ προϊόντος, καὶ τὴν 


XV. Ceterum veriti, uc illo cotu dissipato, vel 
pactis non staretur, vel si digressi essent, alius 
alio nomine comprehensus plecteretur, pepige- 
runt, si cui fieret injuria, mutuo laturos e:se 
opem. Eoque pacto jurejurando firmato, statim 
duos patronos sui ordinis elegerunt ; deinde au- 
xerunt numerum, ut singula classes suos patronos 
baberent ac vindices. Neque hoc semel fecerunt ; 
sed ab eo tempore, facto initio, res ita processit , 
ut quotannis eos patronos tanquam magistratus de- 
ligerent, qui tribuni plebis, discriminis causa no- 
minantur : quod ii etiam in re militari tribuni 
dicuntur, qui imperium in mille viros obtinent. li 
tribuni plebis magnasin republica turbas concita- 
runt: qui cum magistratuum nomen non statiin 
haberent, potentia cxteros omnes superabant, 
3&1 quemvis supplicem defendebant, quemvis a 
quo implorati essent asserebant, non contra priva- 
tos dunlaxat, sed etiam adversus ipsos magistra- 


D tus, diclatoribus tantum exceptis. Quod si quis eos 


vel absentes appellasset, is quoque ab eo, a quo 
comprehensus fuerat, liberatus, vel in concionem 
ab eis adducebatur, vel etiam absolvebawr. Ad 
hzc, si quod eis decretum sive a privato, sive a 
magistratu , sive a plebe factum , displicebat , in- 
tercedebant. Quod si senatus aliquid vel agere, vcl 
decernere instituisset, atque unus tribunus plebis 
intercessissct, irritum erat id decretum, actione 
supersedehatur. Progressu temporis illa etiam, ut 
el senatum convocarent, dicto non audientes pu- 
nirent, et aruspices consulerent, aut concessa eis 


Vario lectiones et nota. 


(94) "I' εἴεγ αὑτοῖς κατὰ συμμορίαν Bon6ot. 
Ut singulae classes suos patronos haberent, sequi- 
wur numerum tribunorum ad decem esse auctuin : 


classes aulem a Servio Tullio institute fuerunt 
sex. W. 


$9] 


JOANNIS ZONAILE 


502 


sunt, aut ab ipsis usurpata. Nam multa qua cis non A yspouaíav ἀθροίνειν, καὶ ζημιοῦν τὸν pi πειθαρ- 


Jicebant adversationibus jllis invietis contra omnia 
que agcrentur, obtinuerunt. Etenim leges roga- 
pant, quibus is, sive privatus, sive magistratus, a 
quo dieto factove. oflensi essent, sacer esset, ac 
piaculo obstrietus. Sacrum autem 0556, idem erat 
quod perisse. Sic'enim omnia quise instar victime 
ad czedem destinata sunt , appellantur. Ipsos ctiam 
tribunos plebis sacrosartetos dixit plebs, tanquam 
sacra menia eorum à quibus implorentur. Proinde 
multa sunt aU eis absurde facta, ul consules in 
.carcerem ducti, ut quidam indicta causa occisi. Ne- 
que eis adversari quisqne audebat, alioqui οἱ ipse 
sacer erat. Si qui tamen non ab omnibus tribunis 
damnarentur, opem dissentientium implorabant : ita- 
-que causam dicere, sive apud eos ipsos, sive apud 
alios judices, siveapud populum licebat, plurium suf- 
fragiis vel'condemnandis, vel absolvendis, Tribuno- 
rum numerus tandem aJ denos usque auctus est ; 
unde vires eoruin niültum sunt rimininutze. Naib col- 
legarum ih màgistratibüs cum naturà quodammodo , 
(um fnagis 'ex invidia societàs infida est, nec "te- 
ancre fit ut multi, praesertim potentes, consenttrant. 
Eo accedebat, quod alii vim corum *enetvàre 
studentes, motüs exci(abant, ut dissidentium 
robur infringeretur, aliis ad alios se conferetiti- 
bus. Uno tamen '&orum itrtercedehte , 8548 cete- 
rorum sententite reddebantur 'irritie. Principio cu- 
riam hun ingredlebantur, sed in aditu sedentes , 


χοῦντα, καὶ µαντείᾳ χρῆσθαι, xal δ.χάξειν ἑπετρά- 
«132v, f| ἑαυτοῖς ἐπέτρεφαν. Καὶ ὃ Υὰρ ποιεῖν αὖ- 
τοῖς οὐκ ἐξῆν, χατώρθουν Ex τῆς ἀνταγωνίστου πρὸς 
πᾶν τὸ πραττόμενον ὑφ ἑτέρω», ἑναντιώσεως. Καὶ 
γὰρ καὶ νόμους εἰσήγαγον, tv ὅστις αὐτοῖς ἔργῳ ἢ 
λόγῳ προσκρούσῃ, xv ἰδιώτης εἴη, xàv ἄρχων, ἑερός 
τε ᾗ, καὶ τῷ ἄγει ἑνέχηται. Τὸ γὰρ ἱερὸν εἶναι ἆπο- 
λωλέναι Ἶν. Οὕτω γὰρ πᾶν ὅπερ ἂν ὥσπερ τι θυμα 
εἰς σφαγὴν χαθιερώθη, ὠνόμαδτο. Καὶ αὐτοὺς δὲ τοὺς 
δημάρχους τὸ πλΏθος σαχροσάγτους ὠνόμασαν, οἷον 
τείχη ἅγια εἰς φρονρὰν τῶν αφᾶς ἐπικαλουμένων 
τυγχάνοντας. Σάχρα γὰρ παρὰ ᾿Ῥωμαίοις τὰ τείχη, 
καὶ σάγκτα τὰ ἅγια. "Ἔδρων οὖν πολλὰ ἄτοπα ' καὶ 
γὰρ xal ὑπάτους ἔβαλλον εἰς τὸ δεσµωτήριον, xal 
ἔθανάτουν τινὰς μηδὲ λόγου τυγχάνοντας, xal οὐδεὶς 
αὐτοῖς ἐναντιωθῆναι ἑτόλμα: εἰ δὲ μὴ, xal αὐτὸς 
ἱερὸς ἐγένετο. El μέντοι τινὲς μὴ παρὰ πάντων τῶν 
δηµάρχων κατεδικάκοντα, τοὺς pit ὁμογνωμονοῦντας 
ἐχεχαλοῦντο εἰς ἀρωγὴν, xat οὕτως εἰς δίχην χαθ- 
ἵσταντο ἡ παρ) αὐτοῖς ὀχείνοι:, ἡ παρά τισι διχ1- 
σταῖ;, 3 xa παρὰ τῷ πλήθει, xal τῆς νικώσης ἐγί- 
νοντο. El; δέχα δὲ προϊόντος τοῦ χρόνου, ol δήµαρχοε 
χἀτέστησαν. Ὃθεν αὐτοῖς τὸ πολὺ τῆς ἰσχύος χατ- 
έθέθλητο. Φύσει γὰρ ὥσπερ, φθόνῳ δὲ μᾶλλον, ἆλ- 
λήλοις οἱ συνάρχοντες διαφέἑρονται’ xal χαλεπὸν 
πολλοὺς, ἓν δυνάµει μάλιστα ὄντας, συμφρονῆται. 
"Άμα δὲ xal οἱ ἄλλοι διασπᾷν τὴν αὐτῶν μηχανώμ:- 
νοι δύναμιν, ὅπως ἁσθενέστεροι διχογνωμονοῦντες 


quid fleret observabant. Ac si 'quid displicebat, c ὥσιν, ἑστασίαζον. καὶ ol μὲν «olobe, di δὲ τοῖσδς 


evestigio refrogabintur. Post intto vocati sunt , et 
dd senaloriam quoque dignitatem admissi. Detii- 
que ex sénatoribus quidám tribunatum expetive- 
runt, inodo ne patrlcii "essent. Plebs ehim patri- 
jos non aüiiliebut : cüfitra "quos cum tripuni 
creati essbht, el ad tantatn provecli potestatem , 
verebantut, ne quis éà potestate in ipsam plehein 
sbüteretur. Si quis aotem ejerata familiz: digni- 
4ate ad plebeios (ransibat, benigne admittebatur. 
itaque multi ex nobilissimis , magnae poteritize eu- 
piditate, nobilitate repulidta, tribünatum gesse- 
runt, Ac tribunorum potestas hufic ortutn habuit : 
quibus duo ediles sunt adjuncti, quorum miuiste- 
riis ad litteras uterentur.'Qui cum omnia decreta, 
ómnia plebiscito et sendtusconsulta acciperent, at- 
que asservarent, "nÍliil éos, eorum omnium que 
agebantur, làtebat. Olim igitur his de causis, di- 
cundique juris etgo Creabantur. Post autem cum 
ulia, tum rerum vétialiutn forum eis commissum ; 
unde a Grecis Agofanoini &ppellantur. 


προσετίθεντο, El δὲ xal εἷς σφῶν ἀντεῖπε, τὰς τῶν 
ἄλλων διαγνώσεις ἀπράκτους ἀπέφαινε. Τὸ μὲν οὖν 
πρῶιον οὐκ εἰσῄ:σαν εἰς τὸ βουλευτῆριον, καθήµε - 
vot δὲ ἐπὶ τ«ῆς εἰσίδου τὰ ποιούμενα παρετῄήρουν ᾿ 
καὶ & τι μὴ αὐτοῖς fipsaxe, παραχρῆμα ἀνθίσταντο. 
Εἶτα xa εἰτεκαλοῦντο ἑντός. Ῥϊσέπειτα μέντοι xax 
μετέλαθον τῆς βουλείας οἱ δηµαρχήσαντες, xai τέ- 
λος x&x τῶν βουλευτῶν τινες ἠξίωσαν δημαρχεῖν , 
εἰ μή τις εὐπχτρίδης ἑτύγ(ανιν ' οὗ Ὑὰρ Ἐδέχετο 
τοὺς εὐπατρίδὰς ὁ ὄμιλος, Κατὰ γὰρ τῶν εὐπατρι- 
δῶν ἑλόμεντι ἀοὺς "δημάρχους, xal πρὸς τοδαύτην 
προαγαγύντες "σχὺν, ἐδεδοίκεσαν, μή τις αὐτῶν τῇ 
ἰσχύῖ ἐς ποὐναντίὀν κατ) αὐτῶν χρῄσηταιν. EL δέ τις 
τὸ γένους ἀξίωμα Ἔξώμόσατο, xd πρὸς τὴν τοῦ 


D πλήθους µέτέστη νόμισιν, ἀσμένως αὐτὸν προσεδέ- 


χοντο. Καὶ ουχνοὶ τῶν σφόδρα εὐπατριδῶν ἀπεί- 
παντο thv εὐγένειαν, ἔρωτι τοῦ μέγα δυνηζῆναι, 
καὶ ἐδημάρχησαν. Ὁύτω μὲν οὖν dj τῶν δηµάρχων 
δυναστεία συνὲστη, οἷς xoX ἀγορανόμους δύω προσ- 
ἐ[λόντο, olov ὑπηρέτας σφίσιν ἑσομένους πρὺς Υράµ- 


pasa, Πάντα γὰρτά τε παρὰ τῷ πλἠθει xal τὰ παρὰ τῷ δήμῳ xai τῇ βουλῃῇ γραφόμενα λαμδάνοντες, 
ὥττε μηδὲν σφᾶς τῶν πραττοµένων λανθάνειν ἐφύλασσον. Τὸ μὲν οὖν ἀρχαῖον ἐπὶ τούτῳ Προῦντο, καὶ 
ἐπὶ τῷ δικάζει», ὕστερον δὲ καὶ ἅλλ' ἅττα, xol τὴν τῶν ὠνίων ἀγορὰν ἐπετράπησαν, ὅθεν xal ἀγορανό- 


pot τοῖς ἑλληνίζουσιν ὠνομάσθησαν. 

XVI. Prima Romanorum seditione ad hunc πιο- 
dum sedata , finitimorum, quorum multi ob eam 96” 
cessionem contra eos concitati erant, post reditum 
in gratiam, multa gravia bella sustinuerunt, victis 
omnibus, Sed cum Coriolos obsiderent, parum ab- 





16’. Ἡ μὲν οὖν στάσις ἡ πρώτη οὕτω τοῖς Ῥω- 
µαίοις κατέπαυσεν. Ἐκ δὲ τῶν περιοίκιον σφίσι διὰ 
«àv ὅτάσιν πολλῶν κατ) αὐτῶν κινηθέντων, μετὰ 
τὴν σύμδασιν ὁμονοήσαντες, ἑῤῥωμένους τοὺς ἐξ 
ἐχείνων πολέμους διήνεγκαν, καὶ πάντας ἑνίχησαν. 


593 ANNALIUM LIB. Vil. 594 


"Q:s xaX Kopió)ou; πολιορχοῦντες, Exvssslv καὶ τοῦ A fuit, quin casiris exucrentur, nisi virtus Cneii Mar-- 


στρατοπέδου µμικροῦ ἐχινδύνενον, εἰ μὴ Γναῖος 
Μάρχιος, εὐπατρίδης &vhp, Ἱρίστευσε, xai τοὺς 
ἐπιόντας ἁπώσατο, ὃς διὰ τοῦτο ἄλλως τε ἑδοξάσθη, 
xai Κοριολάνο; &x τοῦ ἔθνους, ὃ ἑτρέφατο, ἐπεχλίθη. 
Καὶ τότε μὲν οὕτως Ἰρθη. Q2 πολλῷ δ᾽ ὕστερον 
στρατηγΆσαι σπεύδων, xai μὴ τυχὼν, ἡγανάκτησε 
κατὰ τοῦ ὀμίλον, xat τοὺς δημάρχους ἐδαρύνετο. Ol 
οὖν δήµαρχαι, οὓς χαταλῦσαι ἐγλίχετα, αἰτίας τινὰς 
κατ αὑτοῦ συµφορήσαντες, τυραννίδας αὐτῷ πρασ- 
Ίψαν σἰτίαμα, xai τῆς Ῥώμης ἐξήλασαν. ᾿Ἐκπεσὼν 
οὖν, τοῖς Οὑολούσχοις εὐθὺς προσεχώρησεν "ὧν ol 
μὲν πρῶτοι, καὶ οἱ ἐν τοῖς τέλεσιν αὐτῷν ὄντες 
Εχαιρόν τε αὐτῷ, xal αὖθις πρὸς πόλεμον ἠτοιμά- 
ζοντο, ᾿Αττίου Τουλλίου πρὸς τοῦτον ἐρεθίζοντος 


ἅπαντας. 'O δὲ ὅμιλος ἀπρόθυμος ἣν. Ὦ; οὖν οὔτε D 


παραινοῦντες, o0t' ἐχφοθοῦντες αὐτοὺς οἱ δυνατ»ὴ, 
xt oat πρὸς ὅπλων ἄρσιν ἠδύναντο, τοιύνδε ἔμηχα- 
νήσαντο. Ἱπποδρομίαν τῶν Ῥωμαίων ἁγόντων, 
ἄλλοι τε τῶν προσχώρων αὑτοῖς καὶ Οὐολοῦσχοι 
σελήθει πολιῷ χατὰ θέαν συνἠλθοσαν. Ὁ δὲ Τούλλιος 
τοὺς τῶν Ῥωμαίων στρατηγοὺς ἔπεισεν, ὡς εὐνοῶν 
δηθεν αὐτοῖς, τοὺς Οὑολούσχους φυλάσσεσθαι, παρ- 
εσχε»ασμµένους ἐπιθέσθαι σφίσιν ἀνελπίστως ἐν τῇ 
Γπποδρομίᾳ. Οἱ δὲ στρατηγοὶ χαὶ τοῖς ἄλλοις τὸ uf- 
vuua χοινωσάµενοι, τοὺς Οὐολούσχους αὑτίκα πρὸ 
τοῦ ἀγῶνας ἅπαντας ἐξεχήρυξαν. Οἱ δὲ δυσανασχε- 
εἠσαντες, ὅτι μόνοι Ex πάντων ἑἐξξελήλαντο, ἔτοιμοι 
πρὸς μάχην ἐγένοντο, Καὶ προστησάµενοι τὸν Kopto- 
λάνον τε καὶ τὸν Τούλλιον, ἐπὶ τὴν Ῥώμην, xal 
τοὺς Λατίνους προσειληφότες, πλήθει ἐχώρησαν 
τλείονι. Ὁ οἱ “Ρωμαῖοι πνθόµενοι πρὸς τὰ ὅπλα 
μὲν οὖχ ἐξώρμησαν, Lv αἰτίαις 6 ἀλλήλους πεπο/ίην« 
το, οἱ μὲν τοῦ ὁμίλου τοὺς εὐπατρίδας, ὅτι EE αὐ- 
τῶν ὁ Κοριολάνος τυγχάνων, μετὰ τῶν ἐχθρῶν ἐπὶ 
«ἣν πατρίδα στρατεύοιτο: οἱ δὲ τὸν ὅμιλον, ὅτι μὴ 
ἑνδίχως αὐτὸν ἑξελάσαντες, πολέμιον πεποιέχασιν. 
Οὕτω δὲ στασιάζοντες, ἐς μέγα τι χαχὸν ἐνέπεσον 
ἂν, εἶ pi] xat al γυναῖχες absol, ἑπεχούρησαν. Ὡς 
γὰρ ἡ γερουσία χκάθοδον τῷ Kopio)dwp ἑφηφίσατο, 
xai ἐπὶ τούτῳ πρέσθεις πρὸς ἐκεῖνον ἑστάλησαν, 
ἐχεῖνος xal τὴν χώραν τοῖς Οὐολούσχοις ἁποδοθῆναι 
ἀπῄτει, WD ἓν τοῖς πρὶν πολέμοις ἑστέρηντο. Τὸ δὲ 
πλΏθος τῆς χώρας οὗ µεθίετο. Πάλιν οὖν ἑτέρα 


tii, viri patricii, profligatis hostibus , obstitisset , 
qui cum aliis honoribus est affectus, tum Coriolani 
cognomentum, a devicto a se populo consecutus. 
Λο Lum ita in altum est evectus ; non multo autem 
post cum οἱ petenti praura negata, iratus populo, 
tribunitiam potestatem insectalus, c4 abrogare co- 
natus esset , a tribunis plebis, quibusdam crimini- 
bus confictis et affectati regni calumnia insirueta, 
in exsdium actus est. Exsul statim ad Volscos se 
contulit, quorum principes οἱ magistratus, ad- 
ventu illius lati, Actii Tullii impulsu rursus ad bel- 
lum se parabapt. Quod cum populo minime pla- 
ceret, qui a potentibus neque admonendo, 3443 ne- 
que terrendo [ai larma sumenda commoveri pos. 
set, hac arte sunt usi. Guin ludis circensibus cum 
alii ex finitimis, tum magna Volscorum. multitudo 
Romam ad spectaculum convenisset, Tullius per 
benevolentiz speciem Romanorum consulibus per- 
suasit, Volscos cavendos esse, paratog ad impetum 
in eos circo faciendum. Consules eo indiciu etiam 
communicato, Volscos ante ludos statim civitate 
excedere prxconjo jusserunt. Hi vero graviter fe- 
rentes, se solos ex omuibus esse pulsos, ad bellum 
irritati, imperatoribus lectis Coriolano et Tullio, 
36 Latinorum auxiliis ascitis, majore numero con- 
tra Romanos sunt profecti. Quo illi audito non 
statim arma corripuerunt, sed inter se criminibus 
certarunt. Plebeii cum patriciis, quod ex eo ordine 
Coriolanus cum hostibus palriam oppugnatum 


' jret : illi cum plebe, quod eumdem iniquo exsilio 


multatum, hostem reddidissent. Ea contentio in 
magnum malum evasisset, nisi matrona Lulissent 
opem. Nam cum senatus Coriolano reditum decre- 
visset, ac legatos ad eum propterea misisset, et 
ille, ut agri superioribus bellis adempti Volscis 
redderentur, postulasset, mulütudine de agris 
non assensa, rursus alia legatio mittitur. Quam 
ille iracunde tulit, quod qui de suis agris pericli- 
tarentur, nec sic quidem cederent alienis. Quibus 
nuntiatis cum plebs nihil moveretur, neque vel 
periculis admonita, a seditione recedcerent viri, 
matrons, Coriolani uxor Volumnia, et mater Ve- 
turia, clarissimis quibusque mulieribus assumptis, 


vps56ela. Ὁ δὲ περιθύµως ἔφερεν, ὅτι xal περὶ τῆς ]) in castra hostium sunt profectze, liberis etiam Co- 


ἑαυτῶν κινδυνεύοντες, οὗδ οὕτω τῶν ἀλλοτρίων 
ἀφίστανται. Καὶ τούτων δὲ ἀγγελθέντων αὐτοῖς, 
οὐδ' ἔτι χεχίνηντο, οὐδ' ὑπὸ τῶν κινδύνων οἱ ἄνδρες 
τοῦ στασιάσειν ἑξίσταντο. AC τε γυναῖχες, fj τε Ύα- 
μετὴ τοῦ Κοριολάνου Οὐολομνία, καὶ ἡ µήτηρ Οὐε- 
τουρίνα, Χαὶ τὰς λοιπὰς τὰς ἐπιφανεστάτας παρα- 
λαβοὺσαι, Ἠλθον ἐς τὸ στρατόπεδον πρὸς αὐτὸν, χαὶ 
τὰ παιδάρια αὑτοῦ ἑπαγόμεναι. Καὶ αἱ μὲν ἄλλαε 
σιωπῶσαι ἑδάχρυον * fj δὲ Οὐεεουρίνα” Οὐκ ηὐτο- 
Μοήκαμεν, ἔφη, τέκκον, àAA ἡ πατρὶς ἡμᾶς 
ὄπεμγψά σοι, El μὲν πείθοιο, μητέρα καὶ γνγαἴκα 
καὶ réxva εἰ δὲ μὴ, .Ἰάρνρα. Καὶ εἰ καὶ vor ἔτι 
ὀργίζῃ, zpórac ἡμᾶς ἁπόκτεθικο». Καταλλἀγηθ., 
καὶ μηχέτι ὀργίζου τοῖς πολ ταις, τοῖς gl eic, 


riolani adductis. Cxteris autem tacite plorantibus, 
Veturia : Non trans(ugimus , inquit, fili : sed nos 
patria misit. Si parueris, matrem, uxorem et libe- 
ros : sin minus praedam. Quod si tua nondum de- 
smviit iracundia, nos primas occidito. Reeonciliare 
omissa ira civibus, amicis , sucris, monumentis, Noli 
exacindere palriam, in qua nalus es, et educatus, et 
magnum illud Coriolani cognomentum. adeptus. Ne 
me voli impotem dimiseris, ne meis manibus iuter- 
[εείαπι me videas. Bis dictis ejulans, et mammis 
ostensis, et yentre {μα aurectato : Πέ te genui!, 
inquit, Ae te lactaverunt. Deinde ab uxore et libe- 
ris ejus, exterisque mulieribus fletu orto, ille quo- 
quc ad luctum commotus et vix sibi redditus ma- 


L 


525 JOANNIS ZONAR.E 595 
trem amplectitur, et inter oscula : En tibi, inquit, A τοῖς ἱεροῖς, τοῖς τἆφοις. Μηδὲ ἑκπολιορχήσης 
mater pareo. Tum enim me vincis : tibi gratiam τὴν πατρίδα, ἓν qj) ἐγενγήθης xal érpágnc. καὶ 


istam debebunt omnes. Ego vero ab. eorum edam 
conspectu abhorreo, qui pro tantis beneficiis talem 
mihi gratiam retulerunt. Verum tu meo loco pa- 
triam teneto, quando ita voluisti ego recedam. Hac 
locutus, repudiato in patriam reditu, in Volscos 
recessit, ibique senex obiit. 


τὸ µέγα τυῦτο ὄνομα KopioAávoc ἐγένου. Μήτα 
ἄπρακχτον ἀποπέμγηῃης, χα μὴ »εχράν µε αὗτο- 
χειρίᾳ θεάσῃ. "Emi τούτοις ἀνέκλαυσε, καὶ τοὺς 
μαστοὺς προδξίξασα, τῆς τε Υαστρὸς ἀγαμένη, Αὔση 
σα ἔτεχεν, ἔφη, céxvor, οὗτοί σε ἐξέθρεψα». 


"H μὲν εἶπε ταῦτα. Ἡ γαμετὴ δὲ αὐτοῦ, χαὶ τὰ 


παιδάρ.α, καὶ al ἄλλαι γυναῖπες συνεθρήνησαν, ὥστε χἀχεῖνον εἰς πένθος κχινΏσαι. Μόλις δ᾽ ἀνενεγχὼν, 
περιέπλεξς τὴν μητέρα, xai φιλῶν ἅμα, Ἴδε, ἔφη, μῆτερ, πεἰθοµαί σοι. ZU γάρ µε vixgc, xal col 
ταύτην τὴν χἀρι» πάντες ἐχέτωσαν. "Ey }ὰρ οὑδὲ ἰδεῖν αὐτοὺς ὑπομιέγω, οἳ τη.]λικαῦτω παρ' 
ἐμοῦ εὐρργετηθέντες, τοιαῦτά µοι ἀνταπέδωκαν. 0ἡδ' ἀφίξομαι εἰς τὴν πὀ.ι», dAlà σὺ μὲν ἀγτὶ 
ἐμοῦ tir πατρίδα Eye, ὅτι τοῦτο ἡλέ.ησας ἐγὼ δὲ ἁἆπα.ὶ.Ιαγήσομαι. Ταῦτα εἰπὼν, ἁπανέστη, xai 


οὐδὲ τὴν χάθοδον χατεδέξατο. ᾽Αναχωρήσας δὲ εἰς τοὺς ϱ/ολούσχους, ἐχεῖ γηράσας, ἀπήλλασεν. 


XVII. Tribuntjplebis agrum hostibus ademptum, B 


populo dividi postulantibus, Romani et inter sese, 
et ab hostibus multa detrimenta cceperunt. Nam 
divites cum plebem aliter continere non possent, 
bella ex bellis de industria severunt, ut iis occu- 
pati, legis Agrarie obliviscerentur. Quo consilio 
tandem a nonnullis animadverso, non passi sunt 
utrumque cozsulem a potentibus designari : sed et 
ipsi alterum ex patriciis eligere voluerunt. Eo im- 
petrato, Spurium Furium elegerunt : quo duce 
omnia qua aggressi sunt, sedulo confecerunt. Sed 
qui cum ejus collega Cesone Fabio exierant, adeo 
se viros fortes non przbuerunt, ut castris relictis 
in urbem reversi, tumultum excitarint : donec 
Tyrrheni ea re cognita, illos invaserunt : ac. ne 
tum quidem prius sunt egressi, quam tribuni 
quidam patriciis assensi essent. Tum vero strcnue 
pugnarunt : ac multis hostibus cxsis, ipsorum quo- 
que non pauci ceciderunt. Cecidit etiam alter con- 
sul Manlius. Plebs vero consulem alium creavit. 
Orto rursus a Tyrrhenis hello, Fabii Romanis, quo- 
rnodo resisti possel hostibus, sollicitis opem tule- 
runt. Qui vi et ccc numero, quia populum anxium, 
nihil quod in rem esset deliberantem, ac desperan- 
tem ommia videbant, Tyrrhenum bellum suis et 
corporibus et sumptibus gerendum sibi depoposce- 
runt: ct opportuno loco presidium communierunt, 
unde infesta hostium omnia fecerunt, Tyrrhenis 
acie decernere aut non audentibus, aut si ausi 


17’. Οἱ δὲ δήμαρχοι χώραν ἐχ πολεμίων προσκτη- 
θεῖσαν Ῥωμαίοις, ἁπήτουν διανεμτθῆναι τῷ π)ήθει" 
ὅθεν πρὸς ἀλλήλων τε xal πρὸς τῶν πολεμίων πολλὰ 
ἐχαχώθησαν. Οἱ γὰρ δυνατοὶ pit ἄλλως χατέχειν 
αὐτοὺς δυνάµενοι, πολέμους ix πολέμων ἐξεπίτηδες 
ἐχίνουν, ἴἵν) αὐτοῖς ἀσχολούμενοι, μηδὲν περὶ της γῆς 
πολυπραγμονῶσι. Χρόνῳ δέ ποτε ὑποτοπήσαντές 
τινες τὸ πραττόµενον, οὐχ εἴων χαὶ ἄμφω τοὺς ὑπά- 
πους ἃ στρατηγοὺς ὑπὸ τῶν δυνατῶν ἀποδείχνυσθαι, 
ἁλλ᾽ ἤλελον xal αὐτοὶ τὸν ἕτερον Ex τῶν εὐπατριδῶν 
αἱρεῖσθαι. Ὡς 6E τοῦτο κατειργόσαντο, προείλουτο 
Σπούριον Φούριον (059) ' καὶ μετ) ἔχείνου στρατευ- 
σάµενοι, πάντα ἐφ᾽ ὅσα ὥρμησαν, προθύμως κατ- 
ἐπραξαν. Οἱ δὲ τῷ συνάρχοντι αὐτοῦ Φαθίῳ Καΐσωνι 
συνεξελθόντε:, oo µόνον οὗκ ἑῤῥώσθτσα», ἀλλὰ xal 
τὸ στρατόπεδον ἐχλιπόντες, εἰ; την πόλιν ἤλθον. xal 
ἑθορύέουν, ἕως ol Τυρσηνο), τοῦτο µαθόντες, ἐπεχεί- 
ρησαν αὐτοῖς. Καὶ τότε μέντοι οὗ πρότερον ἐςτλθον 
τῆς πόλεως, πρὶν τῶν δημάρχων τινὰς συμφρονῆσαι 
τοῖς δυνατοῖς. Ἠγωνίσα»το δὲ προθύµως, xal πολ- 
λοὺς μὲν τῶν πολεµίων διέφθειραν, συχνοὶ δὲ xai 
αὐτῶν ἀπέθανον. Ἔπτσε δὲ xai ὁ εν τῶν ὑπάτων ὁ 
λ1άλιος (96). Ὁ δὲ ὅμ.λος στρατηγὸν ἕτερον (91) et- 
λετο, xaX πόλεμος αὖθις αὐτοῖς ἐπενήνεκτο πρὺς τῶν 
Τυρσηνῶν. ᾽Δθυμοῦὺσι 65. Ῥωμαίοις, xai ἀἁποροῦσι, 
πῶς τοῖς ἐχΏροῖς ἀντικαταστῶσιν, οἱ Φάθιοι ἑπεχού» 
ρῃσαν. "EG Υὰρ ὄντες xa τριαχόσιοι, ὡς ἀθυμοῦντας 
εἶδον αὐτοὺς, xal μήτε τι βουλευομένους λυσιτελὲς, 
χαὶ ἀπογινώσχοντας ἅπαντα, τὸν πρὸς τοὺς Τνρση- 


essent, turpiter profligatis. Sed sociis ascitis, 9/45 D νοὺς ὑπεδέξαντο πόλεµον, αὐτοὶ 07 ἑαυτῶν mpolvim- 


et insidiis in saltu quodam collocatis, Fabios ob 
crebras victorias incautos circumvenerunt, et occi- 
derunt omnes. Aceorum familia internecione periis- 
Set, nisi unus ob teneriorem ztatem domi reli- 
cius fuisset, a quo instaurata, deinceps quoque 
floruit. Cum hzc clades accepta esset, Ποιπαμί a 


θέντες µαχέσασθαι xal τοῖς σώµασι xal τοῖς χρήµασι, 
Kal 4: χωρίον χαταλαθόντες ἐπίχαιρον, ἐτειχίσαντο, 
ὅθεν ὁρμώμενοι, πάντα τὰ τῶν πολεμίω» ἦγον, τῶν 
Τυρσηνῶν μτδὲ ἐς χεῖρας absol; iévat θαῤῥούντων, 
εἰ δὲ xal ποτε συµ.αίζειαν, ἑλαττουμένων παρὰ πολύ. 
Προσλαδόμενοι 65 xat συµαάχους οἱ Τνοστνοὶ, iv 


Varie lectiones ct note. 


(95) Φούριο». Φρούριον, tres mss. Regii habent. 

(66) '0 Μάιος. Sic tres mss. Regii. 

(97) Στρατηγὸν ἕτερον. Sic reposuimusex duo- 
bus Regiis mss. ubi Wolfius, alter Reg. et Colbert. 
τὸ τρίτον τὸ» Μάλιον εἴλετο. Ubi obiter observan- 
dum apud Zonaram, cum de rebus Romanis agit, 
consules, ut hoc loco, στρατηγοὺς appellari, et 
στρατηγΏσαι pro cousulutlum inire, usurpari. Quod 
ex hisce verbis in hac sectione descriptis vel col- 


ligitur : "Άάρω τοὺς ὑπάτους, Ἡ στρατηγοὺς. Con- 
sules enim postmodum dici copere, qui antea prz- 
tores vocabantur, ut ex Dione, n. 19, scribit Zo- 
naras : Τότε Υὰρ λέγεται πρῶτον ὑπάτους αὐτοὺς 
προσαγορευθῆνα:, στρἆατηγοὺς καλουµένους πρὀτε- 
pov. Atque ita variis in istius libri locis, consules, 
reposuimus, ubi Wolüus duces, vcl pretores, po- 
suerat. 





'591 


ANNALIUM LIB. ΤΗ. 


993 


ῥλώδει χωρίῳ ἐλόχησαν, xat ἀφυλάκτους ἑπελθόντας A Tvrrhenis graviter vexati, pace cum hostibus facta, 


αὐτοῖς τοὺς Φαθίους ὑπὸ τοῦ πάντα νικᾶν, mepte3zol- 
χισαν, xal πάντας ἑφόνευσαν * xal παντελῶς vb γένος 
αὐτῶν ἑξέλιπεν ἄν, εἰ μὴ εἷς τις οἴχοι χατελείφθη 
ὃ-ὰ νεότητα, ἀφ᾿ οὗπερ αὖθις εἰσέπειτα Ένθησαν. 
Tov 6: Φαδίων οὕτω φθαρέντων, οἱ Ῥωμαῖοι µάλα 
παρὰ τῶν Tupsnvov ἑχαχώθησαν. Εἶτα πρὸς μὲν 
τοὺς πλλεμ/ους σπονδὰς ἑποιῄσαντο. Τραπόμενοι δ' 
ἐπ᾽ ἀλλήλους ἔπραξαν πολλὰ δεινὰ, ὡς μηδὲ τῶν 
ατρατηγῶν ἀποσχέσθαι τὸ πλῆθος. Τούς τε γὸρ 
ὑπηρέτας αὐτῶν Exatov, xat τὰς ῥάδδους κατέχλων, 
αὐτούς τε τοὺς ατρατηγοὺς ὑπ' εὐθύνην Ίγον ἐπὶ 
πάσῃ προφάσει καὶ µείζονι xal ἑλάττονι. "Αππιον 
οὖν Κλαύδιο» καὶ παρ) αὐτὴν τὴν ἀρχὴν εἰς τὸ δε- 
σµωτήριον ἐμδθαλεῖν ἐδουλεύσαντο, ὅτι τε αὐτοῖς 
ἐναντιοῦτο εἰς ἅπαντα, καὶ ὅτ. τοὺς σνστρατευσα- 
µένους αὑτῷ ἐδεκάτευσεν, ἐπειδὴ τοῖς Οὐολούσχοις 
àv µάχῃ ἑνέδοσαν. Ἡ δεκάτευσις δὲ τοι/νδς τι fjv. 
"Ότε τι οἱ στρατιῶται µέγα ἡμάρτοσαν, ὁ στρατηγὸς 
εἷς ὀεχάδας αὐτοὺς ἀριθμῶν, ἕνα λαθὼν ἐξ ἑχάστη: 
δεχάδος τὸν χλήρῳ λαχόντα, θανάτῳ ἑχόλαζεν. 
Απελθόντα ὃ ix τῆς ἀρχῆς τὸν Κλαύδιον, εὐθὺς οἱ 
τῦ πκήθους εἰς ἀγῶνα κατέστησαν, xal οὐ κατεψτ- 
φίσαντο μὲν, τὴν φΏφον δὲ ὑπερθέμενοι, ἐς ἀνάγ- 
χην αὐτὸν αὐτοχειρίας κατέστησαν. Kal τινες δὲ τῶν 
δηµάρχων ἄλλα τε χατὰ τῶν εὐπατριδῶν συνέγρα- 
φαν, καὶ τὸ ἐξεῖναι τῷ πλήθεε, χαὶ χαθ᾽ ἑαυτὸ συν- 
tévat, χαὶ ἄνευ ἑκείνων βουλεύεσθαι, xal χρηµατί- 
ζειν πἀνθ' ὅσα ἂν ἐθελήσῃ. Κἄν τις 6 αἰτίᾳ v 
παρὰ τῶν στρατηγῶν προστιμωθῇ, ἔκχλητον ἐπὶ 
τούτοις τὸν δῆμον διχάζειν ἔταξαν, Καὶ τοὺς άγορα- 
νόμους 0$ xal τοὺς δημάρχους ἐἑπηύξησαν, ἵνα πλεί- 
σ:ους τοὺς αὐτῶν προϊσταμένους ἔχωσι. Πραττομέ- 
vtov δὲ τούτων οἱ εὐπατρίδαι φανερῶς μὲν οὗ πάνυ 
ἀντέπραττον, πλὴν βραχέων, λάθρα δὲ auyvouc τῶν 
θρααυτάτων ἑφήνευον. ᾽Αλλ’ οὔτε τοῦτο τοὺς λοιποὺς 
ἐπέχτχεν, οὔθ᾽ ὅτι ποτὰ ἑννέα δήμαρχοι πυρὶ ὑπὸ τοῦ 
δήµου παρεδόθησαν. Οὐ µόνον γὰρ οἱ μετὰ τσῦτα 
δημαρχοῦντες οὐχ ἠμθλύνοντο, ἀλλάἀ μᾶλλον καὶ 
ἑθρασύνοντο: εἰς τοῦτο ὑπὸ τῶν εὐπατριδῶν πρ- 
ἠχθη ὁ ὅμιλος. Οὔτε γὰρ στρατεύειν ἐπείθοντο πο- 
λέμων ἐπιχειμένων, εἰ μὴ ὧν ὠρέγοντο ἔτυχον * καὶ 
εἴ ποτε Ó' ἐξῆλθο», ἀπροθύμως ἐμάχοντ», εἰ μὴ 
πάνθ) ὅσα ἐδούλοντο ἤνυσαν. Κάντεῦθεν πολλοὶ τῶν 
προσοίχων αὐτοῖς τῇ ἐχείνων δι(οστασίᾳ, ἢ τῇ £av- 
τῶν θαῤῥοῦντες ἰσχκύῖ, ἑνεωτέρισαν. "Dv σαν καὶ 
Αἰκουοὶ, o Μάρχον Μινούχιον στρατηγοῦντα τότ: 
ν.χήσαντες, ἑφονηματίασθησαν. Μαθόντες δὲ τὸν 
Μινούκιον (98) ἠττημένον οἱ ἐν τῇ ᾿Ῥώμῃ, δικτάτορα 
Λούκιον Κὔίντιον εἴλοντο, πένρητα μὲν ἄνδρα, xai 
γεωργίᾳ συνεζηχότα, ἐς ἀρετὴν δὲ xat σωφροσύνην 
διαπρεπῖ, καἰτοι τὰς χόµας ἐς πλοκάµους ἀνιέντα, 
ὀθεν xot Κιχινάτος ὠνόμαστο, οἷοι νῦν πολλοὶ περὶ) 
τὰ βασίλεια (99). Ἐκεῖθεν δὲ τοῦ χακοῦ παρεισφθα- 


in semetipsos conversi, mutuis se cladibus affecc- 
runt : nec ipsis consulibu$ multitudo: abstinuit. 
Naim et ministros eorum verberarunt, et (fasces 
confregerunt, et ipsos consules per quamvis caw- 
sam, sjve magna ea, sive parva esset, reos fece- 
runt. Appium Claudium in ipso etiam magistratui 
in carcerem ducere voluerunt : quod is populi in 
omnibus adversator, legiones suas decimarat, quod 
Volscia in praelio cessisseut. Decimatio vero hujus- 
οἱ fuit. Cum milites g:aviver deliqueratnt, impe- 
rator omnibus in decurias distributis, decimum 
quemque eui sors obvenerat, accidebat. Appio, de . 
posito magistratu, plebeii statim diem dixerunt, 
nec damnarunt tamen : sed die producia, in eam 


B necessitatem adegerunt, ut ipse sibi manus afferret. 


Ad haec quidam tribuni plebis cum alia contra 
pates scripserunt, tum illud, ut populo per se 
inire concilium, et absque illis deliberare liceret. 
et suo arbitratu decernere omnia. Quod si quis ob 
crimen aliquod a consulibus multetur, ei provo- 
cationem esse ad populum. JEdiliumque et tribu- 
norum potestatem ampliarunt, ut quampluriines 
patronos haberent. Qua cum agerentur, paitrieii 
aperte non nisi in paucis adversabantur, clam vero 
multos ex audacissimis tollebant. Sed ncc id ciete- 
ros coercebat : nec illud, quod semel novem tri- 
buni a plebe cremati sunt. Quorum exemplo inse - 
culi tribuni, adeo non facti sunt moderatiores, ut 
magis etiam sxvierint. Eo populus a patribus est 
redactus. Nam bellis exortis militare noluerunj, 
nisi optatis eorum ealisfieret : aut egressi puguaa- 
runt segniter, nisi qux» voluissent, omnia impe- 
wassent. Unde multi ex finitimis, non lam suis 
fre viribus, quam illorum dissensionibus, bella 
moverunt. Quorum e numero /Equi, M. Minutio 3446 
consule victo, animos sustulerunt. Qua clade co- 
gnita, Romani Lucium Quintium, pauperem illum 
quidem, οἱ agriculture deditum, sed virtute et teim- 
perantia praestantem, dictatorem dixerunt, qui ob 
comam in cincinnos implexam, Cincinnatus cst 
appellatus, cujusmodi nunc mulli in regia versan- 
tur : eoque malo in rempublicam invecto, Cincin- 
natos ubique videre licet. Is igitur dictator creatus, 


p eodem die ducto exercitu, celeritate citra temeri- 


talem usus, una cum Minutio impetu in /£quos 
facto, plurimos occidit, czeleros vivos cepit, ac sub 
jugum wissos dimisit. Qux res hujusmodi crat : 
Duo recta ligna terra dcfigebantur, quibus unum 
obliquum superne imponebatur, per hzc media 
eaptivi nudi traducebantur : quod victoribus ma- 
gna glori», victis tanto dedecori erat, ut quidam 
ei ignominix: mortem anteferrent.. Corvino urbc 
c»pta, et Minutio ob cladem consulatu abrogato, 


Varia lectiones et nota. 


(98) Ἡαθόντες δὲ τὸν Μινούκιον. Dionis 'excer- 
pta Valesiana, p. 578. m 
(09) οἱον vor ac.llol. περὶ cà βαςἰ.ῖεια, S obi- 


lium Palatinorum suz ztatis mores hie capit Zo- 
naras, qui capillos nutriebant, et cincinnat liaberi 
volebant, cum cxteri e Gracis capillos raderent. 
, 


^99 JOANNIS ZONARLE ο 


.domum redit, stque ipse etiam sa magistratu A ρέντος elc τὸ πολίτευμα, xat ἁπανταχοῦ χικινάτους 
abiiícavit. ἔστιν ἑρᾷν. θὗτος οὗν δικτάτωρ προχειρισθεὶς, xat 
αὐθημερὸν ἑχότραπεύεας, xal τάχει σὺν ἀσφαλείᾳ χρησάµενος, καὶ τοῖς Αἰπουοῖς προσδαλὼν μετὰ τοῦ 
Μινουχίου, πλεἰστοὺς μὲν διέφθειρε, τοὺς 8' ἄλλους ἑζώγρησεν, οὓς ὑπὸ ζυγὸν διαγαγὼν ἀφῆχεν. Ἡ δὲ 
αρᾶξις ἡ vou ζυγοῦ εδιάδε τις ἣν' αταυροὺς δύο ὄρθια δηλαδὴ ξύλα διέχοντα ἀλλήλων, εἰς τὴν γην 
«κάτεπήγνυόν, καὶ αὑτοῖς ἔπετίθόυν ἑγχάρσιον ἕπτερον, xai διὰ μέσου τούτων τοὺς ἁλόντας διηγον Υυ- 
μνοὺς, ὃ τοῖς μὲν δρῶσι λαμπρότητα, πολλὴν δ᾽ ἀτιμίαν τοῖς πάσχουσιν ἕφερεν, ὥστε τινὰς τοῦ τοιοῦτόν 
τι παθεῖν προαιρεῖσθαι θανεῖν. Καὶ Πόλιν δὲ αὐτῶν Κορονῖνον καλουµένην ἑλὼν, ἐπανΏῆλθε, καὶ τὸν Mi- 





νούχιον διὰ τὴν ἧτταν τὴν ατρατηγίᾶν ἀφείχετο, χαὶ αὑτὸς ἀπέθετο τὴν ἀρχήν. 


ΧΤΠΙ. Deinde Romani domestico bello sunt 
conflietati, a servis et exsulibus conífato, qui 
nocid subita impressione Capitolium occuparunt. 
Sed plebs tum quoque hon prius arma eepit, quam 
patriciis aliquid detraxisset. Ac seditlosos oppres - 
serunt : sed multos suorum amiserunt, His igitar 
de eausis Romani et prodigiis quibusdam impulsi, 
omissis mutuis criminationibus, rempublicam aqua. 
biliorem efficere decreverunt. Ae tres viros in 
Grxiciam, ad illorum leges et instituta cognoscenda, 
ablegarunt : quibus allatis, tribunatum et alios 
quosdam magistratus abrogarunt, eorumque loco 
viros vii prineipes delegerunt : illoque anno ΑΡ- 
pium Claudium et Titum Genutium consules cum 
summo imperie erearunt, data potestate condendi 
leges, cum appendice, ne ab eis provocatio esset. 
ld quod prius non nisi dictatoribus concessum 
fuit. Ili per vices imperarunt, singuli in dies sin- 
gulos magistratus insignibus ornati. Et leges a se 
conscriptas in foro proposuerunt : quas cum omni- 


IH'. Oi μέντοι Ῥωμαῖοι οἰκεῖον toyfjxact πόλεμον, 
ὃς ἓχ δούλων συνέστη χαὶ φυγάδων τινῶν, ol, νυχτὸς 
ἐπελθόντες ἑξαπιναίως, τοῦ Καπιτωλίου ἐχράτησαν. 
Ὁ ὃ) ὅμιλος xal τότε οὗ πρότερον £v ὅπλοις ἐγένετο͵ 
ερίν τι πλέον σχεῖν τῶν εὐπατριδῶν. Ἐπελθόντες δέ 
Υέ τοῖς στασιάσασιν, ἑχράτησαν μὲν αὑτῶν, πολλοὺς 


"δὲ τῶν σφετέρων ἀπέδαλον. Διὰ ταῦτα τοίνυν οἱ — 


Ῥωμαῖοι χαὶ διά τινα σημεῖα εὐλαδηθέντες, τῶν τε 
πρὸς ἀλλήλους ἀπηλλάγησαν ἐγχλημάτω», xe τὴν 
πολιτείαν ἱσοτέραν ποιῄσασθαι ἑφηφίσαντο. Καὶ 
τρεῖς ἄνδρας εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ τοὺς νόµους χα) 
τὰ παρ᾽ ἑχείνοις ἔθη πεπόµφασι ' xai χοµισθέντων 
αὐτῶν, τάς τε ἅλλας ἀρχὰς xaX τὰς τῶν δηµάρχων 
χατέλυσαν, xal ἄνδρας ὀχτὼ ix τῶν πρώτων ἀνθ- 
είλοντο. Καὶ "Αππιον Κλαύδιον, Τϊτόν τε Γενούχιον 
ἀπέδειξαν xavà τὸν ἐνιαυτὸν ἐχεῖνον στρατηγοὺς αὖ- 
τοχράτορας, xai νόμους αὐτοῖς συγγράφαι brácps- 
Ψαν, μηδὲ µίαν τε δίχην ἑφέσιμον ἀπ᾿ αὐτῶν γενέ- 
σθχι προσεφηφίσαντο, ὃ πρώην οὐδενὶ τῶν ἀρχόν- 
των πλὴν τῶν δικτατόρων ἡἑδέδοτο. "Ηρξάν τε 


bus probassent, ad populum tulerunt, δαποίιαδ- (c οὗτοι ἡμέραν ἕκαστος, bvaJARE τὸ πρόσχημα τῆς ἡγε- 


que in x tabulas retulerunt. Qux enim digna ca- 
stodia 3/7 judicabant, in tabellis asservabant. Λο 
illi anno exacto, magistratu abierunt. Quibus alii x 
cum successissent, íta gesserunt, quasi evertende 
reipublice causa delecti essent. Ornnes enim simul 
ex sequo imperabant : ascitisque nobilium adole- 
&centum audacissimis, per vim multa egerunt. Seto 
tandem, sub anni fere finem, pauca quidam in 
duabus tabulis suapte auctoritate ascripserunt, 
non ad concordiam, sed ad majores dissentiones 
pertinentia. Duodecim igitur tabule sic confecto 
sunt. Decemviri autem non hzc tantum egerunt, 
sed et tempore magistratus eorum elapso, adhuc 
jn rebus gerendis sunt versati, republica vi op- 
pressa, neque senatu neque populo convocato, ne 
successores sibi darentur. Cum autem JE«ui 'et 
Sabini Romapis arma inferrent, per idoneos 
homines cffecerunt, ut sibi belli administratio 
moandaretur. [taque ex «decemviris Servius Op- 
pius et Appius Claudius suum pristinum locum 
retinuerunt : cwteri octo contra héstes sunt 
profecti. lia factum, αἱ cum et ín urbe et in 
castris turbarentut omnia , denuó seditio ori- 
retur. Nam cum prztores in. Sabínorum »grum 
impressionem fecissent, L. Sicium rei bellicze Ρο- 
ritissimum, οἱ przcipus apud ple!.em auctoritatis 
virum, cum aliis ad occupandum castrum quoddam 
missum per cemites ejus peremerunt. Rumore 
in castris sparso, cum una cum aliis ab hostibus 


µονίας λαμθάνοντες * xoi νόµους συγγράψαντες, 
εἰς τὴν ἀγορὰν ἐξέθηκναν, οἳ, ἐπεὶ πᾶσιν fipscav, ς 
τὸν ὀήμον εἰσήχθησαν , χαὶ χυρωθέντες, σανίσιν 
ἑνε"ράφησαν δέκα" ὅσα γὰρ φυλαχῆς ἐχρίθησαν 
ἄξια, àv σανιδίοις ἐθησαυρίζοντο, Ἐκεῖνοι μὲν οὖν, 
τὸν ἐνιαντὸν ἀνύσαντες, ἀφῆκαν τὴν ἀρχήν. Ἔτεροι 
δ αὖθις αἱρεθέντες δέκα, ὥσπερ ἐπὶ χαταλύστι 
της πολιτείας χειροτονηθέντες ἑἐξίοχειλαν. Πάντες 
γὰρ ἅμα ἀπὺ τῆς ἴσης ἠρχον, χαὶ νεανίσχευς ἐκ 
τῶν εὐπατριδῶν θραδυτάτους ἐχλεξάμενοι, πολλὰ 
δι αὐτῶν ἐἑποίουν, xal βίαια. 'Odb δέ ποτε ἐπὶ 
ἐξόδῳ, τοῦ ὅτους ὀλίγα ἄττα àv δύω σανίσι προσ- 
έγραφαν, ἐς πάντα δὲ αὐτογνωμονήσαντες, ἀφ ὧν 
οὑχ ὀμόνοια, ἀλλὰ xal διαφοραὶ µείζους Ῥωμαίοις 


D γενήσεσθαι ἔμελλον. Αἱ μὲν οὖν λεγόµεναι Δώδεχα 


δέλτοι οὕτως τότε ἐγένοντο. Οἱ δὲ νοµοθέται &xat- 
vot οὗ µόνον ταῦτ᾽ ἕπραξαν, ἀλλὰ xai τοῦ ἐνιαυτοῦ 
τῆς ἀρχῆς αὐτοῖς διελθόντος, ἔτι τοῖς πράγµοσιν 
ἐνέμειναν, βίᾳ τὴν πόλιν χατέχοντες, καὶ μηδὲ «hv 
βουλὴν Ἡ τὸν δῆμον ἀθροίζοντες, ἵνα μὴ συνελθόν- 
τες παήσωσιν αὐτούς, Αἰκχονῶν δὲ xai Σαθίνων π- 
λεμον αἱρομένων χατὰ Ῥωμαίων, τότε τοὺς ἐπι- 
τηδείους αὐτοῖς παρασχευάσαντες , διεπράξαντο 
σρίσι εοὺς πολέμους ἐπιτραπῆναι. Ἐκ γοῦν τῆς 
δεχαρχίας αὐτῶν Σερούῖος μὲν "Ὃππιος καὶ "Aro; 
Κλαύδιος χατὰ χώραν ἔκειναν, οἱ δὲ ὀκτὼ ἐπὶ τοὺς 
πολεµίους ἑστράτευσαν. Πάντα μὲν ἁπλῶ: χαὶ τὰ 
ἐν τῷ ἄστει xal τὰ ἓν τοῖς οτρατοπίδοις τετάρακτο, 
χἀντεῦθεν στάσις αὖθις συνηνέχθη. Ἑωμθαλόντες γὰρ 





601 


ANNALIUM LIB. VIT. 


ο 


εἰς τὴν τῶν Σαδίνων γῆν οἱ στρατίαρχοι, Λούχιόν A czesum csse - milites ad cadavera tollenda profecti. 


τινα Σίχιον (1), ἄχρον τε τὰ πολέμια xal &v τοῖς 
πρώτοις τοῦ ὁμίλου καταριθμούμενον, μεθ) ἑτέρων 
ὣς τι χωρίον χαταληφόμενον [ἔπεμφαν , καὶ διὰ 
τῶν συνεχπεμφθέντων αὐτῷ τὸν ἄνδρα διέφθειραν. 
Λόγου δ᾽ εἰς τὸ στρατόπεδον γεγονότος, ὡς παρὰ πο- 
λ嵴ων τοῦ ἀνδρὸς σὺν ἄλλοις ἀνηρημένου, οἱ στρα- 
τ'ῶται, ἀνελέσθαι τοὺς νεχροὺς ὁρμήσαντες, οὐδὲν 
σῶμα τῶν ἑναντίων εὑρήχασι, συχνοὺς δὲ τῶν 
ὁμοφύλων, οὓς ὁ Σίχιος ἐπιθεμένους αὐτῷ ἀπέχτει- 
νεν ἀμυνόμενος. Ὡς οὖν χύκλῳ τε αὐτοῦ χειµένους 
xai τετραμµένους πρὸς αὐτὸν εἶδον, ὑπετόπησαν *b 
Ὑενόμενον, καὶ μέντοι καὶ ἐθορύθησαν. Πρὸς δὲ 
τοῖς xal διά τι τοιοῦτον * Λούχιός τις Οδεργίνιος, kx 
τοῦ πλίθους ὢν, xal θυγατέρα ἔχων περιχαλλῃ, 
Λουχίῳ Ἰκιλλίῳ τῶν ὁμοίων αὑτῷ ἐχδώσειν ἔμελλε. 
Ταύτης ὁ Κλαύδιος ἐρασθεὶς, xol μὴ τυχὼν, πα- 
βεσχεύασὲ τινας δουλαγωγῆσαι αὐτήνο Ἐλθὼν ὁ τῆς 
χόρης πατὴρ ix τοῦ στρατοπέδου, ἐδιχαιολογεῖτο. 
Ὡς δὲ ὁ Κλαύδιος ταύτης κχατεφηφίσατο, χαὶ τοῖς 
δ;υλαγωγοῦσιν αὐτὴν d xópn παρεδέθη, καὶ οὐ- 
Da ἐπήμυνεν, ὑπερήλγησεν ὁ ταύτης πατ]ρ, 
xai τὴν θυγατέρα κοπίδι διαχειρισάµενος, πρὺς 
τοὺς στρατιώτας, ὡς εἶχεν, ἑξώρμησεν. Οὓς οὐδὰ 
πρὶν εὖ διακειµένους οὕτως ἑτάραξεν, ὥστε εὐθὺς 
ἐπὶ την πόλιν πρὸς τὸν Κλαύδιον ἐπειχθῆναι. Καὶ 
οἱ ἕτεροι δὲ οἱ ἐπὶ τοὺς Σαθίνους ἑστρατευμένοι, 


ἐπεὶ vovv ἔμαθον, τό τε τάφρευµα ἑἐξέλιπον * καὶ 


συµµίξαντες τοῖς λοιποῖς, ἄνδρας εἴποσιν ἑαυτῶν 
προδστήσαντο, καὶ οὐδὲν μικρὸν ἑλογίζοντο πρᾶξαι. 
Καὶ τὸ ἄλλο δὲ πλῆθος τῷ ἐν τῇ πόλει πρασεχώ- 
ῥρη1εν αὐτοῖς, xal μετ αὐτῶν ἐθορύδει. "Ev τού- 
τοις 6 μὲν Κλαύδιος φοθηθεὶς ὀχρύδη. ΄ὍΌππιος δὲ 
τήν τε βουλην Ίθροισε, καὶ πέµψας ἐπύθετο τοῦ 
πλήθους, τί βούλονται. Οἱ δὲ τὸν Οὐαλλέριον Aov* 
χιον xai τὸν Ὁράτιον Μάρχον, ἄνδρας kx τῶν βου- 
Ἀλευτῶν αὐτοῖς προσκειµένους , πεμφθῆναι σφίσιν 


ἐνήτουν, ὥς τε δι’ ἐχείνων ἀποκρινούμενοι. ᾿Επεὶ δὲ 


οὐχ ἐπέμφθησαν, φοθηθέντων τῶν δέκα ἀρχόντων 


cum nullum hostile corpus, scd civium complura 
undique circa Siccium jacentia, el ad eum con- 
versa viderent, quos se defendendo oceide'at 
suspicati, quid actum esset, et tumultuati sunt. 
Huc aliud facinus accessit. Lucius Virginius bomo 
plebeius, virginem formosissimam L. Icilio ejus- 

dem ordinis viro desponderat : quam cum Clau- 
dius deperiret, nec tamen ea potiri posset, quibus- 
dam negotium dedit virginis in servitutem asse- 
rendz. Quam cum pater e castris reversus defen- 
deret, Claudius autem accusatoribus, nemine 
opitulante , addiceret : pater dolore coinmotus, 
filia cultro interfecta, statim ad. milites properat : 
quos nec ante bene aífectos sic perturbavit , ut 


B mox in $48 urbem contra Claudium accurrerent. 


Alii quoque, qui contra Sabinos pugnabant, ea re 
coguíta , vallo deserto congressi cum reliquis, 
viris xx summa rerum mandata, nihil modicum 
cogitarunt. Accessit eliam urbana multitudo, ac 
tumultum ausit. [nterea Claudius pre metu se 
abscondit. Oppius vero, coacto senatu, per inter- 
nuntios multitudinem percunctatur, quid sibi velit, 
Qua cum L. Valerium et M. Horatium senatorii 
ordinis, sed homines populares, ad se mitti postu- 
laret, per quos responsum datura esset, iique 
missi non essent : veritis decrem viris, ne conira se 
consules crearentur (jam enim omnes aderant) 
major indignatio populi est exorta. Qua territus 
&enatus, vel invitis decemviris, Valcrium et Hora- 
tium ablegavit : compositaque controversia , tu- 
multus auctoribus data est inipunitas, decemviratu 
abrogato. AÁnnui vero magistratus cum alii, tum 
tribunorum, lisdem conditionibus, quibus prius 
steterant, sunt revocati. Lecti cum alii, tum Vir- 
ginius, Oppium et Claudium in carcerem coinpe- 
gerunt ; qui antequam causam dicerent, sibi ipsi 
manus attulerunt. Reliquos accusatos et dumuatos 
in exsilium ejecerunt. 


(i1 γὰρ πάντες παρῆσαν) μὴ στρατηγοῖς αὐτοῖς κατ αὐτῶν χρήσαιντο, ἔτι μᾶλλον ὠργίζοντο, Φό- 
έος ον τοῖς βουλενταῖς ἑνέπεσεν οὐ μέτριος ἐντεῦθεν, xoi διὰ τοῦτο xal παρὰ γνώμην τῶν ἁρ- 
χόντων τόν τε Οὐαλλέριον σφίσι xai τὸν Ὁράτιον ἔπεμγαν, xàx τούτου, συναλλαγῆς Ὑενομένης, τοῖς 
μὲν θορυθήσσσιν ἄδεια τῶν παραχθέντων ἑδόθη, xat ἡ δεκαρχία κατελύθη * αἱ δὲ ἑπέτειοι ἀρχα), af τε 
λοικαὶ xal αἱ τῶν δηµάρχων ἐπὶ τοῖς αὐτοῖς προνοµίοις ἐπανῆλθον, ἓφ olg πρώην σαν. Ἄποδει- 
χθέντες δὲ ἄρχοντες ἄλλοι τε xal Οὐεργίνιας, τὸν μὲν ΄Ὅππιον τόν τε Κλαύδιον εἰς δεσμωτήριον ἑνέ- 
6αλον, οἳ πρὶν εὐθυνθῆναι ἑαυτοὺς διεχειρίσαντο, ποὺς δὰ λοιποὺς ἐγράψαντο, χαὶ ἑλόντες ἐςήλασαν. 
16’, 0i &' ὕπατοι (τότε γὰρ λέγεται πρῶτον D — XIX. Consules vero (quibus tum primum id 


ὑπάτους αὑτοὺς προσαχγορευθῆναι, στρατηγοὺς 
καλουμένους tL πρότερον) σαν δὲ Οὐαλλέριος xol 
Ἑράτιος, χαὶ τότε χαὶ μετέπειτα τῷ πλήθει προσ- 
έκειντο, xai μᾶλλον αὐτοὺς ἢ τοὺς εὐπατρίδας 
ἑκράτυναν. Ἐλαττούμενοι οὖν ol εὐπατρίδαι οὕτα 
ῥάδιον συνελέγοντο, οὔτε τὰ πράγματα ἐπ αὐτοῖς 
ἑποίουν παντάκασιν, ἀλλὰ xal τοὺς δηµάργους 
οἰωνοσχοπίᾳ ἓν σνλλόγοις χρῆσθαι δεδώχασιν, à λό- 


nomen factum esse fertur, cum ante pratores vo- 
carentur) Valerius εἰ Hloratius, et tui deinceps 
multitudini addicti, plebeiorum opes magis quam pa- 
trum firmsrunt. Itaque patres immunila auctorilato 
neque facile conveniebant, neque ullaram rerum po- 
testatem prorsus sibi vindicabant. Qin tril.uniag 
etiam in conventibus, auspiciis utendi facultatem pet 
honoris speciem concesserunt (id enim munus ab 


Yarie lectiones et not. 


(1) Λούχιόν tiva Σίκιον. Hinc emendandus Am- 
mianus Marcellinus, lib. xxv, qui Sicinitun vocat : 
Sicinium Dentatum. adjiciat , ornatum. militarium 


multitudine coronarum. Siccium etiam vocat Dion. 
lfalicarnasseus. 


603 


JOANNIS ZONATILE 


C^á 


antiquissimis temporibus ad solos pavrieios pertine- A yv μὲν τιμὴν αὐτοῖς ἔφερε xal ἀξίωμα, (µόνοις 


bat) eum revera id agerent, ne tribuni et multitudo 
quidvis temere agerent, sed per causam auspicio- 
rum aliquando impedirentur. Patricii οἱ senatus 
irati consulibus, ut populi fautoribus, nec trium- 
phum deereverunt, quamvis uterque hostes vicis- 
set, et neutri diem de more assignarunt : sed mul- 
titudo et biduum ferias celebravit, et triumphum 
illis decrevit. Ea discordia .freti hostes, receptis 
349 animis Romanos invaserunt. Anno sequente, 
Marco Genutio et C. Curtio consulibus, contentio- 
nes retindegrate sunt. Nam plebeiis consulatum 
expetentibus , quod patricii ad plebem transeuntes 
tribunatum gererent : patriciis vero acriter defen. 
dentibus, multa violenter invicem et'dicta et facta 
sunt. Ne quid vero deterius sequeretur, locupletes 
magistratum ipsum plebi concesserunt, sed nomen 
non communicarunt : dixeruntque tribunqs mílita- 
res pro consulibus, ne honoratum vocabulum a 
promiscua turba inquinaretur. Placuit igitur ternos 
3b utraque factione tribunos deligi, duorum con- 
sulum loco. Neque tamen horum nomen penitus 
defecit, cum alias tribuni crearentur. Atque hzc 
i3 esse acia Lraditum est. Dictatores aulem non 
soli consules (quamvis eorum auctoritas, illorum 
magistratu multo minor esset) sed tribuni etiam 
aliquando designarunt. Fertur tamen nullus un- 
quam tribunus triumphasse, quamvis multi sepe 
hostes vicissent. Ac tribuni tum hoc modo creati 
sunt. Censores vero anno sequente, Barbato et M. 
Macrino coss. designati sunt L. Papyrius, et L. 
Sempronius. Eorum creandi causa fuit, quod con- 
sules ob multitudinem omnia negotia exsequi non 
poterant. Nam jura censoribus attributa ad id 
usque tempus tenuerant. Λο principio bini fuere 
censores patricii, qui initio et postremo ad 
quinquennium imperarunt: interjecto vero tem- 
pore, menses xvii) ipsisque consulibus quam- 
vis parte duntaxat potestflis eorum accepta, 
superiores evaserunt. Muneris eorum fuit, pu. 
blica vectigalia elocare, vias et publica zedificia 
curare, cujusque facultates describere, mores ci- 
vium observare et explorare : ac laude dignos, in 
tribus, in ordinem equestrem, in senatum referre, 
pro cujusque meritis : 
codem modo ex albo delere. 1d quod majus erat 
iis omnibus, qux consulibus relinquebantur. Da- 
hant autem in unoquoque jusjurandum, se nec 
gratia nec odio quidquam acturos : sed sin- 
cero animo, ea quie e republica essent, et 
deliberaturos , et acturos. Populum [item ad 
regandas leges, 350 sliaque munia convooca- 
lant : et majorum magistratuum ornamentis, 
lietoribus exceptis, utebantur. Λο tale censorum 
munus fuit. Qui vero, cum census agebatur, sua 
nomina οἱ facultates professi non erant, eorum 
facultates α censoribus, ipsi a consulibus vende- 
bantur. Et hac ad tempus aliquod sic acta supt. 
Post constitutum est, ul qui semel in senatum 


γὰρ τοῦτο ix mávo ἀρχαίου τοῖς εὐπατρίδαις 
ἐπιτέτραπτο) ἔργῳ δὲ χώλυμα ἣν, ἵνα ad ῥᾳ- 
δίως οἱ δήμαρχοι καὶ τὸ πλήῆδος ὅσα βούλοιντο 
πράττοιεν, ἀλλὰ  mpoyástt τῆς οἰωνοσχοπίας 
ἔστιν οὗ ἐμποδίζοιντο, ᾿Αθχόμενοι δὲ τοῖς ὑπά- 
τοις of τε εὐπατρίδαι xol ἡ βουλῃ, ὡς τὰ τοῦ 
πλήθους «φρονοῦσιν, οὐχ ἑφηφίσαντο σφίσι τὰ 
ἐπινίχια, πόλεµον ἑχατέρου νιχῄσαντος, οὗθ) ἡμέ- 
pav ἑχάστῳ ἀπένειμαν ὥσπερ εἴθιστο, Τὸ μέντοι 
πλῆθος ἐπὶ δύω τε ἡμέρας ἑώρτασε , καὶ τοῖς 
ὑπάτοις τὰ νικητήοια ἑφψηφίσαντο. Οὕτως οὖν 
ἐς διαφορὰς τῶν Ῥωμαίων ἑλθόντων, ol iv. 
αντίοι, σφίσιν, ἀναθαρσήσαντες, ἔπῄεσαν αὐτοῖς, 
Ti δ' ἑξῆς ἔτει Μάρχου F'evouxios xai Tatou Κουρ. 
«lou ὑπατευόντων , ἐπ ἀλλήλους ἑτράποντο. 0: 
τε γὰρ τοῦ πλήθους xal ὑπατεύειν ἤθελον, ἐπείπ:ρ 
ἑδγμάρχουν οἱ εὐπατρίδαι mob; αὑτοὺς μεθιστά- 


'μενοι. Καὶ αἱ εὐπατρίδαι λίαν τῖς ὑπάτου ἀρχῆς 


περ:εἶχοντο; xal πολλὰ κατ ἀλλήλων καὶ βίσια 
ἔλεγόν τ καὶ ἔπραττον. "Iva δὲ μὴ πρός τι χεῖρον 
χωρῄσωσι, τοῦ μὲν ἔργου τῆς ἡγεμονίας οἱ ὃν- 
vato! αὐτοῖς παρξχώρησαν * τοῦ δὲ ὀνόματος οὗ 
µετέδωχαν, ἁλλ᾽ ἀνθ᾽ ὑπάτων χιλιάρχους ὠνόμασα"», 
ἵνα ph τὸ τῆς κλήσεως ἔντιμον τῷ σύρφαχι ὁμῖλῳ 
καταῤῥυπαίνοιτο, Καὶ τρεῖς ἀφ᾽ ἑχατέρων χιλιάρ- 
χους ἀντὶ τῶν δύο ὑπάτων αἱρεῖσθαι συνέδοξεν. Ob 
μέντοι τὸ τῶν ὑπάτων ἐξέλιπε τέλεον ὄνομα, à) 
ποτὲ μὲν Όπατοι καθίσταντο ποτὰ δέ ve χιλίαρχοι. 


C Οὕτω μὲν ταῦτα παραδέδοται γίνεσθαι, καἰτοι οὗ 


µόνον τῶν ὑπάτων δικτάτορας ἀνειπόντων, xal ταύτα 
πολὺ τῖς ἀρχῆς ἐχείνης ἑλαττουμένων, ἀλλὰ xai 
χιλιάρχων τοῦτο πεποιηχότων ἑνίοτε. Λέγεται δὲ, 
ὅτι οὐδεὶς τῶν χιλιάρχων, «Χαΐτόι πολλῶν πολλάχις 
νιχησάντων, ἐπινίχια ἔπεμψεν. Οἱ μὲν οὖν χιλίαρχοι 
οὕτω τότε ἠρέθησαν. Οἱ δὲ τιµηταὶ τῷ ἐχομένῳ 
ἔτει Βαρδάτου καὶ Μάρχου Μακρίνου ὑπατενόντων, 
χατεδείχθησαν xal ἠρέθησαν Λούκιός τε Παπείριος 
xal Λούκιος Σεμπρώνιος. Κεχειροτόνηντο δὲ, ὅτι 
ol ὕπατοι ὀδύνατοι ἐπὶ πάντα διὰ τὸ πληθος ἐξ- 
αρχεῖν σαν. Τὰ γὰρ τοῖς τιμηταῖς ἀπονεμηθέντα 
προνόμια ἐχεῖνοι µέχρι τότε ἐποίουν: Δύω τε σαν 
ol τιμηταὶ ἐξ ἀρχΏς xal ἐχ τῶν εὐπατριξῶν. Ἡρ- 
yov δὲ τὰ μὲν πρῶτα χαὶ τὰ τελευταῖα ἐπὶ πεντ1- 


improbe vita homines D ετίαν. Ἐν δὲ τῷ µέσῳ χρόνῳ ἐπὶ ερεῖς ἑξαμήνους, 


χαὶ ἐγένοντο τῶν ὑπάτων µείζους, καΐτοι µέρος 
τῆς ἐχείνων λαθόντες ἀρχῆς. Εξην δὲ αὗτοῖς τάς 
τε πρησέδους τὰς χοινὰς ἐχμισθοῦν, xal τῶν ὁδῶν 
καὶ τῶν δημοσίων οἰκοδομημάτων ἐπιμελείαθαι, καὶ 
τὰς ἀπογραφὰς τῆς ἑχάστου εὐπορίας διατελεῖν, 
xai τὸν βίον τῶν πολιτῶν ἐπισχοπεῖν τε χαὶ ἑξε- 
τάζειν, καὶ τοὺς μὲν ἀξίους ἐπαίνου ἐς τὰς quia; 
χαὶ ἐς τὴν ἱππάδα καὶ τὴν γερουσίαν ἐγγράφειν, 


. καθὼς ἑκάστοις προσήκειν ἑναμίζετο" τοὺς ὃ οὐχ 


εὖ βιοῦντας, ἁπανταχόθεν ὁμοίως ἁπιλείφειν. Ὁ 
μεῖζον πάντων ἣν τῶν τοῖς ὑπάτοις χαταλειφθέντων. 
Πίστεις 0 ἐνόρχκους ἐφ᾽ ἑχάστῳ πεποίηντο, ὡς οὖςς 
πρὸς χάριν, οὔτε πρὸς ἔχθραν τι ποιοῦσιν, ἀλλ ἐς 
ὀρθῆς γνώμης τὰ συμφέροντα τῷ κοινῷ xal axo: 


665 


ANNALIUM 119. VII. 


Q6 


* 
ποῦσι χαὶ πράττουσι. Καὶ τὸν ὅημον ἐπί τε νόµων A lectus esset, per omnem aetatem in eo maneret : 


ε)σφοραῖς, xal τοῖς ἄλλο.ς συνήθροιζο», xai τῷ τῶν 
µειζόνων ἀρχῶν χόσµῳ, πλὴν ῥαθδούχων ἐχρῶντο. 
Τοιαύτη fj τῶν τιμητῶν ὀπῖρχεν ἀρχή. Tov μέντοι 
ph ἀπογραφαμένων τὰς οὐσίας ἓν ταῖς ἀπογραφαῖς 
καὶ ἑαυτοὺς, τὰς μὲν οὑὐσίας ol τιμηταὶ, αὐτοὺς 
δ᾽ ἐχείνους ol ὕπατοι ἑπίπρασχον. Ἄρόνῳ μὲν οὖν 
τινι ταῦθ) οὕτως ἐπράχθη. Ὕστερον δὲ τὸν ἅπαξ τῇ 
βουλῇ καταλεχθέντα, διὰ βίου βουλεύειν ἔδοξε 
μτδ' ἀπαλείφεσθαι, el μὴ τις ἁδικῆσας χαὶ χριθεὶς 
Ἑτίμωτο, f) χακῶς ζῶν ἠλέγχθη. Τοὺς γὰρ το.ούτους 
ἀπήλειφον, καὶ ἀντ αὐτῶν ἑτέρους ἐνέγραφον. Τῶν 
δὲ προσχκαΐρως ἀρχόντων πρεσθεῖα μὲν &béboto τοῖς 
ὃ.χτάτορσι, δευτερεῖα δέ ve τοῖς τιμηταῖς, ἡ δὲ 


τρίτη τάξις τοῖς ἰππάρχοις νενέµητο. Καὶ οὕτω ταῦτα ἑτέταχτο, 


neque delerelur ex albo, nisi ob facinus ignomi- 
nioso judicio condemnatus esset, aut improbe 
vize convictus. Talibus enim in ordinem coactis, 
alios in eorum locum substituebaat. In. magistrati- 
bus temporum causa institutis, principem obtine- 


bant loenm dictatores, proximum censores, ter- 


tium magistri equitum : qui ordo, sive ia magistratu 
essent, sive eo abiissent, observabatur. Qaod si ad 
humilius munus descendissent, priorem dignita- 
tem inviolatam obtinebant. Unus quidam princeps 
senatus per id tempus, dum is honos duralhat 
(meque enim perpetuus erat) omuibus dignitate, 
non potentia przstabat. 


xüv» ἓν ταῖς ἀρχαῖς σαν, xàv 


ἀπηλλάγτησαν. El ydp τις k^ µε[ζονις ἀρχῆς εἰς ὑποδεεστέραν χΧατέστη, τὸ τῆς προτέρας ἀξίωμα 
εἶχεν ἀχέραιον. Ef; δέ τις, ὃν πρἰγχιπα μὲν τῆς Ἱερουσίας ὠνόμαζον (λέγοιτο 0 ἂν καθ) Ἕλληνας 
πρύκριτος), συµπάντων προεῖχα τὸν χρόνον ὃν προεχρίνετο (οὗ γὰρ διὰ βίον τις εἰς τοῦτο προ” 
εχειρίζετο), καὶ προέφερε τῶν ἄλλων τῷ ἀξιώματι οὗ μὴν καὶ δυνάμει ἐχρῆτό τινι. 

K'. Xpóvov μὲν οὖν τινα εἰρήνην πρὶς ἀλλλλους B — XX. Ad hunc modom pace ad tempus domi οἱ 


xai πρὸς τοὺς περιοίκους fjYayov. ΒΕἶτα λιμοῦ ént- 
χρατήσαντος, ὥστε τινὰς xal elg τὸν ποταμὸν ἔαυ- 
τοὺς ἐμβαλεῖν, μὴ φέροντας τὸν λιμὸν ἑστασ/άσαν. 
Οἱ μὲν γὰρ τοὺς εὐπόρους ὡς περὶ τὸν σῖτον χα- 
χουργοῦντας ἓν αἰτίᾳ πεποίηντο, οἱ δὲ τοὺς πένητας 
ὡς τὴν γῆν μὴ βουλευοµένους ἑργάζεσθα,. Ἰδὼν δὲ 
τοῦτο Σπούριος Μάλλιος, ἀνΏρ Ἱππεὺς πλούσιος, 
τυραννίδι ἐπιχεχείρηχε, xal σἵτον ἐχ τῆς περιχώρου 
πρ:.άµενος, πολλοῖς μὲν ἐπενωνίζων, πολλοῖς δὲ xat 
προῖχα ἑδίδου, xX« τούτου συχνοὺς προσῳχειωσά- 
µενος, ὅπλα τὲ ἑπορίσατο xal φρουροὺς, χαὶ ἐχρά- 
τησεν ἂν τῆς πόλεως, εἰ p Μινούχιος Λὐγουρῖνος, 
àvho εὐπατρίδης, ἐπὶ τῇ σιτοδοσίᾳ «τεταγµένος, 
xal αἰτιώμενος ἐπὶ «fj σιτεδείᾳ, εἰσέγγειλε τῇ 
βουλὴ τὸ πραττόµενον. Ἡ δὲ γερουσία, μαθοῦσα τὸ 
phvvpga, δικτάτορα παραντίχα iv τῷ συνεδρίῳ 
ἀνεῖπε τὸν Κυῖντιον τὸν Λούχιον τὸν Κικινάτον, 
χαὶ ταῦτα παρήλικα ὄντα (ὁγδοηχοντούτης γὰρ fv). 
Κάχεῖ τὴν ἡμέραν πᾶσαν ἀνάλωσαν συγκαθήµενοι, 
ὣς τι 613) βουλευόμενοι, ἵνα μὴ τὸ γεγονὸς ἑκφοιτέσῃ. 
Νυχτὸς δὲ ὁ δικτάτωρ τὸ Καπιτώλιον καὶ τὰ λοιπὰ 
τὰ ἐπιχαιρότατα διὰ τῶν ἱππέων προχαταλαθὼν, 
ἕωθεν ἐπ' τὸν Μάλλιον ἔπεμψε Γάΐον Σερονῖλιον 
τὸν ἵππαρχον, ὡς δι ἄλλοτι ἐχεῖνον μεταχαλούμενος, 
*O δὲ ὑποτοπήτσαντός τι τοῦ Μαλλίου, xaY διαμέλλον- 
τος δείσας, μὴ ὑπὸ τοῦ πλήθους ἐξαρπασθῃῇ (δη 
Xp συνέτρεχον) ἕχτεινε τὸν ἄνδρα, ἢἡ αὐτογνῳμο- 
νήσας, T] τοῦτο χεαχελευσμένος πρὸς τοῦ δικτάτορος. 
Θορυθηθέντος δ᾽ ἐπὶ τούτῳ τοῦ πλήθους, 6 Κ.ωῖντιος 
δηυµηγορήῄήσας, xot σἶτον σφίοι παρασχὼν, xa μὴ 
τενα ἕτερον 7) χολάσας, f| ἐπαιτιασάμενος, τὸν θόρυ- 
6ον ἕπαυσε. Πολέμων δὲ τοῖς 'Ῥωμαίοις £x διαφόρων 
ἐθνῶν ἐπενηνεγμένων, τοὺς μὲν ἐν ὀλίγαις ἡμέραις 
ἑνίχησαν, τοῖς δὲ Τυρσηνοῖς ἐπὶ μαχρὸν ἑ πολέµτσαν. 
Π, στουµίου δὲ νενιχηχότος τοὺς Αἰχουοὺς, xal µε- 
γάλην πόλιν ἑλόντος αὐτῶν, ὅτι μὴτ) ἑχείνην οἱ 

τρατιώται εἰς προνομὴν ἐξεχωρήθησαν, µήτς τι 
τῆς αξίας αἰτῄσαντες ἔλαθον, τὀν τε ταµίαν τὸν 
ξια-ιθάµενον αὐτὴν περιστάντες ἑφόνευσαν, xai τὸν 


foris constituta, tanta fames urbem oppressit, u: 


quidam inediam non ferentes, in flumen se pr»ci- 


pitarent. Unde orta seditione, pauperes divitibus 
annone suppressionem, divites pauperibus agri- 
culturz: neglectum erimini dabant. Qua de causa 
Spurius Melius eques, homo dives, coemptum a 
finitimis frumentum, àliis minoris vendidit, aliis 
gratuito dedit. Eaque re multis sili conciliatis, spe 
regni concepta, arma et satellites comparavit. Atque 
urhe potitus esset, nisi-Minutius Augurinus, vir 
patricius, rei frumentarie profectus, cum ob an- 
nonz penuriam accusaretur, rem ad senatum de- 
tulisset. Qui statim L. Quintium Cincinnsatum 
diclatorem dixerunt virum exacte telatis, annu 
agentem LiXxx,atque in curia totum diem delibe 
rantium specie consederunt, ne id decretum foras 
eliminaretur. Noctu dictator Capitolium et alia op- 
poruuna loca per equites occupat. Mane C. Servi- 
lium magistrum equitum ad Melium mittit, quasi 
per aliam causam accersendum. 351 At ille Me- 
lium aliquid suspicantem et tergiversantem, veri- 
tus ne concursu populi eriperetur, interficit, sivc 
suopte consilio, sive dictatoris jussu. Ob quod fa- 
ctun tumultuante multitudine, Quintius concione 
habita, et frumento disiributo, accussto multato- 
que nemine, motum eum sedavit. Deinde Romaui 
belis petiti a diversis gentibus, ceteras paucis 
diebus vicerunt, sed cum Tyrrhenis longo tempore 


p decertarunt. Milites, cum Posthumius victis /Equis 


magnam eorum urbem expugnatam , non diripien- 
dam dedisset, neque ex manubiis quidquam con- 
cessisset,  quaxstorem primum, deinde ipsum 
etiam Posthumium , objurgantem , et czedis aucto- 
res ad supplicium postulanteis, occiderunt : neque 
recens captum duntaxat, sed omnem publicum 
agrum sibi vindicarunt. Ac diuturna fuisset illa 
sedilio, nisi belli ab Aquis redinlegrali terrore 
quievissent, Cadium pona in paucis consumpta, 
liostes vicerunt. Quamobrem potentes et manublias 


601 


JOANNIS ZONAR.E 


638 


inter eos. distribuerunt : οἱ pediti, deinde ctiam A Ποστούμιον ἐπιτιμῶντα αὐτοῖς ἔὶ τούτῳ, xax ζη- 


equiti stipendia decreverunt. Nam ad id usque 
tempus sine mercede, ac suis impensis militarant ; 
actum demum stüpendia merere coeperunt. Bello 
adversus Veintes oria, dum illisuo Marte pugnabant, 
a Romanis sepe victi, et intra mnceia compulsi 
Sunt. Sed sociorum viribus auci, eruptione ex 
«erbe íacia, Romanos profligarunt, Interea lacus 
Albanus, tumulis undique septus, eum nullum hs- 
heret aqaa exitum, dum Veii obsidebantur, ita 
inundavit, ut aqua ultra montes evoluta, ad mare 
decurrerei. Quo. cum Romani divinitus pertendi 
aliquid erederent, Delphicum eraculum consulue- 
ruBt. Erat et apud Veientes Tyrrbenus vates, qui 
cum Pythia consentiebat. Ambo enim urbem ex- 
pugnatum iri afrmabant, si qux: exundasset aqua, 
in mare non decurteret, sed alibi consumeretur : 
οἱ quadam sacra fleri jusserunt. Verum Apollo 
nec quibus diis, nec quo ritu immolandum osset, 
declaravit. Tyerhenus autem cun ea scire videre- 
tur, celabat. aque Romani cirea monia, ubi cum 
eo colloqui solebant, dispositi, simulata awicitia, 
cum aliis in rebus 804 cum bono animo esse 
jusserunt, tum impune in castra exire permise- 
rünt : et comprehensum, omnia qus facto essent 
opus, effari coegerunt, ex íllius igitur praeceptis 
rem divinam fecerunt : perfossoque tumulo , 
aquam redundantem occultis meatibus in campum 
emiserunt, in quo omnis consumpta est, nec in 
mare quidquam influxit. 


τοὔντα τοὺς αὐτάχειρας, προσαπέχτειναν, xa τὴν 
χώραν o) τὴν αἰχμάλωτον µόνον, ἀλλὰ xal πᾶσαν 
προαένε,µαν ἑαυτοῖς τὴν ἐν τῷ δηµοσίῳ τότε τὸΥγ- 
χάνουσαν. Κῑν ἐπὶ πλεΐῖστον dj στάαις διΏρχεσεν, 
εἰ ph πόλεμος αὖθις Ῥωμαίοις παρὰ τῶν Αἰκαυῶν 
ἐπενήνεκτο. Φοδηθέντες Υὰρ διὰ τοῦτο ἠσύχασαν, 
xai εὖν τιµωρίαν των φόνων εἰς ὀλίχους ἑλθουσαν 
ὑπέμειναν, καὶ ἐπὶ τοὺς ἑναντίους στρατεύσαντες, 
μάχῃ αὐτοὺς νενιχήχασι. Διὸ τήν τε λείαν αὐτοῖς 
οἱ δυνατοὶ διέδοσαν, xal μισθὺν τοῖς πεζοῖς, εἴτα καὶ 
τοῖς ἐππεῦσιν ἑφηφίσαντο. ᾽Αμισθὶ γὰρ µέχρι τότε 
καὶ οἰκόσιτοι (2) ἑστρατεύοντο, τότε δὲ πρῶτον µι” 
σθοφορεῖν Ἡρξαντο. Πολέμου δὲ αὐτοῖς πρὸς OSt£v- 
«ας συστάντος, ἕως μὲν χατὰ σφᾶς ἐπολέμουν ἐχεῖ- 
vot, πολλάκις αὐτοὺς οἱ Ῥωμαῖοι ἑνίχησαν, καὶ ἐς 
πολιορχίαν κατέστησαν. Προσγενομένων δὲ αὐτοὶς 
συμμάχων, ἐπεξῆλθον τοῖς Ῥωμαίοις, xai ἐπεχρᾶ- 
«ησαν. Ἑν τούτοις δὲ xal πρὸς τῷ δρει τῷ 'Ax6avip 
οὖσα λίμνη ὑπὸ τῶν πέὲρ.ξ αὐτῆς περικλειομένη 
λόφων, καὶ ph ἔχουσα ixpohv, χατὰ τὸν τῆς πο- 
λιορχίας τῶν Οὐϊέντων χαιρὸὺν ἐς τοσοῦτον ἔπλημ- 
µύρησεν, ὡς ὑπερεκχεῖσθαι καὶ τῶν ὁρῶν, καὶ 
χατιέναι πρὸς θάλασσαν. Κρίναντες δ ol. Ῥωραίοι 
πάντως τι διὰ τούτου θεῖον σηµαίνεσθαι, ἕτεμψαν 
εἰς Διλφοὺς περὶ τούτου χρησόµεγοι. "Hv δέ τες xal 
παρὰ τοῖς Οὐίένταις Τυρσηνὸς ἀνῆρ µαντιχό:. "E; 
ταυτὸν οὖν f) το Πυθία xa fj ἐχείνου μαντεία avv- 
έδραµον * χαὶ ἄμφῳ γὰρ ἁλώσεσθαι τὴν πόλιν 
εἶπον, ὅταν τὸ ὕδωρ τὸ πλημμυρῆσαν μὴ 5; θάλασ- 


σαν ἑἐμπέσῃ, à)! ἀναλωχεαίη ἑτέρωθι. Καΐ τινας ἱερουργίας διὰ τοῦτο γενέσθαι ἐχέλευσαν. Αλλ' 4 
μὲν Πύθιο; οὔτε είσι θεῶν, οὔθ) ὅπως αὐτὰς ποιήτουσε διεσάφησεν * ὁ δὲ Τυρτηνὺς ἑῴχει μὲν ci- 
δέναι, οὐδὲν δὲ ἐδήλου. Οἱ γοῦν περὶ τὸ τεῖχος, ὅθεν ἐχεῖνος ὠμίλει, τεταγµέγοι Ῥωμαῖοι, φιλίαν πρὸς 
ἐχεῖνον ὑποκριθέντνες, τά τε ἄλλα θαῤῥηϊν αὐτῷ ἑνεδίδουν, καὶ ἁδεῶς ἑπέτρεπον ἐχφοιτᾷν ^ καὶ οὕτω 
συλλαβόντες αὐτὸν, πάντα τὰ καθήχοντα ἠνάγκασαν ἐξειπεῖν, καὶ κατὰ τὴν ὑποθήχην ἐχείνου τάς τα 
θυσίας kxolncay, xal τὸν λόφον διέτρησαν, xal τὸ πλεονάνον ὕδωρ εἰς vb πεδίου χρυπτῇ διώρυχι µε- 
φωχέτευσαν, ὥσθ) ἅπαν iv αὐτῷ ἀναλίσκεσθαι, καὶ pif) τι χαταῤῥέειν εἰς θάλασσαν. 

XXI. Hoc peracto, M. Furius Camillus dictator 6 ΚΑ’, Ἆρτι μὲν oov τοῦτο ἐγένετο, xal διχτάτωρ 


creatus , cum impetu in monia facto nihil profe- 
cisset, a longiquo auspicatus, cuniculo ín arcem 
acio , et militibus à Roma voluntariis auctus, ur- 
bem corona circumdedit : et civibus in moenia dis- 
persis , alii per cuniculum clam in urbem penetra- 
runt, Cum urbem captam diripi videret, illacrymas- 
Be, et cum suspirio dixissefertur: O dii, si que 
Romanis divina incumbit wltio, eorum contraria [e- 
licitati, precor ut in. me illa desinat, Tum vero 
prede decimam, invitis militibus, voto conce- 
pto Apollini dicavit. Praterea etiam craterem 
aureum, ex mulieribus ornamentis conflatum. 
Pro quo statim eis honos decretus est, ut curribus 
ad solemnia festa veherentur, ad qu: pedibus prius 
ire solitz: erant. Camillum autem indignatio atque 
invidia populi suscepit, tum ob decimam Apollini 


ὑρέθη Μάρχος Φούριος Κάμιλλος, ὃς προσδαλὼν τῇ 
πόλει, ἐπεὶ οὐδὲν fjvusv, ὑπόγειαν ὠρήάσατο δίοᾶον 
πὀῤῥωθεν ἀρξάμενος, ἐς τὴν ἀκρόπολιν φέρουσα». 
Παρεσχευασμένου δὲ Ίδη τοῦ ὑπονόμου, ἐπεὶ πολλοὶ 
xai ἀπὸ τῆς Ρώμης αὐτῷ προσεχώρησαν ἐθελονταὶ, 
παραλαθὼν κἀκείνους, προσέθαλε τῇ πόλει, xal 
πανταχόθεν τὸ τεῖχος ἐχύχλωσε. Tov δ᾽ ἑἐντὸς περὶ 
πάντα τὸν περίθολον σχεδασθέντων, ἔλαθον ἕτεροι 
διὰ τῶν ὑπονόμων Τεγονότες ἑντός. ᾽Αλούσης δὲ τῖς 

ως, xai τῶν Ῥωμαίων διαρπαζόντων τὰ ἐν 
αὐτῇ, ὁρῶν ἀπὸ τῆς ἄχρας ὁ Κάμιλλος τὰ πραττό- 
μενα, ἑστέναζε, χαὶ ἐδάχρυαε. Καὶ, Ὢ θεοὶ, ἔφη, 
sl τι ᾿Ῥωμαίοις ógelAsga, νέµεσις, τῆσδε τῆς 
θὐπραγίας ἀντίσίροφος, εὔχομαι ταύτην (3) elc 
ἑαυτὸν εενβυντῆσαι. Thy. δὲ τῆς λείας δεχάτην ἐξ- 
ελὼν, ἁχόντων τῶν στρατιωτῶν, ἀνέθετο τῷ ᾿Απόλ- 


Varie lectiones et note. 


(3) Οἰκόσιτοι. Snidas : Οἰκόσινος, ὁ ἑαντὸν τοέ- 
eU. µισθωτός. 
(3) Εὔχομαι ταύτην, ας reposuimus ex duobus 


Reg. et Colbert., cnm Wolf. edidisset, «ὄχομαι ταὺ - 
την εὐχὴν τοῦτο πρὶν ποιησάµενοςν ἀνέθετο δὲ καὶ 
χυατῆρα χρνυσοὺν, εἰο, 





60) 


ANNALIUM LIB. VII. 


610 


λωνι, εὐχὴν τοῦτη πρὶν ποιτσάµενος. Ανέθετο δὲ A non in direptione urbis, scd tempore clapso exem- 


xzl χοατῆρα χρνσοὺν, Ux 7,0 t0» γυναιιῶν χύσμου 
σι ποτηµένον, ἀνθ᾽ οὗ τιμ] αὐταῖς παραχρῆμα ἑφή- 
φιστο. Ἡ δὲ fv, τὸ ἐπ ἑχημάτων αὐτὰς b; τὰς 
κα»ηγύρεις φοιτᾷν, αὑτοποδίᾳ βαδιζούσαις πρό- 
τερον ἐς αὑτάς. Ti δὲ Καμίλλῳ προσώχθισεν ὁ 
δῆμος, χαὶ ἐνεμέσησε τὸ μὲν, ὅτι τὴν δεχάτην τῶν 


λαφύρων οὖκ ἐν τῷ διαρπάξεσθαι ταῦτα, ἀλλὰ 


χαιροῦ παρελθόντος ἐξείλετο τῷ θεῷ * τὸ δ' ὅτι 
τά τε ἄλλα σοθαρῶς ἑθριάμθενσε, xal πρῶτος 
Ῥωμαίων λευχῷ τεθρἰίππῳ τὰ ἑἐπινίχια ἔπεμψεν. 
Ἡ δὲ τῶν ἐπινιχίων mop, fv xai 0plau6oy ἑκά- 
109v», τοιάδε τις ἐγένετο. "Ove τι χατωρθώθη péva, 
x2Y ἐπινιχίων Ἐπάξιον, αὐτοκράτωρ αὐτίχα ὁ στρατ- 
ηγὸς ὑπὸ τῶν στρατιω-ῶν ὠνομάνετο, xal κλῶνας 
δάφνης περιέδει ταῖς ῥάδδοις, xal vole δροµοχή- 
po&t (4) τοῖς την νίκην καταγγέλλουσι vj] πόλει, 
χομίσειν ἐδίδο. Ἐλθὼν δὲ οἴχαδε τὴν Ὑερουσίαν 
συνήθροιδε, καὶ τει Ψηφίσασθαί οἱ τὰ ἐπινίχια. 
Καὶ εἰ ἔτυχε ψήφου παρά τε τῆς βουλῆς καὶ τοῦ 
δήμου, ἰθεδαιοῖτο αὐτῷ xal ἡ &movopía τοῦ 
αὑτοχράτορος. Καὶ εἰ μὲν iv τῇ ἀρχῃ ἣν ἔτι, ἐν 
f τυγχάνων ἑνίκησε, ταύτῃ xal πανηγυρίζων ixé- 
χρητο. Ei ὃ ὁ χρόνος παρελήλυθε τῆς ἀρχῆς, ἄλλο 
ει πρόσφορο, abt] ἐλάμδανε Ὄνομα. Ἱδιώτῃ γὰρ 
γικητήρια πίμψαι ἀπείρητο Ἐνπτχευασάμενος 
ὃξ τῇ ἐπινιχίῳ σχευῃ, xat περιθραχιόνια λαξὼν, 
στέφανόν τε δάφνης ἀναδησάμενος, xai χλάδον xpa- 
τῶν ἐν τῇ δεξιᾷ, τὸν δήµον συνεκάλοι * καὶ ἐπαι- 
νέσας τοὺς συστρατευσαµένους αὐτῷ xalxowi), 
καὶ ἰδίᾳ τινὰς, ἰἱδωρεῖτο μὲν σφίσι χρήματα, 
ἑτίμα δὲ xai χόσμψ, περιδραχιόνά τέ τιαι, 
xai δφρατα ἁἀαίδηρα παρεῖχε, καὶ στεφάνους τοῖς 
μὲν χρυσοῦς, τοῖς δὲ ἀργωροῦς ἑδίδου, τοὔνομά τε 
ἑχάστου xdi τῆς ἀριστείας φέροντας, τὸ ἐχτύπωμα, 
Ei γὰρ τείχους τις πρῶτος ἐπέδη, xai τείχους ὁ στέ. 
φανος εἶδος ἐφέρετο' f) καὶ ἐξεπολιόρχησέ «t xal 

Ότο χἀκεῖνο εἰχόνιστο. Ἐναυκράτησέ τις, ναυσὶν ὁ 
στέρανος ἐἑπεκόαμητο. Ἱπποχράτησέ τις, ἰππιχόν τι 
ἐξετετύπωτο, 'O δὲ πολίτην τινὰ Ex μάχης, Ἰ Ecé- 
ρου χινδύνου, f| ix πολιορχίας σώσας, μέγιστόν τε 
εἴχε τὺν ἔπαινον, xal ἑλάμδανε στέφανον Υινόµενον 
Ex ὁρυὸς, ὃς πολὺ πάντων xal τῶν ἀργνυρῶν xal τῶν 
χρυτῶν ὡς ἐντιμότερος προτετίµητο, Καὶ οὐ χατ᾽ 


ptam : tam quod in triumpho, przter czetera inso- 
lentius acta, candidos equos currui junxisset. Fuit 
autem iriumphi hujusmodi ratio. Re bene gesta, 
justaque paria victoria, dux statim 2 militibus 
imperalor appellatus, fasces laureatos per cursores 
in urbem mittebat. Domum reversus, convocato 
senatu, decerni s:bi triumphum pelebat : ac suffra- 
gis a senatu popsloque impetratis, imperatoris 
cognomen tum ci comfirmabatur. Quod si adhuc 
magistratum gerens aliquem, vicerat, eo eliain 
in celebritate utebatur. Sin tempus exierat, aliud 
nomen sibi accommodatum a3sumebot. Privato 
enim triumphare non licebat. Triumphali ha- 
bitu ornatus , armillis sumptis, αυτο re- 


B dimitus, et ramum dexira tenens, populum con- 


vocabat. Et militibus publice, quibusdam etiam 
seorsim laudatis, pecuniam donabal, el orna- 
menia : $853 ut armillas, hastas sine ferro, et 
corenas aliis aureas, aliis argenteas, expresso in 
lis nomine et facinore viri. Nam qui murum pri- 
mus conscenderat, aut castellum expugnarat , ei 
muralis et obsidionalis dabatur. Qui classe vicerat, 
ejus corona specie navium erat. Si equetri pugua 
vicerat, aliquid equestre eflin gebatur. Qui vero civem 
in prelio , obsidione, aliove periculo liberarat, cum 
summam laudem assequebatur, tum queruam coroe 
nam accipiebat, cujus honos omnibus argenteis et aue 
rcis przeferebatur. Hac dona non viritim tantum, sed 
el cohortibus et exercitibus totis prebebantur. Spo- 
liorum magna pars inter milites distribuebatur. Fue- 
runt etiam, qui totisumptus ad specula publicalargi- 
rentur. Quod supererat, in fana, in porticus, etalia 
publica opera eonferebant. His triumphator peractis, 
currum conscendebat, neque bellicis, neque iis simi- 
lem , quorum in ludis usus est, sed inslar turris ro- 
tundz coníectum, Neque solus eo vehebatur . sed si 
liberos, aut cognatos aliquos habcbat, vel suas vel illo- 
rum puellas et puellos in eo collocabat, grandiores 
equis jugalibus et anterioribus imponebat. Si plures 
erant , equis singularibus victorem comitabantur. 
Cetwrorun civium eqguitabat nemo, sed lsureati 
omnes sequebantur. Unus item publicus minister 
in ipso curru vehebatur, coronam auream gemmis 


ἄνδρα µόνον ἀριστεύσαντα ταῦτα ἑδίδοτο, ἀλλὰ καὶ D interpolatam supra caputejus tenens, et retro videre 


λόχοις, xut στρατοπέδοις ὅλοις «παρείχετν). Καὶ τῶν 
λαφύρων πολλὰ μὲν τοῖς στρατευσαµένοις διανενέ- 
pnto. Ηδη δέ τινες xal παντὶ p. δήµῳ διέδοσαν, 
καὶ ἔδαπάνων εἰς τὴν πανήγυριν, καὶ ἐδημοσίενον. 
Καὶ el τι περιελέλειπτο , εἰς ναοὺς, el; στοὰς, f] καί 
τι ἕτερον δηµόσιον ἔργον ἀνήλισκον. Ταὔῦθ᾽ ὁ πομπεὺς 
ποιῇσας, εἰς τὸ ἅρμα ἀνέδαινε. Τὸ δὲ 65 ἅρμα ob" 
ἀγωνιστηρίῳ, οὔτε ποχεμιστηρίῳ ἣν ἐμφερὶς, ἀλλ᾽ 
b; πύργου περιφεροῦς τρόπον ἑἐξείργαστο. Kal οὐ 
μόνος ἣν ἐν τῷ ἅρματι., ἀλλ) ἄν γε χαὶ παῖδας ἡ 


jubeus: quo monebat, ut reliquae vita cursum 
provideret, nec eo houore elatus superbiret. Ap- 
pensa quoque erat currui nola et flagellum , que 
innuebant, eum in tantas calamitates posse. inci- 
dere, ut aut flagris cz deretur, aut capilis damna- 
retur. Nam qui ob facinus extremo supplicio affi- 
ciebantur , nolas gestare solebant : ne quis inter 
eundum, contactu illorum piaculo se obsiringeret. 
Sic autem exornati urbem ingrediebantur , spoliis 
εἰ victorie insignibus antecedentibus, in quibus 


Varic lectiones et note. 
(4) Δρομοχήρυξι. Tabellariis, qua voce rursum — utitur infra, lib. 1x, sect. 8. Vide Henric, Valesium 


ad tlarpocration. p. 213. 


611 


JOANNIS ZONATUE 613 


expressa erant castella, urbes, montes, fluvii, A συγγενεῖς (9) τινας εἶχε, χἀχείνων τὰς μὲν xópaq 


paludes, maria , denique omnia qux capta erant. 
Quod si pompa uno die peragi non poterat , secun- 
dus et tertius sumebatur. lis rebus premissis , 
triumphator in forum θά, Romanum delatus, ali- 
quot captivis in carcerem duci occidique jussis, in 
Capitoliam invehebatur : ibique aliquot ceremoniis 
peractis, et donariis dediestis , cum in porticibus 
ibi conatus essct , vesperi tibiis et fistulis antece- 
dentibus domum redibat. Ας triumphus olim hu- 


xal τὰ ἄῤγενα τὰ νεογνὰ ἐν αὐτῷ ἀνεθίραζε, τοὺς 
δὲ ἀδροτέρους ἐπὶ τοὺς ἵππους τούς τε ζυγίους xai 
τοὺς σειραφόρους ἀνετίθετο * εἰ δὲ πλείους Ἠσάν, ἐπὶ 
χεκήτων τῷ πομπεῖ παριππεύοντες συνεπόμπενον. 
] àv à' ἄλλων αὖδεὶς ὠχεῖτο, ἀλλ᾽ ἑστεμμένο: δάφνῃ 
πά.,τὲες ἑθάδιςον. Οἰκέτης μέντοι δημόσιος ἐπ αὖ- 
τοῦ παρωχεῖτο τοῦ ἅρματος, τὸν στέφανον τῶν αἱ- 
θων τῶν χρυσοδέτων ὑπερανέχων αὐτοῦ, καὶ ἔλεγε 
πρὺς αὐτὸν, Ὀπίσω βλέπε, τὸ χατόπιν OrÀaót xal 


»smodi fuit: sed seditiones et factiones plurima — tà ἐφεξῆς προσχόπει τοῦ Ρίου, μτδ ὑπὸ τῶν παρό»- 
in eis innovarunt. | των ἑἐπαρθῆς καὶ ὑπερφρονήσῃς. Καὶ κώδων (0) 
ἀπίρτητο, xai µάστιξ τοῦ ἅρματος, ἑνδσικτικὰ τοῦ xal Συστυχῆσαι αὐτὸν δύνασθαι, ὥστε καὶ αἰκισθτ” 
ναι, ἡ χαὶ δικαιωθῆναι θανεῖν. Too; γὰρ ἐπέ τινι ἁτοπήματι χαταδικασθέντας Οανεῖν, νενόμιστο Χω- 
δωνοφορεῖν, ἵνα μηδεὶς βαδίζουσιν αὐτοῖς ἐγχρ:μπτόμενος µιάσµατος ἀναπίμπληται, Οὕτω δὲ στα/’έντες 
εἰσήεσαν εἰς τὴν πόλιν, ἔχαντες προπέµποντα σφῶν τὰ σχύλα τε καὶ τὰ τρόπαια, καὶ ἓν εἰχόσι τὰ τὸ 
αἰχμάλωτα φρούρια ἡσκημένα, πόλεις τε xai ὄρη, καὶ ποταμοὺς, λίμνας, θαλάσσας, τά τε σύμπαντα 
ὅσα ἑαλώκεσαν. Καὶ εἰ μὲν µία ἡμέρα ἣν ἑξαρχοῦσα πρὺς τὴν τούτων πομπήν ' εἰ δὲ pn xol iv 
δευτέρᾳ καὶ τρίτῃ ἑπέμπετο. Ἡροδιελθόντων δ ἑκείνων, οὕτως ὁ πομπεὺς εἰς τὴν "Ρωμαίων χομισθεὶς 
ἁγορὰν, καὶ τῶν αἰχμαλώτων τινὰς εἰς τὸ δεσµωτήριον ἀπαχθῆναι xal θανατωθῆναι κελεύσας.ἀνήλαυνεν 
εἰς τὸ Καπιτώλιον, xal τινας ἐχεῖ τελετὰς πληρώσας, xal προόαγαγὼν ἀναθήματα, καὶ παρὰ ταῖς ἐχεῖ ὅσι- 
πνῄσας στοαῖς, πρὸς ἑσπέραν οἴχαδε pev! αὐλῶν χαὶ συρίγγων ἀπήρχετο, Τοιαῦτα μὲν ἦσαν πάλαι τὰ νιχητ/- 
pa^ al 6b στάσεις at τε δυναστεῖαι πλεῖστα ἑνεωτέρισαν Em αὐτοῖς. 

XXIL. Etsi autem plebs, ut jam dictura est, Ca- ! KD. El ὃδ καὶ, ὡς Ίδη ἱστόρηται. ὁ ὅημος ἐμί- 





milJum oderat, tamen ob bellum Faliscum necessa- 
rio tribunum militum designant. Qui cum praelio vi- 
cisset, urbis validz , cui Falerii nomen erat, obsidio- 
ne nihil proficiebat. Quam cives ita contemnebant, 
ut eorum liberi cum praceptore juxta menia deam- 
bularent et exercitationes frequentarent. Itaque Ro- 
mani re infec!a discessuri erant, nisi casu retenti es- 
sent. Is enim przceptor, sive ex offensa aliqua, sive 
lucri spe civibus insidlans, quotidie pueros prope me- 
nia prima perducebat, eosque peractis exercitatio- 
nibus statim reducebat. Denique omnes in excubias 
Romanorum conjectos, ad Camillum duci jussit: eique 
dixit, per eos pueros se totam illi urbem tradere. Ca- 
millus id facinus detestatus , imperatori suapte vir- 
tute, non aliena improbitate freto, bella gerenda 
esse dixit. Ας magistrum nudatum , manibus post 
tergum illigatis , reducendum Falerios pueris tra- 
didit : virgis et flagellis datis, ut proditorem verbe- 
ribus in urbem agerent. Proditione cognita, con- 
cursuque virorum et mulierum lamentantium in 
menia facto, pueri magistrum nudum adducunt. 
Quo spectaculo promoti Falisci, re cognita, ultro 
deditionem Camillo fecerunt, se illius tam justum 
imperinm sus libertati preponere professi. Qui 
cum aceepla pecunia, dataque pace recessisset, mi- 
lites diceptione Faleriorum frustrati, populi odium 
οἱ objecerunt : ac magis aucta invidia, repetunda- 
rum accusatus est, ut qui Tyrrhenam przdam 
subripuisset, nec in zrarium inde quidquam intu- 
lisset. Unde tanta. iracundia populi condemnatus 
c8L, ut. privati luctus illius, mortuo altero filio , 


σει τὸν Κάμιλλον, ἁλλ᾽ 6 πρὸς Φα.ίσχους πόλεμος 
Ἠνάγχασε χιλίαρχον ψηφιοθῆναι αὐτόν. Καὶ adco»; 
μὲν ἑνίχῆσαν µαχεσάρενοι. Πολιουρχοῦντες Ob πύ- 
Aw αὐτῶν ἑρυμνὴ», Φαλερίους (6*) ὠνομασμένην, 
οὐδὲν Ἠννον. Οὕτω γὰρ τῆς πολιορχίας ol τῃς πό- 
λεως κατεφρόνουν, ὡς καὶ τοὺς «albas αὑτῶν παρὰ 
τὰ τείχη περιπατήσοντας μετὰ τοῦ διδασκάλου, χαὶ 
γυµνασοµένους φοιτᾷν. Κὰν ἀπέστησαν τῆς πολιορ- 
χίας, cl μή τι συµθέδηχεν. Οὗτος γὰρ ὁ δ:δάσχαλος 
ἐπιδουλεύων τοὺς πολίταις, ἢ δι ὀργήν τινα, ἢ χερ- 
δους ἁλπίδι, ἡμέρα: ἑχάστης ἑξηγε τοὺς παΐδας Ex: 
τὀτεῖχος ἐγγὺς τὸ πρῶτον, καὶ εἰαῆγεν αὖθις αὐτοῦς 
γυµνασαμένους εὐθύς. Τέλος δ᾽ εἰς τοὺς προφύλα- 
χας τῶν Ῥωμαίων ἐνέδαλεν ἅπαντας, xal ἄχειν 
ἐχέλεναε πρὺς τὸν Κάμυωλον. Καὶ παραστὰς ato, 
πᾶσαν εἶπε παραδδόναι τὴν πόλο διὰ τῶν παίδων. 
Ἐχεῖνος δὲ δεινὸν τὸ ἔργον ἠγησάμενος, xal ἀρετῇ 
φῄήσας ἰδίᾳ τὸν µέγαν στρατηγὸν, ἁλλ' οὐχ ἀλλοτρίᾳ 
καχίᾳ θαῤῥούυντα χρῆναι στρατεύειν, προσέταξε Υ»- 
μυωθῆναι μὲν τὸν διδάσχαλον, xat δεσμῆσα: τὰς χ-ῖ- 
pa« ὄπισθεν, τοῖς δὲ παισι ῥάδδους δοῦναι, χαὶ μάἀ- 
στιγας, ἵνα ταύταις τὸν προδότην δήδαντες xol 
τύπτοντες, εἰς τὴν. πόλιν ἑλαύνωσι. Tov δὲ zo- 
λιτῶν ἄρτι ἨὙνάντων — «tv. xpobasíav , δρόμος 
ἦν ἐπὶ τὰ τείχη, xal θρΏνο ἀνδρῶων τε xal 
γυναιχῶν. USt δὲ διαχειµένων αὐτῶν, προσῆγον οἱ 
παῖδες γυμνὸν τὸν ὃ:δἀά2καλον. "Όπερ ἱδόντες οἱ Φα- 
λίσχοι, xoi µαθόντὲς ὅπως ἐγένετο, φέροντες ἑαυ- 
τοὺς ἐθελονταὶ τῷ Καμίλλῳ παρέδοσαν, τὴν ἧτταν 
ἀγαπησαι πρὸ τῆς ἑλευθερίας διὰ τὴν διχαιοσύνην 
αὑτοῦ λέγοντες. Χρήματα οὖν λαθὼν, *xal σπεισά- 


Varim lectiones et nota. 


(3) Παῖδας ἢ συγγεγεῖς. Vide Henric. Valesium 
ad Nicolai Damasceni Excerpta, pag. 71. 
(0) Kul κώδω», Vide llearicum Valesium. ad 


Harpocrationem. 
M) d$aAsplovc. Dionis excerpta Valesiana, pag. 
ο δε . 








€13 


ANNALIUM LIB. VII. 


0611 


pisvoz, àveqeprazv. Οἱ δὲ στρατιῶται διαρπάσειν A nulla ratio haberetur. Cumque amicos rogasset, ut 


προσδρχῄσαντες τοὺς Φαλερίους, ὣς µισοδήµου χατ- 
ηγόρουν αὐτοῦ. Φθονηθεὶς δ᾽ ἐπὶ πλἐον κατηγορήθη, 
ὡς μηδὲν τὸ δηµόσιον Ex τῶν Τυῤῥηνιχῶν ὠφελήσας 
χρημάτων, αὐτὸς 5 Ex τού-ων σφετερισάµενος. Οὕτω 
δὲ ὠργίζοντο χατ᾽ αὐτοῦ, ὡς pr οἴχτον αὑτοῦ τινα 
λαθεῖν ἐπὶ τῇ συµθάσῃ aiti συμφορᾷ. Τέθνηχε 
Υὰρ αὐτοῦ νοσήσας ὁ ἕτερος τῶν υἱῶν. Δ:όµενος δὲ 
τῶν φίλων, μὴ περιδεῖν αὑτὸν ἀδίχως χαταχρινό- 
µενον, ἑπείπερ ἐχεῖνοι πρὸς μὲν τὴν φῖφον αὐτῷ 


sibi per injuriam damnato opem 355 ferrent, illi 
vero contra suffragia judicum, auxilia ei negarent, 
sed ad multam solvendam stipem promitterent ; ea 
conditione repudiata, cum exsulatum abiret, pre- 
catur, si nulla sua culpa, sed injuria et invidia 
populi pelleretur, ut sui cives sua opera celeriter 
ezerent, seque desiderarent, ad Rutulos se cou- 
tulit : indictaque causa damnatus est xv millibus 
vris, qu:? drachmas wp argenti valent. 


βτθήσειν ἀπείπαντο, τὴν δὲ ζημία» ὄφλοντι συνεκτίσειν ὑπέσχοντο, oüx ἁνασχόμενος ἔγνω φυγεῖν tx 


τῆς π/λεως, χαὶ ἑξιὼν πΌξατο, εἰ p]. δικαίως, Ὀδρει δὲ δήμου 


ἐχπίπτει, χαὶ φθόνψ, ταχὺ τοὺς 


αὐτοὺς πολίτας αὐτοῦ δεηβῆνα:, χάὶ ζητΏσχι αὐτόν. Ἐκεῖνος µετὰ οὖν πρὺς Ῥουτούλους µετέστη, ici- 
μην 9 ἑάλω, xaY φῆφος Ἠνέχθη κατ αὐτοῦ τίµῃπυα µυρίων καὶ πεντακ.οχιλίω» ἁσσαρίων ἔχουσα, ὃ γί- 
vz:at πρὸς ἀργυρίου λόγον δραχμαὶ χΏιαι πενταχόσιαι. 

κι”. Οἱδ' Εὐρωπαῖοι Γαλάται, ὧν οἱ Ασιάται νο B. XXIII, Cieterum Europsi Galli, quorum coloni 


piSovea: ἅποιχοι, Κελτικὸν ὄντες γένος, λιπόντες 
thv ἑαυτῶν, ὡς οὐχ αὐτάρχη τρέφειν αὐτοὺς, οἱ 
μὲν ἐπὶ τὰ ὄρη τὰ ᾿Ριπαῖα ὡρμήκεσαν * οἱ δὲ τῶν 
"A»xstoy ἱδρυθέντες ἑγγὺς, χρόνον ἐκεῖ διἠγαγον 
πλείονα. Τότε δὰ olvou χομµισθέντος ἐξ Ἰταλίας, 
τούτου γευσάµενοι, xai ὑπερθαυμάσαντες, ἀράμενοι 
τὰ ὅπλα xal γενεὰς ἐπαγόμενοι τὴν γην ἑχείνην 
ἑςέτουν, f, τοιοῦτον χαρπὸν ἁναδίδωσι, Kal πρὸς 
πόλιν ῬἙυῤῥηνίδα, Ἰλούσιον χαλουµένην, στρατεύ. 
σαντες, ἑἐπολιόρχουν αὑτήν. Οἱ δὲ Κλουσηνοὶ πρὸς 
τοὺς Ῥωμοίους κατέφυγχον, αἰτοῦντες βο᾽θειαν. 
Πρέαδεις δ' ἐν ᾿Ρώμης πρὶς £xelvouc ἐπέμφθησαν, 
οὓς οἱ Γαλάται διὰ τὸ τῶν Ῥωμαίων ὄνομα ἑντίμως 
ἐδέξαντ., xai τοῦ τειχομαχεῖν παυσάµενο:, εἰς λό- 


Tous συνεληλύθασιν. Ἐν τούτοις δὲ λοχήσαντες οἱ C 


Κλουσηνοὶ μετὰ τῶν ix. "Pope πρέσθιων, ἐπέβεντο 
τοῖς Γαλάταις. 'O δὲ τῶν Γαλατῶν βασιλεὺς Βρέν- 
vos , ὀργιοθεὶς ἐπὶ τούτῳ, τῶν Κλουσηνῶν ἀμελήσας, 
εὐθὺς, ὡς εἶχε, τὸ στράτευµα χατὰ τῆς Ῥώμη; ἑχί- 
νησεν, ἐπεὶ μὴ ἐπὶ τιµωρίᾳ οἱ πρέσδεις αὐτῷ ἐξεδί- 
6ovzo^ xal τοσούτῳ τάχει ἐχρήσατο, Gov ἐπε;θεῖν 
αὐτοὺς τῇ πόλει, μὴ προµαθόντων Ῥωμαίων «ἲν 
ἔφοδον. Tb µέντοι δαιµόνιον προαγγεῖλαι αὐτοῖς 
τὴν ἔφοδον λέγεται. Μάρκος Ὑὰρ Καΐδικος νυκτός 
«t βαδίζων, φωνῆς Ίκουσε λεγούσης, l'aAáras ὃρ- 
χονται. Ἑἰρηχότος δὲ τοῦτο Μάρχου τῷ δήµῳ καὶ 
τῇ βουλῇ, bv παιδιᾷ τὸν λόγον ἐποιοῦντο, xat γέλωτε, 
ἕως αὐτάγγελοι οἱ Γαλάται σφῶν πλησίον ἐγένοντο, 
Τότε δὲ σπουδῇ ἑξελθόντες, xai ἁτάκτως ἀγωνισά- 
µενοι, οἰσχρότατα Ώττηντο, Καὶ πολλοὶ μὲν ἐν τῇ 
μάχη πεπτώχασι, πολλοὶ δὲ φεύγοντες ἔθνησχον xa- 
ταλαμθανόμενοιι πλεΐστοι δὲ xal εἰς πταμὸν τὸν 
1 έδεριν συνωθήθησαν καὶ ἀφθάρησαν. Οἱ Gb λοιποὶ 
σκεδασθέντες, οἱ μὲν εἰς τὴν 'Ρώμην ἐἑλθεῖν Ἡδυ- 
νόθησαν, οἱ δὲ ἀλλαχοῦ. Οἱ δ᾽ ἐν τῇ Ῥώμῃ γνόύντες 
τὸ γεχονὸς, ἐν ἁμηχανίᾳ ἐγένοντο. Καὶ ἀπογνόντες, 
οὔτε τῶν τειχῶν φυλαχῆν ἔθεντο, οὓτς τῆς πόλεως 
τὰς πύλα; ἔχλεισαν, ἀλλ οἱ μὲν αὐτὴν ἐχλιμπάνοντες 
ἔφευγον, οἱ δὲ σὺν γυναιξὶ καὶ τέχνοις ἀνέοραμον 
cl; τὸ Καπιτώλιον. Μόνοι δὲ ὀγδοήχοντα &vbpzs, οὓς 
ot μὲν ἱερεῖς εναί φασιν, οἱ δὲ τοὺς πρώτους 'Pu- 
µαἰων xa ἡλικίαν xal πλοῦτον καὶ γένος, ἐνδύντες 
isoxq * πολυτελεστάτας ατλὰς ἐν à yop ἐπὶ των ἑλε- 


perhibentur Asiatici, terra sub agrorum penuriam 
relicta. partim' ad Ript:eos montes sunt profecti , 
partim prope Alpes diu consederunt. Tum vero 
Italico vino gustato , admiratione tante suavitatis , 
sumptis armis, cum uxoribus et liberis, terram 
illam, qua telem liquorem gigneret, querentes , 
Clusium Tvrrhenie oppidum obsederunt. Clusini 
cum a Romanis supplices anxilia peterent, Galli 
Romanos legatos ob nomen populi honorifice sus- 
ceperunt : et oppugnatione omissa, ad colloquium 
venerunt. Interea Clusini cum Romanis legatis 
Gallos ex insidiis invasernnt. Quod Brennus Gallo- 
rum rex indigne ferens, Clusinis neglectis, eves- 
tigio onram versus duxit exercitum, cum ei legati 
ad supplicium non dederentur , tanta celeritate , 
ut Urbem invaderet, priusqnam eorum accessum 
Romani cognovissent, quanquam divinitus pra- 
nuntiatum. Marcus en'ra Cedicus fertur ,. noctu 
iter faciens, vocem audivisse, qui dicerel: Galli 
veniunt. Qvam eum senatui populoque narrasset , 
verba ejus enm judibrio et risu excepta sunt, don. c 
Calli ipsi in propinquo suum adventum nuntiarunt. 
Tuuc cstinanter egressi, temere commisso praelio. 
gunt turpissime superati, multi in pugna, multi 
in fuga comprehensi : plurimi in Tiberim flumen 
precipitati perierunt. Reliqui dissipati, partim 
Romam pervenerunt, partim alio. Qui in Urbe 


'erant, cladem eam Deplorantes , inopes consilii , 
pe! desperabundi, nec mania custodiverunt , nec 


porias clauserunt : sed alii fugam ceperunt, alii cum 
uxoribus et liberis Capitolium occuparunt. Soli xxx 
viri (quos alii *acerdotes fuisse memorant, alii Ro- 
manorum ztate opibus et genere 3586 principes) si- 


ve pretiosissimis stolis induti, in fellis eburneis in 
foro cum majestate consederunt, imminentem fortu- 


nam exspectantes. Postridie Galli ad Romam venc- 
runt : sed cum portas aperias, et moenia preesidiis va- 
cua viderent, restitere, nec ingressi sunt, subesse 
insidias suspicati. Tertjo dic, sumpta fiducia, impetu 
facio urbem ceperunt. Barbarorum rex Capitolium 
przsidio sepsit: forumque parambulans, senuimn 
illorum tranquillum et tacitum concessun est mt- 
ratus. Ga'los etiam stupor invasit, ob inusitstuin 


615 


JOANNIS ZONAILE 


616 


epectaculum ad cos accedere non ausos. Tandem A Φαντίνων δίςρων ἐκάθηντο, «rv ἐπιοῦσαν Τροσμέ- 


quidam unum aggressus, proniissam ejus barbam 
deorsum traxit, et sencm, qui baculum ejus capiti 
illiseraL, stricto ense occidit, eodemque modo re- 
liqui a barbaris e:xsi sunt, zedvs direptze et incen- 
se. Deinde Capitolio per multos dies frustra oppu- 
gnato, alii in prasidiis manserunt, alii ad commvea- 
tum petendum agros populati sunt, dispersi, ac 
nullo ordine, elati successibus, et prz ebrielale 
titubantes. Nam vini magna copia reperta, avide 
se ingurgitarant , ul qui prius similem potui non 
gustassent, Quos ubi Camillus sic affectos. vidit 
(nam Ardeatem quoque agruu infestabaut ) cum 
Ardea:ium' justa multitudo esset , sed ob belli ge- 
rendi imperitiam non satis audaciz haberet: apud 


νοντες τύχην. Οἱ δὲ l'axázac τῇ ὑστεραίᾳ ἦλθον μὲν 
ἐπὶ την Ῥώμην. Ἱδόντες δὲ τὰς πύλας ὀνεφγμένας, 
καὶτὸ τεῖχος ἀφύλακτον, ἐπέσχον, xaX ox εἰσῄῇεσαν, 
ἑνέδραν ὑποτοπῄσαντες. Τῇ δὲ τρἰ:ῃ θαρσήσαντες 
εἰτεπήδησαν, χαὶ εἶλον τὴν πόλιν. Καὶ τῷ μὲν Κα- 
πιτωλίφ φρουρὰν ὁ τῶν βαρθάρων ἐπέστησε βασι- 
λεύς ' αὐτὸς δὲ διιὼν τὴν ἀγορὰν, ἐθαύμασε τοὺς 
προχαθηµένους ἑἐχείνους ἄνδρας, ὁρῶν ἐν χόσμῳ 
αὐτοὺς ἀτρεμοῦντας, xal σιωπ]. Too; δὲ Γαλάτας 
εἶχεν ἔχπληξις mph; τὸ ἄτοπον, ὤχνουν δὲ αὐτοῖς 
προσελθεῖν, Ὀψὲ δὲ τολµήσας τις ἑνὶ παρέστη, καὶ 
τὶς ὑπήνης ἀφάμενος τοῦ ὀνδρὸ», χατῆγε ταύττν 
βαθεῖαν οὖσαν. Ὁ δὲ τῇ βαχετρίᾳ thv χεςαλὶν 
ἐχείνου ἑπάταξε, καὶ ὁ βάρδαρος σπασάµενος thv 


juniores sermonen injecit, successus illos non for- D µάχαιραν, τὸν ἄνδρα χατέκτεινεν. Οὕτω δὲ τοὺς 


titudini barbarorum , sed infelicitati Romanor: m 
csse ascribendos. Quod si strenuau operam imper- 
territi nav«re vellent, citra periculum hostes s$u- 
peraturos alfirmavit, Sic persuasis adolescentibus, 
mox ctiam ceteris, :etate flurentes armat: et pro- 
-. funda nocte barbaros aggressus, plerosque illic ceci- 
dit. Si qui vero in tenebris effugerunt, eos interdiu 
equites comprehensos occiderunt. Eam victoriam 
cum fama celeriter passit vulgasset, lomani qui 
ex prima pugna Gallica evaserant, sumptis armis ad 
Camillum se contulerunt, petentes, uL imperium 
in se exercere vellet. ld ille recusavit, priusquam 
ab iis qui in Capitolio incolumes essent, decerne- 
retur. Cum neno esset, qui id in Capitolium nuntia- 
ret, quidam adolescens Pontius 97 Cominius , 
glorix cupiditate id discrimen adiit, perque medios 
hostes clam ad tumulum Capitolinum evasit; et 
€ui) gre nunc pronus, BRünc supinus arrepsisset 
ab excubitoribus ad s»agisiratus est perductus ; 
nuntiataque victeria, et militum voluntate exposita, 
eos horiatus, ut imperium Camillo cenfirmarent., 
Qui cum ab eis diciator dictus csset, lhomanorum 
qui foris erant ad xx millia, et magnis sociorum 
auxiliis comparatis, ad pugnam se paravit, Àt Lar- 
bari cum interdiu circumeuntes animadverlissentL, 
ubl Pontius in. Capitolium conscendisset ( id vero 
ex abruptis peirze fragmentis, et herba, qua inulta 
in ea erat, partim evulsa, partim cenculcata, con- 


λοιποὺς ἀνῄρουν οἱ βάρδαροι, προσπεοόντες αὑτοῖς, 
καὶ τὰς οἰχίας ἑπόρθουν xal χατεπίµπρασαν. Εἶτα 
καὶ τῷ Καπιτωλίῳ προσέδαλον. Ὡς ὃ) ἐπὶ τολλὰς 
ἡμέρας ἐπιχειροῦντες οὐδὲν fjvuov, οἱ μὲν ἑφρούρουν 
«b Καπιτώλιον, οἱ δὲ τὴν χώραν χατέτρεχον, τροφὰς 
ποριζόμενοι, σχιδνάµενοι xai σποράδην ἑπιόντες, 
ἀλλ οὐχ ὁμοῦ, ἅτε µέγα φρονοῦντες τῷ εὐτυχήματε, 
καὶ ὑπὸ µέθης ἐσφάλλοντο. Οἴνῳ γὰρ ἑντνχόντες 
πολλῷ ἀκρατέστερον ἐχρῶντο αὐτῷ, µήτπω πρό:ερον 
«πόµατος τοιούτου γευσάµενοι. Οὕτω ὃ) ἔχοντας ὁρῶν 
τοὺς Γαλάτας 6 Κάμιλλος, ἐπεὶ καὶ τὴν τών Ἄρδεα- 
τῶν ἑληϊζοντο χώραν, αὐτοὺς δὲ τοὺς; ᾽Αρδέάτας 
πλήθει μὲν ἱκανοὺς ὄντας, τόλµης δὲ δεοµένου. δι 


ἀπειρίαν καὶ τὸ πρὸς µάχας ἀνάσκητον, λόγους πρὺς 


τοὺς νεωτέρους ἐνέδαλεν, ὡς οὐχ ἀνδρίᾳ τῶν βαρ- 
θάρων τὴν εὐπραγίαν αὐτῶν ἐπιγράφεσθαι δεῖ, ἁλλ᾽ 
ἀτυχίᾳ Ρωμαίων, xoi εἰ προθυμαξντο xal θαῤῥου- 
σιν αὑτοὶ, ἀχινδύνως νικήαειν τοὺς πολεμίους διισχυ- 
ρίζετο, Οὖτω κείτας τοὺς νέους, εἶτα καὶ τοὺς λοι- 
ποὺς, ὤπλισε τοὺς ἐν ἡλικίᾳ, xal νυχτὸς βαθείας 


Μεθύουσιν αὐτὸς μετὰ τῶν ΑἈρδεατῶν ταῖς βαρθά- 


pow προσέµιξε, xal τοὺς πλείονας ἐκεῖ κατέκοφεν. 
El δέ τινες xai φυγεῖν ἠδυνήθησαν ἐν τῷ σκότει, 
μεθ) ἡμέραν διόφθαιρον αὐτοὺς ἀππεῖς χαταλαμδά- 


νοντες. Τῆς δὲ φήμης ταχὺ χηρυξάσης, ἀπανταχοῦ 
«b κατόρθωμα, ὅσοι τῶν Ῥωμαίων φυγόντες ἐκ τῆς 


πρώτης πρὺς τοὺς Γαλάτας µάχης ἑσώκοντο, τὰ 
ὅπλα λαθόντες, ἀπῄεααν mph; τὸν Κάμιλλον, δὲ- 


jectabant ) illic οἱ ipsi noctu ascendere sialuerunt ; & χεσθαι δεόµενοι τὴν ἀρχὴν αὐτῶν. 'O δ οὐκ 


εἰ rein aggressi, zegre illi quidem, sed ascenderunt 
tamen. Àc propugnacula attigissent οἱ vigiles op- 
pressissent, nisi anseres, qui in aede Junonis aleban- 
iur, cum natura sensus excitatos babeant, el ad 
quemvis strepitum expavescant, celeriter Gallorum 
adventu animadverso , cum turbulento strepitu fu- 
gientes, vigiles cxilerosque omnes excitassent. Sic 
Romaui, iis qui ascenderant partim occisis, partim 
de petra dejectis, id periculum evitarunt. Ex eo 
Galis imminuti sunt anigpi, cum oppugnalionis 
serumnas septem mensibus tolerassent. ltaque duce 
Barbarerum Brenno, et Remauorum tribuno Sul- 
pitio, de pacificatione (racetantibus, convenit, ut 
Komani Gallis mile pondo auri numerarent ; Galli 


ἔρη πεισθήσεαθαι, μὶ πρότερον τῶν ἐν τῷ 
Καπιτωλίῳ σωκοµένων, Φηφισαμένων αὐτῷ τὴν 
ἀρχῆν. "Hv δὲ àmopía τοῦ ταῦτα διαγγελοῦντος 
τοῖς εἰς τὸ ἹΚαπιτώλιον. Eig 06 τις «εῶν νέων 
Κομήνιος ἴόντιος, δόξης ἑρῶν, ὑπέστῃ τὸν ἆθλον, 
xai λαθὼν διὰ µέσων διέθη τῶν πολεμίων, xal τῷ 
λόρῳ τοῦ Καπιτωλίου «προαπελάσας, xal χαλεπὼς 
ἀνερπύσας, μόλις τε ἀναῤῥιχησάμενος, πρὸς τοὺς 
ἓν τέλει τῶν Ῥωμαίων παρὰ τῶν φυλαττόντων elo- 
ἠχθη. xaX τήν τε νίχην τοῦ Καμίλλου χατήγγειλε, 
καὶ τὰ δόξαντα τοῖς στρατιώσαις εἰπὼν, βεθαιῶσαι 
τῷ Καμίλλῳ τὴν ἀρχὴν παρεχάλει. Οἱ δὲ Δικτάτορα 
τὸν Κάμιλλον ἑφη”ίσαντο. Καὶ ὃς, τοὺς ἔξω ὄντας 
Ῥωμαίους περὶ διαμυρίους συναγαγὼν, xai ἀπὸ τῶν 


617 


ANNALIUM LID. Vil. 


618 


συμμάχων πολλοὺς, παρεσχευάξετο πρὸς ἐπίθεσιν. A vero, auro accepto, statim urbe agroque Ttomano 


Οἱ δὲ Βάρδαροι μεθ) ἡμέραν διιόντες, xat χαταµα- 
θύντες ὅθεν ἀ .Πόντιος προσέδη τῷ Kam 
(τοῦτο δ᾽ ὑπετόπασαν Éx τετῶν ἁἀπεῤῥωγότων τῖς 
πέτραςθραυσµάτων,.καὶ τῆς πόας, f] πολιῆ ἐπ᾽ αὐτῖς 
ἣν, τΏς μὲν ἀνεσπασαρέντς. τη; 05 συμπεπιλημέ- 
vn), ἐκεῖθεν ἀναθῆναι νυκτὺς xal αὗτοὶ ἐδουλεύ- 
σα»το' καὶ ἐπεχείμησαν τῷ ἔργῳ, χαὶ δυσχερῶς μὲν 
ἀνῄεσαν ó' ὅμω:, χαὶ ἕἔλαῦθον ἂν ἡμμένοι τοῦ προ- 
τειχίσµατος, καὶ τοῖς φύλαδιν ἐπιθέμενοι, εἰ ut 
γΏνες σαν περὶ τὸν νεὼν τῆς Ηρας «psqópevo:, 
ot φύσει ὄντες εὐαίσθητοι χαὶ φοφοδεεῖς, ταχὺ τῶν 
Γαλατῶν τὴν ἔφοδον ᾖσθοντο, καὶ ταραχώδει χλαγ- 
Υγῆ φερόμενοι πρὸς τοὺς φύλακας, ἐπήγειραν ἅπαν- 
τας. Οὕῦτω δὲ τοῖς ἀνιοῦσιν ol 'Ῥωμαῖοι προσµίξαν- 


τες, τοὺς μὲν ἀπέχτειναν, τοὺς δὲ χατὰ τῆς πέτρας B 


ἀἁπώσαντο, xal τὸν χίνδυνον ἔχπεφαυγασ.ν. Ἐντεῦ- 
Osv ἦσαν οἱ Κελτοὶ ἀθυμότεροι, ἐφ᾽ ἑπτὰ μησὶ τῇ 
πολιορχίᾳ ταλαιπωρούµενοι. Διὸ xal περὶ συμδά- 
σξων ὃ τε τῶν Βαρθάρων βασιλεὺς Βρέννος, χαὶ ὁ 
τῶν Ῥωμαίων χιλίαρχος ὁ Σουλπἰχιος διελέχθησαν' 
xai συνέδοξε χιλίας λίτρας χρυσίου τοῖς Ἰ αλάταις 
τοὺς Ῥωμαίους χαταθαλεῖν, τοὺς δὲ τὸ χρυσίον λὰ- 
(όντας αὐτίχα τῖις πόλεως xaX τῆς χώρας ἆπανα- 
στΏνα:. Κομισθέντος δὲ τοῦ χρυσίἰον, xaX τῶν Bap- 
6άρων περὶ τὸν σταθμὸν χακωυργούντων λάῦρα, ὁ 
Bgévvo;, τὸ ξίφος ἅμα καὶ τὸν ζωστΏρα λύσας, ἐπέ- 
ύηχε τοῖς σταθμοῖς. Πυθομένου δὲ τοῦ χιλιάρχου, tí 
τὸ γινόμεν.ν; Ti dA Ao, εἶπεν, ἢ τοῖς γεγικηµέγοις 
ἑδύνγη; Ἐν τούτοις ὁ Κάμιλλος ἄγων τὸν στρατὸν, 


ταῖς πύλαις ἑπέστγσε τῆς πόλεως, χαὶ μαθὼν τὰ ΄ 


γινόμενα, πρὸς τοὺς Ρωμαίους ἐπειγόμενος ἔπο- 
ϱεύετο. Καὶ ἐλθὼν, τὸ μὲν χρυσίον ἄρας ἀπὺ τοῦ 
ζυγοῦ, τοῖς ὑπηρέταις ἔδωκε, τὸν ζυγὸν xal τὰ 
σταθμὰ τοὺς Κελτοὺς λαθόντας ἀποχωρεῖν ἐἑχέλευ- 


execderent. Auro allato, Barbaris in pensando clam 


fraudem struentibus, Brennus ensem et balteum 


lateri demmptum ponderibus imposuit. Rogante tri- 
buno, quid id esset ? Quid aliud, inquit, nisi viciis 
dolor ? |nterea Camillus cum exercitu ad portas 
urbis accessit : cl statu rerum cognito, propere ad 
Romanos abit, aurum de lancibus sublatum mini- 
stris dat auferenduim, Gallos cum laneibus et pon- 
deribus abire jussit: Romani enim moris esse ferro, 
non auro patriam tueri. Brenno conquerente , inju- 
riam $ibi fieri, si pacta rumperentur , Camillus 
respondit , pacta irrita esse, ut qua facta fuissent 
absque 3598 suo assensu, qui jam dictator creatus 
esset. Quo sermone turbatus Brennus, porum 
abfuit quin ensem stringeret. Sed tamen Gallo: in 
rastra duxit: eaque deinde , relicta urbe , ad stadia 
Lx promovit. Cum primum diluxisset, adest Camil- 
lus, Romauos jam fidentes adducit ; et Barbaris 
cum multa οσάο profligatis, castra occupat. Sio 
Roma οαρία mirabiliter, et majore miraculo libe- 
ràta, Camillus triumphavit. Sed multitudo urbem 
penitus eversam instaurare noluit, ob inopiam pe- 
cunis, et corporum imbecillitatem. ÀÁc parum ab- 
fuit quin ea desereretur : ac neque senatui, neque 
aliis magistratibus, ab deserendzx urbis consilio , 
profligato hoste, revocantibus paruisset plebs, nisi 
cum in foro ea de re omnes deliberarent , centus 
rio quidam ex przxsidio revertens , dum forte ag- 
mine forum transiret, in comitio exclamasset ; 
Hic state, hic vobis manendum est. Ea enim verba 
divinitus prolata arbitrati , migrationis consilium 
abjecerunt : et ad Romie instaurationem alacriter 
conversi, tum m«enía, tum privatas ?des annuo 
spatio refecerunt, 


σεν, εἰπὼν ὡς Σιδήρῳ zdepiór. ἑσεὶ ᾿Ρωμαίοις, καὶ οὐ χρνσῷ, τὴν πατρἰδα σώζειν. ToS δὲ Βρέν» 
νου ἁδικεῖσθαι φάσχοντος, λυοµένης «rc ὁµολογίας, ἀντεῖπεν ὁ Κάἀμιλλος, pi χνρίας εἶναι τὰς cvv0t- 
xag αὐτοῦ pi συµπράξαντος, Ίδη δικτάτορος ἠρημένου. Ταραχθεὶς οὖν ὁ Ηρέννος μέχρι ξιφουλκίας 
προΏλθεν, ὅμως δὲ εἰς τὸ στρατόπεδον προήγαγε τοὺς Με]λτούς' εἶτ ἐχλιπὼν τὴν πόλιν, xal σταδίους EGfi- 
χοντα προελθὼν, ἑστρατοπέδευαεν "Apa δ᾽ ἡμέρᾳ map» ὁ Κάμιλλος ἐπ αὐτὸν , τεθαῤῥηχότας Ton 
ἐἑπαγόμενος τοὺς Ῥωμαίους, xai τρέπεται τοὺς Βαρθάρους φόνῳ πολ)ῷ, xal λαμθάνει σφῶν τὸ 
στρατόπεδον. Οὕτως ἡ Ῥώμηῃ παραλόγως fio, καὶ ἐσώθη παραλυγώτερον' ὁ δὲ Κάμιλλος ἑθριάμθευσε,. 
Της οὖν πόλεως Σδιεφθαρµένης παντάπασι, τὸ πλῆθος ἀνοικοδομεῖν αὐτὴν οὐχ ἠθούλετο, οὔτε γρήµασιν 
οὔτε σώμασιν ἑῤῥωμένηι, xoi μιχροῦ ἑξέλιπον ἂν αὑτήν. Οὐδὲ γὰρ ἐπείθοντο οὔτε τοῖς ἐν τέλει, οὔτε 
τῇ Υερονσίᾳ, παραχκαλοῦᾶσι καὶ συμθουλεύουσι μὴ ἐκλιπεῖν τὸ ἄστυ, ὃ Ex τῶν πολεµίων ἤδη ἐσέσωστο, 
εἰ μὴ ἓν τῇ ἀγορᾷ πάντων πεβὶ τούτον βουλευοµένων, ἑκατόνταρχος φρουρὰν ἄγων τινὰ, χαὶ παρ' 
αὐτὴν τὴν ἐκκλησίαν διιὼν τυχαίως, ᾿Εγταῦθα στῆτε, πρὸς τοὺς αὑτῷ ἑπομένους ἐθόησεν' ἐνταῦθα γὰρ 
δεῖ ὑμᾶς μεῖναι. Θείᾳ γὰρ προνοίᾳ ἑνόμισαν ταῦτ) εἰρῆσθαι, καὶ τοῦ μεταναστεῦσαι ἀπέσχοντο, Πρὸς 
δὲ τὸν ἀναχαινισμὸν τῆς Ρώμης σὺν προθυμίᾳ ἐτράποντο, καὶ τά τε τείχη xal τὰς ἰδιωτιχκὰς οἰχίας 
ἐντὸς ἑνιαυτοῦ ἀνεχαίνισαν. 

ΚΔ’, Οὕπω δὲ τῆς περὶ ταῦτα πανθεῖαιν ἀσχολίας, p ΧΧΙΥ. Verum ea occupatione nondum defun- 


πόλεμοι προσέπεαον διαφόρων ἐθνῶν, ΑΛἰχουῶν τε, 
xaX θὐολούσχων, καὶ Λατίνων. νῤῥηνοὶ 68 Σούτριον 
ἐπολιόρχουν, συμμαχίδα Ῥωμαίων πόλιν. ᾽Αποδεί- 
Χννυται οὖν τὸ τρίτον Δικτάτωρ ὁ Κάμιλλος, καὶ 
στρατεύσας ET αὐτοὺς, χατετροπώσατο τοὺς λοι- 
ποὺς, ἐπὶ δὲ τὸ Σούτριον γε τὴν στρατειάν. Οἱ δὲ 
Σουτρινοὶ (ἔτυχον γὰρ τὴν πόλιν τοῖς πολεμίοις ἐκ- 
PATROL. GR. ΟΣΧΧΙΥ. 


ctos, bella variarum gentium infestarunt, πιο» 
rum, Volscorum et Latinorum. Tyrrheni Sutrium, 
sociam populi Romani urbem, obsederunt. Igitur 
Camillus tertium dictator dictus, cgeteris profliga- 
tis, exercitum contra Sütrium duxit. Enimvero 
Sutriani, dedila hostibus urbe, cum uxoribus et 
liberis Camillo in itinere obviam facti sunt, Quis 


20 


(19 


JOANNIS ZONATLE 


620 


bus visis, Camillus, eorumque casibus cognitis, Α δεδωχότες, καὶ ταύτης ἀποχωρήσαντες) καθ) (£b" 


statim, ut erat, Sutrium properat : ac subito ag- 
gressus, urbem nulla munitam custodia, civibus 
jncolumem eodem die restituit. His rebus gestis 
tiumphavit, magnam gloriam adeptus. Marcus 
vero Manlius, qui primus Gallos Capitolio depulit, 
unde Capitolini nomen est adeptus, prz czeteris 
Camillo invidens, regnum affectavit: eaque de 
causa plebe sibi obsequiis devineta, in cujus gra- 
tiam nihil] non faciebat, a factione sua ad Capi- 
tolium occupandum dictus est. Quare Camillus 
quartum diclator est dictus. Senatu autem οἱ 
ὁ magistratibus czeris admodum consternatis, et 
quid agendum 359 esset dubitantibus, servus 
quidam promisit , se Capitolinum eis viven- 


ἔτι ὄντι τῷ Καμίλλῳ μετὰ γυναιχῶν xal τέχνων 
ὑπήντων. Οὓς ἰδὼν ὁ Κάμιλλος, xai τὰ ανµδεδη- 
xóta πυθόµενος, αὐτίχα πρὸς τὸ Σούτρ.ον, ὥς εἷ- 
χεν, Ἠπείγετο, χαὶ ἁπροσδοχήτως αὐτῷ προσδαλὼν, 
ἀφύλακτόν τε εὑρὼν, ἀπαθὲς xaxov αὐθημερὸν τοῖς 
πολίταις αὐτὸ ἀνεσώσατο. Ἐθριάμόευσεν οὖν ἐπὶ 
τούτοις, ἄγων τὰ ἐπινίχια, xal kml µέγα 6655; 
ἤρετο. Μάρκος δὲ 6 Μάλλιος πρῶτος τοὺς Κελτοὺς 
τῷ Καπιτωλίῳ προσδαλόντας Ex τῆς ἄχρας ὠσάμε- 
voc, ὅθεν xai Καπιτωλῖνος προσωνοµάσθη, «φθονῶν 
τῷ Καμ/ίλλῳ μᾶλλον τῶν ἄλλων, τυραννἰίδι ἐπέθετο,. 
Καὶ δ.ὰ τοῦτο ᾧχειοῦτο τὸν ὅμιλον δημαχωγῶν, xa: 
πάντα πράττων εἰς θεραπείαν αὐτοῦ. Παραλαθὸν 
οὖν αὐτὸν τὸ πλῆθος ἀνήγαγεν εἰς τὸ Καπιτώλιον, 


tem traditurum. Acceptisque armatis, et. clam per B xai χατέσχον αὑτό. Aib. xat δικτάτωρ τὸ τέταρτον 


insidias sub Capitolio collocatis, transfugz specie 
se ad illum confert : ejusque facto collaudato, 4 
conservis suis auxilia pollicetur. Qua cum diceret, 
virum paulo longius a circumstantibus, ut arcani 
aliquid diczurus, in eum Capitolii locum, quo insi- 
die collecate erant, perductum, praecipitat, [ta 
captus in pretorium abducitur : ubi cum res suas 
gestas commemoraret, et Capitolio judicibus ac 
circumstanti corone (ex eo enim loco videri po- 
terat) ostenso, ut et arcem, et eos qui illuc con- 
fugerant, conservasset, in memoriam revocaret; 
judices, miseratione adducti, eum neque absolu- 
ium, neque damnatum ampliarunt. Eo Camillus 
cognito, judices in alium locum traduxit, unde Ca- 
pitolium conspici non poterat. Ubi condemnatus, 
«i in Capitolium perductus, de rupe Tarpeia pra- 
cipitatur, unde Gallos ipse profligarat, Deinde 
muita bella partim ipsi urbi, partim subjectis civi- 
tatibus illata, Romani et per Camillum, et eo jam 
scnio effoto, per alios omnia propulsarunt : et 
suinmo otio ab exteris hostibus potili, inter sese 
ceitarunt. Nam cum M. Fabius patricius, duarum 
filiarum pater, natu majorem Licinio Stoloni, ho- 
mini longe inferioris conditionis, juniorem Sulpi- 
tio Rufo, sui loci viro, despondisset : interim 
duri Rufus tum tribunus in foro versatur, soror 
uxorem ejus invisit. Illo revertente, cum lictor ve- 
teri quadam consuetudine fores pulsaret, ad eum 
strepitum mulier, illius rei insolens , expavescit : 
eaque de causa risu et a sorore et a ceteris orto, 
ut plebeia muliercula, deridetur. Quam illa rem 
iniquo animo ferens, maritum ad petendos hono- 
res incitat : cujus impulsu Stolon, re cum L. Se- 
xtio sui ordinis homine communicata, per vim 
tribunatum uterque expeliverunt, confuso reipu- 
blicx ordine, ut per annos quatuor nulla esset po- 
puli obedientia, patriciorum comiliis interruptis. 
Auctaque turba illa esset, nisi nuntiatum fuisset, 
Gallos denuo Romam  invasuros. Omissa igitur 
omni inter se contentione, Camilloque 360 quin - 
tum dictatore dicto, contra hostes sunt profecti. 
Sed antequam. przelium. comimnitterelur, singulare 
certamen est. initum. Titus enim Maulius, vir pa- 


ἠρέθη ὁ Κάμιλλος, Τῶν δὲ τῆς γερουσίας καὶ τῶν 
ἐν τέλει kc µέγα δέος ἐμπεπτωχότων, χαὶ ἀπορούν- 
των τί ἂν πράξαιεν, δοῦλός τις αὑτοῖς προσελθὼν, 
ζῶντα τὸν Καπιτωλῖνον σφίσι παραδώσειν ὑπέσχετο. 
Λαθὼν οὖν ὁπλίτας, καὶ τάξας αὐτοὺς ἀφανῶς ἓνξ- 
δρεύειν ὑπὸ τὸ Καπιτώλιον, ὡς αὑτόμολος τῷ Καπι- 
τωλίνῳ προσχεχωρήχει, ἑπῄνει τε αὐτὸν τῆς ἔπι- 
χειρῄήσεως, xal βοήθειαν παρὰ τῶν ὁμοδούλων αὐτῷ 
ἐπηγγέλλετο. Καὶ ταῦτά οἱ διαλεγόµενος, ἀπήγαγε 
τὸν ἄνδρα πὀῤῥω τῶν περιεστηχότων, ὡς δἡ τι χοι- 
νολογούμενος αὑτῷ ἰδιαίτατα, xai Ἰρέμα χατ ἐχεῖνο 
τοῦ Καπιτωλίου προσῄει, καθ ὃ ἡ ἑνέδρα ἑλελόχι- 
στο, χἀχεῖθεν αὑτὸν χάτω ἁπώσατο, ὃς xai ληφθεὶς 
ἀποχεχόμιστο πρὺς τὸ δικαστήριον. Ὁ δὲ τά; τς 


C ἀριστείας χατέλεγε, xal τὸ Καπιτώλιον τοῖς τε δι- 


χάζουσι xal τοῖς περιεστῶσιν ἑδείχνυ, ἄποπτον ὃν 
ἐχεῖθεν, xal τῆς σωτηρίας αὐτοῦ τε xal τῶν ἐν 
αὐτῷ προσπεφευγότων πολιτῶν ἀνεμίμνησκεν, ὡς 
ἐντεῦθεν καταχλᾶσθαι τοὺς δικαστὰς, xal ὑπερτί- 
θεσθαι τὴν φῆφον, pfj*' ἀφιέντας, μήτε καταδικά- 
δοντας. Τοῦτο δὴ νοῄσας 6 Κάμιλλος, εἰς ἄλλον τό- 
πον τὸ δικαστήριον συνεστήσατο, ὅθεν οὐκ ἦν τὸ Κα- 
πιτώλιον ἄποπτον' xal χαταφηφιαθεὶς ὁ Καπιτωλί- 
vo, ἐχεῖ, ἀπήχθη τε εἰς τὸ Καπιτώλιον, xal χατὰ 
τῆς πέτρας ὠσθεὶς ἀπώλετο, καθ) fc ἐχεῖνος τὸν 
Κελτὸν χατεχρήµνισεν. Εἶτα πολλῶν πολέμων χατά 
τε τῆς Ρώμης αὐτῆς, xal τῶν ὑποχειμένων αὐτῦ 
πόλεων χινηθέντων ἐπεξελθόντες τοῖς ἑναντίοις οἱ 
Ῥωμαῖοι, διά τε τοῦ Καμίλλου xal δι’ ἑτέρων Ίδη 
ἐχείνου ὑπεργηράσαντος, τούς τε πολέμους xat- 
έπαυσαν, xat εἰρήνην βαθεῖαν ἔσχον πρὸς τοὺς ἐχ- 
τὸς, πρὸς ἀλλήλους δὲ ἑστασίαζον. Μάρχος Υγάρτις 
Φάδιος εὐπατρίδης, θυγατέρων δύο τυγχάνων πα- 
τρ, τὴν μὲν απρεσδυτέραν Λιχιννίῳ τινὶ Στόλωνι 
κατηγγύησε, πολὺ αὐτοῦ χαταδεεστέρῳ, τὴν δὲ νεω- 
τέραν Σουλπικίῳ 'Ῥούφῳ ἀνδρὶ ὁμοτίμῳ συνῴκισε. 
Χιλιαρχοῦντος οὖν τοῦ Ρούφου, καὶ ὄντος àv ἀγο- 
pd, πρὸς τὴν γυναῖχα αὐτοῦ ἡ ἁδελφὴ αὐτῆς παρα- 
γέγονεν. “Αφιχομένου 6' ἐχείνου, τὴν θύραν ὁ ῥαόθ- 
δοῦχος χατὰ τὸ ἔθος ἀρχαῖον ἔχρουσε. Διεπτοήθη δὲ 
πρὸς τὸν πάταγον ἡ vuv] οὕπω τούτου πεπειραµέντ. 
Καὶ γέλως ἐπὶ τούτῳ xal παρὰ τῆς ἀδελφῆς xat tov 
παρόντων ἐγένετο͵ καὶ ὡς ἰδιῶτις ἐσχώφθη. Tij 6i 


(21 


ANNALIUM LIB. VII. 


6:9 


ἐν δεινῷ τὸ πρᾶγμα πεποίητο, καὶ τὸν ἄνδρα ἓς &p- A tricius, offenso patre, neglectus in agro versaba- 


ykv παραγγεῖλαι ρέθιζεν. “9 γοῦν Στόλων, ὑπ) τῆς 
γυναιχὸς παρακινηθεὶς, Λουκίῳ civ Σεξτίῳ ἀνδρὶ 
τῶν ὁμοίων τὰ τοῦ πράγματος χοινωσάµενος, ἄμφω 
δημαρχῆσαι χατεθιάσαντο, καὶ τὸν χόσμον τῆς πι- 
λιτείας «υνέχεον, ὡς καὶ ἐπὶ τέσσαρσιν ἔτεσιν ἀνσρ- 
χίαν γενέσθαι τῷ δἡμῳ. Τὰς γὰρ τῶν εὐπατριδύὺν 
ἀρχαιρεσίας ἑνεπόδιζον, xat ἐπὶ πλέον ἂν ἔτι τοῦτο 
ἐγένετο, εἰ µή τις ἀγγελία χεχόµιστο, ἐπὶ τὴν Ῥώ- 
μην αὖθις ἑλαύνειν τοὺς Κελτοὺς. "Axav οὖν π͵ὸς 
ἀλλήλους ἀφέντες διάφορον, δικτάτορα τὸ πέµπτον 
τὸν Κάμιλλον εἴλοντο, xai πρὸς τοὺς Βαρθάρους 
ἑστράτευσαν' οὗ µάχη μέντοι χοινη, µονομαγία δὲ 
γέγονε πρότερον. Τίτος váp τις ἠάλλιος ἄνηρ εὖ- 
πατρίδης, προσκεκρουχὼς τῷ πατρὶ παρημελείῖτο 


tur. Cui deinde γοοποί[ίαίις, factusque tribunus 
militum, Gallum a quo provocatus fu: rat, vicit ; 
et aureum torquem illi detractum gestare solitus, 
Torqua:icognomentum invenit. Exercitibus quoque 
congressis Galli saperatj, Roroano itinere omisso; 
Albanum agrum popvulabantur. 1d Romani prohi- 
bere noluerunt, donec mero et crapula distentos 
minore periculo aggressi, multos occiderunt, eos- 
que castris exuerunt. Camillus Romam reversus, 
magistratum deposuit. Ab eo tempore tribunis mi- 
litum, qui in consulum successerant locum abro- 
g1tis, consules designari coeperunt, alias patricii, 
alias plebeii, nonnunquam utriusque ordinis simul. 
Lue Romz grassante, Camillus etiam est mortuus,. 


χαὶ &dxpifcy ἐν ἀγρῷ. Εἶτα τῷ πατρὶ δ.ηλλάχη, B cvjus obitus plurimum tristitis Romanis attulit. 


xa χιλίαρχος στρατοπέδου γενόμενος, 


τῷ τε προχαλουµένῳ Κελτῷ πρὸς μονομαχίαν ἀντέστη, xai 


νιχήσας αὐτὸν, τὸν στρεπτὺν αὐτοῦ χρυσοῦν ὄντα ἐσχύλευσε, xoi Τουρχουάτος φορῶν αὐτὸν ἐπεχέ- 


κλητο. Συμμιξάντων δὲ καὶ τῶν στρατευμάτων, Ἱττηντο οἱ 


us ἀπέσχοντο, τὴν 8. ᾿Αλδανίδα ἑλεηλάτουν. 


Κελτοὶ, xai τῆς μὲν ἐπὶ τὴν Ῥώμην ὁρ- 


Ἑάσαντες οὖν αὐτοὺς οἱ Ῥωμαῖοι διαρπάσαι τὴν χώ- 


pxv, ὡς καταχορεῖς Ὑενόµενοι βρωμµάτων καὶ µέθης εὐεπιχειρητότεροι εἶεν, ἐπέθεντο σφίσι, καὶ αὐτῶν 
τε πολλοὺς διέφθειραν, xal τὸ αὐτῶν εἷλον στρατόπεδο. Ὁ δὲ Κάμιλλυς εἰς την Ῥώμην ἐπανελθὼν, 
ἀπέθετο τὴν ἀρχήν. Ἔκτοτε οὖν οἱ μὲν χιλίαρχοι ct ἀντὶ τῶν ὑπάτων ἐγίνοντο, ἐσχολάχασιν, Όπατοι δὲ 
ἀπεδείχνυντο, ἑνίοτε μὲν εὐπατρίδαι, ἐκ δὲ τοῦ πλήθους ἑνίοτε, ποτὰ δὲ xai ἐξ ἁμφοτέρων ὁμοῦ. Νόσου 
ὃ' ἑνσχηφάσης τῇ Ῥώμῃ. χαὶ ὁ Κάμ:λλο; τέθντκε, xot οἱ 'Ῥωμαῖοι πλεῖστα θανόντος τοῦ ἀνδρὸς ἡνιά- 


θησαν. 


ΚΕ’. Μετὰ δὲ ταῦτα, xal τισυμύῆναι πἆθος περὶ 
τἣν "Pope ἰστόρηται. Διαστῆναι γὰρ τὸ πεδίον 
λέγεται τὸ μεταξὺ τοῦ Παλατίου, xa τοῦ Ἱαπιτω" 
Aou ἐξάπινα, μήτε σεισμοῦ προηγησαµένου, pfe 
ἄλλου τινὸς ofa συµδαίνειν εἴωθε φυσικῶς ἐπὶ τοιού- 
τοις παθήµασι. Καὶ ἣν τὸ χάσμα διαμένον ἐπὶ µα- 
κρὸν, οὔτε συ»ερχόµενον οἵως δήπητε, οὔτε μέντοι 
πληρούμενον, καὶ ταῦτα χοῦν τε Ῥωμαίων ἐς αὐτὸ 
συμφορ;ύντων πολὺν,“καὶ λίθους. xal ἄλλην ὕλην 
παντοδαπἠ». ᾽Αποροῦσιν οὖν τοῖς Ῥωμαίοις χρη- 
αμὺς ἐδόθη. μὴ ἄλλως τὸ διεστῶς συνελθεῖν, εἰ μὴ τὸ 
κρεξττον αὐτῶν, xal δι οὗ μάλιστα πλεῖστον ἰσχύου - 
σιν, εἰς τὸ χάσμα ἐμθάλλονσιν ΄ οὕτω γὰρ kxelvó τε 
παὐσεται, καὶ τῇ πόλει ἔσεται δύναµις ἀχατάλυτος. 
Ἔμενεν οὖν xal πάλιν τὸ ἄπορον ἀπορούμενον, ἀσα- 
φοῦς τυγχάνοντος τοῦ χρήσµου. Μάρχος δὲ Μούρτιος, 
&vhp εὐπατρίδης, νέος τὴν ἡλικίαν, ὡραιότατος την 
μορφὴν, ῥώμαλεώτατος τὴν ἰσχὺν, ἀνδρειότατος 
τὴν Ψυχὴν, φρονῆσει διαπρεπὶς, τὸν νοὺν συνεὶς 
τοῦ χρησμοῦ, παρελθὼν εἰς µέσον ἑδημηγόρησε, λέ- 
γων’ Τί τῶν λογίων ἀσάφειαν, ὦ Ῥωμαῖοι, | ἆμα- 
θίαν ἡμῶν αὐτῶν καταψηφιζόµεθα; Ἁμεῖς &o uev 
τοῦτο δὴ τὸ ζητούμενόν τε καὶ ἁπορούμεγο». Oo 
ydp τι ἄνφυχον ἐμνψύχου Λογισθήσεται βέ.τιον, 
οὐδὲ τοῦ ἔννου καὶ ἔμφρονος xal AÓT κεχοσµημέ- 
vov τὸ ἄνουν, dAopór τε καὶ ἄφρον προτιµηθή- 
σεται. Τί γὰρ ἄν τις ἠγθρώπου zpoxpirowr, ἵνα 
τοῦτο ἐς τὴν τῆς γῆς βαΛόντες διάστασιν, αὐτὴν 
συναγάγοιµεν; Οὐκ ἔστιν οὐδὲν ζῶον θνητὸν οὐδ' 
ἅμεινον, οὐδ' ἰσχυρόεερο»ν ἀγθρώπου. El γάρ 
τι δεῖ xal θρασυνόµεγον εἰπεῖν, οὔτ' ἄνθρωπος 
οὐδὲν ὅ.1.Ίο ἑστὶν f) θεὺς σῶμα θγητὸν ἔχων, οὔτε 
θεὺς ἅν.Ίο τι ἡ ἄνθρωπος ἀσώματος, χἀγτεῦθεν' 


ΧΧΥ. Post hujusmodi, malum Romanos ἱηναρίςςυ 
fertur, ut ea planicies, quz: intra palatium et Capi- 
tolium est, subito hiatu, neque terre motu, 
neque alia re, unde talia natura oriuntur, ante- 
gressa, discesserit, ac ita permanserit diu. Qui 
cum neque coiret ullo modo, neque expleretur : 
quamvis Romanis multum et terrze, et saxorum, 
et allerius materi omnis generis eo congerenti- 
bus : oraculum consultum respondit , voraginem 
illam non expleri posse, priusquam res optima, 
quaque plurimum Romani possent, in eam conji- 
ceretur. Sic enim et spe cum illum desiturum, et 
urbis imperium nunquam eversum iri. Hoc respon- 
so non explicata est difficultas, propter obscurita- 
tem. Verum Marcus Curtius, vir patricius, ztate 
integra, forma pulcherrima, viribus maximis , ani- 
mo fortissimo, prudentia ornatissimus, oraculo in- 
tellecto, pro concione dixit : Quid obscuritatem 


D oraculi, Quirites, aut tarditatem ingeniorum nostro- 


rum accusamus ? Nos id sumus quod queritur , 
omnesque suspensos tenet. Neque enim ἱπαπίπια 
praeferenda sunt animatis : nequeea que mente οἱ 
intelligentia predita sunt, et sermone ornata, brutis 
36] rationis et prudentie expertibus postponenda. 
Nam quid homini anteponatis, quo injecto hiatum 
illum contrahamus ? Non est ullum | mortale. ani- 
mantis genus homine prastantius, aut fortius. Quod 
si audacius loquendum sit , quid est homo, nisi 
Deus corpore mortali circumseptus ? aut quid Deus 
est, nisi homo omnis ex materia concretionis expers, 
atque immortalis ? Neque nos longe a divina poten- 
tia absumus. Hac mihi persuasa sunt, qua vobis 
eiiam persuasa esse. velim. Neque vero quisquam 


p man 


623 


JOANNIS ZONAR.B 


24 


existimel me sorlem duclurum, ayl virginem pue- A ἀθάνατος. Καὶ οὐ πἀῤῥω τῆς θείας δυγάµεως 


rumve immolari jussurum. Namego ipse me pro 
nobis devoveo, ut me hodie statim caduceatorem et 
oratorem ad deos Manes ablegetis, semper patronum 
vestrum et adjutorem futurum. lis dictis, arma in- 
duit, equum [conscendit. Cateri, inter laetitiam et 
moeerorem ambigui, ornamenta quadam partim ad 
eum ipsum pro heroe excolendum, partim qu:e in 
hiatum conjicerentur, attulerunt. Qui cum primum 
equo iusidens, se in specum jmmisit, hiatu illo 
expleto, neque voraginem, neque Curtium quis- 
quam vidit .HBzc ita narrantur a Romanis : quz si 
cui fabulosa et a fide veri aliena videbuntur, non 
postulo ut. multum eis tribuat, Deinde Romanis 
alia bela et a Gallis et ab aliis gentibus sunt illata, 


ἀπηρτήμεθα. Tavta. ἐγὼ μὲν οὕτω gpora* ἀξιὼ 
δὲ καὶ ὑμᾶς τῇ 1Yópn προσθέσθαιταύτῃ. Καὶ μή 
τις οἱήσαιτο ὅτι κληρον «κποιήσοµα:ι, ἢ κόρηγ’ 
κε.εὐσω θανεῖν, ἢ µειράκιον' ἀὐτὲς γὰρ ἐγὼ 
ἑχκὼν ἐμαυτὸν ὑμῖν ἐπιδίδωμι, iva. σήμερον ac- 
τίκα χήρυκα πέµμγητά µε xal πρεσέευτὴν τοῖς 
χθονίοις θεοῖς, ἑσόμενυν ἀεὶ ὑμῶν απροστάσην 
καὶ σύμμαχον. ἹΤαῦτα εἰπὼν ὁ Κούρτιος, τὰ ὅπλα 
ἑνεδιδύσκετο, εἶτα καὶ τοῦ ἵππου ἐπέδη. θἱ 6' ἄλλει 
περιαλχεῖς ἐγίνοντο, χα) περιχαρεῖς, καὶ χθσµή- 
µατά τινα συµφρονῄσαντες, οἱ μὲν αὐτὸν ἐχεῖνον 
αὐτοῖς ἑκόσμουν ὡς Ἆρωα, οἱ δέ τινα καὶ ἐς τὸχάαμα 
ἐνέδαλλον' ἄρτι δ᾽ ἐς αὐτὸ ἐνήλατο ὁ Κούρτιας ἔφιπ- 
πος, χαὶ ἡ τῆς γῆς συνήχθη διάστασις, xai οὐδεὶς 


sed propulsala omnia, vel a copsulibus vel a diclato- p οὐχέτι οὔτε τὸ χάσμα οὔτε τὸν Κούρτιον ἐθεάσατο. 


ribus, quo tempore hujusmodi quiddam accidit. 
Lucius Cawillus dictator dictus, cum Galli subur- 
banum agrum incursarent, educto exercitu, in 
agimo habuit ducere bellum, neque decertare cum 
hominibus, temere in. perniciem suam ruenlibus, 
quos facilius et tutius penuria commeatus domitu- 
rus esset. Gallo autem cuidam ex Romanis aliquem 
ad singulare certamen provocanti, restitit M. Vale- 
rius tribunus militum, ex Maximi illius posteritate. 
Certamen. illustre fuit. Nam alter prudentia et arte 
superior erat, Gallus audacia et viribus : s: d illod 
miralilius, quod in Valerii galea corvus crocitans 
consedit, in hostem versus, cujus os eculosque 
rostro et unguibus appetere, illiusque impetum re- 


1αὖθ) οὕτω τοῖς Ῥωμαίοις ἱστόρηται εἰ δέ τῳµυ- 
θώδη χριθείη, καὶ μὴ πιστὰ, ἔξεστίν οἱ μὴ προσ- 
έχειν αὐτοῖς. Tol; ᾿Ῥωμαίοις δὲ πόλεμοι αὖθις xai 
παρὰ Γαλατῶν, καὶ ὑφ᾽ ἑτέρων ἐθνῶν ἐπηνέχθησαν, 
ἀλλ ἀπεκρούσαντο πάντας mi μὲν ὑπάτους, πῃ δὲ 
δικτάτορας Ψψηφιζόμενοι : ὅτε xal τι τοιοῦτον αυµ- 
Βέθηχε * διχτάτωρ ἐλέχθη Λούχιος Κάμµιλλος, l'aàa- 
τῶν χατατρεχόντων τὰ ὑπὸ ᾿Ρώμην. "Og ἐπὶ τους 
Βαρθάρους ὀρμήσας, γνώμην εἶχε τρίδειν τὶν xat- 
pbv, xai μὴ διαχινδυνεύειν πρὸς ἀνθρώπους ἆπο- 
vola χρωµένους. 'Ρᾷον γὰρ αὐτοὺς xat ἀσφαλέστε- 
gov ἀπορίᾳ τροφῶν ἑἐχτρυχώσειν Ἠλπισε. Γαλάτης 
δέ τις εἰς μονομαχίαν τινὰ τῶν ᾿Βωμαίων npotxa- 


 Jsito, xal ἀντέστη αὐτῷ Οὐαφλλέριος Μάρκος χι- 


tardare non destitit, donee obiruncaretur. Galli, se G λιαρχῶν, 6 τοῦ Μαξίμου bxs(vou ἔγγονος. Kat àap.- 


ab alite victos indignati, statim Romauos iracunde 
invaserunt ; 'sed male tractati recesserunt. Valc- 
tius ab illa 364 corvi auxilio Corvinus est ap- 
pellatus. Deinde orta inter exercilus dissensione, 
ac bello civili imminente, seditio compressa est : 
cum ha leges essent lati, ut neque invitus quis- 
quam ex albo miltum deleretur, neque tribunus 
centurio fieret, ut consulem ulrumque ex plebo 
creari liceret, ul idem bines eodem tempore ma- 
gisirajus nou gereret, nec eumdem bis intra x 
annos. 


πρὰ μὲν ἡ μάχη mpolÓn ἀμφοῖν' ὁ μὲν γὰρ τῇ 
σοφίᾳ xai τῇ πεβιτεχνήσσι προέφερεν, ὁ δὰ Γαλά- 
της τῇ ἰαχύῖ καὶ τῇ τάλµῃ ^ ἐπὶ πλέον ὃ έθαυμα- 
ατώθη, ὅτι τῷ Οὐαλλερίου χράνει χόραξ ἐφιστά- 
µενος καὶ χρώξων, εἰς τὸν Βάρδαρον ἐνδχρίμπτετο, 
καὶ τὴν τε ὄψιν αὑτοῦ ἀπετάρασσε, xai τὴν ἑρμὴν 
ἑνεκόδιζε, μέχρις οὗ κατειργάσθη. Ac ἀγανακτή- 
σαντες οἱ Ταλάται ὡς ὑπὸ ὄρνας ἠλαττωμένοι, 
θυμῷ αὐτίχα συνέµιδαν τοῖς Ῥωμαίοις, xai κάχῶς 
ἀπηλλάγησαν ' ὁ δ᾽ Οῥαλλέριος ἀπὺ τῆς τοῦ χόρα» 
xoc συμμαχίας, Κορθυῖνας ἑπωνομάσθη. Εἰσέπειτα δὲ 


τῶν στρατευμάτων στασιασάντων , καὶ ἑμφυλίου πολέμου γενέσθαι µέλλαντος, χατηλλάγησαν οἱ cxaatá- 
σαντε:, νόμων τεθέντω», μὴτ ἄχοντά τινα ταῦ χαἸαλόγου ἀἁπαλείφεσθαι, μήτε τὸν χιλιαρχήσαντα ἔχα- 
τονταρμεῖν, xal τοὺς ὑπάτους xol ἄμφω ἑξὸν εἶναι, xal ἐκ τοῦ πλήθους καθἰστασθαι, xat τὸν αὐνὺν 
μήτε δύω ἅμα ἀρχὰς, μήτε τὴν αὑτὴν δὶς ἑντὸς δέχα ἄρχειν ἑτῶν. 

XXVI. Post üxc Latini socii, quia pube conti- D KG'. Aativa δὲ xalxzp ἔνσπονδοι «olg Ἕδω- 


nentíbus expeditionibus egregie exercitata abunda- 
bant, elati animis defeceruni, et Romanis bellum 
intalerunt. Quibus Torquatus tertium et Decius 
lecti consules obviam profecti sunt, οἱ atrox pra- 
lium commissum : utraque acie exislimapte, eo se 
die et virtutis ct fortune suz illustre specimen 
edituram, Ea pugna eventu quodam faeta est cele- 
brior. Cum enim Latinos eodem armorum genere, 
eadeuique lingua, qua Romanes, consules uti vi- 
derent ; veriti ne qui militum discrimine hostium 
et suorum non facile observato, errarent : practer 
alia diligenter observanda, illud etiam edixerunt, 


palo, ὄντες, ἁπέστησαν, xal πόλεμον ἤραντο, àv 
Φρονήματι Ὑγεγονότες, ὅτι τε νεότητι Ίχμαζον, καὶ 
τὰ πολεμιχὰ bx τῆς cV σὺν αὑτοῖς στρατείας 
ἀκριδθὼῶς ἤσκηντο. Oi δὲ τοῦτο γνόντες ἐξηλθον, 
ὕπατον τὸν τε Τουρχανάτον τὸ τρίτον ἁλόμενοι, xat 
τὰν Αέχιον, χαὶ ἁμαχέσαντο αὐτοίς κραταιὰν µάχην, 
κρίσιν τὴν ἡμέραν ἐχείνην ἑκάτεροι νοµἰζοντες 
ἀχριθῃ τῆς οσφετέρας τύχης τε xxi τῆς ἀρετῆςο 
Ἔδοξε δὲ περιφανεατέρα ἡ µάχη xai 6 τι συµόε- 
6nxó;. Τοὺς γὰρ Λατίνους οἱ ὕπατοι καὶ ópo- 
σχεύους xal ὁμοφώνονς τοῖς ᾿Ρωμαίοις ὁρῶντες, 
ἐφοδήθησαν μὴ τῶν ατρατιωτῶν τινες σφαλῶσι, 


625 


ANNALIUM 11Ρ. VIT. 


6506 


τό τε οἰχεῖον xal τὸ πολέμιον μὴ ῥᾷστα διαγινώσχου- Α πο quis extra ordinem Τη hostem pugnaret. Ei edi- 


τες. Καὶ διὰ εοῦτο προεῖπον σφίσι τά τε ἄλλα 
παρχτηρεῖν ἀκριθῶς, xal xa0' ἑαυτὸν μµηδένα 
μηδενὶ τῶν ἑναντίων συμδαλεῖν. Τοῦτο δὴ τὸ παρ. 
άγγελμα οἱ μὲν ἐτήρησαν, ὁ δὲ τοῦ Τουρχουά - 
του male, στρατευόµενος ἓν tol; ἵππεναι, xol πεµ- 
φθεὶς πρὸς χαχτασχοπῆν τῶν ἑναντίων, παρεῖδεν οὐχ 
αὑθαδείᾳ, ἁλλὰ μέντοι φιλοτιμίᾳ. 'Επεὶ γὰρ 6 ἵπ- 
παρχος τῶν Λατίνων, ἰδὼν αὐτὸν προσιόντα, πρὸς 
μονομαχίαν προεκαλέσατο, χαὶ μὴ δεξάµενον ταύ- 
την διὰ την πρόῤῥησιν, παρώξυνεν εἰπών * O5 σὺ 
pértoi Tovpxovdcov υἱὸς εἶ; Οὐ σεμνύνγῃ τῷ 
στρελτῳ τοῦ πατρός; ἢ πρὸς μὲν Γα.άτας dv- 
θρώπους φθόρους ἕῤῥωσθε καὶ ἂγδρίζεσθε, τοὺς 
δὲ 064 Λατίνους ἡμᾶς φοθεῖσῦθε; Tl οὖν ἄρχει» 
ἡιῶν ὀξιοῦτε ; τί δ' ὡς χείροσιν ὑμῶν ἐπιτάσ- 
σετε; Ἔχφρων ἐΥέ-ετο ὑπὺ τοῦ θυμοῦ, xaX τῆς παρ- 
αγγέλσεως ἑκὼν ἐπελάθετο, καὶ µονομαχήσας ivt- 
χησε, xal τὰ σχύλα μεγαφρονῶν ἑχόμισε τῷ πα- 
tpl. Καὶ ὃς ἀθροίσας τὸ στράτευμα, Γεγγαίως 
μὲν, ἔφη, ὦ zai, ἐμαχέσω, καὶ διὰ τοῦτό σε στρε- 
cavaoco* ὅτι δὲ τὸ προὐθταχθὲν οὐ παρετήρη- 
σας, xaíroi xal ὡς vlóc πειθαρχεῖν καὶ ὡς στρα- 
τιώτης ἀναγκαζόμεγος, διὰ τοῦτό σε διχαιώδω, 
Ίνα καὶ τὸ τῆς ἀριστείας ἆθ.ΐον, καὶ τὸ τῆς d»- 
Πχουστίας τἷμημα Arsen. Ταῦτ' εἰπὼν, ἅμα τόν τς 
στέφανον τῇ χεφαλῇ αὐτοῦ Eríüsro, xa* αὐτὴν 
ἐχείνην ἀπέτεμεν. Εἶτα ὄναρ ἀμφοῖν τοῖς ὑπάτοις ἓν 
τῇ αὐτῃ νυκτὶ ὁμοίως φανὲν ἔδοξε λέγειν, τῶν tvav- 


rto cxtevi paruerunt. Sed Torquati filins, qui in- 
ter equites militabat, ad explorandos conatus he- 
stium missus, id non tam ex contumacia quam 
ambitione neglexit. Nam Latinoram equitum ma- 
gisier eum accedentem conspicatus, ad singu- 
lare certamen provocsvit; idque illo propter pa- 
tris edictum detrectante, dixit : Non tu Torquati 
fius εν) non torque parentis gloriaris ? Án con- 
tra Gallos homines perditos tantum riri fortes estis, 
nos vero Latinos formidatis ? Cur ergo nobis imperi- 
tere vultis? cur «t. deterioribus prascribitis ? Man- 
lius vero, prz? iracundia vix mentis compos, et pa- 
terni edicti altro oblitus, hostem vincit, detracta- 
que spolia magno animo parentit affert. I3, convo- 
cato exercitu : Fortiter sane, inquit, fili, dimi- 
casti, eaque de causa te corona donabo : sed. quiu 
neque imperium οοπεκίαγε, meque majestatem. pa. 
(riam — veri'ws es, ea tRoderatione — adversas {6 
wfar, uf et virtutis. fructum pereipias, et contwuma- 
cie penas des. Wc dicens, simul et coronam 
capiti ejus imposuit, et caput amputavit. Deinde 
963 easdem nocte uterque consal in somnis 
vocem audire sibi visus est, dicentem superiores 
fore hostibus, si alter consul se devoveret. Cum 
diluxisset, uterque alteri somnium narrat: divi- 
num id esse, idcoque obtemperandum consentiunt. 
De eo tantum controversia est, non uter maneat 
incolumis, sed uter se devoveat, Causa apudexercitus 


τίων ακρατήσειν, ἂν ὁ ἕτερος τῶν ὑπάτων ἑαυτὸν (* principes disceptata, tamdem eonvenit ; alterum in 


ἐπιδῷ. Ἀῑεθ᾽ ἡμέραν οὖν ἀλλήλοις τὸ ὄναρ διηΥη- 
σάμενοι, συνέθεντο θεῖον εἶναι, καὶ πεισθῆναι δεῖν 
αὐτῷ ὠμλόγησαν. Ἡμφιαθήτησαν δὲ πρὸς ἆλ- 
λήλους, οὐχ ὃς ἂν σωθείη, ἀλλ’ 89; ἂν μᾶλλον ἑαυτὸν 
Exp. Καὶ παρὰ τοῖς πρώτοις τοῦ στρατοπέδου 
ἐδικαιολογήσαντο. Καὶ τέλος Ίρεσε σφίσι, τὸν μὲν 
ἐπὶ τοῦ δεξιοῦ χέρως, tbv δὲ ἐπὶ τοῦ λαιοῦ παρα- 
τάξασθαι, xal ὁπότερον ἂν ἐχείνων ἑλαττωθῇ, τὸν 
bx αὐτῷ τεταγμένον ἀποθανεῖν, Τοσαύτη δ' fv 
φιλοτιµία αὐτοῖς περὶ τὴν ἐπίδοσιν, ὡς εὔχεσθαι 
ἕκαστον τῶν ὑπάτω» ἠττηθῆναι, ἵνα τύχῃ τῆς ἐπιδό.- 
σέως, xat τῆς εὐχλείας τῆς ἐξ αὐτῆς. Συµδαλόν- 
τες δὲ τοῖς Λατίνοις, µέχρι μὲν πολλοῦ ἰσοπαλῶς 
ἠγωνίσαντο  εἶτα κατὰ «by Λέχιον χέρας μικρόν τι 
τοῖς Λατίνοι ἑνέχλινεν. "O γνοὺς 6 Δέχιος, ἑαυτὸν 
ἐπιδέδωχε, καὶ τὰ ὅπλα ixbüc, τὴν ἐσθῆτα ἑνέδυ 
την περιπόρφυρον. Καὶ οἱ μὲν οὕτω φασὶν ἑἐφ' ἵπ- 
vov ἀναπηδῆσαι αὐτὸν, καὶ εἰσελάσαι πρὸς τοὺς 
πολεμµίους, xal ὑπ) ἐχείνων ἀποθανεῖν, οἱ δὲ ὑπὸ 
συστρατιώτου πολιτικοῦ σφαγῆναι. Τέως δὲ τελευ- 
τήσαντος τοῦ Δεχίσυ τοῖς ᾿Ῥωμαίοις ἢ νίκη χαθα- 
poc συνηνέχθη, xat οἱ Λατῖνοι πάντες ἑτράπησαν, 
οὗ πάντως δὲ διὰ τὸν θάνατον τοῦ Δεκίου. πῶς yàp 
ἄν τις πιατεύσειεν, ἐξ ἑνὸς ἀνδρὸς τοιᾶσδε τελευ- 
τῆς τοσοῦτον πλῆθος ἀνθρώπων τὸ μὲν φθαρῆναι, 
τὸ δὲ σωθῆναι xol νικῆσαι περιφανῶς; Οἱ μὲν) οὖν 
Λατῖνοι οὕτως Ίττηντο, ὁ δέ γε Τουρκουάτος xal 
τὸν viv ἀποκτείνας, καὶ τοῦ σωνάρχοντος τεθνη- 
Ἄδτος, ἑώρτααιν ὅμως τὰ ἐπινίχιᾳ. Εἶτ αὖθις δὺ- 


dextro, alterum in sinistro cornu etatuendum esse, et 
utrum prius inclinarit, ejus duci oppetendam csse 
mortem. Tantaque fuit eius decoris cupiditas , ut 
uterque se succumbere optaret, ut et devotionis 
et glori» consecuture compos redderetur. Erxer- 
citibus congressis, pugna diw shceps fuit. Deinde 
cornu Decii Latinis nonnihil cessit. Quo ille co- 
gnito, se devovit, atque armis positis, togam prx- 
textam induit. ftaque eum nonnulli in equum in- 
siluisse, ac in medios hostes invectum occubulsse : 
alii a commilitone immolatam esse ferunt. Decio 
defuncto, victoriam Romani haud dubiam sunt 
adepti, Latinis omnibus in fugam versis, non uti- 
que ob Decii urtem. Quis enim eredat tali unius 


D viri interitu, tantam multitudinem hine c»sam, 


illinc conservatam, et illustri potitam esse victo- 
ría* Latinis ἵνα superatis, Torqustus quamvis οἱ 
fllio occiso, et collega mortao, tamen triumphum 
duxit. Deinde populus Romanus Latinos rebellantes. 
devicit, et alias gentes nunc per consules, nunc 
per dietatores armis subegit : quorum e numero 
feit L. Papirius, Cursori& cognomentum a celeri- 
tate pedum, currendique studio, adeptus, Qui di- 
ctator cum Fabio. Rufo equitem magistro contra 
Samnites missus, eos devictos in sua verba pscem 
facere coegit. Sed cum magistrata abiisset, rursus 
:lli se commoverunt : et ab Aule Cornelio dictatore 
rursus debellati, legatos de pace Romam miserunt, 
captivis quos habebant omnibus redditis, causaqne 


621 


JOANNIS ZONAR,E 


628 


- belli in Rutulum virum apud se potentem trans- Α τούς τε τοὺς Λατίνους ἑπαναστάντας xaxcemoléun- 


lata : cujus 085a, quoniam sibi consciscere necem 
maturarat, disjecerunt. Eis Romani, ut foedifra- 
gis, pacem non dederunt : sed, quanquam captivis 
receptis, bellum irreconciliabile 9844 indixerunt ; 
ac dum elati successibus, se illos omnes primo 
impetu capturos sperant, in magnam cladem inci- 
derunt. Nam Samnites, perterriti et anxii ob nega- 
tam pacem, ex desperatione in pugnam ruebant : 
et, collocatis in angusta valle-insidiis, castra ecpe- 
runt, totumque Romanum exercitum suh jugum 
miserunt (qu;e res cujusmodi fuerit, supra expo- 
suimus), neminem tamen occiderunt, sed armis, 
equis, caeterisque omnibus, una veste duntaxat re- 
licta, ademptis dimisere nudos, ea conditione, ut 
agro illorum excederent, et quo jnre societatem 
eolerent. Qux pacta, ut. etiam senatus auctoritate 
rata essent, »c equiles obsides retinuerunt. Con- 
sules vero Spurius Postumius et Tiberius Calvi- 
nus cum exercitu statim recesserunt : noctuque et 
ipsi, et przcipui e czeteris Romam ουπί ingressi, 
reliqui in agris dispersi. Qui in urbe eraut, clade 
cognita, neque militum salute delectati sunt, neque 
dolere potuerunt. Nam ut adversum casum dolen- 
tissime tulerunt, prxsertim a Samnitibus illatum : 
sic, cum reputarent, si omnes periissent, se in 
extremo discrimine futuros, salute illorum sunt 
gavis:. Sed gaudio interim dissimulato, nihil more 
solito administrarunt, nec in praesentia, neque 
post, donec victoriam recuperarunt. Consulibus 
magistratus statim abrogatus cst: aliisque lectis, 
deliberatum de paetis rescindendis. Quod quia 
fleri non poterat, nisi crimine in auctores illorum 
translato : inviti faciebant, ut consules et czteros 
magistratus qui cum iis fuerant, condemnsrent : 
neque committendum putabant ut, iis absolutis, 
erimen violati feederis in semetipsos  redun- 
dare paterentur. Re igitur cum jpsis consu- 
libus communicata, primum Postumium senten- 
tiam dicere jusserunt, ut ipse contra sese pronun- 
tiaret, ex verecundia, ne omnes dedecoris imple- 
rentur. Is in medinm progressus, negavit probanda 
esse a senatu populoque; qux ne ipsi quidem sua 
sponte, sed ab hostibus, non virtute, sed dolo 
atque insidiis coacti, egissent. Qui igitur dolum 
priores usurparint, ii si dolo vicissim circumventi 
fuerint, non haberc qnod querantur. Haec et hujus 
365 generis plura cum dixisset, a senatu animi 
dubio quid agendum esset : cum Postumius et 
Calvinus omnem culpam in semetipsos transtulis- 
&cni, decretum est pactis rescissis illos dedendos 
esse. Consules igitur ambo, caterique magistratus 
qui pacificationi adfuerant, Samnium abducti 
sunt. Samnites autem captivos omnes repetentes, 
deos testati, dedititios rejecerunt. Quibus Romani 
cupide receptis, iracunde cum Samnitibus pugna- 
runt, adeplique victoriam eodem plane modo cos 
tracetarunt : itidemque sub jugum missos, nulla alia 
i.aia injuria dimiserunt , receptis alisque noxa 


σαν, xal ἕτερα ἕθνη µάχαις ὑπέταξαν mozb μὲν 
ὑπάτοις κεχρηµένοι, ποτὲ δὲ διχτάτορσιν, ὧν εἷς 
ἦν xa Λούχιος Παπείριος, ὁ χαὶ Κούρσωρ ένομα- 
ζόμενος διά τε τὴν ἕξιν (fv γὰρ δροµμικώτατος) xal 
διὰ τὴν ἄσχησιν τὴν τοῦ δρόµου. Μετὰ δὲ ταῦτα δι- 
χτάτωρ ὁ Παπείριος ἐπὶ τοὺς Σαμνίτας ἐξεπέμφθη, 
μετά Φαξίου Ῥούλλου ἱππάρχου, xai ἠττήσας, αὐ- 
τοὺς ἠνάγχασεν ἐπὶ συνθέχαις συµθΏναι, αἷς ἐχεῖ- 
vo; ἐθούλετο. ᾽Αποθεμένο':, δὲ την ἡγεμονίαν αὖ- 
τοῦ, ἑπανέστησαν αὖθις. Ὑπὸ δὲ Κορνπηλίου Λῦ)ου 
διχτάτερος xal πάλιν πολεμτθέντες καὶ ἠττηθέντες, 
διεχηρυκεύσαντο πρὸς τοὺς ἐν τῇ Popp, τοὺς 
αἰχμαλώτους τε ὅσους εἶχον πέµψαντες αὐτοῖς, xal 
τὴν αἰτίαν τοῦ πολέμου ᾿Ρουτούλῳ ἀνδρὶ δυνατῳ παρ᾽ 
αὐτοῖς ἐπιγράφοντες, οὗ τὰ ὁστᾶ, Enel φθάσα: ἐχεῖ- 
vog διεχειρίσατο ἑαυτὸν, διέῥῥιφαν, οὗ μέντοι xal 
ἔτυχον τῆς εἰρίνης ὡς ἄπιστοι, ἀλλ ἄσπονδον σφί- 
σιν ἑφηφίσαντο πόλεµον, κχαϊΐτοι τοὺς αἰχμαλώτους 
λοθόντες. Ὑπερανχήσαντες οὖν ol 'Ῥωμαῖοι, καὶ 
αὐτοθοεὶ πάντας αὐτοὺς αἱρὴσεν ἑλπίσαντες, δεινῷ 
παθήµατι περιέπεσον. Ὑπερδείσαντε γὰρ οἱ 
Σαμνίται, καὶ ἓν συμφορᾷ ποιούμενοι τὸ μὴ σπεἰί- 
σασθαι, xal ὡς ἀπεγνωσμένοι μαχόμενοι, xal 
λοχίσαντες ἕν τινι χώρᾳ κοιλοτέρᾳ xal στενῃ, τό 
τε στρατόπεδον εἷλον, xai τοὺς ᾿Ῥωμαίους ἑζώ- 
γρησαν πανσυδὶ , xal πάντας ὑπήγαγον ὑπὸ τὸν 
ζυγὸν (τί δ' ἣν τὸ τοῦ ζυγοῦ, δη µοι ἄνωθί που 
ἱστόρηται), οὐδένα μέντοι ἀπέχτειναν, ἀλλά τά vs 


C ὅπλα καὶ τοὺς ἵππους, xal τὰ ἄλλα 002 εἶχον, πλὴν 


ἑνὸς ἱματίου, ἀφείλοντο, xal γυμνοὺς σφᾶς ἀφηχαν 
ἐπὶ συνθήχαις, τοῦ τε τὸν χώραν αὐτῶν ἐχλ.τεῖν, 
καὶ συμμάχους σφίσιν ἀπὺ τῆς ἴσης εἶναι. "Iva δὲ 
τὰ τῆς ὁμολογίας xal παρὰ τῆς Ὑερονσίας βε- 
θαιωθῶσι, τῶν ἱπυπέων ἑξαχοσίους εἰς ὁμηρείαν xzt- 
έσχον. Οἱ δ' ὕπατοι Σπούριώς τε Ποσθούμιος xal 
Τιθέριος Καλουῖνος μετὰ τῆς στρατιᾶς εὐθὺς àv- 
εγώρησαν, xol νυκτὸς αὐτοί τε xal τῶν ἄλλων ol 
ἀξιολογώτατη: eig τὴν ᾿Ῥώμην εἰσβλθοσαν" οἱ δὲ λοι- 
«Ql στρατιῶται κατὰ τοὺς ἀγροὺς ἐσχεδάσθησαν. Οἱ 
ὃ iv τῇ πόλει τὰ πεπραγμένα παθόντες, οὔτε 
ἠσθΏναι τῇ τῶν στρατιωτῶν σωτηρία, oov ἀχθε- 
σθῆναι Ἠδύναντο. Πρὸς μὲν Υὰρ τὸ δεινὸν ὑπερήλ- 
Υουν, xal ὅτι παρὰ τῶν Σαμνιτῶν τοιαῦτα πεπὀν- 


D θασι. μεῖζον σφίσι τὸ ἄλγος ἑγίνετο. Λογιζόμενοι - 


δὲ, ὡς εἰ πάντας ἀπολέσθαι συνέδη, xal περὶ πάν- 
των ἂν ἐκινδύνευσαν, ἐπὶ τῇ σφῶν ἤδοντο σωτηρἰςφ’» 
ἐπιχρύπτοντες δὲ τέως τὸ ἤδεσθαι, πένθος ἔπε- 
ποιἠχεσαν. xal οὐδὲν àv τῷ καθεστηχότι τρόπῳ 
ἔπραξαν, οὔτ) αὐτίχα, o00* ὕστερον, ἕως ἀντεπεχρά- 
τησαν' τοὺς 5' ὑπάτους μὲν. παραυτίχα ἔπαυσαν, 
ἑτέρους 5' ἀνθελόμενοι βουλὴν ἐποιῄσαντο, xal 
ἐδόχει μὲν σφίσι μὴ δέξασθαι τὴν σύμθασιν. Ἐπεὶ 
δὲ ἀδύνατον ἣν τοῦτο δρᾶσαι, μὴ οὐχὶ πρὸς τοὺς 
πράξαντας αὐτὴν τρέψαντας τὴν αἰτίαν, ὤχνουν μὲν 
τῶν ὑπάτων χαταψηφίσασθαι, xat τῶν ἄλλων οἱ μετ) 
αὐτῶν ἀρχάς τινας ἄρχοντες τὰς σπονδὰς ἑποιήσαντο. 
χνουν δὲ xal ἀφεῖναι, ἵνα μὴ ἐφ᾽ ἑαυτοὺς τὸ ma- 
βρασπόνδηµα περιστήσωσιν. Αὐτοῖς οὗ» Exslvot; τοῖς 


630 


pseis obsides retinue- 


639 ANNALIUM 115. VIIT, 

ὑπότοις ἔπ-χοινώσαντο, καὶ πρώτῳ Ye τῷ Ποστου- A equitibus suis, quos iilli 
pip τὴν Ψῆφον iwfyayow, ὅπως οὐτὺς χαθ ἑαυτοῦ rant. 

γνώμητν ἀποφήνηται, αἰσχύνῃ τοῦ μὴ πάντας ἁδοξίας ἀναπληρῦσαι. Ὁ δὲ παρελθὼν εἰς τὸ μέσον, E«r. 
μὴ δεῖν χυρωθῆναι τὰ ὑπ' αὐτῶν πεπραγμένα παρὰ τῆς Ὑεδρουσίας xai τοῦ δήμου ' μτδὲ Υὰρ αὐτοὺς 
ἐχουσίως πρᾶξαι αὐτὰ , àÀX ἀνάγχῃ συνεχοµένους, ἣν αὐτοῖς ἐπήγαγον οἱ πολέμιοι οὐκ ἐξ ἀρετῆς, 
&xA' bx δόλου xal ἐξ ἑνέδρας, Οἱ γοῦν ἁπατήσαντες εἰ ἀντηπατίθησαν, οὐκ ἂν δύναιντο δικαίως ἔγχα- 
λεῖν τοῖς ἀνταπατήσασι. Ταῦτα τοίνυν εἰπόντος xal τοιαῦτα πολλὰ, iv. ἁμηχανίᾳ ἡ γερουσία ἐγένετο" 
τοῦ δὲ Ποστουµίου xoi τοῦ Kaloufvou εἰς ἑαυτοὺς τὴν αἰτίαν ἀναδεχομένων, ἑφηφίσθη μήτε Χχυρω- 
θἦναι τὰ ὡμολογημένα, ἐἔχείνους τε ἐχδοθῃναι. ᾽Απήχθησαν οὖν xal ἄμφω οἱ ὕπατοι, xal οἱ λοι- 
TOt ἄρχοντες, οἱ ἐπὶ ὄρχοις παρουσιάσαντες, εἰς τὸ Σάμνιον (6''). OO μέντοι αὐτοὺς οἱ Σαμνῖται ἑδέ- 
ξαντο, ἀλλὰ τοὺς ἁλόντας ἀπῄτουν ἅπεντας, χαὶ τοὺς θεοὺς ἑπεθοῶντο καὶ ἑπεθείαζον, χαὶ τέλος τοὺς ἐκδο- 
θέντας ἀντέπεμγαν. Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι ἐχείνους μὲν ἀσμένως ἀπέλαβον, τοῖς δὲ Σαμνίταις ὀργῇ τὴν páyn 
ἐπῆγαγον. Καὶ χρατῄσαντες, τὰ ὅμοια σφίσιν ἐποίησαν, χαὶ ὑπὸ τὸν ζυγὸν αὐτοὺς ἀνθυπήγαγον, xal 
ἀφΊχαν, μηδὲν ἄλλο xaxby δράσαντες. Καὶ τοὺς σφετέρους ἱππεῖς, οὓς ὡς ὀμήοους κατεῖχον οἱ Σαμνῖται, 
ἀπαθεῖς ἑχουίσαντο. 


Varie lectiones et note. 


(6") Σάµνιο». Colbert. Σάννιον, ut Σαννίται, infra. 





LIBER OCTAVUS. 


Λ’. Μετὰ δὲ χρόνους mAelovac, αὖθις τοῖς Σαμνίταις B 


πολεμοῦντες οἱ '᾿Ῥωμαῖοι, Γαΐου Ἰουνίου ἠγουμένου 
αὑτῶν, συμφορᾶ περ:έπεσον. Πορθοῦντος yàp τοῦ 
Ἱουνίου τὶν χώραν αὐτῶν. εἰς τὰς ὕλας τὰς "Aóp- 
νους, τὰ προσόντα ol Σαμνῖται ἀνεχομίσαντο, οὕτω 
χαλουµένας ὑπὸ τοῦ μηδ ὄρνις εἰσπέτεσθαι εἰς αὖ- 
τὰς τῇ τῶν δενδρῶν πυχνότητι, Ἐχεῖ δὲ ὄντες, 
ποίμνιά τινα ποιμένων fj φρουρῶν ἄνευ προχαθ- 
τστάντες, xal φευδαυτοµόλους ὑποπέμποντες, ὡς 
Eg" ἑτοίμην λείαν αὐτοὺς ὑπηγάγοντο. Elaw δὲ γε- 
νοµένους τῆς ὕλης περιέσχον τε σφᾶς, xol οὗ πρό- 
τερον ἐπαύσαντο χτείναντες, πρὶν τέλεον ἐχχαμεῖν. 
Καὶ ἄλλοτε δὲ πολλάκις τοῖς Ῥωμαίοις πολεμήσαν- 
τες οἱ Σαμνῖται, xai ἠττηθέντες, οὐχ ἐφησύχασαν, 
ἀλλά χαὶ συαµάχηυς ἄλλους τε προσλαθόµενοι, xol 
Γαλάτας, ὡς xai obe «tv Ῥώμην αὐτὴν ἑλάσοντες 
Ἀτοιμάζοντο. "O ol Ῥωμαῖ»: µαθόντες, ἐς δέος χατ- 
έστησαν, xal σημείων πολλῶν αὐτοὺς ἑναγόντων 
tig τοῦτο" ἓν γὰρ τῷ Καπιτωλίῳ ix τοῦ βωμοῦ τοῦ 
Διὸς τρισὶν ἡμέραις μιᾷ μὲν αἷμα, μιᾷ δὲ μέλι, xal 
ἓν ἑτέρὰ γάλα θρυλλεῖται ἀναδοθῆναι, et ttp ταῦτα 
πιστά. Καὶ ἓν τῇ ἀγορᾷ Νίκης τι ὄγαλμα χάλκεον 
ἱδρυμένον ἐπὶ βάθρου λιθίνου, αὐτομάτως εὑρέθη 
χάτω ἑστὼς ἐπὶ γῆς. Ἐτύγχανε δὲ ἐχεῖ ἀποθλέπον, 
ὅθεν οἱ Γαλάται ἤδη ἐπῄεσα». Ταῦτ᾽ οὖν χαὶ ἄλλως 
ἐξεφόδει τὸν δῆμον, πλέον δ ὑπὸ τῶν µάντεων xe- 
χριµένα ἁπαίσια. Μάνιος δὲ τις Ἰνρσηνὸς τὸ γένος, 
ἐθάρσυνεν αὗτοὺς, εἰπώ» * Τήν τε Νίχη», εἰ xal 
κατέδη, dAA' slc τὸ πρὀσθεν προσχωρήσασαν», 
xal βεδαιότερο» ἐπὶ τῆς γῆς ἱδρυθεῖσαν, τὸ κρά- 
τος σφρίσι xpoónAoUr τοῦ πολέμου, xáx τούτου 
καὶ θυσίας zoAAà; γενήσεσθαι τοῖς θεοῖς. Τοὺς 
γὰρ βωμοὺς, xal μἀ λιστα τοὺς ἐν τῷ Καπιτωίῳ, 
ἐν d τὰ γικητήρια θύουσιν, &y ταῖς εὐπραγίαις 
αὐτῶν, dAA' obx ἐν ταῖς συμφοραῖς χατ ἔθος 
αἱμάττεσθαι. Ἐκ μὲν οὖν τούτων ἀγαθόν ct 
σφᾶς ἔπεισε προσδοκᾷν * ἐκ δὲ τοῦ μέ.Ίιτος γό- 


I. Pluribus annis post, Romani iterum cum Samni- 
tibusCaio Junio duce congressi, cladem acceperunt. 
Nam cum is agros eorum vastaret, Saninites res suas 
in silvas altissimas el densissimas, quo nec aves a. - 
volare dicuntur, contulerunt,atque indegregibus sine 
pastoribus et przsidiis emissis, et transfugis suborna- 
tis, hostes tanquam ad paratam przdam pellexerunt. 
Sed cum in silvam penetrassent, non prius eos cir- 
cumventos cxdere destiterunt, quam plane viribus 
destituti essent. Sed et alias sepe Samnites a Roma- 
nis victi, non quieverunt : sed cum aliis, tum Gallis 
sociis ascitis, itase pararunt, quasiipsam urbem 
oppugnaturi essent. Quo Romani cognito territi sunt 
eiiam prodigiis multis admoniti, Nam ex Jovis 
Capitolini ara tribus diebus, uno sanguis, altero 
mel, tertio lac emanasse fertur, si Hzc credere fas 
est : et in foro Victoriz simulacrum zreum in sulo 
marmoreo positum, repertum est ultro humi stans, 
vultu eo converso, unde Galli adventabant. Qux 
cum per se terrerent populum, terror is ab aruspi- 
cibus dira canentibus augebatur. Sed Manius qui- 
dam Tyrrhenus genere, eos con(irmavit. Nam etsi, 
inquit, Victoria descendit, tamen cum progressa sit. 
el firmius in terra defiza, victoriam denuntiat. Quod 
autem sanguis ex ara Jovis Capitolini emanarit, in- 
dicio esse, 306 mulias victimas diis immortalibus 
immolatum iri. Aras enim, presertim Capitolinas, 
in quibus triumphantes sacrificare soleant, rebus se - 
cundis potius quam  advoersis cruentari solere. Ex 


D his igitur eos. leta exspectare jubebat. Melle autem 


morbum, quod cgrotantibus eo sit opus, lacte (amem 
portendi, aiebat. Ad tantam enim penuriam redactum 
iri, wt eum victum quasituri essent, qui sponte pro- 
veniat citra humanam operam. Manius prodigia sic 
interpretatus, cum ipse eventus przdictionem post- 
ea comprobasset, sapientie ac prxscientiz glo- 
riam est adeptus. Volumnius ad bellum Sanmniti-. 


(31 


JOANNIS ZONAR.E 


62 


cum ire jussus. Contra Gallos eorumque foderatos, Α cov, ὅτι αὑτοῦ ol κάμνοντες δέονται' καὶ ex τοῦ 


designati consules, Rullus Fabius Maximus, ct 
P. Decius * qui cum celeriter in. Tyrrheniam ve- 
nissent, et Appii castra duplici vallo munita vidis- 
sent, vallis revulsis et disjectis, milites spem salu- 
lis ín armis habere docuerunt. Interim vero dum 
eontra hostes pergunt, lupus cervam persequens, 
inter utramque aciem delatus, juxta Romanos cva- 
6i: eosque confirmavit, existimantes -id fiustum 
sibi omen esse, οὗ Romulum a lupa nutritum, 
quemadmodum est expositum, Cerva vero cum ad 
hosies fugisset, telis confecta, et timorem οἱδ οἱ 
ejusdem cladis eventum reliquit. Congressis exer- 
citibus, Maximus in suo cornu facile vicit, Decius 
succu:.uit, Verum facti paterni recordatus, ad quod 
ille somnio impulsus fuerat, suum et ipse caput 
codem modo devovit, consilio cum nemine com- 
inunicato. lpso «5ο, milites partim ejus verecune 
dia, qui ultro mortem pro ipsia oppetiisset, partim 
certa spe viclorix& ex eo faeto concepta. fugere de- 
sierunt, et persequentibus fortiter restiterunt. In- 
terim Maximus quoque a tergo hostes aggressus, 
moltos occidit, reliqui in fuga perierunt. Decii 
cadaver Fabius Maximus una cum spoliis crenuavit, 
petentibus pacem dedit. Sequente anno Alttilius 
Regulus denuo cum Samnitihus pugnavit, aliquan- 
diu equo, Marte. Deinde victi Romani, Samnites 
v'cissim superatos. et δυῦ jugum missos dimise - 
runt. Quam ignominiam iniquis ferentes animis, 
»Xirema experiri decreverunt, aut victuri, aut 
perituri : morlem comminati, 367 si quis 
mansisset domi, Cum igitur in Campaniam irrue- 
rent, consules Samnium militibus vacuum vasta - 
runt, ct oppida aliquot ceperunt. Samnites, Cam- 
pania relieta, domum reducti, et cum altero con- 
sule congressi, atque arte quadam superati, gravi - 
ter in [αρα impegerunt, et castris et oppido, cui 
süUppetias veniebant, amissis. Consul triumphavit : 
et quidquid ex preda redegerat, in srariwm intu- 
lit. Alter vero consul qui cum Tyrrhenis pugnabat, 
cam eos brevi tempore eompescuisset, frumentum 
et pecuniam eis imperatam, pactim militibus distri- 
buit, parti in szrarium intulit. Cum autem urbs 
gravi pestilentia laboraret, Samnites et Fulisci Πο- 


manis, cum ob morbum, ium propter consules D 


non ex virtute creatos, ui pacatis temporibus fleri 
solet, spretis, in motu fuerunt. Quo cogn:to, Car- 
vilium Junio Druto; Quinto Fabio patrem Rulluin 
Max'mum legatos decreverunt. Ac Brutus Faliscos 
vicit, eorumque et cseterorum Tyrrhenorum agros 
populatus est. Sed Fabius, quod Samnites Cam- 
paniam infestare audiebat, propere ante patrem 
Roma profeetus, cum aliquot eorum speculatores 
malturere abitum videret, omnes ibi hostes esse 


γά.Ίακτος «ιμόγ. "Ec γὰρ τοσαύτη» σιτοδείανγ 
ἀφρίξεσθαι, ὥστε xal τὴν aózógvror, τήν τε αὐ- 
τόνοµον ζητῆσαι τροφήν. Ὁ μὲν οὖν Μάνιος οὕτω 
τὰ τῶν σηµείω» ἡρμήνευσε΄ xa. ἐπὶ τῶν πραγμᾶ’ 
των δ᾽ ἐσύστερον τῆς αὐτοῦ µαντείας ἐχδάστς, σὸ- 
φίας ἑχομίσατο δύᾷαν, καὶ προγνώσεως. Ὁ δὲ 06ο- 
λούμνιος τοῖς Σαμνίταις πολεμεῖν ἐχελεύσθη, τοῖς δὲ 
Γαλάταις χαν τοῖς ἄλλοις τοῖς μετ αὐτῶν ἀντικοτα- 
σττναι. Y ca vot αἱρεθέντες ἑπέμφθησαν, 6 «e 'Ῥοῦλ- 
λος (T) ὁ Φάδιος 5 Μάξιμος, καὶ ὁ Δέχιος 6 Πούπλιος, 
o! πρὸς τὴν Τυρσηνίδα σπουδῇ ἀἁφιχόμενοι, καὶ τὸ 
Αππίου στρατάόπεδον ἱδόντες διπλῷ σ:αυνρώµατι κατ- 
ιοχυρωμένου, τοὺς ἀταυροὺς ἀνέσπασάν τε xal δι- 
εφὀρησαν, Ev τοῖς Όπλοις ποιεῖσθαι τὴν ἑλπίδα τᾶς 
σωτηρίας τοὺς στρατιώτας διδάσκοντες. Προσέδαλον 
οὖν τοῖς πολεµίοις. xàv τούτω λύχο; ἔλαφον δυύχων 
εἰς τὸ µεταίχμιον εἰσπεσὼν, αὗτὸς μὲν πρὸς τοὺς 
Ῥωμαίους ἑρμήσας δ.εξηλθε, καὶ αὑτοὺς ἔπε- 
θάρσυνε, προσήχειν αὐτὸν νομίζοντας ἑαυτοῖς, ὡς 
λυκαΐνης θρεγαµένης τὸν 'Ρυμύλον, χαθάπερ lacópr,- 
ται" dj δ' ἔλαφος ἐς τοὺς ἑτέρους χωρήσασα, xat- 
εχύπη, xai τὀν τε φόθον αὗτοῖ;, χαὶ τὴν συνντυγίαν 
τοῦ πάθους χατέλιπε. Συμπεσόντιον οὖν τῶν στρα- 
τευµάτων, ὁ μὲν Μάξιμος ῥᾷον τοὺς κατ αὐτὸν 
ἐνίχησεν, ἤττητο δέ ve ὁ Αέχιος. ᾿Ενθυμηθεὶς δὲ τῖν 
ἐπίδοσιν τοῦ πατρὺὸς, ἣν διὰ τὸ ἐνύπνιον ἐποιῄσατο, 
ἔαυτὸν ὁμοίως ἐπέδωχε, µή τινι περὶ τῆς πράξεως 
κοινωχάµενος ' ἄρτι δὲ ἔσφαχτο xal ol συντεταγµέ- 
vot αὐτῷ, τὸ μὲν ἐχείνου alóof, ὡς δι) αὐτοὺς θανόν- 
τος ἐθελοντοῦ, τὺ δὲ xal ἑἐλπίδι τοῦ πάντως Ex τούτου 
κρατῄῇσειν, τῖς τδ φυγῆς ἐπέσχον, xal τοῖς διώχουσι 
σφᾶς Υενναίως ἀντικατέστησαν. Κάν τούτῳ χαὶ ὁ 
Μάξιμος χατὰ νώτευ τε αὐτοῖς προσέπεσε χαὶ παμ- 
πόλλους ἐφόνευσεν (8). Οἱ δὲ περι)ειφθέντες ἀποδι- 
δράσχο-τες διεφθάρησαν. Μάξιμος δὲ Φάδιος τὸν μὲν 
τον Δεχίου νεκρὸν χατέχαυσε σὺν τοῖς σχύλοις, τοῖς 
δὲ εἰρήνης δεηθεῖσε σπονδὰς ἐποιῄσατο. Ti à E£75; 
ἔτει αὖθις τοῖς Σαμενίταις ἐπολέμησεν Αττίλιως Ῥίέ- 
Υουλος (9), καὶ µέχρι μέν τινος ἰσοῤῥόπως ἐμάκοντο᾽ 
εἶτα χρατησάντων τῶν Σαμνιτῶν, αὖθις οἱ "Popato 
ἀντεπεχράτησαν. Καὶ ἑλόντες αὐτοὺς, ὑπέγαγον ὑπὸ 
τὸν ζυγὸν, xal οὕτως ἀφΏκαν, Σαμ. ται δὲ ἐπὶ τοῖς 
γεχονόσιν ἀγανακτήσαντες, πρὸς ἀπό.,ο.αν ὥρμησαν, 
ὡς 7| κρατήσοντες, ἢ παντελῶς ἀπολούμενοι, θάνα - 
τον ἀπειλήσαντες τῷ οἴκοι μενοῦντι’ xat οἱ μὲν ἐς 
τὴν Καμπανίαν ἑνέθαλον, οἱ δ' ὕπατοι ἔρημον ὃ» 
στρατιωτῶν τὸ Σάμνιον ἑπόρθουν, καὶ πόλεις εἶλέν 
τινας. "O8sv ol Σσμνῖται τὴν Καμπανίαν λιπόντες, 
£l; τὴν οἰχείαν Ἡπείχθησαν, xai τῷ ἑνὶ τῶν ὑπάτω» 
συµµίξαντες, Ex τινος ἤττηντο στρατηγαµατος, xol 
φεύγοντες δεινῶς ἕπτάισαν, χαὶ τὸ στρατόκεδον ἁπ. 
έδαλον, πρὸς δὲ καὶ τὸ πόλισµα (p ἐπεθοήθουν. 'O δὲ 
ὕπατος τά τε ἐπινίχια ἕπεμφε, xol τὰ ἀθροισθέντα 


Vari lectiones et nota. 


(T) 'PovAoc. lta infra ᾿Ροῦλλον Μάξιμον, Sic 
€ tiam tres mss. Regii et Colbert. 

(8) Διοφθάρησαν. Sic etiam tres mss. Alter apud 
Wolfium διεσκάρηταν, 


(9) ᾽Αγτίδως 'Ρήγουϊος ΑΜει e Reg. et Colb. 
Ατίδιος. duo alii Regii Ἀντίδιας. Latinis scriptori 
bus Attilius Regulus. 








633 


ANNALIUM L1. VIII. 


634 


ix τῶν λαφύρων ἑδημοσίευσεν * ὁ δ᾽ ἕτερος Όπατος À ratus, ac fugere : ante patris adventum manus con- 


χατὰ τῶν Τυρσηνῶν στρατεύσας, xal καταστἠσσς 
αὐτοὺς δι ὀλίγου, στόν τε καὶ χρήματα παρ) αὐτῶν 
εἰσπράξας, τὰ ' μὲν τοῖς στρατιώταις διέδωχε, τὰ 
& εἰσήνεγχεν εἰς τοὺς θησαυρούς. Σὐμθεθηχότος δὲ 
λοιμοῦ ἰσχνροῦ, οἱ Σαμνῖται καὶ Φάλισχοι καταφρο- 
νήσαντες τῶν Ῥωμαίων δ.ἀ τε τὴν vósov, καὶ ὅτι 
τοὺς ὑπάτους o) κατ) ἀρετὴν Ίρηντο, ὡς μὴ πολέ- 
µων ὄντων, παρεχ[νησαν. ἨΜαθόντες οὖν τοῦθ' οἱ 
"Poualot, Ἰουνίῳ μὲν ἩΠρούτῳ τὸν Kapoufltov, 
Κυῖντῳ δὲ Φαθίῳ τὸν πατἐρα τὸν ᾿Ῥοῦλλον τὸν Má- 
ξιμον ὑποστρατήγους $, πρεσθευτὰς, σννεξέπεµψαν. 
'O μὲν οὖν Βροῦτος Φαλίσχους νίκησε, xai τὰ τού- 
των xai τὰ τῶν ἄλλων Τυρσηνῶν ἑλτῖξετο. Φάθιος 
δὲ τῆς Ῥώμης πρὸ τοῦ πατρὸς ἐξελάσας, xal τοὺς 
Σαμνίτας Ἀηῖνιεσθαι τὴν Καμπανίδα πυθόµενος, 
Ὦπείγετο, προσχόποι; τέ τισιν αὐτῶν ἐντυχὼν, xal 
ταχέως ἀποχωροῦντας σφᾶς θεασάµενος, πάντας τε 
πολεµίους ἐκεῖ τυγχάνειν ἑνόμισε, χαὶ φεύχειν ἔπι- 
στευσε * xàx τούτου σπεύσας αὐτοῖς συμδαλεῖν πρὸ 
τοῦ τὸν πατέρα αὐτοῦ ἀφικέσθαι, (v! αὐτοῦ τὸ xa- 
τόρθωμα , ἁλλὰ μὴ ἐχείνου Ooxf, προεχώρησεν 
ἁσυντάχτως * χα) περιπεσὼν ἀθρόοις τοῖς πολεμίοις 
πανσυδὶ ἂν διεφ)άρη, ei ph νὺξ ἐγένετο. Πολλοὶ 


serere properans, ut. suum esset decus, nullo or- 
dine processit; et in confertos hostes delapsus, cum 
exercitu caesus essct, nisi mox supervenisset. 
Multi etiam post prelium perierant, neque medi- 
cum neque quidquam valetudini curande sptum 
habentes : quod impedimentis longe ahteverterant, 
spe vietorim statim adipiscendz; ac nisi patrem 
ejus in propinquo esse rati Samnites metu recessis- 
sent, omnino postridie quoque eos occidissent. 
Qus cum in urbem nuntiata essent, magna indi- 
gnatione orta, et consuli revocato die dicta, pater 
ejus senex, tum suis, tum majorum suorum rebus 
dignum facturum pollicitus, accepiamque cladem 
:etati impulans, ira populi mitigata, cum eo profe- 
cius, Samnites victos castris exu't, agros vastavit : 
el praxlam, qua magna erat, partim in grarium 
retulit, partim militibus $66 distribuit. Ea de 
causa cum ipsi Fabio honos est habitus : tum filio 
permissum, ul etiam deinceps pro consule impe- 
raret, tum quoque patre legato utens, qui, nihil se- 
nectuti sug parcens, ipse administravit omnia : sed 
dissimulanter, ut a filio 4044 esse viderentur. 


δ οὖν καὶ μετὰ ταῦτα τεθνήχασι, µήτ ἰατροῦ pfit ἐπιτηδείου c. ve παρόντος, διὰ τὸ πολὺ npo «ev 
σκευοφόρων αὐτοὺς bme:y 0T vat ὡς αὐτίχα νικήσοντας xa) πάντως ἂν xal ἁπώλοντο τῆς ὑστερπίας, xl 
μὴ οἱ Σαμνῖται τὸν πατέρα αὐτοῦ ἐγγὺς εἶναι νοµίσαντες, ἔδεισάν "te. sta Δνεχώρησαν. Πυθόμενοι (10) 
δὲ ταῦθ) οἱ ἐν τῷ ἄστει, δεινϊῶς ἠγανάκτησαν xal µεταπεμψάμενοι τὸν ὕπατον, εὐθύνειν Ἠθελον. 'O 
δὲ γέρων ὁ «ούτου πατὴρ, καταριθµήσας τὰ τε οἰχεῖα καὶ τὰ τῶν προγόνων ἀνδραγαθήματα, xaX ὑποσχὸ- 
pvo; μηδὲν αὐτῶν πράξειν ἀνάξιον τὸν υἱὸν, xal τὴν τούτου νεότητα πρὺς τὸ ἀτύχημα προθαλόµε - 
νος, τῆς ὀργῆς αὐτοὺς αὐτίκα παρέλοσε, καὶ ol συνεξε.θὼν, µάχῃ τοὺς Σαμνίτας ἑνίχησε, καὶ τὸ 
ατράτόπεδον αὐτῶν εἷλε * τήν τε χώραν ἑπόρθησε, xot λείαν πο)λην Ίλασε" xai τὰ μὲν αὐτῆς ἔδημο- 
σίωσε, tà δὲ τοῖς στρατιώταις κατένειµε. Διά τοι ταῦτα οἱ Ῥωμαῖοι ἐχεῖνόν τε Ἐμεγάλυνον, xai τὸν 
υἱὸν καὶ εἰς τὸ ἔπειτα ἀντὶ ὑπάτου ἄρξαι ἐχέχευσαν, ὁποστρατήγῳ xal τότε τῷ πατρὶ χρώμενον. Καὶ Ó; 
πάντα μὲν αὐτὸς Gupxet, xat διῆγε μηδὲν τοῦ γήρως φειδόµενος, οὗ μέντοι xol ἔνδτλος ἣν δι’ ἑαυτοῦ τὰ 


πράγµατα πράττων, ἀλλὰ τὴν δόξαν τῶν Έργων τῷ παιδὶ προσΏπτε. 


B'. Μετὰ δὲ ταῦτα δηµάρχων τινῶν χρεῶν ἀποχο- C 


«hv «ἰσηγησαμένων, ἐπεὶ μὴ xal παρὰ τῶν δανει- 
στῶν αὕτη ἑδίδοτο, ἑαταδίασε τὸ πλήθος  χαὶ οὐ 
πρότερον τὰ τῆς στάσεως κχατηυνάσθη, ἕως πολέ- 
µιοι τῇ πόλει ἐπήλθωσαν. Ἡρξαν δὲ τῶν πηλέμων 
ol Ταραντῖνοι, Τνρσηνοὺς, καὶ Γαλάτας, καὶ Σαµν[- 
κας, xai ἄλλους προσεταιρισάµενοι πλείονας. Αλλά 
τοὺς μὲν ἄλλους οἱ Ῥωμαῖοι συµθαλόντες διαφόροις 
μάχαις ἑνίκησαν, καὶ ὑπάτοις ἄλλοτε ἄλλοις. Οἱ δὲ 
Ταρανεῖνοι, καΐτοι αὐτοὶ τὸν πόλεμον παρασχευά- 
σαντες, ὅμως οὕπω πρὸς μάχην ἀντικατέστησαν 
φανερῶς. Ναναρχοῦντος δὲ Λουχίου Οὐαλερίου, xat 
τριήρεσι προσορµἰίσαι βουληθέντος ἐς Τάραντα, ἐπεὶ 
ἀπίει ὅτι σὺν αὐταῖς ἀπεστάλη, φίλιον τὴν χώραν 
ἠγούμενος" οἱ Ταραντῖνοι xaz' αὐτῶν ὑποτοπήσαν- 
πες τὸν Οὐαλλέριον πλεῖν ἐκ τοῦ συνειδότος ὧν 
ἔδρων, μετ) ὀργῆς ἀντανήχδησαν, καὶ πρυσπεσόντες 
αὐτῷ μηδὲν πολέμιον ἑλπίσαντι, κατέδυσαν ἐχεῖνόν 
e£ χιλ ἄλλους πολλούς * καὶ τοὺς ἁλόντας, τοὺς μὲν 
καθεῖρξαν, τοὺς δὲ xal ἀπέχτειναν. Ἡνθόμενοι δὲ 


II. Post hzec, cum tribuni plebis legem de novis 
tabulis rogarent, cui creditores intercesserunt, 
oria seditio non eonquievit prius, quam hostes 
urbem invaserunt. Belli ejus' principium a Taren- 
tinis ortum est, qui se Tyrrhenis, Gallis, Sampiti- 
bus, et pluribus alis conjunxerunt. At fomani 
czteros, per alios atque alios consules devicerunt. 
Tarentini autem, quamvis belli auctores, tamen 
aperte in aciem nondum descenderant. Caeterum 
L. Valerium classis pra-fectum, dum ibat quo mis- 
sus erat, Tarenti appulsurum (eam enim urbem 
populi Romani amicatn esse putabat), ex conscien- 
tia facinorum suoruim contra se esse missum suspi- 
cati, iracunde impetu facto, nihil hostile metuen- 
tem, cum maltis aliis demerserunt : captos partím 
in carcerem conjecerunt, partim occiderunt. Quo 
Romani audito, eti graviter eain injuriam ferebant, 
tamen per legatos cum eis expostularünt : quibus 
non modo nihil zqui responsum est, sed etiam con- 
twmelia facta, L, Posthumiilegatorum principis veste 


Varie» lectiones et note. 
(10) Πυθόµενοι. Vide Excerpta Dionis Valesiana, p. 586. 


635 


JOANNIS ZONARJE 


036 


sordibus inquinata. Eam ob rem tumultu orto, ac A ταῦθ) οἱ Ῥωμαῖοι, Ἀγανάκτησαν μὲν, πρέσδεις 5 ὅ- 


Tarentinis cacbinnantibus, Posthumius : Ridete, 
inquit, ridete dum vobis licet : nam longissimo tem- 
pore plorabitis, cum vestem hanc sanguine vestro 
eluetis. Eam contumeliam iniquis animis Romani 
ferentes, bellum Tarentinum L. /Emilto consuli 
decreverunt. Qui cum eo appulisset, idoneis ver- 
bis animos eorum tentavit, zquis conditionibus 
pacem amplexuros ratus. Sed dissensione intet 
cives orta, senioribus et divitibus pacem expeten- 
tC bus, juvenibus et iis qui vel parum vel nihil 
habebant belium flagitantibus , juniorum sententia 
vicit, Sed suis diffisi viribus, Pgyrrhum Epirotam 
ad belli societatem accersendum duxerunt, legatis 
et muneribus ad eum missis. Qux» JEmilius co- 
gnito, agrum populatur et vastat : eosque in aciem 
egressos profligat, ut. Romani deinceps 409 
impune praedas agerent, et quedam castella 
caperent. Cum autem captivos diligenter cu- 
raret /Emilius, et aliquot ex potentioribus dimi- 
sisset, Tarentini et humanitatem ejus admirati, et 
in spem pacis impetrande erecti, Agidem Romanis 
amicum ducem cum summo imperio creaverunt. 
Qui cum vix magistratum iniisset, Cineas legatus 
a Pyrrho przmissus, eam rem impediit. Nam Pyr- 
rhus, Epiri rex, tum ingenii dexteritate, tum insti- 
tulionis accuratione, tum usu rerum omnibus prz- 
stans, maxima Grzcix parte vel beneficiis vel ter- 
rore sibi adjuncta, Tarentinorum societatem per- 


puo; ἀπέστειλαν , EneyxaloUvt:g aütol; xal δίχας 
ἀπαιτοῦντες. Οἱ δὲ οὗ µόνον αὐτοῖς οὐδὲν ἐπιειχὲς 
ἀπεχρίθησαν, ἀλλὰ xat ἑτωθάσον, ὡς xai τὴν ἐσθῆτα 
τοῦ Λουχίου Ποστουμίου τηῦ προέχοντος χηλιδῷ- 
σαι (11) τῶν πρέσθεων. θορύδου δὲ ἐπὶ τούτῳ Υε- 
νοµένου, καὶ τῶν Ταραντίνων ἐπιχαγχαζόντων, ὁ 
Ποστούμιος. Γε.ᾶτε, ἴφη, γελᾶτε, ἕως ἔξεστω 
ὑμῖν ' κἀαύσεσθε γὰρ ἐπὶ paxpótátov, δεαν τὴν 
ἐσθητα ταύτην τῷ αἵματι ὑμῶν ἁποπ.ύνητε. 
Ἐπανελθόντων οὖν τῶν πρέσδεων, οἱ Ῥωμαῖοι, τὰ 
πραχθέντα µαθόντες, λγησαν, xal στρατεῦσαι ἐπὶ 
τοὺς Ταραντίνους Λούχιον Αἱμίλιον τὸν ὕπατον (12) 
ἑφηφίσαντο. "Ος εἰς Τάραντα προσχωρήσας, λόγους 
αὐτοῖς ἑἐπιτηδείους ἔπεμψε, νοµἰίζων ἐπί τισι µε- 


B τρίοις εἰρήνην αἱρήσεσθαι. Οἱ δὲ ταῖς γνώμαις ἆλ- 


λήλοις ἠναντιώθησαν, xaX τῶν μὲν πρεσθυτέρων xai 
εὐπόρων τὴν εἰρήνην σπευδόντων, τῶν δ' ἓν ἡλιχίᾳ 
xaX ὀλίγα f) μηδὲν ἑχόντων πόλεμον αἱρουμένων, 
ἐχράτησαν οἱ νεώτεροι. Φοθούμενοι δὲ ὅμως, τὸν 
Πύῤῥον τὸν Ἠπειρώτην εἰς συμμαχίαν ἐθουλεύσαντο 
προσχαλέσασθαι , xol πρέσθεις αὐτῷ χαὶ δῶρα 
πεπὀμφασιν. Αἱἰμίλιος δὲ, ταῦτα μαθὼν, τὸν χώ- 
pav αὐτῶν ἑἐλεηλάτει xal ἔφθειρεν. Οἱ δὲ ἐπεξήλ- 
θον μὲν, ἀλλ ἑτράπησαν, ὥστε τοὺς Ῥωμαίους 
τήν τε χώραν αὐτῶν ἁδεῶς πορθῆσαι, xal τινα χει- 
ῥρώσασθαι φρούρια. ΗἨολλὴν δὲ τὴν τῶν ἁλόντων τοῦ 
Αἱμιλίου πεποιηχότος ἐπιμέλειαν, xal τινας τῶν 
δυνατωτέρων ἑλευθερώσαντος, οἱ Ταραντῖνοι, τήν τε 


opportunam sibi fore existimans, cum longo jam (* φιλανθρωπίαν αὐτοῦ θαυµάσαντες, xal εἰς ἑλπίδας 


tempore Siciliam, Carthaginem et Sardiniam sub- 
igere cuperet, et tamen Romanos armis lacessere 
vereretur, legatis apxilia pollicitus est. Sed ne ob 
loca qus diximus suspectus esset, se statim reditua 
rum esse domum dixit : et in feederibus excepit, 
ne diutius quam opus essel, ab eis in Italia. deti- 
neretur. Hzc pactus, majorem legatorum partem, 
ut in colligendo milite operam navaturos, obsidum 
vice retipuit : paucos et Cineam cum exercitu prz- 
misit. Quorum adventu confirmati Tarentini, paci- 
ficatione repudiato, imperium Agidi abrogauim, 
uni ex legatis detulerunt. Non multo post, Milonem 
cum exercitu, ad arcem in adventum suum occu- 
pandam, et moenia custodienda, misit Pyrrhus. 


προαχθέντες σπονδῶν. "Avtwv, τοῖς Ῥωμαίοις ἐπιτή- 
δειον ὄντα, εἴλοντο στρατηγὸν αὐτοχράτορα. "Apt 
&' οὗτος χεχειροτόνητο, xaX Κινέας , ὑπὸ τοῦ Πύῤῥευ 
προπεμφθεὶς, ἐμποδὼν τοῖς πραττοµένοις ἐγένετο. 
Ὁ γὰρ Πύῤῥος τῆς χαἸουμένης βασ.λεύων Ἡπείρου, 
φύσεώς τε δεξιότητε, xal παιδείας ἰσχύϊ, καὶ ὄἔμπει- 
pla πάντων προέφερε * xaX τοῦ Ἑλληνικου τὸ πλεῖ- 
στον τὸ μὲν εὐποιίαις, τὸ Ok φόδῳ προσεπεποίητο. 
Οὗτος τοίνυν, τοῖς τῶν Ταραντίνων πρέσθεσιν ἕντυ- 
χὼν, Éppatov τὴν συμµαχίαν ἠγήσατο, Ex πλείονος 
τῆς Σιχελίας xal τῆς Καρχηδόνος xai τῆς Σαρδοῦς 
ἐφιέμενος  ὀχνῶν δ᾽ ὅμως αὐτὸς ἔχθρας πρὸς Ῥω- 
µαίους προχατάρζασθαι, xal βοηθήσειν μὲν αὐτοῖς 
ἐπηγγείλατο * ἵνα δὲ μὴ ὑποπτευθείη 6c ἅπερ εἴρη- 


Gratum id Tarentinis fuit, quod neque in pr:esidiis D ται, οἴχαδε αὑτίχα ἀναχομισθήσεσθαι ἔφη, καὶ ἓν 


esse, neque quidquam laboris capere cogerentur. 
Itaque militi cibaria prebuerunt, Pyrrbo pecuniam 
miserunt. Amilius, qui ad id tempus in castris se 
t nuerat, Pyrrhi militum adventu cognito, cum 
per hiemem oppugnare urbem non posset, in Αρι- 
liam abire statuit. Scd cum Tarentini, angustiis qui- 
busdam faucibus occupatis, per quas transire ne- 
cesse habebat, iter ei sagittis, jaculis et fundis in- 
terclusissent, captivos eorum przmisit. Hli vero, 
veriti ne suos pro Romanis conficerent, destite- 


ταῖς συνθήχαις προστεθῆναι πεποίηχε τὸ uh περα:- 
τέρω τῆς χρείας ἓν τῇ Ἰταλίᾳ παρ᾽ αὐτῶν χατασχε- 
θήναι. Συνθέµενος δὲ ταῦτα, τοὺς μὲν πλείους τῶν 
πρέσθεων ὡς τὰ στρατεύματα αὐτῷ cup mapaoxeuá- 
ζοντας, ἓν ὁμηρείᾳ χατέσχεν, ὀλίγους δ' ἐξ αὐτῶν 
καὶ τὸν Κιννέαν προέπεµψε σὺν στρατῷ. Ἑλθόντων 
δ᾽ αὐτῶν, οἱ Ταραντῖνοι, θαρσήσαντες, τῶν τε χαταλ» 
λαγῶν τῶν πρὺς ᾿Ῥωμαίους ἀπέσχοντο, xol τὸν 
ΤΑγιν παύσαντες τῆς στρατηγίας, ἕνα τῶν πρέσθεων 
ἐχειροτόνησαν στρατηγόὀν. Μετ οὗ πολὺ δὲ Μίλων, 


Vorie lectiones et note. 


(14) ΚηΛιδῶσαι. Ita. altere. Regiis et Colbert. 


110 alii Regti, xn5o; δῶσαι, Vide Gloss. med. Lat. 
in Cenitus. 


(19) Λούκιο» Alui.ltovr τὸν ὕπατον. Sic tres 
mss. Alter codex apud. Wolfium Ao3ztov Mavlatov 
habuit, 








631 


ANNALIUM LIB. VTII. 


638 


ὑπὸ τοῦ Πύῤῥον σὺν δυνάµει πεμφθεὶς, τήν τε ἀχρό- À runt. At Pyrrhus vere non exspectato, cum magno 


πολιν αὑτῶν ἐς την Exslvou ὑποδοχὴν χατε'λἠφει, 
καὶ τὴν τοῦ τείχους φρουρὰν ὑφ᾽ ἑαυτὸν ἐἑποιῄσατο” 
καὶ οἱ Ταραντῖνοι ἐπὶ τούτοις ἔχαιρον, ὡς μήτε 
φρουρεῖν, ui s' ἄλλο τι ἐπίπονον ὑπομένειν άναγχα- 
ζόμενοι. Καὶ αὐτοῖς τροφὰς ἐχορήγουν, xal τῷ 
Hopp χρήματα ἔπεμπον. 'O οὖν Αἱμίλιος τέως 
μὲν κατὰ χώραν ἔμενεν, ἐπεὶ δὲ τούς τε Πυῤῥείους 
ἤχοντας ἔγνω, καὶ διὰ τὸν χειμῶνα προσκαρτερεῖν 
οὐχ οἷός τε ἣν, ἐς ᾽Απουλίαν ὥρμησεν. Οἱ δὲ Ταραν- 
τῖνοι ἕν τινι στενοπόρῳ χωρίῳ, δι οὗ διελθεῖν ἀνάγ- 
xn» εἶχε, λοχήσαντες, ἄπορον αὑτῷ τὴν πορείαν 
ἑποίουν τοξεύμασιν, ἀχοντίσμασί τε xai σφενδονήἠ- 
µασιν. Ὁ δὲ τοὺς αἰχμαλώτους σφῶν, οὓς ἐπήγετο, 
προήγαγε. Φοδηθέντες δ' οἱ Ταραντῖνοι μὴ τοὺς 
σφετέρους ἁντὶ τῶν Ῥωμαίων ἀπολέσωσιν , ἑπαύ- 
σαντο. 'O δὲ Πύῤῥος, οὐδὲ τὸ ἔαρ ἀναμείνας, ἀπῄει, 
στράτευµάἀ τε πολὺ xal ἔχχριτον ἐπαγόμενος, xal 
ἑλέφαντας εἴχοσι, Qua µήπω πρότερον τοῖς ἐν τῇ 
Ἰταλίᾳ ὀφθέντα, ὅθεν ἐξεπλήσσοντο xat ἐθαύμανον᾽ 
χειμῶνι δὲ περιπετὼν τὸ Ἱόνιον περαιούµενος, πολ- 
λοὺς ἀπώλεσε τοῦ στρατεύματος, οἱ δὲ λοιποὶ τῷ 
χλύδωνι ἑσχεδάσθησαν. Μόλις δ᾽ οὖν πεξεύσας ἆλθεν 
εἰς Τάραντα, χαὶ αὐτίχα τοὺς μὲν ἀχμάζοντας τοῖς 
ἑαυτοῦ στρατιώταις συνέταξεν, ὅπως μὴ χαθ᾽ ἑαυ- 
τοὺς λε)οχισμένοι νεωτερίσωσι’' xal τὸ θέατρον 
ἔχλεισε τάχα διὰ τὸν πόλεμον, ὅπως pt, ἐς αὐτὸ συν- 
ερχόµενοι, νεοχμώσωσί τι. Απεῖϊπε δ' αὐτοῖς xai 


lectissimoque exercitu abiens, et xx elephantis 
(qua animalia non prius in Italia conspecta, stu- 
porem etadmirationem hemiuibus attulerunt), 370 
dum lonium trajecit, tempestate orta, multis amis- 
sis, celeris dissipatis, pedestri itinere Tarentum 
sagre pervenit, ac pubem statim suís militibus in- 
seruit, ne, scorsim instructi, belli tempore novis 
rebus studerent. Eademque forsitan de causa 
theatrum clausit, et conviviorum commessatio- 
numque coetibus interdictis, adolescentes aut in 
armis exerceri, aut per totos dies in foro agere jus- 
Sit. Quarum rerum molestia quibusdam se subdu- 
centibus, suos portis prz fecit, qui neminem exire 
paterentur. Hís igitur rebus et commeatus suppe- 
ditatione, et satellitum in sedes receptione onera- 
tos, sera penitentia Tarentinos invasit, quod non 
socium, sed dominum accivissent. Pyrrhus vero, ne 
ad Romanos his de causis iuclinarent veritus, rei- 
publice gerenda, tractandoque populo idoneos, 
partim per causas aliquas in. Epirum ad filium mi: 
sit, partim clam sustulit. Aristarchum vero sum- 
mum apud illos virum, et eloqueotia przstantem, 
sibi conciliavit, ut ob suam familiaritatem populo 
suspectus esset, Sed cum ei nihilominus fidem esse 
cerneret, in Epirum ire jussit, qui cum refragari 
non auderet, se illo navigaturum simulans, Romam 
est profectus. 


πρὸς cupmósia xal χώµους ἀθροίξεσθαι, xal τοὺς νεωτέρους ἓν τοῖς ὅπλοις ἁσχεῖσθαι ἐχέλενεν, 1) 
διημερεύειν κατὰ τὴν ἀγοράν. Ὡς δὲ τινες ἀχθόμενοι τούτοις ὑπεχώρησαν, φρουροὺς ix τῶν οἰκείων 
χατέστησεν, ὥστε µηδένα ἐξιέναι τῆς πόλεως. Οἱ δὲ, τούτοις τε xal τῇ χορηγίᾳ τῶν τροφῶν βαρυνόµενοι, 
χαὶ τοὺς δορυφόρους αὐτῶν εἰς τὰς οἰχίας αὐτῶν ἀναγχαζόμενοι δέχεσθαι, . μετεγίνωσχον, δεσπότου 
xai οὐχὶ συμμάχου τοῦ Πύῤῥου πειρώμενοι. 'O δὲ διὰ ταῦτα μὴ πρὸς τοὺς Ῥωμαίους ἀποχλίνωσι φο- 
6ηθεὶς, τῶν τὰ πολιτικὰ δυναµένων πράττειν, καὶ προστατεῖν τοῦ ὁμίλου, τοὺς μὲν εἰς τὴν πειρον 
πρὸς τὸν υἱὸν ἐπί τισι προφάσεσιν ἔπεμπε, τοὺς δὲ χαὶ ἀφανῶς διώλλνυεν. ᾿Αρίαταργον δὲ τινα ἓν τοῖς 
ἀρίστοις τῶν Ταραντίνων ἐξεταζόμενον, xal εἰπεῖν πιθανώτατον, προσηταιρἰσατο, ἵν ὕποπτος τῷ δήµῳ, 
ὡς τὰ τοῦ Πύῤῥου φρονῶν, Ὑένηται, ὡς ὃ' ἔτι πιστεῦον ἐχείνῳ τὸ πληθος ἑώρα, ἔπεμπεν αὐτὸν εἰς 
τὴν "Ἠπειρον. Καὶ ὡς ἀντειπεῖν μὴ θαῤῥῶν, ἐξέπλευσε μὲν, ἐς δὲ τὴν Ῥώμην ἀφίχετο * xai τοιαῦτα 


μὲν ὁ Πύῤῥος τοῖς Ταραντίνοις bolt, 


I". Οἱ δ) ἐν τῇ "Popr χατέδεισαν, µαθόντες 20v C 


Πύῤῥον ἑλθόντα εἰς Τάραντα, τῷ τε ἐχπεπολεμῶ- 
σθαι τὰ iv τῇ Ἰταλίᾳ αὐτοῖς, xaY τῷ θρυλλεῖσθαι 
Σχεῖνον εὐπόλεμόν τε τυγχάνειν, καὶ δύναμιν ἔχειν 
ἀνανταγώνιστον. Στρατιώτας τε οὖν χατέλεγον, xal 
χρήματα Πθροιζον, φρουρούς τε ἐς τὰς συµμαχίδας 
πόλεις διέπεµπον, ἵνα μὴ xal ἐχεῖναι ἀπεστῶσι. Καὶ 
τινας προαιαθόµενοι νεωτεριοῦντας, τοὺς πρώτους 
αὐτῶν ἑχόλασαν, xal τινες τῶν Πραινεστηνῶν ἐς τὴν 
"Ρώμην ἀχθέντες, περὶ δείλην ὁψίαν εἰς τοὺς θησαν - 
ροὺς ἐπὶ φυλαχκῇ ἐνεθλήσθησαν. Kal τις αὗτοῖς ix 
τούτου χρησμὸς ἐκπεπλήρωτο * ἐχρήσθη Υὰρ αὐτοῖς 
ποτε, ὅτι τοὺς τῶν Ῥωμαίων χαθέξουσε θησαυρούς. 
Καὶ ὁ μὲν χρησμὸς εἰς τοῦτο ἀπέδη * ἐχεῖνοι δὲ xal 
ἁπώλοντο. Οὐαλλέριον δὲ Λαουῖνιον ἐπὶ τὸν Πύῤῥον 


III. Qu: cum Tarenti agerentur, Romani, Pyrrhi 
adventu minime leti, tum quod Italiam infestam 
laberent, tum quod illum bellicosum et invictis 
munitum esse copiis fama ferebat, delectibus ha- 
bitis, coactaque pecunia, sociis civitatibus przsi- 
dia imposuerunt, ne ille quoque deflcerent; et 
quas novis rebus studere velle przsenserant, ea- 
rum principes multarunt. Prznestinos autem 
quosdam vesperi in urbem adductos, erario custo- 
dis causa incluserunt ; ut vetus oraculum quod- 
dam impleretur, quo przdictum fuerat, illos Ro- 
manum srarium occupaturos, cujus hic eventus 
fuit, ut ibi necarentur. Contra Pyrrhum, Tarenti- 
nos, eorumque socios Valerium Levinum miserunt, 
parte exercitus in urbe prasidii causa retenta. Is 


xaX τοὺς Ταραντίνους, xai τοὺς ἄλλους τοὺς σὺν αὖ- D statim Roma profectus est, ut bellum quam longis- 


τοῖς ἀπεστάλχασι, xal τι xal ἓν τῷ ἄστει τοῦ στρα- 
τεύµατλς χατέσχον. 'O γοῦν Λαουΐνιος εὐθὺς ἐξε- 
στράτευσεν, ἵνα ποῤῥωτάτω τὸν πόλεμον τῆς οἰκείζς 
ποιῄσηται’ καὶ τὺν Πύῤόον καταπλήξειν Ίλπισεν, ei 


sime e patria gereret, et terrorem Pyrrho incute- 
rel; qui ab iis ultro lacesseretur, quorum se πι» 
nia oppugnaturum 3771 opinabatur. Captoque mu- 
nito et opportuno castello, presidium in Lucan:s 


039 


JOANNIS 20NAR.É 


640 


reliquit, ne ad hostes se conferrent. Pyrrhus, Le- A αὐτοῖς ἐθελονταὶ ἐπίοιεν, οὓς bxelvog moAtopxely 


vini adventu cognito, eductis copiis tempus terere, 
dum auxilia convenissent, capiens, superbas et mi- 
naces Levino litteras scripsit, in hanc sententiam : 
{ες Pyrrhus Levino salutem. Audio te exercitum 
vontra Tarentinos adducere. Caterum εο dimisso, 
ipse cum pqucis ad me venito. Nam si qua inter vos, 
controversia est, ego jus vobis dicam * et invitos ea 
que acqua sunt, prestare cogam. Ei Levinus hoc 
modo respondit : Omnino mihi, Pyrrhe, insanite vi- 
deris, qui te inter nos et Tarentinos judicem consti- 
(uas, priusquam nobis penas dederis ingressus in 
Haliam tui. [teque cum toto. exercitu veniam, et de 
le et Tarentinis ponas. sumam. Quid enim verbis et 
nugis mihi opus est, cum Marte judice, auctore nostri 
generis, causam  disceplare liceat? Hoc. responso 
dato, propera! ; et flumine interjecto castris posi- 
tis, speculatores aliquot, comprehendit ; quos per 
castra circumductos, seque alium longe majorem 
habere exercitum gloriatus, dimisit. Quo facto per- 
culsus Pyrrhus, pugnam detrectavit, tum quod fce- 
derati ejus nondum convenissent, tum quod Ro- 
manos in hostili agro commeatus penuria labora- 
turos sperabat. Eodem Levinus quoque reputans, 
confligere quamprimum statuit : et quia milites et 
Pyrrhi famam, et elephantes timebant, convocato 
exereitu, et longa eratione ad confirmandos mili- 
tum animos habita, ita se parat, ut cum Pyrrho vel 
invito pugnaturus. Qui quamvis a pugna abhorre- 
ret, tanien ne Romanos formidare videretur, etipse 
inliles suos ad pugnam cohortatus, Levinum flu- 
men juxta castra transire conantem, probibuit. Is 
igitur cum peditatu ibi se continens, equitibus per 
speciem preda petendz ablegatis, fmandat ut, 
longe provecti, trajiciant. Qui cum ex improviso 
terga hostium invasissent, et ordineb turbassent, 
Levinus amne superato, prelium et ipse init. Sed 
Pyrrhus dum sais fugientibus suppetias venit, equo 
cx vulnere amisso periisse putabatur : unde Epirotis 
animi imminuti sunt, Romanis creverunt, mutata 
prelii facie. Quo rex intellecto, vestem insignein 
dat Megacli 379. induendam, eumaue passim cir- 
tumvehi jubet, ut se vivere arbitrati hosles lerre- 
rentur, sui confirmarentur, ipse privati habitu cum 
toto exercita, elephantis exceptis, in Romanos in- 
vehitur, et ubique laborantibus succurrens, suas 
zultum juvat. Pugna igitur initio magna diei parte 
anceps fuit, donec quidam Megacle occiso, se Pyr- 
rhum occidisse ratus, elfecit ut hostes idem crede- 
rent. Tum vero et Romanis aucli sunt animi, et 
hostes cesserunt. Pyrrhus autem, abjecto pileo, 
nudo capite cireumiens, pugna fortunam mutavit. 
Et cum Levinus equites, quos extra aciem in linsi- 
diis habebat, a tergo in hostes incurrere jussisset, 
sigeum  elephantia sustulit. Ibi ex inusitato bel- 
luarum conspectu, et horrendo barritu, armorum- 
que sonitu, quem qui in turríbus ferebantur, ede- 
bant : tum ipsi Romani perterriti sunt, tum equi 
perturbati, sessorcs ya:tim excutientes, partiin ve- 


προσεδόχησε. Καὶ ἀπιὼν χωρίον τι τῶν Λευχανῶν 
εἶἷλεν ἰσχυρὸν χαὶ ἑ πίχαερον, xoi δύναμιν τινα Ev τῇ 
Λευχανίχ κατέλιπεν, εἴρξουσαν αὐτοὺς τοῦ ἐπαρῆξαι 
τοῖς ἑναντίοις. Καὶ ὁ Πύῤῥος μαθὼν πλησιάζοντα 
πὸν Λαο»ῖνιον, προεξώρµησε. Καὶ στρατοπεδευσάµεν 
voc, τρίθειν Ίθελε τὸν χαιρὸν, ἀναμένων τοὺς συµ- 
µαχήσοντας. Καὶ τῷ Λαουϊνίῳ ἐπέστειλεν ὑπερηφά- 
Vt, ὡς χαταπλήξων αὐτὸν, εἶχε δὲ fj γραφὴ ὧδε - 
Βασιλεὺς Ηύῤῥος Aaovtrip χαίρει’. Πυνθάνοµαί 
σε στράτευρια ἐπὶ Ταρανγτείνους üyew. Τὸ μὲν 
οὖν ἁπόπεμψον, αὐτὸς δὲ uec ὀ λίγων ἧκε xpóc 
ἐριό. Διχάσω yàp ὑμῖν ἑγὼ, εἴ τε ἀ.1λἡ.ῖοις ἐγκα- 
Jette, xal ἄκοντας τὰ δίχαια ποιεῖν ἀναγκάσω. 
Λαουῖνιος δὲ τάδε τῷ Πύῤῥῳ ἀντέγραφς' Πάνυ µοι 
δοχεῖς, ὦ Πύῤῥε, τετυφῶσθαι, δικαστὴν "yov 
ἑαυτὸν χαθιστὰς xal Ταραντείνοις, πρὶν δίκην 
ἡμῖν ὑποσχεῖν, ὅτι καὶ τὴν ἀρχὴν εἰς τὴν "Ita- 
A(av ἐἑπεραιώθης. "HEo τε οὗν μετὰ παντὸς τοῦ 
στρατοῦ, xal τὴν προσήκουσαν τιµωρίαν καὶ 
παΓὰ Tapaycivov καὶ zapd σου «Ἰἠψομαι. Τί }ὰρ 
δὲ po: «ήρου xal g.tvaplac, ἐξὸν παρὰ τῷ "Apst 
τῷ προπἀάτορι ἡμῶν κριδῆναι; Τοιαῦτα ἀντεπι- 
στείλας, Ἠπείγετο, καὶ πὐλίσατο διἁ μέσου τὸ ῥεῦμα 
τοῦ ἐχεῖ ποταμοῦ ποιησάµμενος. Ἱατασχόπους τὲ 
τινας συλλαθὼν, δείξας τὴν δύναμιν αὐτοῖς, xai 
ἐπειπὼν πολλαπλασίαν ἄλλην ἔχειν, ἀπέπεμφψεν. "Ent 
τούτοις 6 Πύῤῥος χαταπλαχεὶς, οὐ µάχεσθαι ἤθελεν, 
ὅτι xal τῶν συμμάχων οὕπω τινὰς συνΏλθον αὐτῷ. 
ἐπιλείφειν τε τοῖς "Popalotz τὰ ἐπιτῄδεια Ίλπιζεν 
ἐν πολεµἰᾳ διάγουσι. Ταῦτα δὲ καὶ ὁ Λαουῖνιος λογι- 
ἑόμενος, ἔσπευσε συµµίξαι. Τῶν δὲ στρατιωτῶν 
πρὸς τὴν τοῦ Πύῤῥου φήμην χαὶ διὰ τοὺς ἑλέφαντας 
ἐχπεπληγμένων, συγχαλέσας αὑτοὺς, πολλὰ πρὸς 
θάρσος παρακαλοῦντα ἐδημηγόρησε, xa παρεσχευά- 
(evo καὶ ἄκοντι τῷ Πύῤῥῳ συµµίξαι. Ὁ δὲ γνώµην 
μὲν οὐκ εἶχε µάχεσθαι " ὅπως δὲ μὴ δόξῃ τοὺς Ῥω- 
p&looc φοδεῖσθαι, καὶ αὐτὸς τοῖς οἰχείοις διαλεχθεὶς, 
ἐπώρυνεν εἰς τὸν πόλεμον. Λαουϊνιος δὲ, τὸν ποτα- 
μὸν κειρώμενος κατὰ τὸ στρατάπεδον διαδΏναι, ἑχω- 
λύθη ’ ἐπαναγαγὼν οὖν αὐτὸς μὲν κατὰ χώραν μετὰ 
τοῦ πεζοῦ ἔμεινε, τοὺς δ᾽ ἱππεῖς ὡς Emi λείαν τάχα 
τινὰ ἔπεμψεν, ἑντειλάμενος, πὀῤῥω mot βαδίσαντας 
περαιωθῆναι. Καὶ οὕτως ἐχεῖνοί τε χατὰ νώτου τοῖς 


D πολεμίοις προσέπεσον ἁπροσδόχητοι. Καὶ ὁ Aaovt- 


γιος ταραχθέντων αὐτῶν τόν τε ποταμὶν διέδη, xal 
τῆς μάχης συνεπελάδετο. Φεύγουσιν οὖν τοῖς ἑαυτοῦ, 
ὁ Πύῤῥος ἐπιχουρήσας, τρωθέντα τὸν ἵππον ἀπέδαλε, 
xa ἔδοξεν αὐτοῖς τεθνηκέναι. Κάκ τούτου τῶν μὲν 
ἀθυμησάντων, τῶν 65 χαταφρονησάντων, τὸ ἔργον 
ἡλλοίωτο. Σωνεὶς δὲ τοῦτο τὴν μὲν στολὴν ἔχπρεπε- 
στέραν τῶν ἄλλων obaav ἔδωκε Μεγακλεῖ, χελεύσας 
ἑνδῦναι αὐτὴν, xai πανταχόσε περιελαύνειν, ὅπως, 
σώζεσθαι αὐτὸν νοµίσαντες, ol μὲν ἑναντίοι mpi 
δέος, οἱ δ) οἰχεῖοι πρὸς θάρσος ἀρίκωνται ' αὐτὸς. δὲ, 
στειλάμµενος ἰδιωτιχῶς, συνέµιξεν αὐτοῖς παντὶ τῷ 
στρατῷ, πλὴν ἑλεφάντων, xai τοῖς ἀεὶ πονουμέγνοις 
ἁπαμύνων, πλεΐστον τοὺς σφετέρους ὠφέλησε. Τὰ 
μὲν οὖν πρῶτα ἐπὶ πολὺ τῆς ἡμέρας ἰσοῤῥόπως ἓμλ- 


641 


ANNALIUM LIB, VIIT. 


e 


yov:o' ὡς δὲ τὸν Μεγαχλέα τις ἀποχτείνας, qf9v A hentes fugerunt. Itaque abjectis animis in fugam 


τὸν Πύῤῥαν ἀπεχτονέναι, xal τοῖς ἄλλοις δόχησιν 
τούτου παρέσχεν, οἵτε Ῥωμαῖοι ἑπεῤῥώσθησαν, καὶ 
οἱ ἐναντίοι ἑνέδοσαν. Γνοὺς δὲ ὁ Πύῤῥος τὸ γινόµε- 
vOv, τὸν πῖλον ἀπέρῥιψε, χαὶ yop] τῇ χεφαλῇ πε- 
ριῄξι, καὶ εἰς τοὺναντίον περιέστη ἡ µάχη. Ἰδὼν δὲ 
τοῦτο ὁ Λαουῖνιας, καὶ ἱππόας ἔχων ἑνεδρεύοντάς Ttov 
τῆς µάχης ἑἐχτὸς, κατὰ νώτου προσπεσεῖν αὐτοὺς 
τοῖ; πολεµίοις ἐκέλευσε. Πρὸς τοῦτο δὲ ἀντιστρατ- 
ηγῶν ὁ Πύῤῥος, τὸ σημεῖον τοῖς ἑλέφασιν Γρεν, ἔνθα 
Éx τε τῆς τῶν θηρίων θέας ἀλλοχύότου οὔσης, καὶ τῆς 
βοῆς φριχώδους, καὶ &x τοῦ τῶν ὅπλων πατάγου, ὃν 
οἱ ἐπιθεθηχότες ἑποίουν £v τοῖς πύργοις φερόμενοι, 
αὑτοί τε οἱ Ῥωμαῖοι ἀξεπλάγησαν», xai οἱ σφῶν 
ἵπποι ἑκταραχθέντες οἱ μὲν ἀποσειόμενοι τοὺς àva- 
θάτας, οἱ δὲ xal φέροντες ἔφευγον. ᾽Αθυμῆσαν οὖν 
ἐκ τούτων τὸ ᾿Ῥωμαῖκὸν ἑτράπετο στράτευμα, xal 
φεύγοντες ἀνῃροῦντο οἱ μὲν παρὰ τῶν Ev τοῖς mop- 
Υοις ἀνδρῶν τοῖς ἐπὶ τῶν ἑλεφάντων, οἱ δὲ xal παρ' 


versi, partim a viris qui in elephantorum turribus 
erant, occidebantur : partim ab ipsis belluarum 
manibus et dentibus muli conficiebantur, neque 
pauciores pedibus ülarum proterebantur. Multos 
eliam equites insecuti sustulerunt : neque ullus 
evasisset, nisi eephantus vulneratus retrocessisset , 
et barritu suo czeteros turbasset. Nam cum ea de 
causa Pyrrhus a persequendo destitisset, Romani 
flumine superato in urbem quamdam Apuli: per- 
venerunt, Multi etiam ex Pyrrhi militibus et du- 
cibus ceciderunt. Quare cum ei quidam victoriam 
gratularentur : Si denuo, inquit, ita vicerimus, ac- 
ium de nobis erit. Et Romanos quamvis victos adini- 
ratus : Si Romauís, ait, imperarem, universum orbes; 
&ubjugarem. Ex ea victoria magnum noinen adeptus 
est, ac multi se ad eum contulerunt, Sociis, cum 
venissent, ob moram nonnihil castigatis, partem 
manubiarum dedit. 


αὐτῶν τῶν θηρἰων ταῖς προθοαχἰσι καὶ τοῖς χέρασιν ἣ ὁδοῦσι qfisttóvsuv πολλούς xal τοῖς ποσὶ δὲ οὗ 
µείους χατηλόων (15) συµπατουµένους. Καὶ ol ἰππεῖς δὲ ἐφεπόμενοι πολλοὺς ἔφθειρον, οὐδ' ἂν «t; 
ὑπελείφθη, εἰ μὴ ἑλέφας τρωθεὶς αὐτάς τε ἑἐσφράδα.εν ἐκ τοῦ τραύματος, καὶ οἱ ἄλλοι πρὸς τὰς ἐχείνου 
βρὰς ἑταράσσοντο. Διὰ τοῦτο γὰρ ὁ Πύῤῥας ἐπέσχε τὴν δ-ωξιν, xal οὕτως οἱ 'Ῥωμαῖοι, διαθεθιχότες τὸν 
ποταμὸν, εἰς ᾽Απουλίδα πόλιν τινἁ ἀπεσώθησαν. Πολλοι δὲ xai τῶν τοῦ Πύῤῥου στρατιωτῶν χαὶ τῶν 
ἡγεμόνων πεπτώκασιν, ὥστε, συγχαιρόντων αὐτῷ τῆς νίκης τινῶν ' El καὶ αὖθίς ποτε ὁμοίως, ἔφη, 
κρατήσοµε», ἀπο.λούμεθα. Τοὺς μέντοι ᾿Ῥωμαίους χαὶ νιχηθέντας ἐθαύμασεν, εἰπὼν, ὅτι, Thy οἶκου- 
pévnr ἂν πᾶσαν ἐχειρωσάμην, εἰ Ῥωμαίων. | é6ac(Asvor. Ὁ μὲν οὖν Πύῤῥος ἐπὶ τῇ νίχῃ μέγα ἔσχτ» 
χεν ὄνομα, xai πολλοὶ αὐτῷ προσεχώρησαν. Οἵ τε σύμμαχοι ἀφίχοντο πρὺς αὐτόν * οἷς, ὀλίγα ἐπιτιμὴ- 
αἲς διὰ τὴν µέλλησιν, τῶν σχύλων µετέδωκεν. 


&. Οἱ δ' ἐν τῇ Ῥώμῃ ἤλγησαν ἐπὶ τῇ svn, τῷ IV. Qui Romzerant, ob acceptam cladem mesi, 


δὲ γε Λαουϊνίῳ στράτευμα ἔπεμψαν, xal τὸν Τιδέ» 
Ριον Ex τῶν Τυρσηνῶν µετεπέμφαντο, καὶ την πό- 
λιν διὰ φυλαχῆης ἐποιῄσαντο, πυνθανόμενοι ἐπ᾽ αὐ- 
την τὸν Πήῤῥον ἐπείγεσθαι. Ὁ μέντοι Aaoutvtoc, τοὺς 
οἰχείους τε τραυματίας ἑξαχεσάμενος, xal τοὺς 
σκεδααθέντα- συναγαγὼν, ἤδη καὶ τῶν Ex Ῥώμης 
πεµφθέντων ἀφιχομένων, τὸν Πύῤῥον παρεπόµενος 
ἐλύπει ΄ xal τὴν Καπύην μαθών ἐλεῖν γλ:χόµενον, 
προχατέλαθε, καὶ ἐφύλαξεν. ᾽Αμαρτὼν δ᾽ ἑχείνης ὁ 
Πύῤῥος, ἐπὶ τὴν Νεάπολιν ὥρμησεν. Ὡς οὐδὲν οὐδ' 
ἐν αὐτῇ ὁρᾶσαι ἴσχυσε, σπεύδων τὴν 'Βώμῆν χατα- 
λαθεῖν, καὶ διὰ τῆς Τυρσηνίδος παριὼν, ὡς xáxel- 
νους προσλάδοι, ἐπεὶ ἔμαθεν αὐτούς τε tol; Ῥω- 
µαίοις ὁμολοχίας πεποιηµένου:ς, xai τὸν Τιθέριον 
αὐτῷ ἀντιπροσιόντα, τόν τε Λαουῖνιον ἐφεπόμενον, 
ἐφοδήθη μὴ ὑπ αὐτῶν πανταχόθεν ἓν χωρίοις ἀγνώ- 
ὅτοις ἀποληφθῇῃ, xal περαιτέρω οὐ προξχώρησεν. 
Ὦ; δὲ ἀναχωροῦντι xal γεναμένῳ περὶ Καμπανίαν 
ὁ Λαουῖνιος ἐπεφάνη, xal τὸ στράτευμα αὑτοῦ πολλῷ 
πλεῖον τοῦ πρόσθεν ἣν, "Yópag ἔφη δίχην τά 
στρατόπεδα τῶν "Ῥωμαίων «κοπτόμενα ἀναφύε- 
σθαι. Καὶ ἀντιπαρετάξατο μὲν, οὐχ ἐμαχέσατο δὲ, 
ὅτι ἐπέλευσεν, ib; χαταπλήξων πρὸ τῆς συμπλοχῆς 
τοὺς Ῥωμαίους, τοὺς ἑαυτοῦ στρατιώτας τὰς ἁσπί» 
ba; τοῖς δόρασι πλήξαντας ἐχθοῆσαι, xat τοὺς σαλ- 


Levino supplementum miserunt: εἰ Tiberio ex 
Etruria revocato, urbem przsidiis firmarunt ; nam 
Pyrrhum ad eam tendere audierant. Levinus vero, 
sauciis curatis, et dispersis recollectis, acceptisque 
missis ex 3 73 urbe militibus, Pyrrhum assectando 
vet&avit ; εἰ Capuam, cujus illum capiendz esse cu- 
pidum audierat, occupatam defendit. Eo consilio 
frustcatus Pyrrhus, Neapolim contendit, qua cuni 
potiri non posset, ad Romam occupandam prope- 
rans, οἱ per Etruriam transiens, ut eam quoque 
gentem sibi adjungeret, ubi, eos cam Romanis fa- 
dus perceussisse didicit, et Tiberium sibi obviam 
ire, Levinum a terzo sequi, ne ab eis in regionc 
ignota circumveniretur timens, ulterius non est 


D progressus Ut vero recedenti. οἱ Campanis fines 


ingresso, Levinus cum exercitu longe majore quam 
prius habuerat, se ostendit : Hydra instar, inquit, 
Romanorum legiones cedendo rcnascuntur. Et aciem 
instruxit ille quidem, sed non commisit praelium, 
Nam cum suos milites clypeos hastis pulsantes, 
clamarem tollere, et classica canere, et elephantos 
barrire jussisset, ut Romanos ante congressum 
perterrefaceret, ilii autem longe ferocius recla- 
massent, ut ipsius milites consternarentur; pue 
gnam inire, sacra inauspicata causatus, noluit, sed 


Varia! lectiones el nota. . 


(15) KacnAóov. lia Regii quatuor εἰ Colbert. 
Alius apud Wolfiuin κατηλώφουν, Vide lleuric. Va- 


lesium a Harpocrationem, pag. 232, ubi de haq 
voce. 


643 


JOANNIS ZONAR.E 


614 


captivos Tarentum reduxit, ibique Romanorum Α πιγχτὰς xal τοὺς Σλέφαντας συνηχἅσαι. Ἐπεὶ δὲ 


legatos pro captivis redimendis missos, Fabricium 
et czteros, honorifice benigneque excepit, sperans 
eos pacem petituros, et ut victos leges accepturos. 
C:xterum Fabricio pro captis in bello id pretium 
offerente, quod vtrinque convenisset : qnia. pacis 
nullam mentionem fecerat, animi dubius seorsim, 
ut solebit, cum amicis, de reddendis captivis de- 
que bello administrando deliberavit. Milone autem 
suadente, ut neque captivos redderet, neque pa- 
cem faceret, sed Romanis jam victis, etiam reli- 
quias belli persequeretur, Cyneas plane contrarium 
censuit. Nam et captivos gratis esse reddendos, οἱ 
]egatos atque pecuniam Romam  mittendos, pacis 
ct fo 'eris impetrandi causa, cujus sententiz et 
czteri εἰ ipse Pyrrhus assensi, legatis accersitis ; 
Neque prius, inquit, Romani, mea spoute vobis bel- 
lum intuli, negue nunc iuferam. Amicus enim vester 
esse cupio. Itaque captivos gratis vobis reddo, et ut 
pacem mecum (aciatis peto. Hc cum legatis omni- 
bus dixisset, et pecuniaui partim 3'7/ dedisset, 
partim promisisset, cum Fabricio seorsiu hoc modo 
egit : Cum omnium Bomanorum amicitiam expeto,tum 
vero iuam, quem virum bonum esse video, et ut. pa- 
cem mihi conficias pelo. flc cuim diceret, munera 
quoque multa ei obtulit. At ille: Pacis, inquit, stu- 
dium in te, Pyrrhe, laudo, et pacem, modo ea uobis 
prosit, tibi conficiam : neque enim  posiulabis cum 
me bonum virum esse dicas, ut aliquid agam contra 
patriam. Sed nihil munerum illorum que mihioffers, 
aecipiam. Numquid enim me vere bonum virum esse 
censes, an non? Nam si malus sum, cur munera 
mihi largiris Sin bonus, cur ea me accipere jubes? 
Scilo autem me abundare opibus, sorte mea couten- 
um, neque plura desiderantem. Te vero, etsi ditissi- 
mus es, extrema inopia laborare. Nam neque Epiro, 
neque caeteris qug habes relictis huc trajecisses : si, 
illis contentus, plura non desiderares. His dictis, 
legati captivis receptis abierunt. Pyrrhus autem 
Cyneam cum multo auro et ornamentis muliebri- 
bus omnis generis Romam misit ; ul etsi ex viris 
aliqui adversarentur, at uxores eorum ornamentis 
illectte viros etiam corrumperent. Romam  prole- 
tus Cyneas, non statim senatum adiit, sed alias 


χἀκεῖνοι πολὺ μεῖξζον ἀντεθόησαν, ὢ; Exniaqtvat 
τοὺς τοῦ Πύῤῥου, oüx Ex' Ἰθέλησε συμµίδαι, ἀλλ᾽ 
ὡς δυσιερῶν ἑπανήγαγε, χαὶ ἀφίχετο ἐς Τάραντα, 
ἕνθα πρέσδεις τῶν ᾿Ῥωμαίων ὑπὲρ τῶν αἰχμαλώτων 
ἀφίχοντο ἄλλοι τε xal ὁ Φαθρίχιος * οὓς φιλοτίμως 
ἑξένισε, καὶ ἐδεξιώσατο, ἑλπίσας αὐτοὺς σπείσασθαι, 
καὶ ὁμολογίαν ὡς ἠττημένους ποιῃσασθαι. Too δὲ 
Φαθριχίου τοὺς ἑαλωχότας Ev τῇ µάχῃ χοµίσασβαι 
αἰτοῦντος ἐπὶ λύτροις τοῖς ἀμφοῖν συναρέσουσι, διτ- 
πορήθη ὅτε ph xai περὶ εἰρήνης πρεσθεύε:ν ἔφη, 
καὶ ἰδίᾳ μετὰ τῶν φίλων ἐδουλεύετο, ὡς εἰώθ.ε, 
περὶ τῆς τῶν αἰχμαλώτων ἀποδόσεως, χαὶ περὶ τοῦ 
πολέμου, xai ὅπως τοῦτον μεταχειρίζεται. Ὁ μὲν 
οὖν Μίλων, μήτε τοὺς αἰχμαλώτους ἀποδόσθαι, 


B μήτε σπεἰίσασύα: συνεθούλενεν, ἁλλ᾽ Έδη τῶν Ῥω- 


µαίων Ἱττημένων, καὶ τὰ λοιπἁ πολέμῳ προσχατερ- 
Υάσασθαι * 'O δὲ Κιννέας τοὺναντίον ἅπαν αὐτῷ 
συνεθούλευε * τούς τε γὰρ αἰχμαλώτους προΐχα ἆπο- 
δοῦναι συνῄνει, καὶ πρέσθεις εἰς Ῥώμην xat χρήµα- 
τα πἐμφα; τῆς εἰρήνης Évexa xal σπονδῶν. Οὗ τῇ 
γνώµῃ xal οἱ λοιποὶ συνετίθεντο * οὕτω δὲ φρονῶν 
xai ὁ Πύῤῥος ἐτύγχανε. Καλέσας οὖν τοὺς tt, έσδεις» 
Οὔτε πρώην, à ᾿Ῥωμαῖοι, ἔφη, ἑκὼν ὑμῖν ἑποιό- 
µησα, οὔτε vov πολεμήσαιμι ' φίλος γὰρ ὑμῖν 
Τενέσθαι Φεθού.Ἰήμαι ' διὸ καὶ τοὺς αἰχμαλώτους 
ὑμῖν ἄνευ AUtpor ἀφίημι, καὶ σπεἰσασόαι ἀξιῶ. 
Ταῦτα μὲν πᾶσιν εἰρήχει τοῖς πρέσδεσι, καὶ χρί- 
µατα σφίσι τὰ μὲν δέδωκε, τὰ δὲ ἐἑπηγγείλατο * sip δὲ 
Φαθριχίῳ χατὰ µό!ας διαλεχθεὶς, Φίλος, εἶπεν, 
ἡδέως καὶ πᾶσιν ἂν Ρωμαίοι γενοίµη», μά.ἒι- 
στα δὲ col. '0pó γάρ σε ἁ]αθὸν ἄνδρα, καὶ τὴν 
εἱρήνην» συμαρᾶξαί µοι ἀξιῶ. Ταῦτα λέγων, xai 
δῶρα αὐτῷ πολλὰ ἑδίδου. 'O δὲ, ᾿Επαινῶ σε, εἶπεν, 
ὦ Πύῤρε, ὅτι τῆς εἱρήνης ἐπιθυμεῖς, xal σοι ab- 
τὴν, dv γε συµφέρῃ ἡμῖν, καταπράξοµαι. Οὗ 
yàp κατὰ τῆς πατρίδος ει πρᾶξαί µε, ἀγαθὸν, ὡς 
φὴς, ἄγδρα ὄντα, ἀξιώσεις. "AAA οὐδὲ τούτων 
ὧν δίδως τι Ad6oua ἄν. Πυνθάνοµαι γάρ σου, 
πότερον ἐ..1όγιμόν µε ὡς dAnOoc νοµίζδις ἄνδρα, 
ἢ o0. El μὲν γὰρ φαῦ.ός εἰμι, πῶς ua δώρω» 
ἄξιον κρίγεις; εἰ δὲ χρηστὸς, πῶς µε .]αθεῖν 
αὐτὰ κε.εύεις; "1σθι γοῦν», Oc ἐγὼ xal πάνυ 
που λὰ ἔχω. toic κπαροῦσιω ἀρχούμεγος , xal 


aliud causando moratus, potentum zdes circumiit, p π.λειόνων οὐ δέοµαι" σὺ δ᾽ εἰ xal σφόδρα π.ῖου- 


eosque et verbis οἱ muneribus sibi conciliavit. Cum 
jam multos sibi devinxisset, curiam ingressus, 
dixit : Pyrrhus rez se venisse ait, non ut bellum νο: 
biscum gereret, sed ut Tarentinos supplicessibi factos 
reconciliaret. Preterea caplivos sine pretio vobis re- 
slituit : el cum agrum vestrum. vastare, εί urbem 
oppugnare potuisset, se in numerum amicorum et ,s0- 
ciorum vestrorum inscribi petit. Jam quamvis sibi 
vos multum commodaluros credit, plura se tamen et 
majora in vos beneficia collocaturum existimat. Hxc 
cum maxima senatorum parti ob largitiones et 
captivos redditos placerent, tamen nullo responso 
datio, piures dies in deliberando consumpserunt ; 
cumque varia dicerentur, sententia de pace fa- 


τεῖς, ἐν πεγἰᾳ µυρίᾳ χαθέσεηκας. Οὐ γὰρ ἂν οὔτε 
τὴν "Ηπειρον, οὔτε τὰ dAAa d ἔχεις xata uxóm, 
δεῦρο ἑπεραιώθδης, εἶγε ἐχείνοις ἠἡρκοῦ, xal μὴ 
π.1ειόνων ὠρέγου- Τούτων οὕτω λεχθέντων, οἱ πρέ- 
σδεις τοὺς αἰχμαλώτους λαθόντες ἀπῄεσαν. Καὶ ὁ 
Πύῤῥος τὸν Κιννέαν εἰς τὴν ᾿Ῥώμην ἀπέστειλε μετὰ 
χρυσίου πολλοῦ, xai κόσμου γυναιχείου παντοδαποῦ, 
ἵνα, εἰ xal τινες τῶν ἀνδρῶν ἀντίσχοιεν, ἀλλ᾽ αἱ γν- 
ναῖχες αὐτῶν, τοῖς χύσµοις ἀναπειαθεῖσαι, χἀχείνους 
συνδιαφθείρωσιν. Ἐλθὼν δὲ πρὸς τὴν πόλιν ὁ Κιν- 
νέας, οὗ προσῄει τῇ Ὑερουσίᾳ, ἀλλὰ διηγεν ἄλλοτε 
ἄλλην αἰτίαν σκηπτόµενος. Περιφοιτῶν δὲ χαὶ τὰς 
τῶν δυνατῶν οἰχίας, λόγοις τε σφᾶς xal ὃύροις ὑπ- 
ἔγετο) xai ἐπειδῆ π)λλοὺς ᾠχειώσατ», εἰσῆλθεν εἰς 











615 


ANNALIUM LIB. VIIT. 


616 


τὸ συνέδριον, καὶ εἶπεν, ὡς Πύῤῥος 0 βασιλεὺς A cienda vicit. Quo Appius cxcus cognito, in sena- 


ἁπο.]ογεῖται ὅτι οὐχ ὡς πολεμήσων ὑμῖν ἦκεν, 
ἀ.1.1) ὡς κατα.1άξων Ταραντείνους αὐτὸν ἱχετεύ- 
ovtac* ἀμέλει καὶ τοὺς dJAórcac ὑμῶν «ύτρων 
ἀρῆκεν ἅτερ * xal Óvráysvoc πορθῆσαι τὴν χώ- 
pur, καὶ τῇ πό.ει zpoc6aAsir, ἀξιοί τοῖς φί.Ίοις 
χαὶ τοῖς συμμάχοις ὑμῶν ἐγγραφῆναι, xoAAó μὲν' 
ὠφε.ήσεσθαι dg" ὑμῶν ὁ.Ίπίζων, π.λείω δ᾽ ὅτι καὶ 
µείζω εὐεργετήσειν ὑμᾶς. Ἐπὶ τούτοις οἱ πλείους 
τῶν βουλευτῶν ἠρέσχοντο διὰ τὰ δῶρα, xat διὰ τοὺς 
αἰχμαλώτους, οὐ μέντοι xal ἀπεχρίναντο * ἀλλ᾽ ἐσχό- 
πουν ἔτι πλείους ἡμέρας ὃ τι xph πρᾶξαι ' xal πολλὰ 
μὲν ἑλέχετο, ἐπεχράτει δ᾽ ὅμως σπείσασθαι. Μαθὼν 
δὲ τοῦτο "Αππιος ὁ τυφλὸς, ἑχομίσθη ἐπὶ τὸ βουλευ- 
τήριον (ὑπὸ γὰρ τοῦ γήρους xai τοῦ πάθους olxov- 
ρῶν Sv), χαὶ εἶπε μὴ συµφέρειν τὰς πρὸς τὸν Πύῤ- 
fov» συµδάσεις τῇ πολιτείᾳ. Παρῄνεσε δὲ, χαὶ αὐτίχα 


tum delatus, (nam ob statem et cladem ocu- 
lorum domi se continere solebat) negavit e rc- 
publica esse ut pax cum Pyrrho fieret, et monuit 
Cyneam slatim urbe pellendum esse, per eumque 
Pyrrho significandum ut domui reversus, sive 
375 de pace, sive quid aliud vellet, legatos mit- 
teret. Hzc Appio locuto, senatus, nihil cunctatus, 
statim consentientibus animis decrevit. Cyneam 
eodem die extra fines ablegandum : et Pyrrho, 
dum in Italia versaretur, bellum irreconciliabile 
indicendum esse. Captivos vero militati quadam 
ignominia notarunt, iis neque contra Pvrrhum usi, 
neque usquam alibi universis, ne quid conjuncti 
novarum rerum molirentur, sed alios in alia praz- 
sidia miseruut. Per hiemem utrinque se instru- 
xerunt. 


τὸν Κιννέαν ἐξελάσαι τῆς πόλεως, xat 0 αὐτοῦ δηλῶσαι τῷ Πύῤῥῳ οἴκαδε ἀναχωρήσαντα, ἐχεῖθεν ἐπι- 
χηρυχεύσασθαι περὶ εἰρήνης αὐτοῖς, f| καὶ περὶ ἑτέρου cov δἑοτο. Ταῦτα ὁ "Αππιος συνεθωύλευσεν, 
Ἡ δὲ γερουσία οὐχέτι ἐμέλησεν, ἁλλ᾽ εὐθὺς ὁμοθυμαδὸν ἑψηφίσαντο αὐθημερὸν τὸν Κιννέαν ἔξω τῶν 
ὅρων ἐχπέμφαι, xai τῷ Πύῤῥῳ πόλεµον ἀχήρυχτον, ἕως ἂν ἓν τῇ Ἰταλίᾳ διάγῃ, ποιῄσασθαι. Τοῖς δ᾽ at- 
χµαλώτοις ἀτιμίαν τινὰ ἐν ταῖς στρατείαι; ἐπέθεσαν, xal οὔτε πρὸς τὸν Πύῤῥον αὐτοῖς ἔτι ἐχρήσαντο, 
οὔτ΄ ἄλλοσέ xoc ἀθρόοις, ἵνα uf) τι ὁμοῦ ὄντες νεωτερίσωσιν, ἀλλ ἄλλους ἄλλῃ φρουρήσοντας ἔπεμψαν. 


Ἐν μὲν οὖν τῷ χειμῶνι παρεσχευάζοντο ἄμφω. 

E'. Ἔαρος 5 ἤδη ἐφεστηχότος, ὁ Πύῤῥος εἰς τὴν 
Απουλίαν ἑνέδαλλε, xal πολλὰ μὲν βίᾳ, πολλὰ 
δὲ ὁμολογίᾳ προσεποιῄσατο, μέχρις οὗ ᾿Ρωμαῖοι 
πρὸς ᾿ΑἈσχούλῳ πόλει ὄντι αὐτῷ ἑπελθόντες, ἁντ- 
εστρατοπεδεύσαντο. Ἐπὶ πλείους δ ἡμέρας διέτριψφαν 
ὀχνοῦντες ἀλλήλους. Οἱ μὲν γὰρ Ῥωμαῖοι τοὺς προ: 
νενιχηκότας οὐχ ἑθάῤῥουν, οἱ δὲ ὡς ἀπονενοημένους 
ἑδεδίεσαν τοὺς "Popalouz* x&v τούτῳ λογοποιούν- 
κων τινῶν, ὅτι ὁ Δέχιος ἐπιδοῦναι ἑαυτὸν κατὰ τὸν 
πατέρα, xal τὸν πάππον (14) ἑτοιμάξοιτο, χαὶ τοὺς 
τοῦ Πύῤῥου δεινῶς ἐχφοθούντων, ὡς Ex τοῦ θανεῖν 
ἐκεῖνον πάντως ἀπολουμένους, συνήγαγε τοὺς στρα” 
τιώτας ὁ Ηύῤῥος, xat διειλέχθη περὶ τούτου, cup 
θουλεύων,  Miüjt' ἀθυμεῖν, μήτε ἐκπ.ήττεσθαι 
τοιούτοις Aórotc* µήτε γὰρ ἕγα ἄγθρωπον δύγαν 
σθαι θγήσκοντα xoAJotg καταγωνίσασθαι, μήτ' 
ἐπῳδὴν ἢ μµαγ]ανείαν τιγὰ κρείστω τῶν ózxAor 
καὶ τῶν ἂν δρῶν ηεγέσθαι. Tao εἰπὼν, xai λοχι- 
σμοῖς ἐπικρατύνας τοὺς λόγους ὁ Πύῤῥος, τὸ οἰχεῖον 
ἑθάρσυνε σεράτευµα”. xal πολυπραγµονῄήσας, τὴν 
στολὴν fi ἐχρήσαντο οἱ Δέχιοι ἐπιδιδόντες ἑαυτοὺς, 
παρήγγειλε τοῖς οἰχείοις, ἄν τινα οὕτως ἐσχευασμέ- 
vov ἴδωσι, μὴ χτεῖναι αὐτὸν, ἀλλὰ ζωὸν συλλαθεῖν * 
τῷ δὲ Δεχίῳ πέµψας ἔφη, οὔτε προχωρήσειν αὐτῷ 
τοῦτο πρᾶξαι θελήσαντι, χα; ζωγρηθέντα χακῶς 
ἀπολεῖσθαι ἠπείλησε. Πρὸς ἅπερ οἱ ὕπατοι ἀπεχρί- 
ναντο, μηδενὸς τοιούτου σφᾶς ἔργου δεῖσθαι ' πάντως 
γὰρ αὑτοῦ καὶ ἄλλως χρατήσειν, Ποταμοῦ δὲ διά µέ- 
σου τῶν στρατοπέδων οὐχ εὐδιαθάτου ῥέοντος, fipov- 
το, πότερον αὐτὸς περαιωθῆναι βούλεται ἁδεῶς, αὖ- 
τῶν ἀναχωρησάντων, f) ἑκείνοις ἐπιτρέψαι τοῦτο 
πο.ἢσαι, ἵν ἐξ ἀντιπάλου μάχης &xspaluv τῶν ὃυ- 


V. Vereinstante Pyrrhus, impressione in Apuliam 
facia, multa vi, multa deditione occupavit : donec 
Romani ad Asculum oppidum contra eum castra 
posuerunt, ac dies complures mutuo metu quieve- 
runt. Nam Romani Epirotas ut victores timebant, 
Epireta Romanos ut desperatos. Interea cum non- 
nulli rumore sparso, Decium ad devovendum se- 
metipsum exemplo patris el avi paratum esse, 
Epirotas perterrefacerent, ex illius enim obitu om- 
nes perituros, Pyrrhus suos milites hortatus est : 
Ne desperarent, aut percellerentur hujusmodi verbis. 
Neque enim unius hominis ebitu multos debellari 
posse : neque incantationem, aut prastigias ullas, 
plus quam viros et arma valere, Quz cum dixisset, 
et orationem suam rationibus approbasset, exerci- 
tum confirmavit : indagatoque habitu, quo Decii 
se devovissent, monuit, si quem ita ornatum cer- 
nerent, ne eum occiderent, sed viventem com- 
prehenderent. Decio vero nuntiari jussit, facinus 
illud ei non successurum : etsi vivus caperetur, 
mole periturum esse minatus est. Àd qux consules 
responderunt, nulla re tali sibi opus esse. Se enim 
alioqui omnino superiores illo futuros. Et cam 
profundum flumen castra medium dirimeret, sci- 
scilati sunt, utrum ipse impune transire, se digres- 
sis, an sibi transeundi potestatem dare mallet : 
ut :quali pugna, utrisque copiis integris congres- 
sis, de fortitudine certum fieri judicium posset. 
Hanc optionem Romani Pyrrho terroris incutiendi 
causa dedissent : ille, multum elephantis fretus, 
eos flumen transire passus est. Romani vero cum 
alia pr:epararunt, tum adversus elephantos ferratas 


Varie lectiones οἱ note. 


(13) Πάαπον. lta mss. codd. 


(A1 


JOANNIS ZONAR.£ 


642 


hastas, antennarum 376 iustar curribus insertas, A νάµεων εἰς χεῖρας ἑλλουσῶν. ὁ τῆς ἀνδρείας ἔλεγχος 


et undique eminentes pararunt, αἱ enm alia tum 
igeem inde ejaeulantes, belluas repcllerent. Cum 
ad manus ventum esset, Romani Grzcos sero qui- 
dem, sed tandem pepulerunt, donec Pyrrhus ele- 
plantis in auxilium, non qua falcati currus stabant, 
sed in alteram partem adductis, equitatum Roma- 
num terrore bcliuarum ante congressum profliga- 
vit, sed peditibus parum incommodavit. Interea 
quidam Apuli, Epirotarum castra aggressi, causa 
victoris Romanis exstiterunt. Nam eum Pyrrhus 
aliquot ex iis qui pugnabant, contra eos misisset, 
reliqui omnes (urbati, ct tertoria «apta cesse, 
et illos fugere opinati, inclinarunt, eorumque 
multj ezsi sunt : Pyrrhus ipse, et ex przcipuis 
complures vulnerati, ac post cum ob commeatus, 
tum medicamentorum inopiam graviter afflicti. 
Quamobrem Tarentum discessit, antequam id Ro- 
mani sensissent. Consules, etsi flumen pugraudi 
causa transierunt, tamen cum audissent hostes 
omnes dissipalos esse, iu urlies Apulie hybernatum 
reversi, propter vulperaios milites, illos persequi 
non potuerunt. Pyrrhus vero cum alia instruxit, 
tum milites et pecunias domo advchi jussit : sed 
cum Fabricium et Pappum consules lecios in ca- 
sira pervenisse cogBovissel, in ea sententia nen 
permansit. Nicias vero quidain, qui fidus illi esse 
credebatur, ad Fahricium se contulit, se Pyr- 
rhum dolo interfecturum pollicens. Quod facinus 


indigne ferens Fabricius (virtute enim et viribus, ( 


non dolo superandos hostes, quemadmodum Ca- 
millus, censebat) insidias Pyrrho indicavit. Qua re 
illum ita obstupcfecit, ut denuo Romanis captivos 
gratis restitueret, et per legatos pacem peteret. 
Ut autem Romani de pace nihil respondebant, sed 
eum tum quoque, cuim Italia excessisset, de pace 
agere jubebant, εἰ urbes ei feederatas infestabant 
et expugnabant : animi dubium ea res erexit, quod 
a Syracusanis quibusdam (nam ex quo Agathocles 
decesserat, seditionibus agitsbantur) accersebatur, 
et urbem et semetipsos illius fidei permittentibus. 
Concepta euim spe totius Sicilie potiundz, Milo- 
nem ad Tarentum, 3777 ceteraque tutanda in 
Italia reliquit : ipse, ut brevi reversurus, discessit. 


γένοιτο ἀχριδής. Οἱ μὲν οὖν "Popalot πρὸς xazá- 
πληξιν τὺν λόγον ἑποίησαν- 'O δὲ Πύῤῥος αὑτοῖς 
ἀφῖχε διαθῆναι τὸν ποταμὸν, μέγα φρονῶν ἐπὶ ταῖς 
ἑλέφασιν. Οἱ δὲ Ῥωμαῖιι τά τε ἄλλα παρξαχευά- 
σαντο, καὶ πρὸς τοὺς ἑλέραντας χεραίας ἐφ ἁμαςῶ» 
σεσιδγρωµένας καὶ πανταχόθεν προεχούσας ἠἡτοίμᾗα- 
σαν, ἵνα τοξεύοντες ἀπ αὐτῶν ἄλλα τε χαὶ πῦρ, 
ἑαποδὼν σφίσι γίνωνται. Ἡροσμίξαντε, δὲ χρόνῳ 
μὲν οἱ ᾿Ρωμαῖοι τοὺς Ἓλληνας, ἑώσαντο δ' οὖν, μµέ- 
Χρις 6 Πύῤῥος τοῖς ἑλέφασιν οὐ κατὰ τὰς ἁμάξας, 
ἁλλ᾽ ἐπὶ θἄτερα προσβηηθήσας αὐὑτηῖς τὴν ἵππον 
σφῶν xal πρὶν προσµίξαι φόδῳ τῶν θηρίων ἑτρέ- 
φατο, τῷ μέντοι πεξῷ οὐδὲν μέγα ἐλυμήνατο" xá 
τούτῳ τῶν ᾽Απούλων τινὲς ἐπὶ τὸ τῶν Ἠπειρωτῶν 
ὠρμηχότες στρατόπεδον, τῆς νέχης αἶτιοι τοῖ; Ῥω- 
µαίοις ἐγένοντο. Τινὰς γὰρ τῶν µαχομένων ἐπ' αὐ- 
τοὺς τοῦ Πύῤῥου πἐµψαντος, πάντες οἱ λοιποὶ ἔτα- 
ράχθησαν, xal τάς τε σχηνὰς ἑαλωχέναι, καὶ ἐχεῖ. 
νους φεύχειν ὑποτοπήσαντες, ἐνέδοσαν, καὶ ἄυχνοὶ 
αὐτῶν ἔπεσον * ὅ τε Πύῤῥος, xat ἄλλοι τῶν Ev τέλει 
πολλοὶ ἐτρώθησαν, xai μετὰ ταῦτα διά τε iy τῆς 
τροφῆς xat τὴν τῶν ἑπιτηδείων πρὸς ἄχεσιν ἁπορίαν, 
σφόδρα ἑκαχώθησαν. "O80cv ἀπῆρεν εἰς Τάραντα, 
πρὶν τοὺς ᾿Ῥωμαίους αἰσθέσθαι. Οἱ δ' ὕπατοι διέύη- 
σαν μὲν τὸν ποταμὸν ἐπὶ μάχη. Ὡς δὲ πάντας 
ἑσχεδάσθαι ἐπύθοντο, εἰς τὰς οἰχείας ἀνεχώρησαν 
πόλεις * ἐπιδιῶξαι γὰρ διὰ τοὺς σφετέρους ' τρα»- 
µατίας obx ἠδυνήθησαν. Ἑἶτα οἱ μὲν εἰς τὴν "Anov- 
λίαν ἐχείμασαν' ὁ δὲ Πύῤῥος τᾶλλα τε ἡτοιμᾶνετο, 
καὶ οἴχοθεν στρατιώτας xal χρήματα µμετεπέμφατο'" 
μαθὼν ὃξ τὸν Φαθρίχιον καὶ οὸν Πάππον ὑπάτους 
ἠρημένους, καὶ clc τὸ στρατόπεδον ἀφιγμένους, οὐκ 
ἐπ) τῆς αὐτῆς pspévnxe γνώμης. δη δὲ τῶν ῥη- 
θέντων ὑπάτων bv τῷ στρατεύµατι ὄντων, Νικία; 
τις τῶν Πὐβῥῳ πιστῶν δοχούντων, $406 πρὸς τὸν 
Φαθρίχιον, χαὶ ὑπέσχοτο αὐτῷ τὸν Πύῤῥον δόλορ-- 
νήσειν. Δυσχεράνας οὖν ἐπὶ τούτῳ ἐχεῖνοι (ἀρετῆ γὰρ 
καὶ ταῖς δυνάµεσιν Ἠξίουν τῶν πολεµίων χρατεῖν, 6; 
ὁ Κάμιλλος), κατεμήνυσε τῷ Πύῤῥῳ τὸ ἐπιδούλευμα, 
Καὶ οὕτως αὐτὸν bx τούτου χατέπληξεν, ὥστε xal 
τοὺς ἑαλωχότας τῶν Ῥωμαίων προῖχα αὖθις ἀφεῖ- 
ναι, xai πρέσδεις πάλιν ὑπὲρ εἰρῆνης ἀποστεῖλαι, 
Ἐπεὶ δὺ οἱ ᾿Ῥωμαῖοι περὶ τῆς εἰρίνης οὐδὲν 


Et a Syracusanis exceptus, summa rerum ipsi per- D &nexplvavto, ἀλλὰ καὶ τὀτε ἁπᾶραι τῆς Ἰταλίας 


111968, rursus brevi spatio temporis tantus evasit, 
ut Carthaginienses illius metu ex ltalia militem 
conduecerent. Sed celeriter ea fortuna mutata est 
jn contrarium : quod multos ex primoribus sibi 
suspectos partim pellebat, partim necabat. Cartha- 
ginienses enim, cum eum nec privatis viribus valere, 
neque popularium habere studia cernerent, bellain 
slernue adiministrarunt, eumque Syracusanorum 
exsulibus suscipiendis, male tractarunt, Unde non 
Byracusas duntaxat, sed totam Siciliam deseruit. 


ἐχέλευον, xat οὕτως αὐτοῖς διαχηρυχεύεσθαι:, xol τὰς 
συμµαχίδας αὐτῷ πόλεις χατέτρεχόν τε xal Προυν,' 
iv ἁμηχανίᾳ ἐγένετο, πρὶν 63 Συραχουσίων τινὲς 
(ἐτύγχανον δὲ, ἐξ οὗ ᾽Αγαθοχλῆς ἑτελεύτησε, στα- 
σιάξοντες) ἑπεκαλέσαντο αὐτὸν, παραδιδόντες ol xaX 
ἑαυτοὺς xal τὴν πόλιν. ᾿Αναπνεύσας γὰρ ἐπὶ τούτῳ, 
xal προσελπίσας πᾷσαν τὴν Σιχελίαν καταστρέφα- 
σθαι, τὸν μὲν Μ/λωνα ἐν Ἰταλίᾳ χατέλιπεν, ἐν φν- 
λαχῇ τόν τε Τάραντα xat τὰ ἄλλα ποιησόµενον * ab- 
τὸς δὲ ὡς διὰ βραχέως ἑπανήξων ἀπέπλευσε. Καὶ 


τῶν Συρακονσίων δεξαµένων αὐτὸν, xal πάντα αὑτῷ ἀναθεμένων, μέγας iv βραχεῖ αὖθις ἐγένετο, 


ὥστε τοὺς Καρχηδονίους 


φοθηθέντας μισθοφόρους ἐκ τῆς Ἰταλίας προσλαθεῖν. ᾽Αλλὰ ταχὺ πρὸς 
τοὐναντίον αὐτῷ πεοιέστη τὰ πράγματα, τῷ τε πολλους τῶν ἓν τέλει τοὺς μὲν ἑξελάσαι, 


τοὺς δὲ 


διαφθεῖραι ὑποπτενομένους αὑτῷ. OL γὰρ Κσρχηδόνιοι ἰδόντες αὐτὸν μήτε ταῖς οἰχείαις δυνάµεσιν kde 


61 


ANNALIUM 118. VIII. 


650 


ἑωμένον, μήτε τοὺς ἐπιχωρίους δι᾽ εὐνοίας ἔχοντα, τοῦ πολέμου προθύμως ἀντελάδοντο, καὶ τοὺς. ἐκ- 
πίπτοντας τῶν Συραχουσίων δεχόµενοι, δεινὰ αὐτὸν εἱργάσαντο, ὥστε uh τὰς Συραχούσας µόνον, ἀἁλ)ὰ 


xai τὴν Σιχελίαν ἐχλιπεῖν. 


G'. Οἱ Ῥωμαῖοι δὲ τὴν ἀπουσίαν αὑτοῦ πυθόµε-Α — Vl. Romani vero per ejus absentiam con&ürma- 


vot, ἀνεθάρσησαν, xat mph; ἄμυναν τῶν ἔπικαλεσα- 
µένων αὐτὸν ἑτράπησαν * χαὶ τοὺς Ταραντίνους el; 
ἄλλον γαιρὸν ὑπερθέμενοι, εἰσέδαλον εἰς τὸ Σάμνιον 
μετὰ ὑπάτων τοῦ Ῥουφίνου xal τοῦ Ἰουνίου, xal 
τὴν τε χώραν ἑπόρθουν, χαὶ τείχη τινἁ ἐχλειφθέντα 
ἔλαδον. Οἱ γὰρ Σαμνίται εἰς τὰ ὄρη τὰ Κρανιτὰ (45) 
λεγόμενα, ὅτι χρανίαν πολλὴν ἔχουσι, τά τε φίλτατα 
xal τὰ τιμιώτατα ἀνεχόμισαν. Καταφρονήσαντες 
οὖν οἱ ᾿ΡῬωμαῖοι, εἰς τὰ εἰρημένι ὄρη ἀναθῆναι 
ἑτόλμήδαν. Λασίων οὖν αὐτῶν, xal δυσπροδάτων 
ὄντων, πολλοὶ μὲν ἀπέθανον, πολλοὶ δὲ xal ἑάλωσαν. 
Οἱ δ᾽ ὕπατοι οὐχέτι χοινῃ τὸν πόλεμον ἐποιήσαντο, 
ἀλλήλοις αἰτιώμενοι διὰ τὸ ἀτύχη ασ, ἀλλ᾽ Ἰούνιος 
μὲν ἑδήου µέρος τι τῆς Σαμνίτιδος, Ῥ.νφῖνος δὲ 
Λευχαν i; xal Βρεττίοις ἐλυμήνατο, xal ἐπὶ Κρό- 
τωνα ὥρμησεν ἀποστάντα Ῥωμαίων, µεταπεµφα- 
µένων αὐτὸν τῶν ἐπιτηδείω», φθασάντων δὲ τῶν 
ἀοιπῶν ἐπαγαγέσθαι παρὰ τοῦ Μίλωνος φρουρὰν, ὃς 
Άρχε Νιχόμαχος. ᾽Αγνοήσας οὖν τοῦτο, xal ἀμελῶς 
τοῖς τείχεδι προσιὼν ὡς πρὸς φίλους, ἔπταισεν, 
ἑξχίφνης ἑπεχδραμούντων αὐτῷ εἶτά τι ἐπινοήσας 
στρατήγηµα, τὴν πόλιν εἷλε. Δύω γὰρ ἄνδρας φευ- 
δαυτοµόλους αἰχμαλώτους ἓς τὸν Κρότωνα ἔπεμφς' 
τὸν μὲν εὖὐθὺς λέγοντα ὅτι, ἀπεγνωκὼς vhv ἅλωσιν 
αὑτῶν, ἐς τὴν Λοκρίδα προδιδοµένην αὐτῷ μέλλει 
ἀπαίρειν * τὸν δ᾽ ἕτερον μετὰ τοῦτο, ὡς ἓν ὁδῷ ἐστι 
διαδ:δαιούµενον. Καὶ γὰρ ἵνα πίστιν ἔχῃ λόγος, ἀν- 
εσχευἁάσατο, καὶ προσεποιεῖτο ἐπείγεσθαι, Ὁ γοῦν 


Νικόμαχος πιστεύσας τούτοις (xal οἱ χατάαχοποι C 


γὰρ τὰ αὐτὰ ἀνῆγγελλον), τὸν Κρότωνα λιπὼν, ἐς 
τοὺς Λοχροὺς ἁπῄξι σπουδῇ δι’ ἐπιτομωτέρας ὁδοῦ. 
Καὶ ἐν τῇ Λοχρίδι γενοµένου αὐτοῦ, ὁ ᾿Ρουφῖνος 
ὑπέστρεψε πρὸς τὸν Κρότωνα, xai λαθὼν διά τε τὸ 
ἁπροσδόχητον, xai δι ὀμίχλην τότε συμθᾶσαν, εἷλε 
τἣν πόλιν. Μαθὼν δὲ τοῦτο Νιχόμαχος, ἀπῄει εἰς 
Τἁραντα " χαὶ Ev τῇ ὁδῷ τῷ Ῥουφίνῳ περιτεσὼν, 
πολλοὺς ἀπέδαλε, xal οἱ Λοχροὶ voi; ᾿Ρωμαίοις 
προσεγώρησαν. To δἑξης ἔτει "Popalot ἑστράτεν- 
σαν εἰς τὸ Ῥάμνιον, xal ἐς Λευχανίδα, χχὶ Βρεττίοις 
ἐπολέμησαν. "O, δὲ Πυύῤῥος τῆς Σικελίας ἐκπεσὼν, 
χαὶ ἑπανελθὼν δη, δεινῶς αὐτοὺς ἑλύπει, xal τοὺς 
μὲν Λαχκριὺς ἑχομίσατο (τὴν γὰρ φρουρὰν τῶν Ῥω. 
µαίων ἀποκτείναντες µετέστησαν) ἐπὶ δὲ τὸ 'Ῥή- 
Τιον στρατεύσας ἀπεκρούσθη, xal αὐτὸς ἐτρώθη, 
xai π)είστους ἀπέδαλε. Μεταστὰς δὲ εἰς τὸν Λοχρί- 
63, καὶ τῶν αὑτῷ ἑναντία φρονησάντων δικαιώσας 
τινὰς, παρὰ τῶν λοιπῶν σἶτον καὶ χρήματα ἔλαδε, 
xai εἰς Τάραντα ἀνεχομίσθη. Καχῶς δὲ πάσχοντες 
ἀπὸ 'Βωμαίων oi Σαμνῖται, ἑξαναστῆηναι αὐτὸν 
ἐποίησαν. ἘἙλθὼν δὲ εἰς ἐπιχουρίαν αὐτῶν, ἑτράπη. 
Τρωθέντος γὰρ πώλου ἑλέφαντος, xal ἀποσεισαμέ- 


tis animis, ad ultionem eorum, a quibus accersi - 
tus. fuerat, conversi, Tarentinorum vindicta in 
aliud tempus dilata, Rufini et Junii consulum du- 
clu et auspiciis Samnium invaserunt : agrisque va- 
statis, castella quzdam ab incolig deserta occupa- 
runt. Samnites enim in montes Cranitas, qui 4 
cornorum frequentia sic. dicuntur, charissima pi- 
gnora, et pretiosissima quzxque contulerunt. Ro- 
manis igitur per contemptum eos montes conscen- 
dere ausis, asperos atque arduos, multi occubue- 
runt, multi capli sunt. Ejus cladis culpam consu- 
les alter in alterum conferentes, de communi sen- 
tentia bellum gerere destiterunt. Ac Junius partem 
Samnilicze ditionis vastavit : Rufinus Lucanos et 
Bruttios afflixit : et ad Crotonem recuperandam 
profectus est, qux: defecerat a Romanis, acceraitus 
4 fawiliaribus suis. Sed ezteri ante adventum ejus, 
prasidium, cui Nicomachus pr:erat, a Milone ae- 
cersiverant. Cujus rei ignarus, cum, ul ad amico- 
rum n;cnia negligentius accessissct, subita ho- 


stium eruptione cladem accepit : deinde arte qua- 


dam urle potitus est. Duos enim captivos, wans- 
fugarum titulo Crotonem misit : quorum alter 
diceret, cum, desperata urbis expugnatione, Locri- 
dem, quo a proditeribus vocetur, discessurum : 
alter deinde affirmaret, eum jam in itinere esse. 
Quz oratio ut esset probabilior, sareinis collectis 
sc properare simulavit. ld Nicomachus verum esse 
ralus (uam speculatores 378 idem renuntiabant) 
Crotone deserta, per viam breviorem celeriter Lo- 
cros contendit. Quo cum pervenisset, Rufinus con- 
verso ad Crotonem itinere, animadvertente nemine, 
quod el prater exspectationem aderat, et. nebiJa, 
conspectum eripuerat, urbem cepit. Quo Nicoma. 
chus cognito, Tarentum rediturus, cum in iunere. 
in Rufinum incidisset, multos amisit : Locri ad 
Romanos se contulerunt, Sequente anno Remanis, 
expeditione contra Samnium et Leucadem susce- 
pta, belloque Bruttios adortis, Pyrrhus Sicilia ex- 
pulsus, et in. Italiam reversus, permolestus fuit. 
Locros, qui Romano przsidio czso defecerant, re- 
cepit : sed a Rhegii oppugnatione repulsus, et ipse 
vulneratus est, et multos milites amisit. Inde in 
Locridem profectus, et quibusdam adversz factio- 
nis multatis, frumentoque et pecunia a cxteris 
acceptis, Tarentum rediit. A Samnitibus, quos Ro- 
mani graviter urgebant, in auxilium evocalus, in 
fugam versus est, Nam cum pullus clephanti vul- 
neratus, sessoribus excussis, matrem passin qua- 
reret, eaque perturbata etiam cateri elephanti 
concitali essent, 819 discrimine permista sunt otu- 


Vorie lectiones οἱ note. 


(15) Kparvicd. flos esse montes prope Tibur, multa habet Claverius, lib. n Jtalie aniique, pag. 
tat Ortelius, quos Dionysius Halicarnasseus, — 661, qui-de Cranitis Zonarze siluit. 
lib. 1 corniclos, seu corniculos vocal, de quibus sat 


PATROL. Ga. CXXXIV. | 91 





651 


JOANNIS ZONAR.E 652 


nla : sed tandem Romani multis oceisis, et viti ele- A νου τοὺς ἀναθάτας, περιπλανωμµένου τε κατὰ ζήτη- 


phantis captis, castris etiam potiti vicerunt, Pyr- 
rhus vero cum paucis equitibus Tarentum refugit, 
atque inde in Epirum navigavit, ut rediturus, Mi- 
loue cum pr:zsidio Tarenti relicto : dataque sella, 
qua loris e Nice ob proditionem occisi pelle con- 
stricta erat. Ac Niciam quidem ita ultus est. Taren- 
4inos autem aliquot adolescentes ob dicteria quz- 
dam puniturus, rogavit, cur ea petulantia usi essent. 
Qui cum respondissent: Se longe plura et acerbivra 
in eum fuisse dicturos, nisi vinum | defecisset : eos 
cum risu dimisit, Pyrrhus igitur illustrissimus im- 
perator, qui multum terroris Romanis ejecit, quinto 
auno relicta ltalia, et in Greciam expeditione sus- 
cepta, non ::ulto post Argis periit. Mulier 
enim quedam, ut fertur, eum prztereuntem 
videre cupiens, e superiore luco delapsa, 
occidi. Eodem — anno Fabricius et  Pappus 
censores facti, cum alios equites el senatores, 
tum Rufinum, quamvis dictatorium, atque 
379 iterum consularem , notarunt, quod. decem 
pondo argentea vasa habebat. lta. Romani pau- 
pertatem non in parum habendo, sed in multum 
concupiscendo, positam esse crediderunt : eaque 
de causa magistratibus et aliis ob rempublicam 
peregre abeuntibus, viaticum et annulus e publico 
dabatur. Tarentini quidam Milonem, a quo male 
accepti fuerant, Nicone duce agressi, cum nihil 
profecissent, castello quodam su ditionis occu- 


σιν τῆς μητρὸς, χἀχείνης ἐπὶ τούτῳ ταραχθείσης, 
xai τῶν ἄλλων ἑλεφράντων θορυθηθέντων, φύρδην 
ἀνεμίχθησαν ἅπαντα. Τέλος δὲ οἱ ᾿Ρωμαῖοι ἑπεκρά- 
τησαν, συχνοὺς ἀποχτείναντες, xal ὀχτώὼ ἑλόντες 
ἑλέφαντας, xal τὸ χἀράχωµα χατέσχον αὑτῶν. Ὁ 
δὲ Πύῤῥος σὺν ὀλίγοις ἱππεῦσι διέφυγεν εἰς τὸν Tá- 
pavta, ἐκεῖθεν δὲ εἰς τὴν "Ἠπειρον ἀπέπλευσεν, ὡς 
αὖθις ἑπανίξων, τὸν Μίλωνα μετὰ φρουρᾶ; εἰς Τά- 
ραντα καταλείψας, δοὺς αὗτοῖς δίφρον (16) ἱμάσιν ἐκ 
τοῦ ζέρματος τοῦ Nixlou ἑνδεδεμένον, ὃν ἐπὶ τῇ 
προδοσίᾳ ἀπέχτεινεν. Τὸν μὲν οὖν Nixlav οὕτως 
ἐτιμωρήσατο. Νεανίσχους δέ τινας ἐν συµτοσίῳ 
σχώφαντας αὐτὸν, τιµωρήσασθαι ἔμελλεν. Ἑρωτί- 
σας δ᾽ αὑτοὺς, διὰ τί ἔσχωπτον, ἐπεὶ ἀπεχρίθησαν, 
ὅτι, Hob π.]είω xal ya.lezorepa εἰρήχειμεν ἂν, 
εἰ μὴ ὁ olvoc ἡμᾶς éxiAéAoiz8, γελάσας ἀφῖκεν 
αὑτούς. Πύῤῥος μὲν οὖν ἐπιφανέστατος ἐν στραττ- 
vol; Υενόµενος, xal φόδον πολὺν τοῖς ᾿Ῥωμαίοις ἑἐμ- 
θαλὼν, χαὶ πέμπτῳ ἔτει τὴν Ἰταλίαν λιπὼν, xal 
ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα στρατεύσας, οὗ πολλῷ Όστερον ἓν 
"Apytt ἀπέθανε. l'uvh γάρ τις, ὡς λόγος ἔχει, πα- 
ριόντα αὐτὸν ἰδεῖν ἀπὸ τοῦ τέγους ἐπιθυμήῄσασα 
ἐσφάλη, χαὶ ἐμπεσοῦσα διέφθειρεν αὐτόν, "Ev δὲ τῷ 
αὐτῷ ἔτει ὅ τε Φαδρίχιος xal ὁ Πάππος ἑτιμήτεν- 
σαν, xaX ἄλλους τε τῶν ἱππέων ἀπήλειψαν, xa τῶν 
βουλευτῶν, xal τὸν Ῥουφῖνον χαίπερ δικτατορεύ- 
σαντα, xal δὶς ὑπατεύσαντα. Αἴτιον δ᾽ ὅτι σχεύη Δρ: 
γυρᾶ λιτρῶν δέχα εἴχεν ' οὕτως οἱ Ῥωμαῖοι πενίαν 


pato, eum infestarunt. Et. cum didicissent. Ro- ( c5 τὸ μὲν πολλὰ χεχτῆσθαι, ἀλλὰ τὸ πολλῶν δεῖσθας, 


manos contra se bellum moliri, legatis Romam 
missis, pacem impetrarunt. Ptolemzeus item 
Philadelphbus, /Egypti rex, Pyrrhi cladibus οἱ 
Romanorum incrementis cognitis, et munera eis 
misit, et amiciliam pepigit, Quo Romani de- 
lectali, vicissim legatos ad illum miserunt : qui 
magniüce ab illo donati, munera in xrarium re- 
ferre voluerunt, sed ea senatus non adinissa ipsos 
habere jussit. Post hxc Samnites per Carvilium 
subegerunt, Lucanos et Brutios per Papyrium vi- 
cerunt. ldem Papyrius etiam Tarentinos domuit. 
Qui cum Milonem zgre paterentur, et a suis Milu- 
ni, ut dictum est, infestis urgerentur, Carthagi- 
niensium opem implorarunt, Pyrrhi cognito inte- 


ἑνόμιζον, Καὶ διὰ τοῦτο τοῖς τε ἄρχουσι τοῖς ἐχδη- 
μοῦσι, xai τοῖς ἄλλοις τοῖς χατά τι πρᾶγμα τῇ πό- 
Aet διαφἑέρον ἐξιοῦσ:, τά τε ἄλλα τὰ ἀναγχαῖα, xal 
δακτύλιος ἐκ τοῦ δημοσίου ἐδίδοτο. Τῶν Ταραντί,ων 
δέ τινες χαχωθέντες ὑπὸ τοῦ Μίλωνος, ἐπέθεντο αὖς 
τῷ, Níxova προστησάµενοι. Ὡς δ᾽ οὐδὲν ἤννσαν, 
τεϊχός τι τῆς σφετέρας χώρας χατέσχον, χἀχεῖθεν 
ὁρμώμενοι τῷ Μίλωνι ἐπῄεσαν. Ἐπεὶ δὲ ᾖσθοντο 
τοὺς Ῥωμαίους πολεμῆσαι σφίσι βουλοµένους, πρέ- 
σθεις εἰς τὴν 'Ῥώμην ἕἔστειλαγ, καὶ εἰρήνης ἔτνχον. 
Καὶ Πτολεμαῖος δὲ ὁ Φιλάδελφος ὁ τῆς ΔΙγύπτου 
βασιλεὺς, τόν τε Πύῤῥον χαχῶς ἀπτλλαχότα μαθών, 
xa τοὺς 'Ῥωμαίους αὐξανομένους, δῶρά τε αὐτοῖς 
ἔπεμψε, xal ὁμολογίαν ἑποιῄσατο. Καὶ οἱ 'Popaiot 


ritu. At Milo, iu angustias redactus, Roniauis D ἐπὶ τούτῳ ἠσθέντες, πρέσθεις πρὸς αὐτὸν ἀντεπέ- 


terra, Carthaginiensibus mari prementibus, ar- 
cem Papyrio ea conditione tradidit, «ut sibi 
cum pecuniis ct militibus incolumi discedere 
liceret. Inde Carthaginienses, ut Romanis fc- 
derati, recesserunt : Urbs Papyrio deditionem fe- 
cit, armis el navibus traditis, murisque dirutis, 
et tributo imposito. Tarentinis subactis, Rornani 
Rhegium invaserunt : quod Crotonem proditione 
captam evertissent, el Romanos in urbe depre- 
hensos occidissent. Mamertinos Messan:z bhabita- 


- [34 


στειλαν, οἳ μεγαλοπρεπῃ ἑῶρα παρ᾽ ἐκείνου λαδόν- 
τες, εἷς τὸ δηµόσιον ταῦτα εἰσῆγον. 'H. δὲ βουλὴ οὗ 
προσήκατο, ἀλλ εἴασεν αὗτοὺς ταῦτα ἔχειν. Μετὰ δὲ 
ταῦτα τούς το Σαμνίτας διὰ Καρονϊλίου ὑπέταξαν, 
καὶ Λεὐχανῶν xai Βρεττίων διὰ Παπειρίου ἐχρά- 
τησαν. Καὶ tob; Ταραντίνους ὁ αὐτὺς Παπείριος 
ἐχειρώσατο. "Ay8ópevot vàp τῷ Μίλωνι, xat pb; 
τῶν σφετέρων xaxoopevot, τῶν, ὡς εἴρηται, ériüs- 
µένων τῷ Μἰίλωνι, Καρχηδονίους ἐπεχαλέσαντο, ἐπεὶ 
xal τὸν Ilógéov τεθνάναι ἔμαθον. Ὁ δὲ Μίλων ἐν 


Varig lectiones οἱ nota. 


(1U) Δοὺς αὐτῷ ólgpor, etc. Huc. spectant ista 
Marcellini, lib, xxi, extr. Nam quod supersedere 


solio damnati ob iniquitatem judicis alius cogebatur, 


aut finzit vetustas, aut olim consuetudo cessavit. 





653 ANNALIUM LIB. VIIT. B 051 
στὲνῷ ξαυτῷ τὰ πρἀγμᾶτα guvevivudva δρῶν, τῶν A tores, a Rheginis ad belli socictatem cvocatos, 
Ῥωμαίων ἐκ τῆς Ἠπείρον ἐφεδρευόντων, τῶν δέ — pactione cluserunt. Sed dum Rbegium obsident, 
Υε Kapyrbosíoy ix τῆς θαλάσσης, παρέδωκε τῷ οἱ cibariorum penuria et aliis incommodis sunt 
Πακειρίῳ την &xpav, ἐπὶ τῷ ἁἀθλαθῆς μετὰ τῶ» — confictali : donec ab Hierone frumento et milite 
περὶ αὐτὸν καὶ τῶν χρημάτων ἀποχωρῆσαι. Ἐντεῦ- — adjuti, urbem expugnatam, veterum civium reli- 
θεν οἱ μὲν K2pyr6viot, ὡς ἔνσπονδοι τοῖς Ῥωμαίοι, — quiis reddiderunt : de iis qui eam per insidias 
ἀπέπλευσαν. Ἡ δὲ πόλις προσεχώρησε τῷ Daze- — oppresserant, supplicium sumptum est. At Hieron 
pitp, καὶ τὰ ὅπλα xal τὰς vàUg αὐτῷ παρέδοσαν, καὶ — neque patrio genere nobilis, οἱ matre ancilla na- 
τὰ sky? χαθεῖλὸν, xai δασμοφορεῖν ὠὡμολόγησαν. — tus, toti penc Sicilize imperavit, Romanorum 380 
υὕτω δὲ τοὺς Ταραντίνους ὑφ) ἑαυτοὺς οἱ Ῥωμαῖοι — amicus οἱ secius appellatus. Qui cum post Pvrrhi 
θιησάμενοι, ἑτράποντο πρὸς τὸ Ῥήγιων, ὅτι τν — fugam Syracusis politus, Carthaginienses insule 
Κρόζωνα πρ/δοσεὰ λαθόντες, τὴν τε πόλιν κατέσχα- — imuninenles formidaret, ad Romanos inclinavit, 
φαν, xai τοὺς ἐν αὑτῇ Ῥώωμαίους διέφθειραν. Tob; — eosque prinio illo beneficio frumenti et auxiliorum 
μὲν οὖν Μαμέρτίνους, τους τὴν Μεσήνην ἔχοντας,  demeruit. Post hac szvissima hieme Tiberis in 
οὓς συμμάχους οἱ Ev Ῥηγίῳ προσεδέχοντο, ὁμηλογίᾳ — magnam altitudinem conglaciavit, arbores aruc- 
διεχρούσᾶντο (1T). Ἐκακοπάθησαν δὲ πολιὀρχοῦντες Β runt, Romani afflicti sunl, jumenta ex pabuli 
τὸ Ῥήγιόν απάνει τε εροφῆς, xai ἄλλο:ς τισὶν, ἕως — inopia perierunt. 
Ἱέρών ἐκ Σιχελίας αἶτόν τε Ῥωμαίοις πέµφας, καὶ στρατιώτας, ἑπέῤῥωσε σφᾶς, xol τὴν πόλιν συνεῖ- 
λεν’ f| τοῖς περιοῦα: τῶν ἀρχαίων πολιτῶν ἀπεδόθη, οἱ δ᾽ ἐπιδουλεύσαντες αὐτῇ ἐχολάσθησαν. 'O δέ γε 
Ἱέρων οὔτε πατῥόθεν ἐπιφάνειάν ἔχων τινὰ, µητρόθεν δὲ xal δουλείᾳ προσήκων, Σικελίας ἁπάσης Ἶρξε 
μιχροῦ, xai qo; ᾿Ῥωμαίοις ἑνομίσθη, xal σύμμαχο:. Οὗτος οὖν τῶν Σνυρ]χουσίων xpatfoac, pesi 
τὴν τοῦ Πύῤῥου Guyhv, xai toU; Καρχηδονίους εὐλαθηθεὶς ἐγκτιμένους τῇ Σιχελίᾳ, πρὺς τοὺς *Pu- 
patov; ἀπέκλινε, καὶ πρὠξην yáp:v αὐτοῖς τὴν εἱἰρημένην συμμαχίαν, καὶ τὴν σιτοποµπίαν ἀπένειμε. 
:tà ταῦτα δὲ χειμῶνος γεγονότος πολλοῦ, ὥσεε τὸν Τῖδεριν εἰς πολὺ τοῦ βάθους χρυσταλλωθῆνα. 
καὶ αὐανθῆνᾶι τὰ δένδρα, οἱ ἐν τῇ "Pop ἑτάλαιπώρησαν, καὶ τὰ βισχέµατα τῆς πόαξ ἐπιλιπούσης 
ἐφθάρῆσαν. 

2. Ti à ig ἔτει λόλιός τις &vbp Σαμνίτης C vil. Àuno sequente: Lollius Samnis Rome obses, 
ὁμηρξεύων ἐν '"Pogy, xat ἐχδρὰς, δύναμιν συνελἐ- — fuga elapsus : manuque facta, et munito sui re. 
£2:0, xà! καρτερὸν χωρίον τι ἐν τῇ οἰχείᾳ κατα- gionis | castello occupato, latrocinium exercuit, Eum 
λαδὼν, ἑλύστενυεν, Ἐφ' ὃν Κὐῑντός τε Γάλλος καὶ cum suis, qui conven: erant, εἰ inermes majori 
Fato; Φάδιος στρατεύσαντες, αὐτὸν μὲν xal τοὺς — ex parte, Q. Gallus et C. Fabius comprehenderunt. 
αὖν αὐτῷ σὐγκλυδάς καὶ ἁόπλους τοὺς πλείονας — Sed Caricinorum oppugnatio, apud quos predam 
ὄντας συνέσχον ΄ χωρῄσαντες δ' ἐπὶ Kapucvouc, —reposuerant, diffücilis fuit. Denique vero jransfu- 
παρ olg τὴν λείαν ἐχέῖνοι ἀπετίθεντο, πράγματα garum opera, noclu superato muro, in tenebris 
ἔσχον, xai τέλος νυχτὸ; ὑπ αὐτ ομόλων, ónep- pene cesi fuissent, non ob moctem illunem, sed 
θάντες (18) πη τοῦ τέίχους, ἐχινδύνευσᾶν ἆπο- propter nivium procellas. Cum autem luna illuxis- 
λέσθαι δ.ὰ σχότο;, οὐχ ὡς ἀσελήνου τῆς νυχτὸς set , sulito castellum expugnarunt. Éo tempore 
οὔσης, ἆλλ᾽ ὅτι σφοδρότατα ἔνιφεν * ἐχφανείσης tà — auctis opibos , Romani drachmas argenteas usur- 
τῆς σελήνης, ἀθρόον ἐκράτησαν τοῦ χωρίου. IloXAk — pare ceperunt. Deinde Calabrie arma intulerunt, 
δὲ χρήματα τότε d Ῥώμῃ ἐγένοντο, ὥστε xal id crimini dantes quod, Pyrchum recepissent , et 
ἁρτυραϊς δραχμαῖς χρήσασθαι ' εἶτά εἷς τὴν vov — socios infestassent : sed revera ob eam causam, ut 
καλουμένην Καλαδρίαν ἑστράτευσαν, προφάσει D Brundusium subigerent, propter portumn commo- 
μὲν ὅτι τὸν [ύῤῥον ὑπεδέξαντ», καὶ τὴν συβµαχίδά — ditatem, et facilem in Illyriam et Graeciam trajectum. 

xücítpeyoy: τῇ δ᾽ ἀληθείᾳ ὅτι ἐθούλοντο οἰχειώ- — Eodem enim vento spiraute, ex eo portu et solvere, 
σᾳσθαι τὸ Βρεντέσιον, ὡς εὐλίμενον, xol προσθολὶν οἱ in eumdem appellere licebat. Voti compotes 
καὶ κάταρσιν ix τῆς Ἰλλυρίδος xa τῆς Ἑλλάδος — facti, colonos non modo Brundusium, sed et in alia 
τοιαύτην ἔχον, 30" ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ πνεύματος καὶ — loca miserunt. Quz: cum perlecissent, et altius 
ἐξυνάγεσθαί τινας, καὶ χἀταίρειν. Καὶ εἷἶλον αὐτὸ, — ascenderent, non suut elati ; sed (Q. Fabium sena- 
καὶ ἁπρίχους ἔπεμφὰν εἰ; αὐτό τε καὶ εἰς ἕτερα. — torem, ob contumeliam legatis factam, Appollonia- 
Ταῦτα δὲ διανύοντες, xdi ἐπὶ μεῖζον αἱρόμενοι (19), — tibus, qui in sinu lonio habitant, dediderunt : 
οὐχ ὑπέβεφρόνουν * ἀλλὰ Koivroy Φάδιον βουλευτὴην — quem illi acceptum, incolumem domum remisere. 
᾽Απόλλωνιάταις τὸῖς ἓν τῷ Ἰονίῳ κόλπῳ ἐξέδωχαν, — Q. Fabio et JEmilio consulibus ad libertatem 
ὅτι 194.6; αὐτῶν Ὀδρισὲν. Οἱ 6k λαδόντες αὐτὸν, — Ulsineis feederatis suis restituendam, militarunt : 


Vari& lectiones et not». 


(17) 'OpoAoría Αροσεδήσαντο. Pactione,9b- — quidpiam. omissum rebatur Wolfius. Sic tamen 
sirinzesunt, vel ad deditionem compulerunt. Alter oinnes mss. 
cod. Wolfianus, ut et Regii et -Coibert, διεχρού- (19) 'Ezl ueitor αίμα ος. μάς Dionis ex- 
σαντο, pactione eluserunt. cerpta, διαιρούµενοι Valesius donar: lectio- 
(18) 'Yxep6árcsc 92! aóroycAwr. Hic alibrario — nem magis probat. 


£55 


JOANNIS ZONARJE 


656 


qui cum Tyrrhenorum antiquissimi esaent, et po- A ἀπέπεμφαν οἴχαδε ἁπαθῃῆ. Ἐπὶ δὲ Κυῖντο .9a- 


tentiam et mania fortissima sibi pararant, et repu- 
blica bonis ornata legibus utebantur. Quibus de 
causis aliquando bello suscepto, Romanis longis- 
simo Lempore restiterunt, Sed subacti, atque in 
delicias delapsi, reipublice administrationem , et 
bcMa fere gerenda, servis commisernnt : eosque 
4andem eo evexeruut, ul opibus 381 atque animis 
elati, ipsi sese in libertatem assererent, et dominas 
suas uxores ducerent, οἱ dominis succederent, 
atque in senatum legerentur, ct magistratus inirent, 
el ipsi omnem auctoritatem obtinerent , exteraque 
omnia. Injurias a dominis sibi factas, majore pe - 
tulantia in illos regesserunt. Veleres igitur cives, 
cum eos neque ferre, neque suis viribus ulcisci 
possent, clam legatos Romam miserunt, qui pre- 
cibus secreto impetrarunt, ut senatus, ne res palam 
fierct, in privatis xdibus conveniret. Ac. illi qui- 
dem, ut nemine audiente, deliberabant. Sainnis 
autem quidam, dium domini hospes, azgrotans, 
per incuriam ibi relictus, cognito senatusconsulto, 
monuit eos qui accusabantur. llli igitur quaestio- 
nibus habitis de legatis, cum quid. ageretur intel- 
lexissent, et illos et primores civitatis occiderunt, 
Quapropter Fabius a Romanis contra eos missus, 
omnes qni in aciem descenderant, profligavit, in 
fuga multos occidit, reliquos in urbem cormpulsos 
oppugnavit, Ubi cum ex vulnere occubuisset, servi 
resumpta fiducia eruperunt : sed victi, atque obsi- 
dione ad famem redacti, deditionem fecerunt. 
Corisul eos qui suis dominis magistratus eripuerant, 
excruciatos necavit, urbem evertit : indigenas, ct 
servos qui ia dominorum fide manserant, alibi 
collocavit. 


6lou (20) xai Αἱμιλίου ὑπάτων πρὸς Οὐὑλαινίους 
ἑστράτευσαν ἐπ ἐλευθερίᾳ αὐτῶν. "Ένσπονδοι γὰρ 
ἶσαν αὐτῶν, ol ἀρχαιότατοι τῶν Τυρσηνῶν ὄντες, 
ἰσχύν τε περιεποιῄσαντο, xai τεῖχος χΚατεσχεύασαν 
ὀχυρώτατον, πολιτεία τε εὐνομουμένῃ ἐχέχρηντα, 
xai δι αὐτὰ πολεμοῦντές ποτε τοῖς Ῥωμαίοις ἐπὶ 
πλεῖστον ἀντέσχων. Ὡς δ' ἐχειρώθησαν, αὑτοὶ μὲν 
ἐξώχειλαν εἰς ἁδρότητα, τὴν δὲ διοίχησιν τῆς 
πόλεως τοῖς οἰχέταις ἐπέτρεφαν, χαὶ τὰς στρατείας 
δι) ἐχείνων ὡς τὸ πολὺ ἐποιοῦντο: xal τέλος ἐς 
τοῦτο προἠγαγον σφᾶς, ὡς καὶ δύναμιν τοὺς οἰχέτας 
παὶ φρόνηµα ἔχειν, xal ἐλευθερίας ἑαυτοὺς ἀξ.οῦν. 
Προϊόντος 6b τοῦ χρόνου xai ἔτυχον ταύτης δι 
ἑαυτῶν, xal τὰς σφῶν δεσποίνας Ἰγά]οντο, xai 


B τοὺς δεσπότας διεδέχοντο, xol εἰς τὴν βουλὴν iv- 


εγράφοντο, καὶ τὰς ἀρχὰς ἐλάμθανον, xol αὗτοὶ 
τὸ σύμπαν χῦρος εἶχον, xal τά τε ἄλλα xat τὰς 
ὕθρεις τὰς ὑπὸ τῶν δεσποτῶν αὑτοῖς Ὑινοµένας 
ἱταμώτερον εἰς αὐτοὺς ἐἑχείνους ἀνταπεδείχνυντο. 
Οὔτ' οὖν φέρειν σᾳᾶς οἱ ἀρχαῖοι πολίτα:, οὔτε 
χαθ᾽ ἑαυτοὺς δεδννηµένοι ἀμύνασθαι, λάθρα πρέ- 
σθεις εἰς τὴν ᾿Ῥώμην ἀπέστειλαν, ot χαὶ 57. àmop- 
ῥήτων νυχτὸς thv Ὑερουσίαν εἰς ἰδιωτιχῆν οἰχίαν 
ἐλθεῖν, ὅπως μηδὲν ἐξςαγγελθῇ, παρεχάλεσαν, xal 
ἔτυχον. Καὶ οἱ μὲν ὡς οὐδενὺς ἐἑπαχούοντος ἔδουν- 
λεύοντο * Σαμνίτης δέ τις, παρὰ τῷ χυρίῳ τῆς οἰχίας 
ἐπιξενούμενος xal νοσῶν, ἔλαθε κατὰ χὼραν µείνας, 
xai ἔμαθεν à ἑφψηφίσαντο, xal ἐμήννσε τοῖς τὴν 
αἰτίαν ἔχουσι. Κάχεῖνοι τοὺς πρέσδεις ἑπανιόντας 
χατἐσχον, xal ἐθασάνισαν * καὶ µαθόντες τὰ δρώ- 
μενα, αὐτούς. τε ἀπέχτειναν, xal τῶν ἄλλων τοὺς 
πρώτους. Δι) οὖν ταῦθ) οἱ ᾿Ῥωμαῖοι τὸν Φάδιον 
ἐπ᾽ αὐτοὺς ἔοτειλαν * xal ὃν τοὺς τε ἁπαντῄσαντας 


αὐτῷ ἐξ ἑχείνων ἑτρέφατο, χαὶ πολλους iv τῇ φυγῇ φθείρας, χατέκλεισε τοὺς λοιποὺς εἰς τὸ τεῖχος, 
xal προσ.θαλς τῇ πόλει. Καὶ ὁ μὲν ἐνταῦθα τρωθεὶς ἀπέθανε. Θαρσῄσαντες ὃ ἐπὶ τούτῳ ἐπεξῆλθον, 
καὶ ἡττηθέντες αὖθις ἀνεχώρησαν, xal ἐπολιορχοῦντο  χαὶ εἰς ἀνάγχην λιμοῦ ἑμπεσόντες, παρ- 
έδωχαν ἑαυτούς. Ὅ δὲ ὕπατος τοὺς μὲν ἀφελομένους τὰς τῶν xuplov τιμὰς, αἰχισάμενος ἔχτεινε, 


xal τὴν πόλιν χατέσχαφε 
τας ἐγένοντο, ἓν ἑτέρῳ χατῴχισε τόπῳ. 


VIII. Ab co tempore Romani trausmarina bella p 


gerere sunt aggressi, prius classis instruendze plane 
fyudes. Cum autem in. mari versari coepissent, in 
insulas, aliasque continentes trajecerunt. * ed cuui 
Carthaginiensibus primum sunt congressi, nihilo 
neque opibus neque agri bonitate inferioribus, et 
in re nautica exercitajissimis : qui praeterca pedes- 
wibus equesiribusque copiis, εἰ elephantis pol- 
Jebant, et Libye, Sardinie, ac magna: parti Siciliae 
jmperabant: unde in spem ltalie quoque subDi- 
gend: erigebantur. Nam prater alia superbie in- 
citaimcnta, immodica. quoque libertas animos eis 
faciebat. Eorum enim rex, annui magistratus , non 
diuturnz potestatis auctoritatem babebat, et quasi 
rationibus suis consulerent, ad 1d summa alacritate 


* τοὺς δὲ αὐθιγενεῖς, καὶ εἴ τινες τῶν οἰκοτῶν χρηστοὶ περὶ τοὺς δεσπό- 


H'. Ἐντεῦθεν fjp£av:o οἱ ᾿Ρωμαῖοι διαποντἰων 
ἀγώνων * ναυτικῶν γὰρ oU τι πάνυ πεπείραντο. 
Θαλαττουργοὶ δὲ Ὑενόµενοι, xal ἐπὶ τὰς νήσους, 
τάς τε ἄλλας Ἠπείρους ἑπεραιώθησαν. Καρχηδονίοις 
€ πρὠτο:ς ἐπολέμησαν, οὐδὲν αὐτῶν οὖσιν ἤττοσιν 
οὔτε πλούτῳ, οὓτς ἀρετῇῃ χώρας, xal Ἡσχημένοις 
τὰ ναυτικὰ εἰς ἀχρίδειαν, xal παρεσχευασµένοις 
ἰππιχαῖς τε δυνάµεσ. xal πεζαῖς, xal ἑλέφασι, 
καὶ ἄρχουσι Λιθύω»ν, τὴν τε Σαρδὼ χαὶ τῆς Σικελίας 
τὰ πλείω χατέχουσιν * ὅθεν xai τὴν Ἰταλίαν χει- 
Ρρώσασθαι ài ἐλπίδων πεποίηντο. Ἰά τε γὰρ ἄλλα 
σφᾶς φρονηµατίσεσθαι ἔπειθον, xal τῷ αὑτονόμῳ 
λίαν ἐτύγχανον ἑπαιρόμενοι. Tóv Υὰρ βασιλέα 
ἑαυτοῖς χλῆσιν ἑτησίου ἀρχῆς, ἁλλ οὐχ ἐπὶ χρονίῳ 
ὀνναστείᾳ προὐθάλλοντο. Καὶ ὡς αὐτοῖς πονούµενοι, 


Varig lectiones et nota. 


(20) Kótrror Φάδιον. Excerpta Dionis Valesiana, p. 590. 


0651 


ANNALIUM LiB. VIII. 


6:8 


προθυμότατα ὥργων (21) Σχήψεις ὃξ τοῦ πολέ- À ferebantur. Belli caus» pratendebantur, a Ro- 


µου ἐγένοντο ᾿Ῥωμαίοις μὲν ὅτι Καρχηδόνιοι τοῖς 
Ταραντίνοις ἐθοήθησαν, Καρχηδονίοις δὲ ὅτι φι- 
ji» ᾿Ρωμαῖοι συνέθεντο τῷ Ἱέρωνι. Τὸ δ᾽ ἀληθὲς 
ὅτι ἀλλήλους ὑφεωρῶντο, xal µίαν σωτηρίαν τῶν 
οἰχείων ἑκάτεροι ᾧοντο, οἱ τὰ τῶν ἄλλων προσ- 


γτὴταιντο. Οὕτω διανενοµένοις αὐτοῖς συµπεσὀν-. 


τι τὰς σπονδάς τε διέλυσε, xal εἰς τὸν πόλεμον 
αὐτοὺς ἐξηρέθισε. Τὸ &' ἣν τοιοῦτον. Oi Μαμερτῖνοι, 
ἐκ Καμπανίας ποτὰ πρὸς Μεσήνην ἁποιχίαν στειλά- 
µενοι, τότε δ ὑπὸ Ἱέρωνος πολιορχούµενοι, ἐπεχα- 
λέσαντο τοὺς Ρωμαίους, ofa σφἰσι προσήχοντας. 
Kaxeivot ἑτοίμως ἐπιχουρῆσαι αὐτοῖς ἑψηφίσαντο, 
εἶδότες ὅτι, ἂν τῆς συμμαχίας αὐτῶν οἱ Μαμερτῖνοι 
μη τεύξωνται, πρὸς τοὺς Καρχηδονίους τραπήσον- 
ται, χάχεῖνοι τῆς τε Σικελίας ὅλης χρατήσουσι, xai 
ἐς τὴν Ἰτολίαν ἐξ αὐτῆς διαδήσονται. Ἡ yàp 
νησος αὕτη βραχὺ τῆς Ἰπείρου διέχει * ὡς μυθεύε- 
σΊαι ὅτι ποτὸ xal αὕτη ἠπείρωτο. "H τε οὖν νῆσος, 
οὕτω τῇ Ἰταλίᾳ ἐπικειμένη, ἁδόχει τοὺς Καρχηδο- 
νιους ἐχχαλέσασθαι, xal τῶν ἀντιπέραν ἀντιποιήσα- 
σθαι, ἄν γε ταύτην χατάσχωσι, καὶ ἡ Μεσήνη map- 
tlg: tcl; χρατοῦσιν αὑτῖς καὶ τοῦ πορθμοῦ κυ- 
ριεύειν, Ἑηφισάμενοι δὲ βοήθειαν οἱ ᾿Ρωμαῖοι τοῖς 
Μαμερτίνοις, οὐ ταχέως αὐτοῖς ἐπεχούρτσαν διά 
τινας ἐπισυμθδάσας αἰτίας. Ὃθεν, ἀνάγχῃ πιεζόµενοι 
οἱ Μαμερτῖνοι, Καρχηδονίους ἐπεχαλέσαντο. Οἱ δὲ 
καὶ ἑαυτοῖς xai τοῖς ἐπιχαλεσαμένοις εἰρίνην κστ- 
επράκαντο πρὸς Ἱέρωνα, ἵνα μὴ οἱ Ῥωμαῖοι ἐς τὴν 


manis, quod Carthaginienses Tarentinis opem tu- 
lissent : a Carthaginiensibus, 389 quod Romani 
cum Hierone amicitiam iniissent. Sed vera causa 
illa erat, quod invicem se suspectos habeban! : et 


utrique incolumitatem suam in eo sitam esse pu- 


tabant, si alteros subegissent. Cum sic affecti essent, 
hujusmodi occasio solvendz pacis, et auspicandi 
belli incidit. Mamertini, qui olim ex Campania 
coloniam Messanam deduxerant, tum autem ab 
Hierone obsidebantur, opem Romanorum, ut quos 
cognatione attingerent, implorarunt : quibus ala- 
criter auxilia sunt decreta. Neque enim obscurum 
erat, Mamertinos ad Carthaginienses transituros, 
si a Romanis destituerentur : qui, subacta tota 
Sicilia, inde in Italiam iransituri essent. Ea enim 
insula parum a continente distat : unde ofim Πα] 
fuisse junctam fabulantur. Ob situm igitur Italiz 
tam propinquum, Carthaginienses invitare vide- 
batur : ut, ea occupata, etiam oppositam continen- 
tem sibi vindicarent. Et qui Messanam tenebant, 
eliam fretum illud angustum in potesiate habebant. 
Romani vero auxilia Mamertinis decreta, ob causas 
quasdam non statim miserunt. Quare illi, urgente 
necessitate , Carthaginenses implorarunt. Qui et 
supplicibus et sibi ipsis pacem cum Hierone con- 
fecerunt, ne Romani in insulam trajicerent, ct 
urbem atque fretum Hannone dice, custodiverunt. 
Interea. C. Claudius, tribunus militum, a* Appio 


νησον περαιωθῶσι, καὶ τὸν πορθμὸν δὲ καὶ «hv C Claudio cum paucis navibus premissus, Rhegium 


πόλιν ἐφύλασσον, "Avvuvoc σφῶν ἠγουμένου. Κάν 
πφύτφ Γάΐος Κλαύδιος χιλιαρχῶν, νανσὶν ὀλίγαις 
ὑπὸ ᾽Αππίου Κλαυδίου προπεμφθεὶς, εἰς τὸ 'Ρήγιον 
ἀφίχετο. Διαπλεῦσαι δὲ οὐχ ἐθάῤῥησε, πολὺ πλεῖον 
τὸ τῶν Καρχηδονίων ὁρῶν ναντιχόν. ᾽Αχατίῳ 5 
ἐμθὰς, προέσχε τῇ Μεσήνῃ, xai διελέχθη αὐτοῖς 
ὅσα ὁ καιρὸς ἐδίδου. ᾽Αντειπόντων δὲ τῶν Καρχηδ.- 
vlov, τότε μὲν μηδὲν πράξας ἀνεχομίσθη * μετὰ 
ταῦτα δὲ, γνοὺς τοὺς Μαμερτίνους Ev στάσει ὄὕντας, 
(οὔτε γὰρ τοῖς Ῥωμαίοις ὑπείχειν ἐδούλοντο, xa 
τοὺς Καρχτδονίους ἐθαρύνοντο) ἔπλευσεν αὖθις, xal 
ἄλλα τε εἶπεν ἑπαγωχὰ, xol ὡς km ἐλευθερώσει 
τῆς πόλεως Ἶχει, καὶ ἔπειδὰν χατασταῖεν τὰ πρἀγ- 
µατα, ἀποπλεύσει, xal τοὺς Καρχηδονίους ἣ ἆπο- 
γ’.Γῆσαι ἐχέλευσεν, ἡ εἴ τι δίχαιον ἔχοιεν, τοῦτο 
εἰσεῖν. Ὡς 9 οὔτε τῶν Μαμερτίνων τις ὑπὸ δέους 
ἐφθέγγετο, xal οἱ Καρχηδόνιοι, βίᾳ «hv πόλιν χατ- 
έχοντες, οὐδὲν αὐτοῦ ἐφρόντιζον * Αὔταρχες, ἔφη, 
/,αρεύριον παρ ἁμφοτέρων ἡ σιωπὴ, τῶν μὲν 
ὅτι ἁἀδικοῦσο», (εἰ γάρ τι ὑγιὲς ἐωρόνουν, ἐδικαιο- 
«2ογήσαντο ἂν) τῶν δὲ, δει Ῥῆς éAevOsplac égler- 
ται. Ἐπαῤῥησιάσαντο γὰρ ἂν, εἰ τὰ τῶν Kap- 
χηδονίων προῄρηγτο, xal ἐπη}γγέ..1ογτο βοηθή- 
€t αὐτοῖς. Oopó6ou δὲ καὶ ἑπαίνου παρὰ τῶν 
λα μερτίνων ἐπὶ τούτοις γενοµένου, εὐθὺς ἀνέπλευσε 
πρὸς τὸ Ῥήγιων, χαὶ yes! ὀλίγον παντὶ τῷ ναυτικῷ 


venit. Sed cum hostilem elassem longe majóreur 
videret, trajicere non ausus, navicula conscensa 

Messanam appulit: et eum Mamectinis ο eollu- 

cutus est, quz tempus ferebat. Sed Carthaginien: 

sibus refragatis, tum quidem rebus infectis recessit. 

Post autem, cum Mamertinos in motu esse cogno- 

visset (neque enim Romanis parere volebant, et 
Carthaginienses :zgre patiebantur) rursus navi- 
gavit: et prater alia ad persuadendum apta, se 

liberand:e elvitatis ergo adesse dixit, et rebus in. 
integrum restitutis recessurum. Carthagiutenses 
vero aut recedere, aut quam jüstamr manendi 
causam haberent, exponere jussit. Cum vero neque 
Mamertinus quisquam prz metu loqueretur, et 
Carthaginienses 3888 orbem vi tenentes, nihil eum 

curarent : Satis, inquit, argumenti est. wirorumque 
silentium, alteros injuste agere (nam si causa. [reti 
essent, se. defenderent) alteros libertatis esse cu- 
pidos. Si enim Carthaginiensibus studerent, libere. 
illis auxilia promitterent. Qu:e verba cum Màmer- 
tini cum plausu et. laudibua excepissent, Rhegium 
statim rediit : ac paulo post eum tota classe vi 
trajicere conatus, partim ob multitudinem et so- 
lertiam Carthaginiensium, parüm obfreti saevitiam. 
et tempestatem subito exortam, triremibus aliquot 
amissis, cum reliquis zgre tenuit Rhegium. — 


Varie lectiones et nota. 
(31) Αὐτοῖς πτοούμεγοι προθυµότατα Gpyovr. Mss. cod, πογούμενοι πρεθυµότατα ὤργων. 


659 


JOANNIS ZONAR.E 


669 


βιασάµενος τὸν διάπλουν, τὸ μὲν ὑπὸ τοῦ πλήθους xal τῆς τέχνης τῶν Καρχτδονίω», τὸ δὲ πλεῖστον 
6:X thv τοῦ (oU. χαλεπότητα, xal χειμῶνα ἑδαίφνης Ὑινόµενον, τινάς τε τῶν τριξρων ἀπέβαλε, καὶ ταῖς 


λο.παῖς μόλις εἰς τὸ ᾿Ῥήγιον ἀπεσώθη. 


IX. Neque tameii ob eam cladeni Romani mari 4 ϐθ’. Ob μέντοι τῆς βαλάσσης ol. Ῥωμαῖοι διὰ τὴν 


abstinuergnt ; sed Claudius naves refceit. Hanno 
caussm rupti federis Romanis ascripturus, etiam 

e:ptas triremes Claudio remisit, captivosque res- 
tituit, eumque ad pacem provocavit. Sed eum ille 


nullas conditiones admitteret, minatus est, se non. 
passurum ut, Romani vel manus in mari áblaerent.' 


Claudius vero freti natura. consideralá, captavit 


refluxum ejus et ventum simul ex Italia in Siliciam' 


ferentes : itaque in insulam trajecit, prohibente 
»emine : οἱ Mamertipis in portu invehtis ( nam 
Hanno cum cives suspectos haberet, arceiri tue- 
hatur) pro concione persuasit, ut Hannonem áccer- 
serent, Qui etsi descendere volebat, tamen veritus 
ne Mamertini de injuriis sibi factis conquerentes, 


ζτταν ἀπέσχοντο * ἀλλ ὁ μὲν Κλαύδιος τὰς ναῦς 
ἐπεσχεύαζεν. "Αννων δὲ, τὴν αἰτίαν τῆς τῶν σπον- 
δῶν δ.αλύσεως εἰς τοὺς Ῥωμαίους τρέφαι βουλόμε- 
vos, καὶ τὰς ἁλούσας τριίρεις τῷ Κλανδίῳ ἔπεμόε, 

καὶ τοὺς αἰχμαλώτους ἀπεδί ἴδου, xa πρὸς τὴν 
εἰρήνην Σροξχαλεῖτο αὐτόν. Επεὶ ὃ οὐδὲν Eo: fato, 
t0: (λησε 2 ἀπονίφασθαι τὰς χεῖρᾶς ποτε ἂν τῇ 
θἀλάσση τοὺς Ῥωμαί[ους ἑᾶσαι. "0 KÀ αὖδιος 65, τὸν 
τοῦ πορθμοῦ φὺσιν κατανοῄσας, Exf, pras τὸν ῥᾳῶν 
καὶ τὸν ἄνεμον tx. τῆς Ἰταλίας εἰς την Σιχελίαν 
ἅμα φέροντας * καὶ οὕτω διέπλευσεν εἰς ttv νησον, 
μήδενὸς ἐναντιωθέντος. Εὐρὼν οὖν ἐν τῷ λιμένι 
τοὺς Μαμερτίνους (6 v5p "Avvow, προποπτεύσας 
αὑτοὺς, kv τῇ ἀκροπόλει χαθΏστο, φυλάττων αὐτὴν) 


υγὶ aliquid. melirentur, ia concionem venit: et D ἐχχλησίαν συνἠγαγε, χαὶ διαλεχθεὶς αὐτοῖς ἔπεισε 


multis verbjs utrinque frustra factis, a quodam 
Romano comprehensus, in carcerem conjicitur, 
Mamertinis approbantibus. Sic ille tota Messana 
necessario relicta, a Carthaginiensibus multatus est: 
et una cum exercitu caduceatof ad Πρπικηος 1nis- 
sus, per quem edieebant, ut Messanam relinque- 
rent, ei intra certum diem tota Sicilia excederent. 
Romanis vero non obtemperantibus, luos, qui 
apud ipsos stipendia merebant, occiderunt : et 
Hierone adjuvante, impetu facto Messanam obse- 
derunt : ac fretum custodierunt, ut neque milites 
neque frumentum ad eos importarentur. Quo eon- 
sul jam appropinquans animadverso , ut milites 
wbique in portu per causam mercalura faciendze 
versantes invenit, eos decepit, 98. ut quam mi- 
nimo cum periculo fretum transiret : noctuque 
elam in Sicilia non procul a castris. Hieronis ap- 
pulit, eumque statim aggressus est, se improvisa 
impressione maximum illis terrorem illaturum ra- 
tus, Verum equites ejus succubuerunj, sed gravis 
armature milies superiores evaserunt. Hieron 
tum in moaltes, post Sjracusas se contulit : quo 
Claudiusamoeto, Mamertinis sua praesentia reereatis, 
Cartbaginienses jam destitutos invadit, impetu in 
eorum easira facto, que quodammodo peninsule 
instar erant, hinc mari, illinc profundis cincta 
paludibus. Ángustissim» autem fauccs, qua solum 
patebat aditus, muro intercludebantur. Quo. dum 
vi per multas aerumnas penetrare Romani student, 
telis profligati recedunt. Afros vero auelis animis, 
ex anguslis faueibus eruptione faeta, tanquam 


fugientes persecuturis, Romani conversi repele-" 


runt, multis occisis, ut non amplius csstrig egre- 
derentur, quamdiu Claudius Messanam fuit, Qui 
cum eos vi elicere nen auderet, ad Syraeusas et 
Hieronem eonvériit. ánimum, przrsidio Messane 
relicto. Et ut ipse urbem oppugnabat, sic cives ali- 
quando erumpebant, nune his, nunc illis favente 
victoria. Et consul aliquando in angustias redactus, 
captus essct, nisi. antequam circumveniretur, ad 


µεταπέµψασθαι τὸν "Αννωνα. 'O δὲ χαταδῆναι οὐκ 
Ίθελε * φοδηθεὶς δὲ, μὴ οἱ Μαμερτῖνοι ὡς ἀδινοῦντος 
αὐτοῦ νεωτερἰσωσιν, ἢλθεν εἰς τὴν ἐκχλησίαν. Καὶ 
παλλῶν ὑπ ἀμφοῖν µάτην λεχθέντων, σνν;ρπασέ 
τις τῶν Ῥωμαίων αὐτὸν, χαὶ ἐνέδαλεν εἲς τὸ δξσμω- 
τήοιον, συνεπαινούντων τῶν Μαμερτίνων. Καὶ ὁ 
μὲν οὕτὼς ὅλην ἀνάγχῃ τὴν Μεσήλην ἑξέλιπεν. Οἱ 
Καρχηδόνιοι δὲ ἐχόλασαν μὲν τὸν "Αννωνα, χήρυχα 
δὲ. τοῖς Ῥωμαίοις ἔπεμψαν, τὴν τε Μεσήνην ἐκλι- 
πεῖν χελεύοντες, xal ἓχ πάσης ἀπελ θεῖν Σιχελ ίας iv 
ἡμέρα foto xal ατρατιὰν ἀπεστάλχασιν. Ὡς 
δ' οὐκ ἐπείθοντο οἱ Ῥωμαῖοι, τούς τε μισθοφοροῦν- 
τας παρ) αὐτοῖς ἐξ Ἱ-αλίας ἀπέχτειμαν, καὶ τῇ 
Μεσήγῃ προσέδαλον. Συνῆν δὲ xal ὁ Ἱέρων αὐτοῖς, 
καὶ τὴν πόκιν ἐπολιόρκουν, καὶ τὸν ᾿πορθμὸν ἑἐφύ- 
λασσον, ὡς μήτε στράτευμα, µῆτε σἵτος αὐτοῖς 
χομισθῇ. Ὅ μαθὼν ὁ ὑπατός fb, πλησιάζων, ὡς 
εὗρε συχνοὺς αὐτῶν πολλαχῃ χατὰ πρόφασιν ἐμ- 
πορίας ἑλλιμενίζοντας, ἑξηπάτησε αφᾶς ὅπως διέλθῃ. 
τὸν πορθμὸν ἀσφαλέστατα " χαὶ Eas νυχτὸς τῇ 
Σ.χελίᾳ προσορμιόάµενος. Καὶ προσπλεύσας οὗ 
πὀῤῥω τοῦ στρατοπέδου «o0 Ἱέρωνος, αὐτίχα συν- 
έµιξε, νοµίζων φοδερώτατος αὐτοῖς Ex τοῦ ἀθρόου 
φανῄσεσθαι. ᾽Αντεπεξελθόντων δ᾽ αὐτῶν, τὸ μὲν Ῥω- 
µαίων ἱππικὸν ἠλαττώθη, τὸ δ’ ὁπλιτιχὸν ὑπερέσχε. 
Kat Ἱέρων τότε μὲν εἰς τὰ ὄρη, ἐς δὲ τὰς Eupaxou- 
σας ὕατερον ᾿ ἀπεχώρησεν. 'O οὖν Κλαύδιος, ἄποχω- 
ϱἤσαντο; τοῦ Ἱέρωνος, καὶ τῶν Μαμερτίνων διὰ τὴν 


D παρουσίαν αὐτοῦ ἀναθαρσησάντων, ἐπῆλθε τοῖς Καρ. 


χηδονίοις μονωθεῖσιν ἤδη * χαὶ τῷ σφῶν προσἐδαλὲ 
χαρακώμµάτι, ὄντι οἷον ἓν χεῤῥονήσω. Ἐντεῦθεν μὲν 
Υὰρ Ἡ θάλαασα τοῦτο συνεῖχεν, ἐντεῦθεν δ' ἔλη τινἁ 
δυσδιάδατα ἐπὶ δὲ τὸν αὐχένα, δι oUm p µόνου εἰσῇε- 
σαν, ατενωτάτου τυγχάνοντος, (ἑπεπο[ητοδ.ατεἰχισµα) 
Βιαζόµενοι οὖν πρὸς ταῦτα οἱ Ῥωμαῖοι, ἑταλαιπώ- 
ρησαν, xal βαλλόμενοι ἀνεχώρησαν. Οἱ δὲ Λίδυες 
θαρσήσαντες ἐπεξῆλθαν * xal ὣς φεύγοντας ἐπιδιώ- 
χοντες, ἔξω προεληλύθασι τῶν στενῶν. Κάνταῦθα 
ἐπιστραφέντες οἱ 'Ρωμαῖοι, αὐτοὺς ἐτρέφαντο, xal 
πολλοὺς ἀπέχτειναν, ὥστε αὑτυὺς µηχέτι τοῦ στρα- 








661 


ANNALIUM LIB. VIII. 


662 


τοπέδου πρηελθεῖν, map'ócov Tv tv Μεσήνῇὁ Κλαύ: A Hieronem de pacis coriditionibus legatum misisset. 


διως. Ὁ δὲ, β.άσασθαι «ijv Ἱερόοδον μὴ] τολμῶν, πρὺς 
τὰς Σνρακδύσας xai τὸν Ἱέρωνα ἑτράπετο, qu- 
λαχὴν ἐν τῇ Μεσήνῃ χαταλιπών. Καὶ προσέδαλέ τς 
αὐτὸς τῷ ἄστει, xàxslvol ποτε ἐπεξῄεσαν * χαὶ ὁ τὲ 
μὲν ἐχράτουν, ὁτὰ ὃ) ἐχρατοῦντο ἑχάτεροι. Kal ποτε 
ἓν χωρίῳ στενῷ ὁ ὕπατος γεγονῶς,. ἑάλω ἂν, εἰ μὴ 
πρὸ τοῦ περισχεθῆναι ἔπεμφε πρὸς τὸν Ἱέρωνα, εἰς 
συµθάσεις δή τινας αὐτὸν πρσσχαλούµενος. Οὕτω, 
γὰρ ἑλθόντος τινὸς, πρὸς ὃν ἔμελλε συµδθῄσεσθαι, 
διελἐγετό τε αὐτῷ, καὶ ὑπαπῄτι, μέχρις οὗ πρὸς τὸ 
ἁἀσφαλὲς ἀπεχώρησε. Τῆς δὲ πόλεως ῥᾳδίως ἁλῶναι 
ph δυναµένης, καὶ τῆς προσεδρίας ἁπόρου διὰ 
σπάνιν οὔσης σιτίων, xal διὰ νόσον τῆς στρατιᾶς, 
ἁπανέστη. Καὶ ol Συραχηύσιοι εἴποντο, χαὶ ἓς 
λόγους τοῖς σχεδαννυµένοις Πεσαν. Καὶ ἑσπείσαντο 
ἄν, εἰ χαὶ ὁ Ἱέρων συμθῆναι ἠθέλησεν. 'O δὲ 
Όπατος, φρουρὰν iv τῇ Μεσήνῃ καταλιπὼν, ἀπέ- 
πλευσεν εἰς τὸ Ῥήγιον. Οἱ "Popolo δὲ, ἐπεὶ τὰ 
Τυρσηνικὰ καθειστήχει, xol τὰ ἓν τῇ Ἰταλίᾳ 
ἀχριθῶς εἰρβήνουν, τὰ δὲ τῶν Καρχηδονίων ἐπὶ 
πλέον συνίστατο, ἄμφω τοὺς ὑπάτους ἐς την Σιχε- 
λίαν ἑχστρατεῦσαι ἐχέλευσαν. Περαιωθέντες οὖν Ó τε 
Νάξιμος Οὐαλέριος καὶ ὁ ᾿Ὀκταχκίλιος Κράσσος, 
χαὶ διὰ τῆς νήσου ὁμοῦ τε πορευόµενοι, xal διχη, 
πολλοὺς ὁμολογίᾳ Λαρεστήσαντο. Ὢ; δὲ τὰ πλείω 


ᾠχείωντο, πρὸς- τὰς Συραχούσας ὤὥρμῆσαν. Καὶ ὁ 


Ἱέρων φοθηθεὶ;, διεχἠρυκεύσατο σφίσι τὰς πόλεις 
τε ἃς ἀφῄρηντο, ἀποδιδοὺς χαὶ χρἠὰατα ὑπισχνού- 


Nam cum quidam veuissct, cum quo de pace tra- 
claret, inter colloc aendum paulatim recessit, du- 
nec in tuta pervenit. Et quia urbs facile capi non 
poterat, et obsidio cum eb penuriam commeatus, 
tum propter luem in exercitu grassantem, faculta- 
tem non habebat, recessit Syracusani autem se- 
quentes , cum dispersis colloquebartur ; ac pa- 
cem fccissent, si etiam Hieron cousentire voluisset. 
Consul pr;sidio Messan:e relicto, Rhegium trajecit. 
Romani Hetruri» rebus compositis, atque Balia 
plane pacata, Carthaginiensium autem viribus ere- 
scentibus , utrumque consulem in Siciliam ire jus- 
serunt. Igitur Valerius Maximus et Octacilius Cras- 
Sus, tam seorsim quam una jnsulam peragrantes, 
multos in deditionem acceperunt : ac locis pleris- 
que adjunctis, Syracusas contenderunt. Qüorüm 
successibus 385 Hieron territus, redditis urbibus 
quas eis ademerat, promissaque pecunia, et captivis 
dimissis, pacem petii, atque impetravit : quod 
consules, ejus opibus adjunctis, Carthaginienses a 
se facilius debellari posse rebantnr. Pactis firmatis, 
ad alias urbes, in quibus Punica praesidia erant, 
conversi, aque ceteris repulsi, Segestau ultro se 
dedentem acceperunt, Cives enim ob necessitudi- 
nem sibi cum Romanis intercedentem (nami suam 
quoque ortum ad /Eneam auctorem referebani): 
Carthaginiensibus cesis, illorum fidei 56 commi- 
serunt. 


µενος, xat τοὺς αἰχμαλώτους ἑλέυθερῶν, xal ἔτυχεν ἐπὶ τούτοις σπονδῶν. Οἱ γὰρ ὕπατοι ῥᾷον μετ᾽ αὐτοῦ 
καταστρέφαδθαι τοὺς Καρχηδονίους ἑνόμισαν, Συµθάντες δ αὐτῷ, πρὺς τὰς λοιπὰς πόλεις ὑπὸ Καρχη- 
δονίων φρουρουµένας ἐτράποντο. Καὶ τῶν μὲν ἄλλων ἀπεχρούσθησαν, Ἔγεόταν δ' ἐχουσίαν ἔλαδον. Διὰ ᾿ 
γὰρ τὴν πρὸς Ῥωμαί[ίους οἰκείωσιν οἱ ἐν αὐτῇ, ἀπὸ τοῦ Αἰνείου λέγοντες. γεγονέναι, πρὀσεχώρησαν αὖ- 


τοῖς τοὺς Καρχηδονίους φονεύσαντες. 


V'. Καὶ of μὲν ὕπατοι Gi τὸν χειμῶνα εἰς τὸ Ῥή- C. X. Consulibus ob lübernum tempus Rhegium 


γιον ἁπῆραν. Καρχηδόνιοι δὲ εἰς Σαρδὼ τὸ πλεῖον 
ἐχήμισαν τοῦ στρατοῦ, ἵν ἐκεῖθεν τῇ "Popp ἐπί- 
θωνται, xal f] τέλεον οὕτω τῆς Σιεχελίας ἐἑκότήσω- 
σιν, 3| δ.απεραιωθέντας ἁσθενεστέρους ποιῄσωσιν, 
"AAA! οὔτε τούτούὺ, οὔτε μην ἐχείνου ἑπέτυχον. Oi 
γὰρ ᾿Ῥωμαῖοι τήν τε οἰχείαν ἐφύλαττον, xal ἀξιό- 
µαχον εἰς Σιχελίαν δύναμιν ἔπεμψαν μετὰ Ποστου- 
µίου 'Α)θίνου, xal μετὰ Αἱμιλίου Κυῖντου. Ἑλθόν- 
τες δὲ εἰς Σιχελίαν οἱ ὕπατοι, ἐπ) Ακράγαντα ὥρ- 
µησαν, χἀνταῦθα ᾽Αννίθὰν τὸν Γέσχωνος ἐπολιόρχουν. 
Οἱ ἐν Καρχηδόνι πυθόµενοι, "Αννωνα αὑτῷ σὺν 
πολλῇῷ «χειρὶ συμµαχήαόντα ἔπέμψαν. Ὁ δὲ ἐς 
Ἡράκλειαν ἐλθὼν, οὗ πόῤῥω οὖσαν ᾿Αχράγαντος, 
ἐπολέμει. Κὰὶ μάχαι πλείους xal μεγάλαι δ᾽ ἑγί- 
νοντο" xdi τὰ μὲν mota ὁ "Αννων τοὺς ὑπάτους 
προὐχαλεῖτο εἰς πόλεμον, εἴθ᾽ ὕστερον ἐκεῖνον οἱ 
Ῥωμαῖοι προὐχέχληντὺ. "Ew; μὲν γὰρ ἄφθονον εἷ- 
xov οἱ ᾿Ῥωμαῖοι τρόφὴν, οὐκ ἑτόλμων µαχέσασθα:, 
τῷ πλήθει ἑλαττονούμενοι, λιμῷ δὲ τὴν πόλιν αἱρή» 
σειν Ἠλπιζον. Ἐπεὶ δὲ σίτου ἑσπάνιζου, αὐτοὶ μὲν 
ἀποχινδυνεύσειν πῥοεθυμοῦντο. 'O δὲ "Αννων ὤχνει, 
ὑποκτεύσας διὰ τῆν προθυμίὰν ἑνεδρευθήσεσθαι. 
Aw) οἵ τε ἄλλοι τὰ τῶν Ῥωμαίων 0εραπεύειν ἠξίουν 
ὡς ἀχμἣὴν νενικηνότων, xal ὁ Ἱέρων ἀπροηθνύμως 


reversis, Carthaginienses majerem copiarum par- 
tem in Sardiniam transtulerunt, ut inde Kemanos 
aggrederentur : atque aut penitus Sieilia pellerent, 
aul si trajecissenl, virés eorum carperent. Sed 
neutrum eis successit, Romanis et sua tuentibus, 
οἱ Siciliam cum justis copiis, Posthumii Albini et 
Q. Amilii ductu atque aWspieiis, defendentibns. 
Qui cum in insulam venissent, llannibalem Gisco- 
nis filium Agrigenti obsederünt. Quo Carthagine 
audito, Mauno eum s2gna manu auxilio missus, 
Meracle2, quas parum Agrigento distat, bellum 
gessit : ac multa magnaque prielia Sunt commissa, 
primum Hannone consules, deinde cónsulibus Han- 
nonem provocantibus. Nam dum' Ἀόηιααί copiant 


D eibariorum habebant, nusfero militum inferiores, 


pugnam detrectabant, se (ame urbem expugnatu- 
ros speraBtes : cum vero (rumento defieerent,ad 
decertandum alacres facii sunt. Hanno vero ρᾶ- 
gnaudi copiam eis facere noluit, veritus né alàcri- 
tate. illa in insidias peiliceretur. Unde factum est. 
ut et alii Romanis tanquam victoribus studerent : 
et Hieron ante segniter auxiliari solitus, tum fru- 
mentum submitteret, unde Romani animos rece- 
perunt. Hanno quoque pugnam committere insti- 


663 


JOANNIS ZONAR.E 


tuit, etiam Annibalem eruptione facta Romanos 3 Α αὐτοῖς συναιρόµενος πρότερον, τότε Givov αὑτοῖς 


tergo crsurum sperans. Quo consules animadverso 
cum quiescercnt, et Hanno per contemptum usque 
ad vallum accessisset, aliquot miserunt, qui ei a 
tergo insidiarentur. Illoque sub vesperam secure 
et contemptim386 cxercitum reducente, Romani 
tam ex vallo, quam ex insidiis eum aggressi, mul- 
i20 et hominum et elephantorum cxdem edide- 
rant. Interea. Annibal Romanorum castra adortus 
est, sed repulsus a custodibus. Hanno castris de- 
sertis Heracleam confugit. Annibal noctu Agri- 
gento profugiendi capto consilio, ipse quidcm 
elam evasit : ceteri autem deprehensi, partim a 
Romanis, multi ab Agrigentinis sunt occisi : qui 
tamen ea re veniam non impetrarunt, sed opibus 


direptis omnes vznierunt. Consules Messanam in D 


hiberna concesserunt. Carthaginienses flannoni 
irati, Amilcarem Barchinum successorem dederunt, 
inperslorem, Aunibale filio excepto, inter suos 
praestantissimum : qui cum Siciliam ipse tueretur, 
Annibalem classi prafectum in Italiam, orx mari- 
tima infestandz causa misit, ut consules ad se re- 
traheret. Sed fefellit eum opinio. Nam prazsidiis 
ubique in mari collocatis, in Siciliam profecti, ni- 
hil memorabile gesserunt. Amilear vcro, metuens 
ne Galli milites, ob stipendia non integrà mune- 
rata indignantes, eum Romanis se conjungerent, 
ad quamdam Romanam urbem per proditionem 
scilicet occupandam et diripiendam eos misit : sub- 
ornatis transfugis, qui consulibus Gallorum ad- 
ventum nuntiarent. ]ta illi omnes insidiis excepti 
perierunt : sed et Romanorum multi occubuerunt. 
Consulibus domum reversis; Amilcar etiawm Haliee 
eram classe vastavit; et quasdam Sicilix: urbes sub- 
egit. Quo lhomani audito, classem instruxerunt, 
cui consulum alter Cneius Duillius est przfectus, 
collega ejus Cneius Cornelius in Siciliam missus : 
qui eum bello terrestri, quod mandatum ei fuerat, 
neglecto, navibus quas habebat, Lipars, spe pro- 
ditionis dolo Carthaginiensium facta, appulisset, a 
Bode Annibalis legato est circumventus. Cun au- 
tem ad defensionem se pararet, ille Romanorum 
audaciam veritus, eos. ad pacis conditiones provo- 
eavit. Cumque consuli et tribunis militum per- 
suasisset, ut ipsíus triremem conscenderent, quo 
eum prafecito classis colloquerentur, eos Cartba- 
ginem inisit, czeteros non repugnantes cepit. 


ἔπεμφεν, ὥς τε xai τοὺς ὑπάτους ἀναθαρσῆσαι. 
"Aviv δὲ ἐπεχείρησε µάχην συνάψαι, ἑλπίσος, xal 
τὸν ᾽Αννίδαν Ex τοῦ τείχους κατὰ νώτου τοῖς Ῥω- 
µαίοις προσπεσεῖσθαι. "O µαθόντες οἱ ὕπατοι, Πσύ- 
χαζον, ὥς τε τὸν ΄Άννωνα χαταφρονῄσαντα τῷ τα- 
φρεύματι προσελθεῖν. ΄Ἔπεμφαν δέ τινας κατόπιν 
αὑτοῦ ἐνεδρεύσοντας. "Excivou δὲ πρὸς ἑσπέραν 
ἀδεῶς xoi καταφρονητικῶς ἐπανάγοντος, Éx τε τῖς 
ἑνέδρας xal τοῦ χαραχώμµατος αὐτῷ οἱ Ῥωμαῖνι 
συνέµιξαν, καὶ φόνον πολὺν xal αὐτῶν καὶ τῶν 
ἐλεφάντων εἰργάσαντο. 'O δ᾽ Αννίδος ἐν τούτῳ ταῖς 
σχηναϊΐς τῶν ᾿Ῥωμοίων ἐπελθὼν, ἐξεχρούσθη ὑπὸ 
τῶν φυλαττόντων αὐτάς. 'O δ᾽ Άννων eic τὴν Ἡρά- 
χλειαν xatíquys, τὸ στρατόπεδον ἐχλιπὼν, xai ὁ 
Αννίδας νυκτὸς ἑχδράνχι τοῦ ᾿Αχράγαντος βουλευ- 
σάµενος, αὑτὸς μὲν ἔλαθεν. οἱ δ) ἄλλοι γνωσθέντες, 
oi μὲν ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων, συχνοὶ δὲ xai ὑπὸ τῶν 
᾽Αχραγαντίνων ἑχτάνθησαν. Οὐ μέντοι συγγνώµεις 
ἔτυχον οἱ ᾽Ακραγαντῖνοι, ἀλλὰ xaX τὰ χρήµατα σφῶν 
διηρπάσθησαν, xaX αὐτοὶ ἑπράθησαν ἅπαντες. Καὶ 
οἱ μὲν ύπατοι πρὸς τὴν Μεσίνην διὰ τῶν χειμῶνα 
ἀνεχώρησαν. ὩἩὩργίκοντο 5' οἱ Καρχηδόνιοι κατὰ 
"Αννωνος, xal ᾽Αμίλχαν ἀντ αὐτοῦ σὺν Βαρχίδην 
ἀπέστειλαν, ἄνδρα τῶν ὁμοφύλων, πλῖν τοῦ ᾿Αννίδα 
τοῦ υἱέος, bv στρατηγίᾳ κρείττονα xal αὐτὸς μὲν 
τῶν Σιχελίαν ἐφύλαττεν' ᾿Αννίδαν δὲ ναυαρχοῦντα 
ἐς Ἰταλίαν ἔπεμφε, τὰ παράλια αὐτῆς xaxeupyt- 
σοντα, ἵνα τοὺς ὑπάτους πρὸς ἑαντὸν ἐπισπάσηται. 
Αλλ’ οὖκ ἔτυχε τοῦ σχοποῦ. Καταστήσαντες γὰρ 
ἐχεῖνοι φρουρὰς ἑχασταχόθι τῆς παραλίας, εἰ; Σ:ε- 
λίαν ἦλθον, οὐδὲν δὲ µνήµης ἔπραξαν ἄξιον. Ὁ δὲ 
Αμίλχας τοὺς Γαλάτας τοὺς µισθοφόρους, ὅτι μὴ 
ἐντελη δέδωκεν αὐτοῖς τὸν μισθὸν, ἀγανακτῆσαν- 
τας, φοθηθεὶς ph προσχωρῄήσωσι τοῖς Ῥωμαίοις, 
διέφθειρε, πέµψας αὐτοὺς εἴς τινα τῶν ὑπὸ Ῥω- 
µαίους πόλιν παραληψφοµένους αὐτὴ», ὡς τάχα vpo- 
διδοµένην, xai διαρπάσαι αὑτὴν ἐπιτρέφας. Στείλα: 
δὲ πρὺς τοὺς ὑπάτους φευδαυτοµόλους, τὴν τῶν Γα- 
λατῶν προμηνύοντας ἔλευσιν' ὅθεν οἱ Γαλάται μὲν 
πάντες ἑνεδρευθέντες ἐφθάρησαν, πολλοὶ δὲ xal τῶν 
Ῥωμαίων ἀπέθανον. ᾽Απελθόντων δὲ τῶν ὑπάτων 
οἴχαδε, ὁ ᾽Αμίλκας χαὶ τὴν Ἰταλίαν ἑπόρθει, προσ- 
πλέων, xal ἐν τῇ Σιχελίᾳ πόλεις τινὰς ὑπηγάγετο. 


p Πυθόμενοι δὲ ταῦτα οἱ ἳλωμαῖοι, ναντικὸν συνεστί- 


σαντο, xai l'atov αὐτῷ Δουῖλιον τὸν ἕτερον τῶν ὑπά- 
των ἑπέστησαν, τὸν δὲ τούτου συνάρχοντα Κορνή- 


4:0) Γάΐον εἰς Σιχελίαν ἔπεμφαν, ὃς χατὰ γῆν πολέμου ὃν ἐχεχλήρωτο ἀμελήσας, ταῖς προσούσαις 
αὑτῷ ναυσὶν ἐς Λιπάραν ἔπλευσεν, ὡς προδιδοµένην αὐτῷ, τοῦτο δ᾽ Ex δόλου τῶν Καρχηδονίων ἐγένετο. 
"dc οἷν ἐς τὴν Λιπάραν χαθωρµίσατο, Bóonc αὑτὸν ὁ τοῦ ᾿Αννίδου περιεστοίχισεν ὑποστράτηγος. Ἠα- 
ρασχεναζοµένου δὲ τοῦ l'atou πρὺς ἄμυναν, δείσας ἔχεῖνος τὴν ἀπόνοιαν αὐτῶν, προεκαλέσατο αὐτοὺς 
εἰς σπονδάς καὶ πείσας ἀνεδίθασεν εἰς τὴν ἑαυτοῦ τριήρη τόν τε ὕπατων xal τοὺς χιλιάρχους, ὡς τῷ 
ναυάρχῳ ἐντευξομένους. Καὶ οούτους μὲν εἰς Καρχηδόνα ἀπέπεμψαν, τοὺς δὲ λοιποὺς οὐδὲ ἀραμένους 


πὰ ὅτιλα εἶἷλον. 

49/7 ΧΙ. Annibal deinde BHtaliam vastavit : 
Aunicar Segesiam peliit, ubi maxima pars Romani 
pedítatus erat : et C. Creecilio tribuno militum opem 
illis ferre volenti, per insidias multos milites occi- 
dit. His Romani cognitis, prefectum urbis stain 


ΙΑ’, Eta ἸΑννίδας μὲν τὴν Ἴταλιαν ἑπόρθει, 
Αμίλκας 6b εἰς Ἔγεσταν ἑστράτευσεν, iv fj τὸ 
πλεῖστον τοῦ πεζοῦ τοῖς ᾿Ῥωμαίοις fv, ol; ἔπιχου- 
poat Tátoy Καιχίλιον χιλίαρχον ἐθελήσαντα λοχή- 
σας, πολλοὺς ἑφόνευσε τῶν αὑτοῦ. Ἑαῦτα δὲ µαθόν- 





065 


ANNALIUM Lt19D. VIII. 


606 


τες οἱ ἐν τῇ "Popp, τὸν μὲν ἁστυνόμον εὐθὺς ἐξ- A ablegarunt, et Duilliam maturare jusserunt. Qut 


έπερψαν, xal τὸν Δουῖλιον ἑπέσπευσαν. 'O δὲ ἐς τὴν 
Σιχελίαν ἐλθὼν, χαὶ καταμαθὼν τὰς ναῦς τῶν Kap- 
χυηδονίων τῇ μὲν παχύτητι xal τῷ µεγέθει τῶν σφῶν 
ἔλαττουμένας, τῷ τάχει δὲ τῆς εἰρεσίας xal «fj ποι» 
χιλίᾳ τοῦ πλοῦ πρρεχούσας, μηχανὰς ἐπὶ τῶν τριἠ- 
pov. ἀγχύρας τς xal χεῖρας περικόντους σιδηρᾶς, 
xai ἄλλα τοιαῦτα χατεσχεύασεν, ὅπως ταῖς πολε- 
µίαις ναυσὶν ἐπιῤῥιπτοῦντες αὐτὰ συνάπτοιντο alat, 
xai µεταδαίνοντες εἰς αὐτὰς, εἰς χεῖρα- ἴοιεν τοῖς 
Καρχηδονίοις, xal ὡς Ev πεζή µάχῃη τούτοι; συῤ- 
ῥήγνυνται. Συμμµίξαντες οὖν οἱ Καρχηδόνιοι ταῖς 
τῶν Ῥωμαίων ναυσὶ, περιέπλεον σφᾶς, συντόνῳ 
χρώμενοι εἰρεσίᾳ, xai ἐχ τοῦ αἱφνιδίου προσέδαλ- 
Àov. Χρόνον μὲν οὖν τινα ἱσοπαλὴῆς ἡ ναυμαχία kyi- 
νετο. Εἶθ᾽ οἱ Ῥωμαῖοι ἐπιχρατέστεροι Ὑεγονότες, 
πολλοὺς μὲν χατέδυσαν, συνέσχον δὲ xol πολλούς. 
ο 8' ᾽Αννίδας ἱπὶ ἑπτήρους ναυμαχῶν, σοσχεθεί- 
σης τῆς αὑτοῦ ντὸς τριήρει si, μὴ ἁλῷ φοθηθεὶς, 
τὴν ἑπτήρη τε ἑγχατέλιπε, xal μεταθὰς εἰς ἑτέραν 
δ.ἐφυγε. Της μὲν οὖν ναυμαχίας τοῦτο τέλος ἐγέ- 
νετο, xai λάφυρα πολλὰ ἐλήφθη. Τὸν 5' Αννίθαν o! 
Καρχηδόνιοι διὰ την Ίτταν ἀπέχτειναν ἂν, εἰ μὴ 
εὖθὺς ἑπηρώτησε σφᾶς, ὡς ἀχεραίων ἔτι τῶν πρα- 
γµάτων ὄντων, εἰ ναυμαχῆσαι χελεύουσιν, sl uf ; 
Συνθεµένων γὰρ αὐτῶν ναυμαχῖσαι, ὡς τῷ ναυτικῷ 
προὀχειν ἑπαιρομένων, ὑπεῖπεν, ὅτι, Οὐδὲν dpa 
ἡἠδίχηχα, ὅτι ταὐτὰ ὑμῖν ἑλπίσας συνέἐδα.1ον" 
τῆς γὰρ γνώμης, ἀνὶΣ' οὗ τῆς τύχης ἐτύγχανον 
κύριος. Καὶ ὁ μὲν ἐσώθη, τὴν δὲ ἡγεμονίαν ἀφ- 
Ῥρέθη. Δουῖλιος δὲ τὸ πεζὸν προσλαθὼν, τούς τε 
Ἐχγεσταίους ἑῤῥύσατο, μηδ᾽ εἰς χεῖρας αὐτῷ τοῦ 
᾽Αρίλκα ἑλθεῖν ὑπομέίναντος, καὶ τὰ φίλια τὰ ἄλλα 
ἐθεδαιώσατο, xal εἰς τὴν Ῥώμην τοῦ θέρους παρελ- 
θόντος ἀνεχομίσθη. ᾽Απάραντος δ᾽ αὑτοῦ, ὁ Αμίλ- 
xac τὀ τε Δρέπανον χεχλημένον (ἔστι δὲ λιµὴν ἐπί- 
xatpoc) ἐκρατύνατο, xai ἐς αὐτὸ τὰ πλείστου κατ- 
έθετο ἄξια, καὶ τοὺς "Epuxnvoug ἅπαντας µεταν- 
έστησε, xal «hv πόλιν αὐτῶν χατέσκαφεν, ἵνα μὴ οἱ 
Ῥωμαῖοι καρτερὰν αὐτὴν οὖσαν χαταλαθόντες, ὁρ- 
µητήριον τοῦ πολέμου ποιῄσωνται’ xal πόλεις εἷλε 
τὰς μὲν Día, τὰς δὲ προδοσίᾳ. Καὶ εἰ μὴ Γάϊος 
Φλῶρος αὐτὸν ἐπέσχεν, ἐχεῖ χειµάσας, τὴν Σικελίαν 
ἂν κατεστρέφατο ἅπασαν. Λούκιος δὲ Σκχιπίων ὁ 


cum in Siciliam venisset, navesque Carthaginien- 
sium erassitudine et magnitudine Romanis inferio- 
res, sed celeritate remigii, et navigandi varietate 
superiores esse vidisset : machinas qussdam, an- 
coras, nanus ferreas longis contis przfixas, aliaque 
ejus generis fabricavit, quibus hostiles naves attra« 
herentur : ac transitu in iHas facto, sui eum Car- 
thaginiensibus, veluti in terrestri pugna, cominus 
dimicarent. Carthaginienses cum Homanas naves 
crebra remigatione cireumdatas, subito invarissent, 
aliquandiu :equo marte certatum est : deinde vero 
Romani superiores facti, multos demerserunt, 
multos ceperunt. Annibal septiremi, in qua pugna- 
bat, cum triremi commissa, veritus ne caperetur, 
in aliam navim saltu facto, evasit. Hoc navalis przlii 
exitu Romani multis spoliis aucti sunt. Carthaginien- 
ses vero Annibalem ob acceptam cladem occidissent, 
nisieos statim, veluti rebus adhuc integris, perconta- 
tus esset : Utrum navali przlio decertare juberent, 
neene. Cum assensi essent, ut qui classibus gloria- 
rentur, subjecit, Nullum suum peccatum esse, qui ea- 
dem spe, qua ipsi, pugnam inüssel. Consilium enim 
in sua potestate, eventum penes fortunam fuisse. Sic 
illi vita concessa est, imperium abrogatum. Duil- 
lius peditatu sibi adjuncto, Segestanos liberavit, 
Amilcare nec ad manus venire auso : et sociis ci- 
vitatibus firmatis, elapsa zstate lomam rediit, 
Post ejus abitum Amilcar Drepanum (est autem 


C porius opportunus) muniit, eeque res maximi 


pretii contulit : et Erycinis omnibus expulsis, at- 
que urbe eversa, ne jocus munitissimus Romanis 
ad belium gerendum usui esset, urbes alias vi. 
alias proditione cepit : ac nisi a C. Floro, qui ibi 
hibernabat, coercitus fuisset, tolam Siciliam sube- 
gisset. L. Scipio ejus collega exercitum in Sardi- 
niam ct Corsicam $88 duxit, insulas in Tyrrheno 
mari sitas, tam eziguo intervallo separatas, ul ex 
longinquo pro una habeontur. Àc primum Corsice 
principe urbe Valeria vi capta, reliquis citra labo- 
rem est potitus, In Sardiniam navigaturus, cum 
classem Carthaginiensem conspexisset, in eum im - 
petum fecit. Sed cum illa, priusquam ad manus 
venirelur, fugisset, Olbiam urbem invasit. Ubi 


συνάρχων αὐτοῦ, ἐπὶ Σαρδὼ xai ἐπὶ Κύρνον ἑστρά- D navium Carthaginiensium couspeciu territus (nec 


τευσε (χεῖνται δὲ ἐν τῷ Τυρσηνιχῷ πελάγθει, ὀλίγον 
ἀλλήλων ἀπέχουσαι, ὡς µίαν αὐτὰς πόῤῥωθεν εἶναι 
δοχεῖν) xai προτέρᾳ τῇ Κύρνῳ προσθαλών, τὴν μὲν 
Οὐαλερίαν τὴν χρατίστην αὐτῆς πόλιν βίᾳ εἶλεν, 
ἀπόνως δὲ τὰ λοιπὰ ἐχειρώσατο. "Ec δὲ τὴν Σαρδὼ 
πλέων, χατεΐδέ τι ναυτιχὸν Καρχηδόνιον, xal ἐπ 
αὐτὸ ἑτράπετο, καὶ οἱ μὲν ἔφυγον πριν] συμµίξαι. 
Αὐτὸς 0' ἐπὶ πόλιν Ολθδίαν Ίλθεν. Ἔνθα τῶν Καρ- 
χτδονίων «ετὰ τῶν νεῶν ἐπιφανέντων φοθηθεὶς 
(οὐδὲ γὰρ, Ἶχε τὸ πεζὸν ἀξιόμαχον) ἐπ᾽ οἴχου ἁπηῆ- 
Q:V. Ἐν δὲ τῷ τότε χρόνῳ ἄλλοι τε τῶν ἁλόντων, 
xal àv τῷ ἄστει δουλευόντων, καὶ οἱ Σαμνῖται 
(συχνοὶ γὰρ πρὸς τὴν τοῦ ναυτικοῦ παρααχευὴν 
ἀφίκοντοὶ) συνέθεντο τῇ ᾿Ῥώμῃ ἐπιόθουλεῦσαι. Ma- 


enim a peditatu satis ad pugnam paratus eral), 
domum versus iter intendit. Eo tempore cum alii 
captivi, tum Samnites, quorum complures ad na- 
valem instructionem venerant, Roma insidiari de- 
creverunt, Quo Erius Potilius auxiliorum dux co- 
gnito, se eis assentiri simulavit, ut o:nnia. eorum 
consilia cognosceret. Quia vero illa deferre non 
poterat, a. Samnitibus undique circumdatus, cis 
persuasit, ut cum senatus haberetur, in foro con- 
gressi, vociferarentur, in demetiendo frumento 
fraudem sibi esse factam. Quod cum illi fecissent, 
accersitus, ut tumultus auctor, insidias exposuit : 
ac tum quidem seditione sopita, illi sunt dimissi. 
Noctu vero, cum quique domini servos suos cou- 


667 


JOANNIS ZONAR.E 


668 


prebendissent, omnis conjuratio. dissipata est. Se- Α θών δὲ τοῦτο Ἔριος Ποτίλιος, ὁ τῆς PonOtlac ἄρχων 


quenti state Romani οἱ Carthaginienses simul et 
in Sicilia et in Sardinia bellum gesserunt. Deinde 
cum Attilius Latinus in Siciliam venisset, atque 
Mutistratum urbem a Floro obsessam invenisset : 
copiis illius usus, cum qoaenia oppugnaret, oppi - 
dani principio cum Carthaginiensibus ei fortiter 
restiterunt, Sed uxoribus et liberis lamentantibus, 
omissa defensione, Carthaginiensibus noctu digres- 
sis, primo diluculo portas ultro aperuerunt. Verum 
Romani ingressi, nemini pepercerunt : donec Atti- 
lius pronuntiari jussit, predam ct homines ejus 
fore qui cepisset. Tum demum reliquis captis, ur- 
bem direptam incenderunt. 


προσεποιἠσατο.σνυμφρονεῖν αὐτοῖς, ἵνα ἀκριδώσῃ 
πᾶν τὸ δεδογμένον- αὐτοῖς, καὶ ἐπεὶ ph οἷός τε Xv 
γαταμηνῦσαι τὸ βούλευμα (πάντες γὰρ περὶ αὐτὸν 
ἦσαν οἱ Σαμνῖτσι) ἔπεισεν αὑτοὺς βουλῆς ἀγομένης 
εἰς τὴν ἁγορὰν ἁἀθροισθῆναε, χαὶ χαταθοῖσαι αὗτοῦ, 
ὡς περὶ τὸν alrov ἀδιχουμένους, ὄνπερ ἑλάμδανον; 
Τῶν δὲ τοῦτο ποιησάντων, μεταπεμφθεὶς, ὡς al- 
τιος τοῦ θορύθου, ἐξέφηνεν αὐτοῖς τὴν ἐπιδουλήν. 
Καὶ τότε μὲν ἡσυχάσαντας ἀπέπεμψαν. Ννχτὸς δὲ 
συνἐλαθον ἕκαστοι τῶν ἑγόντων δούλους τινὰς &E αὖ- 
τῶν, xat οὕτως f) πὅσα διελύθη συνωμοσία. To 6 
ἐπιγενομένῳ θέρει Év τε τῇ Σιχελίᾳ’ καὶ τῇ Σαμδοῖ 
ἅμα ἐπολέμησαν οἱ 'Ῥωμαῖοί τε καὶ οἱ Καρχηδύνον. 


Καὶ μετὰ τοῦτ' ᾽Αττίλιος Λατΐῖνος ἐς την Σιχελίαν ἐλθὼν, xai Μουτίστρατον Ἀόλιν ὑπὸ τοῦ Φλώρου 


πόλιορκουμένην εὑρὼν, τῇ παρασχευῇ ἐκείνου ἐχρήσατο. Καὶ προσδολὰς περὶ τὸ 


τείχος αὐτοῦ ΊΆοιου- 


µένου, πρῶτον μὲν οἱ ἐπιχώριοι μετὰ τῶν Καρχηδονίων ἠἡμύνοντο χραταιῶς. Tov δὶ. γυναικῶν καὶ 
τῶν παίδων ic δάκρυα xai ἐς οἰμωγὰς προαχθέντων, οὐχ ἀντέσχον. 'Ὑπεξελθόντων δὲ νυκτὸς τῶν 
Καρχηδονίων, ἅμα τῇ fo τὰς πύλας ἐθελονταὶ οἱ ἐπιχώριοι ἀνεπέτασαν. Εἰσελθόντες δὲ οἱ ᾿Ρωμαῖος 
πάντας ἐφόνευον' ἕως ἐχήρυξεν ὁ ἸΑττίλιος, τὴν. λοιπήν τε λείαν xal τοὺς ἀνθρώπους τοῦ λαθόντος 
εἶναι. Ἔκτοτε γὰρ τοὺς λοιπούς τε ἐζώγρησαν, xal τὴν πόλιν προδιαρπάσαντες χατέκρησαν. 


Xll. Inde Camarinam incircumspecte aggressi, B 


atque in loca insidiis occupata delapsi, omnes pe-: 
rissent, nisi M. Calphurnius, tribunus militum, ca« 
lamitatlem eam. arte correxisset. Nam cum ος 
omnibus unvm tumulum ob precipitium non occa- 
patum vidisset, ccc 3489 2 consule milites petiit : 
quos cum propere illo adduxisset, ut hostibus iu 
re conversis, eeteri effugerent, non deceptus est. 
Nam hostes eorum impetu perculsi, consule cum 
suis ut Jam captis relictis, contra Calphurnium 
concurrerunt : et atroci pugna commissa, multi 
ctiam ex illis, sed illi ccc omnes perieruut, preter 
unum Calphurnium * qui cum prz vulneribus in- 
star mortui inter cadavera jacuissel, vivens. re- 
pertus, evasit. incolumis. lnterea vero. dum. ccc 
pugnant, etiam consul Áttilius, cvitato periculo, 
Camarina οἱ aliis urbibus partim vi, partim dedi- 
tone subactis, ad Liparam profleiscitur : quam 
cum Uamilear clam noctu occupasset, subita eru- 
ptione facta, multos cecidit, Caius vero Sulpitius 
non modo Sardiniz pleraque loca infestavit : sed 
successibus elatus, etiam contra Libyam ter in- 
tendit. Ac Carthaginienses cum Annibale solve- 
runt, patrizte metuentes : sed vento adverso repulsi, 
ambo recesserunt. Deinde Attilius Annibalem per 
subornatos trsnsfugas, tanquam denuo in Africam 
navigaturus, decepit. Cum igitur celeriter e portu 
solvisset, Sulpitius contra eum invectus, plerasque 
naves ejus, prz caligine diu ignorantes quid rei 


esset, ac lurbatas, demersit : reliqux ad terram p 


profugerunt, atque inanes captze sunt. Nam Annibal 
cum portum non tutum esse videret, iis relictis, 
in urbem Sulcos se contulit : ibique orta contra 
cum seditioue Carthaginiensium, cum solus ad eos 
prodiisset, periit. Ex eo tempore Romani securius 
agros populantes, ab Hannone victi sunt. Hec eo 
snno gesta sunt : et. continenter lapides de coelo 
simul plures, grandinis instar, Romz deciderunt. 


]B'. Ἐχεῖθεν 0 ^ ἐπὶ Καμερίναν ἀπερισκέποος 
γενόµενοι ὃς χωρία προλελοχισμένα ἐνέπεσον xal 
πανσυδὶ ἂν ἐφθάρησαν, εἰ μὴ Μάρχος Καλπούρνιος 
χιλιαρχῶν copia μετῆλθε τὸ δυστύχηηα: Ἰδὼν γάρ 
τινα τῶν πέριξ λόφων µόνον ὑπὸ τοῦ κρηµνώδους 
ph προχατειληµμµένον, ὁπλίτας τριαχοαίἰοὺς παρὰ 
τοῦ ὑπάτου 'ᾖτήσατο, χαὶ σὺν αὐὑτοῖς ἐπ' ἐκεῖνον 
ὥρμησεν, ἵν) οἱ πόλεμοι πρὸς αὐτοὺς τράπωνται, 
χἀντεῦθεν οἱ λοιποὶ διαφύγωσι * xal ἔσχεν «οὕτως. 
Ὡς yxp τὴν ὁρμὴν αὐτῶν εἶδον οἱ ἐναντίοι, ἔγπλα- 
γέντες, τὸν μὲν ὕπατον x&v τοὺς περὶ αὐτὸν, ὡς 
Ίδη ἑαλωκότας, χατέλιπον, ἐπὶ δὲ τὸν Καλπούρνιον 
συγέἐδβαµον. Καὶ μάχης ἰσχορᾶς γεγονυίαξ, πολ)οὶ 
μὲν χἀχείνων, πάντες δ᾽ οἱ τριακόσίιοί ἔλεδον * µό- 
νος δὲ περιεσἐσωστο ὁ ᾿Καλπούρνιος, τρωθέῖς μέν - 
λαθὼν δ' àv τοῖς νεχροῖς κείµενος ὑπὸ τῶν τραυ- 
µάτων, ὡς τεθνηκὼς, ἔνθὰ ζωὸς εὗρεθεὶς ἐσώθη. 
Ἐν ᾧ δ' oi τριακχόσιοι ἐμάχοντο, ὁ Ὅπατος ἀπεχώ- 
pnoc. Διαφυγῶν 5' οὕτως, τήν τε. Καμαρϊῖναν xel 
ἄλλας πόλεις τὰς μὲν βίᾳ, τὰς- δὲ xaV ὁμολογίᾳ 
παρεστήσόατο. Ἐντεῦθεν ἐπὶ τὴν Λιπάραν ὥρμησεν 
ὁ ᾽Αττίλιος. Νυχτὸς δὲ λαθὼν προκατέσχεν αὗτὴν 
ὁ ᾽Αμίλκας * καὶ ἐπεξελθὼν αἱφνιδίως, πολλοὺς 
διέφθειρε, Γάΐος δὲ Σουλπίχιος τῆς τε Zapboug τὰ 
πλεΐστα. χατέδραµε, xol ὑπερφρονήσάέ bx τούτου, 
ὥρμτσεν ἐπὶ τὴν Λιθύην. Καὶ. ἁπῆραν μὲν καὶ οἱ 
Καρχηδόνιοι σὺν τῷ ᾿Αννίόᾳ, περὶ τοῖς οἴκοι δεδό» 
τες. Αντιπνεύσαντος δὲ πνεύματος αφίόιν, ἅμτω 
ὑπεχώρησαν. Καὶ μετὰ ταῦτα ἔσφηλε διά τινων 
Ψευδαυτοµόλων τὸν ᾿Αννίδαν 6 ᾽Αττίλιος, ὡς kc «b» 
Λιθύην αὖθις πλευσόμενος. Σπουδῇ τε οὖν αὐτῷ 
ἐξαναχθέντι ἐπιπλεύσας ὁ Σουλπίχιως, τὰς μὲν 
πλείους τῶν νεῶν ἀγνοούσας ὑπὸ ὀμίχλης ἐπὶ πολὺ 
τὸ γινόμενον, xaX ταραττοµένας κατέδυσε’ τὰς δὲ 
»οιπὰς καταφυγούσας ἐς τὴν γῆν κενὰς εἶλεν. Ὁ 
γὰρ Αννίόας, οὐκ ἀσφαλῃ τὸν λιμένα ὁρῶν, χατα- 
λιπὼν αὐτὰς ἀνεχώρησεν εἰς πόλιν ZoulxoUc. "Ev 
θα στασιασάντων. πρὸς αὐτὺν Καρχιδονίω», z poti^- 


669 


ANNALIUM LIB. VIII. 


010 


θέ τε ὃς αὐτοὺς µόνος, xaY ἁπώλετο. "ABsészepov o' A Idem in Albano, et alibi quoque faetum. Consules 


ἐχ τούτου thv χώραν κατατρἐχοντες οἱ Ῥωμαῖοι, 
ἠττήθησαν ὑπὸ Αννωνος. Ταῦτα Ev τῷ ἔτει τούτῳ 
ἐγένετο. Καὶ συνιχῶς λίθοι ἐξ οὐρανοῦ ἐς τὴν Ῥώ- 
μην ἅμα πολλοὶ), ὡς xal χαλάςῃ ἐοιχένα., ἔπεσον, 
Καὶ ἐς τὸ Α,θανὰν xa* ἄλλοθι λίθου: ὁμοίως σ»ν-δη 
καςενεχθηναι. Οἱ 5' ὕπατοι, ἐπὶ Σιχελίαν ἑλβόντες, 
ἐπὶ Λιπάραν ἑστράτευσαν. Ἐπεὶ ὃ ὑπὸ τὴν ἄχραν 
τὴν Τυνδαρίδα χαλουμένην νανλοχοῦντας ᾖσθοντο 
τοὺς Κ.αρχηδονίους, διχῇ τὸν πλοῦν ἐποιοῦντο. Καὶ 
Βατέρου τῶν ὑπάτων τῷ ἡμίσει τοῦ ναυτικοῦ τὸ 
ἀχρωτέριον περιθᾳλόντος, νοµίσας ὁ ᾽Αμί)χας µό- 
νους εἶναι, ἐξανήχθη. Ὡς δὲ xat οἱ λοιποὶ ἐπεγέ- 
vevto, πρὸς φυγἣν ἐἑχώρησε, xal τοῦ ναυτικοῦ πλεῖ- 
στον ἀπέθαλεν. Ἐπαρθέντες 5' οἱ Ῥωμαῖοι, Σιχε- 
λίαν μὲν, ὡς Έδη σφετέραν οὖσαν, Κατέλιπον, τῇ δὲ 
Λιδύῃ. τῇ. τε Καρχηδόνι ἐπιχειρῆσαι ἑτόλμησαν. 
Ἡγοῦντο δὲ αὐτῶν ὃ.τε Ῥηγοῦλος 6: Mápxo;, vat 
Λούχιος Μάλιος, ἑξ.,ἀρετῆς προχριθέντες. Καὶ οἱ 
μὲν, εἰς τὴν Σιχελίαν πλεῥααντες, τὰ ἐχεῖσε χαθί- 
στων, καὶ τὸν ἐς. τὴν Λιδύην πηὐτρέπιζον πλοῦν. 
Καρχηδάνιοι δὲ «οὐκ ἀνέμειναν αὐτοὺς ἐπιπλεῦσαι 
σφίσιν, ἀλλὰ παρασκευασάµενοι πρὺς Σικελίαν 
ἠπείχθησαν, xal. παρὰ τῇ “Πρακλειώτίδι ἐς χεῖρας 
ἀλλήλοις ἦλθον, Ἰσοῤῥόπου, δὲ, τῆς ναυμαχίας ἐπὶ 
πολὺ Ὑινοµένη:, τέλος ὑπερέσχαν Ῥωμαῖοι. ᾽Αμίλ- 
χας δὲ ἀντιστῆναι. αὐτοῖς οὐχέτι ἑτόλμα» "Αννωνα 
δὲ mph. αὐτοὺς ἔπεμψεν, ὡς ὑπὲρ εἰρήνης, βουλό- 
µενος τὸν χαιρὲν͵ τρίθειν (Ἠλπιςσο γὰρ στράτευμα; 
ci πεμφθήῄσεσθαι οἴκοθεν), "Avvov δὲ. βοώντων τι- 
νῶν. συλλαθεῖν αὐτὺν, ὅτι xai Καρχηδόνιοι ἁπάτῃ 
σῳνέλαθον τὸν Κορνήλιον' "Ar τοῦτο ποιήσητα, 
εἶπεν, οὐδὸκ ἔτι κρείστους τῶν Λιδύων ἔσεσθε. 
Ἐκεῖνας μὲν οὖν εὐκαιρότατα θωπεύσας αὐτοὺς, οὐδὲν 
ἔπαθεν, οἱ δὲ «καὶ αὖθις τοῦ πολέμου εἴχοντο. Καὶ οἱ 
μὲν ὕπατοι ix τῆς Μεσήνης ἔπλεον, ᾽Αμίλχας δὲ 


xal ΄Άννων διαιρεθέντες, ἀμφοτέρωθεν αὐτοὺς περ:- 


σχεῖν ἐμελέτων. Αλλ' ὁ μὲν ΄Αννων οὐχ ὑπέστη 
προσιόντας αὐτούς' προχαταπλεύσας 6 εἰς Kapyn- 
ὀόνα, ταύτην ἑφίλασσεν. 'O δὲ Αμίλκας, πνθόµενος 


in Siciliam profecti, Liparam oppugnarunt. Cum 
autem sub Tyndario promontorio Carthaginienses in 
insidiis esse cognovissent, naves diviserunt. Et cnm 
aliter consul semisse classi« promontorium cir- 
cumdedisset, ratus Hamilcar eum solum esse, naves 
suas contra eduxit. Sed reliquis eiiam se ostenden- 
tibus, in fugam versus, maximam navium partem 
amisit. Hoc successu elati Romani, Sicilia, ut jam - 
eus ditionis, relicta, 390 Libyam et Carthaginem 
petere ausi sunt, duc*u et auspiciis M. Reguli οἱ 
L. Manlii. : qui ob virtutem prelati cxteris, cum 
in Sicilia appulissent, insula ordinata, navigatio- 
nem Lihycam adornarunt. Verum Carthaginienses 
eorum adventu non exspectato, classe celeriter com- 
parata, juxta Heracleam cum eis congressi sunt. 
Cumque.diu z:quo Marte pugnatum esset, Romani 
tandem) vicerunt, Amilear vero non amplius eis 
rCsisdere ausus, el cum.spem lraberet, domo sibi 
missum iri exercitum, tempus extrabere cupiens; 
Hannonem .ad.eos.per speciem petendw pacis mi- 


Sit. Quen cum quidam comprehendendum esse cla- 


mitareut, quod etiam. Carthaginienses Cornelium 
fraude cepissent : Si istud, inquit. feceritis, Afris 
nihilo. jam prasitantiores eritis, Ea tàm opportuna 
aduletione ineolumis evasit. ll vero rursus im 
belium incubuerunt. Ac consules Messana profectos 
Honilear οἱ Hanuo divisis copiis otrinque circum- 
dare statuerunt. Sed Hanno. eorum aeeessu non 
exspeclato, ad Carthaginem twiandam properavit. 


' Quo Amilcar cognito, eodem loco mansit. Ceterum 


Romani exscensu in terram facto, Áspidem urbem 
invaserunt : quos cum cives aceedere vidissent, 
e medio excesserunt. Ita urbem Romani vacuem 
ceperunt : eaque ad belli gerendi commoditatem 
usi, atque inde erumpere soliti, agros vastarunt ; 
et alias urbes vi, alias deditione subegeruut, ma- 
gnamque predam ceperunt: et transfugas, suo- 
rumque plurimos, bellis prioribus captos, rece- 
perunt. 


τοῦτο, κατὰ. χώραν ἔμενεν. Ἐκδάντες ὃ' εἰς τὴν γὴν ol Ῥωμαῖοι, ἐπὶ τὴν ᾿Ασπίδα τὴν πόλεν ἐχώ- 
ρησαν. Οὓς ἱδόντες προαιόντας οἱ ἐπιχώριοι, προὐπεξῆλθον, xol ἁμαχεὶ χκατασχόντες αὐτὴν οἱ "Po- 
μαῖοι, τοῦ πολέμου ὁρμητήριον ἑποιῄσαντο. Κἀντεῦθεν τήν τε γῆν ἑπόρθουν, xal πόλεις τὰς μὲν ἔθε- 
λουσίας, τὰς δὲ φόθῳφ προσεχκτῶντο, λείαν το πολλὴν ἐλάμδανον, xal αὐτομόλους πλείστους ἐδέχοντο, 
παὶ τῶν οἰκείων συχνοὺς τῶν ἓν τοῖς πρὶν ἁλόντων πολέμοις ἑκομίζοντο, 

fP. Χειμῶνος δὲ ἐπιγενομένου , Μάλιος pkv el; D. Xtll. Cum hiems supervenisset, Manlius cum 


Ῥώμην σὺν τῇ λείᾳ ἀπέπλευσε, Ῥηγοῦλος ὃ) ἓν τῇ 
Αιδύῃ ὑπέμεινε. Καὶ οἱ Καρχηδόνιοι ἓν παντὶ xaxd 
(εγόνασι, τῆς χώρας τε πορθουµένης αὐτῶν, xal 
τῶν περιοίχῳν ἀλλοτριουμένων, καὶ κχατειληθέντες 
εἰς τὸ τεῖχος ἠσύχαζον. Ῥηγούλῳ δὲ παρὰ τὸν 
Βαγράδαν ποταμὸν στρατοπεδευαµένῳψ , δράχων 
ἐἑκεφάνη ὑπερμεγέθης, οὗ τὸ μῆχος λέγεται εἶναι 
ποδῶν ἀχατὸν πρὸς εἴχοσι' xal γὰρ ἡ λεδηρὶς αὐτοῦ 
εἰς τὴν Ῥώμην χεχόμιστο δι᾽ ἐπίδειξιν. ᾽Ανάλογον 
δὲ καὶ τὸν ἄλλον ὄγκον τοῦ σώματος εἶχεν' ὃς συ- 
χνοὺς τῶν στρατωτῶν τοὺς μὲν πελάζοντας αὐτῷ, 
τοὺς δὲ xal πίνοντας ἐκ τοῦ ποταμοῦ διέφθειρε. 
Κατειργάσατο δ' αὐτὸν ὁ Ῥηγοῦλος πληθύῖ στρα- 


manubiis Romam navigavit, Regulus in Africa 
mansit Carthaginienses vero omnis generis malis 
conflictantes (nam et ager vastabatur, οἱ finitimi 
alienabantur) inira menia conglobati se continue- 
runt. Regulo ad Bagradosm flumen castrametato, 
draco ingens visus est, cujus longitudo pedum cxx 
fuisse perhibetur, et pellis ostentationis causa 
Romam perlata esse. Longitudini tante toHus 
moles corporis respondit. Eum post multos milites, 
qui vel propius accesserant, vel e lumine biberant, 
devoratos, Regulus militum copiis et catapultis con- 
fecit. 991 Amiearem autem in silveso tumulo ca- 
stra habentem, noctu aggressus, multos in cu- 


671 


JOANNIS ZONAILE 


6,2 


bilibus, multos experrectos occidit : si qui vero A τιώτῶν xal μηχαναῖς λιθοδόλοις. Καὶ τὸν μὲν οἳ- 


evaserant, ab iis qui vias cuslodiebant, ex- 
. eepti perierunt. Sic magna pars Carthaginien- 
sium est absumpta, et muli: urbes ad. Romanos 
defecerunt, Itaque ii qui in urbe erant, veriti ne 
caperentur, caduceatores ad eum miserunt ; ut eo 
tolerabili aliqua pactione amoto, imminens malum 
subterfugerent. Cum autem multa perquam nmo- 
lesta postularct, ut pacis conditiones nibil aliud 
quam excidium judicarent, paci bellum pratule- 
runt. Regulus enim ad id usque tempus prospera 
forluna usus, animis et fastu adeo plenus fuit, ut 
ltomam scriberet, se metu.obsignaias habere Car- 
thaginis portas. ldem affectus et ejus militum, et 
civium Romanorum fuit ;: unde factum est, ut im- 
pingerent. Nam Carthaginiensibus cum alii, tum 
Xanthippus Lacedzemonius auxilio venerunt. Qui im- 
perator creatus (nam ei et populus cupide summam 
rerum detulit, et Ainilcar czeterique principes ul- 
iro cesserunt) cum alia probe ordinavit, tum Car- 
lhaginienses a tumulis, in quibus prz metu age- 
bant, in planitiem deduxit, ubi et equitatuseorum 
et elephantes plurimum poterant. Hic aliis tem- 
poribus quietus, exspectavit dum Romani castra 
negligenter tuerentur. Elati enim victoria, Xan- 
thippum ul Greculum (quo nomine per contemptum 
uluntur) nibil facientes , securi agitabant. Sie af- 
fecios Romanos adortus, eorumque equitatu per 
elephantos profligato, multos occidit, multos cepit, 


τως διέφθειρεν. Tip δὲ ᾽Αμίλχα ἐπὶ µετεώρου xax 
ξυλώδους στρατοπεδευομένῳ χωρίου νύχτωρ προςσέ- 
ps, xal πολλοὺς μὲν ἐν ταῖς εὐναῖς, πολλοὺς ὅ 
ἐξεγερθέντας διώλεσεν. Ei δέ τινες καὶ διἐφυγον. 
τοῖς τὰς ὁδοὺς τηροῦσιν ἐμπίπτοντες ὤλλυντο. Καὶ 
οὗτιυ τῶν τε Καρχηδονίων µέρος ἀναλώθη πολὺ, xat 
πόλεις αὐτῶν συχναὶ πρὺς Ῥωμαίους µεθίσταντο. 
Φοθηθέντες δ᾽ οἱ Ev τῇ πόλει μὴ ἁλῶσι, διεχηρυ- 
χεύσαντο πρὸς τὸν ὕπατον, ὅπως ὁμολογίᾳ «t 
ἐπιειχεῖ ἀποπέμψαντες αὐτὸν, τὸ παραυτίχα δεινὸν 

πεκφύγωσιν. Ἐπεὶ δὲ πολλὰ ἀπῃτοῦντο xal φορ-- 
τιχὰ, ὡς ἅλωσιν αὐτῶν ἀχριθῆ νοµίζεσθαι τὰς 
σπονδὰς, πολεμεῖν μᾶλλον εἴλοντο. Ὁ μέντοι Ῥη- 


Β γοῦλος, µέχρι τότε εὐτυχῶν, αὐχήματος μεστὶς 


ἐγένετο καὶ φρονήµατος, ὥστε xal Υράφειν εἰς τὴν 
Ἑώμην, ὅτι χατεσφραγισµένας ἔχει τὰς τῶν Καρ- 
χηδονίων πύλας ὑπὸ τοῦ φόδου. Τὰ [ca 5k xai ol 
σὺν αὐτῷ, xal οἱ àv. τῇ Ῥώμῃ ἐφρόνουν' ὅθεν xat 
ἐσφάλησαν. "Hà0ov μὲν γὰρ τοῖς Καρχηδονίοις xat 
ἕτεροι σύμμαχοι, ἦλθε δὲ xal ἐκ Λαχεδαίμονος Eáv- 
θιππὀς. Οὗτος, τὴν αὐτοχράτορα τῶν Καρχηδονίων 
ἀρχῖν εἰληφὼς (ὅ τε γὰρ δῆμος αὐτῷ τὰ πράγµατα 
προθύµως ἑἐπέτρεψε, καὶ ὁ ᾽Αμίλχας xal ol λοιποὶ 
ol ἓν τέλει ἐχουσίως ἐξέστησαν) τά τε ἄλλα παρε- 
σχεύασεν εὖ, καὶ ἀπὸ τῶν μετεώρων τοὺς Καρχη- 
δονίους, iv ofc ὑπὸ δέους ἦσαν, χατήγαγχεν «lc τὸ 
ὁμαλὸν, ἐν (p fj τε ἰππεία αὐτῶν xal οἱ ἑλέφαντες 
πλεῖστον ἰσχύσειν ἔμελλον xal «bv. μὲν ἄλλον 


atque ipsum Regulum. Qua victoria Carthaginien- C χρόνον ἠσύχαζε' τηρήσας δέ ποτε τοὺς Ῥωμαίους 


ses elsi animos receperant, tamen captivos con- 
servarunt : ne ii quoque, quos pridem Romani ce- 
perant, occiderentur. Λο czteros quidem bene 
tractarunt, Regulum autem omnibus modis afflixe- 
runt. Naw et tantum. cibi prabebant, unde vitam 
sustentare possel, el. continenter elephantum ad 
cum adducebant : a quo territus, neque animo ne- 
que corpore conquiesceret. Denique post has 
vexationes eum in carcerem conjecerunt. Suos 
etiam federatos erudelissiaie tractarunt. Nam cum 
ea quie promiserant 399 przstare non possent, 
cos dimiserunt, ut stipendia non.multo post per- 
soluturi. Sed vectores eorum jusserunt, iis in de- 
seria quadam insula expositis, clam discedere. 
Xanthippum alii subiaersum ab iis ferunt, abeun- 
tem persecutis. Álii navem ei datam veterem , et 
ruiuarum plenam, extrinsecus recens picotam, ut 
in ea per se submergeretur : quo is animadverso, 
alia navi conscensa evaserit. ld vero facium, nc ab 
illo conservati viderentur. Putabant enim, eo sub- 
lato, etiam rerum gestarum gloriam una perituram. 


καταφρονητικῶς αὑλιζομένους' µέγα γὰρ ppovouv- 
τες τῇ νίχῃ, xal τὸν Φάνθιππον ὥς Γραιχὸν ὑπερ- 
ορῶντες (οὕτω γὰρ κχαλοῦσι τοὺς Ἓλληνας, xol 
εἰς ὄνειδος δυσγενείας τῷ προσρήµατι xat! αὐτῶν 
χρῶνται) τὰς στρατοπεδείας ἁἀπερισχέπτως πε- 
ποίηντυ’ οὕτως οὖν τοῖς 'Ῥωμαίοις διαχειµένοις ὁ 
Ἑάνθιππος ἐπελθώὼν, χαὶ τὸ ἱππιχὸν αὐτῶν διὰ τῶν 
ἑλεφάντων τρεφάµενος, πολλοὺς μὲν χατέχοψε, πολ- 
lobe δὲ καὶ ἐζώγρησε, καὶ αὐτὸν τὸν Ῥηγοῦλον. 
Καὶ ἓν φρονήµατι διὰ ταῦτα σαν οἱ Καρχηδόνιοι, 
τοὺς δὲ ἁλόντας περιέσωσαν, ἵνα μὴ xat οἱ παρὰ 
τῶν Ῥωμοίων πρότερον ἐξ αὐτῶν αἰχμαλωτισθέν- 
τες χτανθῶσι. Τοὺς μὲν οὖν ἄλλους τῶν ἑαλωχότων 
Ρωμαίων ἓν θεραπείᾳ εἶχον, τὸν 0b Ῥηγοῦλον ἐν 
πάσῃ καχουχίᾳ πεποίηντο, τροφἠν τε αὐτῷ ὅσον. 
ἁποζῖν προσῇῆγον, xal ἑλέφαντα προσέφερον συνε- 
χῶς, ὅπως ὑπ αὑτοῦ δειματούμενος, μήτε τῷ σώ- 
pact, µήτο τῇ διανοἰᾳ ἠσυχάζοι. "Exi συχνὸν δὲ 
χαχώσαντες οὕτως αὐτὸν εἰς δεσμωτήριον ἔθεντο. 
Toug δὲ σφετέρους συμμάχους οἱ Καρχηδόνιοι δει- 
νότατα μετεχειρίσαντο. OO γὰρ εὐποροῦντες ἀπό- — 


ξοῦναι αὑτοῖς & προὐπέσχοντο, ἀπέπεμψαν αὐτοὺς, ὡς xat τὸν μισθὸν αὐτοῖς oüx ἐς μακρὰν ἀποδώσον» 
τες. Ἐχέλευσαν δὲ τοῖς χοµίζουασι Gode εἰς ἑρήμην τινὰ νῆσον ἐχθιθάσαι, καὶ λάθρα ἀποπλεῦσαι. Καὶ 
τὸν ἈἙάνθιππον δὲ οἱ μέν φασι Χαταποντίσαι αὐτοὺς ἁποπλεύσαντι ἐπιπλεύσαντας, οἱ δὲ ναῦν αὐτῷ 
δοῦναι παλαιὰν, μηδὲν στέργονσαν, νέον Χαταπιττώσαντες ἔξωθεν, ἵν αὐτῇ ἓφ ἑαυτοῦ χαταποντισθῇ’ 
τὸν δὲ vvóvta τοῦτο εἰς ἑτέραν ἐμθῆναι, xat οὕτω διασωθῆναι. Ταῦτα δ᾽ ἑποίουν, ἵνα μη δοχοῖεν 
πρὸς ἐχείνου σεσῶαθαι. νόμισαν γὰρ, ἁπολωλότος αὐτοῦ, xal την τῶν ἔργων δόξαν συναπολέ» 


αθοι. 
XIV. Romanis ca clade imostis, illud dolorem 


ΙΔ, Οἱ à' ἐν τὴ "Pop ἤλγουν μὲν διὰ τὸ συμδὰν, 














073 


ANNALIUM LIB, VIII. 


611 


καὶ πλέον ὅτι τοὺς Καρχτδονίους ἐπὶ τὴν Ῥώμην A auxit, quod Carthaginienses ad ipsam urbem navi- 


αὐτὴν προσεδόχων ἀποπλευσεῖσθα:. Διὰ ταῦτα τὴν 
τε Ἰταλίαν ἓν φυλαχῇ ἐποιήσαντο, χαὶ ἐπὶ τοὺς ty 
Σιχελίᾳ τῇ τε Λιθύῃ ὄντας Ῥωμαίους σπουδῇ τοὺς 
ὑπάτους ἔπεμψαν, Μάρκον Αἰμίλιον xal Φούλδιον 
Πλαίτινον. Οἱ ἐς Σ.χελῖαν πλεύσαντες, xal φρουρ]- 
σαντες τὰ ἐχεῖ, πρὸς Λιδύην ὡρμήκεσαν. Καὶ χει- 
μῶνι ληφθένεςς, κατηνέχθεσαν ἓς Κόρσουραν. 
Πορθήσαντες δὲ τὴν νηΏσον, xai φρηυρᾷ παροδόντες, 
ἔπλεον αὖθις. Κάν τούτῳ ἰσχυρὰ ναυμαχία ποὺς 
Καρχηδονίους ἐγίνετο. ᾿Ηγωνίνοντο γὰρ οἱ μὲν 
παντελῶς τοὺς Ρωμαίους ix τῆς oixela; ἐκθαχλεῖν' 
Ῥωμαῖο: δὲ τοὺς ἔγχκαταλειφθέντας αφῶν ἓν τῇ 
πολεμίᾳ ἀνατώσασθαι. ᾽Αγγωμάλως δὲ µαχομένω», 
ol iv τῇ ᾿Λοτίδι ὄντες 'Ῥωμαῖοι χατὰ νώτου τοῖς 
Καρχηξονίοι;, ἑξαίφνης ἐπέπλευσαν' xol ἀμφιέό- 
700: αὐτοὺς καταλαθύντες, ἐνίχησαν. Καὶ μετἀτοῦτο 
καὶ τῷ πεζῷ ᾿Ρωμαῖοι ἐκράτησαν, καὶ εἶλον πολ- 
400€, οὓς δ.ὰ τὸν Μήγουλον xai τοὺς μετ) αὐτοῦ 
ἁλύντας περιεσώσαντο. ᾽Αρπαγὰς δέ τινας ποιησά- 
µενοι, ἐς Σιχελίαν ἔπλεον. Χειμῶνι δὲ περιπεσόν- 
τες, XGY πυλλοὺς ἆ πηθαλόντες, οἵχοι ταῖς ναυσὶ ταῖς 
περισωθείσαις ἀπέπλευσαν. Οἱ δὲ Καρχηδόνιοι xat 
την Κόρσουραν ἔλαθον, xol ἐς Σ,χελίαν ἑπεραιώ- 
θηΣαν. Καὶ εἰ pt; τὸν Κολλατῖνον xat Γναῖον Κορνή- 
λιον ἔμαθον πολλῷ προσπλέοντας ναυτιχῷ, πᾶσαν 
ἂν αὐτὴν ἐχειρώσαντο. Οἱ γὰρ ᾿Ρωμαῖοι ναυτικόν 
τε ἄριστον ταχέως ἐξήρτυσαν, xal χαταλόγου; 
Φελτέστους ἐτεπο:έχεσαν. Καὶ οὕτως ἐῤῥώσθησαν, 
ὥστε τρίτῳ μηνὶ ἐς την Σιχελίαν ἐπανελθεῖν. Πεν- 
ταχ,σιοστὺν δ ἂν ἔτος, ἀφ᾿ οὗπερ ἡ Ῥώμη συνέ- 
στη. Καὶ τὴν μὲν κάτω τοῦ Πανόρμου πόλιν 
οὗ γαλεπῶς εἶλον, τῇ δὲ ἄχρᾳ προσεδρεύοντες 
ἐκαχοπάθησαν, μέχρις οὗ τοὺς kv ab: ἐπέ- 
λιπεν d; τροφῃ. Ἰότε γὰρ προσεχώρησαν τοῖς 
ὑπατοις. Οἱ δὲ Καρχιδόνιοι τὰς ναῦς αὐτῶν cl- 
xabe πλεούσας τηρῄσαντὲες, εἷλον συχνὰς χρηµά- 
πων µεστάς. Εἶτα Σερουϊλιός cc Καιπίων xai I'3io; 
Σεμπρώνις Όπατοι, τοῦ μὲν Λιλυδαίου πειράσαντες 
ἀπεχρούσθησαν, ἐς δὲ τὴν Λιθύην ἑπεραιώθησαν, 
καὶ την ταραλίαν ἐπόρθουν. Ὡς 5' ἐχομίζοντο 
οἵκαδε, χειμῶνι ἑνέτυχον χαὶ ἐθλάβησαν. Διὸ voul- 
σας ὁ δημο; ἓξ ἀπειρίας τῶν ναυτικῶν βλάπτεσθα:, 
τῆς piv ἄλλης θαλάσσης ἀπέχεσθαι ἑφηφίσαντο, 
νανσὶ δ' ὀλίγαις την Ἰταλίαν φρουρεῖν παρεσχεύα- 
ζον. Τῷ 5 ἐπιγενομένῳ Exec. Πούπλιος Γάΐϊος xal 
Αὐρήλιος Σερουῖλιος ἐς τὴν Σιχελίαν Ἴλθον, xal 
ἅλλα τὲ τινα χατεστρέφαντο, χαὶ Ἱμέραν * o9. μὲν- 
τοι τινὰ συνέσχον τῶν ἓν αὐτῇ ' vuxtb; γὰρ αὐτοὺς 
οἱ Καρχηδόνιοι ἐξεχόμισαν. Μετὰ δὲ τοῦτο Αὐρήλιος 
vào; τε παρὰ Ἱέρωνος εἱληφὼς, καὶ ὅσοι τῶν Ῥω- 
µαΐων σαν ἐχεῖ συμπαραλαθὼν, ἔπλευσεν εἰς Λι- 
Γάραν, xaX iv αὐτῇ χιλίαρχον Kutvcov Κάσσιον 
χαταλιπὼν, προσεδρεύοντα μάχης ἄνευ, ἀπΏρεν 
o:xaós. Κὐϊῖυτος δὲ μὴ φροντίσας τῆς ἐντολῆς, προσ: 
έμιξε τῇ πόλει, xal πολλοὺς ἀπέδαλεν. Ὁ μέντοι 
Αὑρήλιος μετὰ ταῦτα Exslvou; ἑλὼν, πάντας ἀπέ- 
xv:tv&, χαὶ τὸν Κάσσιον τῆς ἀρχῖς ἔπανσε. Καρ- 
. ἀτδόνιοι ek tà δόξαντα τοῖς Ῥωμαίοις περὶ τοῦ 


gaturos arbitrabantur. llis de causis et Italian pr:e- 
sidiis munierunt, et consules M. /Ewilium et Ful- 
vium Pletinum ad Romanos, qui in Sicilia et Libya 
erant, celeriter miserunt. Qui cum Sicilia przsi- 
diis firmata, in Alricam navigarent, tempestate 
ad Corsuram delati, vastata insula , οἱ priwsidiis 
munita, perrexerunt. Ác tum acre prielium in mari 
commissum esL cum Cartbaginiensibus. Hi enim 
annitebantur, ut Romanos e sua ditione peni:us 
ejicerent : Romani vero, ut suos ex hostili Lerra 
recuperarent, Ancipiti pugnis eventu, Romani qui 
Aspide erant, a tergo Carthaginienses ex improviso 
adorti, utrinque circumventos vicerunt. Deinde 
Romani, etiam pedestri przlio victores, ceperunt 


n muitos , quos propter Hegulum et concap:'vos 


D 


ejus conservarunt : abactaque przda, in Siciliam 
redierunt. Sed tempestate conflictati, multis amis- 
sis, cum reliquis navibus domum redierunt. Car- 
tliaginienses autem el Corsuran receperunt, et in 
Siciliam  trajecerunt. Ac nisi Collatinum οἱ 
Cneium Cornelium cum magna classe adventare 
cognovissent, eam totam subegissent. Romani enim 
optimam classem celerrime compararunt, et delectus 
fortissimorum virorum habuerunt : itaque firmati 
sunt, ut tertio mense in Siciliam redirent. l4 factuin 
anno ab Urbe condita quingentesimo. Ac Panormi 
urbem inferiorem facile ceperunt : sed in arcis 
obsidione difficultatibus conflictati sunt ; donec 
presidiarii commeatu destituti, consulibus deditio- 
nem 3993 /lecerunt. Carthaginienses autem, obser- 
vatis navibus corum domum redituris , multas pe- 
cuníige plenas ceperunt. Deinde Servilius Cxpio οἱ 
C. Sempronius coss. Lilvbao frustra tentato, in 
Africam transvecti, oram inaritimam infestarunt : 
in reditu incommodum ἐκ tempestate ceperunt. 
Itaque populus existimans detrimenta iila ex rei 
navalis imperitia capi, reliquo mari abstinere, ct 
Italiam duntaxat paucis tueri navibus decreverunt. 
Ánno sequenti, P. Caius οἱ Aurelius Servilius in 
Siciliam profecti, cum alia4oca, tuin Himeram ce- 
perumt, sed vacna:n. civibus, quos Carthaginienses 
noctu a:portarant. Post hzc Aurelius, navibus ab 
Ilieronc acceptis, et Romanis omnibus qui in insula 
erant assumptis, Liparam trajecit : ibique ϱ Cs. 
sio tribuno militum rclicto, qui cam sine pugna ob- 
sideret domum rediit : sed Quintus mandato consu- 
lis neglecto, urbem aggressus, multos amisit. Qua 
deinde Aurelius expugnata, omnes occidit, et Cas- 
sio magistratum abrogravit. Carthaginienses decreto 
Romanorum de re navali cognito, classem spe to- 
tius Sicilie potiundi miserunt. Ac dum ambo coss, 
Cecilius Metellus et C. Furius aderant, quicve- 
runt. Sed cum Furius Romam rediisset, Metello 
contempto, ad Panormum accesserunt. Metellus, 
cognita exploratorum presentia, omnibus qui in. 
urbe erant convocatis, pro concione edixit, ut 
sese invicem prehensarent : et quemvis rogando 
quis esset, quidque ageret, hostes deprehendit. 


"5 | JOANNIS ZONAR.E 


(76 


Carthaginiensibus autem ad pugnam se parantibus, Α ναυτικοῦ µαθόντες, ἔπεμφαν εἰς Σικελίαν, πᾶσαν 


per dies complures metu simulato, effecit, ut elati 
animis audacius monia oppuguarent. Signoque 
dato, Romanis subito portis omnibus erumpere 
jussis, facile vicit in angustias redactos : unde cum 
evadere non possent, in tanta el virorum et ele- 
phantorum multitudine, turbabantur. Sed interea 
classis Punica appellens, exitii causa in primis eis 
fuit. Nam dum naves conscendere contendunt, partim 
iu mari perierunt, partim ab elephantis et sese et 
homines urgentibus conculcati, partim a Romanis 
occisi sunt. Capti etiam multi et viri et elephan- 
tes : qui cum magistros suos non 394$ habentes 
exasperarentur, Metellus captivis, qui eos cepis- 
sent, salutem et impunitatem pr:econio promitti jus- 


sit. Sic illi raansuetissimis el notis captis, etiam ος- B 


teros attraxerunt: qui cxx, numero sic per fretum 
Romam sunt traducii. Dolia multa inter scse devin- 
xerunt, et lignis insertis ita distinxerunt, ut neque 
separarentur, neque coirent : eaque trabibus con- 
sirata, sarmentis et terra ingesla, circumsepse- 
runt, ut structura ilfa stabuli instar esset: in 
eamque introductos, sine sensu navigationis tra- 
jecerunt. Hac victoria potito Metello, Asdrubal 
dux tum quidem evasit: sed pust a Carthaginensi- 
bus revocatus, atque in crucem actus est. 


ὑποτάξαι τότε ἑλπίζοντες. Καὶ ἕως μὲν ἄρφω πα- 
ρἼσαν οἱ ὕπατοι Καιχίλιος Μέτελλος xal l'átoz Φού- 
p:os, ἠρέμουν. Ὡς δὲ πρὸς τὸν Ῥώμην ἀπῆρεν 6 
Φούριος, κατεφρόνηταν τοῦ Μετέλλου, xal πρὸς τὸ 
Πάνορμον ἡλθον. Ὁ δὲ Μέτελλος κατασχόπους ἐλθεῖν 
μαθὼν ix τῶν πολεμίων, ἤθροισε τοὺς ἐν τῇ πύλει 
πάντας, xal διχλεχθεὶς αὐτοῖς, ἀλλήλων λαδέσθαι 
σφἰσιν ἑχέλευσε. Καὶ οὕτως ἕχαστον ἀναχρίνων 
ὅστις τε εἴη χαὶ ὅ τι πράττοι, χατεφώρασε τοὺς πολε- 
µίους. Καρχηδόνιοι δὲ παρετάξαντο, ὡς μαχούμενο:, 
xaX Μέτελλος ὃξδιέναι προσεποιεῖτο. Τούτου ὃ' ἐπὶ 
πλείους ημέρας γινομένου, οἱ Κάρχηδόνιοι ἔφροντ- 
µατίσθησαν, καὶ προσέδαλλον θρασύτερον. Καὶ τότε 
ὁ Μέτελλος σημεῖον τοῖς Ῥωμαίοις Ἶρε- xàx τούτου 
ἑξαπιναίως ἐχεῖνοι χατὰ πάσας tX; πύλας ἔπεχδρα- 
µόντες, ῥᾳδίως ἑκράτησαν, xal ἐς οτενὸν αὐτοὺς 
κατέχλεισαν, ὥστε μηχέτ ἀναχωρῆσαι δι ato 
δυνἠθῆναι. Στενοχωρούµενοι γὰρ ἅτε xal αὐτοὶ πολ- 
λοὶ ὄντες, xal πολλοὺς ἑλέφαντας ἔχοντες ixapá-- 
τοντο. Κάν τούτῳ τὸ vautuxbv τὸ Λιδυκὸν προσπελά- 
σαν αὑτοῖς ἐγένετο φθορᾶς altuovatov, Ἰδόντες γὰρ 
τὰ; ναῦς, ὥρμησαν εἰς αὐτὰς, xat ἁμθαίνειν ἐξεδιά - 
ζοντο, xal οἱ μὲν εἰς τὴν θάλασσαν ἐνέπιπτον, καὶ 
ἐφθείροντο, οἱ δὲ ὑπὸ τῶν ἑλεφάντων ἐμπελαζομέ- 
voy ἀλλήλοις τε xai τοῖς ἀνθρώποις ἀπώλλυντο * οἱ 


δὲ ὑπὸ τῶν Ῥωμαίων ἑχτείνοντο, πολλοὶ δὲ xal ζῶντες ἑάλωσαν, ἄνδρες τε xal ἑλέφαντες. Ἐπειδὴ 
Υὰρ ἄνευ τῶν συνήθων σφἰσιν ἀνδρῶν ὄντες ἠτριαίνοντο, χἠρυγμα τοῖς αἰχμαλώτοις ὁ Μέτελλος ἐποιή- 
σατο, σωτηρίαν καὶ ἄδειαν τοῖς συλλαδοῦσιν αὐτοὺς διδοῦν. χαὶ οὕτως προσελθόντες τοῖς αφῶν πραοτά- 
τοις, ἑχείνους τε διὰ τὴν συνήθειαν ἐχειρώσανιο xal τοὺς ἄλλους προσεπεσπάταντο, οὓς καὶ εἰς τὲν 
Ῥώμην ἑχόμισαν, ἐχατὸὺν ὄντας καὶ εἴχοσιν, οὕτως αὐτοὺς τὸν πορθμὸν περαιώσαντες. Πίθους πολλοὺς 
συνδήσαντες ἀλλήλοις, xal ξύλοις διαλαθόντες ado, ὥστε utt ἁπαρτᾶσθαι σφᾶς, µήτε συμπίπτειν, δοκοὺς 
ἐπ αὐτῶν ἐπέτειναν, xal ὕλην xol γῆν ἐπεφόρησαν, φρἀξαντές τε πέριξ τὸ χωρίον, ὡς αὐλῇ τινι ἐοιχέναι» 
εἰς τοῦτο αὐτοὺς ἐπεθίδασαν, xal διεπέρ θµευσαν, οὐδ αἰσθανομένους ὅτι πλέοιεν. Ὁ μὲν οὖν Mi. 
πελλο; οὕτως ἑνίχησεν ' 6 ὃ) ᾿Λλσδρούθας 6 τῶν Καρχιδονίων στρατηγὸς σωθεὶς τότε, ὕστερον ὑπὸ 
τῶν Καρχηδονίων ἐκλήθη , καὶ ἀνεσκολοπίσθη. ᾿ 





XV. Carthaginienses cum aliis de causis, tum ob ( 


captivorum mulitudinem , Ikoniam legatos mise- 
runt, adjuncto Regulo, quem propter virtuler et 
auctoritatem nihil non impetraturum arbitrabantur, 
jurejurando obstriclum, ut rediret. ls et aliis in 
rebus se pro Caribaginiense gessit, neque uxorem 
ad colloquium adinisit : neque urbem, quamvis vo- 
careiur, ingressus est. Sed senatu exlra urbem 
coacto (ita enim respondere legatis hostium moris 
eral) in concilium introductus, dixit : Nos, P. C. 
Carthaginienses ad vos miserunt (nam ego quoque ju- 
re belli servus eorum factus sum) petentes in primis, 
uL paz iis conditionibus, quas utrinque probaveritis, 
[iat : sin id. nolitis, ut saltem captivi permutentur. 
Hzc locutus, eui legatis secessit, ut Romani soli 


ΙΕ’. Oi Καρχτδόνιοι δὲ διεχηρυχεύσαντο τοῖς Ῥω- 
µαΐίοις διά τε τἆλλα, xat τὸ πλῆθος τῶν αἰχμαλώτωνν 
xal τοῖς πρέσθεέσι xal αὐτὸν «bv Ῥηγοῦλον σονν- 
ἐπεμψαν, πᾶν δι’ αὐτοῦ οἱηθάντες χατωρθωκέναι διὰ 
τὴν ἀρετὴν xal τὸ ἀξίωμα τοῦ ἀνδρός. "“ρχωσάν τε 
αὐτὸν, fj μὴν ἑπανήξειν. Καὶ ὃς τά τε ἄλλα d; εἷς 
τῶν Καρχηδονίων ἕπραττε, καὶ οὔτε τὴν γυναῖχα 
εἰς λόγους ἑἐδέξατο, οὔτε τὴν πόλιν εἰσῆλθε, καὶ 
ταῦτα καλούμενος, ἀλλ᾽ ἔξω τοῦ τείχους τῆς βουλῆς 
ἀθροισθείσης (ὡς ἔθος ἣν χρηµατίζειν τῶν πολεμίων 
τοῖς πρέσθεσιν) εἰσαχθεὶς εἰς τὸ σνυνέδριον, εἶπεν» 
Ἡμᾶς, ὦ πατέρες, πρὸς ὑμᾶς Καρχηδόνιοι ἔπεμ- 
ναν (ἐχείνυι γάρ µε ἑστάλκασι, ἐπεὶ δοῦλος 
αὐτῶν vóuo πο.έμου γεγένηµαι) καὶ ἀξιοῦσε 
pd Acca μὲν xal τὸν 2ó6Àspor ἐὐσασθαι ἐπὶ συν- 


deliberarent. Cum autem a coss. interesse delibe- p θήκαις ταῖς δοκούσαις ἁμροῖν, εἰ δὲ μὴ τῶν 


rationi juberetur, non paruit, priusquam id Car- 
thaginienees permisissent. Ác (acilus assidens, cum 
senientiau rogaretur, ait : Ego, P. C. οἱ vel millies 
captus (uero, estrum unus sum. Nam meum corpus 
penes Carthaginienses est, animus vero meusvobiscum. 
Ac illud quidem alienatum a vobis: hic, quo minus Ro- 
manorum sit, efficere nemo potest : ac ut captivus, ad 


aixuaAotwur. ποιήσασθαι éAJaypa. Ταῦτα εἰπὼν, 
µετέστη μετὰ τῶν πρέσδεων, ὡς ἂν καθ) ἑαυτοὺς 
οἱ ᾿Ῥωμαῖοι βουλεύσωνται. Κελευόντων δὲ αὐτὸν 
τῶν ὑπάτων συμμετασχεῖν σφίσι τῆς διαγνώµης, οὐ 
πρὶν ἐπείσθη, πρὸ τοῦ ἐπιτρατῆναι παρὰ τῶν Καρ- 
χπδονίων. Ὅ δὲ τέως μὲν ἑσιώπα. Ἐπεὶ δ᾽ οἱ Bov- 
λευταὶ εἰπεῖν αὐτὸν γνώµην ἐχέλευον, εἶπεν, Εἰμὶ 


11 ANNALIUM LIB. VIII. 


6:8 


(ών slc ἐξ ὑμῶν», ὦ zacépec, xür µυριάκις d.lo. A Carthaginienses pertineo. Cum autem nulla improbi. 


Τὸ μὲν γὰρ σῶμά µου Καρχηδογίω», ἡ δὲ voy 
µου ὑμετέρα ἑστίν. "Exsivo μὲν γὰρ ὑμῶν ἡ.].]ο- 
τρίωεαι, ταύτην» δὲ οὐδεὶς δύναται μὴ οὐχὶ 'Po- 
µαίαν εἶναι πυιῆσαι ' xal ὡς μὲν alyudAocvoc 
Καρχηδογίοις πρασύλω. Ἐπεὶ δ᾽ οὐκ ἐκ xaxíac, 
dA à« προθδυμµίας ἐδυστύχησα, καὶ ᾿Ῥωμαῖός 
εἰμι, καὶ gporo τὰ ὑμέτερα, xal οὐδ' ἐξ ἑγὸς 
ζρόπυυ AvcitsAeir ὑμῶ' τὰς καζα.].λαγὰς γοµίζω. 
Taota ὁ 'Pryoulo; εἰπὼν, xal τὰς ατίας προσέ- 
θηκε, δι ἃς τὰ, συµθάσεις ἀπηγόρευε. Καὶ ἐπήγα- 
γεν ὡς, Οἶδα μὲν ὅτι µοι προύπτος ὅὄ-εθρος 
πρόκειται. Ἀδύνατον γὰρ «Ἰαθεῖν αὐτοὺς d cvr- 
εὐού.ευσα, ἆά.1λὰ xal οὕστως τῆς ἑμαυτοῦ σωτη- 
ρίας τὸ κχοιγῇ συμφέρον προτίθηµι. El δὲ τις 
equos Ti οὖν οὐκ ἑχδιδράσκεις, ἢ ἐνταῦθα xa- 
Σαμόγεις; ἀκούσεται, ὅτι ὁμώμοκα αὐτοῖς éxa- 
νήξδειν, καὶ obx ἂν παραθαίη» τοὺς ὄρχους, οὐδ' 
rl πρὸς πολεμίονς γεγόνασι, καὶ δι’ da, μά- 
ἒιστα δὲ ὅτι τὸ δειν όν ἐμπεδορκήσας μὲν μόνος 
asicouav* ἂν Ó' ἐπιορχήσω, πᾶσα ἡ xóluc dva- 
ᾱ.2ησθήσεται. Ἡ γερουσία δὲ τῆς ἐχείνου σωττ- 
plac ἕνεχεν, χαὶ τὴν εἰρήνην ποιῄσααθαι, xal τοὺς 
αἰχμαλώτους ἀντιδοῦναι προτεθύμητο. Γνοὺς οὖν 
τοῦτο αὐτὸς, ἵνα μὴ τὸ συμφέρον δι) αὐτὸν xaza- 
Ἐρόωνται, ἑπλάσατο πεπωχέναι φάρµαχον δηλητί- 
piov, καὶ μέλλειν πάντως DV αὐτοῦ ἀπολέσθαι. Καὶ 
οὔτε ἡ σύμθδασις γέγονεν, οὔτε τῶν αἰχμαλώτων ἡ 
ἁμοιθή. ᾽Απιόντος ὃ αὐτοῦ σὺν τοῖς πρέσδεσιν, ἀν- 
τελάθοντο ἄλλοι τε xal οἱ παῑδες xai ἡ γυνἠ. Οἱ 
ὃ ὕπατοι μήτ’ ἐθέλοντα χαταμεῖναι αὐτὸν ἐχδώτειν 
ἔφασαν, pfi! ἀπιόντα χατασχεῖν. Καὶ οὕτω προτι- 
µήσας μὴ παραθήῄναι τοὺς ὄρχους, ἀνεχομίσθη' xal 
αἰχισθεὶς ὑτ'' αὐτῶν, ὡς ἡ φήμη λέγει, ἀπέθανε. 
Τὰ yàp βλέφαρα αὐτοῦ περιτεµόντες, xal χρόνον 
τινὰ àv σχότει χαθείρᾷαντες, εἶτα εἰς σχεῦός τι 
σύμπηχτον χέντρα πανταχόθεν ἔχον ἐμθαλόντες αὑ- 
τὸν, xal τρέφαντες πρὸς τὸν Άλιον, οὕτως ὑπὸ χα- 
χοπαθείας xal ἀγρυτνίας μὴ δυνάµενόν πη χκλιθῆναι 
διὰ τὰ κέντρα, διέφθειραν. "A. πυθόµενοι οἱ Ῥω- 
μαῖοι (23), τοὺς πρώτους τῶν παρ) αὐτοῖς αἰχμαλώ- 
των παρέδοσαν τοῖς ἐχείνου natal xai ἀνταιχίσα- 
σθαι, xal ἀνταποκτεῖναι. Τοὺς ἃ) ὑπάτους ἐς τὴν 
Λιθύην ατρατεύαασθαι ἑφηφίσαντο, τόν τε Γάΐον 
Αττίλιον τὸν τοῦ ᾿Ρηγούλου ἁδελφὸν, xai τὸν Μάλ- 
λιον τὸν Λούχιον. Οἱ ἐς τὴν Σιχελίαν ἑλθόντες τῷ 
Λιλυθαίῳ προσέθαλον, xal τι µέρος τῆς τάφρου 
συγχῶσαι elg τὴν τῶν μηχανημάτων προσαγωγὴν 
ἐπεχείρησαν. Καὶ οἱ Καρχηδόνιοι ὑπορύσσοντες, 
«ὸν youy ὑφεῖλκον. Ἐπεὶ δ᾽ ἠλαιτοῦντο τῇ πολυχει- 
pia. τεῖχος ἕτερον ἔνδον μηνοειδὲς ᾠχοδόμησαν. Καὶ 
ol μὲν ὑπονόμους ὑπὸ τὸν χύχλον εἰργάξοντο, ὅπως 
χατὰ τὸ διάχενον αὐτῶν ἱρήσαντος τοῦ τείχους, 
φἰσπέσωσω. Οἱ Καρχηδόνιοι δὲ ἀντορύσσοντες, πολ- 
λοὺς μὲν ἁγνοοῦντας τὸ Υινόμενον ἐχδεχόμενοι 
ἔχτεινον, πολλοὺς δὲ xai müp. iv φρυγάνοις εἰς τὰ 


late, sed rei bene gerend« studio cladem acceperim, 
ΠΟΠΙαΠΙΦ sum : vobisque consultum cupio, et pacifi- 
cationem nullo modo e re vestra esse duco. llis di- 
ctis, suzque sententie rationibus adductis, subje- 
cit : Scire se, haud dubium exitium sibi instare : neque 
enim Carthaginiensibus clam esse posse, quid suasc- 
rit. $955 Sed sic quoque reipublice commodum pri- 
vata. incolumitate sibi esse antiquius. Quod si quis 
dixerit, Cur non aufugiat, aut Rome maneat ? ei se 
responsurum, se jurejurando reditum promisisse : 
id se hostibus etiam cum ob alia servaturum esse, 
(um quod servata fide, solus erumnam passurus es- 
sel ; violata, tota civitas perjurii crimine obstringe- 
relur, Senatu autcm salutis illius causa, tum ad 


B pacem faciendam, tum ad permutandos captivos 


parato : ne a ralione utilitatis sua causa decedc- 
rent, venenum sihi datum esse finxit, ex quo omni- 
no periturus essct. lta neque pace neque capti- 
vorum permutatione facta, cum eum cum legatis 
abeuntem, preter alios uxor et liberi retinerent ; 
consules neque manere volentem dedituros, neque 
abiturum detenturos esse dicerenti, jurisjuran. i 
religioue privatis affectibus anteposita, discessit. Et 
a Carthaginiensibus per cruciatum, ut aiunt, inter- 
fecus est. Nam palpebris przcisis, eum aliquau- 
diu in tenebris concluserunt. Deinde in vas quod- 
dam refertum stimulis conjectum, et ad solem 
conversu:m, doloribus et vigiliis, cum nusquam in- 
clinare se posset, peremerunt. Quibus Romani au- 


C diris, principes caplivorum ejus liberis vicissim et 


excruciandos ei necandos tradiderunt : et coss. C. 
Attilio, Reguli (ratri, et L. Manlio, Lellum Aírica- 
num decreverunt. Qui cum in Sicilia Lilylicum 
oppugnarent , ei fosse partem ad machinas addu- 
cendas explere aggressi essent, Carthaginienses 
subterfodientes terram subtraxerunt : sed cu.n 
operarum multitudine viucerentur, alium murum 
intus Junatum struxerunt. Ronianis autem cuni- 
culos subter muros »gentibus, ut iis in cavernas 
desidentibus, irruerent : Carthaginienses contra 
fodientes, multos id ignorantes exceptos wucida- 
runt, multos igni sarmentis injeeto in fossis cre- 
marunt. Sed cum quidam e sociis moram obsidio- 


p nis, et slipendia non integra numerata :egre fe- 


rentes, de oppido prodendo cum Ilomanis agerent; 
Amilcar eo consilio animadverso, sed dissimulate, 
ne illi palam deflcerent, pecunia magistratibus 
data, multitudini promissa, sic cos reconciliavit, 
ut proditionem non inficiati , postremos legatos 
redeuntes non reciperent : qui ad consules 398 
profugi, agro in Sicilia et aliis rebus donati 
sunt. Carthaginienses qui doti erant, his auditis, 
Ardebam cuin plurimis navibus, frumentum et 
pecunias Lilybeum  advehentibus miserunt, ls 
tempestate observata appulit. Quod deinde alii 


Varia lectiones et nota. 
(22) ᾽Απυθόμενοι οἱ Ῥωμαῖοι, Vide Excerpta ex Diodoro Siculo, p. 274, 216. 


οσο 


JOANNIS ZONAR.É 


680 


plurimi imitari ausi, partim successum habue- Α ὀρύγματα ἑμδαλόντες ἔφθειρον. Ἐπεὶ δὲ τινες τῶν 


runt, partim perierunt. Dum ambo consules ade- 
rant, equo marte pugnabatur. Sed cum morbo et 
fame premerentur, iisque de causis alter suos mi- 
lites domum reduceret, Amilcar erumpere ausus, 
macliinas incendit, defen&ores earum occidit ; et 
equitatu Deprano emisso, Romanos pabulatione et 
commeatu prohihendo, eorumque socios infestan- 
do, Ardeba interim alias Siciliz, alias Italie oram 
populante, ad summam inopiam redegit. Sed Lu- 
cio Junio classem parante, Claudius Pulcher Lily- 
bsxurm propere abiit : et militibus in naves impo- 
sitis, Hannopem Carthaginiensem in quinqueremi 
navigantem comprehendit : unde Romani exein- 
plum fabricandarum navium petiverunt. Sed cum 
classes sepe periclitarentur, quanquam crebro 
tot navium , in quibus multi viri et pecunise 
erant, interitu dolebant ς tamen non cesserunt, 
scd quemdam in senatu de pace cum Cartbaginicn- 
Sibus facienda locutum occiderunt , οἱ dictato- 
rem dixeruut Collatinum, magistrum equitum Me- 
tellum : nihil tamen memorabile gesserunt. Interea 
Junius Ericein subegit ; et Carthalo 7Egi:halo po- 
titus, Junium cepit. 


cuppáyov τῇ τε παρατάσε: τῆς πολιορχίας ἀχθό- 
µενοι, καὶ τῷ μὴ τὸν μισθὺν αὐτοῖς ἐντελῆ χατα- 
6άλλεσθαι, προδοῦναι τὸ χωρίον τοῖς ᾿ΡῬωμαίοις 
διεχηρυχεύοντο, ἐφώρασεν ὁ ᾽Αμίλχας τὸ βουλευό- 
pevov, οὐκ ἑξέφηνε δὲ, ἵνα jid πολεμώσῃ αὐτού,' 
χρήματα δὲ τοῖς ἄρχονυσιν αὐτῶν παρασχὼν, χαὶ zà 
πλήθει προσυποσχόµενος ἕτερα, οὕτως αὐτοὺς 
ᾠκειώσατο, ὥστε pro ἀρνἡσασθαι τὴν προδοσίαν, 
ἀλλὰ χαὶ τοὺς «ελευταίους πρέσθεις ἑπανιόντας 
ἁπώσασθαι * o? πρὸς τοὺς ὑπάτους αὑτομολήσαντες, 
T7» τε ἓν Σιχελίᾳ xai ἕτερ) ἅττα ἔλαθον. ᾿Αχού- 
σαντες δὲ ταῦτα οἱ οἴχοι Καρχηδόνιοι, πέµπονσιν 
'Apbt6av σὺν ναυσὶ πλείσταις εἰς τὸ Λιλύξαιον, οἵτον 
ἀγούσαις, , χαὶ χρήματα. Καὶ ὃς χειμῶνα ἐπιτηρί- 
σας, εἰσέπλευσε. Κάχ τούτου xal ἄλλοι συχνοὶ xa- 
ταίρειν ὁμοίως ἑτόλμων' καὶ οἱ μὲν ἐπετύγχανον, οἱ 
6k ἀπώλλυντο. Ἔως μὲν οὖν ἄμφω παρῆλαν cl Όπα- 
τοι, Ισοπαλεῖς ol ἁγῶνες ἑἐγίνοντο. Νόσου δὲ xal 
λιμοῦ τρυχόντων αὐτοὺς, xai τοῦ ἑτέρου οἴκαδς διά 
ταῦτα σὺν τοῖς ἆμφ αὐτὸν ἱατρατιώταις ἀναχωρῇ- 
6αντο-, ᾽Αμίλχας θαῤῥήσας ἐπεξῄει, xal τὰς µῃ- 
χανὰς ivemlumpa, xaX τοὺς ἑπαμύνοντα; αὐταῖς 
ἔφθειρε, καὶ ἡ ἵππος αὐτοῦ Ex τοῦ Δρεπάνου ὁρμω- 


μένη, tá τε ἐπιτίδεια χοµἰζεσθαι τοὺς Ῥωμαίοως ἑκώλυε, xai τὴν αὐτῶν συμμαχίδα κατέτρεχε, xai ὁ 


^ 


λρδέθας ποτὲ μὲν τῆς Σιχελίας, ποτὲ δὲ τῆς Ἰταλίας τὰ παρᾶλια ἔχειρεν, ὅθεν οἱ 'Ῥωμαῖοι tv ἁπορίᾳ 
Χατέστησαν. Τέως μέντοι Λούχιος Ἰούνιος ἠτοίμαξε ναυτικὸν, Κλαύδιος δὲ Ποῦλχρος εἰς τὸ Λιύδαιν 
ἐπιιχθεὶς, καὶ τριήρεις πληρώσας, συνέλαθε δι’ αὐτῶν "Άννωνα τὸν Καρχηδόνιον ἐχπλέοντα πεντήρει 
xai παράδειγµα τοῖς Ῥωμαίοις τῆς χατασκευῆς τῶν νεῶν ἐγένετο. Πολλάχις δὲ τοῦ ναυτικοῦ χινδυνεύ- 
οντος, ἐθαρύνοντο οἱ ᾿Βωμαῖοι τῇ συνεχεῖ τῶν νεῶν φθορᾷ. "Ανδρας γὰρ συχνοὺς καὶ χρήματα πλεῖστα 
ἓν ταύταις ἀπώλλυσαν. O3 μέντοι γε καὶ ἐνέδοσαν, ἀλλὰ xal τινα φθεγξάμενον περὶ χαταλλαγῶν πρὸς 
Καρχηδονίους ἐν τῇ βουλῇ διεχρήσαντο, καὶ λεχθηναι δικτάτορα ἑφηφίσαντο. Καὶ δικτάτωρ μὲν ὁ 
Κολλατῖνος ἐλέχθη, ἰππάρχησε δὲ ὁ Μέτελλος οὐδὲν δὲ µνήµης ἔπραξαν ἄξιον. Ἑν ᾧ δὲ Κολλατίνος 





διχτάτωρ ἑλέγετο, bv. τούτῳ τὸν "Epuxa παρεστῄσατο ὁ 


λον, χαὶ ἐζώγρησε τὸν Ἰούνιον. 


XVI. Sequenti anno C. Aurelius et P. Servilius, C 


magistratu inito , Lilybeum et Drepanum infe- 
Stántes, lerra Carthaginienses prohibuerunt, eo- 
rumque socias civitates afllixerunt. Carthalo cum 
variis rationibus contra eos tenzatis nihil effecis- 
set, in Italiam abiit, ut aut consules eo traduceret, 
aut inlerea agros vastarel, et urbes caperet : sed 
ne ibi quidem ei quidquam successit. Nam cuin 
Sirategum :edilem adventare didicisset, in Sici- 
liam rediit, Ubi cum conductitius miles ob stipen- 
dium tamultuareiur , multos in desertis insulis 
expositos reliquit, multos Carthaginem misit. Quo czx- 
teri cognito indignati, res novas spectabant. Sed 
Amilcar, successor Carthaloni 3977 datus, multos 
eorum noctu occidit, multos in mari deinersit. 


Interea Romani perpetuam cum Hierone amici- D 


tiam sanxerunt, remissis tributis annuis. Sequenti 
anuo bello navali propter crebras clades et im- 
pensas, publice abstinuerunt. Sed quidam privatim 
navibus postulatis, quas restituerent, et pradara 
sibi vendicearent, cum alias clades hostibus intu- 
' lerunt, tum Hipponem urbem Libycam ingressi, 
navigia omnia et multas zdes cremarunt. Et cum 
cives portus aditum catenis elausissent, ex magno 


Ἰούνιος, xai 6 Καρθάλων κατέσχεν Aljiüs. 


IG'. TQ δ' ἑξῆς ἔτει Αὐρήλιος Γάΐος καὶ Xspovt- 
»tog Πούπλιος τὴν ἀρχὴν λαδόντες τότε Λιλύθαιν, 
χαὶ τὸ Δρέπανον ἐλύπουν, xal τοὺς Καρχτδονίους 
τῆς γῆς ἀπεῖργον, χαὶ τὴν αὐτῶν συμμαχίδα χατέ- 
Χειρον. 'O οὖν Καρθάλων πολυτρόπως ἐπιχειρήσας 
κατ αὐτῶν, ὡς οὐδὲν Ίνυσεν, εἰς Ἰταλίαν ὥρμητεν, 
ἵν) οὕτω τοὺς ὑπάτους µεταγάγῃ ἐχεῖ, ei τέως τὴν 
χώραν χαχώσῃ, xal πόλεις αἱρήσῃ. Αλλ' οὐδ' ἐν- 
ταῦθά τι αὐτῷ προσεχώρησε» τὸν γὰρ ατρατηγὸν 
τὸν. ἀστυνόμον μαθὼν πλησιάζοντα, εἰς Σικελίαν 
ἀνέπλευσεν. Ἔνθα τῶν μισθοφόρων στασιασάντων 
διὰ τὸν μισθὸν, συχνοὺς μὲν E; νήσου; ἑρήμους Ex- 
θιθάσας κατέλιπε, πολλοὺς δὲ xal ἐς τὴν ΚαρχηδόνΣ 
ἀπέστειλεν. "O γνόντες οἱ λοιποὶ Ἠγανάχτησαν, xai 
νεωτερίσειν ἔμελλον. " Qv. ᾽Αμίλχας διαδεξάµενος τὸν 
Καρθάλωνα, πολλοὺς μὲν νυκτὸς χατέχοψε, πολλοὺς 
δὲ καὶ χατεπόντωσεν. Ἐν τοσούτῳ δ᾽ οἱ Ῥωμαῖοι φιλίαν 
ἁῖδιον πρὸς “Ἱόρωνα διεπράξαντο, xal προσαφΏχαν 
ὕσα παρ᾽ αὑτοῦ ἐπετίως ἐλάμδανον. Τῷ 5 ἕξῃς ἔτει 
τοῦ θαλαττίου πολέμου δηµοσίχ μὲν ol ᾿Ρωμαῖοι 
ἁπέσχοντο διὰ τὰ ἀναλώματα. "lóla δέ τινες ve; 
αἰτήσαντες, ὥστ᾽ ἐχείνας μὲν ἁποκαταστῆσαι, τὴν 
λείαν δὲ οἰχειώσασθαι, ἄλλα τε τοὺς πολεμίους ἑκά- 
χωσαν, χαὶ ἐς "Innova Λιθυκὴν πόλιν εἰσπλεύσαν- 








631 


τες, td τε «la. πάντα καὶ πολλὰ τῶν οἰχοδομημά- A 


των κατέπρησαν. Τῶν δ᾽ ἐπιχωρίων τὸ στόµα τοῦ 
λιμένος διαλαδόντων ἀλύσεσιν, iv περιστάσει ἑγέ- 
νοντη, σοφίᾳ δὲ xal «yv περιεγένοντο. Σπουδῇ Υὰρ 
ταῖς ἁλύσεσι προσπεσόντες, ἐπεὶ προσάψασθαι αὐτῶν 
ἔμελλον ol ἔμόολοι τῶν νηῶν, µετέστησαν, ἐς τὰς 
πρύµνας οἱ τοῦ πληρώματος’ xai οὕτως αἱ πρῶραι, 
χουφισθεῖσαι, ὑπερῆραν τὰς ἀλύσεις. Λὖθις 6 ἐς τὰς 
πρώραφ αὐεῶν µεταπηδησάντων, al πρύμναι τῶν 
σχαφῶν µεταωρίσθησαν, καὶ διεξέδραμον. Καὶ µετά 
τοῦτο περὶ τὸ Πάνορμον ναυσὶ Καρχηδονίους ἑνίκη- 
σαν. Οἱ δ ὕπατοι, Μέτελλος μὲν Καιχίλιος περὶ τὸ 
' Λιλύδαιον ὧν, Νουμέριο δὲ Φάδιος τῷ Δρεπάνῳ 
προσίδρευε, xal ἐπεθούλευσε τῇ νησίδι τῇ Πελιάδι 
χαλουμένῃ, προκατειλημένῃ] παρὰ Καρχηδονίων, 
στρατιώτας πέµψας νυχτὸς, ol τοὺς φρουροὺς χτεί- 
ναντες, τὴν νῆσον εἶλον. "O μαθὼν ᾽Αμίλχκας, ἕωθεν 
τοῖς διαδεθηχόσιν ἐπέθετο * ol; οὐκ ἔχων ἀμῦναι ὁ 
Φάδιος, τῷ Δρεπάνῳ προσέµιξεν, ὡς f] τὴν πόλιν δι’ 
ἑρημίαν αἱρήσων, ἢ τῆς νήσου τὸν ᾽Αμίλχαν ἁπάξων. 
Καὶ ἠνύσθη τὸ Ev '. φοδηθεὶς γὰρ ὁ ᾽Αμίλχας, ἀνεχώ- 
βησεν εἰς τὸ τεῖχος. Καὶ 6 Φάδιος τὴν Πελιάδα χατ- 
έσχε, καὶ τὸ μεταξὺ ταύτης xal τῆς Ἠπείρου στενὸν 
xai τεναγῶδες τυγχάνον συγχώσας ἠπείρωχε, xat 
ῥᾷον προσεπολέµει τοῦ τείχους ἐχεῖ (25) ὄντος ἆσθε- 
νεστέρου. Kat οἱ Καρχηδόνιοι συχνὰ παρελύπουν 
αὑτοὺς, εἰς Σιχελίαν τὰ π:ριπλέοντες, καὶ εἰς τὴν 
Ἱταλίαν περαιούµενοι. Tous δ᾽ αἰχμαλώτους ἀλλήλων 
ἄνδρα àvv' ἀνδρὸς Ἱλλάξαντο ’ τοὺς δὲ λοιποὺς, ἐπεὶ 
μὴ ἦσαν ἰσοπληθεῖς, ἀργυορίου οἱ Καρχηδόνιοι ἑχομί- 
σαντο. ΄Έκτοτε δὲ διάφοροι μὲν ὑπάτευσαν, οὐδὲν δὲ 
ἱστορίας ἔπραξαν ἄξιων μέχιστον γὰρ οἱ Ῥωμαῖοι 
ἐσφάλλοντο, ὅτι κατ ἐνιαυτὸν ἄλλους, εἶθ᾽ ἑτέρους 
ἄρχοντας ἕπεμπον * ἄρτι δὲ τὴν στρατηγίαν μανθά- 
νοντας, τῆς ἀρχῆς ἔπανον, ὥσπερ εἰς ἄσχησιν σφᾶς, 
ἀλλ’ οὐκ εἰς χρῆσιν αἱρούμενοι. Οἱ Γαλάται δὲ, τοῖς 
Καρχηδονίοις συμμαχοῦντες καὶ μισοῦντες αὐτοὺς, 
ὅτι χαχῶς μµετεχειρίζοντο σφᾶς, φρουρίου τινὸς φυ- 
λαχ]ν ἐμπιστευθέντες τοῖς Ῥωμαίοις αὐτὸ προ- 


ANNALIUM LIB. VIII. 


062 
periculo arte et fortuna evaserunt. Nam festinan- 
ter in catenas invecti, cum eas rostra navium 
jamjam attingerent, in puppes transieront : ita 
prore levata catenas superarunt. Cumque rursus 
in proras transiluissent, puppes levate transierunt. 
Post hzc ad Panormum Carthaginienses vicerunt. 
Consulum alter Cecilias Metellus ad Lilybeum 
fuit, 31ter Numerius Fabius Drepanum obsedit , 
et insulae Columbarix, a Carthaginiensibus przoc- 
tupatz, noctu missis militibus est insidiatus, qui 
occiso presidio insulam occuparunt. Cum autem, 
Amilcare mane contra illos profecto, Fabius illis 
opem ferre non posset, Drepanum invasit, ut aut 
urbem per ducis absentiam caperet, aut illum ab 
insula abstraheret. Horum alterum ei successit. 


D Amilcar enim territus, in munitionem se recepit. 


Fabius Columbariam tenuit * ei angustias palu- 
desque  interjectas aggeribus continenti junxit. 
Ita facilior facta oppugnatio, cum ibi murus esset 
infirmior. Carthaginienses autem eis crebra detri- 
menta inferebant, nunc in Siciliam, nunc in Ita- 
liam trajiciendo. Captivos viritim permutarunt : 
cseleros, quia tantum numerum non habebant, 
Carthaginienses pecunia redemerunt. Ab eo tem- 
pore diversi consules fuerunt, sed nihil historia 
dignum gesserunt. Nam illud maximo detrimento 
Romanis fuit, quod duces quotannis mutabant, 
eosque qui imperatoria munia adhuc discebant 
revocabant : quasi non rei gerendz, sed exercendi 
causa ablegatos. Galli Carthaginiensibus sociis in- 
fensi, quod ab eis ma!e acciperentur, presidium 
quoddam sua fidei commissum, Romanis pecunia 
398 prodiderunt : ab eisque una cum aliis qui a 
societate Carthaginiensium defecerant, stipendio 
conducti sunt, cam prius peregrinum alere unili- 
tem Romani non consuevissent. His freti, et classe 
privatorum hominum Aíricam infestantium, mare 
diutius negligere nolentes, denuo naves compara- 
runt. 


favo ἐπὶ χρήµασι. Μεταστάντας δὲ ἀπὸ τῶν Καρχηδονίων Γαλάτας, xal ἄλλους τῶν aq σοµμάχων 
τινὰς ol. "Popolo ἐπὶ μισθοφορᾷ προσελάδοντο, µήπω πρότερον τρέφοντες ξενικόν. Τούτοις οὖν ἑπαιρόμενει, 
xai ὅτι οἱ τὰς ναῦς ἔχοντες ἰδιῶται τὴν Λιθύην ἑπόρθησαν, οὐχέτι ἀμελεῖν τῆς θαλάσσης Ἠθελον, ἀλλὰ 


xai αὖθις ναυτικὸν συνεστήσαντο. | 


17’. Καὶ Λουτάτιος Κατύλος Όπατος ἠρέθη, καὶ D — XVII. Luctatio Catulo consuli designato, collega 


τούτῳ συνεξεπέμφθη Κὐῖντος Οὐαλέριος Φλάχχος 
ἀστυνομῶν. Ot, ἐς Σιχελίαν ἑλθόντες, xai χατὰ γην 
χαὶ θάλασσαν τῷ Δρεπάνῳ προσέδαλον, xal τι τοῦ 
τείχους χατήρειψαν ' καὶ εἶλον ἂν αὐτὸ, εἰ μὴ, τοῦ 
ὑπάτου τρωθέντος, περὶ ἐχεῖνον οἱ στρατιῶται ἁπ- 
ησχολήθησαν. Κάν τούτῳ µαθόντες τοὺς πολεμίους 
οἴχοθεν fxev ναυτικῷ πλήθει, ᾿Αννωνος vaudpyouv- 
τος, πρὸς ἑχείνους ἑτράποντο. Καὶ ἀντιπαραταξαμέ- 
νων αὐτῶν, ἄστρον τι λαμπαδῶδες, ὕπερθεν τῶν 
Ῥωμαίων φανὲν ££ ἀρ.ατερᾶς, cl; τοὺς Καρχηδονίους 
ἀρθὲν ἑἐγχατέσχηψεν. Ἐγένετο 0 ἡ ναυμαχία xal 
ἐπ ἀμφοῖν χαρτερὰ, δι ἄλλα τε xat ἵνα οἱ μὲν Καρ- 


adjunctus est Q. Valerius Flaccus :dilis. Qui in 
Siciliam profecti, et terra marique Drepanum ag- 
gressi, partem muri dejecerunt : oppidumque ce- 
pissent , nisi consule vulnerato, milites circa 
illum occupati fuissent. Interea cognito hostium 
adventu, Hannoónne magnam turbam domo addu- 
cente, contra illos se eonverterunt. Ácie utrinque 
instructa, astrum quoddam, facis instar, supra Ro- 
manos ad levam exortum, versus Carthaginienses 
acumen direxit. Pugna atrox commissa est ab 
ulrisque, tum ob alia, tum quod Carthaginienses 
Romanos ad exiremam, bellorum navalium despe-.- 


Varie lectiones et noto. 
(25) Tob τείχους àxei, etc. Mutilum locum putabat Wolfius : sic tamen omnes mss. 


PATROL. GR. CXXXIV. 


22 


653 


JOANNIS ZONAR.E 


δε 


rationem adigere voluerunt. Romani prius acceptas A χηδόνιοι ἐς τελείαν ἁπόγνωσιν τοὺς Ῥωμαίους «τοῦ 


clades resarcire studuerunt. Sed penes hos victoria 
fuit. Nam Carthaginiepsrum naves, preter alias 
sarcinz*, frumentum ei pecuniam vebentes, gra- 
vabamuar, Hanno elapsus, statim — Carthaginem 
properavit. Sed a civibus iracundia et metu coimn- 
molis, i^ crucem actus est, et legati de pace ad 
Catulum missi. Qui quod et annus ejus jam pene 
exierat, neque brevi tempore Carthaginis exscin- 
denda spem habcbat, et successoribus gloriam 
Jaborum suorum invidebat, à paee non abhorreus, 
inducias fecit, pecunia, frumento οἱ obsidibus acce- 
ptis, ut Romain legatos mitterent; ea conditione, 
.ut tota Sicilia et omnibus circutnjacentibus insulis 
Romanis cederent, neque Hieronem lacesserent : et 
pecuniam partim pace facta statim, partiu post nu^ 
merarent : et. Romanos captivos gratis redderent, 
suos vero redimerent.Tali pactione facta (solam enim 
sub jugum missionis ignominiam Amilcar deprceatus 
est) militibus e munitionibus eduelis, domum re- 
diit, priusquam jusjutandum daretur. Qui Romse 
erant, victoris celeriter cognita, ila sunt 399 
animis elati, quasi plane debellatum esset ; lega- 
tisque prasentibus, se non amplius continere Ρο” 
tuerunt, spe iotius Α[τὶουῦ occupandae concepta. 
Haque conditionibus a con ulibus propositis non 
acquiescentes, et pecuniam promissa longe majo- 
rem postularmnt : εἰ interdixerunt, ne longis na- 
vibus vel ad italiam, vel ad alias socias provincias 
accederent, aut conductitiis inde inilitibus uteren- 
lur. Atque ita primo bello Punico, anno quarte et 
vicesim2 a Romanis confecto, Catulus triumpha- 
vit. Quintus vero Luctatius, post consulatum in 
Siciliam prefectus, cum fratre Catulo oinnia ibi 
ordinavit. Siculis arma adempta: t1!ota insula, 
Hieronis excepto imperio, a Romanis subacta, et 
amicitia cum Carthaginieneibus constituta. Sed 
utrique paulo post scorsiin alia gessere bellu. Nam 
Carthaginienses, reliqui eorum stipendiarii, et ser- 
xitia. cititatis, δὲ inulti ex flnitimis, adversa illorum 
fortuna freti, invaserunt. Bomani cum ab hostibus 
Morum accerserentur, adeo.non assenserunt, ut 
cum per legatos reconciliare illos non possent, 
omnes Cortbaginiensium captivos gratis dimil(e- 
rent, frumentum mitterent, e soeiis provinciis 
-conscribendi militis potestatem darent, clementise 
.Jaudem magis oecupantes, quam suis ration:bus 
consulentes. Unde post in nmegotia inciderunt. 
Amilcar enim Barchinus ille, vietis hostibus, Ro- 
manos, quanquam eis infensissimus, bello petere 
0n ausus, conira magistratuum voluntatem in 
Hispaniam abiit. Sed hzc post facla sunt. 


ναυτικοῦ καταστήσωσιν * οἱ 0 ἵνα καὶ τὰς προτέρας 
ἀναχαλέσωνται αυμφοράς. ὅμως δ' οὖν ol. Ῥωμαῖοι 
thv νίχην ἤραντο. Τὰ γὰρ τῶν Καρχηδονίων σχᾶφτ, 
φορτία φέροντα πρὸς τοῖς ἄλλδις, χαὶ οἵτον, xai 
χρήματα, ἐθαρύνοντο, Ὁ 2) Ἂννων, διαφυγὼν, εὐδὺς 
εἰς τὴν Καρχηδόνα Ἰπείχθη. Οἱ Καρχηδόνιοι δὲ θυμῷ 
ληφθέντες, xai φόδῳ, τὸν μὲν ἀνεσταύρωσαν, πρέσ- 
θεις δὲ πρὸς εἰρήνην τῷ Κατύλῳ πεπόµφασι. Καὶ τῷ 
πρὸς βουλῆς ἣν τὸν πόλεµον χαταλύσασθαι, ὅτι ἐπὶ 
ἑξόδῳ οὔσης αὐτῷ τῆς ἀρχῆς οὔτε δι’ ὀλίγου ἔξαιρί- 
σειν thv» Καρχηδόνα Ἠλπιζεν, οὔτε τοῖς διαδόχοις τὴν 
δόξαν τῶν ἑαυτοῦ πόνων χαταλιπεῖν Ίθελε. Διὸ &va- 
χωχὴν ἑποιῆσατο, xai χρήματα xai σῖτον χαὶ ὁμήῃ- 
ρους αὐτῷ δόντες, ἵν ἐς την 'Ῥώμην πρεσθεύσων- 


Barn ἐπὶ τῷ Σιχελίας τε αὐτοὺς πάσης ἑχστηναι 


Ῥωμαίοις, xa πάσας τὰς πέριξ νῇσους ἐχλιπεῖν, 
xa μήτε τῷ Ἱέρωνι πολεμεῖν' καὶ χρήματα τὰ μὲν 
ἅμα τῷ σπείσασθαι δοῦναι, τὰ δὲ xal ὕστερον * χαὶ 
τοὺς μὲν ἐχείνων αὐτομόλους xal αἰχμαλώτους προῖ- 
xa ἰχπέμφαι, τοὺς 6' ἑαυτῶν πρίασθαι. Τοιαύτη μὲν 
οὖν ἡ σύµδασις ὡμολόγητο (µόνην γὰρ τὴν τοῦ ζυ- 
γοῦ ἀτιμίαν ὁ ᾽Αμίλκας παρῃτήσατο)' χαὶ ὁ μὲν 
ταῦτσ συνθέμενος, xai τοὺς στρατιώτας Ex τῶν τει. 
χῶν ἑζαγαγὼν, ἀπέπλευσεν οἴχαδε, πρὶν τοὺς ὄρχους 
ἐπενιχθῆναι. Οἱ δ' ἐν τῇ Ῥώμῃ τήν τε νίχην διὰ 
βραχέος ἔμαθον καὶ ἐπήρθησαν ὡς παντάπασι χε- 
χρατηκότες. Καὶ τῶν πρέσδεων ἑλθόντων, 'οὐγέτι 
χατέχειν ἑαυτοὺς ἠδύναντο, xat τὴν Λιδύην ἔχειν 


(C ἅπασαν Ἠλπιζον. Διδ οὐδὲ ταῖς τοῦ ὑπάτου ópoXo- 


γίαις ἑνέμειναν, ἀλλὰ καὶ χρήματα αὗτοὺς πο)λῷ 
πλείω τῶν ὑπεσχημένων ἑπράξαντο" χαὶ ἀπηγόρευ- 
σαν σφίσι μήτε τὴν Ἱταλίαν, μήτε τὴν ἔξω συµµα- 
χίδα σφῶν μαχραῖς ναυσὶ παραπλεῖν, ἢ µισθοφόροις 
τισὶν ἀπ᾿ αὐτῶν κεχρῆσθαι. Ὁ μὲν οὖν πρῶτος 
τοῖς Καρχηδονίοις πόλεμος τοῖς Ῥωμαίοις εἰς τοῦτο 
κατέληξε τετάρτῳ ἔτει xal εἰχοστῷ, xai ἐπ αὐτῷ 
Ίγαγεν ὁ Κατύλος τὰ ἐπινίχια, Κύϊντος δὲ Λουσάτι.ς 
ὑπατεύσας, ἀπῆλθεν ἐς Σικελίαν, xal μετὰ τοῦ ἁδελ- 
φοῦ Κατύλου πάντα τὰ ἐχεῖ χατεστῄήσατο, xal τὰ 
ὅπλα τῶν ἐν αὐτῇ ἀφείλοντο. Σικελία μὲν οὖν οὕτως 
ὑπὸ Ῥωμαίων δεδούλωτο πλὴν τῆς ἀρχῆς τοῦ Ἰέ- 
ρωνος. Ex δὲ τούτου πρὸς τοὺς Καρχηδονίους quita 
ἣν αὐτοῖς. "Αμϕω δ᾽ αὖθις εἰς πολέμους ἑτέρους 
χωρὶς µετ ὀλίγον χατέστησαν. Tol; γὰρ Καρχτδο- 
víot; οἵ τε περίλοιποι τῶν µισθοφορηαάντων σφίαι, 
καὶ τὸ δουλεῦον τὸ ἐν τῇ πόλει, xal τῶν ὁμορούντων 
πολλοὶ πρὸς τὰς συμφορὰς αὐτῶν συνεπέἐθενχο. OT 
γε μὴν Ῥωμαῖοι, ἐπιχαλεσαμένων αὐτοὺς τῶν πο- 
λεμούντων ῥἑχείνοις, οὔθ) ὑπήχουσαν, ἀλλά xal 
ἀντιπρεαθευσάμενο:, καὶ μὴ δυνηθέντες χαταλλάξα: 
αὐτοὺς, xoi τοὺς αἰχμαλώτους τῶν Καρχυδονίων, 


ὅσους εἶχον, ἀφῆχαν προΐκα, xat οἵτον ἔπεμφαν, χαὶ μισθοφόρους &x τῆς οἰχείας συµμµαχίδος αὐτοῖς ἐπ- 
αγαχέσθαι ἐπέτρεφαν, δόξαν ἐπιειχείας θηρώµενοι μᾶλλον, J| τοῦ συμφέροντος αὐτοῖς προμηθούμενοι * 
ὅθεν πράγματα ἔσχον εἰσέπειτα. Ὁ yàp ΑἉμίλκας ἐχεῖνος ὁ Βαρχίδης, ἐπεὶ τοὺς ἑναντίους ἔνίχησεν, 
ἐπὶ μὲν τοὺς ᾿Ῥωμαίους, Χαΐπερ Χάρτα μισῶν αὐτοὺς, οὐχ τόλμησε στρατεῦσαι, ἐς δὲ τὴν Ἱδηρίαν 
παρὰ γνώµην τῶν οἴχοι τελῶν ἀπΏρεν. ᾽Αλλὰ ταῦτα μὲν ἐγένετο ὕατερον. 


ΧΙΙ. Tum autem Romani cum Faliscis bellum. 
Asactunt, Manlio Torquato agrum illorum nreate ; 


1Η’. Τότε δὲ καὶ οἱ Ῥωμαῖοι Φαλίσχοις ἐἑπολέμη- 
$2», καὶ Μάλιος Τουρχουάτος *hv χώραν αὐτῶν 











(85 


ANNALIUM 110. VIIT. 


685 


ἑδήωσε * x3 αυμµίδας αὗτοῖς, ἑσφάληχεν τῷ ὁπλι- A qui cum eis congressus peditatu su: cubuit, equi- 


«xp, τοῖς ὃ ἐπτεῦσιν ἐχράτησαε, καὶ αὖθις αὐτοῖς 
μαχεσάμενος ἑνίχησε' xal τά τε ὅπλα αὐτῶν, xal 
thv (xov καὶ τὰ ἔπιπλα xal τὸ δουλεῦον καὶ τὸ 
Tfiutsu τῆς χώρας ἀφείλετο. Ὕστερον δὲ ἡ μὲν ἁρ- 
Χπία πόλις, εἰς ὄρος ἑρυμνὸν ἱδρυμένη, κατεσχάφη;" 
ἑτέρᾳ ὃ ᾠχοδομήθη εὐέφοδος. Μετὰ δὲ τοῦτο ἐπολέ- 
μησαν αὖθις πολέμους πρὸς Boovteuz, xai πρὸς 
Γαλάτας ἐχείνοις πλησιοχώρους, xai πρὸς Λιγύων 
τινάς. Τοὺς μὲν οὖν Αίγυας Σιμπρώνιος Γράκχος 
μάχη νιχήσας ἑκάχου. Καὶ τοῖς Γαλάταις Πούπλιος 
Οὐαλέριος συμθαλὼν, τὸ μὲν πρῶτον ἠττήθη * εἶτα 
πυθόµενος εἰς ἐπικουρίαν αὐτοῦ τινας ἐκ τῆς Ρώ- 
µης Ίχειν, ὁμόσε αὖθις τοῖς Γαλάταις ἑχώρησεν 
1v ἡ καθ) ἑαυτὸν νιχήσοι, f] ἀποθάνοι. Τοῦτο vip 
μᾶλλον ἢ ζῶν αἰσχύνην ὄφλειν προείλετο’ xal zog 
κατὰ τύχην ἐχράτησε. Τότε μὲν οὖν ταῦθ) οὕτως τοῖς 
""Ῥωμαίοις συνήντηααν, καὶ Σαρδῶ (34) παρὰ τῶν 
Καρχηδονίων ἁμαχεὶ, χρήματά τε αὖθις ἔλαδον, 
ἐγχαλέσαντες αὐτοῖς βλάπτειν σφῶν τοὺς πλέοντας’ 
οὕπω γὰρ κρατυνθέντες οἱ Καρχηδόνιοι, τὰς ἀπειλὰς 
αὐτῶν ἑδ'δοίχεσαν. Τῷ δ' ἑξῆς ἔτει Λούχιος Λέν- 
τουλος καὶ Κύἵντος Φλάχχος ἐπὶ τοὺς Γαλάτας στρα- 
κεύσαντες, ἕως μὲν ὁμοῦ διῆγον, σαν ἀνανταγών.- 
στοι» ἐπεὶ δὲ διχῆ κορθεῖν τινα ἤρξαντο, ὡς οὕτω 
τΑείω λείαν περιδαλούμενοι, ἐς χίνδυνον τὸ v. 
Φλάχκου κατέστη στρατόπεδον, νυχτὸς χυχλωθέν. 
Αλλά τότε μὲν οἱ βάρδαροι ἀνεχόπησαν, προσλαδό- 
μενοι δὲ συμμάχους, χειρὶ πολλῇ αὖθις ἐπὶ τοὺς Ῥω. 


tatu vietor. Deinde repetita pugna, eos domuit , 
$rmis, equis, supellectilibus, servitiis, et agri 
semisse multatos. Tandeyn etiam antiqua urbs, in 
arduo sita monte, eversa : aliaque condita in pla- 
nitie, oppugnatu facilis, Post, 3jia bella cum Boiis 
et Gallis eorum vicinis et Liguribus quibusdam 
gesserunt. Àc Ligures Sempronius Gracchus vi- 
ctor afflixit, P. Valerius, a Gallis principio supe- 
ratus, cum auxilia sibi mitti Roma audisset, Gallos 
denuo 40 est aggressus : ut aut per se victoria 
potiretur, aut mortem oppeteret, quam vitz igno- 
miniose praferebat: ac fortuna quadam vicit. 
Tum igitur ita cum Romanis actum : eisque Sar- 
dinia citra pugnam, et pecuniz rursus date 4 
Cartbaginiensibus : qui cum negotiatores Romanos 
in mari male tractasse accusarentur, nondum firma- 
tis opibus, minas illorum timuernnt. Sequenti 
anno P. Lentulu: et Q. Flaccus, bello contra Gal- 


:Jos suscepto, dum una agebant, insuperabiles erant. 


Sed eum separati, loca. quzdam, majoris preds 
enpiditate, vastare cepissent, Flacci castra noctu 
circumdata, in periculo fuerunt. Barbari vero tum 
repulsi, multis sociis ascitis, cum magna manu 
denuo Romanos invaserunt. Et P. Lentulo et Lici- 
nio Varo se ob multitudinem suam vel sine pugna 
terrorem incassuros arbitrati, per legatos Arimi- 
nensem agrum repetierunt : et eos ipsa urbe, quae 
δυα esset, cedere jusserunt. Consules vero nec ob 


p.alou; ἐχώρησαν. ᾽Απαντησάντων δὲ σφίσι Πουπλίου C paucitatem confligere, neque illa concedere ausi, 


«z Αεντούλου xai Λιχιννίου Οὐάρου Έλπισαν aíto;c 
ὃ ἁ τὸ) πλῆθος «b σφέτερον xal ἄνευ µάχης xata- 
πλίήξειν' καὶ πέµφαντε;, τήν τε χώραν τὴν περὶ τὸ 
Αρίμενον ἀπῄτουν, καὶ τῆς πόλεως, ὡς αὐτῶν οὔ - 
σης, ἐξοιχισθῆναι ἐχέλενον. Οἱ δ᾽ ὕπατοι, µήτε συµ- 
6ᾳχλεῖν θαῤῥοῦντες δι ὁλιγότητα, μήτε προέσθαι 
τολμῶντες, ἀνοχὰς ἕπραξαν, ὡς ἐς τὴν Ῥώμην 
πρεσθεύσωνται. Οἱ δ' ἐπὶ τὴν βουλὴν ἑλθόντες τὰ 
αὐτὰ εἶπον. Ὡς δ' οὐδενὸς οἱ πρέσδεις ὧν ἤτουν 
ἐτύγχανον, al; τὸ στρατόπεδον ἀνεχώρησαν, xat 
εὗρον ἐφθαρμένα αφίοι τὰ πράγματα. Tui; γὰρ 
τῶν συμμάχων αὐτῶν, µεταγνόντες, xai διὰ «όδου 
τοὺς ᾿Ῥωμαίους πεπο.ημένοι, ἑτράποντο ἐπὶ τοὺς 
Boovtouc, καὶ συχνοὶ ἁπώλοντο ἀμφοτέρωθεν. Κάν- 
τ2ῦθεν ἀπῆλθον oixa7s οἱ λοιποὶ, καὶ οἱ Boostot σπον- 
δὰ; ἐπὶ µέρει πολλῷ τῆς χώρας σφρῶν ἐποιήσαντο. 
"Hé, δὲ τῶν Γαλατιχῶν λυθέντων πολέμων, ὁ Λέν- 
τουλος ἑστράτευσεν ἐπὶ Λίγυας, καὶ τοὺς προσπί- 
πτοντας ἡμύνετο, xal τινα ἑρύματα παρεστῄσατο. 
ύδαρο;ς δὲ, ἐπὶ Κύρνον ὀρμήσας, xal μὴ δυνηθεὶς 
&nopla πλοίων περαιωθῆναι, Κλινέαν Κλαύδιόν τινα 
σον δυνάμει προέκεµήε. Κάκεῖνος, τοὺς Κυρν/ους 
Χαταπλήξας, à; λόγους ἆλθε, xal ὡς αὐτο»ράτωρ 
τυγχάνων ἰσπείσατο. Οὔαρος δὲ τῶν συνθηκῶν μὴ 


inducias fecerunt, ut iis de rebus legati a Galiis 
Romam mitterentur. Qui cuim apud senatum ea lem - 
postulassent, neque quidjuam impetrassent, in 
castra reversi, res suas perditas repererunt. Qui- 
dam enim ex eorum sociis, mutata sententia, Ro- 
manos .iimentes, Boios sunt aggressi: ac utrinque 
multi ceciderunt. Unde reliqui domum redierunt ; 
Boii per pactiones magna agri sui parte sunt mul- 
tati. Gallicis bellis jam confectis, Lentulus contra 
Ligures arma cepit : et iis qui occurrebant profli- 
gatis, castella quzedam subegit. Varus Coraicam 
petiturus, cum propter navigiorum penuriam tra- 
Jicere non posset, Claudiu:n Cliniam cui copiis 
praemisit : qui Corsis territis. iu colloquium venit, 


D ei pro auctoritate pacem cum eis fecit. Varus au- 


tem nulla pactionis habita ratione, eos oppugnare 
non destitit, donec subegissct. Hemani vero id 
crimen violati foederis a sese amoventes, Claudium 
eis dediderunt : non receptum expulerunt. Bellum 
adversus Carthaginienses, ob mercatorum suorum 
injurias susceptum, deposuerunt : exactaque pecu- 
nia fadus renovarunt, ne sic quidem diu duratu- 
rum. Αε £01 Carthaginiensi bello dilato, Sardos 
dicto non audientes atorti vicerunt : qui deinde a 


Varie lectiones et note. 


(24) Καὶ Σαρδόνιοι. Wa mss. Reg. et Colb. Δι 
Wolü&üus legendum censebat Zapóo. Neque enim, 
inquit, Sardi a Carthaginiensibus pecuniam extor- 


serunt, sed Romani et pecuniam et ipsam Sardi- , 
niam, 


06 JOANNIS ZONAR.E (88 
Cartbaginiensibus clam ad rebellionem incitati sunt. A Φφροντίσας ἐπολέμησε τοῖς Κυρνίοις, ἕως αὐτους 


Defecerunt et Corsi : nec Ligures quieverunt. Se- 
quenti anno Romani copiis trifariam divisis, ut 
hostes simul bello infestati, euxilia invieem ferre 
non possent, Posthumium Albinum in Ligusticum, 
Sp. Carvilium contra Corsos, in Sardiniam P. 
Cornelium zxdilem miserunt. Consules licet baud 
citra laborem, citra moram tamen mandata exse- 
cut sunt. Sardos nibil modicum animis agilantes, 
Carvilius ingenti przlío subegit. Cornelius enim et 
multi milites morbo perierunt. Romanis digressis, 
Sardi et Ligures de integro defecerunt. Con- 
tra Ligures missus est Q. Fabius Maximus, 
in Sardiniam Pomponius Manius. Carthaginien- 
ses, ut eorum  belloum auctores, hostes 
judicati, jussi numerare pecuniam, et omni- 


bus cedere insulis, ut quxz& Romanorum essent. - 


Et ut sententiam suam magis declararent, hastam 
illis et caduceum miserunt, optione data, utrum 
mallent. — Sed  Cartbaginienses — nihil territi, 
ium ad alia responderunt asperius, (um se 
neutrum velle dixerunt, sed illud alacriter acce- 
piuros, quod legati rcliquissent. Hic mutuis odiis 
conceptis, neutri bellum auspicari sunt ausi, Con- 
tra Sardos autem denuo tuimnultuantes, ambo coss. 
M. Malleolus et M. /Emilius missi, magnam ρτᾶ- 
dam ceperunt : qua eis a Corsis, cum eo appulis- 
sen*, est erepta. Qua de causa post Romani utros- 
que invaserunt. M. Pomponius, qui Sardos infesta- 


ἐχειρώσατο. Οἱ δὲ 'Ρωμαῖοι τὸ παρασπόνδηµα ἆπο- 
προσποιούµενοι ἔπεμψαν αὐτοῖς ἑχδιδόντες τὸν Κλαύ- 
διον. Ὡς δ᾽ οὖχ ἐδέχθη, ἐξήλασαν αὐτόν. "Exi δὲ 
Καρχηδονίους μέλλοντες στρατεύσειν. ὡς τοῖς σφὼων 
ἐμπόροις λυµαινοµένους, τοῦτο μὲν oux ἑποίησαν, 
χρήματα δ᾽ ἐπιπραξάμενοι, ἀνενεώσαντο τὰς σπον» 
bác ἔμελλον δὲ μηδ᾽ ὥς ἐς μακρὰν αἱ συνθῆχαι 
µένειν. Τὰ μὲν οὖν τῶν Καρχηδονίων ἀνεδέθλητο” 
ἐπὶ δὲ τοὺς Σχρδονίους μὴ πειθοµένους αὗτοῖς ἑστρά- 
τευσαν xai ἑνίχησαν. Μετὰ δὲ ταῦτα ἔπεισαν τοὺς 
Σαρδονίους ol. Καρχηδόνιοι χρύφα το Ῥωμαίοις 
ἑπαναστῆναι, xai τούτοις οἱ Κύρνιοι προσαπέστησαν, 
χαὶ οἱ Λίγυες οὐχ ἠσύχασαν. T δ' ἐπιγενομένῳ 
ἔτει τριχΏ τὰς δυνάµεις διελόµενοι οἱ Ῥωμοῖοι, tv 
ἅμα πολεμούμενοι πάντες μὴ συμθοηθεῖεν ἀλλήλοις, 
Ποστούμιον μὲν Αλθῖνον εἰς τὴν Αιγυστιχὴν, Σπού- 
Qv δὲ Καρουῖλιον ἐπὶ τοὺς Κυρνίους, ἐς δὲ τὴν 
Σαρδὼ τὸν ἀστυνόμον Πούπλιον Κορνέλιον ἔπεμόαν. 
Καὶ οἱ μὲν Όπατοι οὐχ ἀπόνως μὲν, οὗ βραδέως ok 
τὰ προσταχθέντα σφίσι χατέπραξαν. Τοὺς δὲ Σαρδο- 
νίους µή τι µέτριον φρονοῦντας ἰσχνρᾷ µάχῃ Καρουῖ- 
λιος κατεστρέφατο ὁ γὰρ Κορνήλιος xal τῶν στρᾳ- 


.τιωτῶν πολλοὶ ὑπὸ νόσου ἐφθάρησαν. Ἐπεὶ δ' ot 


Ῥωμαῖοι ix τῆς χώρας αὐτῶν ἀπηλλάγησαν, ἀπέστι- 
σαν αὖθις οἱ Σαρβδόνιοι xal οἱ Λίγνες. Κύϊῖντος μὲν 
οὖν Φάδιος Μάξιμος ἐπέμφθη πρὸς Λίγνα;, ὃς δέ γε 
τὴν Σαρδὼ Πομπώνιος Μάνιος. Τούς γε μὴν Καρχη- 
δονίους, ὡς αἱτίους αὑτοῖς τῶν πολέμων ὄντας, πολε- 


bat, cum corum plurimos in saltuosis specubus c µίους ἔχριναν, καὶ πέµφαντες πρὶς αὐτοὺς, χρήματά 


abditos indagare non posset, sagaces canes ος 
Italia accersivit : per eosque tramitibus hominum 
et pecudum investigatis, multos inde extraxit. 
Caius vero Papirius Cursor planitie pulsos, cum in 
montes adegisset, per insidias multos amisit : et 
pre siti plures amisisset. ni sero tandem aqua 
inventa, Corsis ut deditionem facerent, persua- 
sisset. 


τε ἀπῄτουν, xal ἆ πασῶν ἐχπλεῖν τῶν νήσων ἐπέτατ- 
τον, ὡς αὐτοῖς διαφερουσῶν. ἘἙκφαίνοντες δὲ x;l 
τὴν σφετέραν διάνοιαν, δόρν αὐτοῖς ἐπέστειλαν, xal 
κηρύκιον, ἓν ἑλέσθαι κελεύοντες ὁποῖον ἂν ἐθελήσω- 
σιν. Οἱ δὲ, μηδὲν ὑποπτίξαντε;, τά τε ἄλλα τραχύτε- 
pov ἀπεκρίναντο, xal τῶν πεμφθέντων σφίσιν αἱρεῖ- 
σθαι μὲν εἶπον οὐδέτερον, δέχεσθαι ὃ ἑτοίμως ὁπό- 
τερον χαταλείφουσιν. Ἐντεῦθεν μὲν &pisouv ἀλλι- 


λους, ὤχναυν δὲ πολέμου χατάρξασθαι. Κινηθέντων δ' αὖθις τῶν Σαρδονίων, &n' αὐτοὺς οἱ ὕπατοι ἄμφω 
ἑστράτευσαν, Μάρχος δὲ Μαλέολος καὶ Μάρχος Αἱμίλιος" xal πυλλὰ μὲν λάφυρα ἔλαδον. Παρὰ δὲ τῶν 
Κινρνίων προσχόντες, αὐτοῖς αὐτὰ ἀφῃρέθησαν. Διὸ μετὰ ταῦτα ἐπ᾽ ἀμφοτέρους οἱ Ῥωμαῖοι ἑτράποντον 
Καὶ Mápxo; μὲν Πομπώνιος Σαρδόνας (25) ἔφερε, καὶ μαθὼν τοὺς πλείονας αὐτῶν ἐς σπήλαια ὑλώδη 
xai δυσεξεύρετα καταδύντας, ph δυνάµενός τε αὑτοὺς εὑρεῖν, χύνας ix τῆς Ἰταλίας µμετεπέμφατο 
έδρινας, καὶ δι’ ἐχείνων τὸν στίδον xol τῶν ἀνθρώπων xal τῶν βοσκηµάτων εὑρὼν, πολλὰ ἀπετέμετο. 
Γάϊος δὲ Παπείριος ἐκ μὲν τῶν πεδίων τοὺς Κυρνίους ἀπήλασε: βιαζόμενος δὰ πρὸς τὰ ὄρη, συχνοὺς 
ἐξ ἑνέδρας ἀπέδαλε, πλείους τε ἂν ὕδατος ἀπορίᾳ ἀπώλεσεν, εἰ µή που ὕδωρ ὀψέ ποτε ἀνεφάνη, xal 


ἔπεισε τοὺς Κυρνίους ἁμολογῆσαι. 


XIX. Sub hoc tempus Amilcar dux Carthaginien- p 


sium, ab Hispanis victus occubuit. Nam cum aciem 
conira eos instruxisset , illi currus facibus el pice 
plenos ante 44049. copias Carthaginiensium pro- 
duxerunt : cumque prope ventum esset, iis incen- 
sis, jumenta incitata in rabiem egerunt: eaque re 
adversarios turbatos , divulsos, et in fugam versos 
asseciati, et ducem et plurimos alios ceciderunt. 
Amileari post diuturnam felicitatem ad hunc mo- 


425) Σαρδώῶνας. Mss. omnes Σαρδόνας habent. 


I8'. Κατὰ τοῦτον τὸν χρόνον xai 'Ap( xac ó τῶν 
Καρχηδονίων στρατηγὸς πρὸ; Ἰδήρων νιχηθεὶς ἔθα- 
νεν. ᾽Αντιπαραταξαμένου γὰρ σφίαιν, ἁμάξας δάδων 
xai πίσσης µεστὰς. πρὸ τοῦ στρατοῦ τῶν Καρχηδο- 
vlov προήγαγον, xai πλησιάσαντες ἀνῆψφαν αὐτὰς, 
χαὶ τὰ ἕλχοντα αὐτὰς ὑποζύγια ἐπισπέρχοντες οἵ- 
στρησαν., Κάκ τούτου συνταραχθέντων τῶν ἑναντίων, 
διασπααθέντων τε xal τραποµένων, ἐπόμενοι χἀχεῖ- 
voy xai ἄλλους πλείστσυς ἐφόνενσαν. Καὶ ὁ μὲν, ἐπὶ 


Varie lectiones et note. 





689 


ANNALIUM L1B. VIIT. 


690 


πλεῖστον ἀνθήσας, οὕτως ἑτελεύτησε. Τελευτήσαντα A dum interfecto, gener Asdrubal successit :. ac 


δὲ αὐτὸν ᾿Ασδρούδας 6 T'ap6pb; δ,εδέξατο, xo τῖς 
Ἱδηρίας πολλὰ προτεχτήσατο, πόλιν τε by αὐτῃ 
Καρχηδόνα ὁμώνυμον τῇ πατρίδι ἔχτισε. Τῶν δὲ ye 
Βοουΐω» xai τῶν ἄλλων Γαλατῶν Πολλὰ μὲν καὶ ἆλλα, 
πλείστους δὲ χαὶ αἰχμαλώτους πωλούντων, δείσαντες 
οἳ 'Ῥωμαῖοι µήποτε κατ’ αὐτῶν τοῖς χρῆµασι ypf,- 
σωνται, ἀπεῖπον µηδένα ἀδδρὶ Γαλάτῃ uis ἀργύριον 
µήτε χρνσίον διδύναι. Ἐντεῦθεν οἱ Καρχηδόνιοι 
μ.1θόντες τοὺς ὑπάτους Μάρκον Αἰμίλιον χαὶ Mápxov 
Ἰούνιον ei; thv Λιγνστικὴ» ἁπάραντας, παρεσχευά- 
ζοντο εἰς τὴν 'Ῥώμην ἑλάσαι. Γνόντων δὲ τοῦτο τῶν 
ὑπάτων, xai ἐπ) αὐτοὺς ἀθρόον ὠρμηκότω», ἐξεπλά- 
Υησαν, xat ἀπήντησαν αὑτοῖς ὡς φίλιοι. Κἀάκεῖνοι δὲ 
ὑπεχρίθησαν ὅτι oüx ἐπ) ἐχείνους ἀπῄεσαν, ἀλλὰ 
διὰ τῆς χώρα: αὐτῶν ἐς τοὺς Λίγυας. Ῥωμαῖοι δὲ 
τόν τε 'lóviov ἑπεραιώθησαν, xal τῆς ὀπείρου τῆς 
ἑλληνικῆς Ίψφαντο πρόφασις 6 αὐτοῖς τοῦ πλοῦ 
ἐγένετο δε. Ἴσσα νῆησός ἐστιν, ἓν τῷ Ἰονίῳ κόλπῳ 
χειµένη. Οἱ γοῦν ταύτης κάτοιχοι Ἰσσαῖοι χαλούµε- 
vot, ἐθελονταὶ τοῖς Ῥωμαίοις παραδεδώκασιν ἑαυ- 
τοὺς, τῷ σφῶν χρατοῦντι ἀχθόμενοι ᾽Αγρῶνι τῷ τῶν 
Σαρδιαίων βασιλεῖ, γένους Ἰλλυρικοῦ. Πρὸς ὃν οἱ 
ὕπατοι πρέσθεις ἔπεμφαν. Ἐκείνου δὲ τεθνεῶτος, 
ἐπὶ vli διαδόχῳ παιδὶ ἔτι dj ἐχείνου vovit, τοῦ δὲ 
tabe μητρυιὰ, τὴν τῶν Σαρδιαίων (26) διεῖπεν &p- 
χἠν * f| τοῖς πρέσδεσιν οὐδὲν µέτριον ἐχρημάτισε. 
Παῤῥησιασαμένους δὲ τοὺς μὲν ἔδησε, τοὺς δὲ ἁπ- 
έχτεινε. Τῶν δὲ Ῥωμαίων πόλεμον ψηφισαµένων 
αὑτῇ, κατέπτηξε, xal τούς τε σωζοµένους τῶν πρέ- 
ἄδεων ἁποδώσειν ὑπέσχετο, χαὶ τοὺς θανόντας ἔλε- 
γεν ὑπὸ λῃστῶν πεφονεῦσθαι, Τῶν δὲ 'Ῥωμαίων τοὺς 
αὐτόχειρας ἑξαιτησαμένων, οὔτε τινὰ ἐχδώσειν ἔφη, 
xal ἐπὶ τὴν Ἴσσαν ἔστειλε στράτευμα. Kita. αὖθις 
Ἀείσασα, Δημήῄτριόν εινα πρὸς τοὺς ὑπάτους ἔπεμ. 
Φεν, ὧς ἑτοίμη πρὸς πᾶν ὑπαχοῦσαι αὐτῶν. Κα 
σπονδαὶ πρὸς τὸν πεµφθέντα ἐγένοντο, τὴν Κέρχυ- 
pav αὐτοῖς παρασχόµενον. Tov δὲ πρὸς τὴν νῆσον 
περαιωθέντων, ἀνεθάρσησεν αὖθις, ola γυνὴ xoüqnv 
ἔχουσα γνώµην, καὶ εὐμετάδολον, xat πρὸς Ἐπίδα- 
μνον xal ᾽Απολλωνίαν ἐξέπεμφε στρατιάν. Τῶν δὲ 
΄᾿Ρωμαίων τὰς πόλεις τε ῥυσαμένων, xaX πλοῖα αἎ- 
τῆς χατασχόντων μετὰ χρημάτων ἐκ Πςλοπονήσου 
προσπλέοντα, xal τὰ χωρία πορθησαµένων τὰ πά- 


multis Hispani: urbibus subactis, Carthaginem pa- 
tris cognominem condidit. Boiis caeterisque Gallig 
ex venditione tum aliarum rerum, tum plurimorum 
captivorum, magnam pecuniam facientibus, veriti 
Romani, ne iis opibus contra se uterentur, edixe- 
runt, ne quis homini Gallo vel aurum vel argen- 
tum daret. Deinde Cartbaginienses M. /Emilii et 
M. Junii in Ligusticum expeditione cognita, se ad 
Romam invadendam paraverunt. Quo consules intel- 
lecto, ex improviso eos adorti terruerunt , ut per 
amicitie speciem eis obviam égrederentur. Simu- 
larunt illi quoque se non contra illos esse profe- 
ctos, sed per eorum agrum in Liguriam ituros. 
Romani sinu Ionio transmisso, ad Grzciz conti- 
nentem hac de causa appulerunt. [ssa insula in 
. lonio sinu sita est : cujus incole Tsszei Romanis 
ultro se dediderunt, suo domino Agroni Sardiano-. 
rum regi, gentis lllyric:e irati. Ad eum consules. 
legatos miserunt. Sed illo mortuo . ftlio adhuc im- 
pubi harede relicto, uxor ejus pueri noverca, 
Sardianorum imperium administravit, nec ullum 
equum legatus responsum dedit. Qui cum liberius: 
locuti essent, alios occidit, alios vinxit. Cum autem 
Romani bellum ei decrevissent, territa, seet in colu. 
mcs legatos reddituram pollicetur. et mortuos ala» 
tronibus esse czs0s ait. Romanis vero ezdium auc-. | 
tores poscentibus, neque se quemquam dedituram 
esse dixit, et Issam etercitum misit. Deinde rursus 


C territa, Demetrium ad consules misit, tanquam per 
omnia morem eis gestura. Et pox facta est cum 


legato, Corcyra ab eo accepta. Sed cum Romani 
ad insulam trajecissent , resumpta flducia , ut 
mulier levi οἱ mutabili predita mgenio, ad- 
Epidampum et Apolloniam misit exercitus. Ve- 
rum quia Romani iis urbibus liberatis, illtusque 
navibus cum pecunia ex Peloponeso 03 venien- 
tibus, captis, oram maritimam vastabant : Deme. 
trius autem ob mulierculae vecordiam ad Romanes 
se contulerat, multis transfugis secum adduetis : 
abjeeto animo, imperio abstinuit, qued Demetrius 
tutorio nomine suscepit. Hac de causa Romani & 
Corinthiis. ]Jaudati sunt, 'et ad lstbmiacos ludos 
admissi, in quibus Plautus stadium vicit. Inita cum 


ραλα, xat τοῦ Δημητρίου διὰ τὴν ἐἑμπληξίαν ἑκείνης D Atheniensibus quoque amicitia, civitate donati, et 


πρὸς Ῥωμαίους µεθεστηχότος, xal ἄλλους αὐτομο- 
Tat πεπειχότος, χατέπτηξε, xal ἀπέσχετο τῆς 
ἀρχγῆς, xal τὴν μὲν ὁ Δημήτριος, ὡς τῷ παιδὶ ἔπι- 
εροπεύσων εἰλήφει, Οἱ δὲ Ῥωμαῖοι διὰ ταῦτα παρὰ 


Κορινθίων ἐπῄνέθησαν, καὶ τοῦ Ἰσθμικοῦ µετέσχον. 


ἀγῶνος. Καὶ στάδιον ἓν αὐτῷ 6 Πλαῦτος ἑνίκησε. 
Καὶ xph; ᾽Αθηναίους δὲ φιλίαν ἐπεποιήχεσαν, xal 
τῆς πολιτείας σφῶν, τῶν τε μυστηρίων μµετέσχον. 
T? & Ἰλλυοιχὸν ὄνομα πάλαι μὲν ἐν ἄλλοις ἐπεχέ- 
χλητο, ὕστερον δὲ ἐς την ἄνω µεταθέθηχεν Ίπειρον, 


ad initia sunt admiasi. lllyrici nomen olim aliis 
loci8 attributum. post in superiorem continentem 
supra Macedoniam et Thraciam , intra Hemum et 
Rhodopen transiit : sitaque est lllyria in medio bo- 
rum montium et Alpium, et intra Hz&mum fluvium, 
et Istrum, usque ad Pontum Euxinum : alicubi 
etiam ultra Istrum evagatur. Cum aliquando Πο-. 
manis oraculum esset redditum, Grzcos et Gallos 
urbem occupaturos, duos Gallos et totitem Grecos. 
utriusque sexus in medio foro vivos. defoderunt : ut 


Varie lectiones et noto. 


(96) Σαρδιαίω». Wa mss. Reg. et Colb. at Hen- 
ric. Valesius ad Dionis Éxcerpta, ᾿Αρδιαίων legen- 


dum observat, ex Strabone, lih. vir, Appiano in 
DBiyrico, et Stepliamo. 


ει JOANNIS ZONAR.A 66 
ja folis satisfactum esse , itaque defossi, partem A XV ὑπὲρ τὴν Μακεδονίαν, τὴν τε θρᾷκην τὴν iiie 
urbis aliquam tenere viderentur. Sardi perpetuam τοῦ Aou, xa τὴν πρὸς τῇ ᾿Ῥοδόπῃ, xai ἔστιν iv τῷ 
Romani prztoris presentiam zgre ferentes, se- µέσῳ τούτων τῶν ὁρῶν xal τῶν ᾽Αλπίων, τοῦ τε 
ditionero moverunt : sed denuo subacti sunt, Αἴμου ποταμοῦ (37), xat τοῦ "latpou µέχρι τοῦ 
Εὐξείνου Πόντου, xal πη xai ἐπέχεινα τοῦ "Ίστρου νέµεται, Λογίου.δέ ποτε τοῖς 'Ρωμαίοις ἑλθόντος, 
xai Ἕλληνας xai Γαλάτας τὸ ἅστυ χαταλήφεσθαι, Γαλάται δύω xal Ἕλληνες ἕτεροι Ex τε τοῦ ἄῤῥενος 
καὶ τοῦ θήλεος γένους ζῶντες ἓν τῇ ἀγορᾷ κατωρύγησαν, ἵν οὕτως ἐπιτελὰς τὰ πεπρωµένον γενέσθαι 
δοχῇ, xal τι χατέχειν τῆς πόλεως κατορωρυγµένοι νοµίζωνται. Μετὰ δὲ τοῦτο Σαρδόνιοι kv δεινῷ ποιού» 


μενοι, ὅτι στρατηγὸς Ῥωμαίων ἀεὶ καθειστήχει αὐτοῖς, ἑπανέστησαν' αὖθις δὲ ἐδουλώθησαν. 


XX. Cum Insubres Gallica gens , auxiliis a trans- 
slpinis popularibus accersitis , Romanis arma in- 
tulissent, et.quzedain loca populati essent : tandem 
noclu magna tempestate orta, deos sibi infestos 
esse rali, abjectis animis, trepidi fuga salutem quz- 
rere instituerunt. Regulus vero eos persecutus, et 
exiremum agmen aggressus, victus occubuit. 
Amilius eum tumulum quemdam occupasset, Galli 
idem imitati , per dies aliqnot quieverunt. Deinde 
illi cladis acceptze dolore, Barbari victoriz insolen- 
tia impulsi , de tumulis decurrerunt. Cumque diu 
equo marte certatum esset, Romani denique eos 
equitatu cireumdatos oeciderunt , castris direplis , 
el spoliie recuperatis. Post hec JEmilius Boiis su- 
peratis triumphang , captivorum principes armatos 
iu Capitolium perduxit, insolentiam eorum irridens, 
quod se thoracesnon prius exuturos juraesent, quam 
in Capitolium venissent. Àb eo tempore Boiorum ter- 
ram omnem oceuparunt : et tum primum Eridano su- 
perato, &0/$ Insubres invaserunt, eorumque agros 
vaslaraunt. [nterca Roma prodigiis perterrita est, Nam 
οἱ in Piceno flumen sanguine manavit, et in Etru- 
gia magnus cell tractus ardere visus, et Arimini lux 
noct instar diei fulsit, et alibi in Italia tres lung no- 
etu apparuerunt, et vultur in foro per dies complu- 
rcs sedit. Consules igitur, tum ob bzc prodigia, tum 
quod vitio ereati dicerentur, accersiti sunt. Verum 
non statim litteras legerunt : sed cum modo in 
aeiem descendissent , commisso prius prelio vice- 
runt. Epistola post pugnam lecta, Furius haud gra- 
valim paret : sed Flaminius victoria elatus, eam 
argumento esee aiebat, se rite creatos esse, et opti- 
mates ex invidia etiam diis alfingere mendaeia asse- 


K'. Ἰναοῦθροι δὲ Γαλατικὸν γένος, συμμάχους ἐκ 
τῶν ὑπὲρ τὰς "Άλπεις ὁμοφύλων προσειληφότες, 
ὅπλα τοῖς Ῥωμαίοις ἐπήνεγχαν) διὸ xal αὐτοὶ πὸ- 
ερεπἰζοντο. Αηϊσαμένων δὲ τῶν βαρδάρων τινὰ, τε” 
λευταῖον χειμῶνος μεγάλου νυκτὸς συµθάντος, ὑπε- 
ετόπησαν τὸ θεῖον ἐναντιοῦσθαι αὐτοῖς xal ἠθύμησαν” 
καὶ καταπτίξαντες φυγῇ thv αωτηρίαν πορίσασθατ 
ἐπεχείρησαν. Καὶ ὁ Ῥηγοῦλος αὐτοὺς κατεδίωξε, 
καὶ τοῖς ὀπισθοφυλαχοῦσι προαµίξας, ἠττήθη τε xal 
ἀπέθανεν. Αἰμίλιος δὲ, λόφον εινὰ κατασχὼν, ἠσύχα-- 
Cav. ᾽Αντικατασχόντων δὲ xal τῶν Γαλατῶν ἕεερον, 
ἐπί τινας μὲν ἡμέρας ἱερέμουν * ἔπειτα οἱ μὲν ὀργῇ 
τοῦ γεγονότος, αὐχήματι δὲ τῆς νίχης οἱ βάρδαροιο 
καταδραµόντες àmb τῶν μετεώρων συνέδαλον. Καὶ 
ἐπὶ πολὺ μὲν ἱσοῤῥόπως ἁμάχοντο * τέλος ὃ” οἱ Ῥω- 
μαῖοι, τῷ ἱππικῷ περισχόντες, αὐτοὺς κατέχοψαν, 
καὶ τὸ στρατόπεδον αὐτῶν εἶλου, καὶ τὰ λάφυρα ἔχο- 
µίσαντο. Καὶ μετὰ ταῦτα τοῖς τῶν Boovtuv ὁ Αἱμῖ-- 
Mes ἐλυμήνατο, καὶ τὰ ἐπινίχια Έγαχε, τούς τα 


C κρώτους τῶν ἁλόντων ὠπλισμένους ἐπὶ τὸ Καπιτώ- 


toy ἀνεχόμισεν, ἐπισχώπτων αὐτοῖς ὡς ὁμωμοκόσι 
μὴ πρότερον τοὺς θώρακας ἀπιδύσασθαι πρὶν ἀνελ- 
Gelv εἰς τὸ Καπιτώλιον. Ἐκ δὲ τούτου τήν τε τῶν 
Βοουῖων ἅπασαν προσεχτήῄσαντο, καὶ τὸν Ἡριδανὸν 
τότε πρῶτον ἐπὶ τοὺς Ἰνσούδρους διέδησαν, καὶ τὸν 
χώραν αὐτῶν ἑκόρθουν. Τεράτων δ᾽ àv τουτῳ ftvo- 
βένων, ἐς μέγα δέος οἱ ἐν τῇ Ῥώμῃ χατῖστησαν. 
Ποταμός τε γὰρ ἐν τῷ Πιχινῷ αἱματώδης ἐῤῥύη, x&v 
33 Τνραηνίδι καίεσθαι coU οὐρανοῦ πολὺ ἔδαξε, καὶ 
ἐν τῷ Αριμίνῳ φῶς. νύχτωρ ημέρα προσεοικὸς 
ἔλαμψε, καὶ πολλαχόθι τῆς Ἰταλίας τρεῖς σελῆναε 
νυκτὸς ἐφαντάσθησαν, x&v τῇ ἀγορᾷ yv ty ἡμέρας 
πλείονας ἑνιδρύθη. Διά τε γοῦν τὰ τέρατα ταυτα» 


verabat. Nec igitur, nisi rebus omnibus confectis , ry καὶ ὅτι τινὲς παρανόμως ἔλεγον τοὺς ὑπάτους αἱρε- 


recedere voluit: et se cives suos edocturum esso 
dixit, ne vel avium vol ullius alterius rei observa- 
tione fallerentur. Itaque manere, et college idem 
persuadere instituit. Quod cum ille detrectaret , 
Fiaminii. milites veriti, ne a exteris destituti, ab 
hostibus male tractarentur, precibus ab eo impetra- 
runt, ut dies aliquot maneret, sed nihil rei gessit. 
Flaminius autem» regionem ubique pervagatus , 
agros vastavit, et aliquot castella cepit : et militi- 
bus, ut eos sibi eonciliaret, omnes manubias do- 
navit. Sero domum reversis, contumacix crimen a 
senatu est objeetum : et ob iram in Flaminium , 


θήναι, μετεπέμφαντο αὐτούς. Δεξάμενοι δὲ τὰ γράµ- 
pata οἱ Όπατοι, οὐχ εὐθὺς αὐτὰ ἀνέγνων, ἄρτι πρὺς 
πόλεµον χαθιστάµενοι, ἀλλὰ προόν µδαλόντες Expá- 
τησαν. Μετὰ δὲ τὴν µάχην ἀναγνωσθείσης τῆς ἐπι- 
σιολῆς, ὁ μὲν Φούριος ἑτοίμως ἐπείθετο" ὁ δὲ ve 
Φλαμίνιος, ἐπαιρόμενος τῇ νίχῃ, «fiv τε αἴρεσιν αἡ- 
τῶν ἀπεδείχνυ δι) αὐτῆς ὀρθῶς ἔχουσαν, xai διὰ τὸν 
πρὸς αὐτὸν φθόνον ἑνέχειτο καὶ τοῦ θείου τοὺς ὄυνα- 
φοὺς καταφεύδεσθαι. Οὔτ' οὖν ἁπαναστῆναι πρὶν τὸ 
πᾶν χαταστῄσεσθαι Άθελε, καὶ διδάξειν xal τοὺς ol- 
xot ἔφη, µήτ ὄρνισι μὴτ Kup. δή τινι τοιούτφ 
προσέχοντας ἁπατᾶσθαι. Καὶ à μὲν κατὰ χώραν pi- 


Varie lectiones et nota. 


(2T) Αἴμου ποταμοῦ. Sic tres mss. Reg. Asteri- 
scum apposuit Wolfius, quod fluvius hujusce nomi- 
nis non occurrat apud geographos. Cum vero dieat 


Zonaras, Illyricum intra H:emum fluvium etIstrum 
usque ad Pontum Euxinum contineri, videtur in- 
lellzxisse aut Dravum aut Savum ffuvios. 











603 


Φούριος ὃ οὐκ ἐπείθετο, Τῶν δὲ μετὰ τοῦ Giapivion 
Μελλόντων καταλειφθῄσεσθαι, φοθηθέντων ph µονω- 
θέντες πάθωσί τι παρὰ τῶν ἑναντίων, xal δεηθέντων 
ἡμέρας τινὰς προσμεῖναι, ἐπείσθη, οὐ μέντοι xal 
ἔργου ἠψατο. Φλαμίνιος δὲ περὶνοστῶν τὴν χώραν 
ἔτεμνε xal ἑρύματά τινα χατεστρέψατο, τά τε λά- 
φυρα πάντα τοῖς στρατιώταις, θερακεύων αὐτοὺς, 
ἐχαρίσατο. Οψὲ δ' οἴχαδε ἑπανελθόντες, xb μὲν τῆς 
Υξερονσίας τὴν αἰτίαν τῆς ἀπειθείας ἔσχον ' διὰ γὰρ 
τὴν xpi; τὸν Φλαμίνιον ὀργὴν Ἰτίμασαν xal τὸν 
Φούριον (28) * τὸ δὲ πλῖθος, ἀντιφιλονεικῆσαν ὑπὲρ 
τοῦ Φλαμινίου, ἑφηφίσαντο τὰ νιχητέρια, καὶ ἆγα- 
γόντες αὐτὰ, ἐξέστησαν τῆς ἀρχῆς. "Exepoc δὲ πα. 
τοι Κλαύδιος Μάρχελλος καὶ l'válog Σχιπίων, ἆνθαι- 


ANNATiUM LIB. ΤιΗ. 
vti) fOsi:, xal τὸν συνάρχοντα κατέχειν ἐπειράτο" Α etiam Furio negatus honos. Sed a multitudine pa« 


C94. 


tribus pro Flaminio adversata, decreto actoque 
triumpho, magistratum deposuerunt : aliique con- 
sules creati, Claudius Marcellus, et Cn. Scipio, 
Insubribus arma intulerunt , pace quam petierant 
haud €oncessa : ac principio belli ambo rem fere 
bene gesserunt. Deinde cum socis civitates infes- 
tarentur, divisi, Marcellus contra przdatores cele- 
riter profectus, cum eos ibi non invenisset, fugicn- 
tes persecutus est, commissaque pugna superavit. 
Sed Scipio castris non motis, KAcerras obscdit :- 
lisque expugnatis ( erant eiiim opportuno loco sitze 
et munit: ) ad gerendi belli commoditatem usus. 
est. Inde profecti, Mediolanum, et aliud oppidum 
ceperunt : quibus expugnatis, czteri quoque Insu-- 


ραθέντες, ἑστράτευσαν ἐπὶ τοὺς Ἰνσούθρους * εἰρή- B pres 4085 deditionem fecerunt, pecunia et agri 


vr,V γὰρ αὐτοῖς αἰτήσασιν οὐχ ἑψηφίσαντο' xai ἄμφω 
μὲν «αρῶτον πολεμοῦντες τὰ πλείω ἐκράτουν. 
Ἔνπειτα, εν συµμµαχίδα λεηλατουμένην µαθόντες, 
διῃρέθησαν. Καὶ Μάρκελλος μὲν, ἐπὶ τοὺς Antzopd- 
νους τὴν σύμμαχον διὰ παχέων ἐλθὼν, οὗ χατέλαθε 
σφᾶς ἐχεῖ, φεύγοντας 8 ἐπεδίωξε, xal. ὑποστάντας 
{νίχησε᾽ Σχιπίων δὲ, χατὰ χώραν µείνας, Αχέρας 
ἑπολιόρχει * χαὶ λαδὼν αὐτὰς ὁρμητήριον τοῦ πολέ- 
pou πεποίγκεν, οὔσας ἐπιχαίρηυς xal εὑερχεῖς. 
Κάντεῦθεν ὁρμώμενοι τό τε Μεδιόλανον χαὶ χωµόπο. 
Àtw ἑτέραν ἐχειρώσανλο, ᾽Αλόντων δὲ τούτων, xal 
ci λοιποὶ Ἰνσοῦθροι ὡμολόγησαν αὐτοῖς, χρήματα 
παλ µέρος τῆς γῆς δόντες. Εἶτα Πούπλιός τε Κορνή- 
2ος xai Μάρχος Μινούτιος ἐπ Ίστρου (29) ἑστρά- 
τενσᾶν, xal πολλὰ τῶν ἐχεῖ ἐθνῶν τὰ μὲν πολέμῳ, 
τὰ δὲ ὁμολογίαις ὑπέταξαν. Αούκιος δὲ Οὐετούριος 
xai lálto; Δοντάτιος ἦλθον µέχρι τῶν "Άλπεων, 
&v&u δὲ μάχης πολλοὺς φχειώσαντο. Ὁ μέντοι τῶν 
Σαρδιχίων ἄρχων Δημήτριος, ὡς ἄνω που εἴρηται, 
τοῖς ἐπιχωρίοις ἐπαχθὴς ἣν χαὶ τὰ τῶν πλησιοίχων 
ἑπαχρούργει, xai ἐδόχει τῇ Ῥωμαίων φιλίᾳ ἁποχρώ- 
ενος ἀδιχεῖν. Αἰσθόμενοι δὲ τοῦτο οἱ Ὁπαίοι Αἱμί- 
219€ Παῦλος καὶ Μάρχος Λιούΐῖος, μετεπέμφαντο αὐ- 
τὸν. Ὡς ὃ οὐχ ὑπήχουσεν ἀλλὰ καὶ τῆς συμµαχίδος 
σφῶν Ίπτετο, ἑστράτευσαν ἐπ αὐτὸν iv τῇ ΄Ίσσῃ 


parte multati. Deinde P. Cornelius et M. Minutius- 
ad Istrios duxerunt exercitum, οἱ multas iliius loct- 
gentes partim vi, partim deditione subegerunt. L. 
vero Veturius et C. Luctatius usque ad Alpes pro-- 
gressi, citra pagnam sibi multos adjunxerunt. De- 
metrius autem, cujus supra facta est mceritio, Sar- 
dianorum princeps, popularibus suis gravis, etiam. 
finitimos vexabat : ac Romanorum amicitia fre(:15, 
injurius esse videbatur. Quo consules Paulus &E-. 
milius et M. Livius animadverso, eum accersive- 
runt, Ut vero non parebat, sed eorum socios quo-- 
que offendebat, Isssm eontra eum sunt profecti 5 
edoctique, eum alicubi in portebus insidias col- 
locasse, navium partem ad alterum latus insolke- 
miserunt. Quo facium, ut Ilyriis contra illos, 
tenquam soli esgent , conversis, cateri per otium: 
portu occupato, et castris idoneo loco positis, in- 
sulares todem die ex imposturs iracundia irruentes 
profligarent. Demetrium in aliam insulam Pha-: 
rum perseenti, hostibus superatis, urbem proJi- 
tione ceperunt. Demetrius ad Philippum Maeedo- 
nie regem cum magna pecunia confugit. Nec ab 
illo deditus est : sed inIllyrios reversus, ct a Ro- 
manis eáptus,. panas dedit. 


Ὄντα. Kal προµαθόντες ὅτι ὑφώρμει που τῶν πατάρ- 


σεων, µέρος τῶν νεῶν εἰς τὰ ἐπὶ θάτερα τῆς νήσου προσµίξαι ἕπομφαν. Káx τούτου τῶν Ἰλλυρίων in 
xelvoog ὡς καὶ µόνους vtac τραποµένων, αὐτοὶ κατὰ cyoM προσπλεύσαντες iv ἐπιτηδείῳ τθ- 
ἑστρατοπεδεύσαντο xai προσπεσόντας σφίσιν αὐθημερὺν τοὺς ἐπιχωρίους ὀργῇ τῆς ἁπάτης ἀπεώσαντο, 
Τοῦ δὲ Δη"ιητρίου ἐς Φάρον ἑτέραν νηδον διαφνγόντος, καὶ ἐπὶ ἐχείνην ἔπλευσαν, xal τῶν ἀντικατα-- 
στάντων ἐχράτησαν xol τὴν πόλιν ἐκ προδοσίας εἶλον, τοῦ Δημητρίου διαδράντος. "O;, τότε μὲν cl; 
]αχεδονίαν μετὰ πολλῶν χρημάτων πρὸ; Φίλιππον τὸν βασιλέα αὐτῆς ἐλθὼν, ὑπ) ἐκείνου μὲν οὐκ ἐξ, 
38r, πρὸς δὲ τοὺς Ῥλυρίους ἑπανελθὼν συνελήφθη ὑπὸ Ῥωμαίων καὶ ἐδικαιώθη. | 

KA'. Τῷ δ' ἑχομένῳ Exec περιφανῶς οἱ Ῥωμαδι f) XXI. Sequenti anno Ronmnorum et Carthagi-- 


τοῖς Καρχηήδονίοις ἐξεπολεμώθησαν, xax ὁ πόλεμος 
οὗτος τῷ μὶν γρόνῳ πολὺ ἑλάσσων τοῦ προτέρου 
συµθέδηκε, τοῖς 5 ἔργοις τοῖς τε παθήµασι χαὶ µε-- 
ζων xai χαλεπώτερος. "Enfps δὲ τοῦτον μάλιστα ὁ 
ἸΑννίδας στραταογῶν τῶν Καρχηδονίων. Ὁ δ' "Àv- 


πἰοηδίυπι Inimicitle aperte eruperunt : acid bel- 
lum, ut tempore longe priore minus, sic operibus 
et cladibus longe majus fuit, ei gravius, Ejus au- 
tem belli potissimus auctor fuit Annibal dux Car- 
thaginiensium, Amilcaris Barchini fllius, statim a 


Varie lectiones et note. 


98* Φούριος. Φρούριος habent mss. omnes. 

29) 'Ex' "Jecpov. Tta mss. codd. sed ἐπ᾽ Ἴστροις 
reponendum ex Eutropio lib. 11, et aliis observat 
Henuricuz Valesius ad Joannem Autioehenum, qui 


Ἱστριανοῖς habet. la Dio, lib. αχανή, p. 64. 
ἨἩττήθη ( xphc) τῇ τῶν Ἱστριανῶν πόλει πρὸς των 
Σχύθων τῶν Ὡποταρνῶν, ubi interpres, ad Lstro» 
rum urbem. 


695 


JOANNIS ZONARJE 


696 


puero contra Romanos exercitatus. Aiebat enim Α νίδας οὗνυς παῖς τοῦ ᾽Αμίλκου τοῦ Βαρχίδου iylvr- 


Amilcar se omnes filios, tanquam catulos quos- 
dam contra illos alere. lllum autem quem ingenio 
longe caeteris antecellere videret, jurcjurando ade- 
git, se hostem fore populo Romano. .Ea de causa 
cum aliis eum disciplinis, tum in re militari dili- 
genter erudiit, usque ad annum setatis decimum- 
quintum. Unde patri in imperio succedere non po- 
tui : sed post Asdrubalis obitum, anoum tum 
sextum et vicesimum agens, nihil cunc:atus, Hispa- 
niensem exercitum statim occupavit. Et imperator 
a militibus salutatus, effecit ut etiam ab 4406 ur- 
banis magistratibus sibi principatus confirmaretur. 
His perfectis, speciosum quzrebat titulum | inva- 
dendi Romauvos, quem ei Zacynthiorum coloni in 
Hispania suppeditarunt. Qui cum non procul ab 
&mne Ibero habitarent, paulum a mari remoti, Ro- 
inanos nuagno studio et bonore colebant, atque in 
Caribaginiensi federe excepti erant. Ea de causa 
bellum eis intulit Annibal, baud ignarus, Roma- 
nos aut opem eis laturos, aut clades eorum ulturos. 
Eo accedebat, quod eos magnas opes babere norat, 
quibus in primis egebat : et aliis rationibus, qua 
contra Romanos etiam ei profutura erant, addu- 
ctus, Saguntinos est adortus, Hispania vero, in qua 
illi habitant, cum finitimis locis omuibus in Eu- 
ropa versus Occidentem sita, ad mare interius, et 
Herculis columnas et Ocesnum longe exeurrit, at- 
que etiam continentem longissimo tractu usque ad 


το, xài kx παίδων εὐθὺς ἐπὶ τους Ῥωμαίους Ἰσχή - 
θη. Πάντας γὰρ τοὺς νἱοὺς 6 ᾽Αμίλχας ὥσπερ τινὰς 
σχύμνους n' αὐτοὺς τρέφειν ἔλεγεν, ἐχεῖνον 06, πολὺ 
τῇ φύσει προφέροντα ὁρῶν, καὶ ὤρχωσε πολεμέσειν 
αὐτοῖς. Καὶ διὰ τοῦτο τά τε ἄλλα xal τὰ πολέμεΣ Ext 
μᾶλλον αὐτὸν ἐξεδίδασκε, πεντεχαιδεχαέτη ὄντα. 
Ὅθεν οὐκ ἠδυνήθη, θανόντος αὐτῷ τοῦ πατρὸς, τὴν 
στρατηγίαν διαδέξασθαι. Ἐπεὶ δὲ ὁ ᾿ΑἈσδρούδας ἔτε- 
λεύτησεν, οὐχέξι ἑμέλλησεν, EE καὶ εἴκοσιν ἑτῶν τό- 
τε Υεγονὼς, ἀλλὰ τὀ τε στράτευµα iv τῇ Ἰδηρίᾳ 
αὐτίχα προσκατέλαθε (00), xal στρατηγὸς ὑπ' αὐ- 
τῶν ἀναδειχθεὶς, διφχήσατο καὶ παρὰ τῶν οἕλοι τε- 
λῶν βεδαιωθῆναι αὐτῷ τὴν ἡγεμονίαν. Πράξας δὲ 
ταῦτα, προφάσειως ἐὐπρεποῦς ἐδεῖτο εἰς τὴν χατὰ 
Ἑωμαίων ὁρμὴν, xai ταύτην ἐποιῄσατο τοὺς tv τῇ 
Ἱδτρίᾳ Ζαχυνθίους. Οὗτοι γὰρ, οὐ πόῤῥω τοῦ ποτα- 
poU οἰχοῦντες τοῦ Ἴδηρος ἄνω τῆς θαλάσσης βραχὺ, 
τος Ῥωμαίοις προσέχειντο, κἀχεῖνοι xai ἑτίμων 
αὐτοὺς xal ἐν ταῖς πρὸς τοὺς Καρχηδονίους συνθή- 
χαις ἑξαιρέτους ἐπεποιήχεσαν. Διά ταῦτ οὖν ὃ "Ave 
γίδας πόλεµον fipato πρὸς αὐτοὺς, εἰδὼς ὅτι f) ἔπι- 
κουρήσουσιν οἱ Ῥωμαῖοι τοῖς Ζαχννθίοις fj xat τε 
παθοῦσι τιµωρήσουσι. Διά τε οὖν ταῦτα xal ὅτι χαὶ 
µέγαν πλοῦτον κεχτῆσθαι αὐτοὺς ἑγίνωσκεν, οὗ xat 
μάλιστα ἔχρῃζε, καὶ δι’ ἕτερα αἴτια χαὶ χατὰ Ῥω- 
µαίων αὐτῷ συµθαλλόµμενα, τοῖς Ζαχννθίοις Emil tco. 
Ἡ ὃ' Ἰδηρία, &v fj οἱ Ζαχύνθιοι οἰκοῦσε, καὶ ἡ etpo- 
σεχὴς αὐτῇ πᾶσα Ev τε τῇ Εὐρώπῃ πρὸς δναμάς 


montes Pyrenzos occupat : qui a. mari, quud olim C ἐστι, xal ἐπὶ πολὺ μὲν παρὰ τὴν ἔσω θόλασσαν, xat 


Bebrycium dicebatur, post Narbonense appellatum 
est, usque ad exterius mare magnum pertinent, to^ 
tamque Hispaniam a Gallia finitima dirimunt. Intra 
eos mulie diverse gentes consederunt, nec lingua 
eadem, nec forma reipublicz: utentes : unde nec 
eodem nemine appellantur. Nam Romani Hispa- 
nos, Graci ab Ibero amne liberos vocant. Sagun- 


παρὰ τὰς Ἡραχλείους στήλας τόν τε Ὠκεανὸν αὖὐ- 
τὸν προήχει, xal προσέτι καὶ τὴν ἥπειρον τὴν ἄνω 
διὰ πλείστου µέχρι τοῦ Πυρηναίου νέµεται. Τὸ γὰρ 
ὄρος εοῦτο, ix τῆς θαλάσσης τῆς πάλαι μὲν Be6pó- 
Χων, ὕστερον δὲ Ναρδωνησίων ἀρξάμενον, ἐς «tv 
ἔξω τὴν μεγάλην διατείνει, πολλὰ μὲν ἐντὸς αὐτοῦ 
καὶ σύμμιχτα ἔθνη ἔχον, πᾶσαν δὲ εν Ἰδηρίαν ἀπὸ 


tini cum obsiderentur, auxilia et .ünitimorum et τῆς προσθίχου Γαλατίας ἀφορίζον. Οὔτε 6' ὁμόφωνοι 
Romanorum implorarunt : ac illos prohibuit An- Ἅσαν, οὔτε χοινῇ ἐπολιεεύοντο, ὅθεν οὐδὲ eic ἓν ὄνο- 
nibal. Romani autem legatis ad eum missis, pos- — 4& ἑτέλουν. Οἱ μὲν γὰρ Ῥωμαῖοι Ἰσπανοὺς, ol. 6" 
tularunt, ut Sagunto abstineret. Quod ni faceret, Ἕλληνες Ἴδηρας ἀπὸ τοῦ ποταμοῦ Ἴδηρος αὐτοὺς 
mipabantur, se Carthaginem stetim ad eum aecu- — ànexálecav. Οἱ μὲν οὖν Zaxóvüiot οὗτοι ἐπολιορ- 
sandum  navigaturos. At Annibal ex Hispanis Ἅ«κοῦντο, χαὶ ἔπεμφαν πρὸς τοὺς περιοΐκους xat πρὸς 
quosdam misit, qui per fidei et amicitia speciem ,, τοὺς Ῥωμαίους ἐπιχουρίας δεόµενοι. ᾿ΑἈλλὰ τοὺς 
legatis appropinquantibus dicerent, non adesse ^ μὲν ὁ ᾿Αννίδας ἐχώλυσεν * ol 0b. Ῥωμαῖοι, πρέσδεις 
ducem, procul in loca quadam incognita pro- «pb; ἐκεῖνον πέµφαντες, ph πελάζειν τοῖς Zaxuv- 





fectum : monerentque, ut quaniprimum discede- 
rent, ne adventu illorum cognito, per imperatoris 
absentiam ab effrenatis militibus interirent. Legati 
vera illa esse rati, Carthaginem abierunt. indicto- 
que eoncil o, Carthaginiensium alii pacem suase- 
runt; factio vero Annibalis, Saguntinos esse iu- 
jurios, et Romanos ea qus nihil ad ipsos attine- 
rent, curiose complecti asserebat. Denique in eo- 
rum 407 sententiam itum est, qui belli Romanis 
inferendi auctores erant. lInterea dum — Annibal 


θίοι; ἐκέλευον, xal εἰ μὴ πείθοιτο, ἐς τὴν Καρχη- 
δόνα πλεῦσαι εὐθὺς xal χατηγορῆσαι αὐτοῦ ἐπηχεί- 
λησαν. Ὁ ὃ) Αννίόδας, ix τῶν ἐπιχωρίων πέµψας 
τινὰς ὡς εὔνοιαν τηροῦντας τοῖς πρέσθεσιν Ίδη πλη- 
σίον οὖσι, παρεσχεύασε λέχειν αὐτοῖς μὴ παρεῖναι 
τὸν ατρατηγὸν, πόῤῥω που ἐς ἄγνωστα χωρία ἆπο- 
δηµήσαντα, xal παρῄνουν ἁπαλλαγῆναι ὡς τάχιστα, 
πρὶν χαταγγελθεῖεν ὡς πάρεισιν, ἵνα μὴ O6 τὴν 
ἀναρχίαν, τοῦ στρατηγοῦ μὴ παρόντος, ἁπόλωνται. 
Οἱ μὲν οὖν πιστεύσαντες αὐτοῖς εἰς τὴν Καρχηδόνα 


Varie leetiones et note. 
(20) Αὐὑτίχα apoxatéla6s. Alter codex Wolfii, προσέλαδθε duo Keg. et Colb. προσκατέλαθν. 


697 


Χτπδονίων εἰρήνην ἄγειν πρὸς τοὺς Ῥωμαίους συν- 
Ἀθούλευον, οἱ δὲ, τῷ ᾽Αννίδᾳ προσκείμενοι (54), τοὺς 
μὲν Ζακυνθίους ἁδιχεῖν, τοὺς δὲ Ῥωμαίους τὰ μηδὲν 
σφίσι προσήχοντα πολυπραγμονεῖν ἔλεγον. Καὶ τέ- 
λος ἐπεχράτησαν οἱ πολεμῆσαι σφᾶς ἀναπείθοντες. 
Ἐν τούτῳ δὲ ὁ ᾽Αυνίδας σπουδῇ τὰς προσδολὰς τῆς 
τειχοµαχίας ἐποιεῖτο. Πολλῶν δὲ πικπτόντων, xal 
πλειόνων τιτρωσχοµένων Ex τῶν τοῦ ἸΑννίδου, xal 
ποτε τῶν Καρχηδονίων κατασεισάντων τι τοῦ περι- 
60λου χαὶ χατὰ τὸ ῥῆγμα εἰσελθεῖν τολµησάντων, 
ἐπεξέδραμον ol Ζαχύνθιοι καὶ ἀπεσόθησαν σφᾶς ' 
ὅθεν αὐτοὶ μὲν ἐπεῤῥώσθησαν, οἱ Καρχηδόνιοι δὲ 
ἐνέδοσαν ἀθυμήσαντες. Οὐκ ἀπέστησαν δὲ πρὶν τὴν 
πόλιν ἐλεῖν, xalvot ἐπ᾽ ὄγδοον μῆνα τῆς πολιορχίας 
παραταθείσης, ἓν οἷς ἄλλα τε πολλὰ συνηνέχθη χαὶ 
ἅτοπα, χαὶ ὁ ᾿Αννίδας δεινῶς ἑτρώθη. Ἡλω δὲ οὔ- 
τως ” μηχάνημα τῷ τείχει προσήγαγον, πολύ τε αὖ- 
τοῦ ὑπεραῖρον, χαὶ ὁπλίτας τοὺς μὲν ἐμφανεῖς ἔχον, 
τοὺς δὲ λανθάνοντας. Τῶν οὖν Ζακυνθίων τοῖς ὀρω- 
Εένοις ὡς µόνοις οὖσι µαχομένων ἑῤῥωμενέστερον, 
ul χεχρυμμµένοι τὸ τεῖχος ὑπορύξαντες εἰσεδιάσαντο 
καὶ ἔνδον ἐγένοντο. Ti γοῦν παραδόξῳ οἱ Ζαχύνθιοι 
ἐχπλαγέντες εἰς τὴν ἀχρόπολιν ἀνέδραμον, xal εἰς 
λόγους ἦλθον, s πως ἐπιειχεῖ τινι ὁμολογίᾳ περι- 
σωθεῖεν. Ὢ; δ᾽ οὐδὲν ὁ ᾽Αννίδας προῖσχετο µέτριον, 


ANNALIUM LIB. VILI. . 
ἀπῄεσαν. Γενομένης δὲ ἐχχλησίας, ol μὲν τῶν Καρ- A sedulo mania oppugnat, multi ex ejus militi 


698 
bus 
cadunt, pluribus vulneratis : et cum aliquando 
Carthaginienses muri partem dejecissent, et per 
ruinas penetrare conarentur, a Saguntinis eru- 
ptione facta, repulsi cesserunt : imminuta audacia, 
oppidanorum vero animi aucti sunt. Neque tamen 
ab obsidione destiterunt, in mensem octavum us- 
que prorogata : quo temporis spatio cum alia 
multa, eaque incommoda evenerunt, tum Annibal 
graviter vulneratus est. Urbs autem sic capta est. 
Machinam adduxerunt, quz monia multum supe - 
raret, armatis partim conspicuis, partim occultis 
refertam. Dum autem Saguntini cum jis duntaxat 
quos videbant, acrius pugnant, solos eos esse opi- 
nali, occulti suffosso muro, vi in urbem penetra- 
runt. Saguntini re inopinata perterriti, in arcem 
accurrerunt : habitoque colloquio, tolerabilibug 
conditionibus salutem impetrare studuerunt. An- 
nibale vero nihil moderati postulante, neque Ro- 
manis quidquam opis ferentibus, efflagitarunt, ut 
oppugnatione intermissa, rebus suis consulendi 


. spatium daretur. Interea preliosissimis quibusque 


rebus igni absumptis, homines imbelles sibi ipsi 
manus attulerunt : qui erant atate integra, subito 
In hostes impetu facto, strenue dimicantes occu- 
buerunt. 


οὔτε τις αὗτοῖς ὠφέλεια πρὸς τῶν Ῥωμαίων ἑγίνετο, ἐπισχεθῆναι τὰς προσθολὰς ἐξῃτήσαντο, ὥς τι 
περὶ τῶν xatà σφᾶς βουλευσόμενοι Káv τούτφ τὰ τιμιώτατὰ συµμφορήσαντες τῶν χρημάτων ἐς 
«Up ἐνέδαλον. Καὶ ΄ ol. μὲν ἁπόμαχοι διεχειρίσαντο ἑαυτούς οἱ OU" ἓν ἡλικίᾳ ἀθρόοι πρὸς τοὺς ἕναν- 
€lou; ὠρμῆκεσαν καὶ προθύµως ἀγωνιζόμενοι χατεχόπησαν. 

Κ8Β’. Καὶ &* αὑτοὺς οἱ Ῥωμαῖοι καὶ οἳ Kapynbó- 6 XXII. Hec Romanis et Carthaginiensibus belli 


νιοι ἐπολέμησαν. Ὁ γὰρ ᾿Αννίδας, χαὶ συμμάχους 
ουχνοὺς προσλαθὼν, εἰς ttv Ἱταλίαν Ἠπείγετο, Πυ- 
θόµενοι δὲ ταῦθ᾽ οἱ 'Ῥωμαῖοι συνῖλθον el; τὸ συν- 
έδριον, καὶ ἑλέχθη μὲν πολλά. Λούχιος δὲ Κορνί- 
Ate Λέντονλος ἑδημηγόρησε xal εἶπε μὴ μέλλειν, 
ἀλλὰ πόλεμον χατὰ τῶν Καρχηδονίων Ψψηφίσασθαι, 
καὶ δικη διελεῖν xal τοὺς ὑπάτους χαὶ ᾿τὰ στρατεύ- 
pata* xal τοὺς μὲν εἰς τὴν Ἰθδηρίαν, τοὺς δὲ εἰς τὴν 
Λιδύην πέμφαι, ἵν ὑπὸ τὸν αὐτὸν χρόνον ἢ τε χώρα 
αὐτῶν πορθῆται καὶ ol σύμμαχοι καχουρτῶνται, καὶ 
μήτε τῇ Ἰδηρίᾳ βοηθῆσαι δύνωνται µήτ ἐχεῖθεν αὑτοὶ 
ἐπιχον ρηθῶσι. Hob; ταῦτα Κὐῖντος Φάδιος Μάξιμος 
ἀντέθετο, μὴ οὕτως Ex παντὸς τρόπου τὸν πόλεμον δεῖν 
ψηφίσασθαι, ἀ)λὰ πρεσθείᾳ χρήσασθαι πρότερον. Κἄν 
μὲν πείσωσιν ὅτι οὐδὲν ἁδιχοῦσιν, ἠσυχίαν ἄγειν 
ἂν δ ἁἀδιχοῦντες ἁλῶσι, τότε πολεμῆσαι αὐτοῖς, ἵνα 
. καὶ τὴν αἰτίαν τοῦ πολέμου ἐς αὐτοὺς ἁπωσώμεθα. 
AL μὲν οὖν ἀμφοῖν δόξαι τοιαῦται σαν, ὡς ἐν χε- 
φαλαίῳ εἰπεῖν. T4 δὲ βουλῇῃ παρασχευάξεσθαι μὲν 
ἔδοξε πρὸς τὴν µάχην, πρέαδεις δὲ εἰς τὴν Καρχη- 
δόνα στεῖλαι, xal τοῦ ᾽Αννίδου κατηγορῆσαι. Καὶ el 
μὲν μὴ ἐπαινοῖεν τὰ πραχθέντα, δικάσαι εἰ δ' εἰς 
ἐχεῖνον αὐτὰ ἀναφέροιεν, ἐξαιτήσασθαι αὐτόν  χἂν 
μὴ ἐχδῶσι, τὸν πόλεμον ἔπαγγεῖλαι αὐτοῖς. Tov 
γοῦν πρέσδεων ἀπελθόντων, o Καρχηδόνιοι τὸ ποιη- 


causa fuit. Nam cum Annibaiem multis sociis as- 
citis in Italiam properare Romani audivissent, in- 
dicto concilio multa verba facta sunt. Verum 
L. Cornelius Lentulus pro concione dixit, non esse 


* cunctandum, sed bellum contra Carthaginienses 


decernendum, et tam consules quam exercitus bifa- 
riam dividendos, et alterum in Hispaniam, alte- 
rum in Lybiam mittendum : ut eodem tempore et 
ager eorum vastaretur, et socii vexarentur : nequc 
Hispani: opem ferre, neque inde auxilia exspectare 
hostes possent. Ad hec ϱ. Fabius Maximus re- 
spondit, non adeo precipitanter bellum esse de- 
cernendum, sed legatos prius mittendos. Quod si 
crimina purgarint, quiescendum : sin injuriarum 


D convincantur, A08 tum demum bello petendos 


esse, ut etiam causa belli in illos transferatur. Ae 
utriusque sententia summatim hec fuit : senatui 
autem placuit, se et ad bellum parare, et legatís 
Carthaginem missis Annibalem accusare. Quod si 
illa improbarent, jnre agendum : sin illi irputa- 
rent, eum deposcendum : si non dederent, bellum 
eis indicendum. Legatis digressis, Carthaginienses 
quid agendum esset deliberabant. Asdrubal vere 
nnus ex iis quos Annibal subornarat, auctor fui 
veteris libertatis recuperandz : et servitutis, quam 


Varie lectiones et note. 
(31) Προσκειμενοι. lta reposuimus ex mss., ubi Wolfius προχείµενοι ediderat. 


692 JOANNIS ZONARJE 700 
pax attulisset, tum pecuniis, tum copiis, tum so- Α τέον ἑσχόπουν.. Καὶ τις. Δοδρούδας, εἷς τῶν ὑπὸ 


ctis comparatis repudiandz ; subjecitque : Si vel 
soli Annibali suo arbitratu rem gerere permisissent, 
omula rste administratvym iri, el ipsos omni laboris 
molestia carituros. Illo hzec locuto, magnus Hanno 
conira, non temere, neque ob parva et aliena cri- 
mina bellum in rempublicam retrabendum esse 
censuit, cum alia purgare, alia inauctores traus- 
ferre liceat. Qui cum dicendi flnem fecisset, Car- 
thaginlensium seniores, primique belli memores, 
il i sunt assensi : czeteri adolescentes, iique potis- 
simum qui Arnibalis causam agebant, acriter ad- 
versati sunt. Ut autem nihil certi responsi dede- 
runt, legatosque neglexerunt, M. Fabius sinu ex 
ga facto : Hic, inquit, vobis bellum et pacem 
porto : utrum placet, sumite. Cum respondissent se 
neutrum quidem sumere, sed utrum dedisset ala- 
criter accepluros. bellum eis statim indixit. Hoc 
igitur modo, et his de causis inter Carthaginienses 
et Romanos alterum bellum est conflatum, futu- 
raque divinitus denuntiata sunt. Nam Romz bos 
humana voce locutus est; οἱ alius ludis Romanis 
ex edibus se in Tiberim przcipitavit, ac periit; 
fulmina multa sunt. delata; sanguis tum e statuis 
manávit, tum e militis cujusdam clypeo ; alterius 
ensein lupus ex ipsis castris rapuit. Annibali vero 
mulie ignote bestie lberum transeunti, veluti 
viam monstrarunt; οἱ somnium hujusmodi appa- 
ruit. Aliquando sibi visus est a diis in concilio se- 
dentibus accersi et quamprimum in Italiam exer- 
citum ducere juberi : ab cisque ducem itineris ac- 
cepisse, quem non respectans sequeretur. Sed cum 
se 409 convertisset, magnam ingruere tempes- 
atom. vidisse, draconemque sequi ingentis magni- 
tudinís. Quz cum miraretur, ductorem TO( asse, 


«uidnam ea sibi vellent? qui responderit : Ea illi - 


ad vastitatem Italie adjumento futura esse. 


τοῦ ᾿Αννίδου κπροπαρεσχευασµένων, συνεδούλευσε 
σφίσι χρῆναι τὴν τε ἀρχαίαν ἐλευθερίαν ἀνακτήσασ- 
θαι, xal τὴν ix τῆς εἰρήνης δουλείαν ἀποτρίφασθαι 
καὶ χρήµασι, xai δυνάµεσι, καὶ συµμµάχοις ὄνΥκε- 
κροτηµένοις, ἐπαγαγὼν ὅτι, Kür τῷ ᾿Αννίδᾳ µόνῳ 
ὅσα βούεται πρᾶξαι ἐπιτρέψητε, καὶ τὰ προσή- 
xorra ὅσται, xa) οὐδὲν αὐτοὶ πονήσετε. Τοιαῦτα 
δὲ αὐτοῦ εἰπόντος, "Αννων ὁ μέγας ἑναντιούμενος 
τοῖς τοῦ Ἀσδρούδου λόχοις, γνώµην εἰσήνεγχε, µήτε 
ῥᾳδίως, µήτε μικρῶν xal ἀλλοτρίων ἐγχλημάτων 
ἕνεχα τὺν πόλεµον ἐφ᾽ ἑαυτοὺς ἐπισπάσασθαι, πα- 
phv τὰ μὲν λῦσαι, τὰ δὲ ἐς τοὺς ὁράσαντας αὐτὰ 
τρέφαι. Καὶ ὁ μὲν ταῦτα εἰπὼν ἑπαύσατο. Toy δὲ 
Καρχηδονίων οἱ μὲν πρεσθύτεροι χαὶ τοῦ πρὶν µε- 
μνημένοι πολέμου, αὐτῷ συνετίθεντο". οἱ ὃ' ἐν ήλι- 
xlg, καὶ μάλισθ' ὅσοι τὰ τοῦ ᾿Αννίδου ἕπραττον, 
ἰσχυρῶς ἀντέλεγον. Ὡς ὅὃ᾽ οὐδὲν σαφὲς ἀπεκρίναντο, 
xai ἐν ὁλιγωρίᾳ τοὺς πρέσθεις slyov, ὁ Μάρχος ὁ 
Φάδιος, τὰς χεῖρας ὑπὸ τὸ ἱμάτιον ὑποθαλὼν, xai 
ὑπτιάσας αὐτὰς, ἔφη Εγὼ μὲν ἐνταῦθ' ὦ Kap- 
χηδόγιοι, καὶ τὸν zóAspor καὶ τὴν εἱρήνην φέρω”: 
ὑμεῖς δ' ὁπότερον αὐτῶν βούλεσθε ἔλεσθε. Ἀ- 
ποχριθέντων 6b μηδέτερον μὲν αἱρεῖσθαι, δέχεσθας 
δ' ἑτοίμως ὁπότερον χατἀλείφουσιν * ἐπήγγειλεν αὐ- 
τοῖς αὐτίχα τὸν πόλεμον. Οὕτω μὲν καὶ διὰ ταῦτα 
ot τε Ῥωμαῖοι xal οἱ Καρχηδόνιοι τὸ δεύτερον ἔπο- 
λέμησαν, xai τὸ δαιµόνιον τὰ γενησόµενα προεσή- 
µηνεν. Ἐν γὰρ τῇ Ῥώμῃ ἀνθρωπίνως ἑλάλησε βοῦς, 


C καὶ ἕτερος ἐν τῇ τῶν Ῥωμαίων πανηγύρει ἐξ οἰχίας 


εἰς τὸν Τίδεριν ἑαυτὸν ἕῤῥιφε, xat ἐφθάρη, χεραυ- 
vol τε πολλοὶ ἐφέροντο, xal αἷμα «b μὲν ἐξ ἀγαλ- 
µάτων ὤφθη, τὸ δὲ ἐξ ἀσπίδος στρατιώτου ἑῤῥύη, 
ἑτέρου τε ξίφος ἐξ αὐτοῦ τοῦ σερατοπέδου λύχος fjo- 
πασε. Ti δ' Αννίθᾳ θηρία πολλὰ xal ἄγνωστα τὸν 
"[6npa διαθαίνοντι προκαθηγἠσατο, χαὶ b]: ὀνεί- 
pov ἑφάνη. Ἔδοξε γάρ ποτε τοὺς θεους ἓν ἔκχλησίᾳ 


παθηµένους µεταπέμφασθαί τε αὐτὸν καὶ στρατεῦσαι ὅτι τάχιστα εἰς τὴν Ἱταλίαν προστάξαι, καὶ 
λαθεῖν παρ᾽ αὐτῶν τῆς ὁδοῦ ἠγεμόνα, xa ἀμεταστρεπτὶ ὑπ' αὑτοῦ χελευσθῆναι ἔπεσθαι. Μεταστρα- 
φῆναι δὲ καὶ ἰδεῖν χειμῶνα µέγαν χωροῦντα, xal δράκοντα αὐτῷ ἑἐπακολουθοῦντα ἀμήχανον, xat θαυ- 
µάσαι ἔρεσθαί τε τὸν ἀγωγὸν, τί ταῦτα εἶεν. xal τὸν εἰπεῖν. "OQ. ἈΑνγίόδα, ταῦτα συμπορθήσοντάἆ 


σοι tr Ἱτα (αν ἔρχεται. 

XXII. Hac bonam spem Annibali, Romanis 
m^gnum limorem attulerunt. Qui copiis et coss. 
bifariam diswibutis, Sempronium Longum in 8i- 
ciliam miserunt, in Hispaniam P. Scipionem. Anni- 
bal vero impressionis in Itaüam primo quoque 
tempore faciend: cupidus, iter acceleravit : ac 
Gallium, que intra Pyrenzum et lhodanum est, 
citra dimicationem transiit : neque quisquam cum 
€0 congressus est, priusquam ad Rhodanum venis- 
set. lbi se illi ostendit Scipio : et quanquam ejus 
copiis nondum advenissent, tameu cure popularibus, 
eorumque finitimis, naves qua in flumine erant, 
communiit, elveumque custodit, Annibal, ciai 
temporis aliquid instruendis ratibus, scaphis et 
lintribus consumpsit , tamen omnia ad trajectum 
necessaria, multitudine operarum prius paravit, 
quam Scipioni suz legiones advcnissent. Fratrem- 


KI*. Ταῦτα τῷ μὲν ᾿Αννίδᾳ χρηστὴν ἑλσίδα, 
τοῖς δὲ 'Ῥωμαίοις δεινην ἑνεποίει ἐχφόδησιν. Ac 


D δὲ τὰς δυνάµεις οἱ 'Ῥωμαῖοι διελόντες, καὶ τοὺς! 


ὑπάτους Σεμπρώνιον μὲν Λόγγον ἐς Σιχελίαν ἔπεμ- 
φαν, ἐς δὲ τὴν Ἱδηρίαν Σχιπίωνα Πούπλιον. Ὁ δὲ 
Ἁννίδας, εἰς τὴν Ἰταλίαν ὡς τάχιστα ἐπιθυμῶν 
εἰσθαλεῖν, σπουδῇ ἑχώρει, χαὶ πᾶσαν τὴν Γαλατίαν 
τὴν μεταξὺ τοῦ Πυρηναίου καὶ τοῦ 'Pobavou οὖσαν 
ἁμαχεὶ διῆλθε, xal µέχρι μὲν τοῦ ποταμοῦ ἛῬοδα- 
νοῦ οὐδεὶς εἰς χεῖρας fxev αὐτῷ. Ἐκεί δ à Σχι- 
vlov ἐπεφάνη, χαΐπερ μὴ παρούσης οὐτῷ tnc ὃν- 
νάµεως, ὅμως μετὰ τῶν ἐπιχωρίων xal τῶν αὐτοῖς 
προσοίχων τά τε πλοῖα τὰ iv τῷ ποταμῷ προδιέφθει- 
ρε, καὶ τὸ ῥεῦμα αὐτοῦ διὰ φυλαχῆς ἑποιήσατο. Ὁ 
οὖν ᾽Αννίθας ἔτριφε μέν τινα χρόνον, xal σχεδίας, 
χαὶ σχά-η, ἄλλα τε χαὶ µονόξυλα χατασχενάζων. 
Ἔφθη $' οὖν ὑπὸ πολυχειρίας τὰ πρὺς περαίωσιν 


UP omms m 


701 


ANNALIUM 118. VIII. 


η” 


ἀναγχαῖα πάντα, «plv τῷ Σκιπίωνι τὸ οἰχεῖον ἂφ- À que Magonem cum equitibus et velitfbus nonnullis, 


εκέσθαι στράτενµα, προετοιμασάμενος, καὶ «bv ἁδελ- 
«bv Μάγωνα σὺν τοῖς ππεῦσι xol φιλοῖς «ew, f 
ακεδάννυται ὁ ποτσμὸς ἐπὶ πολὺ καὶ νήσοις διαλαµ.- 
θάνεται, διαθησόµενον ἔπεμφεν. Αὐτὸς δὲ κατὰ τὸν 
ἐμφανῆ πόρον ἑχώρει δῆθεν, lv" οἱ Γαλάται ἁπατη- 
θεῖεν, πρὸς αὐτὸν ἀντιταττόμενοι, χαὶ ἀμελέστερον 
ἐν ἄλλοις τοῦ ποταμοῦ τὴν φυλαχὴν θῶνται. Ὅ xal 
γέγονε. Καὶ ὁ Μάγων διέδη «bv. ποταµόν 'ὁ δὲ 
Αννίδας καὶ οἱ περὶ αὐτὸν χατὰ τὸν πόρον ἕπεραι- 
οὔντο' xal Ὑενόμενοι χατὰ τὸ μέσον, Ἰλάλαξαν, xal 
οἱ σαλπιγχταὶ δὲ συνήχησαν' καὶ ὁ Μάγων κατὰ νώτου 
τοῖς ἀνθεστηκόσι προσέπεσε, χαὶ οὕτως ot se ἄλλοι 
χαὶ οἱ ἑλέφαντες ἀχινδύνως ἑἐπεραιώθησαν. "Αρτι 
δὲ περαιωθέντων αὐτῶν, xai τῷ Σκιπίωνι οἰχεία 


ἀφίχετο δύναµις. Πέμφαντες οὖν εἰς προσχοπὴν B 


ἱππέας ἁμφότεροι, τοιούτῳ τέλει τῆς ἱππομαχίας 
ἐχρίσαντο, ὁποῖον ὁ σύμπα; ἔσχηχε πόλεμος. Οἱ γὰρ 
"Popolo καὶ ἔλαττον τὴν πρώτην ἑνεγχάμενοι, xai 
συχνοὺς ἁκοδαλόντες ἑνίκησαν ' ἑντεῦθεν ᾿Αννίδας, 
ἀπιέναι πρὸς Ἰταλίαν σπεύδων, ὑποπτεύων δὲ τὰς 
ἐπιτομωτέρας τῶν ὁδῶν, ἐχείνας μὲν παρεξῆλθεν, 
ἑτέραν δὲ πορευθεὶς ἱσχυρῶς ἑπόνησε" τά τε γὰρ 
δρῃ ἐχεῖνα ἀποτομώτατά ἐστι, xal dj χιὼν πολλὴ 
γενοµένη, xat τὰς φάραγγας ὑπ᾿ ἀνέμων πληρώσασα, 
xal ὁ χρύσταλλος ἰσχυρότατα παχεὶς, δεινῶς σφᾶς 
ἑταλαιπώρησε ' xal πολλοὶ τῶν αὐτοῦ στρατιωτῶν 
ὑπό τε τοῦ χειμῶνος, xal ὑπὸ σιτοδείας ἀπώλοντο, 
πολλοὶ δὲ xai οἴκαδε ἀνεχώρησαν. Ἔχει δὲ λόγος 


qua ampis Pete spargitur, et insulis distinguitur, 
trajicere jussit. Ipse ad evidens vadum contendit : 
nimirum ut Galli, dum ipsi obsisterent, fallerentur, 
et in aliis ripisfluminis negligentius custodias ha- 
berent. Itaque contigit. Cum Magon flumen trans- 
misisset, Annibal suique vadum ingressi, ubi ad me- 
dium pervenere , clamorem sustulerunt et classico 
cecinerunt : et Magone adversarios a tergo adorto, 
et cseteri et elephantes citra periculum transierant. 
Vix transierant, cum Seipionis copi advenerunt. 
Cum igitur utrinque speculatum equites misissent, 
is equestris przlii fuit exitus, qui belli totius. Ro- 
mani enim principio inferiores, multis amissis, vi- 
cerunt. Inde Annibal in Italiam properans, cum vias 
eompendiosiores suspectas haberet : illis vitatis, 
atque aliis tramitibus quesitis, magnas serumnas 
toleravit. Nam et montes admodum prserupti, et 
valles flatu ventorum profundis nivibus expletee, et 
glacies densissima 410 graviter exercitum affii- 
xerunt : multique milites vel hiewe, vel imedia 
perierunt : multi etiam domum redierunt. Ferter 
etipse Annibal reverii voluisse, nisi confectum 
iter longius et difücilius fuisset eo quod restabat. 
Eaque de causa coeptis non destitit : ac subito ex- 
tra Alpes conspectus, admirationem simul et ter- 
rorem Romanis injecit, interque progrediendum 
obvia quseque subegit. Scipio fratrem C. Scipionem, 
legatum suum, in Hispaniam misit, ut aut eam o€- 


ὅτι xal αὐτὸς ἀνέστρεψεν ἂν, εἰ μὴ πλείων xal ἆπο- ϱ cuparet, aut. Annibalem eo retraheret : ipse oon- 


ῥωτέρα f, προδιηνυσµένη ὁδὸς τῆς λειποµένης ἑτύγ- 
χανε. Διὰ μὲν δὴ τοῦτο oüx ἀπετράπετο * ἑξαπίντς 
δὲ ἑχτὸς τῶν "Άλπεων ἐχφανεὶς, θαῦμα καὶ δέος 
τοῖς Ῥωμαίοις ἑνέδαλε. Καὶ ὁ μὲν προεχώρει τὰ ἓν 
mocl προσποιούµενος. Σχιπίων δὲ τὸν μὲν ἀδελφὸν 
Γάϊυν Σχιπίωνα ὑποστρατηγοῦντα αὐτῷ εἰς τὴν 
Ἱδηρίαν ἔπεμφεν, ὡς χαταληφόμενον αὐτὴν ἢ τὸν 
Ἁννίδαν ἑπανάξοντα. Λὐτὺς δ᾽ ἐπὶ τὸν ᾿Αννίδαν 
Ίλασε, χαὶ ημέρας μέν τινας ἐπέσχον, ἔπειτα ἄμφω 
πρὸς τὴν µάχην ὥρμησαν. Πρὶν δὲ δὴ ἔργου ἔχεσθαι, 
Φυγχαλέσας ὃ ᾿Αννίδας τοὺς στρατιώτας, παρήγαχε 
τοὺς αἰχμαλώτους, οὓς χατὰ τὴν ὁδὺν εἶλήφει, xal 
ἤρετο αὐτοὺς πότερον δεδέσθαι xal δουλεύειν χακῶς 
Βούλοιντο, f] μονομαχῆσαι ἀλλήλοις, (ov ἀφεθῆναι 
προῖχα τοὺς νιχῄσαντας. Καὶ ὡς τὸ δεύτερον εἷ- 
λοντο, συνέθαλεν αὐτοὺς, xal µαχεσαµένων ἑδημῃ- 
Υόρησε, τοὺς οἰκείους στρατιώτας ἐπιρωννὺς xal 
παραθῄγων sl; πόλεμον. Τοῦτο δ᾽ ἑτέρωθεν χαὶ ὁ 


tra Annibalem est profectus. Αο dies quidem ali- 
quot quieverunt, deinde autem ambo pugna se 
pararunt. Sed priusquam ad manus veniretar, 
Annibal, militibus convocatis, in lünere captos 
produxit in medium, rogans utrum vincti duram 
perpeti servitutem mallent, an inter sese singula- 
ri certamine congredi, ut viciores gratis manu- 
mitterentur ? Ut posterius pr:etulerunt, eos inier 
&cse commisit: peractoque certamine, militum 
suorum animos pro concione con(íirmavit, alque 
ad bellum acuit. Idem et Scipio ex altera parte 
fecit. Deinde ita'congressi sunt, quasi cui totis 
exercitibus conflicturi essent. Sed Scipio equestri 
prelio in primis tentato, multis amissis victus et 
vulneratus, atque adeo perimendus, nisi a filio se- 
ptemdecim annos nato protectus, esset : tiens n& 
pedites etiam succumberent, statim receptai ceci- 
nit, ac noctu rccessit. 


Σκιπίων ἐποίησεν. Elsa συνηλθον μὲν ὡς ὅλοις τοῖς στρατοπέδοις μαχούμενοι, "O Σκιπίων δὲ, προσυᾷ- 
μίξας τῷ ἱππικῷ καὶ ἠττηθεὶς συχνούς τε ἀποδαλὼν xal αὐτὸς τρωθεὶς, ἀποθανών t* ἂν, εἰ μὴ περ αὐτῷ 
Ῥκιπίων ὁ υἱὸς, xaizsp ὢν ἑπτακαιδεχαέτης, ἑἐπήμυνε, Χατέδεισε μὴ xol τῷ πεζῷ σφαλῇ, καὶ αὐτίχα. 


τε ἐπανῆγαγε καὶ τῆς νυχτὸς ὑπεχώρῆσεν. ᾿ 

KA. ἸΑννίδας ὃ μεθ) ἡμέραν τὴν ἀποχώρησιν 
αὐτοῦ μαθὼν, πρὸς τὸν Ἠριδανὸὺν Ἡλθε, xai μήτε 
αχεδίας Jj πλοῖα εὑρὼν (ἐνεπέπρηστο γὰρ παρὰ τοῦ 
Σκιπίωνος), τὸν μὲν ἁδελφὸν Μάγωνα σὺν τοῖς ἵπ- 
πεῦσι διανῄξασθαι xol ἀπιδιῶξαι τοὺς Ῥωμαίους 
ἐχέλευσεν αὐτὸς δὲ, ἄνω πρὸς τὰς πηγὰς χωρήσας 
τοῦ ποταμοῦ, τοὺς ἑλέφαντας xatà τὸν ἐπίῤῥουν 


* 


'XXIV. Annibal, ejus discessu mane cegaito, ad: 
Eridanum venit : ubi cum ne unam quidem ratem» 
invenisset (cremarat enim omnia navigia Scipio), 
fratrem. Magonem cum equitibus tranare jussit, 
Romanosque persequi : ipse sursum ad fontes, 
amnis profectus, elephantes, qua flumen concita- 
tius fertur, traducit : et aqua in. bellusrum mole 


103 JOANNIS ZUNAR/R πιει 
resistente θἱ sparss, facilios infra'eos trensiit, Sci- A διαδῆναι προσέταξε. Καὶ οὕτω oU ὕδανος περὶ εοῖς 


pio ab hostibus deprehensus, ϱ6 loco non movit. 
Àc pugnam iniisset, misi Gallica auxilia noctu ad 
hostes transfugissent. Ea re turbatus, οἱ dolore 
yulneris vexatus, sub noctem castra in. editiorem 
locum traustulit, vallunque communiit, perse- 


quente nemine. Deinde Cartbaginienses venerunt, . 


ei flumine interjecto 411 castrametati sunt. Dum 
Scipio tun. ex dolore vulneris, tum ob acceptam 
cladem sese continens, plures copias exspectat, 
Annibal multis frustra tentatis; ut eum ad pugnam 
eliceret, cum penuria commeatus laboraret, castel- 
lum quoddam est adortus, in quo Romani multum 
frumenti repositum babebant: et quia vi nibil 
proficiebat, castellanum pecunia corrumpit, ut id 
sibi prodat : quo occupato, etiam caeteris partim 
vi, partim aurose potiturum speràvit. Interea 
Longus, Siciliam legato credita, accersitus ad Sci- 
pionem venit : nec multo post ex ambitione, et 
quod pradatores quosdam superarat, dum in pu- 
gnam ruit, in insidias delapsus impingit, et ab 
Ànnibole cum equitibus et elepbantis in fugam 
eonvertitur : in. qua multi exsi, multi temere in 
Duvium precipitati perierunt, pauci cum Longo 
evasere. Ànnibal vero ea victoria non est lztatus, 
quod et milites multos et elephantos omnes praeter 
unum, frigore el vulgeribus confectos amiserat. 
Factis igitur sine federe induciis. utrique ad so- 
cios se contulerunt, et in eorum urbibus hiberna- 


. runt. Ac Romanis commeatus abunde suppetebat. (c 


Annibal autem cum ea quz socii dabant, satis non 
essent, Romanorum pagos et oppida invadendo, 
alias vincebat, alias repellebatur : aliquando eque- 
sui certamine a Longo victus, vulnus accepit. 
Unde quidam ex Romanis sumpta fiducia, per sese 
contra eum menia oppugnantem, eruperunt. Sed 
et illi czsi sunt, οἱ oppidum facta deditione ever- 
sum : et ex captivis Romani omnes interfecti, cs- 
teri dimissi. Eamdem rationem in omnibus captivis 
ebservavit, ut per eos urbes sibi conciliaret. Quin 
ex reliquis etiam Gallis, Liguribuset Etruscismulti, 
Romanis in sui$ oppidis partim occisis, partim de- 
ditis, defecerunt. Annibal in Etruriam iturus, a 
Longo magna tempestate lacessitus est : et inultis 


ὄγχοις τῶν ζώων ἐμποδιζομένου, xal σκεδαννυµένου 
βᾷον xátu σφῶν διεπεραιώθη. Καταληφθεὶς οὖν à 
Σχιπίων κατὰ χώραν ἔμεινε. Καὶ ἑμαχέσατ ἂν, εἰ 
μὴ vuxzbc οἱ Γαλάται, οἱ μετ αὐτοῦ ηὐτομόλησαν. 
'O 0 οὖν Σχιπίων, ἐπὶ τούτῳ ταραχθεὶς, καὶ ὑπὸ 
τοῦ τραύματος ταλαιπωρήσας, ὑπὸ νύχτα αὖθις 
ἐξανέστη, χαὶ ἐπὶ µετεώρου «b τάφρευµα ἐποιήσατο. 
Δίωξις δὲ αὐτοῦ οὐχ ἐγένετο. Μετὰ δὲ τοῦτο ἀφίχοντο 
xai οἱ Καρχηδόνιοι, xal τὸν ποταμὸν διὰ µέσου ποιη- 
σάµενοι, ἑφτρατοπεδεύσαντο. Ὁ μὲν οὖν Σκχιπίων 
διά τε τὸ εραῦμά καὶ διὰ τὰ συµθεθηχότα ἀνεῖχε 
xal δύναμιν μετεπέμπετο’ ᾿Αννίθας δὲ, πολλὰ πει- 
pácac παρακινῆσαι πρὸς µάχην αὐτὸν, ἐπεὶ οὔτε 
τοῦτ) ἠδυνήθη, xai τροφῆς ἑσπάνισε, φρουρίῳ προσ- 
έδαλεν, àv dp οἴτος πολὺς τῶν Ῥωμαίων ἔχειτο. Καὶ 
μηδὲν περαίνων, τὸν φρούραρχον διέφθειρε χρἠ- 
pact, xàxsivó τε προδοθὲν ἔλαδε, χαὶ τὰ ἄλλα σχεὶν 
τὰ μὲν ὅπλοις, τὰ δὲ χρυσίῳ ἑἐπήλπισε, Κάν τούτφ 
ὁ Δόγγος, τὴν Σιχελίαν τῷ ὑποστρατήγῳ πιστεύσας, 
πρὸς τὸν Σχιπίωνα Χχεχλημένος ἀφίχετο, καὶ οὐ 
πολλῷ Όστερον ὑπὸ φιλοσιµίας, καὶ ὅτι τινὰς χατα- 
τρέχοντας τὴν χώραν ἑἐχράτησεν, εἰς παράταξιν ὥρ- 
prot, xol ἑσφάλη ἑνέδραις περιπεσών xal τοῦ 
ἸΑννίόδα ἐπεξελθόντος μετὰ τῶν πεζῶν xal τῶν 
ἑλεφάντων, οἱ μετ) αὐτοῦ ἑτράπησαν εἰς φυγὴν, xal 
πολλοὶ διεφθάρησαν φόνῳ, πολλοὶ δὲ xal εἰς τὸν πο- 
ταμὸν ἀπερισχέπτως ἐμπεσόντες ἐπνίγησαν, ὡς ὁλί- 
Ύους μετὰ τοῦ Λόγγου περισωθῆναι. Νιχήσας µέν- 
τοι ὁ ἸΑννίδας, οὐκ ἔχαιρεν, ὅτι στρατιώτας τε πολ- 
λοὺς χαὶ τοὺς ἑλέφαντας πλὴν ἑνὸς ὑπὸ τοῦ χειμῶς 
νος xai τῶν τρανµάτων ἀπέθαλεν. ᾿Ανοχὴν οὖν 
ἄσπονδον ποιησάµενοι, πρὸς τὴν συμμαχίδα σ-ῶν 
ἑχάτεροι ἐχώρησαν, x&v ταῖς πόλεσιν αὐτῶν ἑχεί- 
µαζον. Καὶ τοῖς μὲν Ῥωμαίοις ἄφθονα ἑφοίτα τὰ 
ἐπιτήδεια" Ὁ 6* ᾽Αννίδας, οὑκ ἀρχούμενος τοῖς παρὰ 
τῶν συμμάχων διδοµένοις, ταῖς τε χώµαις xal ταῖς 
πόλεσι τῶν Ῥωμαίων προσπίπτων, τὰ μὲν ἐχράτει, 
τὰ 6 ἀπεχρούετο, xal ποτε τῷ ἱππιχῷ ὑπὸ τοῦ 
Λόγγου νιχηθεὶς ἑτρώθη. θαραῄσαντες οὖν Ex τού- 
του τινὲς τῶν Ῥωμαίων, xal xaü' ἑαυτοὺς προσ» 
θάλλοντι αὑτοῖς ἐπεξηλθον , xàxelvoug τε ἔφθειρε, 
καὶ τοῦ χωρίου ὁμολογίᾳ ἐχράτησε, Καὶ αὐτὸ μὲν 
χατέσχαψε τῶν δ' αἰχμαλώτων τοὺς μὲν Ῥωμαίους 


utrinque czsis, in Liguriam profectus, diu ibi se D ἀπέχτεινε, τοὺς δ᾽ ἄλλους ἀφῆχε' τοῦτο δὲ ἐφ᾽ ἅπασι 


continuit, suos quoque suspectos habens, nemini 
wimere credens : sed οἱ veste mutata. et coma ap- 
posititia utens, et alias alia lingua loquens (plures 
enim norat, ipsamque Latinam) οἱ noctu et inter- 
Jiu plurima et videbat 419 et audiebat : quedam 
euiau loquebatur, persona sua dissimulata. 


τοῖς ζωγρουμένοις ἐποίει, τὰς πόλεις δι αὐτῶν οἱ- 
χειούµενος. Αμέλει xal τῶν λοιπῶν Γαλατῶν πολ- 
λοὶ χαὶ Λιγύων χαὶ Τυρσηνῶν τοὺς Ῥωμαίους τοὺς 
παρ᾽ αὐτοῖς ὄντας οἱ μὲν φονεύσαντες οἱ δὲ ἑχδόντες 
µετέστησαν’ kc δὲ τὴν Τυρσηνίδα τῷ ᾿Αννίθᾳ πο- 
ρευοµένῳ ὁ Λόγγος ἐπέθετο, χειμῶνος πολλοῦ Ίενο- 


µένου. Πεσόντων δὲ ἀμφοτέροις πολλών, ὁ ᾿Αννίδας, ἐς τὴν Αιγυστιχὴν ἐλθὼν, ἑνδιέτριφεν' ὑποπτεύων 
ék xal τοὺς σφετέρους, οὐδενὶ ῥᾳδίως ἐπίστενεν, ἀλλὰ «hv ἐσθητά τε µεταδάλλων καὶ χόµαις χρώμε- 
νος περιθέτοις, τήν τε διάλεξιν ἄλλοτε ἄλλην ποιούµενος (ᾖδει γὰρ πλείους, xal τὴν τῶν Λατίνων) xoi 
νύχτωρ xai μεθ) ἡμέραν πολλὰ ἐπεσχόπει fjxoué τε πλεῖστα ὡς οὖχ ᾿Αννίδας, xal τινα ὡς ἕτερός τις 
ἐφθέγγετο. . 

XXV. Dum hzc in Italia geruntur, alter Scipio ΚΕ’. Ἐν μὲν οὖν τῇ Ἰταλίᾳ ταῦτα ἑγίνετο, 'O 
Cains in Hispaniis appulit ; et oram ejus mariti- δ' ἕτερος Σκιπίων ὁ Γάΐος εἲς τὴν Ἰδηρίαν περέ- 
ΛΑ ounem usque ad Iberum, multa etiam supe- Ἅπλευσε, xa τὰ παραθαλάσσια αὐτῆς µέχρι τοῦ "I6w 


Á—— A É— € nmm ERN 


105 


ANNALIUM LIB. VIII. 


166 


poc πάντα καὶ τῶν ἄνω συχνὰ τὰ μὲν βίᾳ, τὰ δ A riora loca, partim vi, partim deditione, Banno- 


ἑκόντα προσείληφε, χαὶ τὸν Βαννῶνα (22) μάχη νι- 
χήσας ἐζώγρησεν. 'O δὲ τοῦ ᾿Αννίδου ὁμαίμων 
᾽Ασδρούδας, μαθὼν ταῦτα, διέθη «bv Ἵδηρα, xol 
τῶν µεταστάντων τινὰς ἑπηγάγετο' τοῦ δὲ Σχιπίω- 
vo; ἐπελθόντος αὐτῷ, ἀνεχώρητεν. Οἱ δ' ἐν τῇ 
"Ρώμη τὸν Φλαμίνιον xaX τὸν Γάΐον αὖθις ὑπάτους 
εἴλοντο, ᾿Αννίδας 5' ἄρτι τοῦ ἔαρος ἐπιστάντος, ὡς 
ἔγνω τὸν Φλαμίνιον μετὰ τοῦ Σερονϊλίου Γεμίνου 
χειρὶ πολλῇ Ex" αὐτὸν ἰόντα, πρὸς ἐἑξαπάτην αὑτῶν 
ἑτράπη, καὶ πλαττόμενος ἑνδιατρίφειν ἐχεῖ καὶ µά- 
χην συνάψειν, ἐπεὶ νοµίσαντες αὐτὸν οἳ ᾿Ῥωμαῖοι 
χατὰ χώραν µένειν, ἁμελῶς τῶν ὁδῶν ἔσχον, ἐπὶ 
τοῦ στρατοπέδου τοὺς ἱππέας χατέλιπεν. Αὐτὸς δ᾽ 
ὑπὸ νύχτα üpac τἆ τε στενόκορα μεθ Ἰσυχίας 
διῆλθε χαὶ πρὸς ᾿Αρίτιον Ἀπείγετο, Καὶ οἱ ἰππεῖς, 
ἀπεὶ πολὺ προῆλθεν, ἀπῄεσαν αὑτῷ ἐφεπόμενοι, ol 
& ὕπατοι, Ὑνόντες Ἱπατημένοι, Γεμῖνος μὲν αὐτοῦ 
ὑπέμεινε, τούς t' ἀφεστηχότας χαχώσων χαὶ χωλύ- 
σων ἐπιχουρῆσαι Καρχηδονίοις * Φλαμίνιος δὲ μόνος 


ἑδίωχεν, ἵν᾽ αὑτοῦ µόνου τὸ ἔργον τῆς νίχης, ὡς' 


(peto, Υένηται, καὶ τὸ ᾿Αρίτιον προχατέλαδεν. Ὁὸ 
γὰρ ᾿Αννίδας, συντομωτέραν τραπόµενος, δνσόδοις 
ἑνέτυχε, xai ἀνθρώπους συχνοὺς, xal πολλὰ ύπο- 
δύχια, καὶ τὸν ἕτερον τῶν ὀφθαλμῶν ἀπέδαλεν. Οψὲ 
δ οὖν πρὸς τὸ ᾽Αρίτιον ἑλθών, καὶ εὑρὼν ἐχεῖ τὸν 
Φλαμίνιον, χατεφρόνησεν αὐτοῦ, xal µάχῃ μὲν οὗ 
αννέθαλε (τὸ yàp χωρίον ἀνεπιτήδειόν οἱ ἐδόχει), 
πεῖραν δὲ αὐτοῦ ποιούµενος, ἔχειρε τὴν χώραν' x&v 


nem quoque praelio victum cepit. Quibus Asdrubal 
frater Annibalis cognitis, Ibero superato, €t qui- 
busdam ex iis qui defecerant receptis, Scipioni 
contra se eunti cessit. Romani Flaminium et Caium 
denuo consules crearunt. Annibal ubi ineunte vere, 
Flaminium et Servilium Geminum cum magna 
manu adventare cognovit, ad eos decipiendos con- 


versus, seque ibi moraturum et pugne cópiam 


iHis faeturum simulando, dum Romani verum id 
esse rati, vias negligenter custodiunt, equitibus 
in castris relictis, noctaque sarcinis collectis, et 
angustiis per otium superatis, Áretium contendit : 
equitibus etiam, cum longe processisset, consecutis. 
Consules ut se deceptos esse senserunt, Geminus 
ibi mansit,ut eos qui defecerant vexaret, οἱ Car- 
thaginiensibus opem ferre prohiberet. Flaminius 
vero solus abeuntes persecutus, ui victoria scilicet 
sui unius esset, Aretíum ante occupavit. Nam Án- 
nibal dum compendia quzrit, in Invia incidit 5 
multosqde mortales, multa jumenta, et alterum 
oeulum amisit. Sero tandem ad Aretium progres- 
sus, Flaminium illic inventum contempsit : ae pu- 
gna quidem abstinuit (locus enim incommodus vi- 
debatur), sed hominis ingenium periclitans, agrum 
vastavit. Cum vero Romani excurrissent, simulato 
metu reduxit exercitam : et noctu. castris promo- 
tis, locoque pugnae idoneo capto, peditum partem 
maximam in montibus in insidiis collocavit, equi- 


τούτῳ ἐπεχδραμόνιων τῶν Ῥωμαίων, ἐπανήγαγεν, C tatum omnem extra angustias clam in subsidiis 


ἵνα φοβεῖσθαι δόξη. "Tic δὲ νυχτὸς ἐξαναστὰ;, ἔπι- 
τήδειόν τι χωρίον πρὸς τὴν μάχην εὑρὼν, ἔμεινε. Καὶ 
τοῦ μὲν χεζοῦ τὸ πλεῖον χατὰ τὰ ὄρη λοχᾶν ἔταξε, 
τὸ ὃ ἱππιχὸν σύμπαν ἔξω τῶν στενῶν ἀφανῶς ig- 
ερεύειν ἐχέλευσε, xal αὑτὸς ἐπὶ τοῦ Υηλόφου μετ 
ὀλίγων ἑστρατοπεδεύσατο. 0 δὲ Φλαμίνιος ἐν :ppo- 
νήµατι Gv, xat ἐπὶ μετεώρου σὺν ὀλίγοις αὐτὸν ἰδὼν, 
τήν τε λοιπὴν στρατιὰν πόῤῥω Tot Λεπομφέναι vo- 
µίσας, ῥᾳδίως µεμονωμένον αἱρῇσειν fmit, xal 
ἐς οὐ στενὸν ἁπερισχέπτως εἰσῆλθε, χἀνταῦθα (ὀψὲ 
γὰρ fjv) ηὐλίσατο, χαὶ ὑπὸ µέσας νύκτας ὑπὸ χατα- 
Φρονῄσεως αὐτοὺς ἀφυλάχτους χαθεύδοντας παντα- 
χόθεν ὁμοῦ περιέσχον ol Καρχηδόνιοι xa πόῤῥω- 
Osv ἀχοντίοις xal σφενδόναις χαὶ τοξεύμασι, τοὺς 


piv εὐναξομένους ἔτι, εοὺς δὲ τὰ ὅπλα λαμδάνοντας D 


Extt:voy, αὐτοὶ µή τι δεινὸν ἀντιπάσχοντες" οἱ γὰρ 
Ῥωμαῖοι, μγδενὸς αὐτοῖς συμπλεκομένου, σχότους 
τε xai ὀμίχλης οὔσης, οὐκ εἶχον τῇ σφετέρᾳ χρή- 
σασθαι ἀρετῇ. ἸΤοσοῦτος δ' ἐγένετο θόρ.6ος, xal 
τοιαύτη ταραχώδης ἔχπληξις χατέσχεν αὐτοὺς, ὡς 
μηδὲ τῶν σεισμῶν τῶν τότε γενοµένων αἰσθέσθαι, 
χαΐπερ πολλὰ μὲν οἰχοδομήματα χατεῤῥάγχη, πολλὰ 
Eb xai τῶν ὁρῶν τὰ piv διέσχε, τὰ δὲ xal συνέπε- 
σεν, ὡς xal τὰς φάραγγας ἑμφράξδαι, xal ποταμοὶ 
δὲ τής ἀρχαίας ἱξόδου ἀποκλεισθέντες ἄλλην ἑτρά- 
ποντο. Το. οῦτοι αεισμοὶ μὲν τὴν Ἱυρσηνίδα xat- 


esse jussit, ipse in tumulo cum paucis castra ha- 
buit. At Flaminius sibi fidens, cum eum cum paue 
cis in colle vidisset, et longe ablegasse reliquum 
exercitum putaret, spe ejus ita destituti facile ca- 
piendi concepta, temere angustias est ingres- 
sus, ibique (serum enim diei erat) quievit. Sub 
noctem mediam Carthaginienses eos sine excu- 
biis (adeo sibi przfidebant) dormientes , cum 
A13 eodem tempore ab oinni parte circumdede- 
runt : atque eminus jaculis, fundis, sagittis, alios 
cubantes adhuc, alios arma induentes, impune oc- 
ciderunt. Romani enim jn tenebris et nebula ne- 
mine cominus congresso, virtute sua uti non po- 
tuerunt. Tantus autem tumultus fuit, tanta per- 
turbatio, tantus terror eos invasit, ut terrzemotug 
qui tum flebant, non sentirent, quamvis multa zedi- 
ficia corruerent, multi montes partim finderentur, 
partim collapsi valles complanarent, et flumina 
veteribus alveis exclusa, alio verterentur. Qua 
cum in Etruria fierent, a pugnantibus non sunt ani- 
madversa. Cecidit ipse Flaminius, et maxima mul- 
titudo: complures etiam tumulo quodam occupato, 
ubi diluxit, fuga salutem quassituri, capti, arma et 
semetipsos, impunitate promissa, dediderunt. Sed 
Annibal jurisjurandi parum memor, omnes capti- 
vos qui in castris erant, ex subditis et sociis. Ro- 


Varie lectiones et note. 


$93) Barrórva. Wa Regii εἰ Colbert. Wollins Βαανῶνα ediderat, 


701 JOANNIS ZONARA qos 
manorum dimisit : Romanos ipsos in vinculis asser- A σχον, οὗ μέντοι xotol µαχόμεῖοι ἓν kvvola σφῶν ἐγέ- 


vavit. His actis, itinere Romam intente, Narniam 
usque agros vastando, et urbes subigendo, Spo- 
leto excepto, progressus, C. Centenium pratorem 
cireumven(um, evitatis ejuginsidiis, occidit. Α Spo- 
leto repulsus, cum pontem Naris dejectum vidis- 
set, idemque ceteris fluminibus, qua transire ne« 
cesse habebat, esse factum audisset : omisso Ro- 
mano.itinere, in Campaniam se convertil, cujus 
solum fertilissimum, et urbem Capuam maximam 
esse audiebat. Quas si occupasset, se cetera brevi 
tempore adjeclurum putabat. Romani clade audita 
moesti atque anxii, et semetipsos οἱ czesos lugen- 
tes, pontes Tiberis, praeler unum, dejecerunt, ei 
monia multis in locis ruinosa celeriter refecerunt, 


νοντο, Αὐτός τε οὖν ὁ Φλαμίνιος, χαὶ ἄλλοι παµ- 
αληθεῖς ἔπεσον, συχνοὶ δὲ ἐπί τινα λόφον ἀνέθησαν, 
ἐπεὶ δ᾽ ἡμέρα ἐγένετο, εἰς φυγἣν ὥρμησαν, καὶ xa- 
ταληφθέντες, τά τε ὅπλα καὶ ἑαυτοὺς ἐπ' ἀδείᾳ παρ- 
έδοσαν. "O γε μὴν Αννίδας βραχὺ τῶν ὁμωμοσμέ- 
vv ἑφρόντισε, πάντων δὲ τῶν ἓν «o στρατοπέδῳ 
ἁλόντων, τὸ μὲν ὑπήχοον, τότε συμμαχιχὸν τῶν 
Ῥωμαίων ἀφῆκεν, αὐτοὺς δὲ ἑκείνους δήσας ἑφύ- 
λασσε. Πράξας δὲ ταῦτα, ἐπὶ τὴν ᾿Ῥώμην Ππείγετο, 
καὶ µέχρι μὲν Ναρνιᾶς τὴν τε γην τέµνων, xai τὰς 
πόλεις προσαγόµενος πλὴν Σπολιτίου, «προῦλθε, 
Γάϊόν τε ἐνταῦθα Κεντήνιον στρατηγὺν ἑνεδρεύοντα 
περισχὼν ἔχτεινεν, Ὡς δὲ τῷ Σπολιτίῳ προσδελὼν 
ἀπεχρούσθη , xal «hv τοῦ Ναείρου γέφνραν καῦ- 


et dictatorem in concione dixerunt: ac bene secum B Πρημένην εἶδε, xal περὶ τοὺς ἄλλους ποταμοὺς, οὓς 


agi existimantes, si ipsi manerent incolu«mes, nulla. 
sociis auxilia miserunt. Sed Annibalis in Campa- 
niam profectione audita, etiam sociis opem ferre 
decreverunt. Annibali dictatorem Fabium et M. 
minulium magistrum equitum opposuerunt : qui 
cum eo venissent, cum.illo non congressi sunt, 
sed tergis inbzrentes, observarunt quando se pu-. 
gne offerret occasio. Fabius enim cum militibus 
trepidis et victis contra 41/4 plures, et victores, 
Martis aleam experiri noluit; simulque putabat,. 
quo magis agrum vastassent, eo citius commeatus. 
penuria laboraturos. His rationibus adductus, ne- 
que alteri regioni ulli, neque Campaniz opem tu- 
lit: et omnes hostes in Campania conclusos, et 
undique ignorantes circumdatos observavit. Nam 
ipsi quidem. et ex mari et ex sociis civitatibus 
commeatus abunde suppetebat : illis vero nihil esse 
nisi ex agrorum vaslatione norat. His de causis 
moram sequo ferebat animo, et a civibus non sinc 
querelis Cunctator dicebatur. 


ἀναγχαῖον διελθεῖν, τοῦτο Υεγονὸς ἐπύθετο, τῆς μὲν 
ἐπὶ τὴν Ῥώμην ὁρμῆς ἐπέσχεν' ἐς δὲ τὴν Καμ- 
πανίαν ἑτράπετο, τὴν τε χώραν ἀρίστην xat τὴν κό- 
Àty τὴν Καπύην µεγίστην οὖσαν ἀκούων, ἑνόμιζεν, 
εἰ σφᾶς προχαταλάδοι, καὶ τἆλλα δι ὀλίχου προσ- 
κτήσασθαι. Οἱ δ᾽ ἐν τῇ ᾿Ρώμῃ πυθάµενοι περὶ τις 
ὕττης Ἠλγησαν χαὶ διὰ ἐχείνους xai δι ἑαυτοὺς ὁδυρό- 
µενοι χαὶ ἐν ἁπόρῳ σαν τάς τε γεφύρας τοῦ Τιδέριδες 
πλὴν μιᾶς καθεῖλον, χαὶ τὰ τείχη πολλαχῆ πεπονηκ τα 
σπουδῇ ἐπεσχεύαξον. Αικτάτορά τε προχειρίσασθαι 
βουληθέντες, αὐτοὶ kv ἐχχλησαίᾳ αὐτὸν ἀνεῖπον. Ἄγα- 
πῶντες δὲ εἰ αὑτοὶ μόνοι σωθεῖεν, οὐκ ἔστειλαν τοῖς 
συμμµάχοις βοήθειαν. Πνθόμενοι δὲ τὸν ᾽Αννίδαν ἐς 
Καμπανίαν ὀρμηθῆναι, τό τε xal τοῖς συµµάχοις 
ἐπιχουρῆσαι ἔγνωσαν τῷ δ᾽ Αννίθᾳ τὸν δικτάτορα 
τὸν Φάδιον, χαὶ τὸν ἴππαρχον τὸν Mápxov τὺν Μι- 
νούχιον ἀντικατέστησαν. Oi ἐπ᾽ ἐχεῖνον ἑλθόντες, ἐς 
μὲν χεῖρας αὐτῷ οὐχ ᾖεσαν' παρεπόµενοι δὲ ἐπετή- 


pouv, εἴπου χαιρὸς µάχτς παραπέσοι' ἀποχινδυνεῦ-. 


σαι ὰρ ὁ Φάδιος χατεπτηχόσι στρατιώταις καὶ ᾗτ- 


τηµένοις, πρὸς πλείους xal νενικηχότας οὐκ ἤθελε, καὶ ἅμα ὅσῳ μᾶλλον τὴν χώραν χαχώσειαν, τοσούτῳ 
θᾶσσον ἁπορῆσαι τροφῆς αὐτοὺς fmt Τοιούτοις χρώμενος λοχιαμοῖς, οὔτ ἅλλῃ χώρᾳ ἐπήμυνεν, 
οὔτε τῇ Kap avia: κατέχλεισεν οὖν διὰ ταῦτα πᾶν τὸ πολέμιον εἰς tiv Καμπανίαν. Περισχὼν γὰρ αὐ- 
τοὺς ἀπανταχόθεν οὐχ εἰδότας ἓν φυλαχῇ ἑποιῆσατο. Αὐτὺς μὲν γὰρ κἀχ τῆς θαλάσσης, καὶ Ex τῆς aep. 
μαχίδος τῶν ἐπιτηδείων εὐπορεῖ ἐχείνοις δὲ μόνα τὰ Ex τῆς γῆς ἣν ἔχειρον, ὑπάρχοντα ᾖδει. Καὶ δια 
τοῦτο ἀνεῖχε xa τῆς µελλήσεως οὐκ ἐφράντισε, Διὸ καὶ παρὰ τῶν πολιτῶν αἰτίαν εἶχεν ὡς καὶ Μελ 


λητὴῆς ἑπωνομασήῆναι, 
XXVI. Annibal autem, instante hieme, cum ob 


| Kq'*. Ὁ 8 ᾽Αννίδας ἐπεὶ πρὸς χειμῶνα ἑγίνετο, 


commeatus penuriam eo loco hibernare non pos- D: xai οὔτε χατὰ χώραν χειµάσαι σπάνει τῶν ἀναγ 


set, el varias rationes Campaniz exeundi frusua 
tentasset, hujusmodi consilium cepit. Gaptivos om- 
mes convocatos, ne quis eorum effugeret, et quid 
ageretur Romanis significaret, occidit: et boum, 
quos in castris habebat, cornibus faces alligavit, 
noctuque ad Samniticos montes profectus, facibus 
incensis boves extimulavit, qui igni et verberibus 
in rabiem acti, multis in locis silva incensa, faci- 
lem ei transitum przbuerunt. Nam Romani qui in 
castris et collibus eraut, insidias veriti, se non 


comimoverunt. Sic Annibal ad Samnites pervenit. . 


Ea re Fabius mane cognita, abeuntes persequens, 
lis qui ad hostes repellendos in via relicti erant, 
fugatis, eorumque sociis superatis : non. procul a 


χαίων Ἰδύνατο, xal πολλαχῆ πειράσας ἐξιέναι τῆς 
Καμπανίας κεκώλντο, τοιοῦτόν τι ἁμηχανήσανο, 
Τοὺς αἰχμαλώτους πάντας, ἵνα pj τις αὐτῶν δια- 
φύγῃ, xal τὸ Ὑινόμενον γνωρίσῃ τοῖς Ῥωμαίοις, 
Χκτέσφαξε * xal τὰς ἓν τῷ στρατοπέδῳ βοῦς &üpol- 


σας, ὃᾷδας τοῖς αὐτῶν προσέδησε χέρασι, xal mpi, 


τὰ κατὰ τοὺς Σαμνίτας ὄρη ὑπὸ νύχτα χωρήῄσας, 
τάς τε dba, ἀνῆψε καὶ τὰς βοῦς ἑπετάραξεν. Οἱ- 
στρηθεῖσαι 0 ἐχεῖναι διὰ «b πῦρ xal τὴν ἔλασιν, 
πολλαχη τὴν ὕλην ἑνέπρησαν, xàx τούτου ῥφδίαν 
παρέσχον αὐτῷ τὴν ὑπέρδασιν. Οἱ γὰρ ἐν τῷ πεδίρ 
Ἑωμαῖοι xai οἱ ἓν τοῖς µετεώροις, ἑνέδρας πτοη- 
θέντες, οὐχ ἐχινήθησαν. Καὶ οὕτως ὁ ᾿Αννίδας 
5:108, καὶ ἓ; τὴν Σαμνίτιδα ἐγομίσθη. Ὁ οὖν Φ4- 


—À u$ 


"7109 


ANNALIUM LI8. viti. 


7,0 


61;; μεθ) ἡμόραν «b vevipavoy γνοὺς, κατεδίωξα, A-Pornis.castra posuit, sed pugna detreetati, eos va- 


παλ τούς τε χα-αλελειμμένους ἐν τῇ ὁδῷ fva σφᾶς 
εἴρξασι τρεφάμενος, x2V τοὺς βοηθήσαντας αὐτοῖς 
κρατήσας, ἑστρατοπεδεύσατο μὲν οὗ πόῤῥω τῶν 
πολεμίων, οὐ µέντοι καὶ ἐς χεῖρας ἐχείνοις ᾖλθεν, 
ἁλλ᾽ ἁἀποσχίδνασθαί τε αὐτοὺς xaV π/,ον)μεύειν 
ἑχώλυεν. "Dots τὸν ἸΑννίδαν, ἀπορῆσαντα, τὸ μὲν 
πρῶτον ἐπὶ chv Ῥώμην ὀρμῆσαι' ὡς δ' οὐχ ἑμά- 
χειο, δι) ἠσυχίας δὲ παργκολούθει ὁ Φάδιος, αὖθις 
ὑπέστρεψεν εἰς τὸ Σάμνιον. Καὶ ὁ Φάδιος αὐτῷ 
ἐφεπόμενος δι ἀσφαλείας προσῄδρευε προμηθούµενος 
μήτε τῶν οἰχείων ἁ ποδαλεῖν τινας, xal αὐτὸς μὲν ἓν 
εὐπορίᾳ τῶν ἀναγκαίων τυγχάνων, ἔχείνῳ δὲ τῶν 
ὅπλων ἐχτὸς οὐδὲν προσεῖναι ὁρῶν, xat μηδ ofxo- 
θεν προσιοῦσαν ἐπιχουρίαν. Οἱ γὰρ Καρχηδόνιοι 


gari et praedas agere prohibuit. ftaque  Aunibal ob 
cibariorum penuriam primum Romam invadere 
statuit. Ut autem Fabius pugnz οορία negata, eum 
pedetentim assectabatur, in Samninm rediit : di- 
ctatore nunquam ab eo discedente , atque in id in- 
lento, né quos suorum ainitteret, utque ipse com- 
meata abundaret: ille autem preter arma nibil 
haberet, neque domo auxilia acciperet. Nam Car- 
thaginienses eum deridebant, scribentem se bene 
rem gerere, et prosperis uti successibus, et tamen 
pecuniam et milites flagitantem : neque enim peti- 
tiones eum successibus consentire. Victores enim 
decere, exercitibus quos habeant contentos, pecu- 
niam domum mittere, 415 non emendicare. Ác 


xal ἐν γέλωτι αὑτὸν ἐποιοῦντο, Ὑράφοντα εὖ πράτ- B dum Fabitis apud exercitum fuit, nihil adversi Ro- 


«&:y χαὶ πολλὰ χατορθοῦν, xal ατρατιώτας παρ) 
αὐτῶν αἰτοῦντα, xai χρήματα, λέγοντες μὴ συµφω- 
vet» τὰς αἰτήσεις ταῖς χατορθώσεσι. Tou; τὰρ νι- 
χῶντας προσήχει καὶ τῷ παρόντι ἀρχεῖσθαι στρα- 
τεύματι, xal χρήματα στέλλειν οἴκαδε, ΄ ἁλλ᾽ οὗ 
προσαιτεῖν. Ἔως μὸν οὖν ἑνεδῆμει ὁ Φάδιος, δεινὸν 
οὐδὲν τοῖ; ᾿Ῥωμαίοις ἐγένετο" ὡς 0 ἐκεῖνος εἰς τὴν 
᾿Ρώμην ἀπῆρε xatá τι δηµόσιον, ἕπταισαν. Ὁ γὰρ 
Ῥοῦφος ὁ ἴππαρχος, φρόνημα χενὸν ὑπὸ νεότητος 
ἔχων xal τῶν πολεμικῶν σφαλμάτων ἀπερίοπτος 
ὧν xai τῇ µελλήσει τοῦ Φαθίου ἀχθόμενος, ἐπεὶ τὴν 
«εροστασίαν τῆς στρατιᾶς μόνος ἔσχε, τῶν μὲν iv- 
τολῶν τοῦ δικτάτορος ὠλιγώρησεν  ὀρμήσας 6 εἰς 
παράταξιν. τὸ μὲν πρῶτον νικᾷν ἔδοξεν, εἶτα ἡτ- 
τήθη. Kàv πανσυδὶ διεφθάρη, εἰ μὴ τινες Σαμνιτῶὼν 
χατὰ τύχην tol; Ῥωμαίοις ἐπίχουροι ἀφιχνούμενοι 
6^£av τοῖς Καρχηδονίοις παρέσχον προσιέναι τὸν 
Φάθιον. ᾽Αναχωρησάντων οὖν διὰ τοῦτο, χεχρατηκέ- 
ναι ἑνόμισε, xal ig «hv ᾿Ῥώμην τὸ ἔργον μεγαλύνων 
χαὶ τὸν δικτάτορα προσδιαθάλλων ἐπέστειλεν, όχνη- 
ρὺν καὶ Μελλητην αὐτὸν χαλῶν, καὶ τὰ τῶν ἑναντίων 
φρονοῦντα. OE 6' Ev τῇ Ῥώμῃ νενικηχέναι τὸν Ῥοῦ- 
φον ὄντως ἑνόμισαν, xat ola παρὰ δόξαν θάρσῄσαν- 
τες, χαὶ ἐπῄνουν αὐτὸν χαὶ ἑτίμων. Καὶ τὸν Φάδιον 


ty ὑποψίᾳ σχόντες διὰ ταῦτα, xal ὅτι τὰ iv Καμπα-, 


vla χωρία αὐτοῦ οὐκ ἑδῄωσαν, μιχροῦ xal τῆς ἀρχῆς 
ἂν παρέλυσαν. ᾽Αλλ' ἐχεῖνον μὲν χρῆσιμον νοµἰζον. 
τες εἶναι, οὐχ ἕπανσαν, τῷ δ' ἱππάρχῳ τὴν αὐτὴν 


ἐξουσίαν προσένειµαν, iav ἄμφω ἀπὸ τῆς (arc ἄρ- p 


χειν. Δοξάντων δὲ τούτων, ὁ μὲν Φάδιος οὔτε τοῖς 
πολίταις, οὔτε τῷ ᾿Ῥούφῳ ἔσχεν ὀργὴν. Ὁ δὲ Ῥοῦ- 
φος, οὐδὲ πρὶν ὀρθῶς φρονῶν, τότε μάλιστα ἑπεφύ- 
σητο, xal χατέχειν ἑαυτὸν οὐκ ἠδύνατο, ἀλλ' ἡμέραν 
ἠξίου παρ ἡμέραν fj χαὶ πλείους ἐφεξῆς ἐναλλὰξ 
μόνος ἄρχειν. Δείσας 0 ὁ Φάδιος jf) τι καχὸν ἔξερ- 
γάσηται, εἰ πάσης τῆς δυνάμεως γένοιτο ἑγχρατῆς, 
πρὸς οὐδέτερον αὐτῷ συνῄνεσεν, ἀλλ᾽ ἑνείματο τὸ 
στρατόπεδον, ὥστε τοῖς ὑπάτοις ἐπίσης ἰδίαν ixá- 
τερον ἰσχὺν ἔχειν xal παραχρΏμα ὁ ᾿Ροῦφος ἁπ- 
εστρατοπεδεύσατο, ἵνα διάδηλος ᾗ ὅτι χαθ᾽ ἑαυτὸν 
ἄρχει, ἀλλ᾽ οὐχ ὑπὸ τῷ διχτάτορι. Ὁ οὖν ἸΑννίδας, 
τοῦτο αἰσθόμενος, ἐς µάχην αὐτὰν ὑπηγάγετο, ὡς 
ἐπὶ χαταλήψει τοῦ χωρίου προσελθών καὶ περ.ατοι- 


manis accidit. Eo autem Roman! οὗ publica nego- 
tia profecto, impegerunt. Rufus enim inagister 
equitum juvenili audacia exsultans, bellique casus 
non prospiciens, et Fabii cunciationem zygre fe- 
rens, cum solus imperium adeptus esset, mandato- 
rum dictatoris immemor, acie cum hoste congres- 
sus priucipio bene pugnavit, sed tandem succu- 
buit : ac internecione deletus essct, nisi forte for- 
tuna Samnitum auxilia ad Romanos accedentia. Car- 
thaginiensibus adventus Fabii opinionem attulis- 
sent. Qui eum hac de causa récessissent, se victo- 
rem esse arbitratus, Romam litteras m'sit, quibus 
et rem gestam exaggerabat, et diclatorem, ut aze- 
gnem et cunctatorem et hostium studiosum crimi- 
nabatur. Romani vere vicisse Rufum opinati, prz 
ter exspectationem receptis animis, eo collaudato 
et honorato, Fabium et ob calumniam eam, et quod 
hostes ejus prz dia in Campania non incendissent, 
suspectum habentes, parum abtuit quin magistratu 
privarent. Sed cum eum usui reipublice esse pu- 
tarent, id quidem non feceruut, scd magistro equitum 
eamdem potestatem dederunt, : ut ambo ex zquo 
Imperarent. His decretis , Fabius neque civibus nee 
que collegze succensuit. Rufus vero jam ante parum 
prudens, tum magis etiam inflatus, temperare sibi 
non potait, qvin postularet αἱ diebus alternis, aut 
eliam pluribus diebus per vices solus imperaret. . 
Fabius auiem veritus, ne totius exercitus accepto 
imperio rem male gereret , neutrum concessit, sed 
divisit exercitum, ut more coss. uterque ex zquo 
privatas vires haberet. Rufus igitur statim castra 
transtulit, ut appareret, se suapte auctoritate im- 
perare, non subesse dictatori. Quo Anuibal ani- 
madverso, eum ad pugnam elicuit per speciem ejus 
loci occupandi : et undique per insidias circum- 
ventum, in discrimen adduxit totius amittendi 
exercitus, nisi Fabius hostem a tergo adortus ob- 
sHtisset. Hac plaga accepta, Rufus mutavit ani- 
nium : et reliquiis exercitus statim ad Fabium ad- 
ductis, imperium una, non exspectatis populi suf- 
fragiis, ultro ei tradidit, 441 quod solus ex ma- . 
gistris equitum acceperat: quo nomine ab omnibus 
est landatus. Idque Fabius statim citra ullam dubi- 


701 


JOANNIS 20ΝΑΒΛΙ 


103 


manorum dimisit : Romanos ipsos in vinculis asser- A σχον, οὗ μέντοι χαὶοἳ μαχόμενοι ἓν kvvolg. σφῶν ἐγέ- 


vavit, His actis, itincre Romam intento, Narniam 
usque agros vastando, ei urbes subigendo, Spo- 
leto excepto, progressus, C. Centenium pratorem 
circumventum, evitalis ejuginsidiis, occidit. Α Spo- 
leto repulsus, cum ponliem Naris dejectum vidis- 
set, idemque czteris fluminibus, que transire ne« 
cesse habebat, esse facium audisset : omisso Ro- 
mano.itinere, in Campaniam se convertit, cujus 
solum fertilissimum, et urbem Capuam maximam 
esse audiebat, Quas si occupasset, se czetera brevi 
tempore adjecturum putabat. Romani clade audits 
mossti atque anxii, et semetipsos οἱ czesos lugen- 
tes, pontes Tiberis, przler unum, dejecerunt, et 
monia multis in locis rninosa celeriter refecerunt, 
οἱ dictatorem in concione dixerunt : ac bene secum 
agi existimantes, si ipsi manerent incolu«es, nulla 
sociis auxilia miserunt. Sed Annibalis in Campa- 
niam profectione audita, ctiam sociis opem ferre 
decreverunt. Annibali dictatorem Fabium et M. 
minutium magistrum equitum opposuerunl : qui 
cum eo venissent, cum.illo non congressi sunt, 
sed tergis inbzerentes, observarunt quando se pu- 
gna offerret occasio. Fabius enim eum militibus 
trepidis et victis contra 414 plures, et victores, 


Martis aleam experiri noluit: simulque putabat, 
quo magis agrum vastassent, eo citius commeatus. 


penuria laboraturos. His rationibus adductus, ne- 
que alteri regioni ulli, neque Campanis opem tu- 
lit: et omnes hostes in Campania conclusos, et 
undique ignorantes circumdatos observavit. Nam 
ipsi quidem. et ex mari et ex sociis civitatibus 
commeatus abunde suppeiebat : illis vero nihil esse 
nisi ex agrorum vastatione norat. His de causis 
moram :zquo ferebat animo, et a civibus non sinc 
querelis Cunctator dicebatur. 


γοντο. Αὐτός τε οὖν ὁ Φλαμίνιος, xal ἄλλοι παµ- 
πληθεῖς ἔπεσον' συχνοὶ δὲ ἐπί τινα λόφον ἀνέθησαν, 
ἐπεὶ ὃδ᾽ ἡμέρα ἐγένετο, εἰς φυγὴν ὤὥρμησαν, xal χα- 
ταληφθέντες, v& τε ὅπλα xal ἑαντοὺς kw" ἀδείᾳ παρ- 
έδοσαν. "O γε μὴν ἸΑννίδας βραχὺ τῶν ὁμωμοσμέ- 
νων ῥφρόντισε, πάντων δὲ τῶν ἐν τῷ στρατοπέδῳ 
ἁλόντων, τὸ μὲν ὑπήχοον, τότε συμμαχιχὺν τὸν 
Ῥωμαίων ἀφῆκεν, αὐτοὺς δὲ ἐκείνους δήσας bou- 
λασσε. Πράξας δὲ ταῦτα, ἐπὶ τὴν ᾿Ρώμην Ππείγετο, 
καὶ µέχρι μὲν Ναρνιᾶς τήν τε γῆν τέµνων, «ai τὰς 
πόλεις προσαγόµενος πλην Σπολιτίου, κπροῖλθε, 
Fáióv τε ἐνταῦθα Κεντήνιον στρατηγὺν ἑνεδρεύοντα 
περισχὼν ἔχτεινεν. Ὡς δὲ τῷ Σπολιτίῳ προσθελὼν 
ἀπεχρούσθη , xal τὴν τοῦ Ναείρου γέφνραν χαῦ- 


B ἠρηµένην εἶδε, χαὶ περὶ τοὺς ἄλλους ποταμοὺς, οὓς 


ἀναγχχῖον διελθεῖν, τοῦτο Υεγονὸς ἐπύθετο, τῆς μὲν 
ἐπὶ τὴν Ῥώμην ὁρμῆς ἐπέσχεν' ἐς δὲ τὴν Καμ- 
πανίαν ἑτράπετο, τὴν τε χώραν ἀρίστην καὶ τὴν κό- 
Àty τὴν Καπύην µεγίστην οὖσαν ἀκούων, ἑνόμιζεν, 
εἰ σφᾶς προχαταλάθοι, καὶ τἆλλα δι ὀλίγου προσ- 
κτήσασθαι. Οἱ δ᾽ ἐν τῇ ᾿Ρώμῃ πυθόµεγοι περὶ τῆς 
ὕττης Ἠλγησαν xal διὰ ἐχείνους xal δι ἑαυτοὺς ὀδυρό" 
µενοι xal ἐν ἀπόρῳ ἦσαν τάς τε γεφύρας τοῦ Τιδέριες 
πλὴν μιᾶς καθεῖλον, χαὶ τὰ τείχη πολλαχῆ πεπονηκ τα 
σπουδῇ ἐπεσχεύαζον. Δικτάτορά τε προχειρίσασθαι 
βουληθέντες, αὐτοὶ ἓν ἐχχλησαίᾳ αὐτὸν ἀνεῖπον. Ἄγα- 
πῶντες δὲ εἰ αὐτοὶ μόνοι σωθεῖεν, οὐκ ἔστειλαν τοῖς 
συμµάχοις βοήθειαν. Πνθόμενοι δὲ τὸν Αννίδαν ἐς 
Καμπανίαν ὀρμιθῆναι, τό τε xal τοῖς συµµάχοις 
ἐπιχουρῆσαι ἔγνωσαν' τῷ δ᾽ Αννίδᾳ τὸν δικτάτορα 
τὸν Φάδιον, xai τὸν ἴππαρχον τὺν Μάρχον τὸν Μι- 
νούχιον ἀντιχατέστησαν. Ot &x' ἐχεῖνον ἑλθόντες, ἐς 
μὲν χεῖρας αὐτῷ οὐχ ᾖεσαν' παρεπόµενοι δὲ ἐπετή- 
pouv, εἴπου χαιρὸς µάχτς παραπέσοι᾽ ἀποχινδυνεὺ- 
σαι γὰρ ὁ Φάδιος κατεπτηχόσι στρατιώταις xal ἡτ- 


τηµένοις, πρὸς πλείους xal νενικηχότας οὐχ Ίθελε, καὶ ἅμα ὅσῳ μᾶλλον τὴν χώραν κακώσειαν, τοφούτῳ 
θᾶσσον ἀπορῆσαι τροφῆς αὐτοὺς mut Τοιούτοις χρώμενος λοχισμοῖς, οὔτ ἅλλῃ χώρᾳ ἐπήμονεν, 
οὔτε τῇ Καμπανίᾳ’ κατέχλεισεν οὖν διὰ ταῦτα πᾶν τὸ πολέμιον εἰς τἩν Καμπανίαν, Περισχὼν γὰρ αὖὐ- 
τοὺς ἁπανταχόθεν οὐκ εἰδότας àv φυλαχῇ ἑποιῄσατο. Αὐτὸς μὰν γὰρ xáx τῆς θαλάσσης, καὶ ix τῆς Ovi, 
μαχίδος τῶν ἐπιτηδείων εὐπορεῖ' ἐχείνοις δὲ µόνα τὰ ἐκ τῆς γῆς fjv ἔχειρον, ὑπάρχοντα ᾖδει. Καὶ δια 
τοῦτο ἀνεῖχε καὶ τῆς µελλήσεως οὐκ ἑφρόντισε, Aib καὶ πάρὰ τῶν πολιτῶν αἰτίαν εἶχεν ὡς xal Μελ 


λητὴς ἑπωνομασθῆναι, 
XXVI. Annibal autem, instante hieme, cum ob 


Κα. Ὁ δ' ᾽Αννίδας ἰπεὶ πρὸς χειμῶνα ἐγίνετο, 


commeatus penuriam eo loco hibernare non pos- D χαὶ οὔτε χατὰ χώραν χειµάσαι σπἀνει τῶν ἂναγ 


eet, et varias rationes Campaniz exeundi frustra 
tentasset, hujusmodi consilium cepit. Gaptivos om- 
nes convocalos, ne quis eorum effugeret, el quid 


ageretur Romanis significaret, occidit: et boum, . 


quos in castris habebat, cornibus faces alligavit, 
noctuque ad Samniticos montes profectus, facibus 
incensis boves extimulavit, qui igni et verberibus 
in rabiem acti, multis in locis silva incensa, faci- 
lem ei transitum przbuerunt. Nam Romani qui in 
castris et collibus eraut, insidias veriti, se non 
commoverunt. Sic Annibal ad Samnites pervenit. 
Ea re Fabius mane cognita, abeuntes persequens, 
lis qui ad hostes repellendos in via relicti erant, 
fugatis, eorumque sociis superatis: non procul a 


χαίων ἠδύνατο, xal πολλαχῆ πειράσας ἐξιέναι τῆς 
Καμπανίας χεχώλντο, τοιοῦτόν τι ἐμηχανήσανο, 
Τοὺς αἰχμαλώτους πάντας, ἵνα uf) τις αὐτῶν δια- 
φύΥῃ, καὶ τὸ Ὑινόμενον vwoplog τοῖς Ῥωμαίοις, 
κατέσφαξε * xal τὰς ἓν τῷ στρατοπέδῳ βοῦς ἀθροί- 
σας, δᾷδας τοῖς αὐτῶν προσέδησε χέρασι, καὶ πρὸς - 
τὰ κατὰ τοὺς Σαµνίτας bpm ὑπὸ νύχτα χωρήσας, 
τάς τε δᾷδας ἀνῆψε καὶ τὰς βοῦς ἐπετάραξεν. Οἱ- 
στρηθεῖσαι δ' ἐκεῖναι διὰ «b πῦρ xal τὴν ἔλασιν, 
πολλαχη τὴν ὕλην ἑνέπρησαν, x&x τούτου ῥᾳδίαν 
παρέσχον αὐτῷ τὴν ὑπέρδασιν. Οἱ γὰρ ky «p πεδίῳ 
"Popalot xai οἱ ἓν τοῖς µετεώροις, ἑνέδρας πτοη- 
θέντες, οὐκ ἐχινήθησαν. Kat οὕτως ὁ ἸΑννίδας 
55208, καὶ b; τὴν Σαμνίτιδα ἐχομίσθη. Ὁ οὖν $- 








πο 


ANNALIUM 118. γι]. 


1:0 


610;; μεθ) Apépov «5 ὙΎενόμενον γνοὺς, χατεδίωξα, A-Pornis. castra posnit, sed pugna detrectsti, eos va- 


xai τδύς τε χα:αλελειμµένους dv «ῇ ὁδῷ ἵνα σφᾶς 
εἴρξασι τρεφάμενος, χαὶ τοὺς βοηθήσαντας αὐτοῖς 
κρατήσας, ἑστρατοπεδεύσατο μὲν οὗ πόῤῥω τῶν 
πδλεμίων, οὗ μέντοι καὶ ἐς χεῖρας ἑχείνοις ᾖλθεν, 
ἁλλ᾽ ἁποσχίδνασθαί τε αὐτοὺς xal π/ρονµεδειν 
ἑχώλυεν. "Dots τὸν ᾿Αννίδαν, ἀπορῆσαντα, τὸ μὲν 
πρῶτον ἐπὶ τὴν Ῥώμην ὀρμῆσαι' ὡς δ᾽ οὐκ ἐμά- 
χειο, δι) Ἱσυχίας δὲ παρτκολούθει ὃ Φάδιος, αὖθις 
ὑπέστρεφεν εἰς τὸ Zápvtov. Καὶ ὁ Φάδιος αὑτῷ 
ἐφεπόμενος δι ἀσφαλείας προσήδρευε προμηθούµενος 
μήτε τῶν οἰχείων ἀ ποδαλεῖν τινας, xal αὐτὸς μὲν ἓν 
εὑπορίᾳ τῶν ἀναγκαίων τυγχάνων, ἔχείνῳ δὲ τῶν 
ὅπλων ἑχτὸς οὐδὲν προσεῖναι ὁρῶν, χαὶ μηδ οἴχο- 
θεν προσιοῦσαν ἐπιχουρίαν. Οἱ γὰρ Καρχηδόνιοι 


gati et prxdas agere prohibuit. Itaque Aunibal ob 
cibariorum penuriam primum Romam invadere 
statuit. Ut autem Fabius pugnz copia negata, eum 
pedetentim assectabatur, in Samninm rediit : di- 
ctatoré nunquam ab eo discedente, atque in id in- 
Vento, ne quos suorum amitteret, utque ipse com- 
meatd abundaret: ille autem preter arma nibil 
haberet, neque domo auxilia acciperet. Nam Car- 
thaginienses eum deridebant, scribentem se bene 
rem gerere, et prosperis uli successibus, et tamen 
pecuniam et milites flagitantem : neque enim peti- 
tiones eum successibus consentire. Victores enim 
decere, exercitibus quos habeant contentos, pecu- 
níam domum mittere, 415 non emendicare. Ác 


καὶ tv γέλωτι αὐτὸν ἐποιοῦντο, vpáyov:a εὖ πράτ- B dum Fabitis apud exercitum fuit, nihil adversi Ro- 


τειν xal πολλά χατορθοῦν, χαὶ ατρατιώτας «ap 
αὐτῶν αἰτοῦντα, xav χρήματα, λέγοντες μὴ συµφω- 
νεῖν τὰς αἰτήσεις ταῖς χατορθώσεσι. Τοὺς γὰρ νι- 
χῶντας προσήχει καὶ τῷ παρόντι ἀρχεῖσθαι στρα- 
τεύματι, καὶ χρήματα στέἐλλειν οἴκαδε, ἁλλ' οὐ 
προσαιτεῖν. "Eo; μὲν οὖν ἑνεδήμει ὁ Φάδιος, δεινὸν 
οὐδὲν τοῖς 'Ῥωμαίοις ἐγένετο’ ὡς 0. ἐκεῖνος εἰς την 
᾿Ῥώμην ἀπῆρε κατά τι δηµόσιον, ἕπταισαν. '0 γὰρ 
Ῥοῦφος 6 ἴππαρχος, φρόνημα κχενὸν ὑπὸ νεότητος 
ἔχων καὶ τῶν πολεμικῶν σφαλμάτων ἀπερίοπτος 
ὧν xai τῇ µελλάσει τοῦ Φαδίου ἀχθόμενος, ἐπεὶ τὴν 
«ροστασίαν τῆς στρατιᾶς μόνος ἔσχε, τῶν μὲν iv- 
τολῶν τοῦ δικτάτορος ὡλιγώρησεν ΄ ὀρμήσας δ᾽ εἰς 
παράταξιν. τὸ μὲν πρῶτον νικᾷν ἔδοξεν, εἶτα ἡτ- 
τήθη. Kàv πανσυδὶ διεφθάρη, εἰ µή τινες Σαμνιτῶν 
χατὰ τύχην τοῖς Ῥωμαίοις ἐπίχουροι ἀφιχνούμενοι 
δύξαν τοῖς Καρχηδονίοις παρέσχον προσιέναι τὸν 
Φάθιον. ᾽Αναχωρησάντων οὖν διὰ τοῦτο, χεχρατηχέ- 
vat ἑνόμισε, xal ἐς τὴν "Pop τὸ ἔργον µεγαλύνων 
χαὶ τὸν δικτάτορα προσδιαθάλλων ἑἐπέστειλεν, ὀχνη» 
ρὖν καὶ Μ.λλητὴν αὐτὸν χαλῶν, xal τὰ τῶν ἑναντίων 
φρονοῦντα. OE δ᾽ Ev τῇ Ῥώμῃ νενιχηχέναι τὸν Ροῦ- 
φον ὄντως ἑνόμισαν, καὶ ofa παρὰ δόξαν θάρσῄσαν- 
τες, χαὶ ἐπῄνουν αὐτὸν χαὶ ἑτίμων. Καὶ τὸν Φάδιον 


ἐν ὑποψίᾳ σχόντες διὰ ταῦτα, καὶ ὅτι τὰ ἐν Καμπα-. 


vla χωρία αὐτοῦ οὐκ ἑδῄωσαν, μικροῦ χαὶ τῆς ἀρχῆς 
ἂν παρἐλυσαν. ἸΑλλ' ἐχεῖνον μὲν χρήσιµον νοµίζον. 


τες εἶναι, οὐχ ἔπαυσαν, τῷ 0 ἱππάρχῳ τὴν αὐτὴν ᾿ 
ἑξουσίαν προσένειµαν, ὣὥστ ἄμφω ἀπὸ τῆς ἴσης ἄρ- p 


χειν. Δοξάντων δὲ τούτων, ὁ μὲν Φάδιος οὔτε τοῖς 
πολίταις, οὔτε τῷ ᾿Ῥούφῳ ἔσχεν ὀργήν. 'O δὲ 'Ῥοῦ- 
φος, οὐδὲ πρὶν ὀρθῶς φρονῶν, τότε μάλιστα ἐπεφύ- 
σητο, xal χἀτέχειν ἑαυτὸν οὐκ ἠδύνατο, ἀλλ' ἡμέραν 
ἡξίου παρ ἡμέραν f| xal πλείους ἐφεξῆς ἐναλλὰς 
μόνος ἄρχειν. Αείσας δ᾽ ὁ Φάδιος µή τι xaxbv ἕξερ- 
γάσηται, εἰ πάσης τῆς δυνάμεως γένοιτο ἐγχρατὴς, 
πρὸς οὐδέτερον αὐτῷ συνῄνεσεν, ἁλλ᾽ ἐνείματο τὸ 
σ:ρατόπεδον, ὥστε τοῖς ὑπάτοις ἑπίσης ἰδίαν ἑκά- 
περον ἰσχὺν ἔχειν χαὶ παραχρΏημα ὁ ᾿Ῥυῦφος ἁπ- 
εστρατοπεδεύσατο, ἵνα διάδηλος ᾗ ὅτι χαθ᾽ ἑαυτὸν 
ἄρχει, ἀλλ᾽ οὐχ ὑπὸ τῷ δικτάτορι. Ὁ οὖν ᾿Αννίδας, 
τοῦτο αἱσθόμενος, ἐς µάχην αὐτὸν ὑπηγάγετο, ὡς 
ἐπὶ χαταλήψει τοῦ χωρίον προσελθών * xal περιστοι- 


manis accidit. Eo autem Romam ob publica nego- 
tia profecto, impegerunt. Rufus enim inagister 
equitum juvenili audacia exsultans, bellique casus 
non prospiciens, et Fabii cunciationem zgre fe- 
rens, cum solus imperium adeptus esset, mandato- 
rum dictatoris iminemor, acie cum hoste congres- 
sus priucipio bene pugnavit, sed tandem succu- 
buit : ac internecione deletus essct, nisi forte for- 
tuna Samnitum auxilia ad Romanos accedentia. Car- 
tbaginiensibus adventus Fabii opinionem attulis- 
sent. Qui cum hac de causa récessissent, se victo- 
rem esse arbitratus, Romam litterss m sit, quibus 
et rein gestam exaggerabat, et dictatorem, ut ze- 
gnem et cunctatorem et hostium studiosum crimi- 
nabatur. Romani vere vicisse Rufum opinati, prz- 
ter exspectationem receptis animis, eo collaudato 
et honorato, Fabium et ob calumniam eam, et quod 
hostes ejus przedia in Campania non. incendissent, 
suspectum babentes, parum abfuit quin magistratu 
privarent, Sed cum eum usui reipublicz esse pu- 
tarent, id quidem non feceruut, scd magistro equitum 
eamdern potestatem dederunt, : ut ambo ex zquo 
imperarent. His decretis , Fabius neque civibus ne» 
que collegz succensuit. Rufus vero jam ante parum 
prudens, tum. magis etiam inflatus, temperare sibi 
non potuit, quin postularet ut diebus alternis, aut 
eliam pluribus diebus per vices solus imperaret. 
Fabius autem veritus, ne totius exercitus accepto 
imperio rem male gereret , neutrum concessit, sed 
divisit exercitum, ut more coss. uterque ex zquo 
privatas vires haberet. Rufus igitur statim castra 
transtulit, ut appareret, se suapte auctoritate im- 
perare, non subesse dictatori. Quo Anuibal ani- 
madverso, eum ad pugnam elicuit per speciem ejus 
loci occupandi : et undique per insidias circum- 
ventum, in discrimen addaxit totius amittendi 
exercitus, nisi Fabius hostem a tergo adortus ob- 
stitisset. Hac plaga accepta, Rufus mutavit ani- 
nium : et reliquiis exercitus statim ad Fabium ad- 
ductis, imperium una, non exspectatis populi suf- 
fragiis, ultro ei tradidit, 16 quod solus ος ma- 
gistris equitum acceperat: quo nomine ab omnibus 
est laudatus. Idque Fabius statim citra ullam dubi- 


τι 


JOANNIS ZONAB.E 


112 


tationem universum recepit, approbante populo. A χισάµενος ἐξ ἑνέδρας, el; κίνδυνον zavéctuoty, ὡς 


Deinde milites cautissime duxit, et magistratu abi- 
turus, consules, tradito exercitu, candidissime de 
omnibus rebus monuit : qui confidenter nihil, sed 
ex Fabiii consiliis omnia aduministrarunt, quamvis 
Geminus rem bene gesserat. Nam cum classem 
Carthaginiensium tendere in Italiam, sed ob Roma- 
norum instructionem non appellere vidisset, inter 
navigandum QCorsicam et Sardiniam firmavit : et 
exscensu in Africa facto, ex ora maritima przedas 
egit. Que cum egisset, non tamen elatus fuit , ut 
lemere Annibalem aggrederetur: sed Fabii man- 
datis paruit. Unde urbes non tam facile ut prius 
ad Carthaginienses defecerunt, metuentes, ne Áuni- 
bale Italia pulso, a Romanis finitimis male tracta- 
rentur. Αο plerique futura considerabant, sed 
pauci ad Romanorum societatem redibant, quidam 
etiam donaria miserunt. Ex multis autem Hieronis 
muneribus, frumentum duntaxat et victori signum 
acceperunt : quanquam adeo pecanise inopes, ut 
argenteum nummum prius impermistum et purum, 
ere adinisto adulterarent. 


πανστρατιᾷ ἐξελεῖν, εἰ μὴ ὁ Φάδιος κατὰ νώτου ab- 
τῷ προσπεσὼν ἑχώλυσε. Παθὼν οὖν τοῦτο ὁ Ῥοῦύφος, 
µετεθάλετο, καὶ τὸ στράτευµά τε τὸ περίλοιπον ἐς 
εὺν Φάδιον εὐθὺς fva. ye, xal τὴν ἀρχὴν παραδέδω- 
xsv, οὐδ' ἀνέμεινε τὸν δημον ἀναφηφίσασθαι, ἀλλ' 
ἐθελοντὴῆς τὴν ἡγεμονίαν, fjv παρ᾽ αὐτοῦ μόνος ἵπκ- 
άρχων (99) ἔλαθεν ἀφῆχε' xal αὐτὸν ἐπὶ τούτῳ 
πάντες ἐπῄνεσαν. Καὶ ὁ Φάδιος αὐτίχο, μηδὲν ἑνδοιά- 
σας, πᾶσαν ἰδέξατο, xal ὁ δῆμος αὐτὸ ἀπεδέξατο.. 
Καὶ μετὰ ταῦτα αὐτός τε ἀαφαλέστατα προέστη τοῦ 
στρατεύματος * xal µέλλων ἁπαλλαγήσεσθαι τῆς &c- 
χῆς, τοὺς ὑπάτους µετεπέμφατο, xai τὸ στράτευμα 
σφίσι παρέδωχε, xal πάνθ ὅσα πραχθηναι ἑἐχρῆν 
παρῄνεσεν ἀφθονώτατα' x&xsivot θρασέως οὐδὲν, 
ἀλλὰ χατὰ τὴν ὑποθήχην τοῦ Φαδίου ἅπαντα ἔπρα- 
ξαν, χαίπερ ὁ Γεμῖνος xoi προχατωρθώκει τι. Τὸ 
γὰρ ναυτιχὸν τῶν Καρχηδονίων ἰδὼν ὀρμῆσαν μὲν 
ἐπὶ τὴν Ἰταλίαν, διὰ δὲ τὴν ἀντιπαρασχευὴν αὐτῶν 
ph προσµίξαν αὐτῇ, ἐἑπεχπλεύσας τά τε τῶν Κυρ- 
vlov, καὶ τὰ τῶν Σαρδονίων ἐν τῷ παράπλῳ ἐδε- 
θαιώσατο., Kal ἐς τὴν Λιδύην ἐχθὰς,ἐλεηλάτησε τὴν 


παραλίαν αὐτῆς. Ταῦτα μὲν ἕπραςεν, οὗ μέντοι δι’ αὐτὰ ἐπεφύσητο ὥστε πρὸς τὸν ᾽Αννίδαν διακινδυνεῦσαι, 
ἀλλὰ ταῖς ὀἐντολαῖς τοῦ Φαδίου ἑνέμεινεν. "0θεν περ xal αἱ πόλεις οὐχέθ) ὁμοίως τοῖς Καρχηδονίοις προσ- 
ετίθεντο. Ἑφοθοῦντο yàp μὴ ὁ ᾽Αννίθας τῆς Ἰταλίας ἐἑχπέσῃ, χαὶ χαχόν τι αὐτοὶ ὑκὸ Ῥωμαίων ἅτε προσ- 
οἴχων πάθωσι. Καὶ οἱ μὲν πλείους τὸ ἁποθηαόμενον ἑσχόπουν, ὀλίγοι δὲ πρὸς τοὺς Ῥωμαίους αὖδις 
µετέστησαν, xal ἀναθήματά τινες αὐνοῖς ἔπεμφαν. Καὶ τοῦ Ἱέρωνος πολλὰ πεποµφρότος, αἶτον xai 
νίκης ἄγαλμα οἱ Ῥωμαῖοι µήνα ἔλαδον, χαίπερ ἓν ἀχρηματίᾳ ὄντες, ὥστε τὸ ἀργνροῦν νόµισµα, ἁμιγὲς 
xav xaÜapbv ἩὙινόμενον πρότερον, χαλκῷ προσµίφαι. 


Varie lectiones et note. 
(35) Μόγος Ixxdpxor. Exeerpta Dionis Valesiana, p. 597. 








LIBER NONUS. 


I. Hxc tum in Italia acta sunt, ac Romae servilis C — A'. Ταῦτα iv τῇ Ἱταλίᾳ τότε ἑπράχθη. Kat τινες 


conjuratio mature oppressa. Explorator quidam in 
urbe deprehensus, amputatis manibus dimissus 
est, ut ipse Cartbaginiensibus suz cladis nuntius 
esset. In Hispania Scipio navali prelio, ad Iberi 
"ορια vicit. Nam cum pugna principio anceps esset, 
velis navium refectis, suos ad promptius dimican- 
dum cobortari voluit : nec agros duntaxat vasta- 
vit, sed etiam multa loca munita subegit : et per 
fratrem. P. Scipionom urbes Hispanicas Romano 


imperio adjecit. Abelus enim quidam Hispanus, . 


cum Carthaginiensibus fidus esse crederetur, revera 
Roianis favens, persuasit ei qui obsides Hispano- 
rum custodiebat, ut eos domum abire sineret, quo 
facilius civitates ad benevolentiam adducerentur. 
Quos cum, ut illius consilii. 417 auctor, legatis 
prius ad Scipionem missis, et communicatis iis qua 
volebat, noctu abduceret, captus est scilicet : Ro- 
mani lis domum remissis, patrias eorum in dedi- 
tionem acceperunt. Quz cum feliciter succederent, 
in eam cladem inciderunt, qua nec ante nec post 
graviorem senserunt : eaque prodigiis prasignifi- 


δοῦλοι συνωµοσίαν ἐπὶ τῇ Ῥώμῃ πεποιηχότες προ- 
χατελήφθησαν. Κατάσχοπός τέ τις ἁλοὺς ἐν αὐτῇ 
τὰς χεῖρας ἁπεχόπη, xal ἀφείθη, ἵνα τοῖς Καρχη- 
δονίοις γένηται τοῦ πάθους αὑτάγχελος. Ἐν δὲ τῇ 
Ἰθδηρίᾳ, ναυμαχίᾳ πρὺς τῇ τοῦ Ἴδηρος ἐχθολῇ ὁ 
Σκιπίων ἑνίχησεν. Ἰσοπαλῶς γὰρ ἀγωνιζομένων, 
τὰ ἰστία τῶν νεῶν ὑπετέμετο, ὅπως ἀπογνόντες 
προθυµότερον ἀγωνίσωνται, xal τήντε χώραν ἑπόρ- 
θησε, xal τείχη συχνὰ ἐχειρώσατο, xal διὰ τοῦ 
ἀδελφοῦ Πουπλίου Σχιπίωνος πόλεις τῶν Ἰδήρων 
προτεκτήσατο. "Αθελος Υάρ τις Ἴδηρ δοκῶν μὲν 
τοῖς Καρχηδονίοις πιστὸς, τὰ τῶν Ῥωμαίων δὲ θε- 
ῥαπεύων, ἀνέπεισε τὸν φρουροῦντα τοὺς τῶν Ἰδή- 
gov ὀμήρους, οἴκαδε αὐτοὺς ἀποπέμψαι, ἵν ἐς εἴ- 
γοιαν τάχα ὑπ αὐτῶν αἱ πόλεις ὑπαχθῶσι- xai 
παραλαδὼν ced; ἅτε xal τῆς πινοίας εἰσηγητὴς 
γεγονὼς, πρὸς τοὺς Σχιπίωνας τὸ πρότερον πέµψας, 
καὶ χοινολογησάµενος περὶ ὦν fou, εἶτα νυχτὸς 
ὑπεχχομίζων αὑτοὺς, ἑάλω δῇθεν * xal οὕτως ἑχεί- 
νων τε ἐγκρατεῖς ἑἐγένοντο οἱ Ῥωμαῖοι, xal τὰς 
πατρίδας αὐτῶν ἀνακομισθέντων οἴχαδε κατεχτή- 


713 


ANNALIUM LIB. IX. 


Ju 


cvt5. "Ev μὲν οὖν τούτ.ις εὐτύχουν, συμφ1ρᾷ δ᾽ a5 A cata est, et Sibyllinis oraculis tct ante atatibus 


τεριέπεσον f; οὔτε πρόσθεν oU" ὕστερον δεινοτέρᾳ 
οὐξΣ u:d. Προηγήσατο δὲ ταύτης χάΐ τινα τέραια 
zai τὰ της Σιθύλλης λόγια, Ἆτις πρὸ τοσούτων ἑτὰν 
τὴν συμφορὰν αὐτοῖς ἐμαντεύτατο. θαυμαστὸν δὲ 
x3i τὸ τοῦ Μάρκου r:pou&vtcupa * χρησμµολόγος Υόρ 
τις καὶ οὗτος γεόµενο; ἐν τῷ Διομηδείῳ π:δίῳ 
πταίσειν αὐτοὺς ἅτε xaX Τρῶας τὸ ἀρχαῖον ὄντας 
ἐφοί-ασε. Τοῦτο δ᾽ ἐν ᾽Απουλία τῇ Δαυνίων ἐστὶ, 
καὶ t) ὄνομα ἀπὸ τῖς τοῦ Διομήδους χατοιχίσεως, 
ἦν ἰἐχεῖ ἁλητεύσας ἑτοιίσατο, ἔσχηχεν. Ἐν γὰρ τῷ 
πεδίῳ ἑκεένῳ καὶ αἱ Κάνναι, ἔνθα τότε ἐδυστύχησαν, 
παρά τε τῷ Ἰονίῳ κόλπῳ, xaY περὶ τὰς τοῦ Αὐφι- 
δίου ἐχθολάς εἰσιν. Ἡ δὲ Σιδύλλα φυλάττεσθαι μὲν 
τὸ χωρίον παρῄνεσεν, οὗ μέντοι καὶ πλεῖόν τι 


ενήσεσθαι ἔφη, οὐδ' εἰ διὰ πάσης αὑτὸ ποιήσαιντο B 


quAaxtz. Τοιαῦτα μὲν οὖν ἦσαν τὰ χρησµ.δοτέµατα, 
τὰ δὲ τοῖς Ῥωμαίοις συμβάντα οὕτως ἐγένετο. 
Ἠρχον μὲν Πα-λος Αἰμίλιος xai Τερέντιος Οὐάῤ- 
ῥων, ἄνδρες οὐχ ὁμοιότροποι. 'O μὲν γὰρ εὐπατρίδης 
ἦν καὶ παιδεἰᾳ χεχόσµητο καὶ τὸ ἀσφαλὲς προετίµα 
τοῦ προπττοῦς * Τερέντιος δὲ ἐν τῷ ὀμΏῳ ἑτέθραπτο 
zzi ἓν βαναυσικῇ θρασύτητι fj34710, καὶ τἄλλα τε 
ἑζερρόνει, χαὶ τὴν ἡγεμονίαν μόνος ἔχειν ἡγεῖτο διὰ 
τὴν τοῦ συνάρχοντος ἔπ.εί:ειαν. ᾿Ηλθον οὖν ἄμφω 
εἰς τὸ στρατόπεξον εὐχαιρότατα. θὔτε γὰρ τροφῃ 
ἔτι ἣν τῷ ᾿Αννίθᾳ, xa: τὰ τῶν Ἰθήρων χεχίνητο, 
τά τε τῶν συμμάχων αὑτοῦ Ἠλλο-ριοῦτο * xa ef γε 
καὶ τὸ βραχύτατον ἐπεσχίχεσαν, ἀπόνως ἐχράτησαν 
ἄν. Nov δὲ γε τοῦ Τερεντίου τὸ ἀπερίοπτον xai τὸ 
τοῦ Παύλου ἐπιειχὲ; ττησεν αὐτούς. 'O γὰρ 'Av- 
νθας ἐπεχείρισε μὲν xa) πσραχρΏμα πρὸ; µάχην 
αὐτοὺς ὑπαγαχέσθαι, καὶ σὺν ὀλίγοις προσπελάσας 
αὐτῶν τῷ ἐρύματι, ἐπεὶ ἐχδ,ομὴ ἐγένετο, ἑχὼν 
ὑπεχώρησεν, ὅπως δεδιέναι νομισθεὶς, ἓπ.σπἁσαιτο 
μᾶλλον αὐτοὺς εἰς παράταξιν. Too δὲ Παύλου τοῖς 
οἰκείοις στρατιώτα!ς ἐπισχόντος «ἣν δίωξ.εν, ὁ Ἂν- 
νίδας προσεποιῄσατο φοθεῖσθα.. xal τῆς νυχτὸ: 
ανασχευασάμενος ὡς ἀπιὼν, σκεύη τε ουχνὰ χατέλι- 
τεν bv τῷ χαραχώματι, xat τὰ λοιπὰ ἀμελέστερο 
κοµίζεσθαι ἐνετείλατο, ἵνα τῶν Ρωμαίων ἐφ᾽ ἆρπα- 
yh» αὐτῶν τραποµένων ἐπίθηται σφίσι. Καὶ εἰς 
ἔργον ἂν τὸ βούλευμα ἤγαγεν, εἰ ph ὁ Παῦλος καὶ 
ἄχοντας κατεσχ/κει τοὺς στρατιώτας xai τὸν Τε- 
ῥέντιον. Ὁ οὖν ᾿Αννίδας, καὶ τούτου διαμαρτὼν, 
νυχτὶς mph; τὰς Κάννας ἀφίχετο. Καὶ Υνοὺς τὸ 
χωρίον καὶ πρὸς ἑνέδρας, καὶ πρὸς παράταξιν ἐπι- 
τήδειον, ἑστρατοπεδεύσατο xal προῄροσε πάντα 
τὸν τόπον ὑπόφαμμον ὄντα, ἵνα Χονιορτὸς ἐν τῇ 
μάχη ἀρθῇ. Tóv γὰρ ἄνεμον ὃς &v θέρει ἐχεῖσε περὶ 
τὴν μεσημδρίαν εἰώθει γίνεσθαι, κατὰ νώτον ἔχειν 
ἐμηχανήσατο,. Οἱ δὲ ὕπατοι ἕωθεν κενὸν ἀνδρῶν 
ἑδόντες αὐτοῦ τὸ χαράχωµα, πρῶτον μὲν ἐπέσχον, 
ἑνεδρεύεσθαι δόξαντες ^ εἶτα μεθ) ἡμέρας πρὸς τὰς 
Κάννας ἀφίχοντη, xa παρὰ τῷ ποταμῷ ἑχάτερος 
ἰδίᾳ αι ὐλίσατο. Οὐκ ὄντες γὰρ ὁμοήθεις τὴν πρὸ, 
ἀλλήλους αυνουσίαν ἐξέχλινον. Καὶ ὁ μὲν Παῦλος 
ἠσύχασεν, ὁ δέ γε Τερέντιος θελε συμθαλεῖν ' ἀμ 
θλυτέρους δὲ zo. στρατιώτας ὁρῶ», ὀνεχόπτετο. 0 
PaTruor. GR. ΟΝΧΧΙΥ. 


predicta. Mirabilis fuit et Marci vats divinatio, 
qui eos, quippe a prima s'irpe Trojanos, in can:po 
Diomedizo cladem accepturos praedixit. Is vero in | 
Apulia Dauniorum est, nomen ab habitatione Dio- 
medis sortitus, cum illie oberraret. In eo enim 
campo Cannz sunt, ubi czesi fuerunt, juxta sinum 
lonium, et Aufidi ostia. Sibylla autem monuit ut 
eum locum caverent, neque tamen quidquam cau- 
tione vel diligentissima  profecturos adjecit. Ac 
ε.α fuerunt oracula : res autem ita gesta est. Le- 
gionibus przerant Paulus AEmilius et Terentius 
Varro, viri dissimilibus ingeniis. Nam alter patri- 
cius erat, doctrina ornatus, tutasque ra!iones auda- 
cie prmponebat. Terentius vero inter plebeios 
educatus, et importunx audaciz assuetus, tum aliis 
de rebus perperam sentiebat, tum se solum habere 
imperium ob college moderationem op'/nabatur. 
Ambo autem perquam in tempore in castra vene- 
runt. Neque enim commeatum habebat Annibal, 
et res llispanicz turbata erant, et socii ab eo alie- 
vabantur. Quod si perpusillum inorati essent, citra 
laborem vicissent. Nune Terentii temeritas et Pauli 
inoderatio causa cladis exstiterunt. Nam Annibal 
statim eos ad pugnam elicere studens, cum paucis 
munitionem aggressus est : factaque excursionc, 
sponte recessit, uL timore simulato facilius cos in 
prelium attroleret. Cumque Paulus suos milites 
ab hoste persequendo revocasset, timore simulato, 
vasis noctu collectis, tanquam abiturus, multa in 
vallo reliquit, ceteraque negligentius portari jus- 
sit, ut Romanos in rapinam intentos aggrederetur : 
ac id omnino accidisset, nisi Paulus milites et Tc- . 
rentium vel invitos cohibuisset. Annibal, etiam hoc 
consilio frustratus, noctu ad Cannas venit : cogni- 
toque loci situ, et ad parandas 418 insidias, et 
ad praelium committendum idoneo, castra ibi po- 
suit, ac oninem eum agrum subarenosum aratro 
proscidit, ut in pugna pulvis tolleretur : id machi- 
nalus, ut ventum qui ibi sub meridiem flare con- 
suevit a tergo baberet. Coss. cum mane castra 
viris vacua vidissent, primum se represserunt, 
insidias veri. Postridie ad Cannas venerunt, juxta 
flumen uterque seorsim castrametatus. Ob morum 


D enin diversitatem alter alterius consuetudinem 


declinabat. Paulo quiescente, Terentius confligere 
voluit: nec tamen fecit, cum milites parum esse 
alacres vidisset. At Annibal vel invitos ad pugnani 
eliciens, aquatione prohibebat, nec palari sinebat, 
et cadavera csesorum supra in profluentem ante 
vallum eorum projiciebat, ut a potu abhurrerent. 
His rebus Romani concitati, aciem instruxerunt. 
Quo Annibal praecognito, insidiis sub tumnwlis col- 
locatis, et reliquo exercitu ordinato, nonnullos 
transfugas subornavit, quos signo dato clypeis, 
hastis et ensibus gravioribus abjectis, solos pugio- 
nes retinere jussit, ut ab adversariis pro inermi- 
bus accepti, eos ex improviso aggrederentur. fo- 
umani, cum Annibalis exercitum mane in procinctu 
93 


"15 JOANNIS ZONARJE 116 
$laie viderent, armis captis el ipsi instruebantur. A δὲ ᾿Αννίδας, xaX ἄκοντας αὐτοὺς εἰς µάχην παραχκι- 
Classicia igitur utrinque canentibus, collatisque νῶν, τῆς τε ὑδρείας εἴργε, καὶ ἀποσχεδάννυσθαν 
signis, Varie οἱ usque meridiem ancipiti Marte pu- οσφᾶς ἐχώλυε, xat τὰ σώματα τῶν φονευοµένων ἄνω 
gnaverunt. Ut autem ventus est exorlus, οἱ Ποιηί πρὸ τῶν ταφρευµάτων ἑνέδαλλεν, ὅπως σφίσι τὸ 
transfuge pro inermibus accepti, post Romanos µποτὸν δυσχεραίνηται. Κάντεῦθεν xai οἱ Ῥωμαῖνι 
sieterunt, nc scilicel a Carthaginiensibus opprime- πρὸς παράταξιν ὥρμησαν. Τοῦτο δὲ προγνοὺς ὁ 
rentur : tunc qui .in insidiis erant, utrinque con-— 'Avyl6aq, λόχου; μὲν ὑπὸ τους ὄχθους ἐχάθισε, «hv 
surrexerunt, οἱ Aunibal a fronte cum equitibus, et δὲ Aotrijy στρατιὰν συνέταξε, χαί τινας φευξαυτο- 
hostes, nec minus ventus et pulvis in facies corum μµολῆσαι, ἔταν σηµήνῃ, ἐκέλευσε τὰς μὲν ἀστίδας. 
vialenter incidentes, Romanos undique turbabant, — xai τὰ ὁόρατα, xaY τὰ pslyo τῶν ξιφῶν ἁἀτοῤῥί- 
οἱ creber ex fatigatione anhelitus, ut εἰ visu οἳ yavtas, τὰ ó' ἐγχειρίδια φέροντας χρύφα, tva, ὃξξι- 
voce privali, promiscue nulloque ordine czederen- µένων αὐτοὺς τῶν ἀντικαθεστηχότων ὡς ἁόπλους 
iur. Tanta igitur multitudo cecidit, ut Annibal vulgi ἐπίθωνται absol; ἀπροσδοχήτως. Οἱ δὲ 0h 'Pupalo , 
juire numerum ne tentarit quidem : equitum aulem — lóóvzeq πρωῖθεν τοὺς περὶ τὸν ᾽Αννίβαν παρατε- 
οἱ senatorum numcrum ad senalum Carthaginien- ταγµένους, ὡὠπλίζοντό τε καὶ παρετάσσοντο * xal 
sem non scripserit, sed per modios annulorum de- B oi σαλπιγχταὶ ἀμφοτέρους ἑξώτρυναν, xal τὰ ση- 
monstrarit. Soli eniin senatores οἱ equites annulis µμεῖα fp0m, xal συµπεσόντες πολυτρόπως hyovi- 
utebantur. Multi tamen cum Terentio tum quoque σαντο, xal μέχρι τῖς µεσηµόθρίας οὐδετέροις τὸ 
evaserunt, sed Paulus occubuit. At Annibalfugien- κράτος ἀπονενέμητο. "Em: δὲ τὸ πνεῦμα ἐπῆλθς, 
tes A19 non persecutus est, neque Romam pro- καὶ οἱ φευδαντόµολοι δεχθέντες ὡς ὅπλων γυμνοὶ 
peravil. N3ui cum vel totum exercitum, vel partem  ὄπισθεν τῶν Ῥωμαίων ἐγένουτο, ἵνα μὴ σφίτιν 
ejus evestigio Romam perducere, atque in urbe ῥἐπιτιθῶσι δηθεν οἱ Καρχηδόνιοι, τότε xal ol λόχοι 
bellum gerere potuisset , non tamen fecit, quamvis ἑχκατέρωθεν ἐπανέστησαν, x.i ὁ ᾿Αννίδας xarà 
suadente Maharbale. Quare probro ei datum est, πρόσωπον σὺν τοῖς ἱππεῦσι προσέµιξε, xa οἵ τε 
quod vincere possil, sed uti victoria nesciat. Rem Ἠπολέμιοι τοὺς Ῥωμαίους πανταχόθεν ἐθορύδουν, 
sane ium) negleclam postea nunquam resarcire καὶ ὁ ἄνεμος Ó τε χονιορτὸς ἐς τὰς ὄψεις αὐτῶν 
potuerunt : οἱ Annibalem cessationis ita poenituit, βιαίως ἐμπίπτων ἑτάραττε, xal τὸ ἆσθμα γινόμενον 
uL continenter exclamaret: O Canne ! Canna! συνεχὲς Ex τοῦ χαµάτου ἀπέφραττεν, ὣστ ἀπεστε- 
ρηµένοι μὲν τῆς ὄφεως, ἀπεστερημένοι δὲ xal φωνῆς, φύμδην xal &v οὐδενὶ χόσμῳ ἐφθείροντο. Κα. 
τοσοῦτον ἔπεσε πλῆθος ὥστε τὸν ᾽Αννίδαν τῶν μὲν ix τοῦ ὁμίλου μηδὲ πειραθῖναι ἑξευρεῖν ἀριθμὸ», 
περὶ δὲ τῶν ἱππέων xal τῶν &x τῆς βουλής ἀριθμὸν μὲν uh Ὑράψαι τοῖς οἴχοι Καρχτδονίοις, διὰ δὲ τῶν 
δαχτυλίων ἑνδείδασθαι τοῦτον Χοίνιδι Υὰρ cel; ἀπομετρίσας ἀπέστειλε. Μόνοι γὰρ οἱ βουλεύταὶ 
καὶ οἱ ἱππεῖς δαχτυλίοις ἐκέχρηντο. Συχνοὶ δ᾽ οὖν ὅμως καὶ τότε διέφνγον, xal ὁ Ἱερέντιος * ὁ γὰρ 
Παῦλος ἁπ-θανεν. 'O δ' ᾽Αννίδας οὐκ ἐπὲδίωξεν, οὐδ εἰς τὴν ᾿Ρώμην Ἠπείχθη. Δυνάμενυς γὰρ 5) 
παντὶ τῷ στρατεύµατι, T] καὶ μέρει τούτου πρὸς τὴν ᾿Ρώμην παραυτίκα ὁρμῆσαι, xa ταχέως διαπ.1ε- 
μῆσαι, οὐκ ἐποίησε τοῦτο, Χαίτοι τοῦ Μαάρθου συναινοῦντος τοῦτο ποιῖσαι. Aib καὶ ^ αἰτίαν ἔσχεν 
ὡς νικᾷν μὲν δυνάµενος, χρῆσθαι δὲ ταῖς νίχαις οὐκ ἐπιστάμενος. Ἐπεὶ δὲ τότε ἡμέλισαν, οὐχέτι οὐό 
αὖθις Ἠπείχθησαν. Διὸ καὶ ὁ Αννίίας ὡς ἁμαρτὼν µετεµέλετο, συνεχῶς ἀναθοῶν, Ὦ Κάνναι, 
Μάνναι. 

H. Romani autem excidio proximi, victoriam C — B'. Οἱ δὲ δη Ῥωμαῖοι, παραθραχὺ κινδυνεύσαντες 
per Scipionem recuperarunt, P. Scipionis in Hi- — àzoxíc0x:, ἀντεπεχράτησαν διὰ τοῦ Σχιπἰωνας, ὃς 
spania bellum gerentis filium, qui patrem vulnera-  ulóg μὲν Tv τοῦ Πουπλίου τοῦ ἐν τῇ "lÓnpíg, καὶ 
ium defenderat. Tum vero miles Canusium fugit, τν πατέρα, ὅτο ἐτρώθη, περιέσωσε : τότε ὃξ στρα- 
adeptusque gloriam a5 iis qui eodein se receperant, Ἅτευόρενος, εἰς τὸ Κανύσιον ἔφυγε, καὶ ὕστερον εὖ« 
imperium ultro delatuin accepit, et rebus ibi con- δοχίµησε. [αρ ἑχόντων γὰρ τῶν συμφυγόντων εἰς 
stitutis przsidia misit finitimis, in rebus et. deli- τὸ Κανύσιον τὴν ἡγεμονίαν λαθὼν, τά τε Exst κατ- 
berandis οἱ gerendis dexter. Qui Romz erant, cla- εστήσατο xai τοῖς πλησιοχκώροις φρ.υρὰς ἔπεμψε xal 
dem audiverunt, sed non crediderunt; cum credi- πάντα καλῶς ἐδούλευσέ τε xoi ἔπραξεν. Οἱ δ' ἐν 
dissent, luxerunt, οἱ in curia congressi, rebus in- τῇ ᾿Ρώμῃ τὴν ἦτταν μὲν ἤχουσαν, οὐ μὴν xat ἐπί- 
fectis. recedebant : donec tandem Fabius dixit,  στευον, Πιστεύσαντες δ ἐπένθουν, xal συνιόντες 
exploratores esse mittendos, qui eL rem gestam, el εἰς τὸ συνέδριον, µή τι πράστοντες ἁπηλλάασοντο, 
quid ageret Annibal, nuntiarent. 1psis vero non — 'Qdà 6'ojvó Φάδ.ος γνώμην ἔέωχε κατασχόπους 
jp.oranduu esse, sed pedetentim procedeudum, ul πκέμψαι τοὺς ἀγγελοῦντας τὸ γεγονὸς x2 τί ὁ "Avv - 
ca qu& facio essent opus, lempcslive gererentur : — 6a πράττει. Λὐτοὺς δὲ μὴ χλαίειν, σιγῇ δὲ βαδίζειν, 
el copias quanis possint maxiinge. conscribendas D (' àv καιρῷ τὰ προσήχοντα Ylvoto* δύναμίν τε 
csse, εἰ finitimorum opem implorandam. Posthzc µσυλλέξαι ὅσην ἂν δύναιντο, καὶ τοὺς περιοίχους ἐπι- 
cum Aunizalem in Apulio esse cognovissent, €L à µκαλέσασθαι, Μετὰ δὲ ταῦτα ὡς τὸν Αννίδαν ἐν «B 
Terentio litteras accepissent de salute et actis ejus , Απουλίᾳ εἶναι ἔμαθον, xal γράμματα παρὰ τοῦ 
uonnihil receptis animis, dictatorem Marcum Ju- ἍΤερεντίου ἑἐδέξαντο, ὅτι περιείη xal ὅσα πρᾶττοι, 








11] 


ANNALIUM LIB. Ισ. 


118 


μικρὸν ἀνιθάρτησαν xai δικτάτωρ μὲν Μάρχος A nium, Tiberium Sempronium Gracchum magistrum 


Ἱούνιος, ἴππαρχο; δὲ Τιδέριος Σεμπρώνιος Γράκχος 
ἐλέχθησαν. Καὶ παραχρῆμα τῶν τε πολιτῶν οὗ τοὺς 
Σθῶντας µόνον, ἀλλὰ χαὶ παρηθηχότας Ίδη κατέλε- 
ξαν, xaX δεσμώτας ἐπ᾽ ἀδείᾳ, καὶ δούλους ἐπ' EXevu- 
0cpla, ληστάς vé τινας προσελάδοντο, xai τοὺς συµ- 
µάχους πιοσπαρεχάλουν, ἀναμιμνήσχοντες eU τί που 
εὐηργέτηντο, xal προσυπισχνούµενοι δώσειν τοῖς 
μὲν σἵτον, τοῖς δὲ ἀργύρια, ὅπερ οὕπω πρόσθεν 
ἐποίησαν ' χαὶ ἐς τὴν Ἑλλάδα πεπόµφασιν, 3 πεί- 
σοντές τινας συμμαχῆσαι αὐτοῖς, ἡ µισθωσόμενοι. 
Ἀννίρας δὲ συνεστηχένχι τοὺς Ῥωμαίους xai 
πσχρασχευάζεσθαι μαθὼν, ἐν ταῖς Κάνναις διἑτριδε, 
«t» i£ ἐπιδρομῆς ἅλωσιν ἀπεγνωκώς;' χαὶ τῶν 
οἰχμαλώτων τὸ μὲν συμμαχιχὸν ἄνευ λύτρων ἀφῆ- 


Χεν, ὡς xal πρότερον, τοὺς δὲ Ῥωμαίους ἑτήρε;, B 
ἀποδόσθαι ἑλπίζων αὐτοὺς, ἵν ἑαυτὸν εὐπορώτερον. 


ἔντευθεν ποιἠσῃ, τοὺς δὲ Ῥωμαίους ἀπορωτέρους. 
Ἐτεὶ δὲ prs. ἐξ αὑτῶν ἀφίχετα τοὺς αἰχμαλώ- 
τους ζητῶν, ἐχέλευσεν αὐτοῖς πέμψαι τινὰς οἴχαδε 
ἐπὶ λύτρα, προοµόσαντας ἑπανήξειν. Ὦ; δὲ οὐδ' οὕτω 
λύσασθαι cq, Ἰθέλησαν, τοὺς μὲν λόγου τινὸς ἀξίους 
ἐς τὴν Καρχηδόνα ἀπέστειλε, τῶν 0 ἄλλων τοὺς 
μὲν αἱχισάμενος ἀπέκτεινε, τοὺς δὲ μονομαχῆσαι 
tvàyxa:e, τοὺς φίλους xai τοὺς αυγγενεῖς ἀλλήλοις 
συμδαλών. Οἱ δὲ πεµφθέντες ἐπὶ τὰ λύτρα, ἐπαἀνελ- 
θόντες, ἵν εὐορχήσωσι, φυγόντες δὲ μετὰ τοῦτο, 
ἄτιμοι ὑπὸ τῶν τ'μητῶν ἐγένοντο, χαὶ ἑαυτοὺς 
διεχρήσαντο (54). Μάγωνα δὲ τὸν ἁδελφὸν ὁ ᾽Αννίδας 


equitum dixerunt. Et evestigio non juvenes dun- 
laxat, sed etiam effetos senes conscripserunt : et 
carcere aperto maleficis impunitate, servis libertate 
promissa, etiam latrones aliquot in nilitum cata- 
logos retulerunt. Ad hec socios accersiverunt, 
beneficiorum qua accepissent admonitos, aliis fru- 
mentum, aliis argentum polliciti, quod prius facere 
non solití erant : et in Greciam wiserunt, auxilia 
vel impetraturi, vel mercede conducturi. Annibal, 
Romanorum conspiratione et apparatu cognito, in 
Carnis se tenuit, desperata repenttina urbis expt- 
gnatione, οἱ fe deratos, ut. prius etiam, gratis di- 
misit, Romanos 490 vero spe venditionis asser- 
vavit, ut ea re suas opes augeret, Romanoru'n 
imminueret. Sed eum nemo veniret qui captiv..s 
requireret, eos aliquot domum mittere jussit, at- 
ferendz: pecuniz causa, prius jurejurando adactos 
se redituros esse. Sed cum eos ne tum quidem re- 
dimere vellent, eos qui nominis alicujus crant, 
Carthaginem misit. Ceteros partim excruciatos 
necavit, partim inter sese dimicare coegit, amicis 


'et cognatis inter se commissis. Qui vero petendie 


pecuniz causa missi fuerant, reversi, ut jurejurando 


satisfecisse viderentur, et post fuga elapsi, a cen- 


soribus notati, semetipsos peremerunt. Annibal, 
fratre Magone Carthaginem res gestas nuntiatum 
misso, et ad pecuniam militesque petendes, cum 
is exaggerassel. omnra et annulos adnumerasset, 


ἀγγελοῦντα τοῖς Καρχηδονίοις ἔπεμψε τὰ γινόμενα, ϱ decreverunt. omnia qui pelierat. Hannoni enim 


αὶ χρήματα παρ αὐτῶν «καὶ ὄννά,εις αἰτήσοντα 
xa ὁ μὲν ἀπελθὼν τοὺς τε δακτυλίους ἠρίθμησε, 
xài ἐπὶ μεῖζον ἐξῆρε δῆ τὸ χατόρθωµα, καὶ ἑψηφί- 
σθη πάντα ὅσα ᾖτήσατο * τῷ γὰρ "Άννωνι τἀναντία 
λέγχοντι, χαὶ χαταλύσασθαι τὸν πόλεμον, ἕως χαθυ- 
πέρτεροι δοχοῦσι, συµδονλεύοντι, οὐκ ἐπείσθγσαν 
οὗ μέντοι τὰ φηφισθέντα καὶ εἰς ἔργον fivayov, ἀλλ 
Ἠμέλησαν. ἸΑγνίδας δ᾽ Ev. τούτῳ el, τὴν Καμπανίαν 
προὐχώρησε, xal πόλισμά τι εἷλε Σαμνιτιχὸν, xal 
ἐπὶ Néav ὥρμησε πόλιν, προπέµψας μετὰ τῆς λείας 
ὀλίγους τινάς * πρὸς οὓς ὡς μόνους ὄντας τῶν τῆς 
κόλεω, ἑχδραμόντων, ἐπεφάνη αὐτὸς ἀπρο;δόκητος, 
καὶ συχνοὺς ἀπέχτεινε, τὴν δὲ πόλιν οὐχ εἶλεν, obs? 
ἐπὶ πολὺ ταύτῃ προσῄδρευσεν. Ui γὰρ τὴν Καπύην 
οἰκοῦντες Καμπανοὶ, οἱ μὲν τῇ Ῥωμαίων φιλίᾳ 
ἑνέμειναν, οἱ δὲ πρὺς τὸν ᾽Αννίραν ἀπέχλιναν. Ἐπεὶ 
δὲ ἐν ταῖς Κάνναις εὐτύχησε, xal τινες ἄνδρες αὖ - 
τῶν ἁλόντες ἀφέθησαν, τὸ μὲν πλῆθο; ὥρμησε 
μεταστῆναι πρὸς τὸν ᾿Αννίδαν * οἱ δὲ δυνατοὶ χρό- 
vov μέν τινα ἐπέσχον. Ele! ἐπ αὐτοὺς τὸ πλῆθος 
ὀρμῆσαν συνηγµένους ἓν τῷ βουλευτηρίῳ, πάντας 
ἂν κατεχρῄσατο, εἰ μὴ τις ἐκ τοῦ πλήθους τὸ µέχε- 
θος συνιδὼν τοῦ χαχοῦ, κατηγόρησε μὲν τῶν βου- 
λευτῶν ὡς πάντως φθαρῆναι ἀξίων ' ἔφη δὲ πρότερον 
ἄλλους ἀντ᾽ ἐχείνων ἀνθελέσθαι προσῄχειν, την Υὰρ 
πόλιν ph δύνασθαι, μὴ προβονλευόντων τινῶν σώ- 


belli deponenii, et dum superiores essent, faciendo 
pacis auctori, non. auscultarunt : non tamen de- 
creta exsecuti. sunt, sed neglexerunt. [Interim 
Annibal in Campaniam processit, et oppido quodam 
S;iimnitico capto, Neapolim contendit, paucis cum 
preda praemissis, contra quos oppidani, ut solos, 
excursione facta, improviso illius adventu, οδοί 
sunt magna ex parte: urbem tamen non cepit, 
neque obsidioni illius diu immoratus est. Nain 
Ca; uani cum partim Romanorum amicitiam colc- 
rent, partim Annibali studerent, postquam is in 
Cannis victor, aliquot eorum cives captos dimise- 
rat; multitudo ad eum deflcere voluit, optimates 
autem aliquandiu distulerunt. Deinde cum in cnria 
convenissel, impetu populi omnes occisi e:sent, 
nisi quidam ex plebe, considerata mali magnitu- 
dine, senatores ut exitio dignos accusasset, sed 
prius alios eis subrogandos esse dixisset, quod urbs 
sine consilio salva esse non posset. Cui cum Ca- 
puani obtemperassent, singulis ο curia ejiciendis 
multitudinem rogabat, quosnam illorum loco erea- 
rent, et cum exiguo tempore alios sufficere non 
possent, omnes illos ut necessarios dimiscrunt : 
et inter se reconciliati, pace: cum Anuibale fece- 
runt. Qui celeriter, relicta Neapoli, Capuam venit, 
οἱ pro concione post multa 491 slia grata aari- 


Varie lectiones et nota. 


(24) ᾿Εαυτοὺς κατεχρήσανγτο. Κα:αχρήσἀ1θαι pro 0:1y0521a02: usurpat crebrius Zonaras. 


119 


JOANNIS ZONAR,E | 90 


' bus, Italie principatum eis promisit, ut spe erecti, A ζεσθαι, Πεισθέντων δὲ τῶν ἐν τῇ Καπύη, ἐχθάλλων 


se pro semetipsis laborare alacrius pugnarent. Post 
Capus defecüonem etiam reliqua Campania in 
motu fuit : cujus defectionem Romanis zgre feren- 
libus, Annibal Nucerinos oppugnavit. Qui cum 
obsiderentur, inutilem ztatem ob cibariorum pe- 
nuriam expulerunt : quos Ánnibal non recepit, ne- 
que alio quam in urbem redeundi potestatem. ἆν- 
dit. Quamobrem czteri quoque cum una veste se 
urbe excessuros pepigerunt. Át ille urbe potitus, 
senalores in balneis inclusos suffocavit : reliquus 
cum discedere quo vellen: jussisset, multus in iti- 
nere interfecit : sed tamen corum mulü in silvas 
profugi evaserunt. Ea crudelitate czteri territi, non 
amplius ejus fidei se permiserunt, sed resistebant 
dum polcrant. Nolanique de facienda deditione 
consultantes, illo facinore viso, Marcellum clam 
accersiverunt, Annibale ab urbis oppugnatione 
repulso. Inde digressus, Ácerranos fame domuit, 
iisdem quibus Nucerinos conditiunibus, eodemque 
vractavit modo. Deinde Dasilinas est aggressus, quo 
Romani eorumque socii circiler κ confugerant, 
qui civibus proditionem molientibus occisis, Ánni- 
baleque szpe profligato, famei quoque fortiter to- 
lerarunt. Cum autem commeatus defecisset, quem- 
dam in utre ad dictatorem mniseiunt : qui noctu 
dolia farina plena in flumen conjecta, eos in tene- 
bris observare jussit. Hoc modo clam eos ad tein- 
pus aluit : sed tandem uno dolio ex allisione. con- 
fracto, Carthayinienses re animadversa catenis 
fluvium munierunt. Ut autem fame et vulneribus 
multi perierunt, altera urbis parle deserta et 
ponte interrupto , in altera obsidionem tolerarunt. 
Postea semen raporum in. quemdam locum extra 
murum abjecerunt, ut hostes eos diu habituros 
crederent unde viverent. Qua eadem opinione de- 
ceptus Áunibal, eorumque fortitudinem admiratus, 
eos ad pactionem provocatos pecunia vendidit : 
«quos Itomani non modo eupide redemerunt, sed 
&eiam honorarunt. 


ἕνα ἕκαστον ix τοῦ συνεδρίου, Πρώτα τὸ πλῆθος, 
ὄντινα αὐτοῦ ἀνθαιρεῖται ' xal οὕτω μὴ δυνηθέντων 
αὑτῶν ἑτέρους δι ὀλίνου ἀνθελέσθαι, πάντας Exst- 
νους ὡς ἀναγχαίους ἀφΏηχε, xat χαταλλαγέντες ἀλλή- 
λοις, ἑσπείσαντο τῷ "Avv[6a. Καὶ ὃς διὰ ταχέων 
ἐπαναστὰς Ex τῆς Νεαπόλεως ᾖλθεν εἰς τὴν Καπύην - 
xai διαλεχθεὶς αὐτοῖς ἄλλα τε πολλὰ εἶπεν ἑπαγω- 
γὰ, xai τὴν ἡγεμονίαν σφίσι τῆς Ἰταλίας δώσςιν 
ὑπέσχετο, Uv! ἐν ἑλπίσι γενόµενοι, ὡς xal ἑαυτοῖς πο- 
νήσαντες, προθυµότερον ἀγωνίσωνται. Μεταστάστς 
δὲ τῆς Καπύης, xal fj ἄλλη Καμπανία κεχίνητο. Kal 
ol Ῥωμαῖοι, τὴν ἀπόστασιν αὑτῆς µαθόντες, Ἠχθοντο. 
"0 ve μὲν Άννίδθας ἐπὶ Νουχερίνους (05) ἑστρά - 
τευσεν * οἱ δὲ πολιορχούμενοι τὴν ἄχρηστον σφὼν 
ἡλιχίαν ἁπορίᾳ τροφὼν ἑξεώσαντο * οὓς ὁ Αννίδας 
o9 προσήκατο, ἁλλὰ xaY eig τὴν πόλιν ἁπ.οῦσι μόνον 
ἀσφάλειαν ἕἔδωκε. Aib καὶ οἱ λοιποὶ μεθ) ἑνὸς ἑμα- 
τίου ἐχχωρῆσαι τοῦ ἄἅστεος ὡμλλόγησαν. Ἑτεὶ 8 
ἐγχρατῆς αὐτῶν ἐγένετο, τοὺς μὲν βουλευτὰς ἐς 
β:λανεῖα χαταχλείσας ἀπέπνιξε ᾽ τοῖς 0 ἄλλοις 
ἀπελθεῖν εἰπὼν ὅπη βούλοιντο, πολλοὺς ἐν τῇ ἐδῷ 
χἀχείνων ἐφόνενσε. Συχνοὶ 5 οὖν αὐτῶν xal περιεχέ- 
νοντο εἰς Όλας προκαταφυγόντες. Ἐκ τούτου δὲ οἱ 
Ἰοιποὶ φοθηθέντες οὐ συνέθαινον ἔτι αὐτῷ, ἁλλ' ἁντ- 
εἶχον ἕως Ἱδύναντο. Καὶ οἱ Νωλανοὶ βουλευόμενοι 
προσχωρῖσαι αὐτῷ, ἐπεὶ τὸ εἰς ἐχείνους εἶδον 
πραχθὲν, ἐπηγάγοντο λάθρα τὸν Μάρχελλον, καὶ 
τὸν Αννίδαν προσθαλόντα μετὰ ταῦτα τῇ πόλει 


( ἁπώσαντο. ᾿Αποκρουσθεὶς δὲ τῆς Νώλης, 'Axspá- 


νους (50) εἷλε λιμῷ ἐπὶ ταῖς αὐταῖς τοῖς Νουχερί- 
νοις συνθήχαις, xal τὰ αὐτὰ εἰργάσατο xol αὐτούςο 
Εἶτα καὶ ἐπὶ Βασιλίνας ἑστράτευσεν, àv ip Ῥωμαῖοί 
t: xal συμμάχων ὡσεὶ χίλιο. συγχατἐφυχον. Ol 
τοὺς μὲν ἐπιχωρίους πριδοῦναι αφᾶς µελετήσαντας 


. ἀπέχτειναν, καὶ τὸν Αννίθαν πολλάχις ἁπώσαντο, 


xai mph; λιμὸν Ὑγενναίως διεχαρτέρησαν ἔἐπιλι- 
πούσης δὲ τῆς τροφῆς αὐτοὺς, ἐπ᾽ ἀσκοῦ τινα διὰ 
τοῦ ποταμοῦ πρὸς τὸν δικτάτορα ἔπεμψαν. Ὁ δὲ 
πίθους ἀλεύρων πλήρεις νυχτὸς ἑνέδαλλεν εἰς τὸν 








ποτχμὺν, ἐντειλάμενος αὑτοῖς παρατηρεῖν iv τῷ σχότει τὸ ῥεῦμα: xai χρόνον pév τινα ἐλάνθανεν 
οὕτως τροφρὰς αὐτοῖς χορηγὼν. Ἔπειτα πίθου τινὸς προσραγέντος mot, xai αυντριθέντος, ἔγνων οἱ Rap- 
χηδόνιοι τὸ Υινόµενον, καὶ ἁλύσεσι τὸν ποταμὸν διειλἠφασιν. Ὡς δὲ τῷ λιμῷ καὶ τοῖς τραύμᾶσι 
συχνοὶ διεγθἀάρησαν, τὸ ἕτερον µέρος τῆς πόλεως ἐξέλιπον, κάν τῷ λοιπῷ διεχαρτέρουν, thv Ὑγέφυραν 
διαχόφαντες. E'ra σπέρµα Υογγυλίδος ἀπὸ τοῦ τείχους el; τι χωρίον ἔξωθεν αὐτοῦ κατέθαλον. Ἐποίη- 
σαν δὲ τοῦτο ἵνα καταπλήξωσι τοὺς πολεμίους ὡς xal ἐπὶ πολὺ αὑταρχέσοντας, "Όθεν ὁ Αννίδα » 
ἄφθονον αὑτοὺς ἔχειν την τροφῆν οἰηθεὶς, καὶ ἐπὶ τῇ χαρτερίἰᾳ θαυμάσας, εἰς ὁμολογίαν προεκαλέσατο, 
καὶ χρημάτων ἀπέδοτο σφᾶς. Ἐλύσαντο γὰρ αὐτοὺς οἱ ἔξω ᾿Ῥωμαῖοι ἀσμένως, ἀλλὰ μὴν καὶ ἐςί- 
µησαν. — 

lil. Dum hzc. geruntur, legati Delphis reversi D — T". "Ev ᾧ δὲ ταῦτα ἐγένετο, καὶ ἐχ]δελφῶν οἱ πεµ.- 
nuntiant, jubere Pythia:u ut, repudiata ignavia, φθέντες ἀνεχομίσθησαν, λέγοντες τῶν IIutíav χρῆσαι 
4&9) bello sint intenti. Ex eo. confirmati atque αὐτοὶ παύσασθαι τῆς ῥᾳθυμίας, xal τῷ πολέμῳ 


asseculi Annibalem, juxta eum casira posuerunt, 
ut quid ageret observarent. Ac Junius dictator, 
qua Carthaginienses facere jubebantur, eadem 


προσέχειν. Ἐντεῦθεν ἀνεῤῥώσθησαν, xal κατέλαδον 
τὸν Αννίθαν, xa( οἱ παρεστρατοπεδεύσαντο, ὅπως 
τὰ πραττόμενα παρ) αὐτοῦ παρατηρῶτσι. Καὶ à 


Varic lectiones οἱ nole&e. 


(35) Novx&pirovc. Excerpta Dionis Valesiana, 
p. 998, 601. 


. (56) Ἀκεῤῥάνους, Vide Excerpta Dionis Vale- 


siaua, p. 601. 





X 


21 


ANNALIUM LIB. IX. 


723 


ΥΣ Ἰούνιος ὁ δικτάτωρ τὰ τοῖς Καρχηδονίοις παραγ- Α suos et ipse observare atque facere jubebat. Itaque 


ὙΣλλόμενα, xai τοὺς Ῥωμαίους ποιεῖν ὁμοίως ἐχέ- 
Asus, καὶ alza. xal ὕπνον ἓν τῷ αὐτῷ χαιρῷ ἠροῦντο, 
Χ4ὶ τὰς φνλαχὰς ὁμοίως ἐπεσχόπουν, xai τἆλλα 
ἐπίσης ἕπραττον. Καταμαθὼν οὖν τοῦτο Αννίδας 
χειμέριου ἐτήρησε νύχτα, χαὶ τοῖς μὲν τῶν στρατιω- 
τῶν ἐπ' ἔξοδον ἀφ' ἑσπέρας ἀνεῖπε. Τοῦ δὲ Ἰουνίου 
τὸ αὑτὸ ποιῄσαντος, Ex διαδοχΏς ἄλλοτε ἄλλους αὐτῷ 
προσβάλλειν ἐχέλευσεν, Iv! ἓν συντχεῖ πένῳ Ex της 
ἀγρυπνίας καὶ τοῦ χειμῶνος εἴησαν : αὐτὸ; δὲ μετὰ 
τῶν λοιπῶν ἀνεπαύετο. Ἐπεὶ δ' ἡμέρα ἐπιλάμφειν 
ἔμελλε, τὸ στράτευµά τε δῆθεν ἀνεχαλέσατο, xal 
τῶν Ῥωμαίων τὰ ὅπλα ἀποθεμένων, xal πρὸς ἀνά- 
πανλαν τραποµένων. ἐπῆλθεν αὐτοῖς ἄφνω, xai 
συχνοὺς ἀπέχτεινε, χαὶ τὸ τἆφρευµα ἐχλειφθὸν εἷλε. 
Τὰ δ' iv τῇ Σικελίᾳ καὶ τῇ Σαρδοῖ ἐκινεῖτο, οὐ pév- 
τ΄, xal ἐπιστροφῆς τινος παρὰ τῶν Ῥωμαίων ἔτυχον. 
ὝΎπατοι δὲ ὅ τε Γράκχος ὁ ἴππαρχος xal Ποστούμιος 
Αλθῖνος ἠρέθησαν. Καὶ à μὲν ᾽Α]θῖνος μετὰ παντὸς 
τοῦ στρατοῦ ὑπὸ τῶν Βοουῖων ἐφθάρη, δι᾽ ὅρους ὑλῴ- 
Gov; πορευόµενος καὶ ἑνεδρευθεὶς, οὗ th" κεφαλὴν 
ἁποτεμόντες οἱ βάρδαροι, καὶ ἑκκαθάραντις xal 
περιχρυσώσαντες, πρὸς τὰ ἱερὰ αὐτῶν ἀντὶ φιάλης 
ἐχέχρηντο. Γεγόνασι δὲ τότε τέρατα" βοῦς τε γὰρ 
ἔππον ἔτεχε, xal ἐν θαλάσσῃ ἑξέλαμψε πυρ. Οἱ ὃ) 
ὕπατοι Γράχχος xai Φάδιος, στρατοπεδευσάµενοι͵ 
τόντε ᾿Αννίδαν iv Καπύῃ ὄντα ἐπετήρουν, ὅ τι 
πράσσει. Καὶ δι:πέµποντο ἑκασταχόσε, τοῖς τε συµ- 
ψάχοις ἐπήμυνον, xal τοὺς ἀφεστηχότας οἰχειοῦ- 
σθαι ἐπειρῶντο, τά τε τῶν ἀνθισταμένων ἐχάχουν. 
"0 à' ᾿Αννίδας, ἕως μὲν τῆς τροφῆς ἑνδεῶ- ηὑπόρει, 
xa διαχινδυνεύων, σωφρόνως μετὰ τοῦ στρατοῦ διῆ- 
Υεν * ὡς δὲ τὴν Καπύην ἔλαθυν, xal πολλεῖς ἔπιτη- 
6:lot; bv ῥᾳστώνῃ διεχείµασαν, τήν τε ἰσχὺν τῶν 
εωμάτων ph πονούμενοι, xal τὴν ῥώμην τῆς 
γνώμης ὑπὸ τῆς εὐθυμίας ἠλαττώθησαν, xoi LEA 
πάτριον ἀμείψαντες δίαιταν, μετέμαθον ἠττᾶσθαι 
ψαχόμενοι, Ἐπεὶ δὲ ὁ πόλεμος Ίδη ἐπέχειτο, ἐς ὄρη 
µετέστη, xai ἐγύμναζε τὸ στράτευμα. Οἱ δ᾽ οὐχ οἷοί 
τε δι ὀλίγου ῥωσθῆναι γεγόνασι. Βοηθείας δὲ αὐτῷ 
οἴχοθεν ἄλλης τε xal ἐλεφάντων ἐλθούσης, ἀνεθάρ- 
σησε * xal ἐπὶ τὴν Νώλαν, ὡς αἱρήσων αὐτὴν, 1 τόν 
Ys Μάρκελλον τὴν Σαμνίτιδα πορθοῦντα, ταύτης 
ἁπάτων, ὥρμησεν. Ὡς 0' οὐδὲν ἑπέραινε, τῆς μὲν 


el cibum αἱ somnuin. eodem tempore capiebant, 
excubias eodem modo visebant, cmteraque ex $quc 
faciebant. Quo Annibal cognito, tempestuosa nocte 
captata, parti militum a vespera profeetionem de- 
nuntiat. Junio id imitato, per vices alios atque alios 
impetum in Romanos facere jussit, ut continenter 
vigiliis et tempestate fatigarentur : ipse cum reliquis 
quievit. Cum lucesceret, exercitu revocato, Romanes 
qui armis positis ad quietem se conferebant, subito 
aggressus, multos occidit, et vallum ab eis deser- 
tum cepit. Sardinia οἱ Sicili» quamvis in motu cs- 
sent, a Romanis non curabantur. Coss. creati sent, 
Gracchus magister equitum ct Posthumius Albi- 


p r5 : quorum hic cum omni exercitu a Boiis cesus 


C 


est, in transitu silvosi montis insidiis exceptus, 
cujus capite barbari excavato, auroque indueto, 
pro pliala in sacris usi sunt. Prodigia tum fuerunt. 
Nam bos equum peperit, et flamma o mari emi- 
cuit. Coss. Gracchus et Fabius, quid Annibal Ca- 
puz ageret, observantes, quolibet legatos mitte- 
bant, sociis opem ferebant, eos qui defecerant 
reconciliare conabantur, et resistentium agros 
populabantur. Annibal vero dum commeatu eoque 
armis parto non abundabat, modeste cum exer- 
citu vivebat. Ut vero, Capua occupata, in magna, 
rerum affluentia otiosi hibernarunt : ct vires corpo- 
rum desidia, οἱ robur animorum deliciis sunt 
imminuta ; mutatoque victu patrio, in przliis vin- 
ci didicerunt. Bello jam instante, in montes trans- 
iit, et milites exercuit : sed cum exiguo tempore 
firmari non possent, elephantis aliisque militibus. 
domo advectis, animum recepit. Nolaomque oppu- 
gnavit, ut vel urbem caperet, vel Marcellum a 
Samnii vastatione revocaret. Cum nibil proficeret, 
urbe relicta, agros vastavit, donec justo przlio vi 
superatus, ex Hispanorum et Afrorum crebra 
ad Romanos defectione (quod ei prius nuntiatum 
49 3 quam acciderat) magnum dolerem cepit : et 
sibi ipsi ac militibus diffisus, omni illa provincia. 
relicta, Capuam rediit, atque inde etiam post dis- 


. cessit. At Scipionibus, Ibero amne jam superato, 


agros vastantibus et urbes capientibus, etiam As- 
drubale, qui ad ea prohibenda festinanter accur- 


πόλεως ἀπέστη * τὴν δὲ χώραν ἔχειρε, μέχρις οὗ D rerat, acie victo, Carthaginienses majoribus auxi- 


páyn κατὰ τὸ ἰσχυρὸν ἠττήθη, ἐφ᾽ ᾧ xai f yrs. 
Πολλοὶ μὲν γὰρ ἽἼδηρες, πολλοὶ δὲ καὶ τῶν Λιξύων 
ἐγχατέλιπον αὐτὸν, καὶ πρὸς τοὺς Ῥωμαίους ηὐτο- 
µόλησα», ὃ οὕπω πρὶν ἔπαθε. Καταγνοὺ; δ ix 
τούτου xal ἑαυτοῦ καὶ τῶν στρατιωτῶν, πᾶσαν τὴν 
ΥΠ» ἐχείνην ἐξέλιπε, καὶ εἰς τὴν Καπύην ἀνεχώρη- 
σεν" εἶτα χὀχεῖθεν µετέστη. Οἱ δὲ Σχιπίωνες τόν 
*: Ἴδηρα ποταμὸν δ.έβησαν, καὶ τὴν χώραν ἑπόρ- 
ύουν, xal πόλει; προσήγοντο, xai τὺν ᾿Ασδρούθαν 
διὰ ταῦτα σπουδῇ ἐπελθόντα µάχῃ ἑνίχησαν. Οἱ 
Καρχηδόνιοι δὲ, ταῦτα µαθόντες, χο) νοµίσαντες 
πλείονος τὸν ᾿Ασδρούδαν ἡ τὸν ἸΑννίόθαν δεῖσθαι 
βοηθείας, καὶ φοθιθέντες μὴ καὶ ἐς τὴν Λιδύην οἱ 
Φανπίωνες διαρηναι ἐπιχειρήσωσι, τῷ μὲν Αννίθχ 


liis Asdrubali, quam Annibali, opus esse rati, et ne 
Scipiones in Africam trajicerent veriti , Annibali 
parvis supplementis missis, maximam copiarum 
partem cum Magone quam celerrime in Hi-paniam 
ablegarunt: jubentes ut, rebus illic constitutis, 
ipse in przsidiis esset, Asdrubal autem cum exer- 
citu in Italiam proficiseeretur. Quo cognito, Sci- 
piones pugna abstinuerunt, ne forte victor Ásdru- 
bal in Italiam properaret. Cum autem socii Roma- 
norum a Carthaginiensibus vexarentur, Publius cum 
bostibus congressus, vicit: Cueus e pugna abeun- 
tes, exceptos occidit. Ob eam cladem, et frequen- 
lem urbium defectionem, etiam Afris aliquot ad 
Romanos transeuntibus, Asdrubal opinione sua 


i23 JOANNIS ZONAR/E 194 
αμα mansiL. Seiptones iis qui ad se d«feceiany Α. βραχεῖαν δύναμιν ἔπεμψαν, τὴν πλείστην δὲ µε-ὰ 
"tatim in Italiam missis, res Hlispanicas constitue- - Μάγωνος εἰς τὴν Ἰδηρίαν τάχιστα ἀπεστάλχασι, 
bant: et Saguntinorum subditis, et belli et cala- µκγκελεύσαντες μετὰ τὴν τῆς Ἱθερίας χατάστασιν τὸν 
mitatis illius auetoribus captis, oppidum everte- μὲν ἐπὶ τῇ τῶν ἑχκεῖ ςυλαχῇ χαταμεῖναι, τὸν δὲ 
runt, homines vendideru;t, ac Saguntum veleri - ᾿Ασδρούόαν ἐπὶ τὴν Ἱταλίαν σὺν δυνάµει σταλῆναι. 
bus civibus reddideruut, Circa manubias tam accu- "Ὅ γνόντες οἱ Σκιπίωνες οὐχέτ ἐμαχέσαντοι ἵνα μη 
rati fuerunt, ut plus militibus quam sibi conceden- κρατήσας ἴσως ὁ ᾿Λαδρούδας εἰς την Ἰταλίαν 
tes, nihil ex iis domum mitterent, nisi liberis suis ἐπειχθῇ. Ὡς δὲ «5 τῶν Ρωμαίων qOxov ἐχάχουν 
Calos. ltaque Cueo veniam domum eundi petenti, οἱ Καρχηδόνιοι, Πούπλιος μὲν ὁμόσε τοῖς προσπε- 
uL fili: nubili d. tem colligeret, senatus dotem ος σοῦσιν αὐτῷ τῶν ἑναντίων ἐχώρησέ τε xal ἑπεχρά- 
publico decrevit. τησε: Γναῖος δὲ, τοὺς ἀποχωροῦντας σφῶν ix τῆς 
μάχης ὑπολαιθὼν, πρησδιέφθειρεν. Ἐκ δὸ τῆς συωμφορᾶς ταύτης, χαὶ ὅτι xai πόλεις συχναὶ nghe τοὺς 
᾿Ρωμαῖΐους µεθίσταντο, καὶ τῶν Λ:θύων τι͵ὲς αὐτοῖς προσεχώρησαν, πλέον i| δ:ενοεῖτο ὁ Ασδρούδας x1- 
τέµεινεν. Οἱ δὲ Σκιπίωνες εἰς τὴν Ἰταλίαν εὐθὺς τους προσχωρῄσαντας ἔστειλαν. Λὐτοὶ δὲ τὰ ἐν τῇ 
Ἱδηρίᾳ καθίστων, xai τοὺς τῶν Ζαχυνθίων ὑπηκίους, τοὺς xai τοῦ πολέμου χα) τῆς συμφορᾶς al- 
τίους αὐτοῖς Ὑενομένους, ἑλόντες, τό τε Ἠπδλισμα κατέσκαφα», xai τοὺς ἀνθρώπους ἐπώλησαν, καὶ 
τὴν Ζάκννθον μετὰ τοῦτο κηµισάµενοι, τοῖς ἀρχαίοι πἈπολίταις ἀπέδοσαν  τοσαύτῃ τς ἀχριθείᾳ 
T:pi την λείαν ἐχρήσαντο, ὡς μηδὲν οἴκοι πἐμφιχι. Tot; μὲν γὰρ στρατευοµένοις ἑπέερε τον τοῦτο ποιεῖν, 
αὑτοὶ δὲ ἀστραγάλους τοῖς τέχνοις ἔπεμψαν ' θεν ἡ γερουσία (57), παραιτουµένου τοῦ Γναίου, (v 
ἀπελθὼν οἴκαδε προῖχα τῇ θυγατρὶ ἐρανίσῃ, ὡραίᾳ οὔὕσῃ ἀνδρὺς, ἐφηφίσαντο ix τοῦ δημοσίου προῖχα 
δοθῆναι αὐτῷ. . 

IV. Eodem tempore Sardinia οἱ Sicilia plane B. A'. "Ev ὃξ τῷ αὐτῷ χαιρῷ, xai ἡ Σικελία καὶ f 
alienatz facile sub jugum reduci sunt, Asdru- Σαρθὼ ἄντιχρυς ἑπολεμώθησαν. Καὶ τὰ μὲν tv 
bale qui opem eis ferebat. capto, totaque pene Ἁεεαύταις δι ὀλίγου κατέστη, xat ὁ "Aobpou6ag ἐπι- 
Sicilia per Manlium Torquatum subacta. Neque  xoupüv αὐταῖς ἑάλω, xai τὴν νῆσον μικροῦ πᾶσαν 
tamen insule res diu tranquille manserunt. Philip- ἀνεκτήσατο Μάλιος Τουρχουάτος. Καὶ τότε μὲν τὰ 
pus autem,Macedoniz rex,apertissime Carthaginien- ἐν τῇ Σικελίᾳ ἠσύχασε, μετὰ δὲ ταῦτα ἑταράχθη. 
ium amieitiam coluit. Nam eum Graciz imperare — 'O δὲ x5: Μακεδονίας βασιλεὺς Φίλιππος φανερώ- 
eperet, feedus eum Annibale percussit, ut commu- τατος τῶν Kapyrbovlev ἐγένετο σπουδαστής. Tr 
nibus opibus bellum gerentes Carthaginienses. lta- γὰρ "Ελλάδος προσεπάρξαι θέλων, συνθήχας πρὸς 
liam liaberent , ipse vero Graeciam, Epirum et in- τὸν ᾽Αννίδαν E0:o, ὥστε χοινῇ πο)εμῆσαι, xat τῶν 
sulas, llac pacttone Romani eegnita (interceperant μὲν Ἰτολίαν τοὺς Καρχηδονίους λαθεῖν, «tv δ' "E:- 
&2f& enim Philippi caduceatorem ad Annibalem — 246z καὶ την "Hn:tpos μετὰ τῶν νήσων ἐχεῖνου. 
euntem), stalim Marcum Valerium La.inium pre-  'H μὲν οὖν ὀμολογία ἐπὶ τούτοις ἐγένετο. ToU 
torem contra eum. miserunt, ut suo regno Umens, δὲ xfpuxog τοῦ ὑπὸ τοῦ Φιλίππου πεμφθέντος πρὸς 
demi maneret. ltaque factum est. Nam Corcyram τὸν Αννίδαν ἁλόντος, ἔμαθον οἱ ᾿Ῥωμαῖοι τὸ yi- 
usque progressus, ut in ltaliam navigaret, cum C νόµενον, xat παραγρῆμα στρατηγὸν ἐπ αὐτὸν Μάρ- 
Lavinium Brundwsium venisse didicisse, domum — xov Οὐαλέριον Λαουῖνιον ἔστειλαν, ὅπως περὶ τοῖς 
rediit. Lavinio autem Corcyram usque progresso , οἶχοι δείσας κατὰ χώραν µείνῃ. Καὶ ἔσχεν οὕτως. 
nnpetu in soeios Romanorum. facto, Noricum cepit, Προῆλθε μὲν γὰρ µέχρι τῆς Κερχύρας ὁ Φίλιππος, 
el Apolloniam obsedit. Sed Lavinius ductis adver- ὡς ἐς τὴν Ἱταλίαν πλευτούμενος, μαθὼν δὲ «i» 
sus eum copiis, et Noricum recepit, et Apolloniam Λαουῖνιον ἐς τὸ Ἡρεντέσιον ἤδη παρόντα, οἴχαδε 
liberavit. Unde Philippus navibus,quibus usus fuc- ἀνεκομίσθη. Τοῦ Λαουϊνίου δὲ µέχρι τῆς Κερχύρας 
rat, incensis, pedes domum rediit. Romze consules Ἅαπλεύσαντος, tlg τοὺς τῶν Ρωμαίων συμμάχους 
 ereoti. Fabius et Marcellus bellum adversus Ánni- ὤὥρμησε, xat εἷλε Nópixov, ᾿Αποζλωνίαν s* ἑπολιόρ- 
balem, Calabriam et finitima loca circumeuntem χει. Ἐπιστρατεύσας δ αὖθις αὐτῷ Aaovtvtoz, καὶ 
3raccho decessori suo mandarunt. 19 Hannone, qui Νώρικον ἀνεκτήσατο, xai τὴν ᾽Απολλωνίαν ἑῤῥύσατο, 
e Brutiis eirca Beneventum occurrerat, profligato, Κάντεῦθεν ὁ Φίλιππος τὰς ναῦς alc ἐχέχρηντο xa- 
Alterius progressus, Annibalem observabat : eorum- ταπρήῄήσας, πεζή ἐπ οἴχου ἀνεχώρησεν. Οἱ δ᾽ ἐν τῇ 
que qui defecerant agris vastatis, urbes nonnullas Ῥώμῃ ὑπάτους εἴλοντο τὸν Φάδιο», καὶ τὸν Mip- 
recepit. Ipsi vero coss. in Campaniam se converte- ,, χελλον, οἳ τὸν μὲν Αννίδαν τὴν νῦν καλουμένη» 
runt, ut ea subacta, nihil a tergo hostile habentes, — KaXa6píav, xai τὰ περὶ αὐτὴν περιπορευόμενον, τῷ 
Ha demum Annibalem àggrederentur. Poswea divísi Γράχχῳ τῷ πρὸ αὐτῶν ἄρξαντι ἐπέταξαν. Καὶ ὃς 


Varie lectiones et note, 


(37) "O0s* ἡ γερουσία. Ammianus, lib. xiv : Et patris. Vide Valerium Maximum, lib. tv, cap. 4. id 
du'atur ex ᾳτατὶο filia Scipionis, cum nobilitas florem hausit α Dione Zonaras, quod siluit Titus Livius. 
μι virginis, diuturnam. abscntiam | erubesceret : 








"20 


ANNALIUM LIB, 1X, 


"i26 


Άννωνα περὶ Βενεθεντὸν ἁπαντήσαντά ol ἐκ Ἡρετ- À Fabius Campaniam et Samnium vastavit. Marcellus 


τίων ἐτρέφατο. Κάντεῦθεν προϊὼν, τόν τα ᾽Αννίδαν 
παβεφύλαττε, xai τὰ τῶν ἐφεστγχότων ἑπόρθει, 
πόλεις τά τινας ἀνεσώσατο. Αὐτοὶ δὲ οἱ ὕπατοι πρὸς 
τὴν Καμπανίαν ἑτράποντο, (v' αὐτὴν χειρωσάμενοι 
μηδὲν χατόπιν πολέμιον ὑπολίπωσιν, οὕτω τε ἐπὶ 
τὸν ᾿Αννίθαν χωρῄήσωσιν * εἶτα διἁιρεθέντες, Φάδιος 
μὲν τά τε ἐχείνων, τά τε τοῦ Σαμνίου κατέτρεχε : 
Μάρχελλος δὲ el; τὴν Σιχελίαν ἑπεραιώθη, xal τὰς 
Συρακούσας ἑπολιόρχε:, προσχωρησάσας μὲν αὐτῷ, 
εἶτ ἀποστάσας δόλῳ τινῶν ὑπὸ» Φευδοῦς ἀγγελίας, 
καὶ δι’ ἑλαχίστου ἂν αὐτὰς ἐχειρώσατο, xal χατὰ 
ΥΠ» καὶ xaik θάλασσαν ἅμα προσθχᾳτὼν τῷ τείχει, 
εἰ gh ὁ ᾿Αρχιμήδης μηχαναῖς ἐπὶ πλεῖστον αὑτοὺς 
ἐ-οίησεν ἀντισχαῖν ' καὶ λίθους γὰρ xal ὁπλίτας 
ηχανήμασιν ἀπαρτῶν, χαθίει τε ἐξαπιναίως αὐὖ- 


in Siciliam profectus, Syracusas obsedit. Qux cum 
deditionem fecissent , dolo cujusdam propter fal- 
sum nuntiu:a denuo defecerunt ; ac iis, terra ma- 
rique moenia adortus, facillime potitus esset , nisi 
Archimedis machinuz obstitissent. Nam et lapides , 
et milites inde suspensos, subito et demittebat, et 
paulo momento retraliebiat. Aliis quoque machinis 
injectis, naves et tarres attrahelat: et in. altum 
eductas subito demiltebat, ut cum impetu in 
aquas relapse mergerentur. Denique totam Roma- 
norum classem mirabiliter exuss.t. Speculo enim 
quodam versus solem suspenso, radios excopil: 
aereque ob densitatem et levitatem speculi ex iis 
radiis incenso, effecit, ui ingens flamma recta in 
naves illata omnes eas cremaret. Marcellus igitur: 


τοὺς, xai ἀνέσπα δι ὀλίγου. Tat; δὲ ναυσι xai ταῖς B οὗ Archimedis ingenium expugnatione desperata, 


πυργοφόροις ἑτέρας bmpplr-unv, &vel)xt τε αὐτὰς, 
καὶ µετεωρίζων ἀθρύω; folet, ὥστε ἐμπιπτούσας 
εἰς τὸ ὕδωρ ῥύμῃ βαπτίζεσθαι. Καὶ τέλος αύμπαν 
τὸ ναυτικὸν τῶν Ῥωμαίων παραδόξως κατέπρησε. 
Κάτοπτρον γάρ τι πρὸς τὸν ἥλιον ἀνεχτείνας, τήντε 
ἀχτῖνα αὐτοῦ ἐς αὐτὸ» εἰσεδέξατο, xai τὸν ἀέρα 
&z' αὐτῆς τῇ πυκνότητι καὶ τῇ λειότητι τοῦ xa- 
τόπτρου πυρώσας, φλόγα τε μεγάλην ἐξέχαυσε, καὶ 
πᾶσαν αὐτὴν ἓς τὰς ναῦς ὑπὸ την τοῦ πυρὸς ὁδὸν 
ὁρμούσας ἐνέδαλε, xal πάσας γατἐχανσεν. 


diuturnitate obsidionis et fame urbem domare sta- 
tuit, eaque Pulchro man/sata, ipsc ad defectionis 
eorum socios se convertit : ac ponitentibus con- 
cessa venia, 44995 resistentes aspere tractavit 
multas urbes vi, quasdam proditione cepit. Inte- 
rim Himilco Carthagine cum exercitu profectus, et 
Agrigento et Heraclea occupatis, ad Syracusas 
progressus, et victus est, et vicissim vicit : et sub- 
jto Marcelli superventu denuo succubuit. 


'Amovvoug οὖν à Mágxe)lo; zt» πόλιν αἱρήσειν διὰ τὰ 


τοῦ ᾿Αρχιμήδους εὐμήχανον, λιμῷ αὑτοὺς κατασχεῖν ἐκ προσεδρίας δ.εµελέτησε ^ xal ταύτας μὲν τῷ 
Πούλχρῳ ἐπέτρεφεν, αὐτὸς 0' ἐπὶ τοὺς συναποστάντας σφἰσιν ἑτράπετο' καὶ «τοῖς μὲν γνωσιμαχοῦσι 
συγγνώµην ἕνεμε, τοὺς δ ἀνθισταμένους µετεχειρίζετο χαλεπῶς, xal συχνὰς μὲν τῶν πόλεων βίᾳ, 
Tivi; δὲ χαὶ προδοσἰᾳ Ἶρει, "Ev τούτοις 8' Ἰμίλχων ix. Καρχηδόνος αν ατρατῷ ἦχε, τὸν ᾽Αχράγαντά τε 
χατέσχε, xal την Ἡράκλειαν, xa πρὸς Ῥνραχούσας ἐλθὼν, ἠττήθη τε καὶ ἀντεπεχράτησε * xal τοῦ Μαρ» 


χέλλου ἑξαπίνης αὐτῷ προσπεσόντος, αὖθις ἐνιχήθη. 
E'. Ἐντεῦθεν ὁ Μάρχελλος ταῖς Συραχούσαις ἑφή- ο V. Dehinc Marcellas Syracusis aseedit, Annibale 


6peusv * ὁ δ᾽ ᾽Αννίδα: Ev τῇ Καλαθρία δ.ἐτριδεν. 
OQ: μέντοι ᾿Ῥωμαῖοι πολλὰ αὖθις xa δυσχερή πε- 
πόνθασιν * οἵ τε γὰρ ὕπατοι πρὸς τῇ Καπύῃ ἕπται- 
σα», καὶ ὁ Γράχκχος ἐν τῇ Λευχα»{ᾳ ἀπώλετο, xat οἱ 
Ταραντῖνοι χαὶ ἄλλαι πόλεις ἀπέστησαν * καὶ ὁ 'Av- 
νίθας, κατεπτηχὼς πρότερον, ἐν τῇ Ἱταλίᾳ τε ἔ.εινξ, 
καὶ ἐπὶ την Ῥώμὴν ἑστράτευσα, xai οἱ Σκιπίωνες 
ἄμφω διώλοντο. Ἐπορθεὶς οὖν ἐπὶ τούτοις ὁ ᾽Αννίδας 
ἐπεχείρησε τῇ Καπύῃ βοηβῆσαι, καὶ Έλθε µέχρι B:z- 
νεθεντοῦ. Τὸν Σὲ Κλαύδιον εἰς τὴν Λευνανίαν ix 
τοῦ Σαμνίου διὰ τὸν τοῦ Γράκχου θάνατον ἁπεληλυ- 
θέναι πυθόµενος, xal φοθηθεὶς µή τινα αὐτῆς σφε- 
τερίσηται, οὐχέτι περαιτέρω προσεχώρισεν' ἐπ 
kxsivov δ᾽ ἑτράπετο. Tuv Σχιπιώνων δὲ θανόντων, 
πᾶτα 4 Ἱδηρία τετἆραχτο. Καὶ οἱ μὲν ἐχουσίως 
πρὸς τοὺς Καρχτδ»»ίους ἀπέχλινον, οἱ δὲ χα) ἀναγ- 
Κανόμενοι, εἰ xal Όστερον αὖθις πρὸς τοὺς Ῥω- 
µαΐους ἀπένευσαν, Ὁ δὲ ἩΜάρκελλος, ἐπεὶ μηδὲν 
προσθάλλων ταῖς Συρακούσαις ἑπέραινε, τοιοῦτόν τι 
ἐπενόησεν. "Hv. τι τοῖς Συραχουσίοις τοῦ σείχους 
ἐπίμαχον, ὃ Γαλεάγραν ὠνόμαζον, ὃ πρὶν μὲν ἑλάν- 
Όανε τοιοῦτον ὃν, τότε δὲ ἐφωράθη. Τηρήσας οὖν 
τοὺς Συρακουσίους παννυχίδα τῇ ᾽Αρτέμιδι ἄγοντας 
πανζημεὶ, ἐχέλευσε στρατιώτα:ς τισὶ xaz' ἐχεῖνο τὸ 


in Calabria versante : Romani autem denuo multas 
clades acceperunt. Nam et coss. ad Capuam impe- 
gerunt, et Graochus in Lucania periit, et Tarentini 
atque alie urbes defecerunt : et. Ànnibal dudum 
territus, in Italia mansit, et contra Remam est pro- 
fectus : et ambo Scipiones perierunt. llis rebus 
elatus Annibal] , opem ferre Capuae statuens, Benc- 
ventum usque processit. Sed cum audisset Claudium 
ob Gracchi mortem e Samnio in Lucan am trans- 
isse, veritus ne qua illic loea alienaret, omisso 
itinere, contra illum se convertit. Scipionum inter- 
itu tota Hispania es' turba!a : alii ultro, alii 
vi coacti, cum Cartbaginiensibus se conjunxerunt , 
qui post sd Ronianorum amicitiam redierunt. Mar- 
celius cum Syracusas oppugnando nibil proficeret, 
hujusmodi rem machinatos est. Erat Syracusani 
muri pats parum firina, quan Galeagram vocabant: 
quod cum prius ignoratum esset , tum animadver- 
sum est. Toto igitur populo Syracusano nocturnis 
Dian sacris operante, milites aliquot murum il- 
lum transcendere jussit. Qui cum portas aliquot 
aperuissent, aique alii quoque intrassent, simul 
omues, tam qui intus quam qui foris erant, ex com- 
posito clamorem sustulerunt, hastis clypeos pulsau- 


121 


JOANNIS ZONAR,E 


T8 


te», et classica cecinerunt. Quibus rebus Syracusanis A χωρίου ümegÓzvat τὸ τεῖχος. Kx τούτου πύλαι «4 


jam vino gravibus, subito exterrítis, urbs capta est, 
preter Ácradinam et Insulam. Marcellus partes 
captas diripit, reliquas oppugnat:et quanquam 
cum labore et tarde, tamen capit. Quibus Romaui 
potiti. praeter alios multos, etiam Arclimedem oc- 
ceciderunt. Nam cum figuram quamdam delinearet , 
el hostes adesse audiret : Caput, inquit, petant, 
fineam non petant ; ac militem jam astantem parum 
curavit, ab eoque, quod 4 linea discedere jussisset 
irato, ο808 est. Marcellus, Syracusis expugnatis, οἱ 
magna 496 Sicilie parte recuperata, magnam 
laudem assecutus est, et cos. designatus. Nam Tor- 
quatum ili quidem, filii sui interfectorem, elege- 
rant : sed cum ille recusasset (neque enim se populi 


τινες ὑπ αὐτῶν ἀνεῴχθησαν, χαὶ εἰσελθόντων xat 
ἑτέρων, ἅμα πάντες ἀπὸ σηµείου, καὶ οἱ ἔσιο 
xai οἱ Eze, σννεδόησαν xai τοῖς δόρασι τὰ; ἀσπίδας 
συγέχρουσαν, καὶ ol δαλπιγκταὶ προσςπῄχησαν. 
ὥστε ἀθρόαν «i» ἔχπληξιν τοῖς Συρακονσίνις μηδ' 
ἄλλως εὖ ἔχουσιν ὑπὸ µέθης συμθῆναι, καὶ «hv mó- 
ἂιν ἁλῶναι, πλὴν τῆς ᾽Αχραδινῆς xal τῆς Νήσου α1- 
λουμένης. Ὁ οὖν Μάρκελλος τά τε ἑαλωχότα διέρ- 
πασε χαὶ τοῖς μὴ ἀλοῦσι προσέθαλε, xal σὺν πόνῳ 
μὲν xal χρόνῳ, ὅμως δ' οὖν xal τῶν λοιπῶν τῖς Zu- 
ῥακούσης ἐκράτησεν. Ἐγχρατεῖς δὲ τούτων oi 'Po 
μαῖοι γενόµενοι ἄλλους τε πολλοὺς, xal tbv 'Apyt- 
µήδην ἀπέχτε',ναν. Διάγραμμα γάρ τι διαγράφωνν 
καὶ ἀχούσας τοὺς πολεμίους ἐφίστασθαι, Παρὰ κε- 


mores, neque populum ipsius imperium pati posse), Ü caJàr, ἔφη, καὶ μὴ παρὰ )ραμμάν. Ἐπιστάντος 
Marcellum et Valerium Lavinium coss. crearunt. δὲ αὐτῷ molsulou, βραχύ τε ἐφρόντισε, xaX εἰπὼν, 
Απόστηθι, ἄνθρωπε, ἀπὺ τῆς γραμμῆς, παρώξυνέ τε αὐτὸν, καὶ χατεχόπη. 'O μὲν οὖν Μάρχελλος τὰς 
Συραχούσας ἑλὼν, χαὶ τῆς ἄλλης Σικελίας τὰ πλείω προσαγαγόµενος, χαὶ ἐπῃνεῖτο µεγάλως, xai Όπα- 
τος ἀποδέδειχτο. ἹΠρο:θάλοντο μὲν γὰρ τὸν Ἰουρχουάτον, ὃς ποτε τὸν υἱν ἀπέχτεινεν' ἐπεὶ δὲ 
ἐκεῖνος ἀπηνῄνατο, εἰπὼν ὡς Οὔτ' ἐὰν ἐγὼ τὰ ὑμέτερα ἁμαρτήματα, οὔτ' ἂν ὑμεῖς την ἑἐμην àxpi- 





θεια» ἑνέγχοιτε, τὸν Μάρχελλον xaY Aaovtvtoy τὸν Οὐαλέριον ἐχειροτόνησαν. 


VI. Marcello ex Sicilia digresso , copias eque- 
stres in cam misit Annibal, misere et Carthaginien- 
aes: et praliis aliquot victores, civitates quoque 
subegerunt, ac ni Cornelius Dolabella pretor su- 
pervenisset, totam Siciliam subegissent. Tum Capua 
quoque a Romanis capta est: quanquam Anni- 
l;ale yer Latium Romam eunte, ut eos ab ejus ur- 
bis obsidione repelleret, et usque ad Tiberim pro- 
gresso, et suburbanum agrum vastante. Romani 
autem, quamvis territi, tamen alterum consulem 
manere Capuz, alterum Ürbem defendere jusserunt. 
Ac Claudius Capuz mans& (vulnus enim acceperat), 
Flaccus Romam properavit. Ceterum Annibale cx- 
cursiones subinde in oculis civium faciente, et 
multa crudelia facinora edente, s!io tempore satis 
habuerunt ipsam urbem tucri. Sed cun eodem 
tempore et in moenia et in castra impelum facturus 
* sset, alea jacta, ut aiunt, excurrerunt. Cum autem 
jam eminus dimiearent , serenitas in tempestatem 
ingentem cum turbine maximo, tonitribus, grandi- 
ne et falguribus est conversa : ut ambo exereitus, 
velut ex composito, eupide eo refugcrent unde ve- 


Q'. Απελθόντος δὲ τοῦ Μαρχέλλου ἓκ Σιχελίας, 
δύναμιν ἑππέων ἐς αὐτὴν ὁ ᾽Αννίδας ἀπέστειλε, xav 
ἑτέραν οἱ Καρχηδόνιοι ἕπεμψαν, καὶ µάχαις τισὶν 
ἑνίχησαν xal πόλεις προσεπο:ἡσαντο *. καὶ εἴ γε pt 
Κορνήλιος Δολοθέλλας στρατηγὸς ἐπελέλυθε, πᾶσαν 
τὴν Σιχελίαν ἐχειρώσαντο ἄν. Καὶ fj Καπύη δὲ τότε 
ἑάλω παρὰ Ῥωμαίων, χαΐτει τοῦ ᾿Αννίδου ἐς τὴ» 
Ῥώμην ὁρμήσαντος (v' ἀπὸ τῖς Καπύης τοὺς πο- 
λεορχοῦντας αὐτὴν ἀπάξῃ, χαὶ διὰ τῶν» Λατίνων 
ἑλάσαντος xai πρὸς τὸν Τίδεριν ἑλθόντο; χαὶ πορ- 
θοῦντος τὰ πρὸ τοῦ ἄστες. Οἱ γὰρ iv τῇ "Pop, 
ἑφοδήθησαν μὲν, ἑφηφίσαντο δὲ τὸν ἕτερον τὼν 
ὑπάτων iv Καπύῃ μεῖναι, τὸν δ' ἕτερον αὐτοῖς Exa- 
μῦναι. Καὶ Κλαύδιος μὲν iv τῇ Καπύῃ χατέµεινεν 
(ἑτέτρωτο γὰρ), Φλάκχος δὲ πρὸς τὴν Ῥώμην πεί» 
χΌη. Too δ᾽ ἸΑννίδου τάς τε xztabpoukg iv τοῖς 
ὀφθαλμοῖς αὐτῶν ἀεὶ ποιουµένου xal πολλὰ δεινὰ 
δρῦντος, τὸν μὲν ἄλλον χρόνον Ἠγάπων εἰ τά ve ἐντὸς 
τῶν τειγῶν περισώσαιντο. Ἐπεὶ δὲ xoi τῇ πόλει 
xai τοῖς στρατοπέδοις ἅμα προσθαλεῖν ἔμελλεν, 
ἀνεῤῥίφαντο, τὸ τοῦ λόγου, κύθεν, καὶ ἐπεπέδραμον. 
Καὶ ἀχροθολιδομένων Ίδη χειμὼν ἐξ αἱθρίας ἑξαί- 


nerant. Vix arma posuerant, cum serenitas rediit. p σιος ἐπεγένετο μετὰ πνεύματος ἀμηχάνου, βροντῶν 


Annibal quamvis illa, ipsius conflictus tempore, non 
sine numine aceidisse rebatur, tamen ab obsidione 
non destitit: sed eum denue confligere instituisset, 
cademque aecciderent , pertimuit : etiam eo obstu- 
pefactus, quod Romahi in tanto discrimine con- 
stituti, neque Capuam relinquerent, et przlorem 
cum militibus in Hispaniam missuri essent : et quod 
pecunia egentes, preter alia, illud etiam solum 
publici agri, iu quo castra habebat, vendiissent ; 
desperataque expugnatione recessit, subinde excja- 
mans, O Canne ! Canne ! ac ne Capus quidem opein 
amplius ferre voluit. Capuani vero, quanquam ad 
$ummas angustias 97 redacti. tamen desperata 
venia restiterunt, auxilio Annibalis pcr litteras itn- 


«s xal χαλάζης xai ἀστραπῶν, ὡς ἄμφω ἀγαπητῶς 
ὡς ἐκ συνθήµατος ἀναφυγεῖν ὅθεν ὥρμησαν, ἄρτι τε 
τὰ ὅπλα κατετίθεντο, χαὶ αἱθρία ἐγένετο. 'O vouv 
ἸΑννίόα-, χαίτοι οὖχ ἀθεεὶ λογισάµενος παρὰ «hv 
τῆς συνόλου xatpbv συνενεχθῆναι τὰ γεγονότα, ὅμως 
οὐχ ἀπέστη τῆς πολιορκίας, ἁλλὰ xai αὖθις μετὰ 
τοῦτο συμθαλεῖν ἐπεχείρησεν. Ὡς δὲ καὶ τότε τὰ 
αὐτὰ συνέδη. χατέδεισε * χαὶ προσεκπλαχεὶς ὅτι kv 
ςηλιχκούτῳ χινδύνῳ ὄντες, οὔτε τῆς Καπύης ἀπέστι- 
σαν, xal ἐς τον Ἰθτρίαν χαὶ στρατιώτας xaX στρα- 
τηγὸν πέµφειν ἔμελλον, χαὶ ὅτι χρημάτων δεηθέντες 
ἐπώλπτσαν ἄλλα τε γαὶ τὸ χωρίον ἐν dp ἕστρατοπε- 
δεύετο, δηµόσιον ὃν, xaX ἀπογνοὺς ἁπανέστη, πολλα - 
xig ἀναθολσας, "D Κάνσας, Kárrai, καὶ οὐδὲ τῇ Κά- 








723 


ANNALIUM LIB. IX. 


τοῦ 


mn EC ἐπιχουρΏσαι ἠθέλησεν. Οἱ δὲ, χαίπερ àv ἀσθε- Α plorato. Sed tabellarii a Flacco comprehensi (nam 


ναστάτοις ὄντες, ὅμως ἀπογνόντες ὡς οὗ τευξόµενοι 
σὐγγνώμης παρὰ Ῥωμαίων, ἀντεῖχον, καὶ τῷ "Av- 
νίδᾳ ἁπέστειλαν βοηθήσειν αὐτοῖς ἀξιοῦντες, Συλλη- 
φθέντες δὲ οἱ τῶν ἐπιστολῶν χομισταὶ παρὰ τοῦ Φλάχ- 
χου (6 γὰρ Κλαύδιος ἔφθη τεθνηχὼς bx τοῦ τραύματος) 
τὰς χεῖρας ἀπετμήθησαν. Οὓς Ἱδόντες οἱ Καμπανοὶ 
δεινῶς χατεπλάγησαν, xai ὅτι πράξουσιν ἐδουλεύον- 
το. Αεχθέντων δὲ πολλῶν, Ἰούδιός τις Οὗῖριος ἐν τοῖς 
αρώτοις αὐτῶν ὢν xal τῆς ἀποστάσεως αἰτιώτατος, 
Mía ἡμῖν ἐστιν, ἔφη, χπεαρυγἡ xal ἑλευθερία, ὁ 
θάνατος. Kal po: ἀχολουθήσατε ofxaós * Exo ydp 
t« páppaxor παρεσκευασµέγον. Καὶ ὁ μὲν, παρα- 
λαθών τοὺς αὐτῷ πεισθέντας, ἐχουσίως ἀπέθανε σὺν 
αὐτοῖς, xai οἱ λοιποὶ τὰς πύλας τοῖς Ῥωμαίοις 
ἀνέῳξαν. Ὁ δὲ Φλάχχος τά τε ὅπλα αὐτῶν xal τὰ 
χρήματα πάντα ἀφείλετο, χαὶ τῶν ἀνδρῦν τῶν xo- 
Ρρυφαίων τοὺς μὲν ἀπέκτεινε, τοὺς δὲ ἐς τὴν ᾿Ρώμην 
ἔπεμφε. Μόνων 6' ἀπέσχετο τῶν lx τοῦ ὀμίλου περι- 
λειφθέντων, ἐπὶ τῷ καὶ ἄρχοντα αὐτοὺς Ῥωμαίων 
λαμδάνειν, καὶ μήτε βουλὴν ἔχειν, µήτε σύνοδον 
ποιεῖσθαι. Ὕστερον δὲ χαὶ ἄλλα τινὰ προσεπῶρλον, 
πατηγορῆσαι τοῦ Φλάκκου τολµήσαντες. Ἐπεχείρη- 
σαν δὲ xal οἱ Καμπανοὶ τοῦ Φλάχχου κατηγορῖσιι, 
xal τοῦ Μαρχέλλου οἱ Zupaxoóatot ὑπατεύοντος Ίδη, 
xai ἆ τελογ/σατο. O0 Υὸρ θέλησε πρᾶξαί τι τῶν τῇ 
ἀρχῆ προσηχόντων, πρὶν ἀπολογίσασθαι. Οἱ Συρα- 
χούσιοι δὲ, χαταστάντες εἰς λόγους, οἰχονομικώτερ.ν 
τῇ διαλέξτι Εχρήσαντο, οὐκ εἰς χατηγορίαν τοῦ 


Claudius ex vulnere jam decesserat), manibus trun- 
cati sunt : quo Capuani viso perculsi , de sum a 
rerum déliberabant. Multis verbis factis, Juvius Vi- 
rius, vir princeps, defe:tionis praecipuus auctor : 
Unum, inquit, nobis confugium et libertas est, mors. 
Vos medomum sequimini, venenum enim praeparatum 
habeo. Sic abductis iis secum, quibus ea sententia 
placebat , una cum illis ultro periit, creteri portas 
Romanis aperuerunt : quibus Flaecus arma omnia 
et pecuniam omnem ademit : et principum virorum 
alios occidit, alios Romam misit, soli turbze ex 
plebeiis reliqua iis conditionibus pepercit, ut prz- 
tori Romano parerent, ut nullum senatum, nullum 
concilium haberent. Post etiam alie mult» impo- 
Sitz, cum Flaccum accusare ausi essent, Campani 
quoque eumdem accusare instituerunt, et Syracusani 
Marcellum jam consulem. Is se defendit , nec ante 
eam defensionem quidquam pro auctoritate impe- 
rii gerere voluit, Verum Syracusani, dicendi pote- 
state data, causam suam artificiose egerunt ; omis- 
saque Marcelli accusatione, ad preces conversi, se 
non ultro defecisse asserentes, veniam petiverunt. 
Qu: cum perorassent, in terram prolapsi et lamein- 
tati sunt, Suffragiis latis, Marcellus erimine solutus 
est : οἱ decretum, Syracusanos clementius tractans 
dos esse, non ob facta eorum, scd propter verba 
et supplicationes. Marcello redire in Siciliam recu- 
sante, Lavinium miserunt. Cum Syracusani hoc 


Μαρχέλλου, ἀλλ’ εἰς xseelav τραπέντες xai ἆπο- ϱ modo veniam impetrassent, Campani ος inscitia iu- 


λογίαν τοῦ ph ἑχόντες ἀποστῆναι Ῥωμαίων xoi 
σνγγνώµης τυχεῖν ἀξιοῦντες. Καὶ ταῦτα λέγοντες, 
εἰς τὴν γῆν πεσόντες ὠλοφύροντο, Καὶ διαγ»ὤμης 
Υενημένης, ἕλοξε τὸν Μάρχελλον μὲν μιδὲν ἆδι- 
χεῖν, τοὺς μέντοι Σ»ραχουσίους φιλανθρωπίας τινὸς 
ἀξίους εἶναι, οὐχ ἐξ ὧν ἑποίησαν, ἀλλ’ ἐξ ὧν εἶπόν 
τε χαὶ ἱχέτευσαν. Τοῦ δὲ Μαρχέλλου παραιτησαµέ- 
νου τὸ ἀπελθεῖν εἰ, Σιχελίαν, τὸν Λαουῖνιον ἔπεμ- 
φαν. Καὶ οἱ μὲν Συρακούασιοι οὕτω συγγνώµης ἔτυ- 
yov. Οἱ δὲ Καμπανοὶ ὑπ᾿ ἀπαιδευσίας θρααύτερον τῇ 
κατηγορίᾳ χρησάµενοι, xai ἐπετιμήθησαν, μηδὲ 
παρόντος τοῦ Φλάκχχου, ἀλλά τινος τῶν ὑπεστρατη- 
Υηχόάτων αὐτῷ ἀπολογησαμένου, ᾽Αλούσης δὲ τῆς 
Καπύης, xal τἆλλα τὰ πέριξ πολίαµατα τοῖς Ῥω 
µαΐοις προσχεχωρήχασι, πλὴν ᾽Ατελανῶν. Οὗτοι 
γὰρ, ἑχλιπόντες τὴν πόλιν αὐτῶν, πανδτμεὶ πρὸς τὸν 
Αννίδαν ἐχώρησαν. Καὶ ἡ ἄλλη δὲ Ἰταλίᾳ ἡ τὰ τῶν 
Καρχηδονίων φρονοῦσα ἡλλοιοῦτο,. Καὶ περιιόντες 


solentius in consulem invecti, etiam ohjurgati οἱ 
gravius multati sunt, absente Flacco, et qnodam ez 
ejus legatis causam dicente. Capta Capua , etiam 
finitinz civitates Romanis accesserunt, przeter 
Atellanos. Ili enim, urbe deserta, cum uxoribus et 
liberis Annibalem adierunt. Etiam reliqua ltalize 
partes, Carthaginiensium studiose, mutabant ani- 
mo8 , et a consulibus passim circumeuntibus reci- 
piebantur. Tarentini autem nondum aperte cum 
Romanis faciebsnt, sed clam Carthaginiensibus 
A98 succensebant. Romani petitam ab Annibale 
captivorum permutationem non impetrarunt, ob 
Carthalonem, ut hostem, intra monia non rece- 
ptum. Quamobrem is iratus, colloquio detrectate , 
statim recessit, Hoc tempore Lavinius Atolos Pbi- 
lippi socios sibi conciliavit, et Philippum usque ad 
Corcyram progressum iia terruit, ut trepidus. in 
Macedoniam se reciperet. 


οἱ Oxatot προτεποιοῦντο αὐτὴν. Ταραντῖνοι δὲ φανερῶς μὶν οὐδέπω τὰ τῶν Ρωμαίων ᾖοοῦντο' λάθρα 
δὰ τοῖς Καρχηδονίοις Ἠχθοντο. Οἱ ὃ) ἐν τῇ ᾿Ῥώμῃ διεχηρυχεύσαντο τῷ Avvl6z ἀνταπόδοσιν τῶν αἰχμα” 


λώτων ποιῄσασθαι, o0 χατηλλάξαντο δὲ αὑτοὺυς, msi οὐχ ἑδέξαντο τὸν Καρθάλωνα τοῦ 


τέίχους 


ἑντὸς, ὡς πολέμιον. Οὐδ' ἐς λόγους γὰρ αὐτοῖς ἐλθεῖν Ἰθέλησεν, εὐθὺς δὲ ὠργ:σμένος ἀνέστρεφς. 
Τότε μέντοι xai ὁ Λαουῖνιος τοὺς Αἰτωλοὺς συμμαχοῦντας Φιλίππῳ προσηταιρίσατο, καὶ τὸν Φί- 
λιππον μέχρι Κερχύρας προχωρῄσαντα αὖθις ἐξεφόδησεν, ὥστε xat ἐς τὴν Μαχεδονίαν τάχει ἐπανελθεῖν. 


7’. Οἱ δὲ ἐν τῇ ᾿Ῥώμῃ Γάΐον Κλαῦδιον Νέρωνα 
εἰς τὸν Ἰδηρίαν μετὰ τῶν στρατιωτῶν ἔπεμψαν, xal 
ὃς περιεχοµίαθη τῷ ναυτιχῷ μέχρ: τοῦ "Ίδηρος. 
ἛἜνθα xai τὰ λοιπὰ στρατεύματα εὑρηχὼς, ἑἐπῆλθε 
τῷ ᾿Ασδρούδᾳ, πρὶν Ὑνωσθῖναι ὅτι πάρεστι Καὶ 


- 


VII. C. Claudius Nero cum militibus in Hispa- 
niam missus est, et. classe usque ad Iberum ve- 
ctus : ubi czeteris etiam legionibus inventis. As- 
drubalem, priusquam eum ae:se nossct, oppres- 
sum circumvtnit : sed. deceptus est. Videus eniin 


731 JOANNIS ZONATUE 132 
Asdrubal se itretitam esse, cadaeeatoribus ad 4 περιστοιχισάµεὶος αὐτὸν, ἡπατήθη. ἸΙδὼν γὰρ 5^ 


Neronem missis, se ea conditione dimitti petiit, ul 


tota Hispania excederet. Quam cum ille cupide ac- 
cepisse!, pactiones proerastinando, alios in alios. 


4ontes dimisit. Qui cum evosissent, Romanis spe 
pacis excubias non habentibus, postridie ad Nero- 
nem in colloquium venit, Sed totum diem con- 


sumpsit, priusquam quidquam confrmoretaur. Iti- 


demque noctu alios dimisit, et sie aliis quoque 
diebus fecit, subinde aliquid in pactis cavillando. 


Denique et ipse cum equitatu et elephantis se. 


subduxit, et Neroni formidabilis exstitit. Quo 
Roma cognito, successor Neroni datus est. Cum 
autem dubitaretur, quis ejis loco mittendus esset 
(neque enim res quemlibet postulabat), et multi 
clade Scipionum deterrerentur : P. Scipio, is qui 
patrem vulneratum conservavit, aliro se ad illam 
expeditionem obtulit, juvenis: virtute prestantissi- 
mus, et optime institutus : statimque est electus. 
Sed cum non multo post ejus judicii populum poe- 
nituisset, tum ob :xlatem (annum enim quartum 
et vicesimum agebat), tum propter dowum ejus, 
patris et patrui interitu funestam : denuo in publi- 
cuin progressus, pro concione patribus conscriptis 
ita satisfecit, ut imperium ei non adimerent, sed 
M. Junium, virum senem, collegam adjungerent. 
Post h:ec res Romana non citra cerumnas in melius 
mutari coepit. Marcellus enim, cum absolutus esset, 
Annibalem aggressus, pleraque caute administravit, 
eum desperatis 599 liominibus certare veritus.Sed 
si quando confligere necesse crat, prudentia magna- 
nimitate temperata, superior evadebat. Ànnibal au- 
tem tum ea de causa, tum quod ab aliissociis civita- 
titus desertus, ab aliis deserendus erat, tum propter 
alia quxdam, ea loca qux (ueri nequibat, vastare 
instituit. Cumque multos vexasset, a pluribus desc- 
re'atur. In urbe autem Salapia tale quiddam accidit. 
Duo viri summ:e rerum ihi prxerant, inter se dissen- 
tientes. Nam Alinius Carthaginiensibus, Plautius 
Romanis studebat, et cum Alinio de arbe Romanis 
tradenda collocutus erat. Quod cum ille statim ad 
Annibalem detulisset, in jus adductus est Plautius. 
Annibale autem cum. iis qui in. consilio aderant, 
de ejus supplicio dcliberante, ausus est in con- 
speetu Pani cum Alinio denuo de eadem re 
agere. lllo vero exclamante, Ecce ecce, uunc. etiam 
de proditione mecum agit : propter rei absurditatem 
Annibal non credidit, eumque ut calumnia petitum 
absolvit. Absoluto eo, ambo conseuserunt : et ac- 
cersitis a Marcello militibus, Punicoque presidio 
οσο, Romanis urbem tradiderunt. Hoc [talicarum 
4rerum statu, Siculi nihilo plus faventes Carthagi- 
viensibus, ad Lavinium consulem se conferebant. 
Carthaginiensibus qui in Sicilia erant Hanno prz- 
erat, sub eoque Mutinas militabat : qui cum pri- 
dem Annibali familiaris, ob magna virtutis opera 
edita, invidiam susccpisset, in Siciliam fuerat 


Ασόρουδας, ὡς ἀπείληπται, προεκηρυχεύσατο πρὸς 
τὸν Νέρωνα, ὥστε τὴν Ἱδηρίαν πᾶταν ἀφεθεὶς ἐκλ.- 
rely, Ὡς δ᾽ ixelvo; τοὺς λόγους ἁσμένως ἑδέξατο. 
ἀναθαλλόμενος ἵνα τὰς συνθήχας τῇ ὑστεραίᾳ moth - 
σηται, ὑπεξόπεμφψε τῆς νυκτὺς ἄλλους Xp τῶν 
ὁρῶν. Διεξβελθόντων ὃ ἑχείνων, ἅτε μὴ φυλαχῆς οὗ- 
σης παρὰ τῶν ᾿Ῥωμαίων διὰ τὰς τῶν σπονδῶν ἐλπέ- 
δος, ἦλθε μὲν τῇ ἐπιούσῃ ἐς λόγους τῷ Νέρωνι, xaz- 
έτριψε δὲ πᾶσαν αὐτὴν, πρέν τι ἐπιχνρωθῆναυ Καὶ 
αὖθις ἄλλους τῆς νυχτὸς ὁμοίως ἀπέπεμφὲ. Τοῦτ» δὰ 
xai àv ἄλλαις τιαὶν ἡμέραις ὁμοίως πεποίηχεν, 
ἀμφισθητῶν τινα Ev τῇ συµθάσει. Προελθόντων δὲ 
τῶν πεζῶ»ν ἁπάντων, τέλ.ς χαὶ αὐτὸς σὖν τοῖς ἱπ- 
πεῦσι xat τοῖς ἑλέφασιν ὑπεζεχώρησε' καὶ διχσωθεὶς 


B φοθερὸς αὖθις τῷ Νέρωνι ἐγένετο, Μαθόντες δὲ 


ταῦτα οἱ ἐν τῇ Ῥώμῃ τοῦ Νέρωνος μὲν χατέγνων, 
ἄλλῳ δέ τινι τὴν ἡγεμονίαν ἐφηφίσαντο ἐγχειρίσαι. 
᾽Απορούντων οὖν τίνα ἂν ἀποστείλωαιν (οὐ γὰρ τοῦ 
τυχόντος ἀνδρὸς ἑδεῖτο τὰ πράγματα), καὶ πολλοὶ 
τοῦτο διὰ τὸ τῶν Σχιπιώνων πάθος ἑςίσταντο, ὁ Σχ:- 
πίων (58) ὀκεῖνος ὁ Πούπλιος, ὁ τὸν πατἑρᾳᾷ τρωθέντα 
σώσας, ἑαυτὸν ἐθελοντὴς εἰς τὴν στρατείαν ἐπέξω- 
x&v. "Hv δὲ καὶ ἀρε:ῇ χράτιστος xai παιδείᾳ λοχι- 
µώτατος * xa! παραχρῆμα μὲν ᾖρέθη, Μεταμέλον δὲ 
οὗ πυλλῷ ὕατερον διά τε τὴν ἡλιχίαν αὐτοῦ (τέταρ- 
τον γὰρ xat εἰχοστὸν ἔτος τῆς ζωῖς ἡγε) xat ὅτι xal 
ἡ οἰχία αὐτοῦ διὰ τὸν τοῦ πατρὸς xal τοῦ θείου ὅλε- 
θρον ὀπένθει, ᾖλθεν αὖθις εἰς τὸ χοινὸν xal ἑδηαη- 
γόρησε, xal olg εἶπε χαταιδέσας τοὺς τῆς βου)ῆς, 
την μὲν ἀρχὴν οὐκ ἀςῃρέθη Μάρχος δὲ Ιούνιος, 
ἀνΏρ γηραιὺς, προσεπέµφθη αὐτῷ. Tot; Ῥωμαίοις 
δὲ μετὰ ταῦτα τὰ πράγματα οὐκ ἁταλαιπώρως ἑχώ- 
ρησεν εἰς τὸ βέλτιον. Ὁ vip Μάρκελλος, ἐπειδὴ 
χατηγορηθεὶς ἀπελύθη, ὥρμησεν ἐπὶ τὸν ᾽Αννίδαν, 
xal τὰ μὲν πλεῖστα δι ἀσφαλείας ἑ ποιεῖτο, δεδιὼς 
πρὸς ἀπονενοημένους ἀποχινδυνεῦσαι εἰ δὲ ποτε 
Ἠναγχάσθη προσµίξαι, χρείττων Ex φρονῄσεως εὖ- 
τολµίᾳ κεχραµένης ἐγένετο. Ὁ οὖν ᾿Αννίδας δ.ἀ τε 
ταῦτα. καὶ ὅτι αἱ πόλεις al συμμαχοῦσαι αὑτῷ αἱ 
μὲν ἐγχαταλελοίπεσαν αὐτὸν, αἱ δὲ διενοοῦντο, xal 
6v ἕτερ᾽ ἅττα, χαχῶσαι τὰ χωρία ἃ pt χατέχειν 
οἷος ἣν ἐπεχείρησε, xal πολλοῖς ἐλυμήνατο, xal 
πλείους διὰ τοῦτο ἀφίσταντο. Περὶ δὲ Ῥαλαπίαν πύ- 


D λιν τοιοῦτον δὲ τι σννέπεσε. Δύω ἄνδρες τὰ πρἆγµα- 


τα αὑτῶν εἶχον, διάφοροί τε ἀλλήλοις σαν. Καὶ 
Αλίνιος μὲν τὰ τῶν Καρχηδονίων ἐφρύνει, Πλαύτιος 
δὲ τὰ τῶν Ῥωμαίων, ὃς xai διελέχθη τῷ ᾽Αλινίῳφ 
περὶ προδοσίας τῆς εἰς Ῥωμαίους. Μηνύσαντός τε 
εὐθὺς ἑχείνου τῷ ᾽Αννίθᾳ ταῦτα, ἐς δίχην ὑπήχθη ὁ 
Πλαύτιος. Βουλευομένου δὲ τοῦ ᾿Αννίδου μετὰ τὼν 
συνἐδρων, ὅπως αὐτὸν χολάσει, ἑτόλμταεν. ἐπ) ὄψει 
αὐτοῦ τῷ ᾽Αλινίῳ πέλας που ὄντι περὶ προδοσίας 
αὗὖθις εἰπεῖν. ᾽Αναθοήῆσαντος δ' ἐκείνου, "δε. ἴἵδε, 
xai vv uot περὶ αὐτοῦ τούτου Ja.lei * o0x ἐπίστευ- 
σεν ὁ 'Avvifaz διὰ τὸ ἄτοτον, ἆλλὰ καὶ ὡς cvxo- 
φαντούμενον αὐτὸν ἀπέλυσεν. ἸΑοεθέντος δὲ, ὦμο- 


Varie lectiones et nola. 
438) 'O Σκιπτίων. Excerpta Dionis Valesiana, p. 602. 


—A——m m -—A A——— 


"53 


ἐπαγαγόμενοι, τὴν τε φρουρᾶν τῶν Καρχηδονίων 
κατέχοφαν, xaX τὴν πόλιν τοῖς Ῥωμαίοις 126660527, 
Καὶ οὕτω μὲν ἓν τῇ Ἰταλίᾳ ἔσχον τοῖς Καρχηδονίοις 
τὰ πρἀγμάτα, xal οὐδ' ἡ Σιχελία fv εὐν,οὖδα aj- 

ες, ἀλλὰ τῷ ὑπάτῳ τῷ Λαουϊνίῳ προσεχώρουν. 
Ἡγεῖτο μὲν γὰρ τῶν ἓν τῇ Σικελίᾳ Καρχηδονίων 
" Avv'.v* συνἐστρατεύετο δὲ αὐτῷ xat Μουτίνας. "0; 


ANNALIUM LIB. IX. 


νόησαν 3177 xal στρατιώτας παρὰ τοῦ Μαρχέλλου A ablegatus. 


734 
Sed ne ibi quidem magister equitum 
rebus prieclare gestis, Hannonis invidia evila1a, 
magistratu abire coactus est. Quibus injuriis ex- 
acerbatus ad Romanos se contulit : ac primum ad- 
jumento fuit, ut eis Agrigentum  proderetur. 
Deinde in aliis quoque rebus natavit operam, ut 
totam Siciliam absque magno labore recupe- 
rarent. 


συνὼν tip" Αννίδφ πρώην, xul φθοντθεὶς, ὅτι μεγάλα ἔργα ἀρετῆς ἐπεδείχνυτο, ἐς Σιχελίαν ἑπέμφρθη. Ὡς 
οὖν χἀχεῖ λαμπρῶς ἱππάργει, φθόνον καὶ πρὸς τοῦ "Αννωνος ὤφλε, xaX διὰ τοῦτο τῆς ἱππαρχίας ἑπαύ- 
0». Περιαλγῆς γηῦν διὰ ταῦτα Ὑενόμενος, πρὸς τοὺς Ῥωμαίους ἀπέχλινε. Καὶ πρῶτον μὲν προδοσίαν 
Ἀκράγαντος συνέπραξ:ε σφίσιν. Elta xai τἆλλα συγχατειργἀάσατο, ὥστε πᾶσαν αὖθις τὴν Σικελίαν 


ὑπ αὐτοὺς ἄνευ μεγάλου πόνου γενέσθαι. 

Π’. Ὁὁ δὲ Φάδιος xal ὁ Φλάχχος, ἄλλας τε πόλεις 
πολλᾶ:, xal τὸν Τάραντα, τοῦ ᾽Αννίθηυ κατέχοντος 
αὐτὸν, ἐχειρώσαντο. Κελεύσαντες γάρ τισι΄ τὴν 
Πρεττίαν χατατρἐχὲιν, ἵν ὁ "Avvl6az εἰς ἔπιχου- 
ρίαν αὐτῆς ἀπάρῃ ἐκ Τάραντος, ἐπεὶ τοῦτο ἐγένετο, 
Φλάχχος μὲν ixelvoy ἐπέτήρει, Φίδιος δὲ ἐν τούτῳ 
νυχτὸς τῷ Τάραντι ταῖς τε ναυσὶν ἅμα xal τῷ Ξεζῷ 
περοσδαλὼν, τῇ τε προσδολῆ χαὶ τῇ προδοσίᾳ «De 
τὴν πὀλιν. Ὁ οὖν ᾽Αννίδας διὰ τὴν ἁπάτην ἀχθόμε- 
voc, ἀντεπιδουλεῦσαι τῷ Φαδίῳ ἑσπούδασε. Καὶ ἐπι- 
στολὴν αὐτῷ ix Μεταποντίου ὡς παρὰ τῶν ἔπιχω- 
pie» ἐπὶ προδοσίᾳ τῆς πόλεω: ἔπεμφεν, ἑλπίσας 
ἁ περ'σχἑπτως αὐτὸν προσιόντα ἐνεδρεύσειν. Καὶ ὃς 
ὕπε-όπταε τὸ πραιτόµενον, καὶ παραδαλὼν τὰ 
voáppa:a ταῖς ἐπιστολαϊῖς ἃς τοῖς Ταραντίνοις ποτὲ 
ἔγεγράφει, χατεφώρασεν Ex τῆς αὑτῶν ὁμο.ότητος 
τὸ ἐπιόο]λευμα. Σχ.πίων δὲ τὸν ἄλλον χρόνον, εἰ xat 
τιµωρῆσαι τῷ πατρὶ xal τῷ θείῳ ἐγλίχετο, xol τῆς 
τοῦ πολέμου δόξης ὠρέγετο, ἁλλ᾽ οὐκ Ίπείγετο διὰ 
ch πλτθος τῶν ἑναντίων. Ἐπεὶ δ ᾖσθετο αὐτοὺς 
χειµάχοντας πόῤῥω mot, Exslvou; μὲν εἴα, ἐς δὲ τὴν 
Καρχτδύνα τὴν ταύτῃ ὥρμησεν ' οὗ μέντοι τις τὸ 
ταράπαν την ὁρμῆην αὐτοῦ ἔγνωχε πρὶν πρὸς αὑτῇ 
τῇ Καρχτδόνι γενέσθαι, xaX ἔλαδε σὺν πόνῳ τῖν πό- 
zv. ᾿Αλούσης δὲ τῆς Kapyrbóvo;, στάτις μεγίστη 


pax poo τῶν στρατιωτῶν ἐγένετο ἄν. Τοῦ γὰρ Σχιπίω» 


νος στέφανον ὑποσχομένου δώσειν τῷ πρώτῳ τοῦ 
τείχους ἐπιβάντι, δύω ἄνδρες, ὁ μὲν Ῥωμαῖος, ὁ δ' 
£x τῶν συμμάχων περ) αὐτοῦ ἠμφισθήτησαν. Δια ρὲ- 
p^pévov δ᾽ ἑχείνων, καὶ τὸ ἄλλο πλῆθος ἐθορυθήδη, 
καὶ ἐπὶ πλεῖστον ἐταράχθησαν, ὥστε χαὶ δεινόν τι 


ὁρᾶσαι, εἰ μὴ ὁ Σχιπίων xat ἄμφω ἑστεφάνωσε, xal D 


συχνὰ μὲν τοῖς στρατιώταις διέδωχε, auyvà δὲ καὶ 
τοῖς δηµοσίοις προσένειµε, χαὶ τοὺς ἐχεῖ Χατειοµέ- 
v.ug ὀμβρους προῖχα πάντας τοῖς οἰκείοις ἁπέδω- 
χεν. Όθεν πολλοὶ μὲν δῆμοι, πολλοὶ üb xat δυνάσται 
αὐτῷ προσεχώρησαν, xai, τὸ τῶν Κελτιδήρων Eüvog 
πρὸς τοῖς λοιποῖς. Παρθένον γὰρ ἐν τοῖς αἰχμαλώ- 
τοις λαθὼν κάλλει ἐπιφανῆ, ἑνομίσθη μὲν ἔσεσθαι 
αὑτῆς iv ἔρωτι μαθὼν δὲ ὅτι τινὶ τῶν ἓν τέλει 
Κελτιθήρων ἑγγεγύπται, µετεπέμφατο αὐτὸν, καὶ 
τὴν νεᾶνιν παραδέδωχε, προσεπιδοὺς χα) τὰ λύτρα 
& οἱ προσήχοντε; αὐτῇ προσεχόµισαν. Κάκ τούτον 
γαλ ἑχείνους xal τοὺς λοιποὺς ἀνηρτήσατο. Μαθὼν 
δὲ τὸν ᾿Ααδρούδαν τὸν τοῦ Αννίδου ἀδελφὸν σπουδῆ 
Lz.5;t2, καὶ ἀγνοσοντα ἔτι τὴν τῆς mto; ἅλωχιν, 


ΤΗΙ. Αι Fabius et Flaccus, cum alias urbes, 
tum Tarentum, tenente tum Annibale, subegerunt. 
Nam eum Brutios incursare quosdam jussissent, 
eaque de causa Annibal, relicta urbe, illis suppe- 
tias iret, Flaccus illum observat : Fabius interim 
noctu impetu terra marique facto, partim vi, 
partim. proditione Tarentum cepit. Quem dolum 
430 :egre ferens Annibal, pari dolo Fabium ul- 
cisci statuit, eique litteras Metapontinorum civium 
nomine scribit de prodenda civitate : eum temere 
accedentem, in insidias delapsurum esse ratus. 
Verum ille suspfcatus quid rei esset, litteris iis 
cum illis comparatis, quas aliquando Tarentinis 
scripserat, insid'as ex earum similitudine depre- 
hendit. Enimvero Scipio, quamvis et patris et 
patrui c:ecem ulcisci cupiens, et belli gloriam ex- 


c ὑείεπθ, non tamen properavit, ob hostium multi- 


tudinem : sed cum. eos longe in hibernis abesse 
cognovisset, omissis eis, tanta celeritate et cir- 
cunispectione novam Carthaginem contendit, ut 
ejus adventus non prius resciretur quam adesset, 
urbemque non sinelabore cepit. Ea expugnata, 
pene maxima inter milites orta esset seditio. Nam 
cum Scipio ei qui primus murum conscendisset, 
coronam pollicitus esset, duo viri, alter Romanus, 
alter ex sociis, eam sibi laudem vindicarunt ; ac 
studiis multitudinis contentio ad maximum tumul- 
tum processit. Et haud dubie gravius aliquid acci- 
disset, ni Scipio utrumque coronassel. idem multa 
militibus, multa rebus publicis largitus est ; et ob- 
sides, qui ibi tenebantur, omnes ;suis sine pretio 
reddidit. Quo factum, ut multe civitates, multi 
dynasta se ad fldem ejus contulerint, et preeter cz- 
teros Celtiberi. Nam cum inter captivos virginem 
excelleriti furma cepisset, eam adamaturus puta» 
batur. Sed cum principi cuidam apud Celtiberos 
desponsam esse cognovisset, accito sponso, puel- 
Jam ei tradidit, una cum pecunia, quam «cjus ne- 
cessaríi pro ea redimenda contuleramt. Quo facto, 
et illos et czeteros sibí conciliavit. Ásdrubali fra- 
tri Annibalis, quem propere adventare coghRorat, 
captam esse urbem adhuc ignoranti, et nihil in 
itinere hostile timenti, occurrit; eoque suncrato 
et castris ejus occupatis, multos illius loci ad s rati 
amicitiam pellexit. Nam in re bellica acer erat, in 
familiaribus congressibus lenis, resistentibus fot- 





755 JOANNIS ZONAR.E 146 


midabilis, cedentibus, perquam humanus. Verum A καὶ μτδὲν προσδυχῶντα κατὰ τὴν πορείαν πολέμιων, 


ob illud maxime ab omnibus honorabatur , quod 
veluti numine afflatus przdixisset, se in hostili agro 
castrametaturum A591 esse. Ab Hispanis autem τος 
maguus appellabatur. Asdrubale, desperata Hispania, 
in Italiam abituro, et hieme collectis vasis discc- 
dente, ejus college, loco non inutato, negotium 
Scipioni facessebant, ut neque Asdrubalem perse- 
queretur, neque in ltaliam profectus, Romanos 
Lelli parte levaret, neque Carthaginem tra- 
jiceret. Scipio Asdrubalem abeuntem non est 
persecutus, sed per cursores ejus adventu Ro- 
mam nuntiato, ea qux tempus postulabat ad- 
ministravit. Et quia videbat, hostes in provincia 
variis locis dispersos esse, veritus ne ab aliquo 
oinnes eorum copie in unum conducerentur, ipse 
contra Ásdrubalem Gisgonis filium est profectus, 
Sillanum in Celtiberiam contra Magonew, L. Sci- 
pionem fratrem in Bastitaniam misit ; qui et illam 
Lello cepit, et Magonem vicit; eumque ad Asdrula- 
lem fugientem persecutus, ad Scipionem rediit, 
qui nondum quidquam gesserat. Cum Mago ad 
Asdrubalem, Lucius ad frauem Scipionem venis- 
set, primum equitatu in campos decurrentes dimi- 
cabant. Deinde totos exercitus instruxerunt, nec 
iamen ad manus ventum est; idque per dies com- 
plures factum. Sed aliquando pugna commissa, 
Carthiaginiensibus eorumque sociis victis, captaque 
munitione, Romani commeatu ibi invento usi sunt, 


id quod Scipio triduo ante vaticinatus ease fertur. C 


Nam cum rebus necessariis destituerentur, pra- 
dixit (qua vero arte, ignoratur) se in eum diem 
hostium cibariis usuros esse. Post h»c, Sillano 
contra hostium reliquias relicto, alias urbes multas 
sibi adjunxit ; ordinatisque rebus, in Hispania hi- 
bernavit, L. fratrem ltomam misit, ut εἰ res gestas 
nuniiaret, et captivos eo adduceret, eademque 
opera ex ploraret, qua dese Ronianorum esset opinio. 


προὐπήντησεν αὐτῷ, xal Ev τῷ στρατοπέδῳ αὐτοῦ 
χρατήσας ἑνηνλίσατο, xal πολλοὺς τῶν ἐχεῖ προσ- 
εποιῄσατο. "Hv μὲν γὰρ Ev ταῖς στρατηγίαις δεινὸς, 
ἐν δὲ ταῖς ὁμιλίαις ἐπιειχῆς, xai ἐς μὲν τοὺς ἀνθ- 
ισταµένους φοθερὸς, ἐς δὲ τοὺς ὑπείχοντας xaX µάλα 
φιλάνθρωπος. Μάλιστα δ᾽ ὅτι χαὶ ἐθείασε, mp-- 
ειπὼν ὡς àv τῇ τῶν πολεμίων στρατοπεδεύσοιτο. 
πάντες ἑτίμων αὐτόν. OL Ἴδηρες χαὶ βασιλέα μὲ- 
γαν ὠνόμαξον. "O0 6 Ασδρούθας ἀπελπίσας τὴν "16n- 
ρίαν ἁπᾶραι πρὸς τὴν Ἰταλίαν ἐδούλετο. Καὶ kv τῷ 
χειμῶνι αυσκευασάµενος ὁ μὲν ὥρμητο, οἱ δὲ συ- 
στράτηγοι αὐτοῦ χατὰ χιραν µείναντες, ἀσγολίαν 
τῷ Σχιπίωνι παρεῖχον, ὥστε μὴ τὸν ᾿Ασδρούδαν 
ἐπιδιῶξαι, μήτε τοῖς bv τῇ Ἱταλίᾳ Ῥωμαίοις ἐπι- 
χουφίσαι τὸν πόλεμον γινοµένοις ἐχεῖ, ἡ πρὸς τὴν 
Καρχηδόνα πλεῦσαι. Ὁ δὲ Σχιπίων τὸν μὲν ᾿Ασδρού- 
6αν οὐκ ἐπεδίωξε- πέµψας δὲ δρ)µοχήρυκας, τὴν 
πρόσοδον αὐτοῦ τοῖς ἐν τῇ ᾿Ρώμῃ δι αὐτῶν προεγἠ - 
ρυξεν, αὗτὸς δὲ τῶν Ev χερσὶν εἴχετο. Καὶ ὁρῶν τοὺς 
ἑναντίους πολλαχῆ τῆς χώρας ὄντας, ἑδεδίει µή τι- 
σιν αὐτῶν προσιίξας εἰς ἓν ἅπαντας συναγάν ῃ 
ἀλλέλοις b πιχουρήῄσοντας. Αὐτὸς μὲν οὖν ἑστράτευσεν 
ἐπ) ᾿Ασδρούδαν τὸν Γίσγωνος ᾽ Σιλανὲν δὲ ἐς Κελτι- 
6nplav ἐπὶ Μάγωνα, xal Λούχιον Σχιπίωνα τὸν 
ἁδελφὸὺν ἐς Βαστιτανίαν ἔἕπεμφεν, ὃν ἑχεινην τε πο- 
λέμῳ κατέσχε, καὶ τὺν Μάγωνα ἑνίχησε. Καὶ φεῖ- 
γοντι αὐτῷ πρὺς τὸν ᾿Ασδρούδαν ἐπαχολουθήσας, 
ἦλθε πρὸς τὸν Σχιπίωνα, µήπω μηδὲν διαπεπραγμξ. 
vov, Ἑλθόντων οὗ» τοῦ τε Μάγωνος πρὸς tiv 
Ασδρούδαν, xal τοῦ Λουχίου πρὸς τὸν ἁδελφ»ν τὸν 
Σχιπίωνα, τὰ μὲν τρῶτα τῷ ἱππιχῷ χαταθέοντες εἰς 
τὰ πεδία δι«µάχοντο” εἶτα χαὶ ὅλῳ τῷ στρατεύµατι 
ἀντιπαρετάσσοντο, οὗ μὴν xal ἐμάχοντο, xal ἐπὶ 
πλείους ἡμέρας τοῦτο ἑγίνετο. ΣυμθολῖΏς δέ ποτε γι- 
νοµέντς, oi τε σύμμαχοι τῶν Καρχηξονίων xal αὖτ.ὶ 
ἐχεῖνοι ἠττήθησαν, καὶ τὸ ἔρυμι αὐτῶν παρὰ τῶν 
Ῥωμαίων ἑάλω, καὶ τοῖς ἐν αὐτῷ ἐπιτηδείοις οἱ 


Ῥωμαῖοι ἐχρήσαντο, ὃ πρὸ τριῶν ἡμερῶν ὁ Σχιπίων, ὡς λόγος ἑἐστὶν, ἐπεφοίδασεν. Ἐπιλιπόντων 
γὰρ αὐτοῖς τῶν πρὸς τροφὴν προεῖπεν (ὅθεν b ἡγνόηται) ὡς Κατὰ τἠνδε τὴν ἡμέραν τοῖς τῶν πολεμίων 
χρηαόµεθα. Μετὰ ταῦτλ δὲ τοῖς περιλειφθεῖσι τῶν ἑναντίων «bv. Σιλανὸν καταλιπὼν, αὐτὲς πρὺς τὰς 
ἄλλας ἀπῄει πόλεις, xal πολλὰς προσηγάγετο. Καταστήσας δὲ τὰ ἑαλωχότα, αὐτὸς μὲν ἐχεῖ δις- 
χείµασε * τὸν δὲ Λούχιον τὸν ὁμαίμονα ἐπὶ ᾿Ρώμην ἀπέοτειλε χαταγγελοῦντά τε τὰ γενόμενα 
καὶ τοὺς αἰχμαλώτους κοµίζοντα xai ὅπως οἱ ἐν τῇ Ῥώμῃ «φρονοῦσι περὶ αὐτοῦ πολυπραγµονή» 


govta, 


IX. Verum ltaliam morbus vexabat, et pugne D — €. Οἱ &' Ev τῇ Ἰταλίᾳ καὶ &x νόσον Enóvraav, χὰὶ 


affliserant, ob motus Tyrrhenorum quorumdam ; 
sed majorem luttum attulerat Marcelli interitus. 
Nam cum ambo coss. contra Annibalem Locris 
agentem exercitum ducerent, per insídias circum- 
venti sunt, et Marcellus statim occubuit, Crispinus 
non multo post ex vulnere decessit Annibal vero, 
Marcelli cadavere 539. invento, et ejus sigillo ac- 
cepto, litteris ejus nomine ad urbes scriptis, quid - 
quid volebat obtinuit; donec Crispinus, eo cognito, 
illos monuit, ut 'sibi caverent. Unde res Aupibali 
vertit in contrarium. Nam cum Salapianis per 
transfugam scripsisset, Marcellum noctu ad menia 
accedere, ct Romana lingua una cum aliis cam 


μάχαις ἑταλαιπώρησαν, Τυρσηνῶν νεωτερισάντων 
πινὼν. Μεϊζον δὲ τῶν ἄλλων αὐτοὺς ἐλύπησεν ὅτι 
τὸν Μάρχελλον ἀπέθαλον. Ἐπιστρατεύσαντες Ύὰρ 
κατὰ τοῦ ᾿Αννίδου τυγχάνοντος ἐν Λοχοοῖς, καὶ 
ἄμφω οἱ ὕπατοι ἐξ ἑνέδρας περιστοιχιαθέντες, ὁ μὲν 
Μάρκελλος αὐτίχα ἀπώλετο' Κρισπῖνος δὲ τοωθεὶς 
ἀπέθανεν οὗ μετὰ πολύ. Εὐρηχὼς δὲ τὸ τοῦ Μαρ- 
xiu σῶμα ὁ ἸΑννίδας, xaX τὸν δαχτύλιον αὐτοῦ 
εἰληφὼς, ᾧ ἑἐχεῖνος τὰς γραφὰς ἐπεσφράγιζε, γράµμ- 
µατα ἐς τὰς πόλεις ὡς παρ ἑχείνου στελλόμενα 
ἔπεμπε, xal ὅσα ἑδούλετο διεπρά-τετο * μέχρις οὗ 
τοῦτο γνοὺς ὁ Κοισπῖνος, ἀντιπαρήγγειλεν αὗτ.ῖς 
φυλάσσεσθαι, ἴθεν ἀντιπεριᾶστη τῷ Αννιδᾷ vh 


131 


ANNALIUM LIB. 1X. 


138 


πρᾶγμα. Ἐπεὶ γὰρ τοῖς Ev τῇ Σαλτίᾳ 5c αὐτομόλου A scientihus uteretur, ut pro Romanis habercn:ur ; 


ónücv ἦν ἐπ.στείλας ὡς 6 Μάρκελλος νυχτὸς npoa- 
(ει τοῖς τείχετι, τῇ τε τῶν Αχτίνων χεγρημένος 
«ωνῇ σὺν ἄλλοις ἐπισταμένοις αὐτὴν, ἵνα ᾿Ῥωμαῖοι 
ἄῤξωσιν εἶναι. Μαθόντες δὲ οἱ Σαλπηνοὶ τὴν ἐπιτέ- 
χνησιν αὐτοῦ, ἀντετεγνήσαντο π.στεύειν ὅ,τως προσ- 
εέναι τὸν Μάρχελλον. Καὶ ἁἀνασπάσαντες τὸν 
χαταὀῥάκτην, εἰσήγαγον ὅσους αὐτοῖς ἔδοξεν ἱχανοὺς 
εἴναι χατεργασθῆναι παρ) αὐτῶν, xal πάντας ἁπί- 
Χτειναν. Ὅ δὲ ᾿Αννίθας ἁτῆρεν αὐτίχα, μαθὼν 
τοὺς Λοχροὺς πολιορχουµένους παρὰ Ῥωμαίων £x 
Σιχελίας ἐπιπλευσάντων. Καὶ Ιούπλιος δὲ Σουλπί- 
κιος μετὰ Αἰτωλῶν xat συμμάχων ἑτέρων πολλὰ τῆς 
"Αχαΐας ἑπόρθησε. Tou δὲ Φιλίππου τοῦ Μακεδόνος 
τοῖς ᾿Αχαιοῖς συμμαχήσαντος , παντελῶς ἂν τῆς 
Ἑλλάδος ἐξηλάθησαν οἱ Ῥωμαῖοι, εἰ p τοῦ κρά- 
νους τοῦ Φιλίππου περιῤῥυέντος, οἱ Αἰτωλοὶ τοῦτο 
ἔσχον, χαὶ φήμης εἰς τοὺς Μακεδόνας γενομένης ὡς 
τέθνηχε, στάσις τε γέγονεν ἐχεῖ , καὶ ἐφοβήθη μὴ 
τῆς βασιλείας στερηθῇ, xal πρὸς Μακέδονίαν Ἠπεί- 
χὂη. Ἐντεῦθεν οἱ ᾿Ῥωμαῖοι τῇ Ἑλλάδι προσέµειναν, 
xal τινων ἐχράτησαν πόλεων, Ti δ᾽ ἐπιόντι ἔτει, 
ὡς ὁ ᾿Ασοδρούδας Ἰγγέλλετο προσιὼν, ol ἐν τῇ 
Ῥώμῃ τὰς δυνάµεις τε fiüpotzov, χαὶ τοὺς cup. 2á- 
χους σφῶν µετεπέµποντο, ὑπάτους Κλαύδιόν τε 
Ἱέρωνα καὶ Λιούῖον τὸν Μάρχον ἑλόμενοι, Καὶ Νέ- 
ρωύα μὲν ἐπὶ τὺν "Avví6av, Λιούῖον δὲ ἐπὶ τὸν 
᾿Αοδρούδαν ἔπεμφαν, ὃς αὐτῷ mb τῇ Σένῃ τῇ 
πόλει ἁπήντησεν. Οὐ μέντοι καὶ εἰς χεῖρας εὐθὺς 
ᾖλθεν, ἐπὶ πολλὰ; δὲ ἡμέρας χατὰ χώραν ἔμεινεν. 
'AXÀ' οὐδὲ ^ "Acbpow6ac τὴν µάχην χατήπειξαεν, 
ἠσύγχανε δὲ τὸν ἁδελφὸν ἀναμένων, Ὁ Νέρων δὲ xai 
ὁ ἸΑννίδας εἰς Λευχανίαν ἑστρατοπεδεύοντο, xal 
οὐδέτερος πρὸς παράταξιν ὤρμησξν», ἄλ)ιως δὲ ἐς 
χεῖρας ἀλλήλοις ᾖεσαν. Καὶ ὁ "Avvióag muxvi 
µετανίστατο, xaX ὁ Νέρων ἀχριθῶς αὐτὺν παρε-η- 
ρει. Κρείττων οὖν ἀεὶ αὐτοῦ Ὑινόρενος, xai τὰ 
γράμματα τὰ παρὰ τοῦ ᾿Ασδρούθου αὑτῷ τεμ- 
φθέντα ἑλὼν, τοῦ μὲν ᾽Αννίδου κατεφρόνησε’ δείσας 
δὲ ph τὸν Λιούῖον ὁ ᾿ΑἈσοδρούόας τῷ πλήθει χατα- 
6ιάση-αι, μέγα πρᾶγμα ἑτόλμησε. Καὶ χατέλιπε 
μὲν polpav ἐχεῖ, ἀποχρῶσαν εἴργειν τὸν ᾽Αννίδαν 
εἶ πη χινηθείη, ἑντειλάμενος πάντα ποεῖν ἵνα χαὶ 
αὐτὸς νοµίνο:το ἑνδιμεῖν΄ τὸ δὲ καθαρώτατον τοῦ 
στρατοῦ ἀπολέξας, ὥρμησεν ὡς πλησιοχώρῳ πόλει 
ειγὶ προσµίξων, οὐδ ᾖδει τις τὴν διάνοιαν αὑτοῦ. 
Καὶ ἠπείχθη ἐπὶ τὸν ᾿Ασδρούδσν, xal ἀφίκετο vu- 
χτὸς πρὸς τὺν συνάρχοντα, xai ἐν τῇ ταφρείᾳ τῇ 
αὐτοῦ συνεσχήνησε. Καὶ παρεσχενάζοντο ἄμφω, ἵν 
αἰφνίδιον αὐτῷ συνεπίθωνται. Οὐκ ἔλαθον δὲ, ἀλλ’ 
ἑτεχμήρατο τὸ γεγενηµένον ὁ ᾿Ασδρούθας ἀπὸ τῶν 
παραγγέλσεων διττῶν Ὑινοµένων. Ἰδίᾳ γὰρ ἕκαστος 
τῶν ὑπάτων παρἠγγελλέ τι τοῖς ἑαυτοῦ. ᾿Υποπτεύ- 
σας οὖν ἠττῆσθαι τὸν ᾽Αννίδαν xa) ἀπολέσθαι (περι- 
όντος γὰρ ἐχείνου οὐκ ἂν ἐπ᾽ αὐτὸν ὀρμῆσαι τὸν 
Νέρωνα ἑλογίζετο), ἔγνω πρὸς 100; Γαλάτας ἁπανα- 
χωρῆσαι, καὶ ἐχεῖ τὰ περὶ τὸν ἀδελφὸν ἀκρ.θώσα- 
σθαι xal οὕτω χατὰ σχολὴν πολεμῖσαι. Καὶ ὁ μὲν 
παραγγείλας τῷ στρατεύματι ἀναστῆναι, νυκτὸ; 


Salapiani, ejus artificio cognito, hac arte vicissim 
usi sunt, ut se Marcellum adcsse credere siinula- 
rent ; clathrisque attraclis, tot in. urbem admise- 
runt, quot vincendis se pares esse rebantur, eos- 
que omnes occiderunt. Annibal vero, cum Locros 
a Romanis ex Sicilia profectis obsideri. audisset, 
statim recessit. P. Sulpicius autem cum AKtolis et 


aliis sociis magnam Achaiae partem vastavit. Sed 


D 


cum Philippus Achzis opem tulisset, Romani tota 
Grzcia pulsi essent, nisi, /Etolis galea Philippi po- 
tilis, de ejus interitu rumor apud Maccdones spar- 
stus esset, ortaque ibi seditio. Veritus enim, ne 
regno privaretur, in. Macedoniam properavit. lta 
factum, ut Romani in Grecia perseverantes, urbi 
bus aliquot potirentur. Sequeuti anno, cum Asdru- 
balis adventus nuntiaretur, Rormani legiones con- 
vocabant, et socios suos accerselant, Claudio Ne- 
rone et Marco Livio coss. creatis Ac Neronem 
contra Ánnibalem, Livium contra Asdrubalem mi. 
serunt, qui ei circa Senam urbetn occurrit; non 
lamen statim ad nianus venit, sed per dies com- 
plures in castris se continuit. Neque Ásdrubal pu- 
gnam ursit, quietus fratrem exspectans. Nero au- 
tem οἱ Annibal in Lucania castra habentes, non 
justa acie, sed tumultuariis duntaxat pognis sunt 
congressi, Annibalem autem locum subinde mu- 
tanlem, accurate observavit Nero, semper eo su- 
perior; et litteris fratris ejus Ásdrubalis interce- 
ptis, Annibale contempto, veritus ne Asdrubal mul- 
titudine hominum Livio vim faceret, magnum fa- 
cinus ausus est. Relicta enim ibi tanta militum 
parte, quanta ad reprimendum Annibalem satis es. 
set, $i quid movisset, mandavit, ut omnia ita age- 
rent, ut ipse przssens esse putaretur. Ássumptaque 
lectissima parte exercitus, quasi finitimum oppidum 
oppugnaturus, 433 nemine consilii conscio, ad- 
versus Asdrubalem properans, noctu ad collegam 
venit, in ejusque vallo pernoctavit; amboque $e 
parantes, ut hostem ex improviso aggrederentur, 
Asdrubalem non latuerunt. Cum enim uterque con. 
sul inilites suos seorsim cohortaretur, animadver- 
tit quid rei esset; et Annibalem victum czesumque 
esse suspicatus (illo enim superstite, Neronem con- 
tra se nunquam iturum fuissc), ad Gallos abire stae 
tuit, et illic statu fratris explorato, bellum per 
otium administrare. Itaque militibus itinere de- 
nuntiato, , noctu discessit. Id consules ex tumultu 
suspicati, non iamen propter lenebras se statim 
commoverunt; sed sub auroram equitibus ad euin 
persequendum promissis, ipsi subsecuti, Asdruba- 
lem equites aggressum (solos enim eos esse puta- 
bat) superventu suo in fugam verterunt, et fugien- 
tes persecuti, multos occiderunt, ab elephantis ni- 
hil adjutos. IHlorum enim aliqui vulnerati, cum plus 
mali eis darent quam hostes, Asdrubal sessores 
eorum monuit, ui vulneratos statim occiderent, id 
quod faciie fiebat, cum ferreo aculeo sub aure pun- 
gebantur. Sic bellue a Carthaginiensibus, viri a 


739 


JOANNIS ZONAR.E 


710 


ftomanis oecidebantur; lantaque multitudo ceci- Α &xrosv. Οἱ δ' ὕπατοι ix τοῦ θορ-6ω ὑπώστευσα» 


dit, ut Romani cadirus satiati, caieres nollent 
perseqni. Atque adeo non modo aliis plurimis, sd 
etiam Asdrubale interfecto, spoliis plurimis captis, 
et captivis Romanis ultra quatuor millia in castris 
repertis, cladem Cannensem abunde pensatam esse 
credebant. His gestis, Livius suo loco mansit. Nero 
sexto die in Apuliam reversus, abitu suo ad id 
usque tempus celato, captivos aliquot in castra Án- 
nibalis misit, qui ei quid actum esset narrareni ; 
el caput Ásdrubalis in propinquo cruci affixit. An- 
nibal, clade et caede (íratris cognita, Neronisque 
victoris reditu, in magno luctu. et maerore fuit; 
sepe de fortuna questus esl, sepe Cannas in- 
clamavit. Aique in Brutios regressus, ibi quie- 


τὸ ywópavov, οὗ μέντοι εὖθὺς ἐχινίθησαν δ.ὰ zb 
σχότος. Άμα ὃ᾽ {οἶἳ τούς τε ἱππέας πρλέτεμάαν 
ἐπιδιῶξαι αὐτοὺς, χαὶ αὑτοὶ εἴποντο. Καὶ τοῦ Ασ- 
ὁρούδου τοῖς ἰππεῦσιν ἀντιταξαμένου ὡς µόνοις 
οὖσιν, ol ὕπατοι ἑπελθόντες, τροπὴν αὐτοῦ ἑἐποιμ- 
σαντο.. Καὶ φεύγουσιν ἐπαχολουθήσαντες πολλοὺς 
ἑφόνευσαν" καὶ οὐδ' οἱ ἑλέφαντες αὐτοῖς ἐθοήθησαν. 
"Utt γάρ τινες αὑτῶν τραυµατισθέντες χαχὰ misto 
τοὺς ἐπιτεταγμένους σφίσιν ἔδρων f| οἱ πολέριοι, 
παρὴγχειλεν ὁ ᾿Ασδρούδας τοῖς ἐπ αὐτῶν χαθηµέ- 
νοις, τοὺς τιτρωσχοµένους τῶν θηρίων παραυτίχχ 
σράζειν * ῥᾷστα δὲ σιδηρίῳ τινὶ ὑπὸ τὸ οὖς νυττό- 
µενοι ἐχτιννύοντο. Καὶ ἐχεῖνοι μὲν ὑΚὸ τῶν Καρ- 
ΚΠδονίων, οἱ ἄνδρες δὲ ὑπὸ τῶν Ρωμαίων iq0:.- 


viL. B ροντο. Ἔπεσον δὲ τοσοῦτοι, ὥστε τοὺς Ῥωμαίου; 
διαχορεῖς τοῦ qóvou γενοµένους μὴ θελῆσαι τοὺς ἄλλους ἐπιδιῶξαι, φθείραντές τε ἄλλους τολλοὺς καὶ 
τὸν ᾿Ασδρούδαν, xat λάφυρα πλεϊσέα λαδόντες xal Ῥωμαίους αἰχμαλώτους ἐς τετρακισχιλίους ἐν τῷ 
ατρατοπέδῳ εὑρόντες, ἱκανῶς τὴν Καννησίδα συμφορὰν ϱἀνειληφέναι ἑνόμισαν. Πραχθέντων δὲ τού - 
των, ὁ μὲν Λιούῖος χατὰ χώραν ἔμεινεν' ὁ δὲ Νέρων ἐκταῖος εἰς τὴν ᾿Απουλίαν ἐπανελήλνθε, λαθὼν µέ 
χρι τότε ὡς ἀπεδήμησε. Καὶ τῶν ἁλόντων τινὰς ἓς τὸ ᾿Αννίδου στρατόπεδον ἔπερφε, và πεπραγμένα 
δηλώσοντας, xai τὴν χεφαλὴν τοῦ ᾿Αοδρούδου πλησίον που ἀνεσταύρωσε. Μαθὼν ὖν ἐκεῖνος τόν τε 
ἁδελφὸν ἠττημένον χαὶ τεθνηκότα, καὶ τὸν Νέρωνα νενιχηκότα καὶ ἑγανήχοντα, πολὰ μὲν ὠλοφύρατο, 
πολλάκις δὲ xal τὴν τύχην καὶ τὰς Κάννας ἀνεκάλεσε, Καὶ ἐς τὴν Βρεττίαν ἀνεχώρησε, χάχεῖ διΏχεν 


ἠσυχάζων. 

X. At Scipio Hispaniz .przesse jussus, donec 
ibi omnia composuisset, primum in Africam dua- 
bus quinqueremibus navigavit, eodemque [orte 
fortuna etiain Asdrubal Gisgonis filius appulit. 
Quos cum 39/5 Sypbax ambos bumaniter accepis- 
set (erat enim Carthaginiensibus foedere juncius, et 
Afric parti imperabat) et reconciliare inter se siu- 
deret, Scipio respondit. sibi nullas.cum  Asdru- 
bale privatas esse inimicitias, neque reipublicz 
nomine faciendz pacis auctoritatem habere. lic. 
versus in Hispaniam, cuim llitergitanis belluin ges- 
8it : quod Romanos post Scipionum cedem ad se 

profugos Cartbaginensibus dedissent. Neque prius 
, urbem cepit, quau ipse incenia. conscendere ausus, 
vulneratus est. Milites enim verecundantes, et illi 
metuentes, promptius subierunt : et potiti victoria, 
hominibus omnibus occisis, totam urbem incende- 
runt. Qua re territi multi, ultro deditionem fece- 
runt, multi vi subacti sunt ; inulti, cum obside- 


l'. Ὁ δὲ Σχιπίων, μέχρις àv πάντα τὰ £v τῇ Ἰότ- 
pía καταστήσῃ, ἄρχειν τῶν Excel προσετάχθη. Kat 
πρῶτον μὲν ἐς τὴν Λιθύην δύω πεντήρεσιν ἔπλευσε, 
καὶ ὁ τοῦ Γίσγωνος ᾿Ασδρούδας ἐχεῖ κατὰ εὖχτν 
αὐτῷ συγκατῆρε. Δεξιουμένου οὖν xai ἄμφω τοῦ Σύ- 
q2xog (ἔναπονδος γὰρ τοῖς Καρχηδονίοις ἐγένετο, 
μέρους τῆς Λιθύης βασιλεύων) xal χαταλλάσσοντος 
αφᾶς, ὁ Σκιπίων οὐκ ἰδίαν ἔχθραν ἔχειν εἶπεν, οὔτς 
μὴν ὑπὲρ τῶν χοινῶν δύνασθαι χαθ᾽ ἑαυτὸν καταλύ- 
σασθαι. Ἑπανῆλθεν οὖν αὖθις, καὶ Ἱλιτεργίταις 
ἐπολέμησεν, ὅτι τοὺς πρὸς αὑτὸν χαταφυγόντας 
Ῥωμαίους μετὰ τὸν τῶν Σκιπιώνων θάνατον τοῖς 


:Καρχηδονίοις ἐξέδωχαν. Καὶ οὗ πρότερον τῆς πό- 
Ἴλεως αὐτῶν ἐχράτησε, πρὶν αὐτὸς τοῦ τείχους ἐπι- 


θῃΏναι ἑτόλμησε, xai ἐτρώθη. Αἰδεσθέντες γὰρ οἱ 
στρατιῶται, xal δείσαντες περὶ ἑχείνῳ, τότε προσ- 
έθαλον προθνµότερον. Καὶ κρατῄσαντες τοὺς μὲν 
ἀνθρώπους πάντας ἀπέκτειναν, τὴν δὲ :.όλιν χατέ- 
πρησαν ἅπασαν. Καὶ τῷ φόδῳφ τούτῳ πολλοὶ μὲν 


rentur, urbes cremarunt, semelipsos et suos jugu- D ἑχόντες αὐτῷ προσεχώρησαν, πο)λοὶ δὲ xal Big. χε- 


larunt. Maxima parte Hispanis subacta, Scipio Car- 
thaginem rediit, ubi in. bonorem palris et patrui 
funebres ludos in armis edidit : in quibus, prater 
alios, duo fratres, de regno ipter sese contendentes, 
pacificalione frustra a Scipione tentata, decerta- 
runt: et major natu minorem, licet validiorem, in- 
terfecit. Postea Scipione agrotante, Hispani res 
novas moliti sunt. Nam exercitus Scipionis, qui 
circa Soncronem hibernabat, se commovit. Et cum 
prius eiiam perum dicto audiens esset, nec tamen 
, defectionem plane prz se ferret, tum cognito mor- 
bo Scipionis, dilata etiam stipendiorum solutione, 
. Sperie, defecit, puls;sque tribunis, sibi consules 
elegit. Fuerunt autem circiter viii millia. Qua de 


χείρωντο ΄ τινὲς δὲ πολιορχούμενοι τάς τε πόλεις 
ἑαυτῶν ἔχαιον, xal τοὺς οἰχρίους ἑἐφόνενον, ἐπὶ δὲ 
τούτοις καὶ ἑχυτούς. Τὰ πλείω δὲ χατφστρεφ 2µενος 
ὁ Σχιπίων, tlg Καρχηδόνα ἀνέζευξεν, ἔνθα τῷ τε 
πατρὶ καὶ τῷ θείῳ ἐπιταφίους ἀγῶνας ὁπλομαχίας 
ἔρετο. Ὅτε πολλοὶ μὲν καὶ ἕτεροι γωνίσαντό, καὶ 


: ἁδελφοὶ δὲ δύῳ περὶ βασιλείας διαφεράµενοι, χαίτοι 
. τοῦ ἘΣκιπίωνος συναλλάξαι αὐτοὺς σπουδάταντφς 


x21 ὁ πρεσθύτερος tbv νεώτερου, χαίΐτοι ἰσχωρότερον 
ὄντα, ἀπέχτεινεν. ἨἩῤῥώστησε δὲ μετέπειτα ὁ Σχι- 
vlov, κάν τούτῳ ἑνεωτέρισαν Ἴδηρες. Στράτευµα 
γὰρ τοῦ Σκιπίωνος περὶ Σογχρῶνα χειµάςον ἑκινὴ- 
θη. Καὶ πρώην οὐχ εὐπειθὲ; ὃν, οὗ μὴν φχενερὰν 
ἀποστασίαν ἐπιδειξάμενον, τότε δ' αἱαθόμενον τὸν 





74l 


ANNALIUM LIB. IX. 


142 


Ῥχιπίωνα κάµνοντα, ἐπεὶ καὶ id μ:σθοφορ» αὑτοῖς A causa. Hispani etiam ad deserendam fidem fact 


ἑδραδύνθη, ἀναφανδὺν ἀπέστησαν' χαὶ τοὺς χιλιάρ- 
χους σφῶν ἀἁἀπελάσδαντε; ὑπάτους ἑαυτοῖς χεχειρο- 
τονήχασιν * σαν δὲ ὡς ὀχταχισχίλιο:. Γνόντες οὖν 
ταῦτα οἱ "Ἴδτρες, ἀφίσ-αντο προχειρότερον, xal 
τἣν δνμμαχίδα τῶν Ῥωμαίων ixáxoov * xax ὁ Má- 
«V, ἐχλιπεῖν Τδη τὰ Γάδειρα βουληθεὶς, οὔτ' ἐξέλιπς, 
xai εἰς τὴν Ίπειρον διαδαίνων πολλὰ ἐχαχούρχει. 
Μα(ὼν δὲ ταῦθ᾽ ὁ Σχιπίων, πέµφας πρὸς «50 ἆπο- 
στατῆσαν στρατόπεδον, ἐπέστειλεν αὐτοῖς' αυγγνω- 
μονών 6f zv ὅτι διὰ ἕ,δειαν τῶν ἀναγχαίων ἑνεωτέ- 
ρισαν, καὶ μηδὲν ὑποπτεῦσαι διὰ τοῦτο ἀξιῶν, 
επα:νῶν δὲ xai τοὺς τὴν ἀρχὴν αὐτῶν ἀναδεξαμέ- 
νους, ἵνα μηδὲν δεινὸν f) πάθωσιν 7) δράσωσι διὰ 
ἀναρχίαν. Ἰοιαῦτα τοῦ Σχιπίωνος Ύράφαντο;, οἱ 


στρατιῶται µαθόντες ὅτι περιείη xal οὐδ' ὀργίζοιτο B 


σφίσιν, οὐδὲν ἔτι διεκίνησαν. Ὡς ὃ) ἀνεῤῥώσθη, 
εραχὺ μὲν οὐδὲ τότε αὐτοῖς ἐἑπηπείλησε’ πέµφας 
δὲ τὴν τε τροφὴν ἀποδώσειν ὑπέσχετο. Καὶ πάντας 
πρὸς αὐτὸν ἀφιχέσθαι ἐχάλεσεν ὡς ἂν βούλωνται, 7| 
ἀθρόοι ἡ ἐν µέρει χατὰ διαδοχάς. Οἱ δέ γε στρατιῶ.: 
ται χατ᾽ ὀλίγους ἀπελθεῖν οὖν ἐθάρσησχν, ὁμοῦ 
δ᾽ ἀπῆλθον. Καὶ ὁ Σχιπίων ἔξω τοῦ τείχους αὐτοὺς 
αὐλίσασθαι (πρὸς ἑσπέραν γὰρ ἣν) διετάξατο, xal 
παρέσχεν αὐτοῖς ἀφθόνως τὰ ἐπιτήδεια. Καὶ οἱ μὲν 
ἑστρατοπεδεύοντο * αὐτὸς δὲ τοὺς θρασντέρους αἎ- 
τῶν εἰς τὴν πόλιν εἰσελθεῖν χατεσχεύασε, xal τῆς 
νυχιὸς αὐτοὺς χατασχὼν ἔδησξε. "Apa δ᾽ ἡμέρ:. ὡς 
ἔξω που στρατεύσων, πάντα τὸν αὐτοῦ στρατὸν 
προτξέπεµγεν. Εἶτα τοὺς ἄρτι ἑλθόντας εἴσω τοῦ 
τοίχους ἄνευ τῶν ὅπλων ἐχάλεσεν, iv! αὐτῷ συστρ2- 
τεύσωνται, λαθόντες τὸ σιτηρέσιον. Καὶ οὕτως εἰσελ- 
θόντων αὐτῶν, ἑσήμηνε τοῖς ἐχχεχωρηκόσιν ὥσπερ 
εἶχον ἐπανελθεῖν. Καὶ περισχών αὐτοὺς, πολλὰ xal 
ὠνείδεσε χαὶ ἡπείχησε. Καὶ τέλος, Πάντες μὲν, ἔφη, 
θανεῖν ἐστε ἄξιοι, οὗ μέντοι zdrcac θανατώσω 
αὐτὸς, dA ὁ λίγους οὓς καὶ ἤδη συγεἰληφα, 
δικαιώσω, τοὺς δὲ &AAovc ἁφίημι. Ταύτα εἰπὼν 
εἰς τὸ µέσον τοὺς ὃτδεμένους παρήγαγε, xa: σταν- 
ροῖς προσδήσας καὶ αἰχ:.σάμενος ἀπέχτεινεν. Ὡς δέ 
τινες τῶν παρεστηχότων ἀγανακτήσαντες ἐθορύθη- 
σαν, σνχνοὺ, χα: ἐχείνων ἑἐκόλασε. Καὶ μετὰ τοῦτο 
τὴν μισθοφορὰν vol; ἄλλοις δοὺς, ἐπὶ τὸν Ἰνδίδι- 
Atv (39) καὶ ἀπὶ τὸν Μανδόνιον ἑστράτενσε. Καὶ μὴ 


promptiores, socias civitates aíflixerunt : οἱ Mago 
Gades jamjam relicturus, neque reliquit, et medi- 
terraneis multum detrimenti attulit. Quo Scipio 
intellecto, exercitui per litteras veniam promisit, 
quod rerum necessariarum penuria coacti, rebus 
T1ovis. studuissent : petens, ne quid ex eo mali su- 
spiearentur : collaudatis iis qui magistratui eo- 
rum gessissent, ne sine imperio gravius aliquid vel 


'desiynarent, vel perpeterentur. Post ha; Scipionis 


litteras, ejus incolumitate et placabilitate e«gnita, 
nibil amplius commoverunt. Ubi vero convaluit, ne 
tum 4435 quidem asperius eis est comminatus : 
früumentoque promisso, omnes ad se venire jussit, 
sive singulos per vices, s:ve universos simul, utrum 
ipsi mallent. Milites vero singulatím se ei credere 
non ausi, omnes una venerunt, Quos Scipio (serum 
enim erat) extra moenia manere jussit, commeatu 
abunde suppeditato : curavitque, ut eorum suda- 
cissimi in urbem venirent, eosque noctu compre- 
hensos vinxit. Ubi diluxit, omnem exercitum, tan- 
quam expeditione instituta, przmisit. Deinde mi- 
lites, qui recens venerant, inermes in urbem ad se 
vocavit,.ut acceptis stipendiis una militorent. Qui- 
bus ita ingressis, iis qui exierant significavit, ut 
evestigio redirent. Ita seditiosis circumventis, multa 
exprobravit, multa minatus est. Denique dixit : Eos 
omues exitium csse meritos : sed se de paucis dun- 
taxat, quos jum comprehendisset, penas sumplturum, 
absolutis reliquis. Ἠσφο locutus, victos in medium 
produxit : et palis alligatos, per cruciatum necavit. 
Ut vero quidam ex astantibus indignati ac tumul- 
tuati sunt, eorum quoque complures suppliciis af- 
fecit. Postea stipendio reliquis dato, conia Indi- 
bilim et Mandonium est profectus : eosque pugnam 
detrectantes aggressus, superavit. Qui cum dedi- 
tionem fecissent, major Hispaniz pars est subacta, 
ct Mago Gadibus discessit, et Masinissa cum Ποπιδ- 
nis se conjunxit. Nam Carthaginienses post As !ru- 
balis fratris Annibalis czidem, Hispaniam dese- 
rendam esse decreverunt, et Italiam recuperan- 
dam : Magoni pecunia missa, ut conductis auxiliis 
eam invaderet. 1s igitur in ltaliam tendens, ad 
Gyinnesias insulas venit : ac in. majori apyellere 


τολμώντων ἐκείνων συμµίξαι αὐτῷ, αὐτὸς ἐπέθετο D non potuit, quod insulares, funditores exercitatis- 


καὶ ivlxoev. 'OpoAoynaávttov 5 ἑκείνων, καὶ τῆς 
ἄλλης Ἱθηρίας τὰ πλείω αὖθις ἑδουλώθη, xai ὁ 
Μάγων τὰ Γάδειρα ἑξέλιπε, χαὶ 6 Μασινίσσας «ot; 
Ῥωμαίοις προσεχώρησεν’ οἱ Καρχηδόνιοι γὰρ, τελευ- 
τῄσαντος ᾿ΑἈοδρούδα τοῦ ᾿Αννίδου ópalpovo;, ἑψη- 
φίσαντο μὲν τῆς ΙΕδηρίας ἑκστῆναι, τὰ δὲ ἐν τῇ 
Ἰταλίᾳ ἀνακτήσασθαι. Καὶ ἔπεμφαν ἀργύριον τῷ 
Máquvi, iv' ἐπιχουρικὸν ἀθροίσας οτρατεύσηται 


sini, eminus lapides in naves jaculabantur : sed in 
minori hibernavit. Insulze vero hz continenti ver- 
sus lberum imminent, et a Gracis Romanisque 
Gymnesia cominuniter appellantur. Hispani vero 
Valerias et Hyassusas, et peculiari quamque no- 
mine, unam Ebe:uin, alteram Majoricam, tertiam 
Minoricam rectissime nominant. Roinani vero Ga- 
des occuparunt. 


ἐπ) αὐτίν. Καὶ ὃς πρὸς τὴν Ἱταλίαν αὖθις ὀρμήσας ἀφίχετο πρὸς τὰς Τυμνησίας νήσους. Καὶ τῆς μὲν 
είζοιος Ἴμαρτε, μὴ δυνηθεὶς εἰς αὐτὴν αχατᾶραι (οἱ γὰρ ἐπιχώριοι πόῤῥωθεν ἐς τὰς vao; ἐσφενδό- 
ων, χράτ:στοι -οὔτο ποιεῖν ὄντες), εἰς δὲ τὴν µικροτέραν προσορµισάρενος, ἐχεῖ διὰ τὸν χειμῶνα 


γαρ lectiones et note. 
(i Τὸν Ινδίδι.ιν. Ha Livio, quem Ἀνδοθάλη Polybius. 


7*1 


JOANNIS ZONAR E 
κατέμεινεν, Λί vioot δ αὖται τῇ τερὶ τὸν C"l6coa $xzipw ἐπίχεενται. Eiol 


rft! 
δὲ τρεξς. ἃ; Ἕλληνες μὲν 


χα. Ῥωμαῖα κανῇ Γυμνησ-ας xaloo τιν, Οὐαλερίας δὲ καὶ ᾿Υασσούσας οἱ Ἴδτρες, ἰδίᾳ U ἑκέσττ»,͵ τὴν 
μὲν Ἔδετον, tjv δὲ Μείνω, Μιχροτέραν δὲ thv τρίτην φερωνυμώτατα. Τὰ Γάδειρα δὲ cd Ῥωμαῖοι 


Χλτέσκο», 


Xi. Masinissa porro,vir inter przstantissimos, A 


in re militari et 436 manu et consilio promptis- 
simus, tali de causa a Carthaginiensibus ad Roma- 
nos defecit. Asdrubal, Gisgonis filios, amicus ei 
erat, et Sophonisbam filiam desponderat. Sed cum 
Syphacem Romanis studere sensisset, abdicata Masi- 
pissze affinitate, ut Sypbacem Carthaginiensibus Το» 
conciliaret, non minim: potentize principem, aija- 
mento fuil, ut Masinissae principatu, cujus pater re- 
cens obierat, potiretur : et Sophonisbar 1n matrimo- 
nium dedit, excellenti forma multerem, in litteris et 
musica exercitatissimam, adeo urbanam, facundam 
et venu»tam,ut solo aspectu audituve hominemetiam 
severissimum in sui amorem pertrahere posset. 
His de causis Syphax ad Cartbaginienses se contu- 
lit, Masinissa Romanos «sb secutus, quibus per 
omuem zíalem strenuam navavil operam. Scipio 
cum omnia quz intra Pyrenzos montes sunt, par- 
tium vi, partim deditione cepisset, trajicere in Afri- 
cam statuit. Romani autein, partim ex invidia suc- 
«vessuum ejus, partim veriti, ne per superbiam re«- 
gnum affectaret, duos ei successores dederunt. Sic 
Scipo imperium deposuit. Sulpicius autem cum 
Attalo eodem tempore Oreum proditione, Opuntem 
vi occupavit. Philippus enim eis mature opem ferre 
non potuit, viis qua transeundum erat, ab /Etolis 
Ínsessis. Sed sero tandem cum venisset, Attalo in 
naves suas compulso, pacem cum Romanis facere 
veluit. Sed cum post multa verba condit:ones non 
p'acuissent, pace repudiata, A:tolos a Romanorum 


IA. 'O δὲ Ἀ[ασινίσσας ávbo Ev ἓν τοῖς xpatíato:; 
ἐξετανόμενος΄ xai χειρὶ yàp xal βουλεύμασιν ἄρ.- 
στος ἐτύγχανε τὰ πολέμια. Πρὸς δὲ τους Ῥωμαίους 
kx τῶν Καρχτδονίων ἐξ αἰτίας τοιᾶσδε µετένεκτο. 
Ὅ ᾿Λοδρούδας του Γίσγωνος φίλος τε ὃν αὐτῷ, καὶ 
Σοφωνίδα τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα aieo ἑντγχύησε. 
Τῷ Σύφαχι δὲ συγγενόµενος, xat τὰ τῶ» Ῥωμαίων 
αὐτὺν φρονοῦντα αἰσθόμενος, οὐκέτι τὰ ὦμολογτ- 
μένα xph; τὸν Μασινΐσσαν ἐς ύλαξεν' ἆλλχ θελων 
τοῖς Καρχηδονίοις τὸν Σύφαχα προσποιέσασθαι, οὐκ 
ἑλαχίστης δυνάµεως ἄριοντα, τήν τε ἀρχῖν αὐτῷ 
συγχατέτραξεν, f τῷ Μασινίσσα πρ’αἴχε, τοῦ τα- 
τρὺς αὐτοῦ τότε θαᾳνόντος, xai την Σοφωνίδα σ.νῷ- 
χισεν. 'H δὲ τό τε χάλλος ἐπιφανὴς Tv, xat παιδεία 
πολλῇ xal γραμμάτων xal μουσιχῖΏς ἤσχητο  ἁστεία 
τε xal αἱμύλος ἦν, xat οὕτως ἑπαφρέδιτ.ς, 6; ὁς- 
θεῖσα ἢ καὶ ἀχουσθεῖσα µόνον xai τὸν πάνυ δυσέ- 
(eta χατεργάσασθαι. Ὁ μὲν οὖν Σύφαξ διὰ ταῦτα 
τοῖς Καρχηλονίοις προσέθετο' χαὶ ὁ Μασινίσσας τὰ 
τῶν Ῥωμαίων ἀνθείλετο xal χρησιµώτατος αὐὗτοῖ; 
δι πάντων ἐγένετο. Σχιπίων δὲ, πάντα τὰ ἐντὸς τοῦ 
livprvalov τὰ μὲν βίᾳ, τὰ δὲ ὁμολογίᾳ προσπ.ιησά- 
µενος, ἐς την Λιθύην στεἰλασθαι ἠτοιμάζετο. Οἱ ó' 
ἐν τῇ Ῥώμῃ τὰ μὲν φθόνῳ τῶν κατορθωµάτων a5- 
τοῦ, τὰ δὲ φόδῳ μὴ ὑπερφρονῆσας τυραννήσῃ, àve- 
χαλέσαντο αὐτὸν, δύω τῶν στρατηγῶν διαδόχους 
αὐτῷ πἐµφαντες. Καὶ ὁ μὲν οὕτω τῆς ἀρχῆς ἐπαύθη. 
"O δέ γε Σουλπίχιος μετὰ τοῦ ᾽Αττάλου χατὰ τὸν 
αὑτὸν χρόνον Ὡρεὸν μὲν προδοσίᾳ, Ὀποῦντα δὲ lo- 
χύῖ χατέσχεν. 'O γὰρ Φίλιππος οὐκ ἠδυνήθη αὐτοὶ : 


cmicilia ad se $raduxit. Annibal autem interea C ἐπαμῦναι διὰ ταχέων, τὰς διόδους προχατασχόντων 


quievit, sua tueri sat habens: neque a coss. csl 
lacessiius, eum citra dimicalionem subDactum iri 
putontibus. Sequenti anno P. Scipio et Licinius 
Crassus coss. facti : quorum hic in Italia mansit, 
altero in Siciliam et Africam ire jusso: ut si Car- 
tLaginem non caperet, sallem  Ánnibalem ex Italia 
avocaret. Sed nec justus exercitus, nec sumptus 
ad parandan classem, ex rei bene gestz invidia, 
daies est, vix summe necessariis suppeditatis. Ni- 
bilominus tamen cum classe sociorum, et quibus- 
dam ex populo voluntariis discessit. Mayo ex insula 
in Liguriam profectus, exscensum fecit. Crassus 
9) in Brutiis Annibalem. observavit. Philippus 
cum P. Sempronium cum magnis copiis Apolloniam 
venisse didicisset, cupide pacem fecit. Scipio vero 
cum ex ltalia solvisset, se ut in Siciliam trajice- 
ret parans, id facere non potuit, quod nec justas, 
nec exercitatas copias haberet. Quare tolam  hie- 
mem ibi exegit, ut e! milites quos habebat exer- 
ceret, et novos delectus haberet. Trajecturo nun- 
istum est a Rheginis, Locrenses quosdam urbem 
prodituros esse. Nau cum ab Annibale contra pra- 
sidii praefectum vociferantes, negligerentur, ad lo- 
manos inclinarunt. Missa igitur parte copiarum, 


τῶν Αἰτωλῶν. "Odi δέ ποτε ἐπελθὼν, el; τὰς ναὺς 
αὐτοῦ τὸν ΄Αττσλον καταφυγεῖν ἐ6.άσατο, Ὁ μέντοι 
Φίλιππος σπείσασθαι τοῖς Ῥωμαίοις ἠθέλησε» xat 
τινων λόγων αὐτοῖς γενοµένων, τὰ μὲν τῆς εἰρήντς 
ἀφείθη, τοὺς δ᾽ Αἰτωλοὺς ἀπὸ τοῦ συμμαχεῖν τοῖς 
Ῥωμαίοις µεταθέµενος, φίλους ἑαυτοῦ ἐποιῆσατ». 
'0 δ᾽ Αννίδας τέως ἡσυχίαν γεν, ἀγαπῶν εἰ «ὰ 
ὑπάρχοντά οἱ διασώσαιτο. Καὶ οἱ ὕπατοι νοµίζοντες 
αὐτὸν καὶ ἄνευ μάχης ἐχτρυχωθῆναι, ἀνεῖχον. τῷ 
δ ἐπιόντι ἔτει, Ó τε Σχιπίων ὁ Πούπλιος xol Λιχίννιος 
Κράσσος ὑπάτευσαν. Καὶ ὁ μὲν ἐν τῇ Ἰταλίᾳ ἔμει- 
νεν, 6 δὲ Σχιπίων Ec Σικελίαν ἀπελθεῖν χαὶ ἐς Λι- 
6ύην προσετέταχτο, ἵνα, εἰ μὴ τὴν Καρχηδόνα αἱ- 
pfjset, τόν γε ᾽Αυνίδαν τέως ἀπὸ τῆς Ἰταλίας ἂν- 
θελκύσῃ. Οὔτε δὲ στράτευμα ἀξιόλογον οὔτε πρὸς 
τριήρεις ἀνάλωμα ἔλαδε, διὰ τὰς ἀριστείας «θονού- 
µενος μόλις δὲ xal τὰ πάνυ ἀναγχαῖα παρέσχον 
αὑτῷ. Καὶ ὁ μὲν civ τῷ ναντικῷ τῶν συμµάχω» 
xal τισιν ἐθελονταῖς ἐκ τοῦ δήµου ἀπΏρεν : ὁ δὲ 
Μάγων, ἐκ τῆς νήσου παραπλεύσας, tl; τὴν Λιγνστι- 
xà» ἀπέδη. Ὁ Κράσσος δ' tv τῇ Βρεττίᾳ τῷ "Av- 
vi6g προσῄδρευεν. 'O μέντοι Φίλιππος καττλλάγη 
Ῥωμαίοις, Πούπλιον γὰρ Σεμπρώνιον εἰς ΄Απολλω- 
νίαν ἑλθόντα σὺν πολλῇ δυνάµει αἰσθόμενος, ἀσμέ- 





149 


ANNALIUM LIB. IX 


115 


νως ἑσπείσαι». Σχιπίων δ᾽ ὁ ὕπατος ἐξ Ἱταλίας (40) A magnam urbis partem proditorug opcra occupa- 


ἀπάρας, παρεσχευάνετο μὲν ὡς ἐς Σιχελίαν πλεύσων, 
οὐχ {δυνήθη δὲ, µήτε δύναμιν ἑντελη, καὶ αὐτὶν 
ἀσυγκρότητον ἔχων. Ac πάντα τὸν χειμῶνα ἑκεῖσε 
διήγαγε, τοὺς σὺν αὐτῷ ἑξασχῶν, xal ἄλλονς προσ- 
καταλέγων.Μέλλοντι δὲ περαιώσασθαι, ἀγγελία αὐτῷ 
ix Ῥηγίου Ἶχε, τὴν πόλιν τὴν τῶν Λοκρῶν τινας 
προδώσειν. Tou Υὰρ φρουράρχου χαταδιήσαντες, 
χαὶ μηδεμιᾶς ἐχδικίας παρὰ τοῦ ἸΑννίδου τνχόντες, 
πρὸς τοὺς Ῥωμαίους ἀπέχλιναν. Δύναμιν οὖν πέμ- 
φας ἐχεῖ, πολλὰ τῆς πόλεως νυκτὸς μετὰ τῶν προ- 
ὃ-ὀόντων χατέλαδε. Tov ek Καρχηδονίων εἰς τὴν 
ἄχραν συνειληθέντων, xal τὸν ᾿Αννίθαν µεταχαλε- 
σαµένων, χατὰ τάχος ἐξανήχθη xal ὁ Σχιπίων, xoi 
πλησιεάσαντα τῇ πόλει αἰφνιδίῳ ἐπεχδρομῇ ἀπεώ- 


vit. Cuni autem Carthaginienses in aree conglobati, 


.Annibelem accersivissent, eum Scipio, celeriter 


converso cursu, erupiione facta, ad urbem acce- 
dentem repulit. Deinde arcc potitus, totaque urbe 
duobus tribunis militum mandata, solvit: verum 
in Africam appellere non potuit. Sic autam Car- 
thaginieuses adventum ejus timuerunt, ut pecunia 
missa Philippum ad bellum Itali: inferendum con- 
citarent, et Ánnibali frumentum et milites mitte- 
rent, Magoni classem et pecuniam, ut a trajectu 
Bcipionem prohiberet. Romani autem ex ostentis 
quibusdam illustris victoris spe concepta, legio- 


- nes Áfriconas, et novos militum delectus, quot vel- 


let,Scipioni decreverunt. Ex consulibus vero Gethe- 


cato, Elsa λαθὼν τὴν ἀχρόπολιν xat ἑπιτρέψας τὴν B gum Magoni, Sempronium Annibali opposuerent. 


πᾶσαν πόλιν δύω  ytÀtápzgot; ἀνέπλενσεν ᾿ 


οὐχ Ἰδυνήθη μέντοι τῇ Λιθύῃ προαπλεῦσαι. O0vwo & υἱ 


Καρχηδόνιο: thv ὁραὖν αὐτοῦ ἔδεισαν, ὥςτε χρήµατα μὲν τῷ Φιλίππω etas, Uv' εἰς τὸν Ἰταλίαν 
ατρατεύαῃ, xal τῷ Αννίόᾳ καὶ αἴτον πέμψαι, xal στρατιώτας, xal ναῦς. τῷ Μαγῶνι xol χρήματα ἕνα 
τὸν Σκιπίωνα χωλύσῃ περαιωθῆναι. "Ex δὲ σημείων τινῶν νίχην οἱ Ῥωμαῖθι λαμπρὰν ἑλκίσαντες, τήν 
τε ἐν τῇ Λιδύῃ ατρατιὰν τῷ Σχιπίωνι xal δύναμιν ἄλλην ὡς ἂν ἐθελήσῃ, καταλέξασθαί ol ἑπέτρεγαν. 


av. 

: ID'. Οἱ δέ γε Καρχηδό».οι δαίσαντες τὸν Maowlo- 
ea» μὴ Σχιπίωνι πρόσθηται, ἔπεισαν τὸν Σύφαχα 
«hv ἀρχὴν αὐτῷ ἀποδοῦναι, ὡς xal αὖθις αὐτὴν 
ἀναχτησόμενον. 'O οὖν Μασινίσσας ὑπώπτευε plv 
τὸ πραττόµμενον' χατηλλάγη δὲ δῆθεν, ἵνα πιστὸς 
νομισθεὶς µέγα τι σφῆλαι αὐτοὺς δυνηθῃ. Μᾶλλον 
γὰρ ὑπὲρ τῆς Σοφωνίδος, $ τῆς βασιλείας ὠργίζετο. 
Av) xai τος Ῥωμαίοις προσέχειτη, ὑποκρινόμενος 
τὰ τῶν Καργηδονίων αἱρεῖσθαι. Ὁ δὶ Σύφαξ τὰ 
πῶν Λιδύων πράττω» ἐπλάττετο 'Ῥωμαίοις ἕνσπον- 
δες εἶναι. Καὶ στείλας πρὸς τὸν ἈΣχιπίωνα παρῄνει 
ph; ποιῄσασθαι τὴν δ:ἀδαχιν. ᾿Ακοῦσας δὲ ταῦτα OU 
ἀποβῥήτων ὁ Σχιπίων, ἵνα uh γνῶσιν οἱ στρατιῶτα:, 
τόν τε xfpoxa αὐθήμερον ἀπέπεμψε, μηδενὶ ἅλλῳ 
προσοµιλήΊαντα. Καὶ τὸ στράτευµα συγχαλέσας, 
ἐπέσπευδε thv διάδασιν, ἔτι τοὺς Καρχηδονίους 
ἁπαρασχεύους λέγων εἶναι, καὶ πρότερον μετὰ τὸν 
Μασινίσσαν, τότε 6h χα) τὸν Σύφαχα µεταχαλεῖσθαι 
αἱ τοὺς καὶ χρονίζουσιν ἐγχαλεῖν. Ταῦτα εἰπὼν 


Tov Υὰρ ὑπάτων Mápxov μὲν Κέθηγχον τῷ Μαγᾶῶνι, 


Πούπλιον δὲ Σεμπρώνιον τῷ ᾿Αννίδᾳ ἀντέτα- 


ΧΙ. Carthaginienses autem metuentes, ne se 
Masinissa eum Scipione conjungeret, Syphaci per- 
suaserunt ut illi principatum restitueret , facile 
eu:vdem recepturus, Masinissa fraudem intelligens, 
reconeiliationem ipse quoque simulavit, nt eos ma- 
gna clade afficeret: ob Sophonisbam, quam pro- 
pter principstum amissum, iratior. Itaque Romanis 
studuit, quamvis se'partes Carthaginiensiam fovere 


: profiteretur. Contra Syphax, cum Afris consultum 


vellet, se Romanum fedus colere prztendebat : a 
quo Seipio admonitus, ne trajiceret, caduceatere 
eodem die clam ablegato, ut cum nemine colloqui 
posset, ne id resciscerent milites, convocato ezer- 
citu, trajectum maturavit : Carthsginienses adbuc 
imparatos 486 esse dicens, eosque pridem Masi- 
nissom, nunc Syphacem accersisse, eorumque mo- 
ram accusare. His dictis, nihil amplius cunctatus 
solvit: et classe ad Apollonium promontorium 
subducta, castrisque positis, agros vastavit, et op- 


μηδὲν ἔ-, µελλήσας ἐξανήχθη, καὶ πρὸς τὸ ἆκρω- p pida quxdam cepit. Tum Masinissa Ἡληποπί, As- 


41,0107 τὸ χαλούμενον "AnoAXOv:oy προσορµίσας τὰς 
ναῦς ἐἑστρατοπεδεύσατο, χαὶ τὴν χώραν ἑπόρθει, 
προσέμισγέ τε ταῖς πόλεσι, χαὶ εἷλέ τινας. Ἐγχει- 
µένων δὲ τῶν Ρωμαίων τῇ χώρᾳᾷ, Άννων ὁ ἵππαρ- 
χος, υἷὸς ὧν τοῦ Ἱλσδρούδου τοῦ Γίόγωνος, ἀνεπείσθη 
πρὸς τοῦ Μασινίσαου ἐπιθέσθαι αὑτοῖς. "0 οὖν Zxt- 
«itv ἱ-: πέας πέμψας τινὰς χωρία πρὸς γαταδρομὴν 
ἐπιτίδεια ἑληῖζετο, (V ὁποφεύγοντες ἐπισπάσωνται 
ἐπιδιώκοντας. Tüv οὖν Καρχηδονίων ἐπισπομένων 
αὐτοῖς χατὰ τὰ συγχείµενα τραποµένοις, ὁ Μασινία- 
σας τε χατὰ νώτου γενόμενος μετὰ τῶν ἀμφ' αὐτὸν 
ἀπέθετο τοῖς διώκουσι, καὶ ὁ Σχιπίων Ex τοῦ λόχου 


drubalis Gisgouis filio, Magistro equitum, persua- 
sit ut Romanos adoriretur. Scipio igitar, missis 
equitibus, quzedam idonea loca populatur, ut ii re- 
fugiendo persequentes attraherent. Qui cum ex 
composito in fugam versi, a Carthaginiensibus urge- 


rentur, Masinissa a tergo adortus est Afros, et 


Scipio ex insidiis impetum in eos fecit : ac muliis 
cwsis, multi cum ipso Hannone capti sunt, quem 
Asdrubal cum Masinissz matre permutatum rede- 
mit. Deinde Svyphax, Romana amicitix simulatione 
abjecta, palam Carthaginiensihus opem tulit. Ro- 
mani vero et agros populabantur, ct multos qui ab 


γαι lectiones el note. 
(40) Εἰς "itaAlav. Sie Regii mss. Colberteus vero, εἰς Ἰταλίαν ἁπάρας, Sed legendum ἓξ Ίτα- 


Aids. 


PATROL. Gr. CXXXIV., 


24 


A1 


JOANNIS ZONMUE "iS 


Angibale et'lialis in Africam mittebantur, recipie--A ἑπεκδραμὼν : προτέμἰίξεν- ἀδτοῖς. "Kal “πολλοὶ "μὲν 


: bant, et lir hibernis ibi msnserunt. Post: ο €neo 
Scipione, et. €aioBervilio consulibus; Carthagiiien- 
ceg bello fatigati, paeem expetiverunt, et Mago s$que 

Annibal - Italia exciderunt." Consulibus enim -&nni- 

-bali et -Magoni resistemibas, -in Africain "Scipio 
4rassans, urbes oppeguavit. 'Intetigu navem : Car- 

,Ahagigiensom. captam, . cun. veeteres se-legatos - dd 
illum ;ise ; simulareat, .missamtufeeit: ,non:ignora- 

;liope: eomanonti , «964. ae ut(aasia .vielake legauonis 
3spergereuur. -Syphace de condilionibus, agente, ut 

.Seijpio :rica, dialia.exeederet Annibal, aseensus 

gb: 908 quod illi :fidem baberet,.sed ut Barbarum 
jn (zsmdem:jlljeoret. Nam.eum per.induciarum li- 
ecntjam-aliasaliis.militibus in:Carthaginiensiam.et 


'ἐφθάρησαν, πολλοὶ δὲ κάὶ 'ἑάλωσαν, xà 6 "Auyury 
"ἀδίέός.'Αιὸ ὁ Ἰλδδροδδας tirv πητέρα τοῦ Μασινίσσου 
«συνέλαθ., κἀ ἀνταπὲδύθησαν. 'O δὲ Σδφάξ ης «ρὸς 
Ἑβωμαίους “φιλίας, την δόκησιν ᾿ἀπειπῶν, φανερῶς 


«Sol; Καρχήδονίοις “ουφῄρατο. Οἱ 'δὲ "Ῥωμαῖοι -xát 


εξληΊζοντο- τὴν χύραν, γὰὶ ουχνὸὺς τῶν ἐκ {ης Ἰτσ- 
ελίας ὑΑλντόυ λΑνήήδου πρὸς τὴν Λιδόην πεμφθἐντῶν 
Ἀνοχαμίσαντο, - wa «χανὰ ,χώραν 'Σχέίμαφαν. Μετὰ δὲ 
«ioa T vétoo Ἀφικέονος,χαὶ IMitov'ZepouU.Fov ὅπα- 
"φενσάντων, 6ἵ τε Καρχηδόνιοι ἑλαττωθέντες τῷ κο- 
χέμφ, σνµθηναι ἐθέλησαν, ^al ὸ "Awfeac χαὶ ὁ 
"Μαγὼν «ἐκ τῆς. Ἰταλίας 'ἐξέπεσον, «Οἱ piv γὰρ 
Όπατοι τῷ ᾿Αννίδφ κἀὶ τῷ Μαγῶνι ἀντικαθίσταντο, 
ὠχιπίων δὲυτήν.τε Λιθύην ἐχάκου, xal ταῖς εόλεσι 


Ryphaeis.e3stra.znissis, omnem illorum apparatum προσέδαλλε. άν τούτῳ ναῦν Καρχηθδονίαν 'λαδών, 


,explogesset : ιβτυλαλήμηςιο causis, eaque poljs- 
Amm, quod Sygiacem Masinissa: insidiatum esse 
«opsiabat, paeta ,gescitíit , no«tuque in earnin«ca- 
&tra -vqgit, parvosdiaejineta;intenyallo, .et &sdruba- 
lis, .passim ignem ἱμίοςίί. Que.qum Jacillime in- 
.eenga essent (nap ,labernacula .ex .culmia αἱ fron- 
dibus confecta erani) et Carthaginienses male tra- 
tal 9µΠΙ, ιί Syphaqis milites «apem Jauiri, a Το 
manip áp procincty .Stantibns (ocaigi, «orum 2:360 
quoque «astrie spcannais, in.quibusimuliet eqni 
et .bomines periqqunt- Aosneni eum Jiecnociu per- 
peurassept, nibil incommodi agcaparuat ;.aed mane, 
JMispani.qui Cartbaginensibus veceng;auxilie vune- 
rant, ex inyroxiso jmpeAs dp illqs facto, mnitos 
Qcciderunt. dade ,Αράσιρη) statim .Carrhaginem, 
Syphar. domum .rediit. Scipio vero Sxphaci Maai- 
nissasu ej C. adiu oppeauit, ipee eoptra Cartba- 
ducens £st profecuua, Ill wero ad anuniiongm 


«coatrurum, ig quibus Romani bibernaraps, quoque - 


μι éya contulerant, nawes anisgynn$, Νί au «95 
ατα, AH Scipionem Α spe romeenept ; sec 
iret, Eo any» cugnio, ebsifiope xelipta, 
propere Αλί ay cwelodij, Prime die 
hogjeg facile propulearuni Jjemas : poeuidie leuge 
inferloxee uerb, Nam (artbagudenses ferrais qia- 
nibys ipjegkis. naves 9HgNoL enrym revellenga:. 
$ed jp Mrrem Pxscegdere eom aus, navibus de- 
Mum reduces, Heperiwm Aedrnbsli ebregatum, 


àq xsv, ἐπεὶ πρὸς αὐτὸν ἐπὶ πρεσθείᾳ ἀφικνεῖσθαι 
Ιἐτιλάσαντο. Ἠβδει μὲν γὰρ τὸ πλάσμα, "xpesvi- 
μησειδὲ τὸ :μὴ διαθχηθῆναι, ὡς πρέσδεις πσπτεσχτ- 
«ώς. Καὶ τοῦ Σύφαχος πράττοντος .ἔπι «διαλλαγὰς, 
ὥατε xaVkx «ἲς Adorno μὲν τὸν Σχιπίωνα, τὸν 9" 
Ἀλννίδανὰχ τῆς Ἱταλίας ἀπάραι, ἑδέξατο τὸν λόγον, 
οὐχ ὡς πιστεύων αὐτῷ, ἵνα δὲ σφ{λῃ αὐτόν. Tew 
γὰρ -απρατµοτὺιν dot ἄλλους κατὰ νὴν τῶν σπον- 
:Dipy ππρόφασιν d; «τὸ ατρααόπεδον zb τῶν Καρχηδο- 
Νίων Tune, καὶ có ποῦ Σύφακος, bil ἐκαῖνοι 
vas tk παρ’ αὐτοῖς χατεσχέφαντο, τὴν «σὖύμδασον 
ἀπ᾿ «ὐλόγου δή τωος.σχἠφεως, ὄλλως *« καὶ ὅτι 6 
Ἑώφαξ ἐπιδομλεύων ἐφωράθη τῷ Meswisag, à:- 
ἁρούσακο. Ἀνκτὸς δ᾽ ἆλθεν εἰς τὰ στρατόπεδα αὐτῶν, 
οὐ πάλυ ἀλλήλων ῥιέχαντα, καὶ «up ἐς τὸ τοῦ "Ae- 
δρούθου πολλαχόθε» Kua ὑπέδαλε. Καὶ ἁμπρησθέν- 
πο, ῥᾷστα αὐτοῦ (bx γὰρ χαλάμης καὶ ἐκ φυλλάδων 
ἁπεποίηντο αὐτοῖς αἱ σχηναὶ), ol πε Καρχηδόνιοι κα- 
xüg ἀπήλλαξαν, χαὶ οἱ περὶ τὸν Σύφακα, βοηθῆσαι 
αὐτοῖς ἐθελήσαντες, vol; τε Ῥιμαίοις tolo περιέ- 
Ναυσιν ἁεριέπεσον, xat αὐτοὶ ἁπώχοντο, xal τὸ στρα- 
τόπεῥον προσενεπρῇσθῃ αὐτῶν, xal ἐφθάρησαν πολ» 
λρὶ καὶ ἵπποι κᾶὶ ἄνθρωποι. Oi Ῥωμαῖοι δὲ «αῦτα 
πετοιρχότες, νυχεὸς μὲν οὐδὲν ἔπαθον. Ἡμέρας 8 
ἐπιφαυσάσης, Ἴθδηρες ἄρτι Καρχηδονίοις àxl συµ- 
βαχίᾳ ἑλβόνες, προαέπεσρν αὐτοῖς ἀπρεσδόχητοι 
χαὶ πολλοὺς ἀπέκτειναν. Ῥὐθὺς οὖν ᾿Ασδρούδας μὲν 
εἰς «hv Καρχηδόνα, Σύφαξ δὲ οἴχαδε ἀπεχώρηυσεν. 


ἡ που) suidam tadideryns. Inde Asdrubal servis D 'O δέ γε Σκιπίων Σύφαχι μὲν τὸν Μασινίσσαν xai 


£t vansfngis supcepHs, Swapie nucinritale copias 
nop imbe«illes coegit : et Hispanis, qui in castris 
Scipionis militabent, sibi clau couciliatis, nociu 
cagtra pjus ex insidiis adoriri ipstituif. Ac effecis- 
set aliquid, misi et augures auspiciis turbati, et 
Masinjssz inater divino guodam afflatu, effecisseni, 
vt quzstiones de eis habereutur. Sic illis ante per- 
peiratum facinus supplicio affectis, Scipio rursus 
qd Carthaginem, adimnoto exercitu, agrum wssit, 


l'«tov ἀντέταξε Λαίλιον ' αὐτὸς &' ἐπὶ τοὺς Καρχη- 
δονίους ἤλασεν. Οἱ δ᾽ a0 Καρχηδόνιοι πρὸς τὸ ἔρυμα 
τῶν Ῥωμαίων, ᾧ χειµαδίῳ ἐχρῶντο, χαὶ ἐς ὃ ἀπετί- 
θεντρ πάντα, ναῦς ἔπεμψαν, ἵνα ἡ αὐτὸ αἱρῄήσωσιν, ἃ 
ἀφ᾽ ἑαυτῶν ἁπάξωσι 35v. Σκιπίωνα’ xai ἔσχον οὕτως, 
Μαθὼν γὰρ τὸ γινόµενον ἀπανέστη, χαὶ ἐπειχθεὶς κρὸς 
τὸν ναύσταθμον, διὰ φυλαχῆς αὐτὸν ἐποιῄσατο. Καὶ τῇ 
μὲν πρώτῃ ἡμέρῃ ῥᾳδίως τοὺς προσµίξαντας αὖ- 
τοῖς ἀπεώσαντο οἱ Ῥωμαῖοι, τῇ δ᾽ ὑστεραίᾳ πολὺ 


Πλαττώφησαν, Kal ναῦς γὰρ τῶν Ῥωμαίων χειρῶν σιδηρῶν ἐπιδολῇ ἀπέσπασαν. ᾽Αποδῆναι ὃ ἐς «ἣν 


γῆν οὐχ ἑτόλμησαν, ἀλλ’ ἀναπλεύσαντες οἴχαδε τὸν 


Λαδρούθαν ἀπεχειροτόνησαν" Άννωνα δέ τινα ἀν- 


θείλοντο. Káx τούτου "Avvuv μὲν στρατηγὸς fjv, ἐχεῖνος δὲ xa0' ἑαυτὸν δούλους τινὰς xal αὐτομόλους 
παραλφδῷγ, δύναμιν οὐκ ἀσθενη συνεκρότησε, xal τινας τῶν Ἰδήρων τῶν σνοτρατενοµένων τῷ Σχι- 


πίωνι χρύφα ἀναπείσας, ἐπεχείρησε νυχτὸς ἐπιθουλεῦσαι τῷ στρατοπἑἐὸρ αὑτοῦ. 


Kàv ἐξειργάσανέ 














de. ut (cC Ct ANNALIUM 1p. νο Uu Ww" n mt )5 nut ὁ "0 


τις εἰ ah at τε pávu às, PNTNSE IS χβέντες κο) fh ao Maeylo soy yen p Opec Uigaretiabnov 
.γενέρθαι ἐποίπραν,, Καὶ οἱ μὲν.πρρχαφοληθθέντες ἐχολάσθησαν, xai ὁ Σχιπίων αὖθις ἐπὶ τὴν Κκρχη- 
δύνα ἑστρτευσε χα). thv, YO v oocytes n adt κας baeo 06 ο 9 ot 
ΙΓ’, Σύφαξ. δὲ ἑπολέμει τοῖς «περὶ ay. -Aagaev, A auXlaSsphex cumerlolio.ed, tempus -restitisset 
xg χρόνον,τινὰ ἀντέσχεν, «εἴτα .Prepíagov-olw- — Aapdesdlomani suporionse.evaseront, rpultis oeci- 
μαῖοι, καὶ ππολλοὺς μὲν ἐφήνευφαχι gojhouc hi ἑθώ- — AM min eapiiu M que ipso. Byphaae y quem quin 
Υρηπαν, xai σὺν Σύφρχα, gDey.. Kal τὴν Κάρτρως dà — wincm osjendissent : νου qoi. Gintare regiam ejus 


Bastnzig αὐτοῦ, σαρέλᾳθον ῥμάχως, τοῖς ἔνδον, ὃρ- 
δε u£vov αὐτὸν ἀπιδείδφυτες:, "ΗΝ δ kel ya) ἡ Zopo- 
ET. (41) x3i πρὸς αὐτὴν à Maowlagag: A00 os. οὐ 
s 1515: καὶ πιριλαβὼν absit Εκομὲς αύμακα, 
εἶτε, σὺν ἁφαρπάσαντά $e ἐκ δὲ καὶ σέ”. AM 
4c 085:0,* op53. yàp, αἰχμάωτρς -TÁpprae, And 
σύμμαχον Éyovca., , Taie! εἰπὼν,, ἔχημεν. αὐτχν 
παραχρΏμα, 'προκαταλαδὼγ τοὺς 'Ῥρωμαίυνς,. pf, 
πως novis ἁμάρτῃ, Yevop&vnc bv. τοῖς Aaggos. 
Εἶτα χαὶ τὰς ἄλλας «πῤλεις τοῦ Lüpaxog, mpootgous- 


Ame oontra grlemeeius :pugnam ocaupatunty in.ea- 
ue :Sophenisbass deprebenderuntodd quam Ma. 
»Simisaa gratie inalliit ; es mulierenxamplexus : Βα- 
-beo, inquit. Sypbacem, qui ἰα mibi eupszit z:hoboo et 
6. Sed- tinurenolà c neque emim wuputm es, ma socio. 
iddsc dMogutue,. atatim. cem uxnram/duxit:p:veritas, 
-39 si-Reingnos exspeetassat, ilja i8 manuhias relata 
^xcideret. Deinde .neliquis nppidis.subaetis, pra- 
ες 9lig, &ypharemiadoSciptenem vinetam adduxe- 
runt» J$/90. Qued álle spectaculum mon tulit. ^t sed 


σχτα. xal πρὸς τὸν Σκιπέωνα Ίλθον, ἄγμντες, $&, «s - -Wemor ejus bospitii,.e4: humanorum «οδύνη. c 
λοιπὰ xat τὸν Σύφαχα.. Καὶ, ὃς Ιδὼν, αὐτὸκ Δεδεµέ- θα: axsiliih:eupyque:solutum, porrecta » doztera, 
νον οὐ» Ένεγχεν, ἀλλὰ τῆς Rap. αὐσῷ, μυημονεύσας μποσίῆσα haluid., Gannaptem eum aliquardo re- 
ξενία , χα) τὰ ἀνθρώκειχ, ἀναλαγιάμεγης, ἁνεπὶ» ᾖϐλβδι{:4ΜΟ: consilio sellem Bomanis intulisset? ille 
δησἓν ἐχ τοῦ δίρρουν ἕλυσέ, τε. αὐτὸν, καὶ ἐδεξώ — pasi-calldile «4; tei pana qxcucavit, ot Masiniseam 
σατα, καὶ ἐντίμως Tv; Καὶ ποτε Πρετο ΤΙ. 99) uis esi. M, eni,Sonbonishe dgpulan factum esse 


δόζαν ἐπολέμῆσας ἡμῖν ; '0 δὲ ἑαυτόν τὲ σοφῶς 
ἑςητήσατο ἅμα, καὶ τὸγ Μασινίασαν ἠμύνατο, εἰπὼν, 
αἰτίαν αὐτῷ τὴν Σρφωνίδα τεγέσθαι. Ti γὰρ πατρὶ 
τῷ ᾿Ασδρούθᾳ χαριζοµέγηγ, χαταδῆσαι αὐτὸν µαγ- 
Υανείαις, ὥστε xal ἄκοντα. τὰ, τῶν, Καρχηδονίων 
πρᾶδαφ. AX ὅτι, ὑπλ Ὑνναρὸς «πάτημα, «ἀξίν 
ἔδωχα δίκην. "E;0 6 οὖν τι kv κακοῖς παραμύθιον, 
ὃτι ὁ Μασινίσσας αὐτὴν ἔχημε- «πάντως γὰρ «καὶ 
ἐχεῖνον ὁμοίως ὄιολέσει. 'O δὲ Σχιπίωγ ὑποπτεύσας 
ταῦτα περὶ τοῦ Μαρινίσσου «ἐχφλεσέ τε αὐτὸν καὶ 
ἀτιάσατο ὅτι γυναῖχα πολεμίρν «καὶ αἰχμάλωτον 
ἄνεν τῆς αὐτοῦ Ὕνφμης οὕτω ταχέως. ἔγημε καὶ 
παραδοῦναι ποῖς Ἑωμαίοις αὐτὴν ἐχέλενεν. .0 5; 
περιαλγήσας μὲν, εἰσπηδήσας, δ' εἰς τὴν exi 
ἔφη, τῇ Xoguvió* El μὲν οἷός £? 3v τῷ ἐμαυτοῦ 
θανάτῳ. ἐλενθέραν. φυλάξαι, σε xa) ἀν ύέδρώτο», 
προθύμως ἄν cav ὑπερωπέθανον, Ἐπεὶ δὲ. τοῦτρ 
dévrator, αροπέμπῳ. σε, £vüa χὰγὼ καὶ ἅπαντες 
ἀιριξόμεθα. Καὶ «ταῦτα εἰπὼν, φάρμαχν αὐτῇ 
ὥρεξεν. Ἡ ἃ p. ἀγωλοφύρατο 00v ἀφτέναξεγ: 
ἀλλὰ xal yu 1evvaluz, JEl τοῦτό rou, ἔφη, drap, 
δοκεῖ, κἀγὼ Asi8oga,. τῆς, Τὰρ. ψνχῆς Μου μετὰ 
σὲ οὐδεὶς. dA4oc . κιβῥσει, Jl Δὲ τρῦ «σώματος 
μου Σχιπ{ων 0£itgi, vqupór. αὐκὸ «Ἰαδέχω.ιι καὶ d 


d.xit, a qua in pawisAsdrubalis geatiam prastigiis 
quibugdam fuerit incetiuM, wt. vel.invitas: siwderet 
arllaginiengibus, Etsi autem. muliebnis inspostm- 
A justas. paenas lyercá, lapven id iumalia se habere 
S0jaui, qupd. Masipissa, ea ducta, ompino,in imi 
exilium, praxipitaudus.esses. 3. suspiciawe mulus 
Spio,.cuiu Masinissa sLatun:expostulab quod: pau - 
Jierem hostem et,,captivag,: se inscin, taps. propt 
rauter.dygigset, eauuque. tradi. Romanis julet. Qui- 
bus verbia ingenti dolore .affoptus Masinissa :subito 
iu. tabernaculum insiligns, &opbpniabun:sit : δὲ 11ο 
jpg isdgritu, te .liberag et- ónmiolgtauntuni possziA, 
cupida nr, te marjap,oppe(ecem, Vernis quimád βοοί 
pon, po(est eo Le pramitio, 900 46 ab ente par» 
veniemys, Hjs digtit, ۈ wngnum posrigis. liie. veso 
ciyra ejulatum ϱἱ gensituga, generoso anim. cespune 
dei : Si Jii istud, manie, plocel, gareo. Nopnanimo 
gnidem, mee, nepyo-alius donüpabifyr. Si amem. Sei- 
pio. cqvpug meum requirit,, morum Sie acoipistodkt- 
quo illa sic 9biit, ld porzo.fagtusm. m uleria .adseé- 
παλ ο Scipiq.. Ropsni, Sypbeta,.ejus 1. Gli. Yer- 
Join, e. 3lis .principibus.a Ledie in τν perda- 
fAiiGyobaenm. Alle asegrmaruni, : etodefuncium, 
publice ,sepelivasunt., Vermjes; pateraum.regpum 


μὲν οὕτως ἀπέθανε, «Σκιπ[ων δὲ τὸ ἔργον ἐβαύψαι D capfigatunt, captivis, Numidis, dono .datis.. Car- 


σεν. OL δ᾽ ἐν τὸ, Ῥώψῃς, τρῦ, Λαιλίο, τὸν. Σύφαχα 

καὶ τὸν. υἱὸν ἐχείνου θὐερμίνφ) ἀγαγῤντος ἐχεῖ, καὶ 
τῶν ἄλλων τμγὰς, τῶν πρώτων, τὸγικὲν ῥύφαχα εἰς 
τὴν "Ax6av κατέθεντο,. καὶ τελευτήσανιᾳ δηµαοσίᾳ 
ἔθαφαν. Ti δὲ Οὐερμίνᾳ τὴν, βᾳσιἑείαν τρῦ .za.- 
phe ἐπεχύρωσαν xqi τοὺς ζωγρηθέντας. γοµάδας 
ἐχσρίσαντο. Οἱ δὲ Καρχηδόνιοι περὶ .σπονδῶν ἔπις 
χηρυκευσάµενοι τῷ Σχιπίωνι χρήματά τε εὔὖθὺς 


thaginiepeen 3udeim eadugeatoribus de pare missis, 
$tjim pecuniam, S«ipioni dederent s coptivisque 
Qmpihug. redditis, -amtenis de nebas:logatos, Homanm 
IGi SGT AMA , qUi- mia. Bipmanie: adepisss nomousudt 
Negabané enis, meris q0jeuMn. es86,.ut eoadm ide 
paca legasen Audiseas, qui.eauma baberept.in ltalio. 
Post dijuasspm autesu;Annilalig et Magenis, iie su- 
ditis, pacis conditiones accepetuut. Ili? porro Italia 


Varie lectiones et notie. 
(At) Σοφωνίς. lta mss. quam Xog/vfia, excerpta Diodori Siculi, p. 289, alii Sophonisbam vocant. 


S00 €w 0795 yt 


791 


JOANNIS ZONAR.£ 


oz 


excesserunt, non propter paeifcationem, sed ad A ἔδοσαν xal τοὺς αἰχμαλώτους πάντας ἀπίδωχαν xdi 


bellum domesticum progeraates. At 4] Cartha- 
ginienses, cum prius etiam pacem minime cogita- 
rent, nec eam alio consilio petiissent, nisi ut 
tempes terrerent, dum veniret Annibal; ejus οἆ - 
ventu reereati, Scipionem terra marique invase- 
rant. lile vere expostelante, neque quidquam mo- 
derati legatis responderunt ; et abeuntes per insi- 
dias occidissent, nisi forteito vento exorto essent 
conservati. Itaque Scipio senatuscensultam de pace 
iaterim allatam, non ratum babuit. Carthagiaienses 
vero, Magonce in Italiam remisso, Annibalem επει-- 
ciui eum summo imperio pra/fecerunt, repudiato 
Hannone, et Asdrubale capitis damnato. Qui. cum 
ultro venenum baasisset, in cadaver ejus est se- 


ὑπὲρ sümw λοιπῶν &psaÓsíny ei; th» "Pour ἃ-ὲ- 
στειλαν. Too; δέ γε πρέσδεις οἳ "Pupat «4: οὗ 
προσεδέζαντο, λέγοντες οὐχ εἶναι πάτρ.ον coim, 
στρατοπέδων iv τῇ Ἱτολίᾳ ὄντων τισὶ. πρε:θείαν 
προσίεσθαι ἓξ αὐτῶν καὶ χρηματίσειν ὑπὲρ εἰρήνης, 
Ὕστερον δὲ ἁπάραντος τοῦ τε ᾿Αννίθου χαὶ τοῦ 
Ἱαγῶνος, λόγου οφίσι µετέδωχαν χαὶ ἑφηγίσαντο 
τὰς σπονδάς. Ἠξεχώρησαν δὲ τῆς Ἱταλίας 6 τε λυ- 
νίδας καὶ 6 Μαγών, οὗ διὰ τὴν ούμδασιν, ἀλλὰ πρὶς 
τὸν οἶχοι πόλεμον ἔπειγόμενοι. Οἱ δ᾽ Ev τῇ Λιδύη 
Καρχηδόνιοι οὐδὲ πρότερον εἰρηναϊόν τι «ρονοῦντες, 
xai περὶ σπονδῶν ἐπὶ τῇ τοῦ χρόνου εριδῖ διὰ τὴ» 
τοῦ ᾽Αγνίδου παρουσίαν ἐπιχηουχευσάμενοι, ὡς τὸν 
Αννίδαν πλησιάτοντα ἔμαθον, ἀνεθάρσησαν, χὰὶ 


vitum. Annibal, omni potestate aecepta, Masinisste B ixiécvco τῷ Σχιπίωνι χατὰ γῆν τε xal χατὰ θάλασ- 


regnum populatus, se ad committendum cum Ro- 
imanis prelium parat. Idem et a Seipione factum. 


cav. Κάχείνου περὶ τούτου αὑτοῖς ἐγχαλέσαντος, 
οὔτε μέτριόν τι τοῖς πρέσδεσιν ἀπεχρίναντο, χαὶ 





ἐπεθούλευσαν αὐτοῖς ἁποπλεύσασι καὶ εἰ ph πνεῦμα τυχαίως συμδὰν αὐτοῖς ἑδοήθησεν, ἀπώλοντο ἄν 
Ὅθεν xat ὁ Σχ.πίων kv τούτῳ τὴν Φήφονυ τῆς περὶ τῆς εἰρήνης χοµισθείση; οὐχέτι αὐτὴν ἐποιῄσατο, 
Οἱ οὗ, Καρχηδόνιοι τὸν μὲν Μαγῶνα elc τὴν Ἰταλίαν ἀνέπεμψαν, τὺν ὃ ᾿Αννίδαν αὑτοχράτορα οτρ2- 
ςηγὸν ἀπέδειξαν, τὸν ᾿Άννωνα τῆς ἀρχῆ; καύσαντε;. Τὸν δ᾽ ᾿Λοδρούδαν xaX ἀποχτεῖναι ἓγτφίσαντη, φαρ- 
ψάκῳ δὲ ἐχουσίω; φθαρέντα, καὶ νεχρὸν ἠχίσαντο, ᾿Αννίδας μὲν οὖν πᾶσαν τὴν ἡγεμονίαν λαθών, εἰς 


si» Μασινἰσσου χώραν ἑνέδαλε xai ἑχάκου αὐτὴν, καὶ τοῖς 


«οιμάἀζοντοδὲ καὶ οἱ τοῦ Σχιπίωνος. 

XiV. Romanos aotem peenituit, quod Annibalem 
Kália emisissent ; quem ut :n Alrica rem gerere 
didicerunt, denuo haud mediocriter perterriti, al- 
Serum consulem Cl. Neronem contra eum mise- 
runt, Marco Servilio Mali» defensione mandata. 


Ἑωμαίοις µαχέσασθαι Πτοιμάνετο. Άνθη 


I4. Οἱ ἐν τῇ Ῥώμῇῃ μµετεμέλοντο ὅτι μὴ ἑχώ- 
λυδαν τὸν ᾽Αννίόθαν ἐχτλεῦσαι. Ὡς μέντοι τὰ iv τῇ 
Λ:δύῃ συγκροτοῦντα αὐτὸν ἔμαθον, ob μετρίως αὖθις 
ἑδεδίεσαν * διὸ χαὶ Κλαύδ.ον μὲν Ἱνέρωνα τὸν ἕτερον 
τῶν ὑπάτων bs αὐτὸν Εἔπεμφαν, Mápxo δὲ Σερουῖ- 


Verum Nero propter hiemem in Italia et. Sardinia C Ao τὴν τῆς Ἰταλίας φυλαχὴν προσςκλήρωσαν. Αλ 


tnoratus, in Africam pervenire non potuit. Deinde 
ne ultra Siciliam quidem processit, audita Scipio- 
nis victor.a, qui veritus ne, si antevertisset Nero, 
labordin suorum gloriam interciperet, primo vere 
AnnBibalem, audita Masiniss:e elade, invasit. Anni- 
bal vero Scipionis adventu cognito, et ipse ei oc. 
currit. [ta castris e regione positis, non statitu ad 
manus venerunt, sed dies complures morati, uter- 
que milites suos ad pugnam est cohortatus. Ut au- 
tem Scipioni tempus non dieties terere visum est, 
et Anmibalem vel invitum ad certamen elicere, 
Uticam iter intendit; ut com timere et fogére cre- 
deretur, rei. gerendo ocessionem baberet: idque 
factum est. Annibel enim eam fugere opinatus, 
majoreqae tiducia indc sumpta, cum solis equitibus 
eum a Lergo est perseentes, quibus Scipio prelet 
exspectationem restitit, lisque profligatis, persecu- 
tione omissa, impedimenta que in vía erant jn- 
tercopit omnia. 19ο tarbarunt. Annibalem, aique 
illud etiam, &4 qued Scipio tres exploratores in 
castris suis deprebensos, impune dimiserat. E quo- 
ram une cum didicisset, quid in castris actum es- 
set (duo eaim ultroapud Romanos maenserant) per- 
culsus est, neque amplius decertare ausus, quam- 
primum pacem facere dechovil, ut, ea. non iuipe- 
irata, mora saltem aliqua et inducis intercederent. 
Masinissa igitur, ut populari suo intercessore, cum 
Sciolone collocutus, nihil impetravit. Nain Scipig 


οὐχ t2vvf0n ὁ Νέρων εἰς Λιδύη» ἐλθεῖν, ὑπὸ χὲι- 
μῶνος Ev Ἰταλίᾳ χρονίσας, χαὶ £v Σαρξοῖ. E:ta 075 
περαιτέρω τῆς Σικελίας ἐχώρησε, χεχρατηχότα µα- 
0i» τὸν Σχιπίωνα. Ὁ yàp Σκχιπίων δείσας μὴ ἐτει- 
x08 ὅ Νέρων τῶν αὐτοῦ πόνων τὴν εὔχλειαν 
σφετερίσηται, τοῦ ἔαρος ἐπιλάμφαντος, ἐπὶ τὸν 
'Avvl6av ἐχώρησε, μαθὼν ὅτι τὸν Μασινίσσαν ἑν'' 
χῆσε. Καὶ ὁ Αννίδας ὡς ᾖσθετο προσιόντα τὸν Σχι- 
Ttva, πρραπήντησεν αὐτῷ. Καὶ ἀντ.στρατοπεδεν- 
σάμενοι οὐχ εὐθὺς εἰς χεῖρας Ίλθον. Συχνὰς δ' 
ἡμέρας διέτριψαν, καὶ ἕκαστος τῷ οἰχείῳ διειλἐχθὴ 
στρατεύµατι, xai πρὸς τὴν µάχην αὐτῷ παρεθάῄ- 
ῥννεν. "B; &' ἔδοξε τῷ Σκιπίωνι μὴ διατρίθειν ἔτι 
ἀλλὰ χαὶ ἄχοντα τὸν ᾽Αννίδαν εἰς τὸν ἀγῶνα προ1- 
γαγεῖν, ἐπὶ τὴν θὐτιχὴν ὥρμησεν, ἵνα δεδιέναι xal 
φεύχειν δόξας, σχοίη χαιρὸν ἐπιθέσεως, ὃ καὶ ἐγέ- 
νετο. 'O γὰρ ᾽Αννίδας φεύγειν αὐτὸν οἱηθεὶς, καὶ ἐπὶ 
πλέον ἐντεῦθεν θαρσήσας, ἑπεδίωξε µόνοις tol; ἓτ- 
πεῦσι χατὰ νώτου. Καὶ ὁ Σχιπίων ἀντέστη τε αν τος 
παρὰ δόξαν χαὶ συμθαλὼν ἑνίχησε. Τρέψα, ὃ) αὐτο; 
οὐχ ἐπὶ τὸ διώχειν σφᾶς, ἀλλὰ ἐπὶ τὰ σχευογύρα : 
αὐτῶν χαθ᾽ 65b. τυγχάνοντα ὥρμησε, xai πάντα 
συνέλαδε. Ταῦτα τὸν ᾽Αννίδαν ἑτάραξε, xax ἔτι ὅτι 
κατασκόπους αὐτοῦ τρεῖς ἓν τῷ στρατοπέδῳ ὁ Zxt- 
πίων εὑὐρὼν, οὐδὲν δεινὸν αὐτοῖς πεπο[ηκεν. Maüov 
γὰρ παρ) ἑνὸν αὐτῶν ὁ ᾿Αννίδας τὸ πεπραγµένον 
(οἱ γὰρ δύω παρὰ τοῖς Ῥωμαίις μεῖναι {θέ 
λτσζανὶ κατεπλάγη, xai διαχινδυνεῦσαι οὐχέτι 








792 


ANNALIUM LIB. IX. 


θαῤῥήσας, σπείσασθαι ὅτι edyuesa ἔγνω, ἵν εἰ μὴ À neque aspere noque perspicue respondit ; sed quam- 


«0990 ἀυµδαίη, ερώὶν τέως «ινλ πορίφηται καὶ 
ξιαχωχἠ». Πέμψφας οὖν πρὸς τὸν Μασινίσσαν, 5: 
ἐχείνου ὡς ὀμοφύλου τὰς σπονδὰς ἤτησε, xal $206 
μὲν ἐς λόγους τῷ Σκιπίωνι, ἔπραξε δὲ οὐδέν, 'ϱ 
γὰρ Σχιπίων οὔτε τραχὺ οὔτε τι σαφὲς ἀπεχρίνατο, 
ἀλλὰ v) μὲν ὅλον ἐμέσευσεν, ἑπικιιχέστερον δ' ὅμως 
διειλέχθη, ὅπως αὑτὸν ὡς xal οπειαόµενος εἰς &pá- 
λειαν προαγάγῃ, ὃ xal συµδέδηχε. Μάχης uiv 
Y5p περὶ οὐδὲν ὁ ᾽Αννίδας ἑνενύησε, µεταστρατοπε. 
δεύσασθαι δὲ εἰς χωρ!ον ἐπιτηδειότερόν τι ἠθέλεσεν. 
"ES αὐτομόλων δὲ τοῦτο μαθὼν ὁ Σκιπίων, προεξ- 
ανέστη νυχτὸς, xal κατέσχε τὸν τόπον εἰς ὃν ἐχεῖνος 
ἠπείγετο, "Ev χωρίῳ δέ τινι χοίλῳ χαὶ ἀνεπιτηδείῳ 
πρὸς στρατοπέδευσιν γενοµένοις τοῖς Καρχηδονίοις 
ἐπεφάνη αἰφνίδιον. Ὁ δ᾽ Αννίδας σνμδαλεῖν οὐχ 
Ἰθέλησε, Στρατοπεδευόμενος δ' ἐχεῖ χαὶ φρεωρυχῶν 
ἑ -αλαιπώρησε διὰ πάσης τῆς νυχτὸς, xal οὕτως xa- 
κῶς αὐτοὺς ἔχοντας ὑπὸ χαµάτου xal δίφης, xat- 
ηνάγχασε χαὶ ἄχοντας ὁ Σχιπίων συµµίκαι αὐτῷ. 
Συνέθαλον οὖν οἱ μὲν 'Ῥωμαῖοι συντεταγµένοι καὶ 
τερόθυµοι, ᾽Αννίδας δὶ καὶ ol Καρχηδόνιοι ἀπρόθυμοί 
τς χαὶ χαταπεπληγµένοι, xal 6i ἕτερα xal ὅτι χα) 


6 ἥλιος σύμπας ἐξέλιπεν.. Ἐκ γὰρ τῶν ἄλλων καὶ . 


«ouzo οὐχ αἴσιόν τι προμηνύειν σφίσιν à. ᾿Αννίδας 
ὑπώπτευσεν. Οὕτω δ᾽ ἔχοντες τοὺς ἑλέφαντας ἑαυτῶν 
περοεθἀλοντο. Καὶ οἱ "Ῥωμαῖοι μέγα ἐξαίφνης xal 
χαταπληχτ'χὺν ἀνεθόησαν, xal τὰς ἀσπίδας τοῖς 
ὅόρασι χρούσαντες θυμῷ χαὶ δρόµῳ ἐπὶ τοὺς ἑλέ- 


vis omnise medium quoddam teneret, tamen hu- 
manius disserui, ut eum spe pacis negligentiorem 
redderet, idque accidit. Cum enim Annibalem de 
pogna minime cogitantem, castra in locum eommo- 
diercm transferre velle ex tranvfugis intellexisset , 
noctu joco eo, quo. ille properabat, praoccupato, 
Carthaginiensibus in convalle, castris haud idonea, 
versentibus, ex improviso se ostendit. Àt Annibal 
detrectata pugna, castris ibi muniendis et puteis 
fodiendis per totam noctem fuit occupatus, qua 
scrumna faligatos et sitientes Scipio vel invitos inire 
praelium coegit. Congrediuntur inter sese, Romani 
instructi et alacres, Annibal et Carthaginienses in- 
viti, et preter alia etiam defectu solis integro ter- 
riti; quero preeter είδα nihil sibi fausti porten- 
dere Poenus arbitratus, elepbantes in prima acie 
collocat. Romani vero subito ingenti et terribili cla- 
more sublato, et clypeos hastis pulsantes, ira et 
cursu incitaU, belluas impetu illo territas dissipa- 
runt atque everterunt ; que vero vulnerabantur, 
sujs. magis incommodabant. Jam ut aliquz in hostes 
irent, tamen Romanis spatium przbentibus, per 
mediam aciem transcurrentes, inter praetereundum 
et Jaculis et gladiis vulnerabantur, Ac ad tempus 
aliquod Carthaginienses testilerunt. Deinde Masi- 
nisse el Lzlii equitatu invecio, fugerunt omnes, 
plures ceciderunt, ipso etiam Annibale pene inter» 
fecto, Nam cum fugiens Masinissam laxis labenis 


Φαντας ὥρμησαν. Ὑφ' ὧν ταραχθέντες ixelvor οἱ ϱ acerrime persequi conversus vidissct, ejus impetu 


μὲν πλείους οὐκ ἑδέξαντο σφᾶς, ἀλλ’ ἀπετράποντο, 
καὶ τιτρωσχόµενοι µείζω τοῖς ἐπιτεταγμένοις ἑνε- 
ax, louy τὸν θόρυδον. Οἱ δὲ χαὶ ὁμόσε σφίσι χωρὴ- 
σαντες, τῶν Ῥωμαίων διισταµένων, διὰ µέσου αὐτῶν 
δ.εξέτρεχον, xal περιόντες ἰθάλλοντό τε xax bx χειρὸς 
ἑτιτρώσχοντο,. Καὶ ἐπί τινα μὲν χρόνον ἀντέσχον 
οἱ Καρχηδόνιοι, "Έπειτα τοῦ Μασινίασου xal τοῦ 
Λαιλίου τοῖς ἵππεὺσι προσπξεσόντων αὐτοῖς, πάντες 
"ἔφυγον ' ol δὲ πλείους ἐφθάρησαν, xa ὁ ᾿Αννίδας 
pix poo ἂν ἀπώλετο. Φεύγοντα γὰρ αὐτὸν 6 Μασινίσ- 
σας ἐπεδίωχεν ἀχρατῶς τῇ τοῦ ἵππου ῥύμῃ ὑπενδι- 
δούς. Μεταστραφεὶς 8 ὁ ᾿Αννίδας, καὶ ἰδὼν ΄ αὐτὸν 
οὕτω διώχοντα, Ίρέμα ἐξέχλιν, xal τὸν δρόµον 
ἱπέστησε, xal οὕτω παρελάσαντα τὸν Μασιυίσσαν 


nonnihil declinato, cursuque inhibito, przeterve- 
etum a tergo adortus vulneravit; itaque cum pau- 
cis evasit. Sciplo víctoria potitus, propere Cartba- 
ginem 449 terra marique obsedit. Catthaginiens s 
principio se ad tolerandam obsidionem  parantes, 
tandem rebus desperatis, caduceatores ad illum 
miserunt, cum quibus Scipio de pacis eonditioni- 
bus egit, qu& hujusmodi fuerunt : ut Carthaginien- 
ses obsides darent, captivos et Lransfugas omnes 
restituerent, elephantos omnes et triremes, decem 
exceptis, traderent. In posterum neque clephantos 
neque longas naves plures quam denas haberent, 
neque bellum cum quoquam nisi de sententia Το- 
manorum susciperent. Adjecta sunt et alia quz- 


κατὰ νώτου γενόμενος ἔτρωσε, xáx τούτου uss' ὁλί- D dam. His conditionibus propositis legati Romam 


γων ἐξέφυχε. Σχιπίων δὲ νιχήαας, ἐπὶ τὴν Καρ- 
χηδόνα Ἰπείχθη, καὶ ἑπολιόρχει αὐτὴν ἐχ γῆς ἅμα 
χαὶ θαλάσσης. Οἱ δ' a0 Καρχηδόνιοι πρῶτον μὲν ὡς 
«hv πολιορχίαν χαρτερήτοντες ἠτοιμάζοντο. Ἔπειτα 
ba ρηθέντες πρὸς τὸν Σχιπίωνα διεχηρυχεύσαντο, 
χαὶ ὁ Σχιπίων τοὺς λόγους σφῶν πρασεδέξατο, xal 
περὶ τῶν συνθηχῶν δισιλέχθη αὐτοῖς. "Hy δὶ τὰ ὦμο- 
λογημένα, ὁμήρους τε παρὰ τῶν Καρχηδονίων, xal 
τοὺς α χμαλώτους χαὶ τοὺς αὐτομόλους δοθῆναι * xal 
πάντας μὲν τοὺς ἑλέφαντας, τὰς δὲ τριήρεις πλὴν 
δέχα παρασχεθῆναι’ χαὶ τοῦ λοιποῦ μήτε ἑλέφαντας, 
µήτε vau; μακρὰς πλείους τῶν δέχα ἔχειν, xal µ]- 
τε πόλεµον παρὰ thv τῶν Ῥωμαίων γνώµην πρὺς 
µηδένὰ ποιεῖσθαι ’ xal τινα ἕτερα. Τοιόύτων δὲ ve- 


missi, sed parum alacriter a senatu. suscepti sunt ; 
aliis aliud censentibus, ae inter sese rixantibus. 
Verum populus pacem magno consensu decrevit, 
&cceptis conditionibus, decemque legati missis, 
qui una cum Scipione omnia administrarent. Pa- 
ctis firmatis, triremes tradiue, cremateque sunt; 
elephantorum major pars Romam missa, reliqui 
Masiniss:e-donati, Africam Romani, Carthaginienses 
Italtam reliquerunt. Hic secundi belli Punici pont 


annos sexdecim exitus fait. Scipio autem, magha^ ΄ 


parta gloria, cognomentum Africani tulit. (Jam tum 
enim Carthagini finitima Libya, Africa vocabatur) 
et multis captivis civibus receptis, liberator a mul- 
tis dictus, in summo honore fait. Annibal cofira a 


155... 


155 YOANNIS ZONAR.E 156 
sui civibus accusatus; est, quod Roman? eaptre' J' νομένωξ ων ἐμολογιῶν, πρέσδεις ἐπὶ Ῥώμτν oi 
potait, nào" voluerit et ronobiís: tnr soewr poeu- ἄ αρχήξόνιοι dech.sret Καὶ ol μέν dr 9o, 90 £v- 
Jiuma.convemis, remptblicanefreudarit. Sed: abub4 — cot xal S γδρουδία t&v efrb6rto V Exol coz δέξασο, 
Jutus es; ret mnuite-pesty.swetnttn Cárthaginiénz ἀλλ EA Raj ἠαφύσθητι ow, Vez ἐναντώύμε-- 
sium msgistratvwm:adepRu&, . occu co 20^ coo volt Ὁ Bb δήμος rs elptivns ὀμυθυμαδὸν ἐγήφίσατυ, 
, xat τὰς ἐμαλογίάς ιδδόφανέο; χαὶ ἕπεμψαν δέχα ἄνδρας: ἵνα petà-- ἐό5 Excxtütvoc* Btca vta διοικ} σιὼσίέ» 
Καὶ αἱ συμθᾶσεια ἑλβάψθυσαν, av. uti carpet ^ ἐδδθησαν, καὶ «ἐαὐθτοὰν" κά τῶν Ἀλέφάντὼν óf μὲν 
πλείους εἰς «Ἡν (Ρώμπν Xy Oven ^ αφ Μαδνυίόσα δὲ καλο "Joc Ἠδωρήθησαν. Kav "Püjpiatoc μὲν τἩν ΄ 
Λιβύην LO mov, rei Ἰφαχίαν dis Κάρχήδόνιοι ! Ὁ μὲν οὖν Bree pco TE 62 τῶν. Καρλδοδίων τει - 
ἐχχὰ,δχάτῳ tizoto9fo χλκτλνλκον. Κ92εῦθὲν” d Ἐχιπίων λελάνπῤοστο” fait ““Ἀδρικανὸς Ἐπενέχλητο. (ApoU 
ο «b (AX rdg. δη περ KugyMtone λαθη ὠνόμαστο), ' πόλλοῖ». δν vas ἐχευθερώτης' πῤόσηγόρεύτο, 
πολλοὺς' πηχβταξ’“χόμίσαφ αχμαχῶτους. K 2176: μὲν µέγας Ex 'τοὐτών fpsxo, ἀνν[δας δὲ ἱκατηγόρητο 
παρὰ τοῖς οἰχείοις, ὡς ἐν τε’ “Ῥόμήν ΄ «λαξεῖν ' δονηθεὶς, ααὶ ; th Celtas, xai thv λείαν τὸν) ἐκ τῆς Ίτα- 
[ας dos εἐρισάμενος. ου μην xal Ἑάχω»ς Wax Χαὶ M μεγΙστην tv" Καρλήδονιὼν' app οὐχ εἰς µα- 
χρὰν ἐπετράπη: Sf sehe 2. MASS. ο 

XV. Hec belo confecto, Romani aliis adversus B IE'. Ei; ἑτέρους δ᾽ αὖθις πολέμους οἱ Ῥωμαῖα 
l'hillpputh. Matedonem "et Anrfovchum νε iftplic"  xatf£ócnádv, yevop£vou; πρὸς Φίλιπτόν τὲ τὸν Μὰ- 
εα8.. Nam Punicis adhuc' certaminibus" distrletl, — xs8óox χα) tbv "Avifoyov. Μέχρι Ὕὰρ Ἡ πρὸς Kap- 
Philippuin 'qàmvis pa?üm amicurt, thmerl voles" χηδόνίσυς ἡκμάσε μάχη, x&v à gc ta Gli: τὰ περὶ 
baht, ne €Carthagtnáenses adjutatet, att Tláliám ἵπ- τὸν. Φίλυτπὸν ᾽ d i0: ρᾶπευον αὐτὸν, ἵνα ph τοῖς 
vaderet. Pace'autem cunr Tiliy σὁπδαβίαῖα, ΙΙ ΚαρχηδονΙδες᾿ Sui porto, f £s v Ἱταλίαν στρα- 
cuhetati, bellam aperte cut δο΄ géssétun(^ Cuni" τεὺδοιτο. Ἐπεὶ δὲ cX xav ixzlvous ἠρέμήδαν, obxét" 
entm per legztos*multa'quest, nihil: eoram quie" àyDAncav, àXA ἓς Ἀόλεμον αὐτῷ Χατέστηδαν φα- 
pustularant, '"impetrassi^rt ; Ῥέήαιη décrevérunt vegbv . πόλλά ἐγκαλοῦντες divi. Πρέσδεις οὖν ol 
eam causzm Ῥτακοσσπίας, quod Grlectam ratadisset; ' Ῥώμαῖοι πρὸ: αὐτὸν πμψαντες, ἐπεὶ n ὧν 
sed "revera ob priores "injurias "Hil Infensi etii" ἐπέτάττέτο ἔπραττε, τὸν πόλεμὀν ἐφηφίσαντο, χρώ- ᾿ 
teveftere cupiéntes, ne, Grecis subactis; AA ys - µενοι pi) τῇ τῶν Ἑλλήνων in: ιδασἰᾳ λαθᾷ, τὸ δ᾽ 
rhi exemplo bellum in Italiam transférret. Βεβο dt-^- ἀλτθὲς ἁγανάχτοδντες ἐφ᾽ of; ἐδεξράκει, xal προ- 
creto cum alia rite prepararunt, tam L. Apüstilunt' : κατἀλαμθάνὀντες ᾿οὐτὸν, ἵνα μὴ χαταδὀυλωσάµενος 
clássi praefectum Sulpitio: Galbz adjunxbrubt, qui ἐχεῖνός, i τὴν Ἱταλ άν στρἀτεύὐσή κατά τὸν Πὐῤ- 
cum sinu [onio occopato diu zegrotaret; ptzfectoville; * ῥοῦ. Ψηρισάμεοι δὲ τὸν n5). yov, τὰ τε ᾽ἆλλα παρ- 
οἱ Claudios Cento legatus, onmibus coplis áceeptis, ' ec tud Vio εὖ, xai στΓαττ τγὸν bmi τοῦ ναυτικοῦ 
hic quidem Athenas a Macedonitius obséssas'classd^ Λούκιο) Απόύστιον Zovmixlp' Γάλδᾳ. δεδώχασι: Kal 
Jibéravit ; et Chalcidem , quhm lideni* tetíetbhnt; " 6 Po. δας τὸν Ἱόνιον χόλπον διαλαθὼν ἐπὶ πολὺ ἑνό- 
vallavit : et Philippum, qui Atbenas ititeriàtin vaz"- σησέ. Παραλαδόντες οὖν την δύναμιν 'πᾶσαν ὃ τὲ ῥη- 
serat, :regressus iterum atque iterum ^ dépufit." θεῖς δεράτηγὸς xal Κλαύδιος Κένέων 6 ὑποστράτή- 
Apustius autem Philippo in Grzcia occüpito ,"Im*" «oz, αὐτδέ μὲν τῷ νάυτικῷ τὰς ᾿Αθήνας ὑπὸ τῶν 
pressione in Macedoniam facta, agrós Ὑλδιανίε, et Μαχεδόνὼν πὀλιορχουμένας ἐῥῥύσατο, xol Χαλκίδα 
castella atque oppida subegit. Qua de caüsa Phífip- * κατεχομένὴν Óx' αὐτῶν ἐπόρθησε. Κάν ἑούτφ δι- 
pus animo zstuaps, sursum deorsum aliquaüdiü' λίηπου ταῖς Αθέναις ᾿Ἐπιστρατεῦ σάντᾶς, ἐπανελθὰν 
cujsitavit, alias aliis opem ferens, Ceterum Apu- ' vóté αὐτὸν ἀπεώσαᾳτό, καὶ μετὰ τοῦτο αὖθις προσδα- 
siio regionem graviter urgente εἰ Dardanis fiii- όντα ἀπελβούσατο. Απούστιος δ ἐς την Maxsbo- 
timam sibi Macedoniam vexantibus (habitant ad-  vlav, ἀσχόλου περὶ την Ἑλλάδα τοῦ ψιλίππου ὄντος, 
tem supra lilyrios et Macedones) éum Tllyrii quo-— ἐμόαλὼν, τῶν τε Υῆν ἐληϊζετο xo" φρῶρία xai οτύ- 
que atque Amynander Atliamanke Thessalica! gen- D λεις bye pozo, Φίλιππος δὲ διὰ ταῦτα ἐν ἅμηλα sta 
tis regulus, dudum ejus 'federati, ad Roinanos γενόμενος, τέως μὶν &vo xal κάτω περιέθει, ἄλλοθε 
defeciseent , etiam /Etolos suspectos ἰγαί-όις, et ^ à». λόις ἁμύνων. '0; δὲ ó ᾽Απούστι toc τῇ χώρᾳ αὐτοῦ 
rebus suis mejuens * cum majori copiarum parte ἰσγωρῶς' ἓνέχειχο, ^xaY el Ἀάρδανοι τὴν πβόσορον 
in suum regnum .properavit. Cujus advehtü co- — cogis: Μαχεδονίαν ἐκάκούργουν ζοἰκοῦδί δ᾽ οὗτοι 
gnite, Apusiiys, hieme, instante . recessit, Galba ὑπέρτε λλυρίών kal ὑπὲρ Μαχεδ΄νων), Ἰλλύριοί τέ 
ex: immorl:o.7ecreatius, pluribus copiis compara- ' «ue; xal ᾽Αμύνανδρος Αθαμανίας ᾿θεσζαλιχοῦ Té 
tig. sub. veris initia in Macedoniam properavit.. νους βασιλεὺ; àv, σύμμοχο. “πρότερον bv: ες αὐτοῦ, 
Οιμυφιιε δαδίτα in propinquo habesent, levia certa- .- πρὸς τοὺς Ῥωμαῖους µετέστησα» * àx τούτου xaX 
mina.inter equites et yelites facta suut, Romania τὰ τῶν Αἰτολῶν ὑπώπτευσε, xal περὶ τοῖς οἴχοι 
auiwa-in logum, quemdam diens, unde com-  Εδτίσε, xal ἐχεῖ μετὰ τοῦ πλείονο; στρατεύματος 


έε 0. eet |] 1 UM L] i *e M^ *e191 


Varie lectiones el note. 


(4 Αφριαὴ γὰρ. Eunapius in Maximo: Kal τι τῶν ix Λιδύης, "ἣν "Agri χαλοῦσι ᾿Ρωμαῖοι χατὰ 
τὸ záiptv Rhe χλώτΤῆς. etl εν ss 5S3 os oe 007 to. 





TS 


ANNALIUM LIB. IX. 


758: 


ἔσπευσε. Γνοὺς Ak «ἂν αρόσαδον αὐτοῦ 5.'Agoóstioc Α moabus;facilius suppetefet, Philippui'ces süi metu ^ 


ἀνεχώρησεν; ᾖδη,χὰρ. καὶ gyeusiro fu "Puteo 54x . 
τῆς νάσου o l'ékGac πλείω xapsexsoáseso- δύναμιν, 
καὶ ἅμα ἔαρι.εἰς την Δαχεδονίαν Ἠπείγετο.- Ἐπεὶ 0 
ἐπληαίασαν ἀλλήλοις Ἀνιεστρατοπεδεύσαντο,., καλ 
ἀκροθολιαμοῖξς ἀχρῶντο τῶν ἱππέων «καὶ τῶν φιλῶν... 
Μεταατάνσων δὲ «τῶν . Ῥωμαίων: lg πι χωρίον ὅθεν.. 
ῥᾷον ἂν αὐτοῖς ἐπισιθίαασθαι,.νοµίσας 2 Oa vo; 
ὡς, .φαθουµένους αὐτὸν μεταστῆναι, ἐπῆλβεαν. adno y 
ποιρυµένοι.. ἁρπαγὰς .ἀπροαδόχητος,, xal τινα» διέ« 
φθειρε. Καὶ .ó .Γάλδας τοῦτα αἰσθόμενος, ἐπιβέδρᾳ- 
μεν. bx τοῦ στρφποπέδον xol προαπεαὼν αὐτῷ πολλῷ.. 
πλείαμρἁνεοπέχτεινεν. "0. δέ.Υε .Φίινππος ἠττηθεὶς,. 
xal τρωθαὶς ὑφὸ νύκτα ἁπανέστη. 00 μέντοι αὐτὸν - 
ὁ Εάλδες ἀδωξενμ ἀλλ) εἰς τὴν «Αολλωνίαν. Gvexo-. . 
μίαθη. Καὶ ᾽Απούστιος δὲ.μετὰ τῶν. Ῥοδίων καν τοῦ - 
᾽Απτάλρν., περλπλέωγ νήσους ισυχνὰς ἐχειρῴσατοι 
Κατὰ dà τὸν. αὐεὺν χρόνον xal τις νΑμίλμας Καρχη-- 
δύνιος. τῷ «Μαγῶνι-συδαρατεύσας ἐν ἀταλίφ, «κάπεζ. 
ὑπομείνας, £g uv. fau oor vuv. "Oo 0 ὁ Mtusbe-- 


fogiss€ ratas; ex imprevies predinores 'aliqu6t'oe- 
cidit. Que Golba : adimgátverso, e-castris'etaptione 
acis, longa. plures :interfociv; Philippum vero 
vietunr ef sautiut: nocti recedentem món'/est. perc 
seeutusy sed: Apelloniem' rediit ; : Apustio" inte: 
rir» cunt Rhodiis-et àstulo- mare ipefograntd/ ct 
complures: iusulie:subigente. Suis ideht' teinpus 
Catthaginiensiá quidam 'AmilearyMagonts In Etfila ' 
commilito; qui ad tempus quietus:iké renranteret; 
exorto. .Mácedenioo bello , . Gidlos:ad defectiépemr- 
impalit,..eum lisque: Ligures bello-ndortueeotuas | 
etisim aennullos sili adjunait.iSed a Li Fürioprieeos 
re aeie victi, ledatos de pate. 1inisevumt: Ek-Ligeribus - 
dala:est.3 exteri nibil &mpetrerunt. &fipNam Aure- 
lius cotmsulprstori victorism invidens;:ecs vicissiwr ! 
belio est adortus. Sequepti anno Απο. et. Galli 
mulias.cládes Romunis intolecust.*Nauveb Cn. Be- 
biwm »preetorem sdperarunt ) et sociis civitates rin 
cunerunt, eb Placentiam expuguatam everterudt. - 


vtxl; πόλεμος ἑνέστη» Σούς σειΓαλάτας τῶν Ῥωμαίων ἀπόσεησρ 5 xaV pat! αὐτῶν, ἐἑαὶὺ Δίγυάό ὁεράτεύσαςι 
τενὰς χγἀπείνων .προσεπθιήσαᾳςο. .Λονκίῳ δὲ .Φουρίῳ- στρανηγρῦντει: πολοµηθένέες ,ἠντήθησαν,« καὶ; vs[À : 
σπανδὼν ἑπρασθεύσανς». Keliol μὲν Αίγυες ἔννχου. αὐτῶν» ταῖς ἄλλοις δὲ, οὐκ ὑδόθήσαν- ἁλλ᾽ ἄντεστρά, 
τΈναεν ἐπ ἀὐτοὺς Αὐρήλιος:ὁ ὕπστος,, φθονῄσας σης, νίχης,. τῷ σπρώτηγῷ, Te 8 4; ἔτον πρὸὁ τοῦ Αμ. 
xov. xai. τῶν Γαλατῶν; συνγράχθη πολλὰ :. καὶ, δεινά.' T'volé^ τα «γὰρ Bat6rbv- (40). σψράνη yw ἑν[αὴσαν, ι 
καὶ, τὴν ..συμμαχίδο- tov. Βωμπίων:. χαπέερεχον, «καὶ - DDaneswelavie ἑἠολκόρχουνι, καν; ἐλόναρ onam c 


σχαβφαν. & 


14’. Ἐν 8b tfj" EX dy xao τῇ ὑΜαναδονίᾳ ἀἸού6 XVI: In. Greciacet Maeedohis PVillius consul ceno 


πλτος:.Ολάλιος (£4): 6 Orlazoc .ἀντεπάθητο s Φιλί 
sup: 5x10: Ἠπείρυυ. προπαταλαθέντι. .στενὰι δι ὧν 
εἰφ.τὴν Μὰκπεδονίαν siet» εἰσδολαί. Mexk δὲ «v χει-:« 
μῶνα Tiro; θλυµίνιος Όπατος, τοῦ Φιλίππου πᾶνιτὸ.” 
μοταξὺ τῶν ὁρῶν διἀτειχίσαντος, καὶ ὄντος δυσαολε» - 
µήτου, διά. εινος-ἐχπεριῃλθε στενῆς. ἀτραποῦ. μες". 


ὀλέχων- εὐιπεριτείχεσμα. ἆκ δὲ φανεὶς:ἐξ. ὑπερδεξίωντ ; 


αἰφίέδεν, ἑφάθησε; τὸν Φθκππον, νοµίσάντα: mv τὸ - 
τοῦ; Τὲτόν .στράπευµα αἴσω τῶν στενῶν παρελθεῖν». 
00e? καὶ ἀὶρ τὴν λίακεδονίαν ἀπηρεν εὖθός. OV - 
Όστεατος kxsPvdw μὲν οὐχ ἁδίωξει τὰς δ' ἐν τῇ. Ἡπείρῳ.- 
πάλεις «προαεκοιῄσασογ: καὶ.. ἐς: θεσααλίαν. ἐλθών.’ 
πολλὰ παρεσπάσατο τοῦ Φιλίππου, χα] τεἰς hv du» .- 
κἰδας zh» 'Βαιωτέκνιτε ἀνδχώρῃησε. καὶ ὁ μὲν) Ἐλά «- 

τὰκαν,ἐπρχιόρχκε Λοὐχίας͵.δὲ . Φχαμένιος ὁ ἀδοχφὸς... 
αὐσοῦ: μετὰ; «oU ᾿Ατεάλου xa τῶν Ροδίων τὰς vip« - 


, Sous. ἐχενροῦτὸ, Καὶ’ τέλός Κέγχρειαν :ἑλένέος, xol 


τωβόμενοι πρέσθεις: παρὰ Φιλίππου - πρὸς -τοὺρ 

Αχαιούς ἐπλ συµµαχίέᾳ πεπέµφθαι,. ἀπάέστειλαν mat" 
αὐπθὶ, καὶ )Αθηναῖοι συνεπρεσθεύσάντο; Καὶ “πρόνε».. 
ρον-μὲν ἐμερίσθησαν. αἱ "γνῶμαι τῶν Αχκιῶν, τῶν - 
μὲν τῷ Φιλίκπῷ τὴν συµμαχίαν φηφιζομένών, τῶν 

δὲ το». 'Ῥώμαίοιοι ᾿ΟΦὲ 5 ον ποτε τὴν βοήθέίαν ab» - 
τοὺς ἐφηφίσαντο, xat ἐπὶ τὴν Κόρινθον συνεστράον- - 
σανι καὶ «oo «μὲν “τείχους χατήρειφάν wa -. πολ» 

σαντες -δ᾽ Ex* ἑχδρομαῖς, ἀπανέστησαν. Εἶθα δείσαφ.’ 
ὁ ea mios i πολλαὶ πόλεις ow, ὑπὲρ. εἰρήνηα - 
πρὺς «bv ὕπαεον ὑπεχηβυκεύσατο. Καὶ :ὃς ἐδέξανο - 


tra Philippum io procinctu'erst, qui' Epiri wngostias: ; 


7 Occaperat, peirquas i Mádcedobíam'petebst aditu: ;. 


Hiesvae elapes T.) Vlatninius Cos. cwnt'Phiepes, οἱν : 
omhe illud. spimium;: qued. inter orteb inserjdent; 
mure obseptüm ,, oppoimatu: difficilis essbtt cem 
paucis per angueKü m:osilem»eunitlonem'cineunmtid, - 
el:e» superiére: loeo «ου copretob;"terrorem ' 
incussit Philippo, emtienr'ejdy exercitum : auge - 
siiaswopevasse opiusnuti, ut:ecitiu. in. Maeedeni 
recedevet.: Cónsul vero: illum'non peeiecotus, Epiri 
urbilwis :est «potitus: atque "inde''in-Tiressaliam - 
transgressus; molte a Philippo, ulieatis; in -Pbe-. 
cidem: et Dosetisin! se.contulit; ^ Ubi dum: Elagiem 
obsidet, ' L.:: Flaminiusyfrater- ejus! eiuín 'Auelo-et 
Rhodiis -insulas:.subigent; : Denique — Cenohréis ! 
eiiaus poti, cusr'gaudissent:sobielalem -Aohsorum 
a Philippo'petitam esse; legato6 οί’ ipsi- une cum ” 
Athentensibus ad jl'esmieerunt. lustio-divisee fne- 
runt Achzorum cenmedtix, liis Philippo, aliis o-" 
manis auxilia decernentibus. .Sed 'scro- tandem - 
societate nita, Corinthi oppugnandae- adjutores, - 
parte muri dejecta , erebris cruptionibus fetigali, - 
recesserunt. Deinde veritus /Philippné, .ne multe 
urbés eaperentur ;. eaduceafores; ad: coasulent:de ι 
paeo misit.: Qui eum ejus. postulatis- ánnvisset , ot 
ipsé"et socit. convenerunt :- sed: nilib :aciant) est : 
alied , | nisi. quod Rhilippo tegatos. Roimanv mittere ' 
est Coricessumy 1.ac-Be:ibiquidom' quidqüam' impo» 


Varie lectiones et nota. 


(43)..Bai6tov. lta Begii duo, Golbett. Bzitev. 


(44) Οὐάλιοςι Duo Regii. et Colbert, θὐϊάλιος. 


780 - 


JOANNIS ZONAIUE 160 


tratum. Nom Graecis postalaatibus, ut Corintho, A tov; λόγους αὐτοῦ, xa3 συνζἛθον αὑτοὶ xat οἱ εὐμ- 


Cbalcide et Thessalies Demetrisde cederet ; Pbi- 
lippi legati nihil de iis urbibus ia mandatis se ha- 
bere afürmantes, rebus infeetis discesserunt. Ro- 
mani vero Grecie provinciam, et bellum Philippi 
cum Flaminio, in sequentem etiam annum protu- 
garunt. Qui cum ibi mansuraes esset, ad clem se 
paravit : A468 eoque magis, quod Nabis, Lace- 
demesiorum iyrannus, qnanquam Philippi. ob 
Argos ab eo acceptum, amicus, pacem cum ipso 
feeerst. Nam quia Macedo multa simu] curare 
nom polerat, eam urbem, veritus ne a Romanis 
caperetur, Nabidia fidei, depositi instar, com:ríi- 
sit. Alio Pasto consulo bellum cum Gallis gerente, 
eisi multi utrinque in confictibus ceciderunt, nibil 


tamen memerabile gestum cst. Obsides Carthagi- Ὁ 
. αὖθις ἀποδοίη, παραχατέθετο. AlAlou δὲ Πέτου τοῦ 


nensiam, eorum servi et captivi venundati , urbes 
in quibus quique degebant, occupare ausi, multis 
civibus interfectis : a Cornelio Lentulo prztore 
sunt oppressi, prius quam gravius aliquid commit- 


teretar. At Galli suecessibus elati, cum Romanos ΄ 


obiter secum bellare animadverterent, ita se para- 
bamt, quasi ipsam urbem oppugbaturi. Quo co- 
natu Romani territi, utrumque consulem Corue- 
lium Cethegum οἱ Minutium. Rufum, contra Gal- 
los miserunt : qui inter se divisi, alius aliam re- 
gionem vastavit. Ut consules, iia etiam hostes 
divisi. qui cam Amilcare (uerunt, victi a Cetbego, 
pacem impeirarunt : reliqui ea clade territi, eum 


Rufo agros impune vastante non suni congressi, C 


nec iamen ab armis recesserunt. Tunc etiain. Fla- 
minius cum Aualo totam Boeoliam subegit. Λο At- 
ialus dum concionem sd Baeotios habet, pra senio 
cfflavit animam. A! Flaminius in Thessaliam pre- 
fecius, equestri prelio eum Philippo decertavit : 
neque enum locus majeri pugne fuit idoneus. 
Quare ambo in tumulum quemdam, cujus cacu- 
wen Cynoscephale, a canini capitis similitudine di - 
citur, seeesserunt : divergeque castris positis, inter 
se totis exercitibus congressi, quo marte disces- 


sissent, nisi Ztolorum auxilia victoriam Romanis . 


peperissent. Philippus vietus et profligatus, cum 
Lasrissam et circumjacentes civitates in vicloris 
[artes concessisse audisset, caduocatoribus missis, 


µαχοι. Ἐπράχθη 8 οὐδὲν, ἢ ὅτί πρέσθεις εἲς "Püusy 
πέμψαι τῷ Φιλίππῳ ἐπετράπη, χαὶ οὐδὲ ἐχεῖ τι ἐγέ- 
veto. Τῶν γὰρ Ἑλλήνων ἀπρθτῆναι αὐτὸν ἀξιούντω» 
τῆς Κορίνθου xal τῆς Χαλκχίδος, τῖς τε Δημητριάδος 
τῆς θεσσαλιχῆς, οὐδὲν περὶ τούτων ol τοῦ Φλίττου 
πρέσθδεις ἐντετάλθαι ἔφασαν, χαὶ ἄπρακτοι ἀπηλλά- 
Υησαν. Οἱ δ' ἐν τῇ Ῥώμῃ τῷ δλαμινίῳ τὴν ἐν τὴ 
Ἑλλάδι ἡγεμονίαν xoi εἰς τὸ ἐπιὸν Φηφισάμενοι 
ἔτος, αὐτῷ ἀνέθεντο xal τὰ χατὰ Φ/λιππον. Ὁ 
ὅτι κατλ χώραν ἔμελλε µένειν, πρὸς πόλεμον ἠτοι- 
µάξετο, χαὶ μᾶλλον ὅτι xaX Κάδις 6 Λακεδαιμονίων 
τύραννος ἑσπείσατὸ οἱ, χαίτοι φίλος àv τοῦ Φιλίκ- 
που, χαὶ τὸ "Αργος λαδὼν παρ αὐτοῦ. ᾿Αδυνατῶν 
γὰρ ὁ Μακαδὼν πολλά διέπειν ὁμοῦ, xai δείσας μὴ 
tol; Ῥωμαίοις ἡ πόλις ληφθῇ, τῷ ἵΝάδίδι αὐτὴν, lv 


ὑπάτου στρατεύσαντος ἐπὶ τοὺς Γαλάτας, mole 


. ἀπ ἁμφοτέρων ἀπόλλυντο, προαμιγνύντες ἀλλήλοις, 


χαΐριον δέ τι ἐπράχθη οὐδέν. Οἱ δ' μηροι τῶν Καρ- 
χηδονίων, of τε δοῦλοι οἱ μετ) αὐτῶν, xal of τ:σι πε- 
πραμµένοι αἰχμάλωτοι, χατασχεῖν τὰς πόλεις ἓν al; 
ἕχαστοι τὰς διατριθὰς ἑποιοῦντο τολµήσαντες, xal 
φολλοὺς τῶν ἐπιχωρίων φονεύδαντες, χαθῃρέθησαν 
ὑπὸ Κορνηλίου Λεντούλου στρατηγοῦ, πρὶν μεῖζὀν 
«t ἐξεργάσασθαι. Οἱ μέντοι Γαλάται εὐτυχίαις τε 
ἑπαιρόμενοι, χαὶ τοὺς ᾿Ῥωμαίους £v παρἑργῳ αφίαι 
πολεμοῦντας αἰσθόμενοι, παρεσχευάδαντο ὡς xal 
ἐπὶ τὴν Ῥώμην ἑλάσοντες. Δείσαντες οὖν οἱ Ῥω- 
μαῖοι, ἄμφω τοὺς ὑπάτον; Κορνήλιων Κέθηγον xai 
Μιμούχιον Ρούφου ἐπὶ τοὺς Γαλάτας ἔπεμφαν ᾿ ol 
διαιρεθέντες ἄλλος ἄλλην ἑπόρθουν χώραν. Πρὸς οὖν 
τοὺς ὑπάτους xai οἱ πολέμιοι διῃρέθησαν, χαὶ οἱ 
μὲν τῷ Κεθήγῳ μετὰ τοῦ ᾽Αμίλχου συµδαλόντες, ἡτ' 
τήθησαν. Οἱ λθιποὶ δὲ τοῦτὸ Ὑνόντες, ἀποεδειλίασαν 
καὶ οὐχέτι τῷ Ῥούφῳ συνέδαλον, ἀλλ᾽ ἁδεῶς ἐκεῖ- 
vos τὴν χώραν χατέτρεχε. Καὶ οἱ μὲν τῷ Κεθήγῳ 
πολεµήσαντες σπονδὰς ἐποιήσαντο, οἱ δ᾽ ἄλλοι iv 
τοῖς ὅπλοις ἔτι ἐτύγχανον. Τότε δὲ xal ὁ Φλαμίνιος 
μετὰ τοῦ ᾽Αττάλον τὴν Βοιωτίαν ἅπασαν ὑπηγάγιτο. 
Καὶ ὁ μὲν ΄Ατταλος àv τῷ δημηγορεῖν αὐτοῖς ὑπὸ 
γήρως ἀπέφυξεν, 'O δὲ vs Φλαμίνιος ἐς τὴν θεσσα” 
λίαν ἐλθὼν, τῷ Φιλίππῳ πρασέµιξε, xal ἱππομαχίαν 
ἑποιήσαντο. τὺ Υὰρ χωρίον οὐχ ἐπιτήδειον πρὺς 


pocuniaque; οἱ preter alios filio Demetrio obside p µείζω µάχην ἣν. A0 xai ἄμφω ἁπανέστη-αν, xal 


dato, inducias a Flaminio impetravit, et legatos 
Romam pro pace misit. Dum hzc geruntur, 
ciíam Androsthenes ab. Achois victus, Corinthum 
amisit. Lucius Flaminius classis praefectus, cum 
Acarnanes a Philippi societate 4/47 absurahere 
non posset, Leucadem obsidione cepit : eosque, 
ubi Philippi cladem audivere, facilius subegit. Sic 
Macedonicum bellum est solutum, et Romani pacem 
cum Philippo minime gravatim fecerunt; his con- 
dritonibus, ut captivos et Lransfugas omnes resti- 
tueret, οἱ elephantos et triremes, prater quinque 
et pretoriam quz 16 remorum erat, et. pecuniam 
partim praesentem, partim certis pensionibus daret: 
ut soli Macedonis imperaret, neque mllites ultra 


πρός τινᾶ λόφον γενόµενοι, οὗ τὴν ἀχρωνυχίαν Κν- 
vis χεφαλὴν ὀνομάνουαιν, οἱ μὲν &vüsv, οἱ δ' ἐχεῖθεν 
πὑλίσαντο ΄ xai µαχεσάμενοι τοῖς σορατεύµασιν 
ἅπασιν, ἰσοπαλεῖς ἂν ἁπαλλάγτσαν, εἰ μὴ οἱ Aisw- 
Adi ἐπιχρατοστέρους τοὺς Ῥωμαίους ἐποίησαν. Ἡτ- 
τηθεὶς οὖν ὁ Φίλιππος xal φυγὼν, εἶτα μαθὼν τήν 
τε Λάρ.σσαν xal τὰς περὶ αὑτὴν πόλεις τὰ τοῦ νι” 
χῄσαντος ἠρημένας, ἐπεκηρυχεύσατο τῷ Φλαμινίῳ' 
xai ὃς ἑσπείοατο, χρἠµατά τε τοῦ Φιλίππου δόντο,, 
καὶ ὁμήρους ἄλλους τε xal tiv οἰχεῖον υἱὸν Δτμή- 
{ριον, xol πρέσδεις ὑπὲρ τῆς εἰρήνης εἰς Ῥώμην 
ἐχπέμφαντος, Ἐν ᾧ δὲ ταῦτα ἑπράττετο, καὶ "v 
δροσθένης ἐνιχήθη ὑπὸ τῶν ᾿Αχαιῶν, καὶ τὴν ΚόριΥ’ 
θον ἀπέδαλε,. Καὶ ὁ Φλαμίν.ος ὁ Λούκιος ἐπὶ τοῦ 





761 ANNALIUM LIB. IX. 162 


ναυτικοῦ Gv, ἐπεὶ μὴ ἔπιιθε τοὺς Αχαρνάνας Α quinquies mille aleret , neque ulll extra regnum 
piv cuppaysiv τῷ Φιλίκπῳ, τὴν τε Λευχάδα πολι- suum  bellüm faceret. Nam ceteros urbes tam 


ορχίᾳ εἶἷλε, χἀχείνους μετὰ τοῦτο τὴν fjtvav. τοῦ 
Φιλίππου Ὑνόντας ῥᾷον συµπαρεστήσατο. (ὕτω μὲν 
ὁ Μακχεδονιχὸς ἑλέλυτο πόλεμος, xaX οἱ &v τῇ Ῥώμῃ 


Ásianas quam Europas, quz prius ei servie- 
rent, liberas dimiserunt. Consules denuo Gallos, 
scd non citra laborem et :erumnam, subegerunt. 


τῷ ΦΙλίππῳ ἑτοιμότατα συνελλάγησαν ἐπὶ τῷ τοὺς αἰχμαλώτους xal τοὺς αὐτομόλους ἁπιδοῦναι xa 
τοὺς ἑλέφαντας τὰς τε τρ'ἠρεις, πλὴν πέντε xal τῆς στρατηγίδος αὐτῆς οὕτης ἐχχαιδεχέρους * xil 
χρηματα μὲν αὐτίκα δοῦναι, τὰ δὲ καὶ àv τάξεσί τισι" xol µόνης tfe Μακεδονίας βασιλεύειν, pd 
πλείους *' ἔχειν στρατιώτας τῶν πεντακιαχιλίων, µήτε πόλεμον EE τῆς ἑαυτοῦ χώρας ποιεῖσθαί 
τινι. Tác γὰρ ἄλλας πόλεις τάς τε bv τῇ ᾿Λσίᾳ xal τῇ Εὐρώπῃ, τὰς πρὶν δουλευούσας αὐτῷ, ἐλευθέρας 
ἁ ῆκαν. Οἱ ὃ ὕπατοι τοῖς Γαλάταις αὖθις o)x ἀταλαιπώρως ἐπολέμησαν, ὅμως μέντοι καὶ τούτους 


ὑπέτασαν. 

IZ. Πόρχιος δὲ Κάτων ὕπατος αἱρεθεὶς τὸν Ἰδε- 
ρίαν μικρὺὸν ioa» ἀλλοτριωθεῖσαν ἀνεχτήσατο, 
&vhp ἀρετῇ πάσῃ τοὺς τότε ν.κῶν. Νόμου δὲ τεθὲν- 


XVII. Porcius Cato consul designatus Hispa- 
niam pene totam alienatam recuperavit, vir illis 
temporibus omnibus virtutibus priestantissimus. 


τος μετὰ τὴν àv Κάνναις τοῖς Ῥωμαίοις συμθᾶσαν g Cum autein post Cannensem cladem lex esset lata, 


ἅτταν, μὴ χρυσοφορεῖν τὰς γυναῖκας μήτε διφρο- 
φορεῖσθαι, μὴ Qu; ἐσθῆτι χαταστίχτῳ χεχρῆ- 
σθαι, ὁ δῆμος, εἰ χρὴ χαταλύσαι τὸν νόµον, βουλὴν 
ἐποιεῖτο, χαὶ περὶ τούτον ὁ Κάτω» ἑδημηγόρησε, 
δεῖν χατασχευνάζων τὸν νόµον κρατεῖν, xal τέλος 
ταῦτα ἐπήγαγε Κοσμείσθωσαν οὖν al γυναῖκες, 
µήτε χρνσῷ μηδὲ «ίθεις ἤ cio ἀνθηροῖς καὶ 
ἁμιοργίνοις ἐσθήμασιν, dAAà σωφρροσύγῃ, gidar- 
&pig, guAotexrig, πειθοῖ, µετριόεητι, τοῖς γόµο:ς 
τοῖς xeuiérotc, τοις ὅπ.Ίοις τοῖς ἡμετέροις, ταῖς 
γίκαις, τοῖς εροπαίοις. Ληύχιος δὲ Οὐαλέριος δἠ- 
µαρχος ἀντιλέγων τῷ Κάτωνι διειλέχθη, ἀποδοθῆναι 
συμθουλεύων ταῖς Υνναιξ. τὸν κόσμον τὸν πάτριον, 
xai πολλὰ περὶ τούτου πρὸς «bv δήμον εἰπὼν, 
εἶτα πρὸς τὸν Κάτωνα τὸν λόγον ἀπέτεινε, xal ἔφη" 
Σὺ δ᾽, ὦ Κάτων, 6l ἄχθῃ τῷ κόσμῳ τῶν  Tvrai- 
xo xal βού.]ει φιἰὀσοφόν τι ποιῆσαι καὶ µεγα- 
JAozxpszéc, ἀπόκειρον αὐτὰς περιτρόχα-α, καὶ 
χιτωγίσκους καὶ ἑξωμίδας ἔνδυσον, καὶ và Δία 
σὺ re καὶ ὅπ.λισον, àp' Ίππους τε ἁναδίόασον, 
zal εἰ δοχεῖ σοι, xal slc τὴν ΙἹδηρίαν» ἀνάγαγα, 
ὅπως τε καὶ τῶν ἐκχ.1ησιῶν κοιωνγῶσυ ἡμῖν. 
Καὶ δεῦρο αὐτὰς εἱσφεώμεθα. Καὶ ὁ μὲν θὐα- 
λέριως ταῦτα ἐπισχώπτων εἶπεν * ἀκούσασαι δὲ ai 
γνναῖχες (ἐγγὺς γὰρ τῆς ἀγορᾶς πολλαὶ διέτριδον, 
πολυπραγμονοῦσαι τὸ Ἡενησόμενον ) εἰσεπήῥησαν 
tl; τὴν ἐχχλησίαν χαταδοῶσαι τοῦ νόµου. Καν 
οὕτω σπουδῃ Ἀλυθέντος αὐτοῦ ἀνεδήσαντο εὐθὺς 


be mulieres aurum gestarent, neve vehiculfs aut 
varia veste uterentur, et populus utram ea abro- 
ganda esset, necne, deliberaret, Cato pro concione 
eam retinendam esse suasit, cum hac conclusione : 
Ornentur igitur mulieres, non auro, non. gemmis, 
non acupictis aut byssinis vestibus, sed modestia, ma- 
ritorum observantía, liberorum amore, obedientia, 
moderatione, legibus civitatis, armis nostris, victoriis, 
triumphis. Sed L. Valerius tribunus plebis Catoni 
adversalus, auctor fuit, ut mulicribus patria orna- 
menta redderentur ; qua de re cum ad populam 
multa verba fecisset, oratione ad Catonem conversa : 
Tu, Cato, inquit, si. ornamenta mulierum iniquo 
animo pateris, et aliquid magnificum et philosopho 


6 dignum prestare cupis, in orbem eas radito, tunicis 


et palliis induito, atque etiam, si diis placet, armato, 
et equis. impositas in Hispaniam ducito, atque adeo 
huc adducito, ut et concionibus nostris intersint. Age, 
accersamus eas huc. Cum hsec dieteria Valerii mu- 
lieres audivissent (mult» enim eventus exspecta- 
tione suspensa, juxta forum versabantur) in con- 
cionem irruperunt, conira legem vociferantes. 
Qua citra cunctationem soluta, statim ibi orna- 
mentis quibusdam sumptis, cum tripudiis abie- 
runt. Cato in Hispaniam profectus, £48 cum 
omnes usque ad Iberum conspirosse, atque in unum 
convenisse didicisset, ut semel universi cum eo 
pugnarent: praelio victos ad deditionem compulit, 


ἐχεῖ ἐν τῇ ἐκχλησίᾳ χόσμον τινὰ, xal &£zA00v χο- D metuentes, ne eodem terrore etiam urbes amitte- 


ῥεύουσαι. ᾿ δὲ Κάτων ἀποπλεύσας εἰς Ἱδηρίαν 
ἀφίκετο, xaX μαθὼν πάντας τοὺς μέχρι τοῦ Ἴδηρος 
οἰχοῦντας αυνεστράφθαι ἵνα καθ) ly αὐτῷ πολεµή- 
σωσι, συγχροτήσας τὸ στράτευμα προσέδαλε σφίσι, 
xai ἠττήσας αὐτοὺς, Ἀνάγχασε προσχωρῆσαί ol, φο- 
θηθέντας ἵνα jh καὶ τὰς πόλεις αὐτοθοςὶ ἀποδάλωσι. 
Καὶ τότε μὲν ὃςινὸν οὐδὲν αὐτοῖς εἰργάσατο. Ὕστε- 
pov δὲ ὑπόπτων τινῶν γενοµένων, τά τε ὅπλα πάν- 
των ἀφείλετο, χαὶ τὰ τείχη σφῶν δι αὐτῶν τῶν 
ἐπιχωρίων κατέσχαψε. Γράµµατα γὰρ ἑχασταχόσε 
διαπέµψφας, xa ἐν τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ἅπασιν αὐτὰ 
ἁποδοθῆναι χελεύσας, προσέταξε τοὺς περιδόλους 
αὐθήμερον χαθελεῖν, θάνατον ἀπειλήσας τοῖς ἀπει- 
θήσασιν, "A ἀναγνόντες οἱ ἐν ταῖς ἀρχαῖς ὄντες, καὶ 


rent, Àc tum quidem cis pepercit. Post autem, 
cum quidam suspicionem de se prsebuissent, om- 
nibus arma ademit, et ipsos eives sua moenia ever- 
tere coegit. Litteris enim in omnia loca missis, 
eodemque die redditis, omnia menia eodem 4ie 
dirui jussit, contumacibus inortem commipatus. 
Quibus magistratus lectis, singuli putantes sibi 
solis ita scriptum esse, ne spatio quidem ad deli- 
berandum sumpto, munitiones omnes dejecerunt. 

Iberum transgressus, cum Celtiberis hostium s0ciis 

ob multitudinem congredi non ausus, mirabster 
homines traciavit : aliasmajora stipendia pollicendoe 

ut ad se transirent, alias moneudo, ut dumum re- 

dirent, alias etiam certuu) pugua diem designande. | 








1*3 


JOANNIS ZOXAR.E 


ο 


[ia f^-tnm ut iajer se. djss-otienics, cur, eo pu- Α vegíosuzac Exzscx gis; αὐτοῖς Τεγράφθαι, καὶ 


gnare aysi non feerint. 


gni: χαερὺν λαδόντε: jore, πατέδαλον πάντες τὰ 


είχα. Ὁ Z$ Κάτων δέρη τὸν "Venga, χ1. τοῖς .Κελ-ίδηρσι. σ»µμµαχοὺσι το πολεμίος αὐτοῦ διὰ κι 
fj^; σμ/αλεῖν pb βαρσίέσας. μετεχαειρίσατρ θᾳομµασίως αὐτοὺς, Ἑντὲ μὲν µεταξείθων ερὸς αὖ ὃν µετα- 
στίναι ὄύψει pil. oos "di mo:k δὲ z&patwum σφίαι» P—xwtaDti» e[usés, ἕστι δ ὅτε χαὶ náyvv 


α τοῖς i. ἡμέραν txavy 
έτει αὐτῷ κολεμῖσαι iv proa. 

ΧΥΠΙ, Ίσα Flaminius Argos oppaguavit. Romoni 
enim Nabidem neque sibi idum, et Grecis formi- 
dabilezo, hostem jedicarant. Sed curo ei auxilia 
3 Philippo misss esaent, Flaminius Spartam oppe- 
gnalarus, Taygeto monte citra laborem superato, 
ad ipsam usque urbem, adsersante nemine, per- 
venit. Nabis eaim et Romanos metuens, et civibus 
diffidens, se loco nou moverat, ut illi mature oe- 


Lour na Ἐκ yàp τούται ἑστασίασα» πρὶς éxÀtieu;, xai φοδτθέντες, οὗκ- 


HI'. TZ7s δὲ x3: Φιααέννος Ez τὸ "Άργος ἓστρά- 
πευδε. T2» γὰρ Nábrv οὔτε σςίσιν τιστὺὸν χαὶ τοῖς 
Ἕλλιησι φοῦσρὸ» ὀρωῶντες o) ᾿Ῥωμαῖοι, σολέμιον 
ἔπο {σαντο. Προσγενομένων δὲ συμμάχων ix τοῦ 
Φιλίππκου αὖ -ᾧ. ἐπὶ hv Σκάρτην ἔΈλασεν 6 Φλαρί(- 
νιος, xal ἀπύνως τὰ Ταῦγε-ά «s ὑπερέδητ, xai 
πρὸς τὴν Tuv 5ωοσΏλθε μτδενὸς ἐναντιυμένου. 
Ὅ γὰρ Νάδις «ούς τε Ῥωμαίους δείσας xal τοὺς 


currere), : sed eum jam prz foribus adesset, erup- B ἑπεχωρίους ὑποστεύσας. οὐχ ἐχενμθη ὥστε πρραπαν- 


tigpegp . fecit, eo. tum. ob laborem itineris, tum 
propter.casirampetationjs peeupationem contempto, 
ac. nonpulies turbavit, Pestridie oppsgnames eum 
magma ciade sworum  sdortus, de catero intra 
monia se continnit.. Flaminius igíiter parte eopis- 
rum ibi.seljeia, ne bostis alie abiret, ipse cum fratre 
suo, foiiis, et Eumene Attali filio, agros vastavit. 
Quibus rebus ad desperationem adactus Nabis, 
cadgceojore, ad : Flaminium misso, non statim 
pacem impetrayit, Nam qux conditiones ei fere- 
Laniur,2a$ neque repudiare, neque multitudine 
Prabibente. accipere. ausus est. Sed cum Romani 
urgerent, et.Jofam pene Spartam (quadam enim 
parie, meia. non. habebat) .cepissent ς 4449 non 


dinfjg& cunctalgs, pace cum Fleminio facta, et : 


legatis .Roroam, missis, reconciliatus est. At Flami- 
nius (tuyn omnibus Grsecis libertatem dedit, eosque 
po*ea convaocatos, beneficiis, qux accepissent, 


commemorátis, monuit, ut benevolentiam erga 


papsiqm . Remanum conservarent : et prasidiis 
oiunibus deduetis; cum toto exercita discessit. Eo 
Romam profecto, Nabis novis rebus studuit : quo 
motu toit2 pene Grzcia, impulsu JEtolorum est 
concussa, seque bello gerendo pararuut, ad Philip- 


pum et, Anfiocbum legatis missis, cui persuaserunt, 


ut Romanis bellum inferret, spe οἱ Graci et Italici 
regni proposita. Romani turbatis adhuc rebus, 
5.16 ulia spe Autioehi superandi, satis habuerunt, 

sí sua tueri possent. Nam Antiochus domesticis 
viribus multum posse putabatur, cum propter alia, 
tum quod Mediam subegisset: sed multo major 
[1eius erat, affinitate Ptolemzi Fgypti, et Ariarathis 
Csppadocie regum. Antiochum igitur, de quo talis 
esset opinio, belli Philippici tempore coluerunt, Ρος 


legatos amiee cum eo agentes, et munera missi-. 


iantes, Sed  Maeedone vícto, quem prídem ti- 
mtWerant, contempserunt. 
trajecit : et prseter alia. vi subacta, Lysimacbiam 
desolatam instaurevit, qua ad belli gereudi com- 
moditatem uteretur, a Philippo ει Nabide accer-, 
situs. Annibal quoque coram In spe. eum erexerat, 
fore ut Carihaginem, atque inde in' Italiam. navi-, 
gans, fonii sinus gentibus subactis, Romam ἱρδαιν 


At ille' in Thraciam. 


τῆσαι -ῷ Φιαμινίῳ. Πλτσιάσανει 0: ἐπεξέδραμε, 
χαταφρρν]σας διά ες: τὸν χάµατην, τὸν Ex τες {2- 
pilas χαὶ ὅτι περὶ τὴ» στρα-υπέδευσιν ἁ πησχόλητο, 
xai τινας συνε-ἀραξε. 15 8 ὑστεραίᾳ ἔπεξζλθε τοῖς 
προτθάλλουσι, xal. τολλοὺς ἀποθαλὼν, οὐχέτι ἔπεξ- 
ζὰθ:ε. Καταλιπὼν οὖν µέρος τοῦ ctpatoo ἑχεῖ ὅ 
Φλαμίνων. ὅπως μιδαμοῦ Ἀχινηθείη, τοῖς λοιποῖς 
ἐπὶ την χώραν Στράπετο' χἀχεϊνός τε xal ὁ ἀδελφὸς 
αὐτοῦ, xai οἱ 'Ἠδόδιοι, xal 6 τοῦ Αττάλου xai; E5- 
pívns ἐπίρθονν αὐτίν. ᾿Απογνοὺς οὖν διὰ ταῦτα 
ὁ Νάδις χέρυχα τῷ Φλαμινίῳ ὑπὲρ εἰρίνης ἁπ- 
έστειλε. Καὶ ὃς τοὺς μὲν λόγους αὐτοῦ προσέκατο, 
οὖχ αὐτίχα δὲ: χατελύσατο. Τὰς Υὰρ ὁμολογίας ἃς 
ἀπῃτεῖτο ὁ «Νάδις ποιβσασθαι, οὔτ᾽ ἁπαγορεῦσαι 
ἐθάῤῥει, οὔτε ποιῖσαι συγχατετίθετο, τὸ d$. τος 
ἐχώλυσαν αὐτὸν συμδῖναι ^ xal τότε μὲν cix 
ἑαπείσατο. Ἡρ,σῥαλόντων δὲ τῶν Ῥωμαίων αὖθις, 
xai τὴν Σπάρτην δλίγο0 πᾶσαν (χαὶ γὰρ ἀτείχι- 
στος ἣν ἐν μέρει ) ἑλόντων, οὐκέτ᾽ ἐπέσχεν, ἀλλὰ 
πρός τε τὸν Φλαμίνιον σπονδὰς ἐποιῆσατρ, xal 
πρὸς. τῖν ᾿Ρώμον πρεαθευσόµενος συνηλλάγη. Ὁ 
δὲ Φλαμίνιος τότε μὲν πάντας τοὺς "EX? mva; ἔλευ- 
θέρους ἀφῖχαεν' ὕστερον δξ συ»χαλέσας αὐτοὺς καὶ 
ὑπομνῆσας ὧν εὐηργέτηντο, παρῄνέσεν ε«ὔνοιαν τῇ 
Ῥώμῃ vnpsi», xa: τος φρουρὰς ἁπάσας ἐξέγαχε, 
χαὶ ἀπΌρε μετὰ παντὸς τοῦ στρατοῦ. Αφιχομένου 
δ ἐς ᾿Ρώμη» τοῦ Φλαμινίου, ὁ Νάδις ἑνεωτέρισε, 


χὰχ τούτου χαὶ τὸ Ἑλληνιχὸν ἅπαν ὡς εἰπεῖν ἔτα- 


D ράχθη, τῶν Αἰτωλῶν σφᾶς ἑναγόντων. Παρεσχευά.. 


ζοντό τε ὡς πολεµέσοντες, xal πρὸς τὸν db mov 
καὶ σὺν ᾿Αντίοχον ἐπρεσθεύοντο, καὶ ἔπεισαν αὐτὸν 
ἐχπολεμωθῆναι Ῥωμαίοις, ὡς χαὶ τῆς Ἑλλάδος, 
Ts Ἰταλίας τε βααιλεύσογτᾳ. Τοῖς,δὲ " Ῥωμαίοις 
τῶν πραγμάτων τεταραγµένων. οὐχὶ περιγενέσθαι 
τοῦ Αντιόχου ἑλπὶς Tv, | ἀλλ’ ἡγάπων et ys. τὰ ἔαυ- 
τῶν διασώσαιντο. Ὁ γὰρ Αντίοχος μέγας μὲν χαὶ 
ἐπὶ τῇ οἰχείᾳ δνγάµει ἑδόχει, 5c ἄλλα τε xal ὅτι 
την Μηδίαν κατεστρέφατο,  Πολλῷ. δ) ἔτι μείζων 
ἐγένετο, ὅτι τὸν Πτολεμαῖον τὸν τῆς Αἰγύπτου βα- 
σιλέαι χαὶ τὸν, Αριαράθην τὸν τῆς Καππαᾳδοχίας 
Ὑηδεστην προσετέθειτο. Τοιοντον «τὸν ;Αντίρχον. vo-. 
μιζόμενον, οἱ Ῥωμαῖοι, µέχρι. μὲν τῷ ΦΔιλίππ. 
ἐπολέμουν, ἐθεράπενον, φιλίως τε διὰ πρέσδεων 


165 


ὁμιλοῦντες, καὶ δῶρα πάμποντες. 
ἐνκκήσαν, καὶ ἐοὐτδυ 'δὺ ^ πφδόθεν "ἐδεδίεσαν κατ; 
«εφῥόνσυν. *O δὲ ἐς ἐῆν θῤᾳκὴν᾽ Ἔφεραίώδη xàY ἄλχα 
*i παµεστῄήσατο, xai τν Λυσιμαχ/άν ἀνεστηλυζαν 
συνῴχισεν, ὡς ὀῤμη ὠρίῳ' ἑαύτῇ΄ χρηδόμεϊός. Kot 
Tàp αὐτὸν * xd 75 dictos val ὁ Νάδις ᾽ ἐπηγᾶ: 
γούτο. Ὅ΄ τε λννίδας αὐτὸ συγγενόμενος Dnl- 
eat πεποίηχεν ὃς τὴν Καῤγηδόνά, κἀκδῖθεν ets τὴν 
Ἰεάχίαν πλεῦδαι, χαὶ κὰὶ «tob. Πονίου” «διπου "Evi 
πρασκάταστβέφαδθαι, χαὶ μετ” αὐτῶν bx ολ "Pó- 
μην ὀρμῆσαι: Ἔφθη toüo' ὃ Avtloy^c xav Wu ἐς 
τὴν Εὐῤώπήν διαδὰς ἐἴς -εε «8 Ελλάδα hop 
vos, Ενυθόµενος δὲ τν IfcoXtpetów «i0: vrxXxévat, 
xdi περὶ παντὺς τῆς Αἰγύκτου xptitijsat "πιούμε; 
νος, tUv' μὲν υἱδό Σέλευχον΄ ἐν τῇ Αυσίβαχίά αὖν' 
δυνάμει κατέλικεν” αὔτὸς δὲ ἀναζεύξας, χάὶ ζῶντα 
τὸν Πτολεμαῖον μαθὼν, τῆς Divo Χἲρύητου ἀῑέ- 
σχετο. Ἐπιχειρήσας 0" ἐς Κύπρον πλεῦδαι» ἔπταιδεν 
ὑπὸ χειμῶνομ, καὶ "oIxabf ἀνεχώρησε,- Kai &p£- 
αδεις οἱ Ῥωμαῖοι x&xclvoz ἀνίεπέστελλον, ἄλλὴλοις 
ἀντεγααλοῦντέ», ὅπως πρόφασίν «ε τοῦ πολέμου. 
λάδονσι xai ὅτὼς τὰ παρ᾽ ἀλλῆλοις «poxavxóoxi- 


Ψωνται. ᾽Αονίδας δὲ τὴν µετίατην 'τῶν παρὰ Καρ-" 


χηδονίοις ἀρχῶν εἰἱληφὼς, xal προσκρούσας ám" 


αὐτῆς τοῖς δννατωτάτοςς, ἐμισήθη 4s ὑπ αὐτῶν, 
xal 105; touc Ῥώωμαίους δισθλήθη ὡς τά τε τῶν Kac-' 
χηδονίεν νεωτ΄ρίζων, xaY. τῷ Αντιόχῳ' κοινολὀγούβε-᾽ 


vog. Καὶ µαθών Έινας bl £n Ῥώμὴς παβόντάς, xai 
δείσας p συλλέφθή, ἀπέδρα νυχτδὲς ix. της Καρχη- 


ANNALIUM LJB, IX. 


166 


Ἐπεὶ δ' Εκεῖνοῦ Α n. gnare | posset. "eh autem. Antigcbns , bis 


in Europati alque In Grireiam. Sed Piolemai morte 
al. dità, e in. ee, si jj putaret . esse omnia , ut 
gypio potiretur : Seleuco Hiljo Lysimachize cum 
copiis. relicto, abitum paravit. Czterum, cum Ptole- 
mun at huc büperstitem. essc cognovisset, /Egy- 
plo * abstinuit ; in . Cyprum, navigaturus, tempe, 
slate conflicfatus, demum redii, Legatos porro et 
itf él Komani miserunt iny icem, cum ut de i inju- 
riis 'expostulanies belli Causam. -quarerent ; ; tum ut 
qua vires advérss partig essent, utrique , explora-, 
rent.  Ànnibal Y vero summum apud Caribsginiepses, 
mágistrajum gerens, eoque potentissimorum ci- 
vium susceptis 450. pdiis, apud Remanos accusa-. 
tus est, ut qui et Carthagine res novas , moliretur, 
: et cum Antiocho arcana consilia Aracfaret. taque, 
coghita Romanorum quorumdam Jrxsente, veris 
tuj | ne " comprehenderetür, noctu Carthagine . aufue, 
git; el ad Antiochum profectus, , id politus est, ut. 
et δη, um in patriam, et, terea] bellum, 


-$8«2*« 


2 


tehilam ferrel, inimicitias eorum vigere. passus est. 
ut οἱ ipsi inter sese contenderent, et πευμίοῦ ju-. 
dicium Romanis irascerentur. Inde in, Asiam, tra-, 
jecit, per speciem legationis. apud, "Antigchum, ob- 
eundz ; revera ea de, causa , ui prgesentia sua et, 


ἑόνος. Καὶ πρὸς τὸν ἸΑντίοχον ἐλθὼν, Eavti τε hv C rege et Annibale territis, ea, ageret, quie, essent e 


εἰς «Av πἀτρίδα΄ κάθ»δον, xat «^y πρὸς Σεὺς "Pt. 

µαίους πόλεμον Ελράττέν, ὑπισχνδύμεύας ἐκείνῳ 
παριπδιησείν τὸ τε τῆς Ἑλλάδος” Kpáiog kal vb 
τῆς Ἱτδλίας, μέχρις οὗ ᾽αφίόιν (45) à Σχέπίων 6 
Αφρικανὸς δθνεγένότὸ, Οὗτος γὰρ δἰκαστὴς tc *iv 
Αιθύην πεμφθεὶς τῷ Ys Μασινίσσφ xà τοῖς Kap-! 
χηδονίοις περὶ; ὄρων γῆς διαφεῤόμένοις,, μέτέωρον΄ 


τὴν ἔχθραὺ ἀὐτῶν κἀτέλιπέν, tv" ἀλλήλοίς τε διαφέ-᾽ 
ροιντο χαὶ μηδέὶς ἀὐτῶν διᾶ την χρίσιν xdxà "Po: . 
palov ὀργίζοιτο. Ἐντεῦυθεν 8* εἲς che "Alay διέ-η, 
λόγῳφ μὲν ὡς Ἱρεδθεύδων πρὸς τὸν. Ἀντίοί χού, “Ἔργῳ” 


.ε.φο9 


republica. qm. ad Antiochum peryenisset, | rex An - 
nibafi non perinde, auscultavit, eumque suspectum . 
habuit ob arcana cum Scipione coliqquia,, jam an-. 
tea. Joe parum, gratum, quod, omnia. consilia 
Annibali ascriberentur, omnium spes, belli rite 
conlicieudi | ab e eo penderet. οὐ h&c invidens Anni- , 
nibali, i Aimuit, ne potestate. dala mutaretur. [taque 
nec exercitum dedit, nec Carthaginem eum remisit, . 
ne ο "n arcliorem , familiaritatem, adnisit ; sed 
de industrià id egit, ut ΜΒ, ejus t consilio gestum 
esse vi éreiur, 


δὶ ἵνα χἀχεῖνον xaX Ὃν Ἄννίδαν ἀπιφαναϊᾳ καταελήξη, "xa. πράξη τὰ τοῖς, Ἑμμαίοις συμφέρφ-τα,. 
"Agrxopétou δ᾽ αὐτοῦ οὐχ ὁµόῖως ' ἔτι πρόσεῖχεν à Αντίόχος « τῷ "Avylég. * ὑπώπτευσε Yàp αὐτὸν. δι’ 
ἀποῤῥήτων ὁμιλήδαντά τῷ Σλιπίῶνε, xal ἄλλως δὲ αὐτὸν. ἐδαρύνε νετο, ὅτι ἅπαν βούλευμα τῷ . Ἁγνίδᾳ 


πᾶξ ἐπεγράφείο, xaV thv 160 λολεμοὺ᾽ κατόῤθωδιν έν τούτῳ πάντες ἐπ/λπιρον. 
ἐφθόνησέ τῷ Ἀννιοφ' "xol ἐφδδῇθη"' αὐτὸν, tva μή & δυνηθεὶς νμεταθάληταν, 
παβέσχεν αὐτῷ, 00v. εἰς τῆν Καρχηδόνα Ἐπεμψεν, οὐδ᾽ ἐν ταῖς συγουσίαις αὐτῷ 


Διὰ γοῦν ταῦτα xol 
καὶ οὔτε στράτευμα 
«καταχόρῳως ἐχέχρητον 


ἀλλὰ (καν ἀπετήδευς μτᾶξν’ τῶν ἡ ρἀλτομ ἔνων αὐτοῦ ᾿δοκεῖν εἶναι. 
I8. Ἡ 5E περὶ τοῦ΄ Ἄντιόχου gin πολλη. τὴν. D XiX,, Fama porro de, Antiocho maxima Rome 


"Pópgny καϊέσχε, καὶ ἐς epovstba. τοὺς Ῥωμαίους 
οὐκ ἑλάχίστην xdvláinót. 


λάδά πᾶσαν lp κατέχει, *üy δι 


opi δὲ περὶ τοῦ. 
Αντιόχου θρυλ} ὀυῤένων, καὶ τῶν e, ὅτι τὴν Ἑ- 


fuij,. neque is curam civitati minimam attulit. Dé 
quo cum multa dicereptur, atque alii eum jai 
totam Graeciam obtinere, alii in Italiam properare 
, fabujarentur : Romani cum alios legatos, tum Fla- 
minium in Graeciam, ut et Philippum et e:teros 4 
, studio novarum rerum pro amicitia debortaretur : 


Varize lectiones el Dota. . 


ef 03V 


(45) Μέχρις οὗ σφἰσιν. Hic deesse. versum Alituem putabat Wolfius, Sed sensus esi imeger, atque 


ita euam an. omnes praferum. 


. P * τὸ 3 MEO 


161 JOANNIS ZONARUE 103 
et przetores, M. Bebium Apolloniam, st Antiochus A αὐτοῖς ἔχοντα ἔστειλαν, ὅπως τόν τε δᾷιππον καὶ 


jbi trajicere auderet ; Attilium adversus Nabidem 
sniserunt : et hic quidem nibil egit, Nabide jam 
per insidias ab JEtolis perempto, Spartaque ab 
Achzis capta. Sed Bcbius et Philippus multa loca 
Thessaliz firmarunt. Macedo enim tum ob alia, 
fum qnod Antiochus ei Thraciae quzdain loca eri- 
puerat, Romanis servabat fidem. Flaminius Grz- 
ciam AS passim obiens, aliis persuasit πο defi- 
cerent, alios ad officium reduxit, prater Atolos 
et quosdam alios. Hi enim et ipsi ad Antiochum 
se contulerant, et alios partim coactos, partit 
volentes eodem  pertraxerant. Antiochus vero 
quamvis hiberno tempore, tamen ut spei /Etolo- 
rum satisfaceret, sine justis copiis advenit : οἱ 
Mis adjetantibus, Chalcidem cepit : et reliqua 
Eubosa potitus, Romanos quosdam inter captivos 
repertos, omnes dimisit : et Chalcide hibernavit, 
ubi et ipsius et ducum cjus et militum aniwi cum 
aliis deliciis corrupti sunt, tum ipse ex amore 
puelie cujusdam voluptatum illecebris irretitus, 
etiam ezteros bello ineptos fecit. Romani audito 
ejus in Graeciam adventu, εἰ Chalcidis expugna- 
tione, bellum aperte susceperunt : et altero con- 
»ule Scipione Nasica ad Italix defensioncin relicto, 
Manium Glabrionem eum magno exercitu in [ta- 
liam miserunt. Quorum ille cum Doiis bellum ges- 
sit, hic Antíocho Gracia pulso, cunt B.bio et 
Pbilippo multas Thessalicas civitates sube;it, et 
Philippum Megalopolitanum captum Romam misit : 
Amynandro ejecto, Macedoni ditionem ejus tradi- 
dit. Antiochus interim Chalcide otium agens, 
post in. Beeotiam venit, in Thermopylis Romano- 
rum aggressionem exspectaturos. Nam loci natu- 
ram paucitati suoram militum subsidio fore judi- 
cabat : ac ne idem sibi quod Grzcis bello Persico 
accideret, partem /Etolorum in montium eascu- 
mina praesidii causa misit. Sed Glabrio contemptis 
locorum angustiis, pugnaque non dilata, Porcium 
Catonem et Valerium Flaccum legatos noctu con- 
ta /Etolos in montium cacumina misit : ipse cum 
Antiocho mane congressus, dum in planitie pu- 
gualur, superior, exercitu ab Antiocho ad altiora 
loca subducto, inferior fuit, donec Cato hostes 


ἐχείνους ἐπίσχῃ μηδὲν νεοχμῶσαι xat στρατηγούς. 

Máoxov μὲν Ὀαίδιον ci; Απολλωνίαν, el ταύτῃ i; 
τὴν ᾿Ἰταλίαν περαιωθῆναι τολμῄσειεν ὁ ᾿Αντίο- 
χος, Αὖλον δὲ Αττίλιον ἐπὶ τὸν Νάδιν' καὶ οὗτος 
μὲν οὐδὲν ἔπραξεν, ἔφθη Υὰρ ὁ Νάδι; ὑπὸ τῶν Al- 
τωλῶν φθαρεὶς ἐξ ἐπιδουλῆς, xat ἡ Σπάρτη ἤλω 
ὑπὸ τῶν Αχαιῶν. Ὁ δὲ Βαίθιος xai ὁ Φίλιππος πολλὰ 
τῆς θεσσαλίας ἐδιδαιώσαντο. Tolg γὰρ πρὸς τοὺς 
'Ῥωμαίους ὀμολογίαις 6 Μαχεδὼν ἐμμεμένηκε, διά τε 
ἄλλα xaX ὅτι ὁ Αντίοχος χωρία αὐτοῦ &v τῇ 6páxy 
τινὰ ἐπεσπάσατο. Ὁ δέ ye Φλαμίνιος περιιὼν τὴν 
Ἑλλάδα, τοὺ; μὲν μηδ' ἀποστῆναι ἔπεισε, τοὺς δὲ 
καὶ ἁποστάντας Ίδη µετέστησε, πλὴν Αἰνιολῶν xai 
ἑτέρων τινῶν. Λὐτοί τε γὰρ τῷ ᾽Αντιόχῳ npestyo- 
ρησαν, xai ἄλλους τοὺς μὲν ἑχόντας συνίστων, ἑνίους 
δέ γε xal ἄχοντας * xai ὁ ᾽Αντίοχος, xalsot χειμῶνος 
ὄντος, ὅμως πρὸς τὰς τῶν Αἰτωλῶν biribac ἔσπευσε. 
Ad οὐδὲ ἀξιόμαχον ἐπήγετο δύναμιν, τὴν μέντοι 
Χαλχίδα μετ αὐτῶν ἔλαδε, τὴν τε ἄλλην Εὔδοιαν 
πρ,σεποιῄσατο * xal àv τοῖς αἰχμαλώτοις Ῥωμαίους 
τινὰς εὑρὼν, πάντας αὐτοὺς ἀφῆχε' xai ἐς τὴν Χαλ- 
χίδα δ.εχείµασεν, ὅθεν αὑτός τε καὶ οἱ στρατηγοὶ, 
οἵ τε στρατιῶται αὑτοῦ τὰς γνώµμας «προδιεφθάρη- 
σαν. Tf τε γὰρ ἄλλῃ ῥᾳστώνῃ, xai ἔρωτι χόρης 
τινὸς, i; τὸ ἀδροδίαιτον ἐξώχειλε, χαὶ τοὺς ἄλλους 
ἀπολέμους ἐποίησεν. Οἱ δ᾽ kv. τῇ ᾿Ῥώμῃ µαθόντς 
αὐτὸν ἐς τὴν Ἑλλάδα παρόντα, τὴν Χαλχίδα τε fon 
χύτα. τὸν πόλεμον φανερῶς ἀνείλοντο * xel τῶν ὑπά- 
των Σχιπίωνα μὶν «by Νασιχᾶν ἐπὶ φυλαχῇ τῆς 
Ἱταλίας χατέσχον, Mávtov δὲ Γλαδρίωνα μετὰ στρα- 
ταῦ πολλοῦ ἐς τὴν Ἑλλάδα πεπόμφασι. Καὶ ὁ plv 
Νασικᾶς τοὺς Βοουῖους προσεπολεμώσατο, ὁ δὲ Γλα- 
6ρίων τὸν ᾿Αντίοχον Ex «rc Ἑλλάδος ἐξήλασε. Καὶ 
ἐς τὴν θεσσαλίαν ἐλθὼν πολλὰ τῶν ταύτῃ μετὰ τοῦ 

Βαιδίου xai τοῦ Φιλίππου παρεστήσατο. Τόν τε vàp 

Νεγαλοπολίτην Φίλιππον ἑλὼν cic τὴν ᾿Ῥώμην ἁπκ- 

έστειλε’ xal τὸν Αμύνανδρον ἐκ τῆς ἀρχῆς ἐκδαλὼν 

τῷ Μακεδόνι αὐτὴν ἔδωχεν. Ὁ δ᾽ Αντίοχος ἐν τύ- 

τοις ἡσυχίαν ἄγων kv τῇ Χαλχίδι διέτριδεν. Κίτα εἰς 

τὴν Βοιωτίαν ἑλήλυθε καὶ bv ταῖς θερμοπύλαις ἀντι- 

προσιόντας οἱ τοὺς Ῥωμαίους ὑπέμεινε. Πρὸς Υὰρ 

τὴν τῶν στρατιωτῶν ὁλιγότητα σύμμαχον τὴν τοῦ 

χωρίου φύσιν ἕξειν ἑνόμισε, χαὶ ἵνα μὴ τι xat αὐτὸς 


a tergo est. »'ortus, qui enm. ZEtolos dormientes p πάθῃ olov ol Ἕλληνες οἱ πρὸς τὸν Μῖδον ἀντιτα- 


oppressisset, plerisque csesis, reliquis dissipatis, 
decurrit, et pagnze etiam inferioris fuit particeps. 
Antiochus victus, et castris exutus, mox Chalcidem 
redit : et consulis adventu cognito, clam in 
Asiam discedit. Glabrio vero Beeotiam et Eubeeam 
statim occupat. Heraclea, JEtolis deditionem re- 
nuentibus 4549 oppugnata,urbem inferiorem ob- 
s dione capit : eos vero qui in arcem confugerant, 
2d deditionem compellit. Ac inter czxeteros, Demo- 
critus quoque dux /£tolorum captus est, qui ali- 
quando Flaininii societate repudiata, οἱ decretum 
petenti; quo Romam mitteret, dixerat : Bono 
ΝΙΝΟ (Mo : ego enim id cun exercitu offeram, el 
juxia Tiberim vobis | recitebo. Bhilippo Lamiam 


χθέντες ἐκεῖ, µέρος τι τῶν Αἰτωλῶν ἐπὶ τὰ ἄχρα 
τῶν ὁρῶν ἀνεδίδασεν, ὥστε φρουρῆσαι αὐτά. Ὁ δὲ 
Γλαδρίων βραχύ τε τῶν χωρίων ἑφρόντισε, xol tl 
μάχην οὐκ ἀνεδάλετο, ἀλλὰ Πόρχιον μὲν Κάτωνα 
καὶ Οὐαλέριον Φλάκχον ὑποστρατήγους νυχτὸς ἐπὶ 
τοὺς Αἰτωλοὺς τοὺς Ev τοῖς ἄχροις ἀπέστειλεν ᾿ αὐτὸς 
δὲ τῷ Αντιχῳ ὑπὸ τὴν £o αυνέµιξε. Καὶ ἕω; μὲν 
ἐν τῷ ὁμαλῷ ἐμάχετο ἐπεκράτει ' ἀναχωρήσαντου 
δὲ τοῦ Αντιόχου πρὸς τὰ μετέωρα ἡλαττοῦτο, pl- 
χρις ὁ Κάτων κατὰ νώτου οἱ ἐγένετο. Τωῖς yàp Àl- 
τωλοῖς χαθεύδουσιν ἐπελθὼν τοὺς μὲν πλείως ἆπ' 
έχτεινε χαὶ τοὺς λοιποὺς διεσχέδασε. Κάντεῦθεν 
καταδραμὼν xat τῆς κάτω μάχης µετέσχε, xai τόν 
τε ἸΑντίνχον ἔτρεφαν, xai τὸ στρατόπεδον αὐτοῦ 





.40J 


ANNALIUM LIB. ΙΧ. 1:0 


"aDov. Καὶ ὁ μὲν ἐς τὴν Χαλχίδα εὖθὺς ἀπεχώρησε. A obsidente, Glabrio adventu suo et victoriam et 


Μαθὼν δὲ τὸν ὕκατον προσιόντα ἐς hv 'Aclay àvi- 
χομίσθη λαθών. Καὶ τὴν piv Ποιωτίαν χαὶ τὴν 
Εὐδθοιαν ὁ ἘΕλαθρίων αὐτίχα χατέσχε. Tf δὲ 'Hoa- 
χλείᾳ, μὴ βονληθέντων αὐτῷ προσχωρῆσαι τῶν Αἱ- 
τωλῶν, προσδολὰς ἐπο,εῖτο * xaX τὴν μὲν χάτω πόλιν 
πολιορκίᾳ εἷλε, τοὺς ὃ᾽ ἐς τὴν ἀχρόπολιν ἀναφυγόν- 
τας ὁμολογίᾳ παρεστήσατο. Ἐν δὲ τοῖς τότε ζωγρη- 
θεῖσι xa Δημόκριτος ὁ στρατηγὸς τῶν Αἰτωλῶν 
"Σγένετο, ὃς τῷ Φλαμινίφ ποτὲ τὴν συµµαχίαν ἠρνή- 
cato, xai ψήφισμα ἐχείνου αἰτήσαντος ἵν) Ec τὴν 
Ῥώμην πἐμφῃ., θάῤῥει, ἔφη, ἐγὼ γὰρ αὐτῷ κομιῶ 


μετὰ τοῦ στρατοῦὺ καὶ παρὰ τῷ ΊΤιδέριδι ὑμῖν . 


ἀνα]γώσομαι. Τοῦ Φιλίππου δὲ τὴν Λάμιαν πολιορ- 


manubias intercepit. Ceteri toli, cum Romanis 
conciliari vellent, pecunia per legatos ab Antiocho 
accepta, repudiata pace bello se pararunt; Phi- 


lippo Romanorum amicitiam simulante, cum Antio- 


cho clam studeret. Interea Glabrione Naupactum 
AEtoliez ditionis obsidente, Flaminius civibus cum 
quibus ei notitia erat, persuasit, ut pacem ample- 
cterentur. Itaque et hi et. Epirote legatos Romam 
miserunt. Philippus corona triumphali Jovi Capi- 
tolino donata, przter alia. munera filium quo;ue 
Demetrium obsidem in urbe agentem recepit. /Eto- 
lis ideo pax data non est, quod nulla re deteriore 
conditione esse volebant. 


xoüvtog ἐπῆλθεν ir^ αὐτὴν 6 Γλαθρίων, xal τὴν τε νίχην xal τὴν λείαν ἑσφετερίσατο. Tov μέντοι Al- 
τωλῶν οἱ λοιποὶ συναλλαγῖναι μὲν Ἰθέλησαν, οὐχ ἑσπείσαντο δὲ τοῦ ᾿Αντιόχου πρέσθει, αὐτοῖς xol 
χρήματα πέµφαντος ἀλλὰ πρὸς πόλεμον Ἱτοιμάζοντο, Καὶ ὁ Φ/λιππος ὑπεχρίνετο μὲν τὴν πρὸς 
τοὺς Ῥωμαίους φιλίαν, τὰ δὲ τοῦ Αντιόχου ἑφρόνει. Ἑν τούτῳ δὲ Ναύπακτον ὁ Γλαδρίων τῶν Αἰτωλῶν 
οὖσαν ἑπολιόρχει, οὓς ἑλθὼν 6 Φλαμίνιος ἔπεισε απείσασθα:, Ὑνυρίμως αὐτοῖς ἔχων. Καὶ πρέσδεις 
εἰς τὴν Ῥώμην ἐχεῖνοί τε καὶ οἱ Ἡ κειρῶται ἑστάλχασι. xai ὁ Φίλιππος στἐφανον νικητῥριον τῷ Ad 
τῷ Καπιτωλίῳ πέµψας, ἄλλα τε ἀντειλήφει χαὶ τὸν υἱὸν Δημήέριον iv Ῥώμῃ ὁμηρεύοντα. Τοῖς ó' A- 


τωλοῖς σπονδαὶ οὐκ ἐγένοντο, οὗ γὰρ Σλαττωθῆναί τι χατεδέξαντο, 
K'. Ἐπὶ δὲ τὸν ᾽Αντίοχον οἱ ᾿Ρωμαῖοι τοὺς Σχι- p. XX. Contra Antiochum Romani Scipiones, Afri - 


πίωνας ἔταξαν, τόν τε ᾽Αφϕρικανὸν xol τὸν ἁδελφὸν 
αὑτοῦ Λούχιον. Ol τοῖς μὲν Αἰτωλοῖς ἀνοχὴν ἔδωσαν 
ἵν) ἐς τὴν Ῥώμην αὖθις ὑπὲρ τῇ; εἰρῆνης πρετθεύ- 
σωνται. Ἠπείγοντο δ' ἐπὶ τὸν ᾽Αντίοχον ' καὶ ἐπὶ 
Μαχεδονίαν ἑλθόντες, συμμάχους τε λαθόντες ἐκ τοῦ 
Φιλίππου, ἐπὶ τὸν Ἑλλήσποντον Ἠλασαν. Καὶ ἐς τὴν 
᾿Ασίαν περαιωθέντες, τὰ πλεῖστα τῶν παρᾳθαλασ- 
σίων χατέλαβον προχατειλημμένα παρὰ τῶν ἐχεῖ 
προαπελθόντων Ῥωμαίων. Πρὸς δὲ καὶ τοῦ Εὐμε- 
νοῦς, xal τῶν Ῥοδίων, oi xai τὸν Αννίθαν ναῦς 
τινας kx Φυινίχης ἄγοντα περὶ Παμφυλίαν ἑνίχησαν. 
Καὶ Εὐμενὴ, δὲ xai "Ατταλος ὁ ἁδελφὺς αὐτοῦ τὴν 
χώραν ἑχάχου» τοῦ Αντιόχου» xal πόλεις, αἱ μὲν 
BG αἱ δ' ἐχούσιαι, πρὶς τοὺς 'Ῥωμαίους µεθίσταντο, 
ὥστε ix τούτων ἀναγκατθήνα: τὸν ᾿Αντίοχον τὴν 
Εὐρώπήν τε παντελῶς ἐχλιπεῖν, xal τὸν υἱὸν Σέλευ- 
xov ἀπὸ τῆς Λυσιμαχίας ἀπαγαγεῖν «ὃν ἑπανελθόντα 
οὖν δυνάµει ἐπὶ «hv Πέργαμον ἔπεμφεν, "0; δὲ 
προσεδρεύσας τῇ πόλει οὐδὲν ἑπέρανε, xol οἱ Σχι- 
πίωνες ἐπῆλθον, εὐθὺς αὐτοῖς ἐπεχηρυχεύσατο, 
προσδοχήσας τεύξεσθαι τῆς εἰρήνης, ὅτι τὸν Άγρι- 
χανου vlbv συλλαθὼν, bv θεραπείᾳ εἶχε πολλῇ, xoi 
τέλος, xalmep τῶν σπονδῶν ἁμαρτὼν, ἄνευ λύτρω» 
ἀφηχεν αὐτόν. Οὐκ ἐγένετο δὲ dj εἰρήνη, τοῦ ᾽Αντιό- 
xov ἃ ol Ῥωμαῖοι ἀπῄτουν, μὴ συνθεµένου ποιῆσαι. 
Τέως μέντοι ἐπὶ πολὺ ἠσύχασαν, εἶτα x21 ἑπολέμη- 
σαν. 'O 6$ ἁγὼν οὕτως ἐγένετο. Πρώτα τὰ ἅρματα, 
εἶτα τοὺς ἑλέφαντας ὁ Αντίοχος ἔταξε, καὶ μετὰ 
ταῦτα τοὺς σφενδονήτας xal τοὺς τοῖότας. Τὴν μὲν 
οὗ» ἑκδρομὴν τῶν ἁρμάτων προεχδραµόντες οἱ Ῥω- 
μαῖοι xai μετὰ κραυγΏς σφίαι πολλῆς ἀντιμέτωποι 
προασπεσόντες ἀνέχοφαν, ὥστε τὰ πολλὰ αὐτῶν ἐς 
τοὺς ἑλέφαντας τραπόµενα πάλιν τὸ οἰχεῖον συνετά - 
βαδαν " αὐτοί τε γὰρ ἁπλανῶντο xal τοὺς ἐπιτετα- 
Υµένους σφίσιν ἐκφοδήσαντες διεσπέδασαν * τὴν δὲ 
τορείαν καὶ τὴν σφενδόνησιν ὄμθρος πολὺς ἐπιγενό- 


canum et fratrem ejus Luciuni miserunt ; qui Aiolis 
inducias dederunt, dum Romam legatos pacificat:m 
mitterent. Et quia contra Antiochum properabant, 
in Macedoniam profecti, acceptisque a Philippo 
auxiliis, per Ifellespontam in Asiam trajceti, ia: 
ximam ore maritimx partem a Romanis, qui prius 
eo venerant, atque ab Eumene οἱ Tihoe.iis, przoc- 
cupata invenerunt; a quibus etiam  Ánnibal naves 
aliquot e Phoenicia ducens, juxta Pamphyliam vi- 
ctus fuerat. Eumene porro εἰ Attalo fratre ejus 
Antiochi regnum vastantibus, urbes partim ultro, 
partim coact$ ad Romanos defecerunt. Unde ne- 
cessitas Antiocho imposita est Europa prorsus ex- 
cedendi, et Seleuci fllii Lysimachia revocandi : 
quem reversus cum copiis, Pergamum misit. Ut 
autem obsidio inanis erat, et Scipio adventabat, 
statim caduceatore misso spem pacis impetrands 
habuit, quod Africani filium captum honorificen- 
tissime  (ractarel; quem tandem quamvis spe 
$ua frustratus, gratis dimisit. Quominus autem 
A3 pss fleret, in causa fuere conditiones quas 
lomani tulerant non acceptae. Cum ad tempus 
quievissent, repetito bello, hac pugna ratio fuit. 
Antiochus primo loco, currus disposuit, secundo 
elephantos, deinde funditores et sagittarios. Cur- 
ruum: impetum Romani priores excursione facta, 
magnoque clamore sublato in eos illati retuderunt, 
ut plerique in elephantos rursus conversi, anii o- 


D rum aciem turbarent, cum et ipsi temere ferrentur, 


et commilitones  territos dissiparent. Sagituarii 
vero, et funditores, magno imbre sunt debilitati. 
Λά hzc, magna et densa nebula Romanos quippe 
victores, et cominus totis viribus pugnantes nihil 
impediit; sed adversarios territos, et sagittariis 
atque equitatu maxime nitentes, adempto prospectu 
ad dirigenda tela, inter sese ut in tenebris ober- 


T11 


rantés, multum lusit. "Antiochus amen. K- 

ctis equitibus adversum, cornu  profligatum usque 
ad castra persecutus est ; eaque cepisset, , nisi 
M. AEmilius Lepidus i iis eustodiendis Ielieiug. Ro- 
"imenorum, primos accedentes occidisset, cur ,eis 
ut fugam gisterent, persuadere non  bojujsset. Tum 
enim ει reliqui in, hostem redierpnt, e ipse, cum 
iniegris, penne puo: M siciun 


animadversa, e et sua cagtra ui de 9, p 
Antiochi cepit. 1n lis, multi mortales, , 1 mulij aui, 
jumenta, argentum, aurum, ebur, et alie res pre- 
Aiose inventz. Antiochus yictus, statim in Ssrigm 
recessit. Asiani Graci ad "Romanorum. amicitiam, 
se contulerunt. Post liec inducie quaedam. Antio- 
cho petenti pact. sunt. Nam et Scipio, propier , ἅ- 
lium ei bene cupiebat, el consul victoriam sucpes- 
Sor] 30 ropinquaánti concedere noichai. Cum igitur 
nibil amplius. Antiocho imposuissent, quam. ,ea 
qua anie pugnain postularant, Cn. Marilius. eorum 
successor, illa pactione I haud contentus, plura. exe- 
git ; et inter óbsides i ipsis eiiam filium Antigébum 
dare, et transfügas omnes dedere j ussip, inter quos 
crat. etiárà "Aníbal. Tis postulatis Antiochus .vel 
invilus parait ; éd Aiinibalein, q qui jam | 3d Prusiam 
Dithynig regem coufugerat, dedere h^ i ion Ῥο- 
tuit, et legatis Roinam missis, is conditionibus pa- 
cem fecit. L. ο Scipio ea vicioría magnam lau- 
dem adeptus," siafici cognomentum ex provincia 
deportàvil; queémádgiodud frater Carthagine sub- 
acta, poíctissimia Alricae urbe, Àfricani. Tanti au- 
tem viri, tantamque vírtule gloriam adepti, non 
multo póst In jüdieiüm adducti, et populi potestati 
subjecti sui; ας Lucius "répetundaruin damna- 
tus, quasi | ei manubiis inulta  Subtraxjaset ; África- 
nus veró, qiiod pactiones propter filipi) mit: ores 
fecisset ; gel | vera "dánniationis causa fuit jnvidia. 
Rain cos lusonics fuisse, cum Aliunde patet, tum 
ex οὐ, (uod puliiicatis Asiatici bonis nihilo plus est 
reperum, quam: ànle habuerat ; et quod Africanum 
àntequam suffragia να” Linternum  profe- 


DLP 


Est epim i ibi quoque 
Gallica gens, ex erops, P profecta. Nam cum olim 
Brennum regem creassenpt, Grgciam. et Thraciam 
pervagati aique inde in , Bitlynigm transgressi, 
partibus quibus am brygia, Paphlagoniz, Mysia 
ad Olympum, el Cappado ocig: occüpatis, p peculiare 
gentem condiderunt, qui Calate appellantur. lli 
eisí. Manlio negotium facesserunt, lamen et ipsi 
vicü sunt, Áncyra urbe primo impetu capta, cs- 
teris deditione subaciis. His rebus gestis, el Ária- 


JoÀNNis LONARA uui dun oa 
cala phra- N prés ἀσθε vi ἐποίησεν. "μίλα, 5ὲε πλξίατη χαὶ 


712 


Basta συμθᾶδα. τοὺς. μὲν Τωμαίους ἅτε χρατοὺν- 
εσας καὶ ἀγχεμάχως (46) ἐκ χειρὺς μφχομέγους οὐδὲν 
"Ἔνεπόδίας | πρὺς ὃ bygvz logs ofa. πεφφθηµένους ἵππῳ 
Ki qd τοξε]ᾳ s τὸ πὶεἴστον χρωμένουρς yy τε πρ΄οτιν 
Si, 1 Ti ωτοθτύματα ἀφείλ ετοι xal περὶ ἀλλήλους ὡς ἓν 
Dodd πλανωμέγους Eqqniav. "Qygos, δ οὖν ἴσχυσεν 
ὁ & ᾽Αγτίοχος τοῖς κατα θράκτοις, ἱππαῦσι τοὺς . ἄντι- 
μάνας, αὐτῷ, τρεφάμενος,, µέχρι φοῦ στρατοπέδου 
ἐλθεζν ἐπιδ' ώχων, :αὑτούς, Kal vs, εἶλευ ἂν αὐτὸ, εἰ 
uh Μάρκος Ài ἱμίλιος Αέπιδος ὁ zh φρουρὰν αὐτοῦ 
ἔχων τοὺς ξρώτους, προπιόντας soy, Ῥωμαίων ἁπ- 
ἔγτευενι, ἐπεὶ μὴ. ἔπεισεν αὐτοὺς. εῖς φυγῆς ἐπι- 
οσχεῖν. "Ex Υὰρ πρύτρυ ἐχείνων τε 9i 40650: ὑποστρέ- 
ψαγτες, καὶ αὐτὸς ἀχραίφγεσιν ἐπεχδραμὼν τοῖς 
;q pov ole, ἀπεώφαντο τὸν ᾿Αντίοχον.. "Ev. ᾧ δὲ toov 
ἐγίνετο, Zeug καθ ἕτερον µέρ-ς. τῷ σαφρεύματ. 

ngoai, εἴσω τε αὐτοῦ . clot la καὶ áprayiv 
ἐποιεῖτο, μέχρις. οὗ ὀ Λέπιδος Ίσθετα, Τότε γὰρ 
χάχεῖνος 8b ogitapow. ἑῤήύσατο,. καὶ ὁ Σχιπίων τὸ 
τοῦ Αντιόχου £s, xal ὃν αὐτῷ πολλους μὲν ἂν - 
θρώπους,, πολλοὺς D ἵππους, ἠπρζύγα, .ἀργύριο», 

s "^ ἐλέφαγτα, ἄλλα τε πολλὰ χαὶ πολυτελῆ εὗρε. 
Καὶ ὁ μὲν 'Avzlpyo; ἠττηθεὶς αὐτίκα ὃς «τὴν Σνρίον 
ἀγεχώρησεν,: οἱ δ᾽ Ἕλληνες οἱ ἐν τῇ ᾿Ασίφ. ταῖς Ῥω- 
μαίοις προσέθεντο. .Μετὰ δὲ ταῦτα ἀναχωχή τις ἔπι- 
κηρνυκευσαµένου τοῦ ᾽Αντιόχου ἑαπείσθη (47). 0 τ: 
γὰρ Αϕρικαγὸς εὐγοϊκῶς οἱ διὰ. τὸν vibv εἶχε, xa: 
6 ὕπατος οὐκ ἤθελε τὴν νέχην τῷ διαδόχῳ πλησιά- 
ζουτι, καταλελοιπέναι. Οὕκουν οὐδὲ ἐπέταξαν τὸ 
'Ἀντιόχῳ πλέουν οὐδὲ; Ἡ.ὖσα καὶ πρὸ τῆς μάχης 
ἅτουν. A χαὶ Γναῖος Μάνλιος ὁ τὴν ἀρχὴν σφῶν 
δ.αδεξάµτνος οὐκ ἠρχέσθη τοῖς συγκειµένοις, ἀλλὰ 
πλείω αὐτὸν ἀπῄτησε. Πρὸς δὲ xoi ὀμήρους δοῦναι. 
ἐχέλευσεν ἄλλους τε καὶ τὸν υἱὸν ᾽Αντίοχον, καὶ τοὺς 

αὐτομόλαους πάντας ἐχδοῦναι, ἐν οἷς καὶ 6 ᾽Ανιίδας 
Tiv. Καὶ ὁ Αντίοχος xal ἄχων πρὸς ἅπαντα ἑπτιθάρ- 
χησεν, οὗ μέντοι xai τὸν ᾽Αννίδαν ἑἐκδοῦναι ἠδυνήθη. 
Πρὸς γὰρ Ἡρουσίαν τὸν βασιλέα τῶν Βιθυνῶν προ- 
κατέφυγε. Καὶ ὁ μὲν Αντίοχος πρέσδεις ἐπὶ τούτοις 
εἰς τὴν ᾿Ῥώμην πέµψφας ἑσπείσατρ, Σχ.πίων δὲ Λού- 
χιος ἀπῃηνεῖτο ἐπὶ τῇ νίκῃ, καὶ thv τοῦ ᾿λαιατικοῦ 
ἐπφνυμίαν δι’ αὐτὴν ἔσχεν, ὥσπερ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ 


, λορικανὲς ἐπεχλήθη τῆς Καρχηδόνος πρατήσας, 


μέχιστονιἓν τῇ ᾿Αϕριχῇ δυνηθείἰσής. Τοιοῦτοι δ' οὗ 
ἄγδρες οὗτοι γενόµενοι χαὶ ἐπὶ τοσοῦτον δόξης n- 
θόντες ἐξ ἀρετῆς, διχα στηρίῳ xat τῷ δή] m οὐ πολλῷ 
ὕρτερον παρεδόθησαν * καὶ ὁ μὲν Λούχιος πατεφηφί- 
σβη ὡς τάχα πολλὰ ἐκ τῆς λείας σφετερισάµενος - 
Αφρικανὺς δὲ ὡς ἐπιεικεστέρας τὰς συνθήχας διά 
τὸν μίὸν παιησάµενος: τὸ 0* ἀληθὲς, διὰ φθόνον. τι 
δ οὐδὲν ἠδίχουν, δηλοῦται μὲν xai ἄλλοθαν, οὐχ ἠχι- 
στα δὲ ὅτι xai τῆς οὐσίας τοῦ ᾿Ασιατικοῦ δηµευθεί. 
σης οὐδὲν πλέον τῶν αὐτῷ προὺπαρχόντων εὑοέθη. 
"Oct δὲ τοῦ ᾿Αϕρικανοῦ ἐς τὸ Λέτεῤνον πρὸ φήφου 


A μα ) ον. 
Variie leciiones et noia. 


(46) Αγχωμάλως. Mss, babeut ἀγχεμαχως.. 


(47) Ἁγαχωχή tic ἐπείσθη. Mss. Keg. et Colb. ἑσπείσθη. 








113 


:ἀναχωρήφαντος vM "μέχρι δὲ 
vato; - οὖδεὶς "αὐτοῦ ΄ ἔτι «καθόηφιἁᾶτο. "OU 5E qe 


ANNABIUM ΕΡ.1Χ. 
Σελευλῆς ἐ1ὲῖ καϊὰμεί- A ratbi' Cájpadocuin tegi niagna pEcunia pàce dàia, 


714 


"domum" récessit, 


t Mávàxeo ἐλιοίδίαν, Adiidoslày test Ἠάμφόλιάν tnc te. Tüxatlaz τῆς siavf Δολλὰ΄ προσηγάγετο. Ἔστι 
γάρ τι χάνταῦθα γένος αὐτῶν, Ex τοῦ Εὐρωπαίου ἀποδάσμιον. Βρέννον γάρ LT "Basüéa σφῶν mpo- 


tutuséusun, el eve TRIRA8a SY τὴν Εβδ κην᾽ ἔπέδράῥῶν, πάκεῖθεν ἐὶς την ᾿Βιθυνίαν διαθάντες 


“μέρη τινά 


445; τςεΦρυγίας dt ere afe yit, "τὰς "te Moslas," τῆς πρὸς τῷ Ἵθλύμπῳ΄ xol Καππαδοκίας, ἀπετέμον.ο 
“παν ὀν αὑτοῖς χάδφκήδάν, 5/21 ήν Eovec Ἱδιόν éioi {ὸ opa τῶν Γαλάτῶν φέροντες. Oxo: ài πράγματα 
sip: MoteMip φάβδσλην “ἀλλὰ αν ελὺ jov "Ἔκράτηδε, τῆν μὲν Éyxvpav την πόλιν ἑλὼν ἐξ ἐπιδρομῆς, τὰς 


τδ Mes ὀμολογία πα ραδτησἀ ενός. 


*noági; !üt ταῦτα, xal cuyvy παρὰ λριαράθους τοῦ Καππα- 


δμκῶν 'βάσέλέως ἀῤγὺριον EV 2 Ipa sn 460» Ἐπάῥεν uLiaóe. 


ΕΚ’ Οἱ ὁ Αἰτοχὸὶ Ἱρὲσεδις τὸ δεύτεβὀν ὑπὲρ 
lif ome ὃς ὃν ἸΡΒώμην 'πέμφαντες, ᾿αὑτοι αὖθις 
Ἀνεωτέριῶον. Ἀνοί "Ῥωμάβοι εδύς΄ἒε Ἔρἐδδεῖς εὐθὺς 
ὀλεπέμφανέο, Sul Μήραῳ “Φουλούϊῳ Thy Ἑλλάδα 


XXL toli autem secundam legatis de-pace Ro- 
man missis, ipsi ulure novis rebus studuérunt, 
Quamobrem Romani legatis surtim fejectis, M.'Ful- 
vio Graeciam provinciam decteverunt. Qui prinum 


-Avilsvto, *0'6* à; "Αμδρακίαν "ᾷἣν "Rc πρῶτον B Ambraelam urbem magnám, Pyrrlii olim regiam, 


Ὄὄρμήησε, Μεγάχην οὖσαν "(fv Ὑδρ' πότε τοῦ Ἠόῤῥου 
Ῥασθειον, ἐδτε δὲ “αάτείχετο “πῤὸς τῶν ἰτωλῶν), 
Aat δηπολίόρνοι αὐεὴν. 'Οἱ οὖν Ἁϊτωλοὶ πρὸ; αὐτὸν 
ὑπὲρ ἑρήνης "bte: Xefov ido. Ὡς δ' οὐχ ἡήέλησε 
σπείσωόοθαι, μέρος 20 Ψεράτοῦ E; την ᾿Αμθῥακίαν 
οἰσέπομφον.'δι:δι “Ῥωμαῖοι $9: ὁ πονόμου τινὸς ἐπ- 
ael fifa hiis Ἠόδχιν ἐλέτν, καὶ διώρυσσὸν πόῤῥωθεν, 
wai viu μὸνἐλάνθανόν ἐοὺς πολιορχουμένους. Ἐπεὶ 
$9 ὁ χοὺς Ἠθρόέόθη, ὑπεέόπήσαν "Ἐν ᾿γενόμενον. 
Αγνοοῦντος 3 Uf -ὀρύσόοίτο, xét &an(da κατὰ 
αὐν ἁσρίδολον Ἑρὺς tUtb Ἀτ[δούν "Vb 'δᾷ3εδον. Kal 
διὰ τῆς Ηχῆς bv qno “όύτος, χὰλ ato. Ἀντώρυσ- 
σον ἔνδοθεν, UA πυλάσαυτες τοῖς "Ῥωμᾶα[ο.ς τες σὰν 
ek; -µάχας πρὐκφάᾳ. Τέλος (δὲ t ποιοῦ {όν ἂνέέτε: 1Vi, - 
ovrt. *bi6oy brav iUos Ἁληρώσάντες ΄ 
αὐνὸν Ἐνῆκαν, 394 πῶμα Ἰαλκοῦν αὐτῷ πολλαχῆ 
«εξρηµένον DiEOTMEV, αἱ ες Ὃν ὁ ἠδνομὲν voy Ἱπί- 
Όον κὀπίσωλνος κάλ Wob; τοὺς Λολερῖόυς ᾿τρέφαντες 
τὸ στόμᾶ αὐχοῦ ἀχροφόδιόν οἱ «aok toy ToO 2va 
ἀνόθαχο», xeÀ τοὐέῳ φύδὰς 'πῤόσφξερ.ντες ᾿Ελεϊσέον 
' xs Go aep κωκνὺν οἷα Ex aictktoy Ἐκθόρεῖν tstolouy, 
d οὐδοὶς oliv "Potaluv Viitityev. VOUS) ἀπογνόν- 
οες οἱ TPajstafocderretoto vb yat tty ἠδλιορχῖαν xac- 
auras. ᾿θμνλο/ησάνκων δ αὐτῶν Καὶ οἱ Ἀἴτωλο 
φοκνοθάλίο, xoi ὑτεπράβάφιὸ Ἀνοχην, cita Καὶ 
κ ὐρήΦηὺ Ναρὰ τοῦ δημόν, πολλὰ piv χρηματα, Χολ- 
Aw δὲ XaÀ δα ροςξ ὄδύτε. Kai ὁ Φου)ούϊῖο; την 
Κεφάληνίαν ὑμολνγίᾷ Ἱάρεστσξατο, χαὶ xiv Ί]ελο- 
άνηδον Φεσόιζυοδ ὃν χα ξεδτεδἀτὸ. Γάΐου δὲ Φλα- 


pastov καὶ Ἀθβιλίου Axzibgo ὑπάτευύντων μετέπειτα υ 


ὁ Αννα Σθᾶνε, udi αὐτο $ v5; $ x: Mui, 5:561. 

£wxe, Τελευτὴόάντόος δὲ Ἀδχεῖνὸυ πόλλῷ ὕδτέρον Ó 
εἰς &$v "Piupy ὀμηρεὐων ᾿Αντίόλός 1δάδῖλευσὲφ, 

"U δέ γε Puoi; ἐτδλρὴδε ply έωτερὶᾶαϊ ὅτι πὸ- 
Ἀκών stvwv ἐστερὴθὴ ἓν Θεάσαλίᾳ, καὶ πρὸς ταῖς δὲ 
x4* Αἴνου £3 Μαρωνείὰς. Οὔκ Ἰδυνίθη δὲ διὰ τὸ 
γῆρας xb διὰ τὰ περὶ τὸὺό αΐόας σὐνενεχθέντα 
αὐτῷ. Καὶ Γαλάται τινὲς t&z "Άλπεις ὑπερδάντες, 
πόλιν ἐντὸό ἄὐ τῶν κτίσἀι Ἰθέληόαν * ὧν ὁ Μάρχὀ; ὁ 
Μάρχελλυς 4& τὲ ὅλλά ἀφείλετο, xai τἆλλα ὅσα 
ἰπεχομίζοντο. Οἱ 0 ἓν τῇ "Pop πρεαθενσαµένοι 
σφίσιν, ἐπὶ τῷ εὐθὺς ἀναχωρῆσαι πάντα ἀπέδωχαν. 
Τότε δὲ χαὶ ὁ ᾽Αννίδας ἀθνέθάνε. Πρέσθεων yàp πρὸς 


τὸν Προυσίαν τὸν τῆς Βιθυνίας χοατοῦντα πεμφθέντων ἐκ Ρώμης 


tum autem-AEtolis dbnoxiam, obsetit. -ZEtdli fru» 
9:50 de pacificatione cum eolocutl, exercitus 'pdr- 
tem in urbem miserunt; quan Roníahi per cumi- 
culgs capere aggréssi,a longinqho stiffüderuift. Id 
obsessi principio non wnitwádvertefunt; Sed exag- 
gerata humo  suspicaü quid rei ésset, quia tamen 
ignorsbast ubi -fodéfetur, aereum, clypeum liun.i 
moenibus applicaruut, eque-sonitu locu depreliento 
Vill dtque intrinsecus vicibsim'suflossts manibus , 
€um Roómen's occulta εργα. cotumiserumt. Tandem 
hujustnodi dolum -ezeogitarutit. Magno dolio ylu-- 
this ropleto igaem injecerunt, creo operculo mul- 
tis .perforato locis bddito. Ejus dolii ort in ουπῖου- 
lis boeiibus:obverso, fundoque fole inserto, infla- 


Up ts C io, nmximum et mrolestissimum fumum, ut va 


materia fert, exeitarunb, qnem cum nemo Tomano- 
rum tolerare posset, desperata expóghatione', solu- 
taque obsidione., pacem fecerunt. Post Ainbracio- 
tarum deditionem ZEtoli quoque mutati , primo 
inducias, mox etiam pacem a Romanis mpetraruul, 

magna ἠιθουμία. et multis obsidibus datis. Fulvius 
vero Cephalenia deditione capta, Peloponnesum se- 
ditione laborantem composuit. Deinde C, Flamjnio 
el Aunilio Lepido coss, Antiocho defuucto filius 
Seleucus Successil, «uo et ipse multo post mor- 
luo, Antiochus «qui Rome obses erat, reguum 
suscepit. Philippus novas res moliri ausus, urbibus 
quibusdam Thessalicis et Ano Maroneaque cieptis: 
nihii gerere potuit ob senectulei , ei filiorum ca- 
sus. Galli quidam Alpibus superatis , arbem intra 
eas condere staluerunt , quibas M. Mareellus arma 
caieraque qua domo autulerant, &demit. Romani 
vero legatis « corum illa omnia restituerunt , οἱ sia- 
tim Italia excederent. Tum etiam Annibal. interiit. 
Nam legatis ad Prusiam Bithynite regem t&m ob 
alia, tum ut Ann:balem spud ipsum degentem de- 
deret, Éoma missis : ille ea re precognitaà, cum 
effugere non posset, necem sibi conscivit. Qui cum 
aliquando accepisset oracu.um se in lerra Libyca 
obiturum, se in Africa pawia decessurum esse 
putabat; Vétum id predium in quo moriebatur , 
Libyz nomen habuit. Tunc etiam Scipio Africanus 
decesiit. 


δι ἄλλα τέ τινα xal ὅπως xai τὸν 


715 


JOANNIS: ZONAR.E 


T16 


Αννίδαν ἐκδοίη παρ αὐτῷ ὄντα, προμαθὼν τοῦτ' Exslvo; xal διαδράναι μὴ οἵός τε Gv. ἑαυτὺν δαχρή- 
σαχτο. Xpropo δέ ποτε αὐτῷ γενοµένου, lv vi] Λιδύσσῃ νεθνήξεσθαι' ὁ μὲν ἐν τῇ πατρίδ «fj, Λιδύῃ 
προσεδόχα θανεῖν, ἔτνχε δὲ θνήσχων Ev χωρίῳ τινὶ τυγχάνων χαλουμένῳ Αιδύσσβ. Καὶ ὁ Αϕριωιανὸς δὲ 


Σχιπίων τότε µετήλλαξε. 


XXII. Philippus Macedonum rex , filio Demetrio A — KB'. Φίλιππος δὲ ὁ Μαχεδόνων βασιλεὺς τὸν υἱὲν 


occiso, Perseum quoque occisurus, obiit. Nam cum 
Demetrius οὗ Romanorum amicitiam, czterique 
Macedones spem concepissent regni post Pbilippi 
obitum obtinendi: Perseus ut natu major ei invi- 
dit, et ut patri insidiantem calumniatus est. Itaque 
venenum bibere coactus, periit. Philippus autem 
nom muKo post AG veritate cognita, Perseum 
ulcisci volens, morte interceptas, regnum Perseo 
vel invitus reliquit : qued ei Romani, paterna ami- 
citia renovata, confirmarunt. Insecutis temporibus 
. accidere quedam , scriptione parum digna. Sed 
post Perseus Romanorum inimicitiis susceptis, ut 
hello moram, dum se pararet, produceret : legatos 
Romam misit, objecta sibi crimina purgaturus , 


Δημήτριον ἀποχτείνας xai «bv ἕτερον υἱὸν τὸν Hep. 
cía µελλήσας φονεύσειν, ἀπέθανεν. Ἐπεὶ γὰρ πρασ- 
que τοῖς Ῥωμαίοις &x τῆς ὁμηρείας ἐγένετο ὁ An- 
µήτριος, xal αὐτός τε xal οἱ λοιποὶ τῶν Μακεβόνων 
Άλπιζον ὅτι μετὰ τὸν Giu rov τὴν βασιλείαν λήψε - 
τα:, ἐφθόνησεν αὐτῷ ὁ Περσεὺς ἅτε xal πρεσθύτερος 
αὗτου üv, xal δ.έἐδαλεν αὐτὸν ὡς ἐπιδουλεύοντα τῷ 
πατρἰ. Καὶ ὁ μὲν qáppaxov πιεῖν ἀναγχασθεὶς ἔτε- 
λεύτησεν. Ὁ δὲ Φίλιππος οὗ πολλῷ ὕστερον τὸ ἆλτ- 
θὲς γνοὺς ἀμύνασθαι τὸν Περσέα Ἰθέλῃσεν ΄ οὗ μέν- 
τοι χαὶ ἴσχυσεν, àÀÀ αὐτός τε ἀπέθανε, xal τὴν 
βασιλείαν ὁ Περσεὺς δ.εδέξατο. Καὶ οἱ ᾿Ῥωμαῖοι 
ταύτην τε αὐτῷ ἐθεδαίωσαν, xal τὴν πατρῴαν φι- 
λίαν ἀνενεώσαντο. Ἑν δὲ τοῖς μετὰ ταῦτα χρόνοις 


scilicet. Quibus Romani in urbem non admissis, p συνηνέχθησαν μέν τινα, οὗ μέντοι xal áva[xalz 


senatu foris dato, nihil responderunt aliud, nisi 
consulem se míissuros esse, cum quo ageret qt:e 
vellet : eodemque die illos abire jusserunt, ductori- 
bus adjunetis, ne cum quoque colloquerentur, ac 
Perseo aditu ltalim in posterum interdixerunt. 
Deinde Cn. Sieinium pretorei cum parvis copiis 
ablegarunt, majoribus nondum paratis. Perseus 
Thessaliam ingressus, maximam ejus partem sibi 
adjunxit. Imminente vere Licinius Crassus contra 
cum missus est, ct classi prafectus C. Lucretius. 
Ac primo equestri conflictu impegit : deinde victo- 
ria potitus, eo redegit Perseum, ut in Macedoniam 
recederet. Urbes autem Graecas aggressus, quas 
Philippus obtinuerat, a plerisque repulsus est, non- 
nullas subegit, nonnullas evertit, civibus sub coro- 
pa venditis. Quibus Romani auditis indignati, 
Crasso postmodum pecuniariom multam dixerunt, 
captas urbes liberas esse jusserunt ; earumque cives 
venundatos, quos in Italia reperere, ab emptoribus 
redemerunt. His ita gestis bello Persico multas 
magnas clades acceperunt, rebus eorum passim 
afflictis. Nam Perseus Epiri et Thessalie pleraque 
obtinuit. Praeter enim alias ingentes copias, adver- 
sus Romanorum elephantes etiam phalangem arma- 
torum instruxerat, quorum clypei et galex ferreis 
clavis acutis borrebant. Ne autem equis formida- 
biles essent, simulacra elephantorum paravit ex 
unguento quodam, tetrum fetorem spirantia, visu, 


πάνυ ὥστε xal συγγραφῆς νοµίζεσθαι ἄξια. "Yove- 
pev δὲ ὁ Περσεὺς πολέμιον ἑαυτὸν τοῖς Ῥωμαίοις 

ποίησεν. "Iva δὲ ἀναδολὴν τοῦ πολέμου σχοίη µά- 
Χρις ἂν παρασχευάσηται, πρέσδεις εἰς την Ῥώμην 
ἔπεμψεν ἀπολογησομένους τόχα περὶ ὧν ἐνεχαλεῖτο. 
O9; οἱ 'Ῥωμαῖοι o0s' εἴσω τοῦ τείχους ἐδέξαντο" 
xdi πρὸ τού ἅἄστεος αὐτοῖς χρηµατίσαντες οὐδὲν 
ἀπεχρίναντο ἕτερον, ἢ ὅτι ὕπατον πέµψφουσι, πρὰς ὃν 
ὅσα βούλεται διαλεχθήσεται * xal αὐθήμερον αὐτοὺς 
ἀπιέναι ἑποίησαν, δόντες σφίσι xai ἀγωγοὺς ὥστε 
μὴ τινι συγγένωνται, καὶ τῷ Περσεῖ της Ἱταλίας 
ἐπιθαίνειν τοῦ λοιποῦ ἀπειρήχασιν. Οἱ μὲν οὖν Ῥω- 
μαῖοι μετὰ ταῦτα Γναῖον Σιχένιον στρατηγὸν μετὰ 
δυνάµεως ὀλίγης ἐξέπεμψαν (o0 γάρ £u τὴν µείζω 
παβρεσχευάσαντο) καὶ ὁ Περσεὺς εἰς θεσσαλίαν παρ» 
εμθάλλων, τά Υε πλεῖστα αὐτῆς ᾠχειώσατο Ἐπεὶ 
δὲ «5 ἔαρ ἐπέστη, πἐέµπουσιν ἐπ αὐτὸν Αικέννιον 


 Kpáscov, xai στρατηγὸν ἐπὶ τοῦ ναυτικοῦ l'atov 


Λ.υχρίτιον. Συµµίξας οὖν πρῶτον περὶ Λάρισσαν 
τῷ Περσεῖ £v ἱππομαχίᾳ ἕπταισεν' Όστερον μέντοι 
περιεγένετο, ὥστε xal ἀναχωρῆσαι τὸν Περσέα εἰς 
Μαχεδονίαν. Ὁ Κράσσος δὲ ταῖς πόλεσι ταῖς "EXAn- 
νικαῖς ταῖς ὑπὸ τοῦ Φιλίππου χατεχοµέναις (48) 
προσέδαλε, xal τῶν μὲν πλειόνων ἀπεχρούαθη, ἔστι 
V ἃς ἐχειρώσατο ᾿ xal τινας χατασχάγας τοὺς ἁλόν- 
τας ἀπέδοτο. "Απερ οἱ ἓν τὴ 'Ῥώμῃ πυθόµενοι Ίγα» 
γάκτησαν, xai τόν τε Κράσσον ὕστερον ἐζημίωσαν 
χρήµασι, χαὶ τὰς ἑαλωχνίας πόλεις Ἠλενθέρωσαν, 


audituque horrenda, quz arte quadam sonitum in- D xai τοὺς πραθέντας ἐξ αὐτῶν xal tv τῇ Ἰταλίᾳ εὖ- 


star tonitrus ederent : ad quo equi subinde addu- 
eii, timere denique desierunt. His rebus Perscus 
auctis animis, se Alexandro gloria et magnitudine 
miperüi superiorem fore putabat. Romani vero iis 
cognitis, Marcium Philippum cos. 457 celeriter 
ablegarunt : qui cum in Thessaliam ad exercitum 


ρεθέντας τότε παρὰ τῶν ἑωνημένων αὐτοὺς ἑξε- 
πρίαντα, Ταῦτα μὲν οὖν οὕτως ἕπραξανοὶ Ῥωμαῖοι 
ἐν δξ τῷ πρὸς τὸν Περσέα πολέμῳ πολλὰ χαὶ μεγάλα 
ἠτύχησαν, xat πολλαχόθι ἑπόνησε τὰ αὐτῶν, χα ὁ 
Περσεὺς τῆς Ἠπείρου xal τῆς θεσσαλίας χατέσχε 
τὰ πλείονα. Tijv τε γὰρ ἄλλην δύναμιν πολλὴν συν» 


Varie lectiones et note. 


(48) Ταῖς ὑπὸ τοῦ ΦιΛίαπου κατεχοµέγαις. Sic mss. Reg. et. Colbert. At Wolfius Πε οσέως indubie 


legendum ait, 


e 


TT1 


ANNALIUM 118. IX. 


1:8 


εχρότησε, xaX πρὸς τοὺς ἑλέφαντας τῶν Ῥωμαίων A venisset, Romanos et soéios iia exercuit, ut Per- 


φάλαγγα ὁπλιτῶν 3sxfjxec, ὀξέσιν foi τὰς ἀσπίδας 
χαὶ τὰ χρἀάνη σιδηρώσας αὐτῶν. Ὅπκως δὲ µήτε τοῖς 
ἵπποις qQo6spol εἴεν, εἴδωλα ἑλεφάντων σχευάσας, 
δεινἠν μὲ» ὑπὸ χρίσµατός τινης ὀσμὴν ἔγοντα, φοθερὰ 
δὲ xaX ὀφθῆναι καὶ ἀχονσθῖναι ὄντα (βροντώδη γὰρ 
Ἠφίει ἠχήν τινα ἐξ ἐπιτηδεύσεως), πρὸς ἐχεῖνα πτρυσ- 
Ίγεν αὐτοὺς σννεχῶς, μέχρις οὗ καὶ ἐθάρσησα». Ὁ 
μὲν οὖν Περσεὺς μέγα kx τούτων ἑχέχτητο φρόνημα, 
καὶ τὸν ᾿Αλέξανδρον τῇ δόξῃ, καὶ τῷ µεγέθει τῆς ἁρχῆς 
ὑκεροίσειν ἐπήλπισεν. Οἱ δ᾽ ἐν τῇ ᾿Ῥώμῃ ταῦτα µα- 
θόντες τὸν Μάρχιον Φίλιππον ὑπατεύοντα σπουδῇ 
ἐξέπεμφαν, καὶ ὃς εἰς «hv θεσσαλίαν πρὸς «b στρα- 
τόπεδον ἀφιχόμενος τούς τε Ῥωμαίους xai τοὺς 
αυμµάχους ἐξήσκει, ὥστε δείσαντα οὺν Περσέα ἓν 


τῷ Up τῷ Μακεδ.νιχῷ (49) xaX πρὺς τοῖς Τέμ- B 


πεσιν ἡσυχίαν ἄχγειν, xal τὰ στενὰ τηρεῖν. 82pafj- 
σας δὲ διὰ ταῦτα ὁ Φίλ,ππος διὰ µέσων ὁρῶν ὑπερ- 
έδαλε, xal «wa τοῦ Περσέως κατέσχε. Προϊὼν δ᾽ 
ἆπὶ τῆς Βύδνης (50) τῶν ἐπιτηδείων ἁσπάνισε, xal 


seus territus , in suo regno Macedonico, et ad 
Tempe quietus , angustias tueretur. Aucta ex eo 
audacia Philippus, mediis montibus superatis, 
quasdam illius urbes cepit : οἱ ad Pydnam progres- 
sus, ob commeatus penuriam in Thessaliam rediit. 
Unde Perseus resump!a fiducia, qux Philippus 
occuparat , recepit , et classe Romanos crebris de- 
trimen!is affecit, ascitisque sociis, tota Gracia se 
Romanos cjecturum sperabat : sed nimia et impor- 
tuna parcimonia, ex eaque sociorum neglectu , 
rursus ejus opes imminutz:e sunt, Rebus enim Ro- 
manorum labeseentibus, suis incrementis fretus, 
socios ila contempsit, quasi eorum opera nihil 
esset opus : nec promissam illis pecuniam dedit. 
Aliorum igitur alacritate immínuta , ab aliis plane 
Jestitutus , ita rebus suis diffidere ccepit, ut paeem 
peteret : eamque per Eumenem impetrasset, nisi 
Rhodii legatis adjuncti superba oratione Romano- 
rum animos alienassent. 


εἰς τὴν θεσσαλίαν ἀνέστρεφε. Καὶ αὖθις à Περσεὺς ἀνεθάρσησε xal & χατέσχεν 6 Φίλιππος ἀνεκτήσατο 
καὶ τῷ ναντικῷ συχνά τοὺς Ῥωμαίους ἑλύπει, συμμάχους τε προσηγάχετο xal πάντη τοὺς ἜῬω- 
µαΐους ix τῆς Ἑλλάδος ἢλπισεν ἐχδαλεῖν. Tjj δὲ πολλή καὶ ἀχαίρῳ φειδωλίᾳ, καὶ τῇ δι αὑτὴν τών 
συµµάχων ὁλιγωρίᾳ ἀσθενῆς αὖθις ἐγένετο. Ὡς Υὰρ τὰ τῶν ᾿Ῥωμαίων ὑπεδίδου, τὰ δ' ἐχείνου ἐπηύξετο, 
χατεφρόνηαεν ὡς οὐδὲν ἔτι τῶν συμμάχων δεόµενος, xal οὐκ ἑδίδου χρήματα σφίσιν ἃ ἐπηγγείλατο. 
Τῶν μὲν οὖν ἀμθλυνθάντων τὸ πρόθυµον, τῶν δὲ xal τέλεον αὐτὸν ἐχλιπόντων, τοσοῦτον ἀπέγνω ὥστς xal 
σπονδῶν δεηθῆναι, καὶ xàv ἔτυχε τούτων διὰ τοῦ Εὐμένους, εἰ pd xai Ῥόδιο σννεπρἐσθευσᾳν. 
Ὑπερηφάνως γὰρ οὗτοι τοῖς Ῥωμαίοις διαλεχθέντες, τυχεῖν αὐτὸν ἐχώλυσαν τῶν σπονδῶν. 

KI". Ἐντεῦθεν ὁ κατ᾽ αὐτοῦ πόλεμος Παύλῳ ávs-(; — XXIII. Inde bellum Persicum Paulo ZEmilio ite- 


τέθη τῷ Δἱμιλίῳ τὸ δεύτερον ὑπατεύοντι' Gg σπουδῇ 
χομισθεὶς εἰς την θεσσαλίαν, καὶ τὰ τῶν στρατιω- 
τῶν προχαταστησάµενος, βιασάµενος διὰ τῶν Τεμ- 
πῶν (ὀλίγοι γὰρ ἑἐφρούρουν αὐτὰ) ἐπὶ τὸν Περσέα 
ὥρμησεν. Ἐπεὶ δ' ἐκεῖνος τὸν "Ελπιον ποταμὸν 
προσαπέφραξεν, vcra ἓν µέσῳ, προχαταλαδὼν 45 
καὶ πᾶν τὸ μεταξὺ τοῦ τε Ὀλύμπου χα) τῆς θαλάσ- 
σης αἱματιαῖς καὶ σταυρώµασι xal οἰχοδομήμασιν, 
ἄπορον ἀπειργάσατο. Ἑθάῤῥει δὲ καὶ τῇ ἀννδρίᾳ 
τοῦ τόπου. Ἐπείρασε μὲν xai οὕτως ὁ ὕπατος 
διελθεῖν, χαὶ τῆς ἀνυδρίας ἑπορίσατο (51) ἐπικούρη- 
μα. Διαμησάμενος Ὑὰρ τὴν iv τῇ ὑπωρείᾳ τοῦ 
"Ολύμπου ἄμμον ὕδωρ εὗρε δαψιλές τε καὶ πότιµον. 
Kàvw τούτῳ τῶν ᾿Ῥοδίων πρέσθεις ἀφίκοντο πρὸς 
αὐτὸν ἀπὸ τῆς αὐτῆς θρααύτητος, ἀφ᾿ ἧς xai kc 
τὴν Ῥώμην πρὶν ἐπρεσθεύσαντο, 'O δὲ οὐδὲν εἰπὼν 
πλέον αὐτοῖς f| ὅτι μετ ὀλίγας ἡμέρας ἀπόχρισιν 
δώσει, ἀπέπεμψεν αὐτούς. Ὡς δὲ προσθάλλων οὐδὲν 
ἑπέραινεν, ἔμαθε δὲ τὰ ὄρη ὕντα που πορεύσιμα, 
µέρρς τι τοῦ στρατοῦ ἐπὶ τὴν δυσπροδωτέραν αὐ- 
τῶν ὑπερθολὴν ἔπεμψε, χαταληφόμενον τὰ ταύτῃ 
ἐπ-χαιρα. Διὰ γὰρ τὸ δυσπρόσιτον xai ἑλαχίστην 
εἶχε φρουράν’ αὐτὸς δὲ τῷ λοιπῷ τοῦ στρατεύματος 
προσέµ:ξε τῷ Περσεῖ, ἵνα μὴ τι ὑποτοπῆσας quia- 
χὴν τῶν ὁρῶν ἀκριθεστέραν ποιῄσαιτο. Καὶ μετὰ 


rum consuli est mandatum : qui propere in Thes- 
saliam profectus , miiiiari disciplina correcta, per 
Tempe qua a paucis custodiebantur, vi patefacta 
via, contra Perseum duxit. Is vero cum Elpium 
amnem interfluentem munitionibus, et quidquid 


inter Olympum et mare ioterjacet, seplis atque 
aggeribus occupasset , et siccitate loci quoque fre- 


tus essel: tanien sic etiam consul transitus pericu- 
lo facto, sijs primum invenit remedium. Perfossis 
enim arenis iu monlis Olympi radicibus , affatim 


aque potabilis reperit. Interea Rhodiorum legati 


eadem audacia, qua prius Romz usi fuerant, ad 


eum venerunt : quos ita dimisit, ut nihil aliud di- 


ceret, nisi se post paucos dies eis responsurum 


D esse..Cum autem oppugnando nihil proficiens , 
.montes alicubi esse pervios didicisset : partem 
.exercitus ad cacumen accessu difficilius misit, ut 
loca opportuna occuparet. Nam ob arduurm ascen- 
Sum, minimum ibi prasidium collocatum erat. Re- 
liqua copiarum parte cum Perseo dimicavit, ne 
-quid suspicatus, montes accuratius tueretur. Post, 


verticibus occupatis, 5$ noctu ad montes con- 


tendit : eosque partiu. aperto Marte, partim oc- 
.culte superavit. Quo Perseus cognito, metgens ne 
.8 tergo circumveniretur, aut Pydna ab hoste oc- 


Vario lectiones et note. 


49) Ἐν τῷ ἰδίῳ τῷ Μακεδονικῷ. Sic Reg. et 
Colbert. ubi Wolfius : Quid si, £v Δίῳ Ἡ I 
(50) Πύδνης. |n ws. Reg. Schoiii vice additur, 


PaTROL. Gn, CXXXIV, 


Πύδνα, τὸ νῦν Kícpo;. 
(51) Επορίσατοι Alter e Regiis et Colbert. &»o. 
picao. 


25 


719 


JOANNIS ZONARJE 


"85 


cuparetur (nam Remana classis accedebat), ca- 4 τοῦτο καταληφθέντων τῶν ἄκρω», νυχτὸς mpi; τὰ 


stello quod ad amnem erat deserto, Pydnam propere 
contendit, et ante urbem castra posuit. Eodem 
Paulus quoque venit. Non statim tamen sunt con- 
gressi, praelio im plures dies dilato : et quia 
lunzz defectum przecognorat, exercitum sub vespe- 
ram qua ille instalkat convocatum, edoclumque 
quid futurum esset, monuit, ne quid ea re turba- 
retur. Proinde Romani ex eo uihil adversi timue- 
runt. Macedones autem territi , Perseo sinistri 
aliquid portendi judicarunt. Sic utrisque affectis, 
fortuito casu postridie in pugnam non denuntiatam 
sunt impulsi, quz bello finem imposuit. Nam cum 
jumentum Romanum in flumen, unde aquabantur, 
incidisset, idque sibi et Macedones et lixze vindica- 


ὄρη ὥρμησε' xai πῆ μὲν λαθὼν, πη 6b βιασάµενος 
ὑπερέθα)εν αὐτὰ. "O μαθὼν ὁ Περσεὺς., xai δείσας 
ph χατὰ νώτου αὐτῷ προσπέση, jj xai τὸν Πυόναν 
προκατάσχη (xai γὰρ τὸ ναυτιχὸν ἅμα τὸ τῶν Ῥω - 
palov παρέπλει), τό τε ἔρυμα τῷ £pbc τῷ ποταμῳφ 
ἑξέλιπε, xal πρὸς τὴν Πύδυαν ἐπειχθεὶς xp) τη: 
πόλεως ἑστρατοπεδεύσατο. Καὶ Έλθε μὲν xat ὁ Πα--- 
λος Excel. Οὖ μέντοι xai mapayotua προσέµιξαν, 
ἀλλὰ χαὶ διέτριψαν οὐχ ὀλίγχας ἡμέρας. Ἡρομαθώ, 
δὲ 6 Παῦλος ὡς ἡ σελήνη ἐχλείψειν μέλλει, συνΏ- 
θροίχει πρὸς ἑσπέραν τὸ στράτευμα, ὅτε τὴν ἔχλει- 
div γενέσθαι ἐχρῆν, xal προεῖΐπε τὸ συµθησόµενον, 
xai μὴ τι διὰ τοῦτο ταραχθῆναι παρήνεσεν. Οἱ μὲν 
οὖν Ῥωμαῖο:, τὴν ἔχλειφιν θεασάµενοι, οὐδὲν xaxbv 


reni : primum inter hos certatum est. Deinde cz- B ἐξ αὐτῆς ὑπετόπησαν " ol δέ γε Μακεδόνες δέος ἔσχον 


teri eliam suis opitulaturi, alii post alios castris 
egressi , donec omnes utrinque conflixerunt : 
pugna coníusa illa quidem sed acri, cujus victoria 
penes Romanos fuit, Qui Macedones usque ad 
mare perseculi, wultos ipsi occiderunt, multos 
classi accedenti trucidandos objecerunt : neque 
quisquam eorum evasisset, nisi noctis beneficio 
conservati essent. Pugna enim sub vesperam com- 
inissa est. Perseus Amphipolim profugus, ut et rc- 
-Jiquias colligeret, et rem in integrum restitueret : 
.cum nulli venirent preter Cretenses stipendia - 
τιο8, ct Pydnam, ceterasque urbes ad Romanos 
defecisse audiret : illinc digressus, omni pecunia, 
quam s:cum vehebot, navibus imposita, noctu in 
Samotbraciam navigavit. Cum autem non multo 
post audivisset, Octavium classi prefectum. acces 
dere, et Paulum Ampbipolim venisse : per litteras 
pacem ab eo petiit. In quibus quod se regem n»- 
minasset, ne responsum quidem tulit. Deinde cum 
sine tali aliquo titulo idem petisset, Paulus paci- 
ficationis mentione admissa, non alias ei conditio- 
nes tulit, nisi ut semeptisum, et sua omnia Roma- 
norum fldei permitteret : itaque inter eos non 
convenit. Post, Evandrum Cretensem 459 Ro- 
manis postulantibus, cujus multis in rebus fide- 
lissima contra eos usus erat opera, non dedidit, 
veritua, ne arcana sua proderel: sed eo clam in- 
terfecto, rumorem sparsit, eum sibi ipsi manus 


Ex τούτου, xal ἐς τὸν Περσέα τὸ τέρας τείνειν ἑνό-- 
µισαν. Οὕτω 6' ἑκατέρων ἑχόντων, συμθάν τι xxt 
τύχην τῇ ὑστεραίᾷ συνέῤῥηξεν αὑτοὺς εἰς µάχτν 
ἀχήρυχτον χαὶ τέλος τῷ πολέμῳ ἐπέθηχεν. Ἐπεὶ 
γὰρ ὑποξύγιόν τι τῶν Ῥωμαίων εἰς τὸ ὕδωρ εἰσέ- 
πεσεν ἐξ οὗπερ ὑδρεύοντο, xai ot τε Μαχεδόνες 
αὐτοῦ ἐπελάδοντο xal οἱ ὑδρογόροι ἀντείχοντο, τὸ 
μὲν πρῶτον οὗτοι χαθ᾽ ἑαυτοὺς ἑμαχέσαντο, ἔτειτα 
χαὶ οἱ λοιποὶ ἐπιχουροῦντες τοῖς οἰχείοις χατ ὁλί- 
γους Ex τῶν στρατοπέδων ἐξῄεσαν, xai πάντες συνέ-- 
µιξαν ἀπ᾿ ἀμφοῖν. Καὶ µάχης ἀσυντάχτου μὲν, ὀξείας 
bi γενομένης, οἱ Ῥωμαῖοι ἐχράτησαν, xaX χαταδιιυ-- 
ξαντες τοὺς Μαχεδύνας µέχρι τῆς θαλάσστς, πολλοὺς 
μὲν αὐτοὶ ἐφόνευσαν, πολλοὺς δὲ τῷ ναυτιχῷ προα- 
πλεύσαντι ἀποχτεῖναι παρέδοσαν. 0ὐδ' ἄν τις ἅτις - 
λείφθη αὐτῶν, εἰ μὴ νὺξ αὐτοῖς ἐδοήθησε. Περὶ Ee - 
λην yàp ὁψίαν dj μάχη ἐγένετο. Διαφυγὼν οὖν st; 
Αμϕίπολιν ὁ Περσεὺς ὡς τούς τε περιλιπεῖς ἆναλτι-- 
φόμενος, xal συστήσων αὖθις τὰ πράγματα, ἐπεὶ 
οὗτ' ᾖλθόν τινες πρὸς αὐτὸν πλὴν μισθοφόρων Κρτ- 
τῶν, xai τὴν Πύδναν ἄλλας τε πόλεις τὰ τῶν "Pu- 
µαΐων ἠρῆσθαι ἔμαθε, χἀχεῖθεν µετέστη xal εἰς 
πλοῖα τὰ χρήματα ὅσα ἐἑπήγετο θέµενος, νυχτὸς ἐς 
Σαμοθράχην ἀπέπλευσε. Καὶ πυθόµενος οὗ πολλῷ 
ὕστερον τὸν ἸὈχταούϊον, ὃς τοῦ ναντιχοῦ πρ.Ίστατο, 
προαπλέοντα, καὶ τὸν Παῦλον εἰς ᾽Αμϕίπολιν παρ- 
όντα, Ἐπέστειλεν αὐτῷ, συµθῆναι δεύµενο-. Καὶ 
ἐπεὶ βασιλέα ἑαυτὸν ἓν τῇ ἐπιστολῇ ὠνόμασεν, οὗ δ᾽ 


, attulisse. Tum igitur familiares, ejus perfidiam ve- p) àzoxplatt; ἔτυχεν, Ὕστερον δὲ ἄνευ τινὸς τοιαῦτης 


' riti (neque enim eos id latebat facinus) ab eo de- 
&ciscere cceperunt. Quare veritus, ne Romanis de- 
deretur, noctu fugam cooesserc instituit : ac clam 
ad Coiym Thraciae dynasten pervenisset, nisi 
Cretenses, rebus suis in naves impositis domum 
discedentes, eum reliquissent. Ipse vero ibi per 
dies aliquot cum Philippo filio latuit : sed cum 
exteros liberos suos Octavium tenere didicisset , 
ultro e latebris prodiit. Amphipolim perductum 
Paulus non male tractavit : sed porrecta dextera 
ad mensam suam admisit, οἱ in libera custodia as- 
servatum honorifice habuit. Deinde per Epirum ín 
laliam est perductus. Plutarchus refert Ami- 
lum, cam Perseus adduceretur , ei lacrymis op- 


προσρίσεως ἐπιστείλαντος, προσεδέξατο μὲν τὸν 
ὑπὲρ τῶν σπονδῶν λόγον’ o)x ἄλλως μέντοι συµθέ- 
σεσθαι ἔφη εἰ pij xal ἑαυτὸν xal τὰ ἑαυτοῦ πάντα 
τοῖς Ῥωμαίοις ἐπιτρέψειε' χαὶ διά ταῦτα οὐ συ.- 
ἐθησαν. Μετὰ τοῦτο δὲ ἐξαιτηθεὶς παρὰ τῶν "Po - 
µαίων Ἐῦα.δρόν τινα Κρῆτα τολλὰ χατ αὖτ v 
ὑπουργηχότα xal πιστότατον αὐτῷ, οὐχ ἐξέδωχε 
μὲν, φοδηθεὶς μὴ χατείπῃ ὅσα αὐτῷ ουνῄδει, λάθρα 
δὲ αὐτὸν ἀποχτεΐνας ἑαυτὸν διαχειρίσασθαι ἑφή- 
pios. Τότε μὲν εὖν οἱ συνόντες αὐτῷ φοθηθέντες τὴν 
ἀπιστίαν αὐτοῦ (οὐ γὰρ ἠγνόπσχν τὸ γινόμενον) p:- 
θίστασθαι ἤρξαντο. Κάκεῖνος, δξείσας μὴ τοῖς Ῥω- 
µαίοις παραδοθῇ, ἐχδράνα: νυχτὸς ἐπεχείρ:σε. Καὶ 
ἔλαθεν ἂν mph; Νότην θρᾷχα δυνάστην κχομισθεὶς, 





SB] 


ANNALIUM LIB. IX. 


782 


εἰ μῆ οἱ Κρῆτε; αὑτὸν ἑγχατέλιπον. Ἐνθέμενοι γὰρ A pletum obviam ivisse : illum vero in faciem pro- 


τὰ χρήματα εἰς τὰ πλοῖα οἴχαδε ἀπῆραν. 'O δὲ 
ἡμέρας μέν τινας αὑτοῦ μετὰ Φιλίππου ἑνὸς τῶν 


υἱέων χρνπτόµενος ἔλαθεν * ἐπεὶ δὲ τους ἄλλους. 


παἶδας xaX τὴν θεραπεἰαν ἔγνω χατεσχηκότα τὸν 
Ὀκταούῖον, εὑρέθη ἐθελοντῆς, χαὶ ἀχθέντα εἰς την 
᾽Αμϕίπολιν οὐδὲν ὁ Παῦλος ἑχάχωαεν, ἀλλὰ xal 
ἐδεξιώσατο xal ὁμόσιτον ἐποιήσατο xal àv ἀδέσμῳ 
φυλαχῇ ἑἐτήρει xal ἐν θεραπείᾳ γε. Μετὰ δὲ ταῦτα 
εἰς *hv Ἰταλίαν διὰ της Ἠπείρου ἀνεκομίσθη. Ὅ 
5k Πλούταρχος ἀχθῆναι λέγει τὸν Περσέα πρὸς τὸν 
Αἱμίλιον, χαὶ τὸν δεδαχρυµένον προσυπαντῆσαι αὖ- 
τῷ, ἐχεῖνον δ᾽ ἐπὶ ατόµα χαταθαλεῖν ἑαυτὸν, καὶ 


γονάτων ὁρεξάμενον ἀφεῖναι φωνὰς ἁγενεῖς, xal τὸν Αἰμίλων 


stratum, prehensis 6.18 genibus voces parum gene- 
rosas edidisse. /Emilium autem tristi vultu eum 
intuentem dixisse : Quid, o miser, ista facis : unde 
non praeler meritum in calamitatem incidisse, neque 
presenti, sed preterita fortuna indignus esse videa- 
ris? Quid meam victoriam deprimis , el res gestas 
allenuas, ignaviam pra te ferendo, teque adversa- 
rium Romanis indignum declarando ? Virtus enim 
eliam in calamitate mullum vel apud hostes mo- 
menti habet. Ignaviam vero, eiiam secundis in 
rebus extremo conlemptu Romani dignam judi- 
cant. 

&)yoüvtt προσώπῳ προσιδόντα αὐτὶν 


εἰπεῖν. Τί, à τα.αΐπωρε, ταῦτα πράττεις , ἆφ ὧν δόξεις οὐκ ἀναξίως ἀτυχεῖν, οὐδὲ τοῦ νῦν, dà 
τοῦ πἀ.αι δαίµονγος ἀνάξιος Υεγογέναι; Τί δὲ µου καταδάἀ.Ίεις τὴν vixnv καὶ σμικρύνεις µου 
τὸ κατόρθωμα, ἀπιδειχνύμενος ἑαυτὸν οὐ ΥΕΥΥαἴοΝ, οὐδὲ πρέπογτα ἌῬωμαίοις ἁνταγωγιστήν; 
Ἀρετή εοι δυστυχοῦσι μµεγήάη» ἔχει µοῖραν xal παρὰ ποεμίοις. Δειλία δὲ ᾿Ῥωμαίοις xàv εὐποτ. 


p, πάντη ἀτιμότατον. 


KA'. Κατὰ δὲ τὸν αὐτὸν χρόνον καὶ Λούχιος 'Avi- B. XXIV. Eodem tempore L. Ánicius przetor con- 


χιος στρατηγὸς πεμφθεὶς ἐπὶ τὸν Γέντιον τοὺς προσ- 
µίξαντάς τε αὑτῷ ἑνίχησε καὶ τὸν Γέντιον φυγόντα 
ἐπιδιώξα:, εἰς Σχκοδρὰν χατἐχλεισεν, ὅπου fjv αὐτῷ 
τὰ βασίλεια. Καὶ διακενῆς ἂν προσῄήδρευσεν αὐτῇ 
(ἐπὶ γὰρ ἀκρωνυχίας ὅρους πεπόλισται, καὶ φάραγξι 
βαθείαις ποταμοὺς ῥοώδεις ἐχούσαις περιειλεῖται, 
τείχει τε ὀχυρῷ περιέζωσται), εἰ μὴ ὁ Τέντιος µέγα 
ἐπὶ τῇ δυνάμει ἑλπίσας, ἑχὼν εἰς µάχην ἐχώρησε. 
Κάχ τούτου τὴν τε ἀρχὴν αὐτοῦ πᾶσαν ὁ ᾿Ανίχιος 
προσηγάχετο, xal µέχρι τῆς Ἠπείρου προελθὼν 
πρὶν τὺν Παῦλον ἐλθεῖν κἀχείνην ταραττομένην 
ἡμέρωσεν. Οἱ δ' ἐν τῇ "Popp ἔμαθον μὲν τὴν τοῦ 
Παύλου νίκην τετάρτῃ μετὰ τὴν µάχην ἡμέρᾳ Ex 
τινος φήμης, οὐ μέντοι xal ἀχριδώς ἐπίστευον. 
Εἶτα γραμμάτων ὑπὲρ ταύτης χοµισθέντων του 
Παύλου ὑπερήσθησαν, xal οὐχ ὡς τὸν Περσέα νενι- 
χηχότες καὶ την Μακεδονίαν κτησάµενοι, ἀλλ ὡς 
τὸν Φίλιππον ἐκεῖνον τὸν πάνυ xai αὐτὸν τὸν ᾿Αλέ- 
ξανδρον μετὰ πάσης τῆς ἀρχῆς ἑἐχείνης ἣν ἔσχηχε 
νιχέσχντες, ἐσεμνύνοντο. Ἑλθόντι δ' ἐς Ῥώμην τῷ 
Παύλῳ πολλὰ ἑφηφίσθη, xal fj πομπὴ τῶν νικητη- 
ρίω» αὐτῷ λαμπροτάτη ἐγένετο. "Ἔπαμψε μὲν yàp 
xa τἆλλα ὅσα ἑαλώχει πάντα, ἔπεμφε δὲ xat Biüuy 
τὸν τοῦ Κότυος υἱὸν, τόν τε Περσέα χαὶ τὴν γυναῖκα 
αὐτοῦ τούς τε παΐδ»ς ερεῖς ὄντας kv τῷ τῶν αἶχμα- 
λώτων σχήµατ'. Δείσας δὲ διὰ τὴν τῆς εὐτυχίας 
ὑπερδολὴν µή τι νεμεσῆσῃ αὐτοῖς τὸ δαιµόνιον, 
ηΌξατο xai οὗτος χατὰ τὸν Κάμιλλον, µή τι xaxbv 
τὸ πόλει Ex τούτων, ἀλλ ἑαυτῷ εἴ τι δἑοι γεν ήσεσθαι” 
καὶ δύο νἱεῖς, τὸν μὲν πρὺ τοῦ θριάµθου μικρὺν, 
ty δὲ ἐν αὐτῇ τῇ τῶν ἐπινιχίων ἀπέδαλεν ἑορτῇ. 
«Ην δὲ οὐ στρατηγῆσαι µόνον ἀγαθὸς, ἀλλὰ καὶ 
ὑπερόπτης χρημάτων. Τεκμήριον δὲ, δεύτερον τότε 
ὑπατεύσας χαὶ λαφύρων ἀμυθήτων κρατήσας iv 
εοσαύτῃ πενίᾳ διεθίω, ὥστε χαλεπῶὼς τῇ Υυναιχὶ 
αὐτοῦ τὴν προἶχα τελευτήσαντος ἀποδοθῆναι. Τῶν 
$ ἁλόντων τῷ πατρὶ μὲν ὁ Blüug προῖκα ἐδόβη. 
Περσεὺς δὲ εἰς "Άλθαν σὺν τοῖς παισὶ xal τῇ θερα- 
σείχ κατετέθη, váx«l μὲν ἕως Ίλπιτε τὴν βασιλείαν 


C 


tra Gentium missus, hostes praelio fudit. Gentium 
proflipatum persecutus, Scodre, ubi ejus regia 
erat, obsedit. Idque frustra futurum erat, quo- 
niam urbs in montis cacumine sita, et profundis 
vallibus quz» fluvios torrentes habent, cincta, mu- 
roque firmo munita est: nisi Gentius suis copiis 
fretus, ultro ad pugnam venisset. Unde factum, ut 
o;ne ejus imperium Anicius subegerit : et usque 
ad Epirum progressus, ante Pauli adventum illam . 
eliam tumultuantem pacarit. Romani Pauli victo- 
riam quarto post pugnam die ex rumore audive- 
runt, sed non plane 460 crediderunt. Deinde 
Pauli acceptis litteris maxima letitia affecti, non 
quasi victo Perseo, subactaque Macedonia, sed 
lanquam Philippum illum regem prestantissimum, 
et ipsum Alexandrum cum toto illo imperio vicis- 
sent, ita sunt gloriati. Paulo Romam reverso 
multi honores sunt decreti, et triumphus splendi- 
dissimus, in quo przeter alias manubias Bithym Co- 
Lys filium, Perseum et uxorem ejus cum tribus li- 
beris, habitu captivorum duxit. Veritus autem ex 
immodica felicitate invidiam numinis, Camilli 
exemplo precatus est, si quid inde mali immine- 
ret, ut id incolumi republica in suum capnt re- 
dundaret : itaque duos fllios, alterum paulo ante 
triumphum , alterum in ipsa illa celebritate ami- 
sit. Fuit non tantum egregius imperator, sed 
etiam pecunize contemptor, quod exeo apparet quod 


p Secundüm consul, et spoliis innumerabilibus poti- 


Lus, in tanta paupertate vitam exegit, ut post ejus obi- 
tum uxori dos gre posset reddi. Ex captivis Bi- 
thys patri gratis est redditus. Perseus cum liberis et 
ministris Albam missus est, ubi cum se regni recu- 
perandi spe afiquandiu sustentasset, ea amissa, sibi 
ipsi manus attulit. Philippus ejus filius, et filia, 
non multo post obierunt. Solus filius natu mini- 
mus, Álbanis magistratibus pro scriba inserviendo 
ad tempus vitam toleravit, Ad hunc modum Per- 
seu3 a xx regibus se ortum ducere gloriatus, cre- 


783 JOANNIS ZONAR.E 784 
bro Philippum, ercbrius Alexandrum in οτε ba- A χοµίσασθαι, ἀντεῖχεν. Ἐπε 0$ ἀπέγνω, ἑαυτὸν 
lens, et regnum amisit, etin hostium potestatem διεχειρίσατο. Καὶ ὁ Φίλιππος ὁ vi^; αὐτοῦ f$ τε 
venit, et triumpbo dvctas est, non tam diademate θυγά-τρ αὐτοῦ οὐχ εἷς μαχρᾶν ἀπέθανον, μόνος 56 
ornatus quai catenis oneratus. Rhodii dudum µνεώτατος Toi; τῶν ᾿Αλδανῶν ἄρχουσιν ὑπογραμμα- 
superbe cum ftomanis agere soliti, t6m vesiam τε-ων Exi τινα χρόνον Cuioxyestv. Οὕτως ὁ Περσεὺς 
delictorum petentes, eorumque societatem nuper ῥὁ δὺ εἴχοσι βασιλέων αὐχῶν γεγονέναι, xa πολὺν 
spretam, admodum flagitantes, quod volucre tan- μὲν τὸν Φίλιππον, πλείω δὲ θρυλλῶν τὸν ᾽Αλέξαν- 
dem impetrarunt. Romani etiam Cretensibus irati, — 6pov, χαὶ τὴν βασιλείαν ἀπώλεσε, χαὶ αἰχμάλωτος 
multis precibus dcnique mitigati sunt. Prusias έχουνε, xal ἓν τοῖς ἐπινιχίοις ἑπόμπευσε, δεσμὰ 
irem sponte in urLem profectus, curiz limen oscn- τὰ τοῦ διαδίµ2τος περιχείµενος. Οἱ δὲ γε Τέδιοι 
latus, senatuque adorato, veniam οἱ impunitatem μετὰ φρονῆµατος πρώην τοῖς Ῥωμαίοις προσφερό- 
est conse-utus : Eumeni fratris Attali intercessio Ἅµενοι, τότε ph μνησιχαχεῖν αὐτοῖς Ἱξίουν χαὶ σὺμ- 
delictorum gratiam fecit. Tunc etiam Cappadocie — pay'^ πρόσοεν αὐτῶν καλεῖσθαι μὴ προσδεχόµενοι, 
hic status fuit. Ariarathes rex germanum filium — 1Ó:€ xai πάνυ τούτου τυχεῖν ἑσπούδαζον ΄ xai ἔτν- 
babuit Aríarathem : ante qücm susceptum, uxor — X9Y τῆς σπουδῆς, à)3' ὀψέ. Καὶ τοῖς Κρησὶν ὠργί- 
ejus longo. tempore G1 sterilis, Orophernem B ζοντο μὲν οἱ Ῥωμαῖοι, ἐχετείαις δὲ πολλαῖς χρησα- 
adoptarat : qui deinde nato legitimo, propter in- Βένοις ἀφηχάν ποτε τὴν ὀργήν. Καὶ ὁ Προυσίας 8i 
sidiarum suspicionem pulsus, post  Ariarathis — X31 ὁ Βὐμένης, ὁ μὲν δι’ ἑαυτοῦ εἰς τὴν πάλιν ἐλθὼν 
obitum contra fratrem insurrexit. Ariarathi opem — X2 εἰς τὸ βουλευτήριον εἰσελθὼν, χαὶ τὸν οὐδὸν φι- 
tulit Eumenes, Oroplerui Syrie rex Demetius, λήσας, xal προσχυνῄήσας τοὺς βουλευτὰς, ἠλεήθη τε 
Ariarathes victus ad Romanos confugit, ab eisque Χαὶ Ἰθώωτο. Εὐμένης 65 δ.' Αττάλου τοῦ ἀδελφοῦ τὸ 
una cum Oropherne regnare jussus, quia populi fj τι μνησιχαχεῖν αὐτῷ εἴληφε. Τότε δὲ xat τῆς 
Komani amicus et socius appellatus erat, totam ἈἙἹαππαδοχίας οὕτω διφχήθη. ᾿Ἀριαράθης 6 ταύτης 
imperium sibi vindicavit. Atque Attalas Eumenis χρατῶν malbx Ὑνήσιον ἔσχεν ᾽Αριαράθην. Πρὶν 6* 
successor, Orophernem et Demetrium Cappado- ἐσχηχέναι αὐτὸν, ἐπεὶ πολὺν χρόνον ἡ vov) αὐτοῦ 
«ia prorsus exegit. οὐχ ἐχύῖσχε, vaiba προσεποιῄσατο, Ὀροφέρνην xe- 
λέσασα. Γεννηθέντος δ᾽ ἔπειτα τοῦ Ὑνησίου, φωραθεὶς ἔἐχεῖνος ἐξκλάθη, ὃς -μετὰ «bv Αριαράθου θάνα- 
τον, τῷ ἀδελφῷ δηθεν |ἑπανέστη. Καὶ συνεμάχουν ἸΑριαράθῃ μὲν Εὐμένηῆς, Ὀβροφέρνη δὲ Δημίτριος 
ὁ τῶν Σύρων βασιλεύς. Ἑλαττωθεὶς δὲ Αριαράθης πρὸς τοὺ; Ῥωμαίυς κατέφυγε, xii  xowov5; τῷ 
Ὀροφάρνῃ τῆς βασιλείας ὑπ' αὐτῶν ἀποδέδειχτο, Ὅτι δὲ ὁ Αριαράθης τοῖς ὶ Ῥωμαίοις φίλος καὶ 
σύμμαχος προσηγόρευτο, πᾶσαν ἐκεῖνο; τὴν ἀρχῆν ix τούτου προάῳχειώσατο. Καὶ ὁ "Άτταλος δὲ «by 
Εὐμένη θανόντα διαβξςᾶµενο:, τόν τε ὈΟροφέρνην xal Δημτῆριον παντελῶς ix τῆς Καπἀαδοχίας &xd- 


λασξν. 


XXV. ΑαΑρτριὶ rex Polemeus moriens, duos C KE'. Ὁ δὲ τῆς Alyórsoo χρατῶν (52) Ἠτολεμαῖος 


filios et unam reliquit filiam. Fratribus autem | in- 
ics se de regno coutendentibus, Antiochus Magni 
Antiochi (ilius natu minorem pulsum susccpit, ut 
per ejus defendendi speciem, aditum in /Egystum 
haberet : adductoque exercitu, maxima parte oc- 
cupata, obsedit Alexandriam. Cum autem reliqui 
ad Romanos cobfugissént, Popilius ad Antioclium 
missus, eum Egypto abstinere Jussit. Fratres enim 
intellecto illius consilio, in gratiam redicrant. &n- 
tiocho responsum dilferente, virga circumscripsit 
regem : ac priusquam eo circulo excederet, deli- 
berare, ac responsum reddere jussit. Ea re terri- 
tus Antioehbus, obsidionem solvit. Exterto metu 
liberati Ptolemzi, denuo et dissenserunt, et a Ro- 


ἐπὶ δυσὶν υἱέσι xai μιᾶ ἑξέλιπε θυγατρ!. "Oc δὰ 
πρὸς ἄλλήλους οἱ ἁδελφοὶ πεγὶ τῆς ἀρχῆς ἑστασία-- 
σὰν, Αντίοχος ὁ τοῦ ᾿μεγάλου Ἀντιόχου vc τὸν 
Ὑεώτατον ἑχπεσύντα ἐδέξατο, ἵνα προφάσει τοῦ 
αὐτῷ ἀμύνειν εἰς τὰ τῶν Αἰγυπτίων πχρέλθοι. Καὶ 
στρατεύσας ἐπὶ την Α΄ Ύυπτον τῆς τε πλείονος χώρας 
ἐχράτησε, xaX ἑπολιόρχει τὴν ᾽Αλεξάνδρειὰν. Κατα- 
φυγόντων 8$ τῶν ἄλλων πρὸς τοὺς Ῥωμαίους, πεµ- 
φθεὶς πρὸς τὸν ᾿Αντίοχον ὁ Ποπίλιος, ἀποσχέαθαι 
αὐῶὼν τῆς Ἀἰγύπτου ἐχέλευσεν. Οἱ γὰρ ἁδελφοὶ, 
συνέντες τὴν τοῦ ᾿Αντιόχου διάνοιαν, χατγλλάγηἕσαν. 
Ὡς δ ἐχεῖνος ὑπερέθετο τὴν ἀπόχριειν, Χύχλον 
'ῥάδδφ πέριξ αὐτοῦ περιέγραφε, κἀνταῦθα αὐτὸν 
ἑστηχύτα ἀπῄτησε βουλεύσασθαί τε χαὶ ἀποχρίνα- 


manis reconciliati sunt: ut nata major ZEgypto et D σθαι. Ἐντευθεν δείσας ὁ ᾿Αντίοχος τήν πολιορχίαν 


Cypro, Cyrenis vero junior potiretur. Nam hzc 
quoque tum ZEgyptiorum erant. Junior vero ini- 
que secuin agi existimans, Romam profectus, Cy- 
prum etiam impetravit. Át senior denuo cum eo 
pacius, pro Cypro urbes quasdam el frumentum ei 
assignavit. Antiocho rege moriuo, Bomani filio 
ejusdem nominis regnum confirmarunt, eique ob 


χατέλυσεν. ᾽Απαλλαγέντες δὲ τον ἔξωθεν φόδου οἱ 
Πτολεμαῖοι (οὕτω γὰρ ἐχαλοῦντο ἀμφότεροι) αὖθις 
ἑστασίασαν , εἶτα συνἠλλάγησαν αὖθις ὑπὸ τῶν 
Ῥωμαίων, ἐφ᾽ ᾧ τὸν μὲν πρεσθύτερον τὴν Ἀἴγυπτον 
xai την Κύπρον, τὰ δὲ περὶ τὴν Κυρήνην ἔχειν τὺν 
ἕτερον. Καὶ ταῦτα γὰρ τότε τῶν Αἰγυπτίων ἂν. 
Αγανακτῶν δ᾽ ὁ νεώτερος διὰ την ἑλάττωσιν, ἐς 


Yaris lectiones et note. 


452) Ὁ δὲ τῆς Αἱ}ύπτου κρατών. Vide llenric. Valesium ad Diodori Siculi excerpta, p. 50. 


785 ANNALIUM LID. IX. 786: 


τὴν Ῥώμην ἀφίχετο, xal εὕρατο παρ αὐτῶν xai A teneram :eiatem scilieet, tres curatores miserunt : 


τὴν Κύπρον. 'O δὲ mpsoÓóT:po; συµθάσει; ἔθετο 
αὖθις πρὸς τὸν νεώτερον, πόλεις vé τινας ἀντὶ τῆς 
Κύπρον δοὺς, καὶ χρήματα καὶ σἶτον ταξάµενος 
συνταλεῖν. Tou δ' ᾿Αντιόχου τελευτῶντος μετὰ τοῦτο, 
xoY παιδὶ ὁμωνύμῳ τὴν βασιλείαν καταλιπόντος, 
ταύτην τε αὑτῷ ἐδεδαίωσαν, καὶ τρεῖς ἄνδρας ἐπι- 
τρόπους δῆθεν (μικρὸς γὰρ fv) ἔπεμφαν, ot, παρὰ 
τὰς συνθήχας εὑρόντες ἑλέφαντος χαὶ τριήρει;, τούς 
7: ἑλέφαντας σφαγηναι πάντας ἑχέλευσαν, καὶ τἄλλα 
πρὸς τὸ τῇ "Popup συμφἐρον διῴχησαν. Διάπερ 
Àvsia; ὁ τοῦ βασιλέως τὴν κηδεµονίαν éywayetpt- 
σ.αένος παρώξυνε τὸ πλήθος, ἐχκδαλεῖν τοὺς Ῥω- 
µχίους, τὸν 6E. Γάΐῑον τὸν Ὁχτάθιον χαὶ ἁποχτεῖΐναι. 
Καὶ τούτων γενομένων, ὁ μὲν πρέσβεις εὐθὺς εἰς 
την "᾿ΡῬώμην ἀπέστειλεν ὑπὲρ τῶν πεπραγμένων 
ἀποληγοῦμενος * Δημήτριος δὲ ὁ Σελεύκου vibe τοῦ 
παιδὸς Αντιόχου ὀμτρεύων ἐν Ῥώμῃ χατὰ τὸν τοῦ 
πατρὸς θάνατον, xal ὑπὸ ᾽Αντιόχου τοῦ θείου τῆς 
βασιλείας ἑστερημένος, ὡς τὸν τοῦ ᾿Αντιόχου θάνα- 
τον ἔγνω, ᾖτει μὲν τὴν πατρφαν ἀρχὴν * οἱ δὲ οὔτε 
ταύτην αὐτῷ συνἑπραξαν, obv' ἁπᾶραι τῆς Ρώμης 
ἐπέτρεφαν. Καὶ ὃς xaX δυσχεραίνων ὅμως ἠαύχαζεν. 
"Ere δὲ τὰ χατὰ τὸν Λναίαν ἐγένετο, οὐχέτ ἐμέλ- 
λησεν, ἀλλ᾽ ἀπέδρα * xal ix Λυχίας τῇ γερουσία 
ἐπέστειλε, μὴ ἐπὶ τὸν ἀνεφιὸν τὸν ᾽Αντίηχον (οὕτω 
γὰρ οἱ πάλαι τοὺς ἑξαδέλφους ἐκάλουν), ἀλλ᾽ ἐπὶ τὸν 
Λυσίαν τὴν ὁρμὴν ἔχειν, ὥστε τῷ Ὀκταδίῳ τιµω:- 
ρῆσειν. "Ec Ἐρίπολιν δὲ «rq Συρίας ἐπειχθεὶς, xal 
ταύτην προσαγαγόµενος ὡς ὑπὺ ᾿Ῥλωμαίων ἐπὶ τὴν 
βασιλείαν σταλεὶς (τὴν γὰρ ἀπόδρασιν αὐτοῦ οὐδεὶς 
ἓνενός:) καὶ ᾽Απαμείας κρατήσας δύναμίν τε συνα- 
γαγών, ἐπὶ τὴν "Avziógstay Έλασε, χαὶ τότε παιδίον 
xai τὸν Λυσίαν φιλιχκῶς ἁπαντήσαντας αὐτῷ (ὃς- 
δ:ότες γὰρ τοὺς Ῥωμαίους οὐκ ἀντῖραν] δ.έφθειρε, 
xai tiv βασιλεία» ἀνεχημίσατο, xiv τῇ ᾿Ρώμῃ στέὲ- 


qui cum praeler pacta et conventa triremes οἱ ele- 
plhantos invenissent, belluas occidi jusserunt, ac 
cetera ex Romanorum utilitate administrarunt. 
Qua de causa Lysias, cui regis tutela commissa 
eraà, populum concitavit, ut Romanos ejiceret, 
C€aiuin vero Octavium occideret. His factis, statim 
legatos Romam misit, ut id facinus purgaret. Deme- 


trius aulem Seleuci filius Antiochi nepos, Roma 


obses tempore 464 paterui obitus, ab Ántiocho 
patruo regno spoliatus, cum ejus interitu cognito, 
paternum regnum repeleret, a senatu nec adjutus, 


nec Roma exire situs est. Quod quamvis segre fer-. 


ret, tamen quievit. Caeterum cum Lysias illa fecis- 
set, nihil cunetatus Roma profugit: et ad sena- 
tum e Lycia scripsit, se non conira patruelem Àn- 
tiochum, sed contra Lysiam proficisci οἱ Octavii 
necem ulturum esse. Cum Tripolim Syris cele- 
Γιος sibi adjunxisset, ianquam a sena(u ad re- 


gnum oceupandum missus (de fuga enim ejus. 


nemo cogitabat) et Apamcea potitus, cotuparatis 
copiis Antiochiam contendit, ibique puerum et Ly- 
siam amice obviam egressos (Romanorum eniu: 
metu armis abstinuerant) interfecit. Regno recu- 
perato, coronam et Octavii percussores Romam mi- 
sit : quorum neutrum Romani illi irati accepe- 
runt. Post hxc Dolmatis bellum intulerunt , quae 
gens lilyrica est in sinu Jonio : quorum quosdam 
Grxci Taulantios nominant, ex parte Dyrrachio 


c vicinos. Belli causa erat, quod in (initimos, Ro- 


manis amicus injurii, nec Romanorum legatis mo- 
derate respondissent, et aliorum legatos occidis- 
sent. los Scipio Nasica domuit : eorumque urbi- 
bus expugnatis, captivos vendidit. lisdem tempori- 
bus alia quoque acciderunt, memoria et seriptione 
parum digna. 


φανον xa τοὺς τοῦ Ὀκχταδίου αὐὑθέντας ἀπέστειλεν. Οἱ δὲ χαλεπαίνοντες αὐτῷ οὐδέτερον ἑδέξαντο. Μετὰ 
«auta Ü ἐπὶ Δαλμάτας ob ᾿Ῥωμαῖοι ἑστράτευσαν. Τὸ δ ἔθνος τοῦτο ἔστι μὲν Ἰλλυριῶν τῶν παρὰ 1b, 
Ἱόνιον χόλπον, ὧν τινας Ἰανλαντίους ὠνόμαζον Ἕλληνες. "Έχονται δὲ τοῦ Δυῤῥαχίου ἓν μέρει. AC. 
vtov. δὲ τοῦ πολέμου, ὅτι τινὰς τῶν προσχώρων αὐτοῖς ἓν φιλίᾳ τοῖς Ῥωμαίοις ὄντας Ἱδίχουν. Σνμ - 
πρεσθενσαµένοις τε ὑπὲρ αὐτῶν tol; Ῥωμαίοις οὐδὶν μέτριον ἀπεχρίναντο, ἀλλὰ xal τοὺς τῶν ἅλ. 
λων πρέσδεις ουλλαθόντες ἀπέκτειναν. Τούτους ὁ Σχιπίων ὁ Νασικᾶς ὑπέταξεν, ἐπ' αὐτοὺς στρατεύ- 
σας. Τάς τε γὰρ πόλεις αὐτῶν εἷλε xal τοὺς αἰχμαλώτους ἑπίπρασνε. Καὶ ἄλλα ὃς xav! ἐχείνους συνέδη 


τοὺς χρόνους, οὐ µνήµης μέντοι οὐδ) ἱστορίας ἐπάξια. 


Κα. Ἐντεῦθεν αἶθις ὁ πρὶς τοὺς Καργηδονίους D — XXVI. Dehinc tertium bellum punicum est 00η - 


τὸ τρίτον ἀνεῤῥιπίξετο πόλεμος. Ol μὲν γὰρ ejx 
ἔφερον ἑ)αττούμενοι, ἀλλὰ καὶ συμμαχιχὰ καὶ ναν- 
τιχὸν ἐπὶ τῇ τοῦ Νομαδιχοῦ πολέμου παρασκε»ῇ 
παρὰ τὰς συνθ/χας ἠτοίμαξζον ' οἱ δὲ ᾿Ρωμαῖοι ὡς 
τὰ ἄλλα χατὰ Ὑνώμην ἔθεντο, οὐχ ἠσύχασαν, ἀλλὰ 
πέμφαντες τὸν Σχιπίωνα τὺν ἹΝασικᾶν, ταῦτά τε 
αὐτοῖς Σνεκάλουν καὶ τὴν παρασχευὴν διαλῦσαι 
ἐχέλευον. Καὶ ἐπεὶ τὸν Μασινίσσαν ἡτιῶντο ἐγεῖνοι, 
χ1ἱ διὰ τὸν mobs ἐχεῖνον πόλεμον ἀπειρήχασι ποιῆ- 
σαι τὸ χελευόµενον, σύμδασίν τινα πρὸς τὸν Μασι- 
νίσσαν αὐτοῖς ἔπραξαν, xal τινος αὐτοῖς ἁποστῆναι 
χώρας αὐτὸν ἔπεισαν. Ὡς δ᾽ οὐδὲν μᾶλλον εἰσήχουον, 
μικρὸν ἐπισχόντες 'Ρωμαῖοι, ἐπεὶ τάχιστα νιχηθέν- 
τας σφᾶ: µεγάλῃ págm πρὺς τοῦ Μασινἰσσου ἐπύ- 


flatum. Carthaginienses enim humilem illam for- 
tunam haud ferentes, socios et classem ad bellum 
Numidicum contra fedus comparabant, Romani 
autem caeteris rebus ex sententia confectis, non 
quieverunt : sed per Nasicam Scipionem iis de 
rebus expostulantes, apparatum illum omitti jus- 
serunt. Et quia de Masinissa querebantur, et 
propter bellum cum illo susceptum, imperata de- 
trectabant : pactione inter illos facta , a Masinissa 
impetravit, ut quadam provincia eis cederet. Sed 
cuim) nihilo magis parerent. Romani paulisper 
cunctati, cum primum magno praelio a Masinissa 
victos esse audiverunt, bellum eis indixerunt, 
'Carlbaginiemses vero ca clade afflicti. et territi 


781 


JOANNIS ZONAR/E 


188 


(nam ab aliis quoque finitimis premebantur) lega- À θοντο, εὐθὺς αὐτοῖς «bv πόλεµον ἑφηφίσαντο. "O 


tis Romam missis auxilia petiverunt, se 463 
Romanis omnibus in rebus obsecuturos simulantes. 
Nam cum foedus rupturi essent, facile quidvis 
promittebant. Ea de re concilio a senatu indicto, 
Scipio Nasica legatos Carthaginiensinm admitten- 
dos, et pacem cum eís faciendam esse censuit. 
M. Cato contra, ncc admittendos esse, nec belli 
decretum abrogandum. Verum senatus et preces 
legatorum admisit, et pacem eis est pollicitus, 
obsidibus petitis, quos L. Martius et M. Manilius 
iu Sicilia acceptos Romam miserunt : ipsi festi- 
nanter in Africam appulerunt, castrisque positis, et 
may:stratibus Cartbaginiensium accersitis, non om- 
nia simul qux postulabant, exposuerunt, veriti ne 
jis przecognitis, rebus integris bellum capesscrent. 
Àc primum frumentum petentibus datum, deinde 
triremes, postea machinz, denique armis etiam 
acceptis (Carthaginenses enim clam alium magnum 
apparatum habebant) eos urbem diruere, et aliam 
in mediterraneo sine muris extruere, Lxxx stadiis 
a mari dissitam jusserunt. Ad illud Carthaginienses 
in lacrymas soluti, tanquam urbe capta lamentati 
sunt; precatique consules, ne patriz afferre ma- 
nus cogerentur. Sed cum nihil proficerent, et aut 
imperata exsequi, aut bellum experiri juberentur, 
multi apud Romanos, ut jam viclores, remanse- 
runt. Ceteri in urbem regressi, quosdam ex ma- 
gistratibus occiderunt, quod non principio hellum 


amplexi essent : et Romanis, quos intra mania (c 


repererant, interfectis, bellum aggressi , omnes 
servos maunumiserunt, exsules revocarunt: et 
Asdrubale denuo imperatore creato, arma, {Τίτο 
me$, machinas repararunt. Quasi enim bellum ur- 
geret, et de excidio periclitarentur, ita omnia 
quibus erat opus, perexiguo tempore compara- 
runt, nulli rei parcentes, adeo ut statuas quoque 
ob «ris penuriam conflarent , et capillis mulierum 
ad funes conficiendos uterentur. Consules princi- 
pio spe concepta, se eos ut inermes facile captu- 
ros, scalas duntaxat pararuut, quibus menia 
transcenderent: sed ea oppugnare adorti, cum 
bostes armatos et rebus ad propulsandam obsidio- 
nem necessariis instructos vidissent : machinas 
fabricare instituerunt, quibus non sine periculo 
A 6l confectis (Asdrubal enim materiam com- 
portantes ex insidiis vexabat) urbem sunt aggressi. 
Ac Manilius terra impetu facto, nibil urbi nocuit. 
Martius qua mare paludosum est, parte muri de- 
jecta, non ingressus est. Carthaginienses enim eos 
qui penetrare conabantur, repulerunt : et nociu 
per ruinas eruptione facta, multis occisis, ma- 
chinas plures cremarunt. Neque etiam Asdrubal 
cum equitibus eos late vagari ín agris patiebatur, 
neque auxiliis Masinissa juvabat. Nam principio 
belli non accersitus, neque permissum οἱ pollicenti 
fuerat, ut solus Ásdrubalem debellaret. 


D 


µαθόντες ol. Καρχτδόνιοι, οὖχ εὖ ὑπὸ τῆς συμφορᾶς 
ἔχοντες. χατέδεισαν, xal πρέσδεις ἐς τὴν Ῥώμην 
διὰ συμμαχίαν ἑστάλχασι (καὶ ἄλλοι γὰρ τῶν προσ- 
χώρων αὐτοῖς ἐπετίθεντο) xal ἐς πᾶν τοῖς ᾿Γωμαίοις 
ὑπείξειν ἑπλάττοντο. Mh Υὰρ ταῖς σπονδαῖ; ἐμμένειν 
µέλλοντες, ῥᾷον ἅπαντα ἐπηγγέλλοντο. Tr; δὲ γε- 
ρουσίας Booty περὶ τούτου συναγαγούσης, ὃ μὲν 
Ἑχιπίων ὁ Νασιχᾶς δέξασθαι τὴν τῶν Καρχτδονίων 
πρεσθείαν xal σπονδὰς αὑτοῖς ποιῄσασθα: συνεδού- 
λευσεν * ὁ δὲ Κάτων ὁ Μάρχος μήτε σπείσασθαι 
τούτοις δεῖν εἶπε, μήτε λῦσαι τοῦ πολέμου τὸ d£- 
φισμα. Οἱ δὲ γε βουλευταὶ τὴν τε τῶν πρέσθεων 
ἱχετείαν ἑδέξαντο χαὶ σπονδὺς αὐτοῖὶς ὑπέσχοντο 
παρασχεῖν, xai ἐπὶ τούτοις ὀμέρους ᾖτησαν * οὓς 
Λούχιος Μάρχιος καὶ Μάρχος Μανίλιος, εἰς την Σι- 
χελίαν ἑλθόντες, ἐχεῖσε πεμφθέντας ἔλαδον, χαὶ τοὺς 
μὲν εἰς τὴν Ῥωμτν ἔπεμψαν, αὐτοὶ δὲ σπουδή τὸν 
Ἀφριχὴν χατειλέφασι. Καὶ στρατοπελευσάµενοι τὰ 
τέλη τῶν Καρχηδονίων ἐχεῖ µετεπέμφαντο * xal ὡς 
ἀφίχοντο, οὗ πάντα ἅμα σφίσιν ὅσα ᾖτουν ἐξέγτναν. 
δείσαντες ph, ταῦτα προµαθόντες, ἀχεραίοις τοῖς 
πράγµασι σφῶν καταστῶσιν εἰς πόλεμον. Καὶ τὸ 
μὲν πρῶτον αἴτον ᾖτησαν xal ἔλαδον " εἴτα τὰς 
τρ'έρεις, xal ἐπὶ ταύταις τὰ µηχανῄήνατα, εἴτα τὰ 
ὅπλα προσῄτησαν. Λαθόντες οὖν πάντα (ol Υὰρ 
Καρχηδόνιοι πολλὴν ἑτέραν παρασχευὴν χεχρυμμµέ- 
νην εἶχον) τέλος ἐκέλευον αὐτοὺς χατασχάψαι μὲν 
thv πόλιν αὐτῶν, ἑτέραν δ᾽ Ev µεσογείῳ οἴχηδομη- 
σαι ἀτείχιστον, ὀγδοήχοντα σταδίους της θαλάσσης 
δ.έχουσαν. Πρὸς τοῦτο δ' οἱ Καρχηδύνιοι ἐς δάχρυα 
κατηνέχθησαν, καὶ ὡς ἑαλωχότες ἀνωλοφύροντο xal 
ἑδέοντο τῶν ὑπάτων μὴ χαταναγχάσαι σφᾶς Ὑενέ- 
σθαι τῆς πατρίδος αὐτόχειρας. Ὡς δ' οὐδὲν fivvov, 
ἁλλ ἡ πρᾶξαι τὸ προσταττήµενον ἐκελεύοντο 1) 
ἀναῤῥίφαι τὸν πόλεµον, συχνοὶ μὲν αὐτοῦ παρὰ τοῖς 
Ῥωμαίαις ὡς Ίδη κεχρατηχόσι χατέµειναν. Οἱ δὲ 
Ἰοιποὶ ἁπαναχωρήσαντες τῶν τε σφετέρων ἀρχόντων 
ἑνίους ἀπέχτειναν, ὅτι μὴ xav! ἀρχὰς τὸν πόλεμον 
εἴλοντο, xal τοὺς ἑντὸς τοῦ τείχους εὑρεθέντας 
Ῥωμαίους διέφθειραν, xai πρὸς τὸν πόλεµον ὥρ- 
µησαν, Διὸ τούς τε δούλους ἅπαντας Ἰλευθέρωσαν, 
καὶ τοὺς φυγάδας χατήγαγον * xai τὸν ᾽Ασδρούδαν 
στρατηγὸν αὖθις εἴλοντο, xal ὅπλα xai μηχανὰς, 
τριήρεις τε ἠτοιμάσαντο. Ὡς yàp τοῦ πολέμου ἔπι- 
κειµένου, xal περὶ ἀνδραποδισμοῦ κινδυνεύοντες, 
δ. ἑ)λαχίστου mávO' ὅσων ἔχρῃζον χατεσχεύαζον. 
Ἐφείδοντο γὰρ οὐδενὸς, ἀλλά xai τοὺς ἁἀνδριάντας 
πρὸς τὴν ypslav τοῦ χαλχοῦ συνεχώνευσαν, xal iq 
τὰς σχοίνους τῶν γυναιχῶν ταῖς χύµαις ἐχρήσαντο. 
Οἱ δ' ὕπατοι τὸ μὲν πρῶτον αὐτοὺς ὡς ἁόπλους 
ταχέως αἱρήῆσειν ἑλπίσαντες, µόνας ἡτοιμάσαντο 
Χλίµασας, à; δύ αὐτῶν εὐθὺς τοῦ τείχους ἐπιθτσόμε- 
vor* ἔπειτα προσθαλόντες xai ὠπλισμένους σςᾶς 
xai τὰ πρὸς πολιορχίαν ἔχοντας ἰδόντες, πρὸς µηχα- 
νῶν ἑἐργασίαν ἑτράποντο, xal αὐτὰς ἐπιχινδύνως 
χατασκχευάσαντες (ὁ γὰρ ᾿Ασδρούθας ὑλαγωγοῦντας 


ἑνεδρεύων ἑλύπει) προσέµισγον τῇ πόλει. Καὶ Μανίλιος μὲν ix τῆς ἡἹπείρου atf προσθαλὼν οὐδὲν 
αὐτοὺς ἕφλαψε Μάρχιος 0 ix θαλάσσης κατὰ τὸ λιμνῶδες προσπεσὼν κατέσεισε µέν τι τοῦ τείχου,- 





189 


ANNALIUM LIB. IX. 


πα 


οὗ μέντοι xal εἰσιλθεν. Οἱ γὰρ Καρχηδόνιοι τοὺς τα βιαζομένονς εἰσελθεῖν ἐξεχρούσσυτο. Καὶ νύχτωρ 
διὰ τῶν ἐρειπίων ἐξελθόντες ἀνθρώπους τε συχνοὺ; ἔκτειναν xal μηχανήματα πλεῖστα γχατέπρησαν. 
Αλλ) οὐδὲ ἐπὶ πολὺ τῆς χώρας παρὰ τοῦ ᾿Ασδρούδου xxi τῶν Ἱππέων εἰῶντο σχεδάννυσθᾳι, οὔτε μὲν 
ὁ Μασινίσσας αὐτοῖς ἐπεχούρησεν. OD γὰρ ἐν ἀρχῃ τοῦ πολέμου προσεχέἐχλητο, καὶ πρὸς τὸν ᾿Ασδρού” 


6av τότε διαπολεµμήσειν ὑποσχομένῳ οὐκ ἐπέτρεγαν. 


KZ'. Οἱ δ ὕπατοι διά τε τὰ συµθάντα χαὶ ὅτιτὸ Α XXVII. Consules igitur propter eventus illos, οὗ 


ναυτιχὸν αὐτῶν Bx τῆς ἐν τῇ Apr διατριθῆς ἑνό- 
σησεν, ἔλυσαν «T,» πολιορχίαν. Kat Máox:oz μὲν ἔπι- 
χειρήσας χατὰ θἀλασσάν τι πρᾶξαι ἢ τὴν παραλίαν 
χαχῶσαι, ὡς οὐδὲν ἤνυεν, ἀπέπλευσεν οἴχαδε, xoi 
ἀνθυποστρέψας Αἰγίμουρον ἐχειρώσατο. Μανίλιος 
δὲ ὥομησε μὲν εἰς τὴν µεσόγειον * καχούμενος δ' 
ὑπὸ Ιμίλχωνος τοῦ τῶν Καρχτδονίων ἰππάρχου, ὃν 
χαὶ Φαδέαν (53) ἐχάλουν, πρὸς τὴν Καρχηδόνα ἑπ- 
ανελήλυθε. Κάχεῖ δὲ ἔξωθεν ὁ ᾿Ασδρούδας, ἔνδοθεν 
ὃ) ἐπεξιόντες οἱ ἐν τῇ πόλει, καὶ νύχτωρ καὶ μεθ) 
ἡμέραᾳν αὑτὸν ἐχάκουν. Καταφρονήσαντες οὗν οἱ 
Καρχηδόνιοι χαὶ μέχρι τοῦ στρατοπέδου αὐτῶν ἑτ- 
τλθον, xil συχνοὺς ἁἀποθαλόντες (ἄοπλοι γὰρ οἱ 
πλείους σαν) εἰς τὸ τεῖχος αὖθις συνεχλείσθησαν. 
Ὅ δὲ Μανίλιος τῷ "'Asópo964 συµμἰξαι μάλιστα 
εἴλετο, xal εἰ ἐχεῖνον νικήσει ῥᾷον τοῖς λοιπ.ῖς 
προσπολεµμήσειν ἑνόμιζε, xal ol προσέµιξε. Πρὸς 
δέ τι φρούριον ἀναχωροῦντι ἑπαχολουθήσας, ἔλαθεν 
£7: χώρας τραχείας καὶ στενοπόρου γενόμενος, xal 
δεινῶ; ἐχαχώθη. Καὶ πανσυδὶ ἂν διεφθάρη, el μὴ 
Σκχιπίων ὁ τοῦ Αφϕρικανοῦ χρησιµώτατος αὐτῷ ἐγέ- 
νετο, ἀνῆρ ἄριστος μὲν νοῆσαι χαὶ προβουλεῦσαι τὰ 
χρΆτιστα, ἄριστος δὲ χειρουργήσαι (καὶ γὰρ τῷ σώ- 
pa:t ἑῤῥόωτο), ἐπιειχής τε xot μέτριος ἓν, 6v ἃ xal 
τὸν φθόνον ἐξέφυγεν. "Ico; μὲν γὰρ τοῖς ὑποδεεστέ- 
β2ις, o0x ἀμείνων δὲ τῶν ὁμοτίμων (ἐχιλιάρχει γὰρ) 
ἁ σθενέστερος δὲ τῶν µειζόνων Ἀξίου εἶναι. Ὁ οὖν 
Μανίλιος xal seize τὰ περὶ αὐτοῦ, χαὶ ἑτέστειλε 


classem ex statione in paludibus morbo laboran- 
tem, obsidionem solverunt. Ac Martius mari alt- 
quid efficere aggressus , aut oram maritimanr 
vexare, cum res non saüccederet, domum versus 
abiit, cursuque cunverso /£gimurum subegit. Ma- 
nilius in mediterranea profectus, cum ab Himilco- 
ne, qui etíam Fabeas dicebatur, Carthaginiensis 
equitatus przefecto lacesseretur, Carthaginem re. 
diit. Sed ibi quoque foris ab Asdrubale, intus 
eruptione civium nociu et interdiu fatigabatur. 
[taque Carthaginienses per contemptum usque ad 
castra processerunt , ac multis amissis (nam pleri- 
que inermes eront) rursus in πια sunt conelu- 


B si. Manilius vero si Asdrubalem vicisset, c:etera im 


proclivi fore ratus, in primis operam dedit, ut 
cum eo congrederetur, factaque pugnandi copi&, 
recedentem in castellum quoddam persecuturus , 
per imprudentiam in locum asperum et angustum 
dclapsus, graviter impegit : ac cum toto exercitu 
periisset, ni Scipio Africani filius strenuam operam 
ei navasset, vir przesentis animi, optimique consilii, 
et manu promptissimus (erat enim robusto etian 
corpore), :xequitate autem modestiaque morum in- 
vidiam effugit. Nam cum tribunus militum esset, 
inferioribus par, paribus non melior, majoribus 
infirmior esse volebat. Manilius igitur de eo et lo- 
cutus est, et Romam scripsit, nulla re dissimula- 
(a : atque inter cetera de Masinissa quoque, et Fa- 


τοῖς kv τῇ "Popp, µή τι ἀποχρυφάμενος, καὶ τἄλλα C bea, qua ita se habebant. Massinissa moriturus, 


xai τὰ κατὰ Μασινίσσαν xai τὸν Φαδέαν, & ἔσχον 
οὕτως. θνήσχων ὁ Μασινίσσας Ἠπόρει ὅπως περὶ 
τῆς βασ)λείας διάθηται, διὰ τὸ τῶν υἰέων πλτθος 
χαὶ τὸ διάφ΄ρον τοῦ χατὰ τὰς μητέρας γένους αὖ- 
τῶν. Àtb πρὸς συμβουλίαν τὸν Σκιπίωνα μετεπέμ- 
όατο, ὃν ὁ ὕΌπατος ἔστειλεν. "'AXX 6 Μασινίσσας 
πρὶν ἑἐλθεῖν τὸν Σχκιπίωνα ἐχλείπων, τὸν μὲν δακτύ- 
λιον τῷ Μικίφᾳ τῷ υἱῷ ἔδωχε, τὰ 0 ἄλλα πάντα τὰ 
τῇ ἀρχῇ προσήῄήχοντα τῷ Σκιπίωνι ἄρτι ἑλθόντι παρ- 
ἐσχεν xal ἐνετείλατο. Ὁ οὖν Σκιπίων, χατανοήσας 
τὰς προαιρέσεις τῶν υἱέων αὐτοῦ, οὐδενὶ μὲν αὐτῶν 
µόνῳ τὴν βασιλεἰαν ἀπένειμε: τριῶν δὲ τῶν ἑλλοχι- 
µιυτάτων ὄντων, πρεσδυτάτου μὲν Μικίφου, νεωτά- 
του Γουλούσσου, μέσου δὲ Μαστανάδου (54), τούτοις 
tà πράγματα, μεμερισµένος µέντοε, χατένειµε. TO 
μὲν γὰρ πρεσθυτάτῳ χρηματιστῇ «e ὄντι χαὶ φιλο- 
πλούτῳ τὴν διοίχησιν ἐνεχείρισε * τῷ δὲ μετ αὑτὸν 
τὰς διαφορὰς χρίνειν ἑπέτρεψε, δικαστῇ ὄντι * τῷ δὲ 
Γουλούσσᾳ πολεμικῷ τυγχάνοντι τὰς δυνάµεις map- 
έδωχε. Tot; ὃ) ἀδελφοῖς αὐτῶν πολλοῖς οὖσι πόλεις 


quid de regno statueret, ob A485 filiorum mulii- 
tudinem ex diverse conditionis mulieribus sus- 
ceptorum dubitans, Scipionem consilii capiendi 
causa accersivit. Quem cum misisset cos., Masi- 
nissa ante adventum ejus moribundus, Micipsz 
filio annulum dederat : ezlera vero omnia qux ad 
regnum pertinebant, Scipioni, cum primum ve- 
nissct, commendavit. Is vero animadversis filio- 
rum ejus ingeniis, nulli uni regnum attribuit : sed 
cum ires ex iis przcipui essent , Micipsa natu 
maximus, Gulussa minimus, medius Mastanavus : 
inter eos rerum administrationem trifariam parti- 
tus, natu maximo avaro et pecuniz amanti vecti- 
galium tractatione mandata : proximo post eum 
disceptandi controversias munere assignato, Gu- 
lussz:e homini bellicoso exercitus tradidit. Reliquis 
fratribus, qui multi erant, urbes quasdam et 
predia divisit, Gulussam vero ad consulem per. 
duxit. Sub veris initium Carthaginiensium feedera 
tos aggressi, multos vi, multos pactione, Scipio 


Varie lectiones et nola. 


(53) Φαδέαν. Φαμέαν, mss. Reg. et Colbert. 
(54) Μασταγἁδου. lta reposuimus cx Reg. οἱ 
Colbert. quomodo appellatur ab Appiano Wollius 


Μαστανάµου ediderat : quem: errorem viderat 
llenricus Valesius ad Polybii Excerpta. 


791 


JCANNIS ZONARJE 


1"z 


presertim, subegerint. Ut vero Fabeas desperotis A τινὰς xal χώρας ἕνειμε. Καὶ τὶν Γουλούσδαν παρα- 


Carthagihiensinm rebus ad Romanos inclinans, 
cum Seipione collocutus est : tum vero omnes ar- 
mis in Asdrubalem conversis, cum per dies plures 
castellum oppugnassent, commeatu destituti , citra 
dedecus recesserunt. Nam durante adbuc obsidione, 
Fabess hostilem in modum eos aggressus in ipsa pu- 
gna cum aliquot equitibus ad Romanos transiit. Inde 
Manilius Uticam profectus quievit. Scipio Fabea 
Romam perducio laudatus est : οἱ is honos Fabese 
habitus, ut in consessum a senatu reciperetur. 

ὁ Φαδέας προσεδρεύουσιν ἔτι ὡς πελεµήσων, xai & 


λαδὼν πρὸς τὸν ὕπατον Άγαγεν. ᾿ΑἈρχομένου δὲ τοῦ 
ἔαρος ἐπὶ τοὺς τῶν Καρχηδονίων συµµαχους ἑστρά- 
τευσαν, xai πολλοὺς μὲν αὐτῶν Bla, πολλους 5k 
ὁμολογίᾳ, xal μάλιστα ὁ Σκιπίων, παρεστῃσαντο. 
Ὡς δὲ Φαθέας ἀπογνοὺς τὰ τῶν Καρχηδονίων πρὸς 
τοὺς Ῥωμαίους ἀπέχλινε, xai εἷς λόγους τῷ Σχι- 
πίωνι Ίλθε » τότε χαὶ ἐπὶ τὸν ᾿Ασδρούδαν ἅπαντες 
ὥρμησαν, xal προσέµιξαν μὲν τῷ φρονρίῳ συχναῖς 
ἡμέραις  ἐπιλιπόντων δὲ αὐτοὺς αὖθις τῶν ἀναγ- 
xa'uw ἀνεχώρησαν εὑπρεπῶς. Προσέδαλε γὰρ αὐτοῖς 
τῷ ἔργῳ μεθ’ ἱππέων τινῶν τὐτομόλησε. Κάντεῦβεν 


Μανίλιος μὲν εἰς τὶν Οθὐτιχὴν ἐλθὼν ἠσύχανε, Σχιπίων δὲ τὸν Φαθέαν εἰς τὴν Ῥώμην ἀνήγαχε, xa 
αὐτός τε ἐπῃνεῖτο xal ὁ Φαθίας τετίµητο, ὥστε xal ἓν τῷ βουλευτηρίῳ συγχαθῆσθαι τῇ χερουσίᾳ. 


XXVIM. Tur Prusias, homo senex et asperis 


moribus, veritus ne Bithyni se ejecto Nicomedem B 


filium regem crearent , eum per causam quamdam 
Romam missuimn, ibi degere jussit. Sed cum etiam 
Rom: agentem per insidias occisum vellet: Bithyni 
quidam Nicomedem clam in Bithyniam perductum, 
sene occiso, regem dixerunt. Hzc Romanos, quam- 
vis molesta, non tamen ad bellum inferendum com- 
moverunt, Andriscus vero quidam Adramyttenus, 
Perseo forma non dissimilis, sscito sibi Philippi 
nomine, ejusque filium sese dictitans, ad defectio- 
mem plurimos impulit. Nam primo adventu Mace- 
donium 4486 (arbare conatus, cum a nemine cura- 
retur, in. Syriam ed Demetrium se contulit, spe 
auxilii propter cognationem impetrandi, ab eoque 


KH'. Τότε δὲ συνηνέχθη xaX τὰ κατὰ τὸν Πρου- 
σίαν, ὃς Ὑέρων (ov xaX τοὺς τρόπους τραχὺς, ἐφοδήθη 
tous Βιθυνοὺς, ph τῆς βασιλείας αὐτὸν ἐχδάλωσι, 
τὸν Νιχομ/δη εὺν υἱὸν ἀνθελόμενοι. Καὶ χατά τ'να 
πρόφασιν ἔπεμφεν εἰς τὴν "Pour, αὐτὸν, χἀχεῖ 
διάγειν ἐχέλευσεν. Ὡς τε xàv τῇ Ῥώμῃ ὃ.αιτωμένῳ 
τῷ υἱῷ ἐπεθούλευσε xal ἕἔσπευδς χτεῖναι αὐτὸν, 
Βιθυνοί τινες, εἰς Ῥώμην φοιτήσαντες, ἐξήγαγον 
λάθρα τὸν Νιχομήδη᾽ xoi ἐς τὴν Βιθυνίαν χοµί- 
σαντες, τὸν μὲν Ὑέροντα ἑἐφόνευσαν, βασιλέα à" 
ἐχεῖνον ἀπέδειξαν. Ταῦτα Ἠνίασε μὲν τοὺς Ῥω- 
µαίνυς, οὗ μὴν xai εἰς πόλεμον ἐξηρέθισε. Τὲν δὲ 
Μαχεδονίαν ᾿Ανδρίσχος τις ἓξ ᾿Ατραμυττίου cuz, 
τῷ Περσεῖ δ ἐμφερὴς τὸ εἶδος γενόμενος, xal παῖς 
εἶναι ἐχείνου πλαττόμενος, xal Φίλιππον ἑαυτὸν 


comprehensus, et Romam missus, cum neque Per- ϱ ὀνομάζων, ἐπὶ πλεῖστον ἁπέστησε,. Τὸ μὲν γὰρ 


sei Bliam esse constaret, et alioqui nihil insigne 
haberet, per contemptum dimissus, magnam fac- 
tiosorem bominum manum coegit, multas urbes 
attraxit. Denique regio habitu sumpto, collectoque 
exereitu in Thraciam profectus : multis liberis po- 
pulis, multis dynastis Romanum imperium :gre 
ferentibus ascitis, impressionem in Macedoniam 
fecit : eaque occupata, in Thessaliam transgressus, 
non pauca loca subegit. Romani Andrisco primum 
despecto, postea Scipionem Nasicam ad tumultum 
illum pacandum miserunt. Qui rebus illis in Grz- 
cia cognitis, ad Romanos scripsit omnia : et coacto 
a sociis exercitu rei gerendx intentus, ad Mace- 
doniam processit. Romani igitur P. Juventium cum 


exercitu contra eum miserunt. Quem Andriscus D 


circa Macedoniam adortus interfecit : 4ο cateros 
etiam trucidasset, nisi noctu discessissent. Post 
hzc in Thessalia passim grassatus, Thraces sibi 
adjunxit. Quamobrem Romani Quintum Coecilium 
Mete!lum praetorem cum magnis copiis miserunt. 
Cui Macedoniam ingresso, Attalus classe auxilio vc- 
nit. Ándriscus igitur de ora maritima sollicitus, 
ulterius progredi non est ausus, sed paulum extra 
Pydnam productis copiis, equestri przlio victor, 
metu pedestris exercitus retro abiit. Ea tamen vic- 
toria elatus copiis bifariam divisis, partem ad vas- 
tandam Thessaliam misit, partem apud se retinuit. 
Proinde Metellus eorum paucitate contempta, in 
(aciem descendit, ac victis iis qui primi ad manus 


πρῶτον Ec τὴν Μαχεδονίαν E400», ταράττειν αὐτὶν 
ἐπειρᾶτο' ὡς δὲ οὐδεὶς προσεῖχεν αὑτῷ, πρὸς τὸν 
Δημίήτριον εἰς τὴν Συρίαν ἐτράπετο, ὡς ἓξ ἐχείνου 
διὰ τὸ γένος βοηθείας τευξόµενος. Σνλληςθεὶς δὲ 
παρ ἐχείνου χαὶ ei, τὴν Ῥώμην πεμφθεὶς, ὅτι τε 
ph ὧν τοῦ Περσέως υἱἷὸς Ἠλέγχθη, xai οὐδέ τι 
ἕτερον εἶχεν ἄξιον λόγου, χατεφρονἠθη. Καὶ ἀφεθεὶς 
χεῖρά τε συνήγαγεν ἀνθρώπων νεωτεροποιῶν καὶ 
πόλεις πολλὰς ἐπηγάχετο, xal τέλος βασιλικΏν 
στολὴν περιθέµενος, χαὶ δύναμιν συγχροτήῄσας, εἷς 
θράχην ἀφίχετο, xal συχνοὺς μὲν τῶν αὐτονόμων, 
συχνοὺς δὲ xaX τῶν δυναστῶν τοῖς Ῥωμαίοις ἀχθο- 
µένοις παραλαθὼν, tl; Μαχεδονίαν ἑνέδαλε καὶ 
αὐτὴν κατέσχε᾽ xai ἐπὶ την θεσσαλίαν ὀρμήσας 
οὖχ ὀλίγα ταύτης προσεποιῄσατο. Οἱ δὲ .Ῥωμαῖοι 
κατεφρόνουν μὲν πρότερον τοῦ ᾿Ανδρίσχου., εἶτα 
τὸν Σχιπίωνα τὸν Νασιχᾶν ἔπεμφαν εἰρηνιχῶς πως 
τὰ ἐχεῖ διοιχήσοντα. "Oc, εἰς τὴν Ἑλλάδα ἐλθὼ», 
καὶ μαθὼν τὰ vevópeva, τοῖς μὲν Ῥωμαίοις ὃτλῶν 
ταῦτα ἐπέστειλε' δύναμιν δὲ παρὰ τῶν ἐχεῖ συμμά- 
χων ἀθροΐσας ἔργου εἴχετο, xol προηλθε µέχρι 
Μακεδονίας. Οἱ δ᾽ kv τῇ Ῥώμῃ γνόντες τὰ χατὰ τὸν 
Ανδρίσκον, στράτευµα ἔπεμγαν xai ατρατηγὸν 
Πούπλιον Ἱουδέντιον. Ὦ περὶ Μαχεδονίαν γενο- 
µένῳ συμθαλὼν ὁ ᾿Ανδρίσχος ἐκεῖνον μὲν ἀπέκτεινε, 
xaX τοὺς ἄλλους πάντας ἂν χατειργάσατο, εἰ μὴ τῆς 
νυχτὺς ἀπεχώρησαν. Καὶ εἰς τὴν θετταλίαν μετὰ 
ταῦτα εἴσέθαλε καὶ πλεῖατα αὐτῆς ἑχάκωσε, καὶ 
τὰ τῶν θρᾳχκῶν προσηταιρίσατοι Πάλιν οὖν Ou 








13 


ANNALIUM LIB. IX. 


194 


ταὖτα ον τῇ Ῥώμῃ Κὐύῖντον Καιχίλιον Μέτελλον A venerant, facilius etlam ceteros ad officium redu- 


στρατηγὸν σὺν δυνάμει πολλῇ ἔστειλαν. Καὶ ὃς εἰς 
τἣν Μανεδονίαν ἆλθε, χαὶ ὁ "Άτταλος προσήµυνε 
ναυτικῷ. Διὸ δείσας ὁ ᾿Ανδρίσχος περὶ τῶν παρα- 
θαλασσίω», οὖκ ἑτόλμησε περαιτέρω προελθεῖν * 
ὀλίγον δὲ τῆς Πύδνης ἔξω προχωρήσας, ἵππομαγίᾳ 
μὲν ὑπερέσχε» φοδηθεὶς δὲ τὸ πεζὸν ἀνέστρεφε, 
xa ἐπχαρθεὶς διχη τὸν στρατὸν διεῖλε, χαὶ τοῖς μὲν 
αὐτὸς χατὰ χώραν πρησίδρευε, τοὺς δὲ πορθΏσαι 
την θ:εσσαλ]αν ἀπέστειλε. Καταφρονἡσας οὖν ὁ Μέ- 


xit, ingenue peccatum suum agnoscen!ies. Andris- 
cüs vero in Thraciam profugus, reparatis copiis 
cum Metello, progrediente qua res ferebat, confli- 
xit: suisque propugnatoribus profligalis, sociisque 
dissipatis, a Byzo Thrace proditus, poenas dedit. 
Sed ei Alexander quidam Persei filium se profes- 
$us, regionem Mesto flumini adjacentem occupa- 
vit: quem Metellus usque in Dardaniam est per- 
secutus. 


τελλος τῶν παρόντων συνέµιξε" xal τῶν πρῶτον αὐτῷ sl; χεῖρας ἑλθόντων περιγενόμενος piov καὶ 
τοὺς λοιποὺς παρεστλσατο * ἑτοίμως γὰρ ὡς ἑςήμαρτον αὑτῷ ὁμολόγησαν. Ὁ δὲ ᾿Ανδρίσχος εἰς τὴν 
θράχκην ἁἀπέδρα, καὶ δύναμιν ἀθροίσας συνέβαλε τῷ Μετέλλῳ προϊόντι οὗ προεχώρει. Καὶ τῶν mpouáyuv 
αὐτοῦ τραπέντων τό «2 συμμσχικὸν αὐτοῦ ἑσχεδάσθη xal αὐτὸς ὑπὸ ἨΒύκου θραχὺς δ)νάστου mpo- 
δοθεὶς ἐδιχαιώθη. Καὶ Αλέξανδρος BE τις, Περσέως xa αὐτὸς λέγων εἶναι υἱἷὸς χχὶ χεῖρα συνχγαχὼν, 
χατέλαθε την περὶ τὸν Μέστον χαλούμενον ποταμὸν χώραν, ὃν ὁ Μέτελλο, ἑπεδίωξεν ὑποφυγόντα µέχρι 


της Δαρδανίας. 


Κθ. Ἐπὶ δὲ τοὺς Καρχηδονίους οἱ Ῥωμαῖοι Πεί- B. 467 XXIX. Contra Carthaginienses missus Piso 


σωνᾳ τὸν ὕπατον ἕἔστειλαν, ὃς τῇ μὲν Καρχηδόνι 
καὶ τῷ ᾿Ασδρούθᾳ οὐ προσέµιξεν, ἁπὶ δὲ τὰς παρα- 
λίους π΄λδις ἑτράπετο) xal τῆς μὲν 'Aamíbo; ἁπ- 
εχρούσθη. τὸν δὲ Νέαν πόλιν ἑλὼν, χατέσχαφεν ΄ ἐπὶ 
δὲ Ἱππῶνα (35) πόλιν ὁρμήσας κατέτριψε τὸν καιρὸν 
μηδὲν περάνας. Οἱ δὲ Καρχηδόνιοι ἀνεθάρσησαν διὰ 
ταῦτα, xal ὅτι xal τι.ες αὐτοῖς προσεγένοντο σύμ- 
ψ.αχοι. Μαθίντες εὖν ταῦτα οἱ Ῥωμαῖοι of τε iv τῷ 
στρατοπέδῳ xal οἱ Ev τῇ πόλει, ἐπὶ τὸν Σχιπίωνα 
6,p4.7,0av xa* ὕπατον ἐφηφίσαντο, χαἰτοι τῆς Αλικίας 
μὴ ἑφ.είσης αὑτῷ τὴν ἀρχήν ' ἀλλά τά τεξργα αὑτοῦ 
χαὶ ἡ ἀρετῇ τοῦ πατρὸς Παύλου , xa τοῦ πάππου 
"Agptxavou ἑλπίδα παρεῖχον ἅπασι βεθαἰαν χαὶ τῶν 
πολεμίων δι’ αὐτοῦ χρατήσειν καὶ τὴν Καρχηδόνα 


παντελῶς ἑξαιρήσειν. "Ev. ᾧ 8 ὁ Σχιπίων εἰς τὴν C 


Λιθύην ἐἑχομίζετο, Μαγχκῖνος παραπλέων τὴν Καρ- 
χηξόνα, χωρίον τι τοῦ τείχους αὐτῆς ἑντὺς ὃν, Μεγα- 
λία ὀνομαζόμενον xal ἐπὶ πέτρας ἁποτόμου χαθῆηκον 
πρὸς θάλασσαν πολύ τε τῆς ἄλλης πόλεως ἄπηρ- 
τηµένον χαὶ μηδὲ πολλοὺς φρουροὺς ἔχον, ὡς τῇ 
φύσει ὃν ἐρυμνὸν χατανοήσαχς, χλίµαχας ἐξαπιναίως 
προσθεὶς ἀπὸ τῶν νεῶν ἑπανέδη. "Hón δὲ ἀνελθόντος 
συνέδραµον μὲ» τῶν Καρχηδονίων τινὲς, οὗ μέντοι 
χαὶ ἐχχροῦσαι αὑτὸν Ἰδυνήθησαν. 'O δὲ πέµψας 
πρὸς τὸν Πείσωνα τά τε γεγονότα ἑδήλωσε xal αὐτῷ 
ἐπαμῦναι Ἠξίωσε. Πόῤῥω δ᾽ ὢν ἓν τῇ µεσογείῳ, o5- 
δὲν αὐτῷ χρήσιμος ὁ Πείσων ἐγένετο" ὁ δὲ Σχιπἰων 
ὑπ' αὐτὴν την ἀγγελίαν νυχτὸς χατὰ τύχην ἑἐλθῶὼν, 
εὐθὺς ἐθοήθησεν. Ῥΐζλον γὰρ ἂν τὸν Μανχῖνον οἱ 
Καρχηδόνιοι 3 καὶ διέφθειραν, εἰ μὴ παραπλεούσας 
εἶδον τὰς ναῦς τοῦ Σχιπίωνος. Τότε δ ἠθύμησαν 
μὲν, οὐχ ἀπέστησαν δὲ. Λἱκμαλώτους οὖν τινας 
ἔπεμφεν ὁ Σχιπίων, ἑροῦντας ὅτι [πάρεστι. Καὶ 
τοῦτο Ὑνόντες οὐχ ὑπέμειναν ἔτι, &)À* ἀνεχώρησαν, 
χαὶ τὸν ᾿Ααδρούθαν µετεπέμψαντο, καὶ ταφρεύμασι 
xai σταυρώμµασι τὸ πρὸ τὸν οἰχιῶν διατείχισμα 
διεφύλαδα.. 'O μέντοι Σχιπίων τὰ μὲν Μεγαλία 


eonsul, urbe et Asdrubale omissis, maritimas urbes 
invssit; et ab Aspide repulsus, Neapoli capta et 
eversa, in llipponis obsidione tempus frustra tri- 
vit. Unde Carthaginienses, sociorum etiam auxiliis 
auci, animos receperunt. Quo Romani, tam qui 
in castris quam in urbe erant, cognito, citra dubi- 
tationem Scipionem consulem crearunt. Nam quam- 
vis las adhuc ei dignitati immatura erat , tamen 
el res ejus gestr, et virtus patris Pauli, et avi 
Africani certam spem alíferebant omnibus, ejus 
armis et hostes superatum iri, et Cartbaginetn pe- 
ritaram. Scipione in Africam navigante, Mancinus 
Carthaginis littus legens, castellum quoddam intra 
menia, nomine Megalia, jn praerupta petra in mare 
prominens, et longe ab urbe remotum, cum nop 
magno presidio custodiri, ut quod situ ipso defen- 
deretur, animadverteret : scalis subito ex navibus 
admotis ascendit, Quod cum jam teneret, etsi Car- 
thaginienses aliquot concurrerunt, eum tamen ex- 
pellere non potuerunt. At ille Pisoni quid egisset 
nuntiat, et auxilia sibi mitti petit. Sed Piso, qui 
procul in mediterraneis aberat, nihil opis ei tulit. 
Scipio vero sub ipsum nuntium forte fortuna noctu 
adventans, statim auxilium ei tulit, alioqui a Car- 
thaginiensibus vel capiendo, vel occidendo. Nam 
cum naves Scipionis appellere vidissent, elsi ani- 
mos desponderant , nou tamen ab obsidione reces- 
serunt, prius quam Scipio se adesse per captivos 


p quesdam eis nuntiari jussit : accersitoque Asdru- 


bale, fossis et aggeribus murum zdificiis obductum 
munierunt. Scipio Mancino Megalia tueri jusso, 
ad Pisonem et copias abiit, ut cum eis bellum ur- 
geret ; sed celeriter cum expeditissimis cohortibus 
reversus, Mancinum ab acerrima Asdrubalis ex 
urbe oppugnatione liberavit. Cum jam Piso quoque 
advenisset, eum extra monia ad portas quasdam 
manere jussit : alios mililes ad aliam portam longe 


Varie lectiones et note. 
(55) Ἱππῶνα. Quam Ἱππακρίτας Polybius vocat. Vide Henr. Valesium ad Diodori Siculi Excerpta, 


p. 49. 


795 


JOANNIS ZONARJÉ 


196 


distantem, movitos quid facto opus esset, misit. Α τὸν Μαγχῖνον φρουρεῖν χατέλιπεν' αὐτὸς δὲ πρὸς 


Ipse optima copiarum parte assuinpta, sub noctem 
mediam transfugis ducibus intra monia penctra- 
vit : et ad portam illam transgressus, vectibus rese- 
clis, 468 et introduclis iis qui foris exspecta- 
bant, vigiles cecidit: propereque ad portas, ante 
quas Piso stationem habebat. accurrit, profligatis 
custodibus, qui medias partes tuebantur, et sin- 
gulis in locis pauci erant. [ta Asdrubal simul et 
quid actum esset audivit, et Romanas copias pene 
universas intra urbem vidit : Carthaginienses cum 
aiiquandiu restitissent, in. Cothonem et Bvrsam 
confugerunt, Deinde Asdrubal omnes Romanos 
captivos occidit, ut cives desperata venia hosti 
alacrius resisterent : multos etiam ex popularibus 


proditlonis suspectos sustulit. Scipio etsi eos mu- B 


ris et aggeribus sepsit, non statim tamen expu- 
gnavit. Nam et mania firma erant, et multi in 
angusto conclusi spatio fortiter se defendebant, 
commeatu abunde instructi, Bithix subsidio: qui 
ex obversa urbi continente, observato fluctu, ven- 
tique impetu, onerarias eis naves in portum sub- 
mittebat. Contra quod Scipio rem magnam et ex- 
cogitavit et perfecit : aditu portus angusto, diff- 
culter quidem, magnoque cum labore, sed tamen 
operarum multitudine tandem obstructo, quamvis 
Carthaginienses crebris dimicationibus id opus pro- 
hibere conarentur. 


τὸν Πείσωνα xaY πρὸς τὰς δυνάµεις ἀπηρεν, ὡ; ἂν 
μετ αὐτῶν ἔργου ἔχηται. Καὶ ἐπανῃηλθε ταχέως σὺν 
τῷ κουφοτάτῳ τῆς στρατιᾶς, xal γατέλαθς τὸν 
Ασδρούδαν el; τὴν Καρχηδόνα εἰσελθύντα xal δει- 
νῶς τῷ Μαγκίνῳ ἐπιτιθέμενον. Καὶ ἐλθὼν ὁ Σχι- 
πίων την ἐπίθεσιν ἕλυσεν. ᾿Αφικομένου δὲ xal τοῦ 
Πείσωνος ἤδη, ἐχεῖνον μετὰ ἔξω τοῦ τείχους αὐλί- 
σασθαι χατά τινας πύλας ἐχέλευσε. Καὶ στρατιώτας 
ἑτέρους πρὸς πυλίδα τινὰ πολὺ ἀφ᾽ ἑαυτῶν ἀπέχου- 
σαν περιέπεµψε, παραγγεῖλας αὐτοῖς ἅττα πρᾶξειν 
ἐχρῆν. Αὐτὸς δὲ, τὸ χράτιστον τοῦ στρατοῦ χατὰ 
µέσας νύχτας λαθὼν, ἕνδον τοῦ περιθόλού ἐγένετο, 
αὐτομόλοις χρησάµενος ἄγουσι, xal ὑπὸ την πυ- 
λίδα παραδραμὼν xaX τὸν μοχλὸν διακόφας, τούς 
τε ἔξωθεν ἐφεδρεύοντας εἰσήγαγε, xal τοὺς φύλαχας 
ἔφθειρε. Καὶ πρὸς τὰς πύλας ἠπείχθη, xa0' à; ὁ 
Πείσων προσῄδρενε, τοὺς φρουροὺς τοὺς τὰ µέσα 
φυλάττοντας ὀλίγους καθ) ἑχάστους ὄντας (50) τρέ- 
πων, ὥστε τὸν ᾿Ασδρούθαν ἅμοα τε πυνθάνεσθαι τὰ 
γενήµενα, καὶ ὁρᾷν τὴν τῶν Ῥωμαίων δύναμιν µι- 
xpo) πᾶσαν οὖσαν ἑντός. Καὶ χρόνον μέν τινα ἁντ- 
έσχον, ἔπειτα τὴν μὲν ἄλλην πόλιν ἑξέλιπον, εἰς 
δὲ τὸν Κώθωνα τήν τε Βύρσον χατέφυγον. Εἶτα ὁ 
᾽λσδρούθας πάντας τοὺς τῶν Ῥωμαίων σἰχμαλώτους 
ἀπέχτεινε», ὅπως, ἀπόγνωσιν συΥγνώµης σχόντες 
oi Καρχηδόνιοι, προθυµότερον ἀντιχαρτερῆσωσι * 
πολλοὺς δὲ καὶ τῶν ἐπιχωρίων ὡς π:οδ:ἑό-τας ἔανυ- 


τηὺς διεχρήσατο. Καὶ ὁ Σχιπἰίων περιεσταύρωσε μὲν αὐτοὺς καὶ ἀπετείχισεν, οὗ μὴν καὶ ταχέως εἶλε. 
Τά τε γὰρ τείχη χαοτερὰ ἣν χαὶ οἱ ἑντὺς πολλοὶ ὄντες ἰσχυρῶς ἓν ὀλίγῳ χώρῳ ἡμύνοντο xal σέτου 
ἀρθόνως εἶχον. 'O γὰρ Βιθίας ὀλχάδας ἀπὸ τῆς ἄντιχρυ τῆς πόλεως Ἠπείρου κατὰ χῦμα xai ἄνεμον 
ὁτάχις σφοδρῶς ἔπνει, ἐς xbv λιμένα αὐτοῖς εἰσέπεμπε, πρὸς ὅπερ ὁ Σχιπίων μέγα ἔργον καὶ ἔπε- 
νόησε χαὶ Σπετέλεσε. Τὸν γὰρ εἴσπλουν τοῦ λιμένος στενὸν ὕντα συνέχωσε, χαλεπῶς μὲν xal ἐπιπόνως, 
ὅμως μέντοι ὑπὸ πολυχειρίας 4b ἔργον ἐξείργαστο. Εἴργειν μὲν γὰρ αὐτοὺς ἑἐπεχείρουν οἱ Καρχηδόνιοι, 
x3 πολλαὶ μάχαι ἓν τούτῳ ἀγίνοντο, οὗ μέντοι xaX χωλῦσαι τὸ χῶσαι Ἰδυνήθησαν. 

XXX. Tum vero Carthaginienses penuria com- C A'. Οἱ οὖν Καρχηδόνιοι τοῦ στόματος τοῦ λιµέ- 


meatus graviter urgente, alii traunsfugerunt : alii 
qui obsidionem tolerabant, partim moriebantur, 
partim cadavera gustabant. Asdrubal igitur spe 
destitutus, legatis ad Scipionem de pace missis, 
impunitatem impetrasset, nisi czeteris etiam omni- 
bus salutem et libertatem petiisset. Itaque frus- 
tratus, uxorem in arce conclusit, cum de ea et 
liberis suis caduceatorem ad Scipionem misisset : 
ceteraque instruxit, desperatione factus audacior. 
Atque ipse una cum aliis noctes diesque pugna- 
bant, alias vincentes, alias succumbentes, et Ro- 
manorum machinis alias machinas opponebant. 
Ad hxc Bitlias, cui munitum castelluni erat, longe 
in continentem excurrendo, et Carthaginienses ju- 


yos χωσθέντος, τῇ τοῦ σίτου axávec δεινῶς ἐπιέσθη- 
σαν’ καὶ ol μὲν ηὑτομόλουν, οἱ ὃξ ἓγχαρτεροῦντες 
ἔθνησχον, οἱ δὲ τῶν νεχρῶν ἐγεύοντο. Ὅθεν ἀθυμή- 
σας ᾿Ασδρούδας πρέσδεις πρὸς τὸν Σχιπίωνα περὶ 
σπονδῶν ἔπεμψε * xal ἔτυχεν ἂν τῆς ἁδείας, εἰ μὴ 
xai τοῖς λοιποῖς ἅπασι χαὶ τὴν σωτηρίαν xal τὴν 
ἐλευθερίαν πρᾶξαι Ἰθέλησε, Διαμαρτὼν οὖν αὐτῆς 
εἰς τὴν ἀχρόπολιν τὴν γυναῖχα χατέχλεισεν, ἐπεὶ 
τῷ Σχιπίωνι ὑπὲρ αὑτῆς xal τῶν τέχνων διεχηρυ- 
κεύσατο. Καὶ τἆλλα διῴχει, τολμηρότερος Yevópevos 
διὰ τὴν ἀπόγνωσιν. Αὐτός τς οὖν xal ἄλλοι ἆπο- 
vola κρατούμενοι, xat νυχτὸς xai ἡμέρας ἐμάχοντο, 
Καὶ τὰ μὲν ἠττῶντο. τὰ δ᾽ ἐπεχράτουν, xaX ἀντεμτ- 
γανῶντο πρὸς τὰς ᾿Ρωμαϊχὰς μηχανάς. Καὶ ὁ Βιθίας 


vabat, οἱ Romanis incommodabat. Quare Scipio D && φρούριόν τι ἑρυμνὸν ἔχων χαὶ ἐπὶ πολλὰ τῆς ἡπεί- 


divisis copiis, partem in obsidione reliquit, par- 
tem contra Bithiam misit, C. Lzlio legato duce: 
ipse ultro citroque commeons, utrinque inspexit 
omni». Castello capto, rarsus θ9 1oto cum exer- 


ρου xpotóv, τοὺς τε Καρχηδονίους ὠρέλει, xal τοὺς 
Ῥωμαίους ἐχάχου. Διὸ καὶ ὁ Σχιπίων τὸ στοάτευµα 
διελὼν τὸ μὲν τῇ Καρχηδόνι προσεδρεύειν ἔταξε, τὸ 
δὲ ἐπὶ τὸν Βιθίαν Επεμφξν, ἐπιστήσας αὐτῷ «v 


γ8υ9 lectiones et note. 


(56) 'O.Myove καθ) ἑκάστους ὄντας. Sie mss. Wolfius legendum censebat, ὀλίγους ὄντας, καθ᾽ 


ἑκάστους τρέπων. 








791 


ANNALIUM LIB. IX. 98 


ὑποστράτηγον τὸν Γάΐον AaDaoy * καὶ αὐτὸς Exazí- A citu urbem obsedit. Carthaginienses igitur abjecta 


ρωσε διεφοίτα ἄμφω ἐπισχοπῶν, xal fu τὸ φρού» 
p.ov. Εἶτ αὖθις πάση τῇ στρατιᾷ ἐπολιορχεῖτο 
ἡ Καρχτδών. ᾽Απογνόντες οὖν ol. Καρχηδόνιοι µηχέτι 
ἑχάτερον τεῖχος διασώσασθαι δύνασθαι, εἰς τὸν τῆς 
Ἠύρστς περίδολον ἅτε κὰὶ ἑρυμνότερον ἀνεσχευά- 
σαντο, χαὶ µεταχομίσαντες ὅσα Ἰδύναντο, κατέπρη- 
σαν. Nuxtb; τὸ νεώριον, καὶ τῶν ἄλλων τὰ πλείω, 
ἵνα τῆς ἐξ αὐτῶν ὠφελείας τοὺς πολεμίους otepf,- 
σωσιν. Ὡς ὃ᾽ ἔγνων τὸ ἔργον ol 'Ῥωμαῖοι, τὸν λι- 
μένα χατέσχον, xal ἐπὶ τὴν Βύρσαν ὥρμησαν, xai 
Χατασχόντες τὰς ἑχατέρωθὲν αὑτῆς οἶκίας οἱ μὲν 
ἐπὶ τῶν τεγῶν αὑτῶν ἐπὶ τὰς ἀεὶ ἐχημένας ἐθάδιζον, 
οἱ δὲ τοὺς τοίχους διορύσσοντες, χάτωθεν διῄεσαν, 
ἕως πρὸς αὐτὴν τὴν ἄχραν ἀφίχοντο. Ἐνταῦθα δὲ 


γενομένοις οὐχ ἔτι ἀντῆραν οἱ Καρχηδόνιοι, ἁλλ' 8 


ἐπεχηρυχεύσαντο, πλὴν τοῦ ᾿Ασδρούδου. Ἐκεῖνος δὲ 
μετὰ τῶν αὐτομόλων (ὁ γὰρ Σκιπἰων οὐκ ἑσπείσατο 
αὐτοῖς) εἰς τὸ ᾽Ασχληπίειον ἀνειληλύθει μετὰ τῆς 
γυναιχὸς xaX τῶν παίδων, χἀντεῦθεν Ἰμύνετο τοὺς 
προσθάλλοντας, μέχρις οὗ ἐμπρήσαντες τὸν νεὼν 
οἱ αὐτόμολοι ἐπὶ τὸ τέγος αὐτοῦ ἀνέδησαν, τὴν 
ἐσχάτην τοῦ πυρὸς ἀνάγχην ἀναμένοντες. Τότε γὰρ 
ἡσσηθεὶς πρὸς τὸν Σχιπίωνα ᾖλθεν ἰχεττρίαν ἔχων. 
"Ióouca δὲ αὐτὸν ἢ vovh ἀντιθολοῦντα ὀνομαστὶ ἀν- 
εχάλεσεν, χαὶ ἑξονειδίσασα ὅτι ἑαυτῷ τὴν σωτηρίαν 
πράξας οὐκ ἑπέτρεψεν ἐχείνῃ σπείσασθαι, τὰ τέκνα 
ἐνέδαλεν εἰς τὸ πυρ, xai ἑαυτὴν προσεπέῤῥιφεν. 
Ελὼν οὖν οὕτω τὴν Καρχηδόνα ὁ Σκιπίων, τῇ Υε- 


spe utriusque munitionis defendend», in Byrsam 
ut munitiorem contulere qux potuerunt omnia, 
navali noctu incenso, et exterarum partium ple- 
risque, ne hostibus usui essent. Tum Romani, 
Portu occupato, Byrsam adorti, zdibus qu: utrin- 
que erant conscensis, partim in ipsis tectis ad 
vicinas transibant : partim parietibus inferne per- 
fossis, in ipsam arcem penetrabant. Quo cum ve- 
nissent, Carthaginienses pugna omissa, pacem pe- 
tierunt, prater Asdrubalem : qui cum transfugis 
(lis enim Scipio veniam negarat) et uxore atque 
liberis conscenso ZEsculapii templo, se contra op- 
pugnantes defendebat: donec transfugz σάς in- 
ccnsa, ejusque tecto conscenso, extremam ignis 
necessitatem exspectarunt. Tum demum supplex 
ad Scipionem accessit. Quem eum uxor deprecan- 
tem videret, co nominatinx vocato, exprobravit, 
quod privat» saluti consulens, ipsi pacem  impe- 
trare non permisisset : ac primum liberos, deinde 
semetipsam in ignem conjecit. Carthagine ad hunc 
modum capta, Scipio.senatui scripsit in hanc sen- 
tentiam ; Carthago capta est: quid. igitur jubetis ? 
Qua de re cum lectis his deliberaretur, Catone ur- 
bem evertendam et Carthaginienses delendos esse 
censente, Nasica vero adhuc eis parcendum esse 
asseveranle, magna orta est dissensio. Quidam 
vero dixit: Si nulla alia de causa, propter ipsos 
Romanos saltem cis parci necesse esse, ut adver- 


ρουσἰᾳ ἑπέστειλε τάδε’ Καρχηδὼν édAw* τίοῦν (C sarios habentes, virtutem exercerent, neque ad 


χεεύετε; ᾽Αναγνωσθέντων οὖν τούτων βουλὴν 
ἔθεντο περὶ τοῦ τί δἐον ποιεῖν. Καὶ ὁ μὲν Κάτων 
κατασκά-γαι τὴν πόλιν χαὶ τοὺς Καρχηδονίους ἔδαφα- 
νίσαι δεῖν ἐγνωμάτευσεν’ ὁ δὲ ἨΝασικᾶς φείσασθαι 
τῶν Καρχηδονίων χαὶ ἔτι συνεθούλενε, χἀάντεύθεν 
εἰς ἀντιλογίαν πολλὴν προήχθη xaX ἀμφισθήτησιν τὸ 
συνἑδριον. Ἔως ἔφη τις, ὅτι, εἰ xal δι᾽ οὐδὲν ἕτερον, 
ἀλλά vc ἑαυτῶν ἕνεχα φείσασθαι αὐτῶν ἀναγχαῖον 
νοµίζοιτο ἂν, ἵν ἀνταγωνιστὰς αὐτοὺς ἔχοντες, 
ἀρετὴν ἁἀσκῶσ,, xai μὴ πρὸς ἡδονὰς καὶ τρυφὴν 
τράπωνται, τῶν δυναµένων αὐτοὺς χαταναγχάζειν 
εἷς ἄσχησιν τῶν πολεμιχῶν περιαιρεθέντων, χαὶ 
χείρους ὑπ᾿ ἀνασχησίας Ὑένωνται, ἀξιοχρέους ἀντι- 
πολέμους μὴ ἕἔκοντες. Ἐκ τούτων οὖν τῶν λόγων 


luxum et delicias converterentur, sublatis iis a 
quibus ad rei bellice exercitationem cogerentur ; 
neve per ignaviam deteriores fierent, paribus ad- 
versariis carentes. Tandem tamen una omnium 
sententia fuit, Carthaginem evertendam esse, eum 
credere non possent, eam urbem unquam sincere 
pacem servaturam. ltaque funditus eversa est, et 
ejus solum diris imprecationibus obstrictum, ne 
quis unquam in eo habitaret. Ex captivis plerique 
in carcere perierunt : pauci, principibus exceptis, 
venditi. Nam ii, et obsides, et Asdrubal et Bithias, 
alii in aliis Italie partibus vitem in liberis custo- 
diis exegerunt. Scipio 470 gloriam et honorem 
adeptus, nomen Africani non jam ab avo h:eredi- 


πάντες χατασκάφαι τὴν Καρχηδόνα ὠμογνωμόνη- D tarium, sed per se partum habuit. 

dav, µήποτε εἰρηνήσειν Exslvouz πιστεύσαντες ἀχριθῶς ' xal πᾶσα ἅρδην ἀνάστατος Υέχονε, xax ἑπάρατον 
ἑόηφίσθη τὸ ἐπ᾽ αὐτὴν χατοικΆσαί τινα. Καὶ τῶν ἀνδρῶν τῶν ἁλόντων οἱ μὲν πλείους εἰς τὸ ὅ:σμωτήριον 
ἐνεδλήθησαν, xÀxet διεφθάρησαν" ὀλίγοι δέ τινες, πλὴν τῶν πἀνυ πρώτων ἐπράθησαν ' οὗτοι yàp oi τὰ 
ὅμηροι, xat ὁ ᾿Ασδρούθας xai ὁ Βιθίας, ἄλλοι ἄλλῃ τῖς Ἰταλίσς ἓν φρουραῖς ἀδέσμοις χατεθίωσαν. 'O δὲ 
Σχιπίων δόξης τς ἔτυχε καὶ τιμῆς, χαὶ ᾽Αφριχανὸς οὐχ ἀπὸ τοῦ πάππαυ, ἀλλ ἀπὸ τῶν οἰχείων ἐπεχέκλητο 


πράξεων. 

ΑΛ’, Τότε δὲ χαὶ ἡ Κόρινθος χατεσχάφη. Ἐπεὶ 
γὰρ τῶν Ἑλλήνων οἱ κορυφαιότατοι ὑπὸ τοῦ Παύλου 
Αἱμιλίο µετῳχίσθησαν εἰς τὴν Ἱταλίαν, οἱ λοιποὶ 
τὸ μὲν πρῶτον πριαδείαις τοὺς ἄνδρας ἁπῄτουν * 
ὡς δ) οὖχ ἔτυχον, χαΐ τινες ἐχείνων τὴν οἴχαδς 
ἀπογνόντες ἐπάνοδον ἑαυτοὺς διεχρήσαντο, χαλεπῶς 
διέκειντο, xal πένθος δηµόσιον ἐποιῄσαντο, τοῖς τε 
τὰ Ῥωμαίων φρονοῦσι παρὰ σφίσιν ὠργίνουτο, οὗ 


XXXI. Tum Corinthus etiam est eversa, Nam 
cum Paulus JEmilius Grxcorum principes in lta- 
liam transtulisset : czteri primum eos legationibus 
repeliverunt. Ea re non impetrata, cum quidam 
eorum domum reditionis spe sublata, ipsi sibi 
manus altulissent, graviter afflicti publicum luc- 
tum instituerunt, Romanorum apud se studiosis 
irati, nihil tamen hostile pr» se tulerunt : donec 


199 


JOANNIS ZONAR E 


800 


reliquis cx iis viris reeeptis, ii quibus ipnjurie Α μέντοι χαὶ πολέμιόν τι ἐπεδείδαντο, μέχρις οὗ τοὺς 


facte erant, οἱ qui aliena tenebant, bellum susce- 
perunt : Achzis dissensionis auctaribus, Lacedze- 
monios sibi causam malorum exstitisse conque- 
rentibus, Romanis eos conciliare adnitentibus nop 
paruerunt, sed Critolao duce create, arma cepe- 
runt. taque veritus Metellus, ne Macedoniam quo- 
que invaderent (jam enim Thessaliam intrarani) 
prior obviam profecius, eos profligavit, Critolao 
c:8s0, Graci in duas partes sunl distracti, cum alii 
positis armis pacem expeterent, alii seditionem 
urgeront, Dix:o summa rerum permissa. Quo Ro- 
mani cognito, Mumnmium Metello successorem mi- 
serunt: qui eum belli administratione &uscepta 
plagam ex. insidiis cum parte exercitus accepis- 
set, Dizxo fugientes neque ad castra perseculo, vi- 
cissim egressus, eo profligato ad Achzeorum val- 
lum venit. Dieus vero majoribus copiis collectis, 
pugnare paratus, ltomanos in easiris $e continen- 
tes contempsit, in convallem inter castra mediam 
progressus, Eo viso Memmius aliquot equites mi- 
sit, qui hostes ex obliquo aggrederentur, a quibus 
eum turbali essent, phalange a [τοπίο adducta 
multos opcidit. Unde Dizus desperatis rebus sibi 
manus attulit, ex iis vero qui e pugna evaserant, 
Corinthii passim in agris sunt dispersi, cxeteri do- 
mum refugerunt. Proinde Corinthii qui mcenia 
tuebantur, omnes periisse rati, urbem deserue- 
runt, qua Mummius viris vacua capta, et illos et 


περιλιπεῖς τῶν ἀνδρῶν ἐχείνων ἑχωμίσαντο. Τότε 
ὃξ διενεχθέντες ἀλλήλοις ot v Ἱδιχημένοι καὶ οἱ τὰ 
ἁλλότρια ἔχοντες ἐπυλέμησαν. "Ί]ρξαντο δὲ «1; δια- 
φαρᾶς οἱ ᾿Αχαιο), τοῖς Λαχεδαιμονίοις ἐγχα)λοῦντες 
ὡς αἱτίοις τῶν αυμθεθηχότων αὑτοῖς * χαὶ τῶν Ῥω- 
µαίων διαλλακτὰς αὐτοῖς στειλάντων, οὖκ ἐπείσθη- 
σαν, ἁλλά πρὸς πόλεμον ὥρμησαν Κμιτόλαιν προ- 
στησάἀµενοι. Δείσας οὖν ὁ Mécz22o; μὴ xai της 
Μακεδονίας ἄφωνται (δη γὰρ εἰς τὴν θ:σσαλίαν 
παρηλΏονλ, πρααπήντησεν αὐτοῖς χαὶ ἑτρέψατ). Καὶ 
τοῦ Κ.ριτολάου πεσόντος διχῆ διῄρητο τὸ "Ελληνιχόν. 
O0! μὲν γὰρ πρὺς εἱρήνην ἀπέχλιναν xai τὰ ὅπ)α 
χατέθεντο. οἱ δὲ xai ἔτι ἑστααίαζον τῷ Διαίῳ τὰ 
πράγµατα ῥὀἑπιτρέφαντες. "À µαθόντες οἱ ἐν τῇ 
Ῥώμῃ. ἐπ᾽ αὐτοὺς τὺν λΜόμμιον ἔπεμφαν, ὃς τὸν 
μὲν Μέτελλον ἀπήλλαξεν, αὐτὸς δὲ τοῦ πολέμου 
εἴχετοι xal τινα πληγἣν µέρει τῆς στρατιᾶς λαθὼν 
ἐξ ἑνέδρας, τοῦ Διαίου χαταδιώξαντος µέχρι τοῦ 
σφῶν στρατοπέδου τοὺς φεύγοντας, ἀγτεπεξηλθε, 
καὶ τρεφάµενος αὐτὸν πρὺς τὸ τῶν ᾿Αχαιῶν $306 
χαράχωµα. ᾿Αθροίσας δὲ δύναμιν ὁ Δίαιος ràcfoua 
αυμθαλεῖν αὑτοῖς ἐπεχείρησεν. Ὡς 6 οὐχ ἀντεξώρ- 
µησαν οἱ ᾿Ῥωμαῖοι, κατεφρόνησεν αὐτῶν, καὶ εἰς τὸ 
μέσον τῶν στρατοπέδων χοῖλον ὃν προζλθεν. Ἰδὼν 
οὖν τοῦθ) ὁ Μόμμιος τῶν ἑππέων τινάς λάθρα ἕἔπαμ- 
Ψεν, iv! kx πλαγίον αὐτοῖς ἐπιγένωνται. Καὶ ἔτεὶ 
ἐχεῖνοι προσθαλόντες αὐτοὺς συνετάραξαν, ἐπήγαγε 
thv φάλαγγα χατὰ πρόσωπον, xai πολλοὺς ἑφόνευ- 


ceteros Grascos citra laborem domuit: ac tum eis C σεν. Ἐκ δὰ τούτου Δίαιος μὲν ἀπογνοὺς ἑαυτὸν 


arma, donaria templorum, statuas, picturas, el 
alia ornamenta ademit. Patre autem ejus cum aliis 
ad res post. 471 victoriam componerilas misso, 
quorumdam moenia evertit: omnesque liberos et 
sui juris esse passus est, prseter Corinthios, quos 
sub corona vendidit, agro eorum publicato, muris 
c:xterísque omnibus wdiflciis subversis: veritus, 
ne eam alii ob tantam amplitudinem occuparent. 
Ne quis vero Corinthiorum lateret, aut aliorum 
Gr:corum pro Corinthio veniret : omnes quí ade- 
rant, priusquam quid agendum esset declararet, 
convocavit : iíisqua dissimulanter militibus circum- 
elusis, tum aliorum libertatem, tum Corinthiorum 
servitutem pronuntiavit. Deinde quemque sibi pro- 
ximum apprehendere jussit, ut plane discerneren- 
tur. Corintho sic eversa, Grz»cia initio statim et 
cedibus et pecuniarum exactionibus est vexata. 
Deinde tantam libertatem et felicitatem adepta, ut 
dicerent, ni mature capti essent, se incolumes esse 
non potuisse. Àc Cartbaginis οἱ Corinthi vetustis- 
simarum urbium tum simul hic fuit exitus : longo 
autem tempore post, colonis Romanorum eo mis- 
sis, reflorescentes ad pristinum statum redie- 
runt. 


Απέκτεινε. Tov 8 ix τῆς µάχης πέριωθέντω» ol 
μὲν Κορίνθιοι χατὰ τὴν χώραν ἑσχεδάαθτσαν, οἱ 
δ ἅλ)λοι οἴχαδε ἔφυγον. "06εν xal οἱ ἐν τῷ τείχειε 
Κορίνθιοι πάντας ἁπυλωλέναι νοµἰσαγτες ἐξέλιπον 
τὴν πόλιν, xa xtv αὑτὴην ἀνδρῶν ὁ λόμμιος 
ἔλαδε. Καὶ μετὰ ταῦτα xàxsivou; xoi τοὺς ἄλλους 
Ἕλληνας ἀπόνως προσεποιλσατο. Καὶ τότε μὲν τὰ 
ὅπλα αὐτῶν xaY ὅσα πρὸς τοῖς ἱεροῖς ἀνέκειγτη, xat 
«ob; ἀνδριάντας, τάς *& Υραφὰς xaX gl τι ἄλλο πρὸς 
πάσμµον εἶχον, παρξίλετο. Πεμφθέντων δὲ οἱ τοῦ τε 
πατρὸς (DT) καὶ ἄλλων ἐπὶ καταστάσει τῶν ἁλόντων, 
τείχη τά τινων περιεῖλε, χαὶ ἑλευθέρους πάντας xol 
αὐτονόμους πλην τῶν Κορινθίων ἀφῆχε. Τῆς δὲ 
Κορίνθου τούς τε οἰχήτορας ἀπέδοτο xal τὴν χώραν 
ἐδημοσίωσε, τά τε τείχη xal τὰ ἄλλα οἰχοδομήματα 
πάντα χατέσχαψε, φοθηθεὶς μὴ καὶ αὖθίς τινες πρὺς 
αὗὑτὴην ofa μεγίστην ανυστῶσιν. ^lva δὶ μήτε τις 
ἐχείνων λάθη, μήτε τῶν λοιπῶν τις Ἑλλήνων πραθῇ 
ὡς Κορίνθιος, συνεχάλεσε, πρὶν ἐκφῆναι το πηιητέον, 
πάντας τοὺς παρόντας, xal αὐτοὺς ἀφανῶς πως 
τοῖς στρατιώταις ἑγχκυχλωσάμενος ἑχήρυξε τήν τε 
τῶν ἄλλων ἐλενυθερίαν χαὶ τὴν τῶν Κορινθίων δού- 
λωσιν. Ἔπειτα προσέταξε πᾶσι τῶν παρεστηχότων 
σφίσι λαθέσθαι, xal οὕτω σαφῆ τὴν διάχριαιν αὐτῶν 


ἑποιῆσατο. Καὶ d$ μὲν Κόρινθος οὕτως ἀνάστατος véyove, τὸ 0. ἄλλο "Ελληνικὸν xapayptua μὶν xal 
σφαγαῖς καὶ χρημάτων ἐχλογαῖς ἐχαχώθη. Ἔπειτα Év τε ἁδείᾳ xal ἐν εὑὐδαιμονίᾳ τοσαύτῃ ἐγένετο ὥστε 


Varic lectiones et note, 
(97) Hacpóc δέ. Vide notata ab Menrico Valesio ad Excerpta Polybii, p. 52. 

















801 


ANNAL!UM 118. X. 


λέγειν ὅτι, εἰ pb θἄττον ἑαλώχεισαν, οὐχ ἂν ἑσέσωντο. 
ἀρχαῖαι ἐχεῖναι τοῦτο πέλος ἔσχον ἅμα, Xpóvo δὲ πολλῷ 


t 02 
Ἡ μὲν οὖν Καοχηδὼν fj, τε Κόρινθος al 
ὕστερον ἀποικίαν Ῥωμαίων λαθοῦσᾶαι Άνθι- 


σαν οὖθις καὶ εἰς τὴν παλαιὰν ἐπανῖλθον κατάστασιν. 


Τὰ μὲν οὖν µέχρι τοῦδε πεπραγμένα Ῥωμαίοις (58), A 


βίθλων τυχὼν τῶν πάλαι ταῦτα ἱστορησάντων &p- 
χαίων ἀνδρῶν, ἐκεῖθεν ἐξείληφα κατ) ἐπιτομὴν xal 
τῷ συγγράµµατι τούτῳ ἑντέθειχα. "Emi δὲ τοῖς 
ἑξής ἃ τοῖς ὑπάτοις xai τοῖς δικτάτορσιν ἐπράχθη, 
μέχρις ἂν ταῖς ἀρχαῖς ταύταις τοῖς iv τῇ' Ῥώμῃ 
διῳκεῖτο τὰ πράγματα, µή pé τις αἰτιῷτο ὡς f 
καταφρονίσει f) ῥαθυμίᾳ f] ὄχνῳ ταῦτα παρελθόντα, 
xai ἀτελὲς olov εἰακότα τὸ σύγγραμμα. Οὐ γὰρ 
ῥᾳστώνῃ µοι τὰ λείποντα πορεώραται, οὐδ' ἡμιτελὲς 
ἑκὼν cb πόνηµα Χαταλέλοιπα, ἀλλ ἀπορίᾳ βίδλων 
αἵπερ αὐτὰ διεξίασι, xai ταῦτα πολλάκις ζηεήσαντί 
pet ταύτας, μὴ εὑργχότι δ ὅμως, οὐκ οἶδα εἴθ᾽ ὅτι 
μὴ σώζοιντο, τοῦ χρόνου διεφθαρχύτος αὐτὰς, εἴθ᾽ 
ὅτι μὴ φροντιστικώτερον τὴν τούτων ἴόως ζήἠτησιν 
ἐποιήσαντο, ol; αὑτὶν ἀνεθέμην, αὐτὸς ὑπερόριος 
ὢν καὶ πόῤόω τοῦ ἄστεος kv νησίδι ἑνδιαιτώμενος. 
"0:t γοῦν µοι ταῖς βίθλοις,ταύταις νῦν οὐχ ἐξεγένετο 
ἐντυχεῖν, ἡμίεργος ἐντεῦθεν ὅσον ἐπὶ τοῖς τῶν ὑπά- 
των ἔργοις, ἀλλὰ μέντοι xa τοῖς τῶν δικτατόρων fj 
ἑστορία Ὑγεγένηται. Παρελθὼν οὖν αὐτὰ xal &xov, 


Hactenus tes a Romanis gestas ex veteribus 
scripteribus in compendi&m redactas, exposul. 
Qute vero deinceps a consulibus et dictatoribus dum 
illa reipublice forma viguit, gesta sunt: ea nemo 
putet a me vel contemptu, vel megligentia, vel pi- 
grifia preterita esse. Nam quominus absolutum 
hoc opus ederetur, non per mre stetit, sed penuria 
librerum, quibus ista contiuentur, voluntati mes 
d perfectionem historie  contendenti obstitit. 
Queés cum sspe quisierim, reperire non potui, 
haud scio an vetustate amissos, an vero negligen- 
tius inquisitos ab iis quibus id negotii dedi, dum 
ipse extorris et procul ab urbe in parva insula vi- 
tam ago. Unde factum cst, ut oonsulut οἱ dictato- 
rum historia minus absoluta'esset. lis igitur ptz- 


B ter institutam meum omissis, imperatorum fhisto- 


rias conscribam, re pauio altius repetita; υἱ et 
Jectores, qua ratione Romanorum sive democratia 
Sive aristocratta in monarchiam s$t motata, intel- 
Jigant, ei historia certo quodam ordine progre- 
diatur. 


τὰ τῶν αὐὑτοκρατόρων συγγράφοµαι, μικρά τινὰ προδιηγησάµενος, ἵν' ὅθεν εἰς αὑταρχίαν ἐξ ἀριστο- 
χρατίας ἡ καὶ δημοκρατίας οἱ ᾿Ῥωμαῖοι µετηνέχθησαν, δηλον εἴη τοῖς ἀναγνωσομένοις τὸ σύγγραμμα, 


ἅμα τε πρὸς τούτῳ xal ἀχολουθίας ἔχοιτο ἡ γραφή. 


a o —Ó— — 





ες 


LIBER DECÍMUS. 


A'. Ἐξ ἀρχῆς μὲν οὖν, ὡς (59) ἱστάρηται, βασι- C. 472 1. Rotnanmum imperium, ut dictum est, ini- 


λεὺα.ν ἡ τῶν Ῥωμαίων ἀνεῖτο ápyt) μέχρι τῆς τῶν 
Ταρχυνίων τυραννίδος καὶ χατα).ύσεως. Ἔκχτοτε δὲ 
ατρατηγοϊῖς xal διχτάτορσιν ὑπάτοις τε χαὶ χιλιάρ- 
xot, ὀλλὰ μὲν xai δηµάρχοις΄Ἡ τῶν κοινῶν διοίχη- 
σις ἀνετίθετο, Καὶ τοιαύταις πολιτείαις τὰ Ῥωμαίων 
ἰθύνετο µέχρι Πομπτῖου Μάγνου καὶ Γαΐον Ἰουλίου 
τοῦ Καΐσαρος. Υἱὸς δὲ ἣν ὁ Παμπήϊος Στράδωνος, 
ἑνὸς τῶν ἐπισήμων Ῥωμαίων., καὶ ὅτρατηγίας 
ἠξιωμένου, τῷ Klvva τε ἀντιτεταγμένου, τυραννι- 
χώτερον τῇ ἀρχὴ χρωμένῳ. "Ηδη γὰρ ἑνήύσει Ῥω- 
μαΐοις τὰ πράγµατα, xal ἐπὶ τυραννίδα οἱ σφῶν 
ἀπέχλινον ἄρχοντες, ἀλλ οὗ νομίμως ἄρχειν ἐδού- 
λουντο. 'O μὲν οὖν πατῃ]ρ αὐτοῦ Σ:ράδων διὰ φιλο- 
χρηµατίαν ὑπὺ ᾿Ῥωμαίων µεμίσητο ὁ δὲ Που- 


1io reges tenuere, usqae ad eversionetn tyrannidis 
Tarquiniorum. Ab eo tempore adniinistratio reruia . 
penes pretores, dictatores, consules, tribunos con- 
ευ]αρὶ potestate, et tribunos plebis fuit, usque ad 
Pompeium Magnum, et C. Julium Cesarem. Pom- 
peius porro filius fuit Strabonis, illustris Romani, 
virique pratorii, qui "Cinnz violemus | itperanti 
restitit, Jam tum enim res Romana laborabat, 'ma- 
gistratibus tyraunidem spectantibus, Jlegittmaque 
hnperia aspernamitibus.Ut autein pater ejus .prop- 
ter sordes civihus inv.sus: sie:Pompeius ob-mo- 
rum integritatem , affebilitatem, modestiam in 
victu, arimorumque eaercitationem usque adeo 
carus fuit, ut cum metu Cinnze, apud quem dela- 


πὴϊος ἐφιλεῖτο διά τε πίστιν fi0o2;, xal τὸ εὐέντευ- D tus fucrat, clam castris:excessisset, quia nusquam 


Varie lectiones οἱ note. 


(58) Τὰ μὲν οὗν μέχρι τοῦδε πεπραγμένα Ῥω- 

αἰοις. Omissa est a Zonara, ut recte observat 
AN ollius, historia belli Lusitanici contra Viriatum 
gesti : ilem Numantinum, Asiaticum contra Áristo- 
nicum, przterea Allobrogicum, Thracicum :-adhac 
.Jugurtbinum in Africa, in Italia Galliaque Cim- 
bficum, Teutonicum, et Tigurinum. Omisit etiam 
descriptionem tumuliuum intestinorum, qui ab 
stis temporibus Romam Jabefactaverunt, seditio- 
nem scilicet Tiberii Gracchi, ac post eam Caii 
fratris : deinde Apulei Saturnini , tum bellum Ho- 


 Tmanorum adversus socios qui defectionem per 
Haliam fecerant : bellum.contra servos, «et contra 
Spartacum; ac postremo Marii et Sylle civilia 
bella, atque alia annis circiter Lx gesta. 

(59) 'E£ ἀρχῆς μὲν οὖν. Addit cod. Reg. 605 : 
ὡς ἐν τῇ προτέρχ βίδλῳ µοι προϊστόρηται. Daot- 
λεῦσιν, etc. Alii, ὡς ἱστόρηται tantum. prseferunt, 
ut Wolliana editio. Hic porro initium ducit psre 
altera Annalium Zonara;, ut in Pizlatione mouui- 
mus. 


803 


JOANNIS ZONARJE 


t0t 


comparebat, rumore de czde ejus sparso: Cinna A xcov xal τὸ σῶφρον τὸ περ' δίαιταν χαὶ τὴν ἐν ὅπλοις 


impetim eorum quibus alioqui invisus erat, fu- . 


giens, a centurione quodam propter eam suspic.o- 
nem occideretur. Post ejua cedem Carbo, impor- 
tunior illo tyrannus, imperium suscepit. Cui cum 
Sylla resisteret, Pompeius quoque se adjunxit: 
nec id fecit prius, quam beneficio aliquo eum sibi 
devinxisset. Annum tum agebat tertium οἱ vicesi- 
mum : collectisque copiis urbes circumiens, Car- 
bonis studiosos ejiciebat. Dum autem ad Syllam 
proficiscitur, tribus Carbonis ducibus a quibus 
circumventus erat, profligatis, urbes in deditionem 
accepit: deinde Scipionis coasulis exercitus, cum 
contra Ponipeium duceretur, consalutatis ejus mi- 
litibus, ad Pompeium defecit, ipse Scipio fugit. 
Post, complures equitum turmas a Carbone coutra 
se misaas, eo desperationis redegit, ut se ipsius 
fidei committerent, Eum | igitur Sylla sic excepit, 
ut ex equo desilireL : et ab eo imperator saluta- 
tus, vicissim cum imperatorem salutaret. Fuerunt 
et reliqua primis illis officiis consentanea. Nam et 
accedenti Pompeio assurgebat, et. alia ejus honori 
deferebat, quz haud temere aliis przsstare solebat. 
Postquam autem subacta Italia dictator dictus est, 
alios duces opibus et 473 magistratibus remune- 
ralus, Pompeium arctiore sibi necessitudine de- 
vincturus, ei persuasit, ut dimissa uxore quam ha- 
bebat, /Emiliam ipsius privignam, Metelli uxoris 
ex Scauro marito priore filiam, duceret. Id conju- 
gium tyrannicum fuit. Nam Emilia viro elocata, 
oterum ferebat. Pompeium ita sibi conciliatum 
cum magnis copiis in Siciliam ablegavit, factionis 
Carhonis receptaculum. Quo cum venisset, adver- 
sariis insula ejectis, urbes vexatas humanitate sin- 
gulari recreavit: Carbonem comprehensum occi- 
dit: milites in itineribus immodestos, sigillis eorum 
gladiis impressis, coercuit, qui qui non conser- 
varant, poenas dabant. 


ἄσχησιν. Καὶ τοσοῦτον fv τὸ πρὸς αὐτὸν φίλτρον») 
ὡς δείσαντος αὐτοῦ τὸν Κίνναν kx διαδολής xol τοῦ 
στρατοπέδου λάθρα διεχπεσόντος, bxc τε μὴ ἣν 
ἑμφανὴς λόγου διαδοθέντος ὅτι ἀνῄρηται rapi 
Κίννα, ὥρμησαν κατ αὐτοῦ οἱ μισοῦντες xal ἄλλως 
αὑτὸν, xal ἀνηρέθη Kívvac φεύγων χαταληφθεὶς 
ὑπό του τῶν λοχαγῶν. Οὕτω δὲ Κίννα φθαρέντος, 
Κά;ρδων τὰ πράγματα διεδέξατο, ἑμπληχτότερος 
ἐχείνου τύραννος. Tou Σύλλα δ᾽ ἀντικαθισταμένου τῷ 
Κάρδωνι, τούτῳ προσετέθη xal ὁ Πομπίϊτις, οὗ 
πρότερον μέντοι προσῃλθε πρὶν ἄν τινος χάριτος 
πρὸς ἐχεῖνον χατήρᾶχτο. "Hv μὲν οὖν τότε εἴχοσε 
xai τρία γεγονὼς ἔτη, xal στρατιωτικὸν χαταλέξας 
περιῄει τὰς πόλεις, τοὺς τὰ Κάρθωνος φρονοῦν- 
τας ἑἐξελαύνων αὐτῶν , xal πρὸς Σύλλαν ἀπιώ,. 
Ἐν δὲ τῷ ἀπιέναι τρεῖς αὐτὸν στρατηγοὶ τῶν 
προσχειµένων τῷ Κάρδωνι ἐχυγλώσαντο, Ὁ δὲὰ 
τούτους τρεφάμενος, τὰς πόλεις αὐτῷ προσχω- 
ρούσας ἐἑδέχετο. Εἰτ᾽ αὖθις Σκιπίωνος τοῦ ὑπάτου 
ἐπιόντος αὐτῷ, τὸ Σχιπίωνος στρατιωτικὸν ἀστασά- 
μενον τοὺς τοῦ Πομπηῖου, αὐτῷ προσεῤῥύησαν, ὁ δὲ 
Σχιπίων ἔφυγε. Καὶ Κάρδωνος δὲ ἱππέων (àoz 
συχνὰς πέµφαντος xav' αὐτοῦ, xal ταύτας ἐτρέφατο, 
ὡς 6i ἀπόγνωσιν σωτηρίας ἑαυτοὺς αὑτῷ ἐγχειρί- 
σας. Οὕτω δὲ αὐτὸν ὁ Σύλλας ἑδέξατο ὡς ἁποπη- 
δῃσαι τοῦ ἵππου, xal προσαγορευθεὶς ὑπὸ Πομπηῖου 
αὐτοκράτωρ xai αὐτὸς. ἀντιπροσερεῖν αὐτοχρά-ορα 
τὸν Πομπῇήϊῖον, καὶ τἄλλα δὲ ταῖς πρώταις φιλοςρο- 


C σύναις συνέδαινεν. Ὑπεξανίστατ» γὰρ mpoa:óvzt τῷ 


Πομπιῖῳ xal ἄλ]α πρὸς τιμῖν ἐχείνου ἐποίει & 
πρὺς ἄλλους οὑχ ὤπτο ῥᾳδίως ποιῶν. Ἐπεὶ δ᾽ 
ἐχράτησε «ες Ἰταλίας ὁ Σύλλας , καὶ διχτάτωο 
ἀνηγορεύθη, τοὺς μὲν ἄλλους ἠἡγεμόνας xai στρατη- 
γοὺς ἹἩμείθετο πλουτίζων, xat ἐπ᾽ ἀρχὰς καθιστῶν - 


-Πομπήϊον δὲ ἔσπευσεν υἱχειώσασθαι ἑαυτῷ, καὶ 


πείθει αὐτὸν τὴν Υαμετὴν ἣν εἶχεν ἀπυπεμψάμε.ον 
ἀγαγάσθαι τὴν ἑαυτοῦ πρόγονον Αἱμιλίαν, fv d$ 


Μετέλλα f| τῷ Σύλλα συνῴκει bx Σκαύρου ἐγείνατο, τοῦ προτέρυυ ἀνδρός. "Hv Ok τὰ τοῦ γάμου τνραν- 
νικά. ᾿Αγδρὶ yàp ἡ AlpiMa ἐκδέδοτο xal ἐχύει, Οὕτω 0 ὁ Σύλλας οἰχειωσάμενος τὸν Πομπῄήϊον εἰς Σ.κε- 
λίαν ἀπέστειλε μετὰ βαρείας δυνάµεως, "Ilv γὰρ ἡ νῆσος τοῖς τοῦ Κάρόωνος ὁρμητήριον. Kat, ἀπελθόντος 
ἐχεῖ Πομπηῖου οἱ μὲν ἐναντίοι τῆς νήσου ἐξέστησαν, αὐτὸς δὲ τὰς πόλεις ἀνελάμδανε τετρυχωµένα;, 
xdi φιλανθρώπως ἑχκέχρητο. Κατασχὼν δὲ xai τὸν Κάρδωνα ἀνεῖλεν,. ᾽Ακούων μέντοι τοὺς στρατιώτας 
ἐν ταῖς ὁδοιπορίαις ἀτακτεῖν, σφραγίδας ταῖς αὐτῶν μαχαίραις ἐπέδαλεν, ἣν ὁ μὴ φυλάξας ἐχολάζετο. 

Il. Hzc dum in Sicilia gerit, litteris senatus et D — B'. Ταῦτα δὲ πράττων ἐν Σικελίᾳ, ἑἐδέξατο γράμ- 


Sylle in Africam navigare jubetur, et bellum ge- 
rere cum Domilio, a quo septem millia ad eum in 
Africam profectum transierunt. Pugna commissa, 
Domitius vincitur atque occiditur : urbes partim 
sponte, pariim coacte Pompeium recipiunt. Inde 
in Numidiam facta impressione, subactis obvlis 
omnibus, totaque provincia dicbus τι, perdoraita, 
litteras à Sylla accipit: quibus, czeris dimissis, 
cum una legione successorem Uticz exspectare ju- 
betur. Quam rem ipso clam egre ferente, exerci- 
tus aperile est indignatus : Pompeioque progiedi 
volente, de Sylla parum commode sunt locuti, nec 
passi Pompeium se tyranno credere. Qui cum eos 
mitigare couaretur, manere οἱ imperare jubebatur, 


pata τῇ; συγχλήτου xal Σύλλα χελεύοντα πλεῖν εἰς 
Λιθύην καὶ πολεμεῖν Δομετίφ. Καὶ ὁ μὲν ἐξέπλες, 
ἑπταχισχίλιοι δὲ αὐτῷ τῶν ὑπὸ τὸν Δομέτιον mpoa- 
εχώρησαν, Αντιτεταγμένου δὲ Δομετίου, ανῤῥήη- 
ἵνυνται τὰ στρατεύματα, xal νιχῶσιν οἱ Πομπτῖου, 
xai ὁ Δομέτιος κτείνεται, τῶν δὲ πόλεων al μὲν εὖ- 
OU; προσεχώρησαν, αἱ δὲ κατὰ χράτος ἑάλωσαν. 
Καὶ εἰς τὴν Νομαδικὴν ἐμθαλὼν, χαὶ πάντων χρα- 
τήσας, οὓς ἐνέτυχε τεσσαράχοντα ταῖς πάσαις ἡμέ- 
pas ypáppa:a δέχεται Σύλλα, ἀφεῖναι piv τὴν 
ἄλλην στρατιὰν, αὐτὸν δὲ μεθ) ἑνὸς τάγματος περι- 
µένειν εἰς Ἰτύχην τὸν διαδεξάµενον στρατηγόν. 


. Ἐπὶ τούτοις αὐτὸς μὲν καθ) ἑαυτὺν Ίχθετο, ὁ δὲ 


στρατὸς εἰ; τοὺμφανὲς ἠγανάχτει,. Καὶ θέλοντος 


&u$ 


ANNALIUM ΙΤ. X. 


805 


προελθεῖν Πομπηϊου, τοῦ τς: Σύλλα χαχῶς ipvn- A cum obtestationibus εἰ vociferationibus : zegreque 


µόνευον,  xàx&ivov οὐχ εἴων πιστεύειν τῷ τυράννῳ 
ἑαυτόν. Καὶ ὁ μὲν ἐπειρᾶτο πραῦνειν αὐτοὺς, οἱ δὲ 
µένειν αὐτὸν xal ἄρχειν ἐχέλενου, ἄχρις οὗ προσλι- 
παρεύντων xai χαταθοώντων, ὤμοσεν ἀναιρήσειν 
ἑαυτὸν εἰ Θιάζοιντο xal µόλις οὕτως ἑπαύσαντο. 
Πρῶτον μὲν οὖν Ἠγγέλη τῷ Σύλλᾳ ἀφεστάναι [ομ- 
πῄῖον. Εἶτχ πυθόμενος τἀληθὲ:, ἀπήντησεν αὐτῷ 
προσιόντι χαὶ δεξιωσάµενος, Μάγνον προσεῖπε µε- 
γάλη τῇ φωνῇ. Σημαίνει δὲ uiyav ὁ Μάγνος. θρ:- 
ap6ov 65 Πομπηῖου αἰτοῦντος ὁ Σύλλας ἀντέλεγενν 
ὡς ὑπάτῳ jj στρατη-ῷ θριαμθεύειν νενόμισται, 
ἄλλῳ δὲ οὐδενί. El 65 Πομπ{ῖος οὕπω γενειῶν ἀχρι- 
6ῶς θριαμθεύσει, ip βουλῆς διὰ τὴν ἡλιχίαν o9. μέτ- 
εστιν, ἐπίφθονος ἔσεται αὐτῷ ἡ τιµή. Ταῦτα τοῦ 
Σ.λλα λέγοντος ὁ Πομπήϊος οὐχ ὑπέπτηξεν, ἀλλ 
ἐννοεῖν ἔφη δεῖν ὅτι τὸν ἥλιον ἀνατέλλυντα π)λείο- 
νες 7] δυόµενον προσχκυνοῦσι' δηλῶν ἐντεῦθεν ὡς 
αὐτῷ μὲν ἡ δύναμις αὔξεται, ἑχείνῳ δὲ μειοῦταί τε 
xai µαραίνεται. Πρὸς ταῦτα ὁ Σύλλας χαταπλαχεὶς, 
Alc ἐφεξῆς θριαμδεισάτω, ἑθόησεν. Ὦς δὲ οἱ στρα- 
τιῶται ἑνοχλεῖν ἐθούλοντο χα’ θορνθεῖν, μὴ τυχόντες 
ἢλίχων προσεδόχησαν, ὁ Πομπῄῖος ἀφίήσειν ἔφη μᾶλ- 
λον τὸν θρἰαµδον fj χολαχεύσειν τοὺς στρατιώτας. 
Πρὸς ὃ Σερουῖλ.ος &vhp ἐπιφανὶς xai ἀντ'λέγων 
πρὶν πρὸς τὸν θρίαµθον, ΝΌ», ἔφη, Πομπήϊος καὶ 
Μά]νος ἀ.ληθῶς, καὶ ἄξιος θριαμέζεῦσαι. Σύλλας 
δὶ Ἠνιᾶτο μὲν, ὁρῶν εἰς ὅσον πρόεισι δόξης καὶ δυ- 
νάµεως ὁ Ηομπέῖος, αἰσχυνόμενος δὲ χωλύειν, ἡσνυ- 
χίαν γε. Λέπιδος μέντοι σπουδῇ Πομπηῖου ὑπα- 


τείας τυχὼν, εἰς την Σύλλα δύναμιν ἐχείνου τελεν- C 


τήσαντος ἑαυτὸν εἰσεποίει. Καὶ εὐθὺς ἔνοπλος Tv 
τὰ τῶν στάσεων ὑπολείμματα ἀναχινῶν. Καὶ ὁ Πομ- 
πῄῖος ἡγεμὼν στρατεύματος; ἀπεδτίχθη κατὰ Λεπί- 
δυυ, fbr πολλὰ τῆς Ἰταλίας χεχινηχότος xal tiv 
ἑντὸς ΄Άλπεων Γαλατίαν διὰ Βρούτου γατέχοντος. 
Τῶν μὲν οὖν ἄλλων ῥᾳδίως ἐχράτησεν ὁ Ηομπήϊος, 
ἀντιχαθήμενος δὲ τῷ Προύτῳ ἑἐχρόνισεν, Εἶτα ἑαν- 
τὸν ὁ Βροῦτος αὐτῷ ἑνεχείρισεν, 3] µεταβαλλόμενος 
Ἡ προδ .θείς. Καὶ ὁ μὲν ἀνῃρέθη, οὗπερ υἱὸς ἣν ὁ 


Καίσαρα ὕστερον διαχειρισάµενος Βρούτος. Λέπιδος ΄ 


δξ τῆς Ἰταλίας ἐχπεπτωχὼς, vóotp ἀπέθανεν. Ὅ 
µέντοι Σερτώρ.ος την Ἰθδτρίαν ἔχων φοθερὸς Tv. 
Καὶ πρὸς τοῦτον οὖν ὁ Ilopmito; ἑστάλη, συµµα- 


destiterunt, cum  jurassel se sibi ipsi manus alla- 
turum, si cogerent. Principio Syllz nuntiatum est, 
defecisse Pompeium. Deinde veritate cognita, ob- 
viam progressus, purrectaque dextera, magna voce 
Magnum eum cognominavil: sed triumphum pe- 
tenti adversatus est, quod nemini preterquam con- 
suli aut przetori triumpbare liceret. Sin Pompeius 
pene imiberbis, cui peratatem in senatu venire 
non liceret, triumphasset, eum honorem invidio- 
sum fore. llxc Sylia dicente, Pompeius respondere 
non dubitavit, orientem solem plures adorare quam 
occidentem : quo diclo significare voluit, suam po- 
lentiam augeri, illius imminui ct exelescere. Eo 
responso /57/& Sylla obstupefactus : Vel bis ordine 


D triumphet, exclamavit. Militibus autem obturbanti- 


bus et tumultuantibus, quod exspectatione s$ua 
minora accepissent, Pompeius se triumphum po- 
tius omissurum, quam militibus adulaturum esse 
affirmavit. Ad. quod Servilius, vir illustris, qui 
ante triumpho ejus adversatus fuerat : Nunc, in- 
quit, Pompeius et vere magnus est, et triumpho di- 
gius. Sylla vero etsi crescenti Pompeii gloriz et 
potentie invidebat, tamen pudore deterrebatur, 
quominus ei adversaretur. Lepidus vero Pompeii 
studio consulatum adeptus, cum post Syll obitum 
statim illius potentiam sibi vindicans, armatus se- 
ditionum seintillas excitaret, Pompeius dux con- 
tra eum missus est, cum ille magnam ltalix par- 
tem jam commovisset, et Cisalpinam Galliam per 
Brutum occupasset. Ac ceteros quidem Pompeius 
facile superavit, sed imicationem adversus Bru- 
tum paulo diutius distulit : donec tandem ipse vel 
sententia mutata, vel a suis proditus, deditione 
facta, sublatus est. Ejus Druti filius is Brutus fuit, 
qui post C:esarem interfecit. Lepidus Italia pulsus 
morbo periit. Sed cum Sertorius Hispaniis occu- 
patis formidabilis esset, Pompeius Oppio Metello 
cum illo bellum gerenti auxilio missus, duobus 
Sertorii ducibus superatis, ultra x millia cecidit, 
Deinde cum Sertorio ipso ancipiti victoria dimica- 
vit. Α pedite ingentis corporis, ipse eques, manui 
ictus, illias manum amputavil. Castris cum Me- 
tello conjunctis, virum honoravit, et vicissim est 


χήῆσων "Oxmníp Μετέλλῳ µαχομένῳ πρὸς τὸν Σερ: p honoratus. Sertorio ab amicis per dolum inter- 


c ptov, Ei; Ἱθηρίαν δὲ ἀφιχόμενος, πρῶτον μὲν 
δυσὶ στρατηγοῖς ἀντικατέστη τοῦ Σερτωρίου, xai 
νικέσας ὑπὲρ puplou; ἀπέχτεινε)' εἶτα xai αὐτῷ 
Σερτωρίῳφ προσµίξας, ἀμφίδοξον ἔσχηχε τὸν ἀγώνα. 
Ἑπελύόντος δὲ Πομπηῖῳ ὄντι ἱππότῃ ἀνδρὺς μεγά- 
λου πεχοῦ, ὁ μὲν Πομπήϊῖος ὑπὸ ἐχείνου ἐπλήγη τὴν 
χεῖρα, ἐχεῖνος δὲ ὑπὸ Πομπηῖου αὑτῆην ἀπεχόπη. 
Ενωθεὶς δὶ τῷ Μετέλλῳ, ἑτίμησε τὸν ἄνδρα, xal 
ἐτιμίθη: ἀλλὰ τοῦ Σερτωρίου δολοφονηθέντος ὑπὸ 
τῶν φίλων, Περπέννας ὁ τῶν αὐτοῦ ἡγεμόνων κορ»- 
φαιότατος, ἔπεχείρησεν ἐχείνῳ ποιεῖν ὁμοίως, τὰς 
ἐχείνου δυνάµεις περιδαλόµενος. Άλλ' ὁ Πομπῄϊος 
ἀντιταξάμενος αὐτῷ ἐχράτησε πάντων, χαὶ διεφθάρη- 
gzv οἱ π)εΐῖστοι τῶν ἡγεμόνων ἓν τῇ μάχη * αὐτὸν δὲ 


fecto, Perpenna ducum ejus princeps, exemplo il. 
lius legionibus munitus, a Pompeio victus est, ple- 
risque ducibus in acie cxsis: et ipse vivus in po- 
testatem redactus, poenas dedit. Moratus in llis- 
pania, dum sopitis tumultibus res componeret, ac 
reductis in Italiam copiis, suspicionem et metum 
hominum, ne retentis legionibus principatum ar- 
mis sibi vindicaret, abolevit, se post triumphum 
exercitum dimissurum professus. Unau) rem in eo 
reprehendebant invidi, quod popularis aurz magis 
quam optimatum studiosus esset : idque verum 
erat. Neque enim quisquam majora et ardentiora 
populi Romani 4785 studia habuit. Itaque et al- 
ter wiumphus, et consulatus, et Crassus, illius 


801 


JOANNIS ZONARJE 


£0S 


gratia anjutus, collega ei datus est. Cseterum in A τὸν Περπένναν ἑαλωχότα ζωὺν ἁπέχτεινε. Καὶ προσ- 


consulatu non consenserunt : ac major fuit Crassi 
in senatu, Pompei apud populum auctoritas. Con- 
suiatum quidem recusavit. Et quia moris erat, ut 
Romani equites, cum legitimum teinpus militassent. 
equo quisque suo in forum ad censores adducto, 
duces et imper»tores recenserent sub quibus sti- 
pendia meruissent, et rationibus militie redditis, 
vel honore vel ignominia pro anteacte vitz ra- 
tione aíficerentur : Pompeio etiam inter caeteros 
imperii insignibus ornato, equum manu ad censo- 
res adducente, populus cum admiratione tacuit ; 
Pompeius vero altero censore rogante : Án omnes 
expeditiones ex lege obiisset ? magna voce se obiisse 
respondit, easque omnes sc ipso imperatore. Tum 


µείνας ἐχεῖ, καὶ καταστήσας τὰ πράγματα, καὶ 
χατασθέσας τὰς ταραχὰς, εἰς Ἱταλίαν ἀπήγαγε τὸν 
στρατόν. "Hv δὲ ὑποφία καὶ δέος, ὥς οὗ προῄσε- 
ται τὸ στράτευμα, δι’ ὅπλων δὲ βαδιεῖται μοναρχίας 
πχτάρχων. 'O δὲ ταύτην áveD s τὴν ὑπόνοιαν, &of;- 
σειν τὸ στράτευµα φῄσας, μετὰ τὸν θρίαµδον. "Ey 
δ ἔτι οἱ βασχαίνοντες αὐτὸν ᾖτιῶντο, ovt τῷ δήµῳ 
μᾶλλον ?) τῇ βου) προσένειµεν ἑαυτόν * ὅπερ ἣν 
ἀληθές. Οὐ γάρ ἐστι οὕτινος ἐμμανέστερον 6 Ῥω- 
µαΐων ἠράσθη δῆμος. Ἐφηφίοθη γοῦν αὑτῷ ὅπα- 
«&!a, xal δεύτερος θρίαµθος' συνυπατεύειν δὲ αὐτῷ 
καὶ ὁ Κράσσος ἑφηφίσθη αὐτοῦ σπο,δάσαντος. Ἁλ,' 
ἀποδειχθέντες ὕπατοι διεφέροντο, χαὶ ἐν μὲν τῇ 
βουλή ὁ Κράσσος ἴσχυε μᾶλλον, παρὰ δὲ τῷ δἡμφ 


populo acclamante, a censoribus in multitudinis B ἑχράτει lloyzftoc. Παρῃτήσατο δὲ χαὶ την στρατη - 
gratiam honorifice domum est deductus. 11a» (60). Καὶ ἔθους ὄντος τοῖς Ῥωμαίοις ἱππεὺ- 
σιν ὅταν στρατεύσωντα; τὸν vóutpov χρόνον, ἄγειν τὸν ἵππον εἰς ἁγορὰν ἐπὶ τοὺς τιµητὰς, Χαταριθμεῖ- 
σθαΐ τε τῶν στρατηγών καὶ αὑτοχρατόρων ἔχαστον ὑφ᾽ οἷς ἑστρατεύσαντο, χαὶ εὐθύνας διδόναι τῆς στρα- 
τείας, xai οὕτως ἀφίεσθαι νεµοµένης τιρῆς f] ἀτιμίας προσηχούσης τοῖς βίοις ἑκάστων' τότε προεκάθηντο 
μὲν οἱ τιµηταὶ, xal οἱ ἰππεῖς παρῄεσαν ἐξεταζόμενοι, "Ώγθη δὲ καὶ Πομπ{ῖος εἰς τὴν ἀγοράν, τὰ μὲν ᾱλ- 
λα παράτηµα τῆς ἀρχῆς ἔχων, αὐτὺς ὃ᾽ ἄγων τὸν ἵππον διὰ χειρὸς, fiv δὲ τοῦ δήµου θαῦμα xat σιωπή. Ἑἶτα 
6 εἷς τῶν ειμητῶν, Πυνθἀνομαί σου, εἶπεν, à Πομπήϊτε Máyre, εἰ πάσας ἐστράτευσαι τὰς xatà »όμον 
στρατείας; 0 δὲ μεγάλῃ φωνῇ, ᾿Εστράτευμαι, ἀπεχρίνατο, xal πάσας ὑπ' ἑμαυτῷ αὐτοκράτορ,, 
Πρὸς τοῦτο ὁ ὁημος ἐξεχέχραγε, καὶ οἱ τιμηταὶ τοῖς πολίταις χαριζόµενοι, ἀναστάντες προέπεµπο» αὖ 
τὸν οἴχαδε. 

Ifl. Post anni exitum magistratu aheunti bellum C I'. "Hàn δὲ τῆς ἀρχῆς περανθείσης, ἀπέθετο 


Piraticum est. mandatum. Pirate porro ex Cilicia 
profecti, bello Mithridatico regie classi navarant 
operam. Deinde Romanis bellis civilibus inter se 
congressis, freti multitudine, paulatim mare incu- 
stoditum invaserunt, non nautas duntaxat aggredi, 
sed insulas et urbes maritimas etiam occupare 
soliti. Naves habuerunt amplius mille, urbes ce- 
perunt ultra quadringentas, multa religiosissiua 
Sacra exciderunt, et Romanis ipsis insultarunt. Nam 
cum aliquis captus exclamabat, se Romanum esse, 
se territos przc metu femora ferire simulantes, ante 
eum provoluti, partim calceos ei circuniligabant, 
partim togam induebant. Sic ludibrio habitum, 
demissa in medium . pelagus scala, excedere, et 


αὑτὴν ὁ Πομπέϊῖος, xal μετὰ ταῦτα πειρατιχὸς 
αὑτῷ ἑνετέθη πόλεμος’ ὥρμητο μὲν γὰρ ἡ πειρατιχὴ] 
δύναµις ἐχ Κιλικίας, ἓν τῷ Μιθριδατικῷ πολέμῳφ 
ταῖς βασιλικαῖς ὑπηρεσίαις χρήσασα ἑαυτήν. Ἐντα 
Ῥωμαίων ἓν τοῖς ἐμφυλίοις πολέμοις συµπεσόντων 
ἀλλήλοις, ἀφύλαχτος οὖσα fj θάλασσα, χατ ὀλίγον 
αὐτοὺς ἐφειλκύσατο” xal δύναμιν σχόντες, ob τοῖς 
πλέουσιν ἐπετίθεντο µόνον, ἀλλὰ xal νήσους xal 
πόλεις παραλίους παρεσπῶντο. Ἐγένοντο δ᾽ οὖν 
αἱ μὲν λῃστρικαὶ νηες ὑπὲρ χιλίας, αἱ δὲ ἁλοῦσαι 
ὑπ αὐτῶν πόλεις ὑπὲρ τετραχοσίας, πολλὰ δὲ xa 
τῶν ἀθάτων ἐξέχοψαν ἱερῶν, ἐνύδριζον δὲ xal τοῖς 
Ῥωμαίοις. "πότε γάρ τις ἁλοὺς ἀνεδόησε 'Po- 
μαῖος εἶναι, ἐχπεπλῆχθαι προσποιούµενοι καὶ δε- 


lztum abire jusserunt ; restitantem, impellendo de- D διέναι, τούς τε μηροὺς ἑπαίοντο, xal προσέπιπτον 


merserunt. Cüm autem maria omnia mercatoribus 
interclusa essent, et rerum in foro venalium penu- 
ria laboraretur, Pompcio duce ἀθίοσίο, Gabinius 
familiaris ejus legem tulit, qua illi non classis im- 
periutn, sed plane monarchia tribuebatur; con- 
cessa potestate maris quod intra columnas Hercu- 
lanas est, et terr: continentis a quolibet mari ad 
quadringenta stadia ; et ut quindeciin 7276 legatos 
esenatu ad partes imperii tutandas eibi legeret, 
pecuniz quantum vellet, ex erario et vectigalibus 
sumerel, ac naves dueentas. Hec plebs alacriter 
approbavit. Primores autem senatus immensam il- 
lam et infinitam potestatem metuentes, adveraati 


αὐτῷ ' xal οἱ μὲν ὑπέδουν αὐτὸν χάλτια, οἱ δὲ 
τήθεννον περιέδαλον, οὕτω τε χατειρωνευσάμενοι 
τέλος àv µέσῳ Ἠπελάχει xXMpoxa πρηδαλόντες, 
ἐχέλευον ἐκθαίνειν καὶ ἀπιέναι χαίροντα * εἰ δὲ μὴ 
βούλοιτο, ὠθοῦντες αὐτὸν χατέδυον, Πάσης δὲ 
θαλάσαης ἁπλώτου τοῖς ἐμπύροις οὔσης, σπάνις 
$v τῶν ἀναγκαίων àv τῇ ἁἀγορᾷ. Δόξαν δὲ τὸν 
Πομπῄϊῖον ἐχπέμφαι χατὰ τῶν πειρατῶν, Γαθίνιος 
εἷς τῶν Πομπηΐου συνέθων ἔγραψε νόµον, οὗ ναναρ- 
χίαν, ἄντιχρυς δὲ μοναρχίαν αὑτῷ διδόντα. Ἐδίδου 
γὰρ 9 νόµο; αὑτῷ ἀρχὴν τῆς ἐντὸς θαλάσσης Ἡρα- 
Χλείων στηλῶν, Ἠπείρου δὲ πάσης ἀπὸ θαλάσσης 
ἐπὶ τετραχόσια στάδια, xal πεντεχαίδεχα πρεσδευ- 


Varie lectiones et note. 


(60) Παρῄτησε δὲ καὶ τὴν στρατηγίαν. Wolfius imperium verterat; reposuimus consulatum, ex ii5 


qua observaviinus ad lib. vii, n. 16. 


809 


ANNALIUM 1.15. X. 


810 


τὰς ix τῆς Boulr; ἀλέσθαι ἐπὶ τὰς κατὰ µέρος À sunt; przeter Ceesarem, qui legem non in Pompeii 


iycpoviaz* χρήματα δὲ λαμβάνειν Ex τῶν ταμείων 


gratiam, sed plebis sibi conciliand:ze studio defen- 


χαὶ τῶν τελῶν ὅσα βούλοιτο, καὶ ναῦς διαχοτίας. . dit. Decreto illo firmato, Pompeius in concione du- 


Ταῦτα ὁ μὲν δημο; προθύµως ἑἐδέξατο » οἱ δὲ τῆς 
συγκλήτου περιφανἑστεροι qé6ou ἄξιον ἑνόμιζον 
τὸ τῆς ἑξβουσίας ἁἀπερίληπτον καὶ ἁόριατον, xol 
ἀντέλεγον πλὴν Καΐσαρος οὗτος δὲ συνηγόρει τῷ 
νόμῳ οὗ διὰ τὸν Πομπήῖον, τὸν δημον δὲ θερα- 
γεύων καὶ οἱχειούμενος ἑαυτῷ. Τέως μέντοι ἑχυ- 
ρώθη τὸ ψήφισμα. Καὶ ὁ ΠΗομπήϊῖος εἰς ἐχχλησίαν 
ἐλθὼν διπλάσια τὰ ἐφηφισμένα λαθεῖν διεπράξατο. 
Διελὼν οὖν τὰ πελάγη xal διαστήµατα τῆς θαλάσ- 
σης εἷς µέρη τρισχαίδεχα, xat νεῶν ἁἀρι]μὸν ἐφ᾽ 
ἑχάστῳ xai ἄρχοντα τάξας, ἐἑχάθηρε τῶν λῃστηρίων 
«b Τυῤῥηνικὸν πέλαγος, τὸ Λιδυκὸν, τὸ περὶ Σαρ- 
δῶνα xal Κύρνον xai Σιχελίαν ἡμέραις τεσσαρά- 
χοντα. Εἶτα παραπλέων τὰς πόλεις μετὰ σπονδὴ;, 


pla omnia impetravit; divisoque pelago, et maris 
intervallis in partes tredecim descriptis, certis na- 
vibus et duce in parte qualibet coilocatis, mare 
Tyrrhenum, Africanum, Sardoum, Corsicum, Sicu- 
Jum, intra dies quadragint; pacavit. Deinde cum 
urbes festinanter. preterveheretur, Athenas non 
prateriit. Sed excensu in terram et rc divina facta, 
populoque salutato, inscriptiones sui honoris causa 
factas invenit, unam intra portam his verbis : 
Qualem | te hominem esse agnoscis, eatenus deus es. 
Alteram extra : Exspectabamus, adorabamus | vidi- 
mus, deducimus. Piraticum bellum confectum est, 
et latrocinía toto mari profligata non amplius tri- 
mestri spatio. 


o) παρῆλθε τὰς ᾿Αθήνας. 'Ava6à; δὲ, καὶ θύσας xal προσαγορεύσας τὸν δῆμον, εὗρεν ἐπιγραφὰς 
εἰς αὐτὸν πεποιημένας, ὧν ἡ μὲν ἐντὺς τῆς πύλης ἔλεγεν. Ἐφ ὅσον ὢν ἄνθρωπος οἶδας, ἐπὶ το- 
σοῦτον εἶ θεός ' "ἡ δ' ἑχτός. Προσεδοκῶμεν, προσεκυνοὔμεν, εἴδομεν, προπέμποµεν. Κατελύθη 
μὲν οὖν πειρατιχὸς πόλεμος, xal τὰ πανταχοῦ τῆς θαάσσης ἐἑξηρέθη λῃστήρ:α οὐκ ἐν πλείονι χρόνῳ 


μηγνῶν τριῶν. 

A. Τούτων δὲ el; ᾿Ρώμην ἁπαγγελθέντων, γρά- 
φει νήμον εἷς τῶν δηµάρχων ὁ Μάλλιος, παραλα- 
ζόντα Πομπήϊῖον πᾶσαν τὴν χώραν ὅσης ὁ AcUxolo; 
ἤρχε, προσλαδόντα δὲ καὶ Βιθυνίαν, πολεμεῖν Μι- 
θριδάτῃ (01) καὶ Τιγράνῃ τοῖς βασιλεῦσιν, ἔχοντα 
xai τὴν ναυτιχὴν δύναμιν xal τὸ κράτος τῆς ϐ1- 
λάσσης, ὡς ἤδη τοῦτο εἰλήφει * τοῦτο δὲ ἣν ὑφ EVA 
συλλ/θδην γενέσθαι τὴν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν. Τὸ 
μὲν οὖν φήφισμα ἐχυρώθη, φοδηθέντων τὸν δῆμον 
τῶν ἀριστοχρατικῶν, xal σιωπησάντων. Πομπῄήῖος 
δὲ δεξάµενος τὰ γράµµατα λέγεται τὰς ὀορῦς συν- 
αγαγεῖν, . xai τὸν μηρὸν πατάσαι, ὡς δυσχεραίνων 
zai βαρυνόµενος τὴν ἀρχήν. Τὴν δ' εἰρωνείαν οὐδ' 
οἱ συνήθεις αὑτῷ ῥᾷον ἤνεγχαν. Τέως δὲ τὴν μεταξὺ 
Φοινίκης καὶ Boonópou θάλασσαν ἐπὶ φρουρᾷ τῷ 
στόλῳ διαλαθὠν, αὐτὸς ἐθάδιζεν ἐπὶ Μιθριδάτην. 
Ἐχείνου δ ἐχλιπόντος ὄρος δύσμαχον ὡς ἄννδρον, 
ἐν ᾧ ἑστρατοπεδεύετο, ὁ Πομπῄϊῖος κατέσχεν αὐτὸ, 
καὶ τῇ φύσει τῶν βλαστανόντων, χαὶ ταῖς συγλλ.- 
νίαι τῶν τόπων τεκµαιρόµενος ἔχειν πηγὰς τὸ 
χωρίον, ὀρύσσειν ἐχέλευσε φρέατὰᾳ. Καὶ ταχὺ μεστὸν 
fjv Όδατος τὸ στρατόπεδον. Ἔπειτα περιστρατοπε- 
δεύσας, ἑπετείχιζεν αὐτό. 'O ^b, πέντε xal τεσσα- 
ῥάκοντα πολιορχηθεὶς ἡμέρας, ἔλαθεν ἁἀποδρὰς 
μετὰ τῆς ἑῤῥωμενεστέρας δυνάµεως, ἀποχτείνας 
τοὺς ἀχρήστους xal τοὺς νοσοῦντας. Καταλαθὼν δὲ 
αὐτὸν περὶ τὸν Εὐφράτην ὁ ΗΠρμπήϊῖος, ἵνα pi 
φθάσῃ περάσας τὸν ποταμὸν Ex µέσων νυχτῶν 
ἐπῆγςε τὴν στρατιάν. "lv οὖν ἀνάγκη ὑπὲρ τοῦ 
yápaxo; µάχεαθαι. Σελήνη δ' ἣν χαταφεροµένη, ὃ 
τοὺς βασιλικοὺς ἔσφηλε. Εἶχον μὲν γὰρ κατὰ νώτου 
τὴν σελήνην ᾿Ῥωμαῖοι' Ίδη δὲ περὶ δύσιν οὔσης, 
al oxi τῶν σωμάτων πρόσθεν προϊοῦσαι π)λὺ 
δύχησιν παρεῖχον τοῖς πολεμίοις ἑἐγγίξειν τοὺς 


IV. Πιν Ποπ nuntiatis, Manlius tribunus plebis 
rogationem tulit, ut Pompeius Luculli provincia 
suscepta, et Bithynia adjuncta, bellum Mithridati 
et Tigrani regibus inferret, retenta classe et maris 
imperio. Quod non aliud erat, nisi Romanum prin. 
cipatum uni tradere. Tamen ea rogatio, optimatibus 
melu populi tacentibus et conniventibus, valuit. 
Pompeius vero litteris acceptis, fertur contractis 
superciliis percussoque femoro pre se tulisse, 
quasi graviter molesteque ferret imperium ; quam 
dissimulationem ne amicis quidem suis probavit. 
Inde mari intra Bosporum et Pheeniciam prasidiis 
occupato, contra Mithridatem est profectus ; qui 
cum montem inexpugnabilem ob aqua penuriam 
deseruisset, eumdem Pompeius occupavit, conje- 
ctura tum ex stirpium natura, tum ex locorum 
flexibus capta, locum illum fontes babere. Cumque 
puteos effodi jussisset, tota castra celeriler aqua 
abundarunt. Deinde castris circeumpositis, hosti fu- 
gam intercludere studuit, Sed ille dies xuv 477 
obsessus, nihilominus cum firmissima parte exer- 
citus elapsus est, inutilibus et :egrotis interfectis. 


D Quem Pompeius circa Euphatem assecutus, timens 


ne flumen traj:cerct, intempesta nocte eduait exer- 
citum. lbi necesse erat pro vallo certare, lunares- 
que radii turbabant regios. Nam Romani lunam 
jamjam occiduam a tergo habebant; unde corpo- 
rum umbrz longe antrorsum project», opinionem 
hostibus afferebant, eos in propinquo esse. Telis 
igitur incassum emissis, attingebant neminem. Il.c 
Romani animadverso, clamore sublato accurrerunt, 
et ultra decem millia in fuga ceciderunt. Ipse Mi- 
thridates cum pluribus effugit. Pompeius vero in 
Armeniam impressionem fecit, a Tigrane juniore 


Varie lectiones et note. 
(61) Τηριδάτῃ. Sic duo Regii et Colbert. At Μιθριδάτη legendum observat Wolfius. 


PATROL. GR. CXXXV. 


20 


δι 


JOANNIS 20ΟΝ ΑΠ Έ 


8:2 


accersitus, jam enim a patre defecerat, At res Ti- A ΓῬωμαίους αὐτοῖς ' χχὶ τοὺς 2090); ἀφέντις ἑφί- 


granes a. Lucullo attritus, human tate. Pom; cii 
αιτία, deditionem fecit, przsidio in regiam ac- 
cepto. Ad Pompeium accedens, cidarim capiti dc- 
actam, arte pedes illius collocare, et bumi pro- 
cumbere voluit. Sed Pompeius prehensa dextera, 
οο juxta se, filio ejus cx altera parte collocato, 
dixit : Caetera Lucullo esse ascribenda, a quo ci 
auempla essel Syria, Phoenicia, Cilicia, Galatia, So- 
phene. Qus vero ad suum. usque. adventum con- 
servasset, ea habitarum, (ilium. cjus in. Sophene 
reguaturum esse. His Tigranesacquievit. Ejus vero 
filius iratus, cum ad excnam vocaretur : Nihil. sibi 
opus esse. istis. Pompeii honoribus, dixit : se. enim 
alium Romanum inventurum esse. Quare in vinculis 


ad triumphum seivatus est. Pompeius Afranio. ad D 


Armenia? prasidium relicto, per gentes Caucasi 
montis accolas Mithridatem est persecutus, quarum 
maxim: sunt. Albani οἱ Iberes. Hi ad Meschicos 
mo:.tes ct l'ontum pertinentes, illi versus ortum et 
mare Caspium habitantes. Albani Pompeio petenti 
transitum dederant. Deinde cum non pauciores σι, 
millibus convenissent, impetum in eum fecerunt ; 
sed profligati sunt, atque ingens multitudo periit. 
Eorum vero regi paee quam per legatos petierat, 
data, contra fberes est profectus, Albanis bellico- 
siores, qui neque Persis neque Medis cesscrant, 
ct Mace.lonum 478 quoque dominatum effugerant, 
Alexandro celeriter ex Hlyrcania disgresso. Sed et 
his magno przelio superatis, multos occidit, multos 
. cepit. Inde Colchidem invasit, οἱ contra Albanos 
- qui defecerant, per asperam et aridam viam. aqua 
multis utribus allata, redicns, iis viclis, ducem, 
regis ipsorum fratrem, ictum | inferentem, | gladio 
transfixit. In Albanorum exercitu Amazones | fuisse 
perhibentur. Nam cum post pr:elium cadavera spo- 
liarentur, Romani pellas Amazonicas οἱ cotliurnos, 
nultum tamen feiineum corpus repererunt. fuco- 


lunt ez mulieres cas Caucasi partes qum ad. mare 


Ayreanum . descendunt. In illarum. Allanorumque 
nredio habitant Gell: et Ligyes, cum quibus quot- 
annis circa flumen Thermodontem per duos menses 
coeunt. Indc disgressx, vitam sine viria agunt. Cum 
pepererunt, mares circa patrum terram exponunt ; 
puellas ipsi& educant. Mithridatis pellicibus ad se 
aliductis, nullius consuetudine Pompeius usus 
eat, 


χῆσαι τοῖς 'Al6avot;. Μετὰ γὰρ τὴν 


χοντο 005:.6;* ὃ συνιδόντες ᾿ΓῬωμαῖοι μετὰ xpav- 
γῆς ἐπέδραμον xal φεύγουκας ἔκχτεινον, ὡς πολὺ 
πλείους μορίων ἁἀποθανεῖν. Λὐτὸς δὲ Μιθριδάτης 
μετὰ πλειόνων διέφυγε. Πομπήϊῖος δὲ εἰς 'Appsz- 
νίαν ἑνέθαλε, τοῦ νέου Τιγράνου καλοῦντης αὐτόν. 
"lén γὰρ ἀφειατήχει τοῦ πατρός. Ὁ δὲ βασιλεὺς 
Τιγράντς, ὑπὸ Λευκόλου συντετρ:µµένος, ἅμερον δὲ 
πυνθανόµενας τὸν ΗΠομπῇῆῖον, ἑαντόν τε παρέδωχε 
xai φρουρᾶν ἐδέξατο περὶ τὰ βασίλεια. Προσιὼν 
65 τῷ Πομπηῖῳ τὴν s: χίδαριν ἀφεῖλς τῆς χεφαλῆς 
καὶ ὤλρμησε πρ) «oov αὐτην ἑἐκςείνου θεἶναι xal 
καταθαλεῖν ἑαυτόν. 'AXX' ὁ Ποικπ/ῖος, τῆς δεξιᾶς 
αὐτοῦ λαθόμενος, προστγάγετο xal πλησίον ἱδρύ- 
σατο, τὸν δ' ἐχείνου υἱὼν ἐπὶ θάτερα, xai εἴπε" 
Τῶν μὲν ἄλλων δεῖν αἰτιᾶσθαι Asüxolov* ὑπ' ἐχεί- 
νου Υὰρ ἀφῃρΏσθαι Συρίαν, Φοινίχην, Κιλιχίαν, Γα- 
λατίαν, Σωφήνην ' ἃ δὲ ἄχρις αὑτοῦ διχτετέρηται 
ἕξειν, Σωήνης δὲ ῥατιλεύσειν τὸν υἱάν. "Emi τού- 
τοις ὁ μὲν Τιγράνης Ἱγάπησεν, 6 ὃξ νυἱὸς ἑδυσφό- 
pz. Καὶ χ)ηθεὶς ἐπὶ 6:Unvov, Οὐκ, ἔφη, Πεμπηϊΐῖου 
δεῖσθαι τοιαῦτα τιμῶγμτος ' καὶ γὰρ αὐτὸς &. lior 
εὑρήσειν ᾿Ρωμαϊῖον. Ἐκ τούτου δεθεὶς εἰς Xi» 
θρίαµθον ἐφυλάττετο, Καταιιπὼν δὲ Πομπήϊος 
φρουρὺν ᾽ Αρμενίας 'Agpáviow, αὐτὸς διὰ τῶν 
περιοιχούντων τὸν Καύκατσον ἑθνῶν ἐπὶ Μιθριδάτιη» 
£635:5e. Μέγιστα δὲ αὐτῶν εἶσιν ξθ,η ΑἈλέανοί τε 
xal Ἱέηρες, οἱ μὲν ἐπὶ τὰ Miay:xà ὄρη xii τὸν 
ΠΊντον χαθῄκχοντες, ᾿Λλθανοὶ δ' ἐπὶ τὴν ἕω καὶ 
την Κασπίαν θάλασσαν. Οὗτοι πρῶτον piv aicí- 
σχντι Πομπηῖῳ 8:050» ἔδοσχν, εἶτε Υγενόμενοε 
τετραχισμυρίων οὐχ ἑλάττους, προσέθαλον αὑτῷ. 
xai τοαπέντες ἐφθάρησαν παμπλτθεῖς. To δὲ 
βασιλεῖ αὑτῶν πέἐμψφαντι πρέσθεις, σπεισάµξνος 
ἁπῄει ἐπὶ τοὺς Ἴθηρας µαχιμωτέρους ὄντας των 
Α)θανῶν xal μήτε Μήδοις µήτε Πέρσαις ὑπείξαν- 
τας, διαφυγόντας δὲ xal τὴν τῶν Μαχεδόνων δυ- 
ναστείαν, ᾿Λλεζάνδρου ταχέως ἐκ τῆς '"Ypxavtas 
ἁπάραντος. 'AJLX χαὶ τούτους µεγάλη µάχη τοε- 
Φάμενος, πολλοὺς ἀνεῖλε xal πολλοὺς ἑνώγρησε». 
Ἐντεῦθεν εἰς τὴν Κόλχον ἑνέδαλεν. Λὖθις δὲ 'Αλ- 
θανῶν ἁποστάντων, ἤλαυνεν ἐπ᾽ αὐτοὺς δι’ ἀνύδρου 
χαὶ ἁργαλέας ὁδοῦ, ὕδωρ £v ἀσγοῖς πολλοῖς ἔπιχλ- 
µιζόμενος. Kal συ ιθαλὼν αὑτοῖς, ὑπὸ τοῦ ἆδελφοῦ 


D τοῦ σφῶν βασιλέως «στρατηγουµένοις, ἑνίχησε * xat 


αὐτὸν ἑπελθόντα οἱ καὶ βαλόντα Ex χειρὺς διελάσας 
ἀπέχτεινεν. Ὅτε xal ᾽Αμαζόνες λέγονται συµµα- 


µάχην σχυωλευοµένων τῶν νεκρῶν, πέλταις ᾽Αμαζονικαῖς ot 


“Ῥωμαῖοι xal κοθούρνοις ἑνέτυχον, σῶμα δὲ γυναικεῖον οὐδὲν εὑρέθη. Νέμονται δὲ αὗται τὰ χαθή- 
Χηντχ πρὸς "Yoxaviav θάλασσαν τοῦ Καυκάσου ' μέσον δὲ τῶν ᾿Αλδανῶν xol αὐτῶν οἰχοῦσι Γέλλαι 
καὶ Λίγυςς, οἷς ἔτους ἑχάστου περὶ τὸν θερμώδοντα ποταμὸν εἰς ταυτὸν φοιτῶσαι ὁμιλοῦσιν ἐπὶ Coe 
μῆνας. E!va καθ) ἑχυτὰς ἁπαλλαγεῖσαι βιοῦσι,. Τεκοῦσαι δὲ τὰ μὲν ἄῤῥενα χοµίσασαι περὶ uL τῶν 
πατέρων ἑκτίθενται γῆν, τὰ δέ γε θήλεα τρέφουσι Τῶν δὰ τοῦ Μιθριδάτου παλλακῶν ἀναχθεισῶν πρὸς 


αὐτὸν, οὐδεμίαν ἔγνω Πομπῄήϊος. 

V. Stratonice vero summa dignitate apud Mithri- 
datem przdita, castello opulentissimo prafecta, 
multa munera Pompeio obtulit, et castellum ipsum 
tradidit. Is vero iis tantum quas vel templis orna- 
aeato futura, vel triumpho splendorem allatura 


E'. Στρατονίκη δὲ, fj xal µέγισιον παρὰ Μιθρ:- 
δάτῃ ἔσχεν ἀξίωμα, xai τὸ πολυχρυσότα-ον τῶν 
φρουρίων ἐφύλαττε, δῶρά t: πολλὰ τῷ Πομπηῖῳ 
προσήγαγε xai τὸ φρούριον mapsóióou. Ὁ δὲ ttov 
προταχΏέντων ὅσα xócuov ἱεροῖ, val λαμτρίτητα 





813 


ANNALIUM LIB. X. 


811 - 


€2 θριάμθῳφ παρεῖχον λαθὼν μόνα, τὰ λοιπὰ τὴν A erant, acceptis, reliqua Stratonicen habere jussit. 


Στρατυνίχην ἔχειν ἐχέλευσε. Καὶ τοῦ βασιλέως δὲ 
τῶν Ἰθήρων κλίνην, xaX τράπεζαν, καὶ θρόνον, 
χρυσᾶ πάντα πέµψαντος αὐτῷ, χα) ταῦτα τοῖς τα- 
µίαις εἰς τὸ δηµόσιον παραδέδωχεν. Ὡς δὲ τὸν Μι- 
θριδάτην ἑώρα φεύγοντα χαλεπώτερον f) µαχόμενον, 
τούτῳ μὲν εἶπεν ἱσχυρότερον ἑαυτοῦ πολέμιον τὸν 
λιμὸν ἀπολείψειν, αὑτὸς δὲ mpornye αὑν στρατιᾷ. 
Χειρωσάμενως δὲ Ov Αφρανίου τοὺς περὶ ᾽Αμανὸν 


Item lectum, mensam, solium, aurea omnia sibi a 
rege lberum missa, quastoribus dedit, in crarium 
referenda. Ut Mithridatem fugiendo quam pugnando 
i00lestiorem esse vidit, se hostem illi famem, se 
ipso graviorem, relicturum esse minatus, cum 
exercitu progressus est; domitisque per Afranium 
Arabibus, qui ad Amanum habitant, Svriam populi 
Romani provinciam et possessionem fecit ; Judzam 


"Λραθας (62), χαταθὰς εἰ; Συρίαν, ταύτην μὲν kmag- subegit, Aristobulo rege comprehenso, ut jam in 


χίαν xai χτῆμα Ῥωμαίων ἀπέφηνε * τὴν δὲ "lov- 
δᾳίαν ὑπέταξε, xal τὸν βασιλέα αὐτῆς ᾿Αριστόδουλον 
σν»ἐλαθεν,. ὡς iv τοῖς Ἰουδαϊχοῖς ἤδη ἱστόρηται" 
μέγα δ ἦν ὄνομα τῆς αὑτοῦ δυνάµεως, καὶ μεῖτον 
τῆς ἀρετῆς xal πραότητος. Ὁ δὲ τῶν περὶ τὴν 
Πέτραν Αράβων βασιλεὺς δείσας ἔγραψε Πομπηῖφ 
πάντα πεἰθεαθα.. Ἠγγέλη μέντοι αὐτῷ τεθνεὼς χα) 
ὁ Μιθριδάτης, Φαρυάκου τοῦ υἱοῦ διαχρησαµένου 
αὐτόν. Elg ἸΑμινσὸν οὖν ἀφικομένῳ Πομπηῖρ 
πολλὰ μὲν δῶρα παρὰ Φαρνάχου κξχόµιστο, πολλά 
δὲ γε προσήνεκτο σώματα, xaX αὐτὸς ὁ Μιθριδάτου 
νεχρός. Ἐπανιὼν δὲ λυπηρὰν τὴν ἐτάνοδον ἔσχηνχε 
6X τὴν γυναῖχα Μουχίαν ἑξυθρίσασαν παρὰ την 
ἁποδημίαν αὐτοῦ * καὶ πλησιάσας τῇ Ἰταλίᾳ ἔπεμ- 
dev ἐχείνῃ την ἄφετιν. Ei; δὲ τὴν Ῥώμην λόγοι 
περὶ αὐτοῦ ἑγίνοντο, καὶ θόρυδος ἣν ὡς τὸ στρά- 
τευµα τῇ πόλει ἑπάξοντός τὸ χ1ὶ µοναρχήσαντος' 
ὁ δὲ τῆς Ἰταλίας τε ἅμα ἐπέθη, καὶ ἐχχλησιάσας 
τοὺς στρατιώτας ἐχέλευσεν ἔχαστον πρὸς τὰ οἰχεῖα 
τρέπεσθα:, καὶ αὖθις ἀθροισθῆναι διὰ τὸν θρίαμἔξον. 
Σκεδατ)είσης δ᾽ οὕτω τῆς στρατιᾶς, ἄνοπλον αἱ xó- 
A&ts ὁρῶσαι Πομ πἠῖον καὶ μετ ὀλίγων ἀπιόντα, ὑφ᾽ 
ἡδονῆς ἐχχεόμεναι xal προπέµπουσαι, συγκατηγον 
£i; την ᾿Ῥώμην μετὰ δυνάµεω; πλείονος, Tou δὲ 
νόµου μὴ συγχωροῦντος πρὺ τοῦ θριάµδον παρελ- 
Oziv εἰς τὴν πόλιν, πἐµψας Ἠξίου τὴν Bou). hv ὑπερ- 
θέσθα: τὰς τῶν ὑπάτων ἀρχαιρεσίας ' Κάτωνος δ᾽ 
ἑναντιωθέντος οὖχ ἔτυχε" Ou) χαὶ οἰχειώσασθαι τὸν 
ἄνδρα θέλησε. Δυεῖν οὖν ἁἀδελφιδῶν οὐσῶν ἐχείνῳ, 
τὴν μὲν αὑτὸς ἐζήτει λαθοῖν, τὴν δὲ τῷ υἱῷ συνοικί» 
σαι’ παραιτουμένου δὲ τὴν ἀγχιστείαν τοῦ Κάτωνος, 
ὡς διαφθορὰν ἑσομένην αὐτῷ τοῦ τρόπου, ἡ ἁδελφῃ 
xai à γυνὴ ἐχαλέπαινον. ᾿Αϕρανίῳ ὃδ Πομπηῖου 
ὑπατείαν µετιόντος, xav διὰ τοῦτο πρὸς τὰς φυλὰς 


historia Judaica est expositum. Cum potentia Pom- 
peii multum, virtus et clementia magis etiam ce- 
lebrarentur, Arabiz Petre rex territus, ei scripsit, 
se in ejus 'potestote fore. Nuntiato Mithridads in- 
teritu, Aimninsum profectus, a Pharnace parricida 
multa munera accepit, multos bomines, et ipsum 
Mithridatis cadaver. Reditum ei 479 molestum 
fecit uxoris Muti» per ipsius absentiam adulte- 
rium ; cui, cum Italie appropinquasset, libellum 
repudii misit. Romse autem rumore et tumulta 
orto, quasi exercitum in urbem adducturus et re- 
gnum occupaturus esset ; simulatque ltaliam atti- 
git, concione advocata, milites in sua quemque 
redire. atque itcrum ad triumphum  przsto essc 
jussit. Exercitu dimisso, civitates eum inermem 
cum paucis ire videntes, pra ketitia effuse, Romam 
cum majoribus copiis officii gratia perduxerunt. 
Lege autem non permittente, ut ante triumphum 
urbem ingrederetur, a senatu petiit ut comitia con- 


C sularia differrentur; sed id Catone adversato non 


impetravit. Quare virum eum conciliare sibi sta- 
'dens, ex duabus illius neptibus alteram ipse du- 
cere, alteram filio suo despondere voluit; qua affi- 
nitate Cato, ut quie corrumpendze sua integritati 
esset, repudiala, el sororem et uxorem iratas ha- 
buit. Post Pompeie ob consulatum Afranio peten- 
dum pecunia per tribus distributa male audiente, 
ui qui dignitates indignis venales fecerat, Cato 
mulieribus dixit : Πείο probra nobis communia erunt, 
si affinitatem cum. Pompeio conirazerimus. Trium- 
pho propter magnitudinem biduo peracto, tamen 
exapparatis rebus, temporis exclusm angustiis 
multa spectari non potuerunt; et scriptura prye- 
lata significatum est, de quibus gentibus triuinpha- 


ἀργύριον ἀναλίσχοντος, καὶ xaxü; ἐντεῦθεν ἀχοῦ- D retur. Πω autem. fuerunt, Pontus, Armenia. Ρα- 


0910; ὡς (vtov τὴν ἀρχὴν ποιουµένου τοῖς pij ταύ- 
της ἀξίοις, ὁ Κάτων ἔφη πρὸς τὰς γυναῖκας * Τού» 
tur τῶν ὀγειδῶν κοιγωγητέον ἡμῖν, οἰκχείοις 
γενοµέγοις πρὸς τὸν Πομπήϊον. Tou θριάµθου δὲ 
τῷ µεγέθει ἐν δυσὶ τελεσθέντος ἡμέραις, οὐκ ἑξήρ- 
κῖσαν αὗται, ἀλλὰ τῶν παρεσχευασµένων πολλὰ 
τῆς θέας ἐξέπεσε * γράμµασι δὲ προηγουµένεις ἔδη- 
λοῦτο τὰ γένη, καθ ὧν ἑθριάμθευεν. "Hv δὲ ταῦτα' 
Πόντος, Αρμενία, Παφλαγονία, Καππαδοκία, Μη- 
δία, Κόλχοι, Ἴθηρες, 'AX6avol, Συρία, Μιλικία, 


phlagonia, Cappadocis, Media, [beres, Albani, Sy- 
ria, Cilicia, Mesopotamia, Phoenicia, Palzstina, 
Judza, Arabia, pirate terra marique debellati. In- 
ter hzc castella mille, non pauciora capta, urbes 
pene nongenie; naves piratic:  octingenta, ho- 
stium regi: undequadraginta. Adhsec in litteris re- 
ferebatur, cum ex vectigalibus quinquies millies 
centena millia in ;erarium redirent, se decies octies 
et quingentics centena millia adjecisse. In zerarium 
inferri signatas pecunie et aurei atque argentei οἳ- 


Yarie lectiones οἱ noto. 
(02) Τοὺς περὶ 'Ayavóv "Apa6ac. Ita m:s. Reg. et. Colb. ubi Wolfius : Quid si. Ἴθηρας legendum ; 


nam Arabas Απιαπὶ incolas ntllos scio. 


3815 


JOANNIS ZONAR.E 


816 


matus vieles millo talenta, prxter ea qux militibus A Μεσοποταμία, τὰ περὶ Φοινίκην καὶ Π.«λαιστίνην. 


donata essept. In triumpho ductisunt, praeter archi- 
pirataa, Tigranis Armeaii filius, cum uxoreet flfabus, 
ipsiusque regis Tigranis uxor Zosime, et &8 Judzo- 
rum rex Aristobulus, e$ cognati Mithridatis aliique 
plures. lllud autem in ejus gloria. praecipuum fuit, 
-quod tres !riumphos duxit ; primmn.ex Afírica, al- 
ierum ex Europa, postremam ex Ásia; tum annos 
XL natus, victoriis totum pene Lerrarum orbcm 
complexus. Post, Roma (initimisque locis annona 
penuria laborantibus, in Siciha, Sardinia, et 
Africa maxima frumenti copia coacta, cum- guber- 
matores ob ventorum vehemenliam solvere recu- 
.sarent, primus navi eonscensa, et ancoris revelli 
-$ussis, exclamavit : Navigare necesse est, vivere non 


«εί necesse, llac audacia, secundaque fortuna usus, : 


«mnes mercatus frumento, navibus mare imple-- 
vit. E re porro ejus fuiseet, si tum vitam cum 
morte commulasset. Inseceutum enim tempus οἱ 
»Uuccessus invidiosos et casus exitiosos altulit. Nam 
eum sc cum Csare conjunxisset, 'eumque sua 
agcloritate et potentia extulisset, ab illo eversus ct 
-conculcatus est. Ne autem bis eadem comiemo- 
rentur, qua de Pompeio restant, in. Cazsaris histo- 
ria (ju eam enim iucidunt) referentur. 


Ἰουδαία, 'Apa6la, τὸ πειρατικὺν ἅπαν iv γῇ xa 
θαλάττῃ καταπαπολεμηµένον. Ἐν δὲ τούτοις φρού- 
ρια μὲν ἠλωχότα χιλίων οὖχ ἑλάττω, Ἀπόλεις δὲ οὗ 
πολὺ τῶν ἐἑνναχοσίων ἀποδέουσαι, χαὶ νῆες πειρατι- 
xai ὀχταχόσιαι, Χατοιχκίαι δὲ πόλεων (05) μ.ᾶς δΐους 
σαι τεσσχράκοντα. Πρὸς δὲ τούτοις ἔφραζε διὰ τῶν 
γραμμάτων ὅτι πενταχισχἰλιαι μὲν µυρ:άδες Ex τῶν 
τελών ὀπῆρχον, Ex 6b ὧν αὐτὸς προσεκτίαατο µν- 
ρίας ὀχταχισχιλίας πεντακοσίας Ῥωμαῖοι λαμθά- 
νενσιν. Αναφέρεται δὲ εἰς τὸ δηµόσιον ταμεξον ἓν 
νομίσματι xai χατασχευ»ῖς ἀργυρίου xal χρυσίου 
δισμύρια τάλαντα πάρεξ τῶν τοῖς στρατιώταις 
νενερημένων. Αἰχμάλωτοι δὲ ἐπομπεύθησαν ἄνευ 
τῶν ἀρχιπειρατῶν υἱὸς Τιγράνου τοῦ ᾽Αρμενίου 
μετὰ γυναιχῶν χαὶ θυγατέρων * αὐτοῦ τε Τιγράνου 
τοῦ βασιλέως γυν]ὴ Ζωσίμη, xaX βασιλεὺς Ἰουδχίων 
Ἀριστόθουλος, xat συγγενεῖς Μιθριδάτου, ἄλλοι τε 
πλείους. Μέγιστον 0b ὑπῆρχε πρὸς δ/ξαν αὐτῷ, ὅτι 
τρὶς τεθριαμθευχὼς, τὸν μὲν πρῶτον ἐκ Λιδύης, 
τὸν δὲ δεύτερον ἐξ Βὐρώπης, τὸν δὲ τελευταῖον ἀπὸ 
τῆς ᾿Ασίας κατάχων, τρόπον τ'νὰ τὴν οἰκουμέντν 
ἑδόχει τοῖς τριοὶν ἑ «Ώχθαι θριάµθοις. ἣν δὲ τότε 
ἑτῶν τεσσαράχοντα. Σιτοδείας δὶ μετὰ ταῦτα τὸν 
Ῥωμην xai τὰ περὶ αὐτὴν χατασχούσης, πλεύσας 





εἰς διχελίαν, καὶ Σαρδὼ, xai Λιθύην Ἠθροισε αἴτου καὶ ἀνάγεσθαι µέλχων, τῶν κυθερνητῶν  ὀχνούντων 
διὰ πνεύματα βίαια, πρῶτος αὐτὸς ἐμθὰς τὰς ἀγχύρας αἴρειν ἐκέλευσε, xat ἀνεξόησε. Παεῖν drdr«t 
ην δὲ οὐχ ἀγώγκη. Τοιαύτῃ δὲ τόλµῃ χρώμενος χαὶ ἀγαθῇ τύχη, ἑνέπλησε τὰ ἐμπόρια σίτου, πλοίων 
δέ γε την θάλασσαν. Καὶ ὤνητο μὲν ἂν ἐνταῦθα τοῦ Dieu παυσάµενος. ὁ δὲ ἐπέχδινα χρόνος αὑτῷ τὰς 
μὲν εὐτυχίας ἤνεγχεν ἐπιφθόνους, ἀνήχεστα δέ ye τὰ δυστυχήματα. Προστεθεὶς γὰρ Καίσαρ, xat. 6.à 
τῆς οἰχείας δύξης τε xal δυνάμεως ἑξάρας αὐτὸν, ὑπ ἐκείνου ἀνατέτραπτό τε χαὶ καταθέθλητο. "Ivx 
δὲ μὴ δὶς τὰ αὑτὰ ἱστορῆται, iv τοῖς περὶ Καΐσαρός -ὰ λοιτὰ τοῦ Πομπηῖου εἰρήσεται, τῇ περὶ ἐχείνου 
συνεμπίπτοντα ἱετορίᾳ. 

VI. Fuit et Czesar in re militari fortunatus, mul- ο G'. Εὐτυχὴς δὲ ὁ Καΐσαρ iv στρατηγίαις Ὑενό- 


taque bella prospere confecit. Cum autem cultu et 
observantia pepuli reguum aflcetaret, in eoque 
cum aliorum adversationes, tum magnas Poinpeii 
opes sibi obstare cerneret, Roimam ex flispania 
rediit. In quam provinciam ante id tempus sibi 
decretam eum primum venisset, Lusitanis et Gal- 
kecis domitis, usque ad exterlus mare proceseril : 
casque gentes subegit, qus» ante Romanis non 
paruerunt. Ex provinela discessit gloria et opibus 
auctus, etiam iniliübus ditatis. Triumphaturus, 
cum ad consularia comitia venisset, οἱ consula- 
ium ambiret, in leges contrarias incidit. Mo- 
ris enim erat, ut triumphatari exira. urbem 
inabereni : qui vero consulatum ambirent, ipsi 
eomitiis candidati interessent. Contempto  igi- 
tur triumpho urbem ingres-us, consulatum pe- 
tiit. Crassum, virum in senatu potentissitnum, 
sibique amicum, et Pompeium, inter sese dis- 
siuentes atque imvicem adversantes, reconcilia- 
vit: eorumque tanquam satellitum opera consul 
f1ctus, statim 8] leges tulit, quibus sibi popu- 


µενος χαὶ πολλοὺς χατωρθωχὼς πολέμους, µνη- 
στευόµενας δ' ἑαυτῷ thv Ex τοῦ δήμου ῥωπὴν, αὐτὸν 
ἑθεράπευε' xaY μοναρχίας ἐρῶν, ἐπεὶ ἑώρα τινὰς 
ἐναντιουμένους αὐτῷ, καὶ μάλιστα τὸν Πομπήϊῖον 
τότε µέγα Buváusvov, τῇ Ῥώμῃ 65 Ἱδηρίας ἐπιδς- 
δἡμηχεν. "Hv πρὸ τούτου λαχὼν, ὡς ταύτης ἐπέδη, 
ἐπὶ Λυσιτανοὺς καὶ Καλαίχονς ἑστράτευσε. xa 
Χρατήσας τούτων ἄχρι τῆς ἔξω προῆλθε θαλάσσης, 
τὰ μὴ πρὶν ὑπείκοντα Ῥωμαίοις ἔθνη χαταστρ:- 
φόμενος. Kal ἀπηλλάγη τῆς ἑπαρχίας εὐδοχιμῶν, 
αὐτός τε πλούσιος γεγονὼς xal τοὺς στρατώτας 
ὠφεληχώς. Θέλων δ᾽ ἐπὶ tfj νίχη θριαμθεῦσαιε, 
πρὸς αὐτάς τὲ τὰς ὑπατιχὰς ἀφιγμένος ápyatps - 
σἷας, καὶ μνώμενος ἑαυτῷ ὁπατείαν, àv ἀντινομία 


D αγένετο. Too; μὲν γὰρ θριαμθεύειν μέλλοντας ἔξω 


νενόµιστο διατρἰδειν τῆς πόλεως , τοὺς δὰ µετιέναε 
θέλοντας ὑπατείαν δι ἑαυτῶν τοῦτο πρᾶττειν, τοῖς 
ἀρχαιρεσιάζουσιν ἐντυγχάνοντας. Καταφρονεῖ τοίννν 
τοῦ θριάµδου, καὶ παρελθὼν εἰς τὴν πόλιν εἰς ὑπα-- 
τείαν παρήγγειλε. Tov δὲ μέγα δυναµένων ἐν «1 
βουλῇ χαλὶ ὁ Κράσαος ὧν, πρὸς ὃν 6 Καΐσαρ ᾠχείωτο, 


Vario lectiones οἱ note. 
(65) Κατοικίαι δὲ πόὀ.Ίεων. Sic mss. codd. id egt. urbium Colonie, Wolflug πολεμίων legendum 


censebat, 





817 


ANNALIUM LID. X. 


818 


ἀντιπολιτενόμενος τῷ Πεμπηῖῳ ἐτύγχανε" τούτους ὁ A lum. devinciret. Praeterea ut Pompeii potentiani 


Καΐσαρ ἐκ διαφορᾶς εἰς φιλίαν µε «ἦνεγχε, καὶ ὑπ ἁμ- 
φοῖν ὥσπερ δορυφορούµενος εἰς ὑπατείαν v poty0n, 
xai αὑτίχα νόµους εἰσῆγε, δι ὧν ᾠχειοῦτη τὸν δῆμον. 
Ἔτι δὲ τὴν Πομπηῖου ἰσχὺν ὁ Καΐσαρ ἑαυτῷ προσά- 
πτων, thv olxelav θυγατέρα Ἰουλίαν αὐτῷ χατηγ- 
Υύησε. Γήµας οὖν αὐτὴν ὁ Πομπῄϊος, ὅπλων τῇ» &yo- 
piv αὐτίκα ἐνέπλησε, χαὶ τούς τε νόµους τῷ fp 
συνεπεκύρου, χα) Καίΐσαρι τὴν ἐντὸς Άλπεων, χαὶ 
τὴν ἐχτὸς ἅπασαν Κελτιχὴν, xol τὸ Ἱλλυρικὸν μετὰ 
ταγμάτων τεασάρων εἰς πενταετίαν προσέθετο. Τῶν 
ὃ ἀντειπόντων ἐκ τῆς βουλῆς πρὸς ταῦτα περινθρι- 
σθέντων, ὀλίγοι παντάπασιν ὑπατεύοντι τῷ Kalsapt 
συνῄεσαν εἰς βουλἠν. Εἰπόντος δέ τινος τῶν σφύδρα 
Ἱερόντων ὡς φόδῳ τῶν ὅπλων xal τῶν στρατιωτῶν 
οὗ συνέρχονται, Τί οὗν, ἔφη ὁ Καΐσαρ, ob καὶ σὺ 
ταῦτα δεδιὼς οἰκουρεῖς; Ὁ δὲ, "Ori µε ποιεῖ μὴ 
φοδεῖσθαι τὸ γῆρας, ἔφη ' βράχιστος γὰρ ὁ βίος 
ὃς ἔτι µοι «Ἰείπεται. Τοὺς δὲ Κελτιχοὺς πολέμους 
µαγόμενος, Ἐλδετίους μὲν xal Τιγυρηνοὺς χατεπο- 
λέμησε xal ὑπέταξε. Γερμανοῖς δὲ συµµίξαι μέλ- 
ὰων, ὁρῶν τοὺς ἡγεμόνας ἀποδειλιῶντας, καὶ µάλι- 
στα ὅσοι τῶν ἐπιφανῶν σαν xal νέων, ἐκέλενσεν 
ἀπιέναι καὶ μὴ χινδυνεύειν παρὰ γνώµην ἀνάνδρως 
xai μαλακῶς οὕτως ἔχοντας. Αὐτὸς 5k ἔφη τὸ δέκα- 
τον τάγμα παραλαδὼν ἐπὶ τοὺς Βαρθάρους πορεύε- 
σθαι, μήτε κρείττοσι Κίµδρων µέλλων μάχεσθαι 
πολεμίοις, μήτε αὐτὸς Μαρίου χείρων ὢν στρατηγός, 
"Ex τούτου ὁρμῆς xal προθυμίας γενόµενοι πλι- 
9: ἅπαντες ἠχολούθουν, καὶ μαχεσάμενοι λαμπρῶς 
τοὺς ἑναντίους ἑτρέφαντο, ὥστε νεχρῶν µυριάδας 
ὀχτώ γενέσθαι. Ὁ δὲ τούτων βασιλεὺς Δριοῦστος 
φθάσας μετ) ὀλίγων διεπέρααε τὺν ᾿Ῥήνον. Ταῦτα 
δ-απραξάµενος εἰς τὴν περὶ Πάδον Γαλατίαν xat- 
έδη, ἔνθα διατρίδων ἑδημαγώγει πολλῶν ἀπὸ Ῥώ- 
µτς πρὸς αὐτὸν ἀφικομένων, τοῖς ἀπὸ τῶν πολέμων 
υρήμασι τοὺς πολίτας χειρούµενος. ᾿Εχεῖθεν δὲ 
ἄλλοις ἔθνεσι ἐπελθὼν καὶ νιχήσας περιφανῶς, 
αὖθις ἓν τοῖς περὶ Πάδον χωρίοις διαχειµάσων ὑπέ- 
στρεγε, τοὺς περὶ την Ῥώμην εὔνους ἑαυτῷ τιθέ- 
µενος χρήµασιν, ἃ τοῖς τὰς ἀρχὰς ἑαυτοῖς µνωμµέ- 
νοις χορηγών &xsivo;, τὸν δῆμον τούτοις δια-θείρειν 
Αποέει, xa τοῖς τὰ χρήματα διδοῦσι φηφίζεσθαι τὰς 
ἀρχάς. Οἱ δὲ πᾶν ὃ τὴν ἐχείνου δύναμιν abet 


sibi adjungerct, Juliam ei filiam despondit. Qua 
ducta Pompeius, foro armatis impleto, et popula- 
ribus legibus confirmatis, C:esari Galliam Cisalpr- 
nam et Transalpinam omnem, et fliyricum, et tv 
legiones in quinquennium decrevit. €um autenr 
senatoribus qui istis rebus adversati erant, con- 
tumeliose traciatis, paucissimi ad C:esarem consu- 
lem in curiam convenirent : quedam nata admo- 
dum grandi dicente, senatum armorum et mili- 
ium metu non frequentari, Cx»sar : Cur et tu, in- 
quit, nom eodem metu domi te eontines ? Cui senex 
respondiL ; /Elate se reddi asdaciorem, cum sciat 
brevissimum sibi vite tempus superesse. Dum in 
Galliis bellum gerit, Helvctios ct Tigurinos devicit 
stque subegit. Cum Germanis congressurus, eum 
duces trepidare videret, illustres in. primis ct 
adolescentes, eos abire jussit, atque abesse a prae» 
lio , quos przter opinionem suam adeo molles et 
effeminatos cerneret. Se vero cum decima legione 
Barbaros invasurum esse dixit, quod neque hostes 


fortiores Cimbris oppugnandi essent, neque ipse 


imperator Mario deterior. Hac oratione omnium 
animis ad alacritatem et audaciam excitatis, soeuti 
milites victoriam illustrem ab hostibus reporta. 
runt, ,xxx millibus cxsis. Eorum rcx Ariustus, 
cum paucis Bheno trajecto , elapsus est. llis rebus. . 
gestis in Circumpadana Gallia degens, populi 
&tudia est aucupatus : et multos ad se Roma pro- 
fectos, hostili pecunia sibi obnoxios reddidit, 
Inde ad alias gentes domandas profectus, illustri- 
bus victoriis partis, ad Padum in hiberna rediit, 
Romanos pecunia sibi concilians : quam iis sup- 
peditabat , qui magistratus amhiebant, quo popu- 
]us per eos corrumperetur, ut lis tantum qui nu- 
merarent, magistratus decerneret. llli igitur nibil 
eorum omiltebant, quibus ejus potentia augcre- 
tur. [Deinde aliis Galli populis superatis, Ithe- 
num ponte junctum cum exercitu transiit. Inde 
reversus, fili:& Pompcio nupte morte ex puerpe- 
rio cognita, puero etiam paulo post defuncto, 
ipse et Pompeius in luetu fucrunt : nec 489 non 
utriusque amici casum eum graviter tulerunt, 
vinculo necessitudinis eorum dissoluto. 


ἔμελλεν ἔπραττον. Εἶτα χαὶ ἕτερα Κελτικὰ νιχήσας ἔθνη καὶ τὺν ᾿Ρῆνον γεφυρώσας, στρατῷ διέδη. 
Ἐκεῖθεν δ ἐπαναζεύξας, τὴν τῆς mad. αὐτοῦ τελευτὸν, ἢ τῷ Πομπηῖῳ συνῴχει, µεµάθηχε” καὶ 
ὅτι τίκτουσα τέθνηχε, καὶ ὡς pev! ὀλίγον καὶ τὸ τεχθὲν ἐπανῆλθε τῇ µητρί. Ὁ μὲν οὖν Καΐσαρ xal 


ὁ Πομπῄϊος πένθος ἔσχον bxt τῇ συμφορᾷ, xa οἱ φίλοι δ' ἀμφοῖν βαρέως τὸ πάθος ἤνεγχαν, ὡς τοῦ 


συνδέσμου λελυμένου τῆς αὐτῶν οἰκειότητος. 


Z'. "Hón δὲ μέγας ὁ Kalcap Ὑενόμενος, xat oi- Ὁ VII. Cresar jam magnus facetus, οἱ rebus gestis 


χείαν δάξαν ἑπάρας ix τῶν κατορθωµάτων, ἄντα- 
γωνιστὴν Πομπηῖῳ ἑαυτὸν ακατεστῄσατο. Καὶ 
Κράσσου ἐν Πάρθοις ἀπολωλότας, ὃς ἔφεδρος αὐτῷ 
σε xaX Πομπηϊῖῳ ἑλέλειπτο, χαταλύειν ἐβελέτα Πομ- 
πῄῖον, xXxst;oz αὖθις τὸν Καΐσαρα. Trj; δὲ πολιτείας 
Ὑησούσης, xal τῶν ἀρχὰς µετιόντων ὠνουμένων αὖ- 
τὰς, τοῦ δὲ δήµου ὑπὲρ τῶν δεδωκότων οὐ ψᾖφοις 
Κβωμένων, 3X» ὅπλοις, καὶ τῆφ πόλεως ὡς ἁχυ- 
θερνῄτου χαχῶς φεροµένης, τοῖς νουνεχεστέροις 


parta gloria evectus, adversari Pompeio instituit : 
et Crasso a Parthis interfecto, qui veluti pacis se- 
quester inter eos fuerat, evertere Pompeium, Pom- 
peius vicissim Czxsarem est conatus. Republica la. 
befaciata, cum magistratus per ambitum peteren- 
tur, et populus non suffragia, sed armz pro iis 
ferret, a quibus pecuniam accipiebat, et urbs vel- 
uti navis sine'gubernatore periclitaretur : pruden- 
tioribus boni consulendum esse visum cst, si civi- 


819 


JOANNIS ZONAIUE 


8.0 


(9s ex tempestate ad regnum rediret, alioqui gra- A ἀγαπητὸν ἑδόχει εἰ πρὸς μοναρχίαν ix τοσού-ου 


vius allidenda. Ncz enim spem salutis aliam 
restare : et medicum milissimum adhibendum 
esse, qui morbo illi medicinam faceret : quibus 
verbis subobscure Pompeium intelligi volebant. 
Qui etsi verbis imperium se deiractare simulabat , 
re ipsa tamen id agebat, ut dielator diceretur. Ne 
igitur dictaturam per vira invaderet, solus a se- 
nalu consul est designatus, desiderium ejus soli- 
tario imperio leniente. Ob hoc Cesar et ipse per 
legatos consulatum peliit, aliis adversantibus , 
Pompeio vero tacente. Ut autem Cxesar largitioni- 
bus multos in suas partes traduxit, Pompeius 
eam conspirationem veritus, aperle per sese οἱ 
amicos imperium Cesari per decreta abrogavit : 
quibus ille neglectis petebat, ut et ipse et Pom- 
peius simul armis positis privati esse juberentur. 
Sin sihi eriperetur imperium, illi vero confirma- 
retur : alterum Lyrannuin constitui. Fertur etiam 
quidam centurio a Cesare missus, cum didicisset 
senatum imperium Cxsari non diutius dare, pul- 
$2lo gladii capulo dixisse : At hic dabit. Deinde se- 
natusconsuitum factum est, nisi Casar intra cer- 
ium diem imperio se abdicasset, hostem esse judi- 
candum. Verum Antonio exterisque Cesaris stu- 
diosis postulantibus , u& et Czsar et Pompeius si- 
mul magistratibus abirent, eam sententiam proba- 
syunt omnes. Sed cum Casar per lilleras csteris 
omnibus cedens, solam Cisalpinam provinciam et 
jilyricum atque duas sibi legiones reliuqui pete- 
ret : czlera quidem ei 483 concessit Pompeius, 
milites autem ademit. Senatus vero Antonium οἱ 
factionem ejus senatu ejecit. Haquc servili habitu 
ex timore sumpto, conducticiis bigis Roma exie- 
runt. Que res militum indignationem commovit, 
cum viros claros οἱ principes contumeliis affectos 
cernerent. Caesar vero variis rationibus animo 
agitalis, ac subinde mutatis consiliis, tandem vul- 
gari illo dicto, jacia est alea, arma sumpsit : supe- 
ratoque Rubicone flumine, Ariminum magnam 
Gsllie urbem occupavit. Fertur pridie ejus diei 
noctu in somnis sibi cum matre per fadam ince- 
stamque imaginem coire visus esse. Arimino occu- 
pato, Roma tanquam turbine quodam fluctuum 
undis exagilala, pene semelipsam deimersit. Nam 
et consules et maxima pars senatus fugerunt. Est 
et ipse Ροπιροϊας territus, et ab aliis aliunde tur- 
batus, querentibus, eum Cesaris opes contra sese 
et rempublicam auxisse : neque quisquam illum 
euis uti consiliis sivit. Quare urbe relicta, senatum 
sequi se jussit, et plerique eum secuti sunt , exsi- 
lium pro patria amplexi, propter Pompeium : Ro- 
mam vero perinde ut castra Czsaris fugientes. Eo 
tempore Labienus etiam Caesaris amicus, cui stre- 
nuam in hellis operam navarat, eo relicto Pom- 
peium cst secutus. Tomen Cxsarei ei pecuniam et 


C 


κλύδωνος καὶ μή tt yetpov περισταίη τὸ της "Pepne 
πολίτευμα, ὡς ἄλλως ἀνήχεστα σφίσιν elvat τὰ πρά- 
γματα . χρῆναι δὲ τοῦ πραοτάτου τῶν ἱατρῶν ἀνέ- 
χεσθαι τὸ πάθος τουτὶ φαρμαχεύοντος, ὑποδηλοῦντες 
δη τὸν Πομπήϊον. Κάχεῖνος μέντοι, εἰ χαὶ λόγῳ 
παραιτεῖσθαι τὴν ἀρχὴν ὑπεχρίνετο, ἀλλ᾽ οἷς ἐποίαι 
ἔσπευδε δ.κτάτωρ ἀἁναδειχθήσεσθαι. Ίνα γοῦν μὴ 
βιάσαιτο φηφισθῆναι διχτάτωρ, ὕπατον αὐτὸν µόνον 
ἡ Ἱερουσία προὐδάλετο τῇ µοναρχἰίᾳ παρηγορουµένῃ 
τούτου τὴν ἔφεσιν. Ἐκ τούτου πέµπων ὁ Καΐσαρ 
xai αὐτὸς ἐπὶ ὑπατείαν παρήγγελλεν. Ἐναντιουμέ- 
νων δ᾽ ἑτέρων, ἐσιώπα Πομπέῖος. Ὡς δὲ ὁ Καΐσαρ 
πολλοὺς τὰ αὐτοῦ φρονεῖν ἀνέπέισε χρήµασι, δείσας 
τὴν σύστασιν ὁ Πομπήϊος, ἄνα-ρανδὸν δι' ἑαυτοῦ xat 
τῶν φίλων ἑπραγματεύετο πανθΏναι τὸν Καΐσαρα 
τῆς ἀρχῆς, Ψψηφιζόµενος ὧν ἐχεῖνος οὐδ' ὅλως 
ἑρρόντιξεν. Ἠξίου δὲ ὁ Καΐσαρ αὐτόν τε ἅμα xal 
τὸν Ilou fiiov χαταθεµένους τὰ ὅπλα ἰδιωτεῦσαι xal 
ἄμφω. Ei δ αὐτὸν μὲν ἀφαιροῦνται τὸν ἀρχὴν, 
ἑκείνῳ δὲ βεθαιοῦσι, τὸν ἕτερον κατασχευάζουσι 
τύραννθυ. Λέγεται δέ τινα τῶν παρὰ Καΐσαρος στα- 
λέντων ταξιαρχῶν, pa9óv:a μὴ διδόναι τὴν γερου- 
σίαν τῆς ἀρχῆς χρόνον τῷ Καΐσαρι, 'AAJ" αὕτη, 
φἀναι, δώσει, κρούσαντα τῇ χειρὶ τὴν τοῦ ξἰςσους 
λαθήν. Εἶτα γνώµη εἰσένεχτο, εἰ μὴ àv ὡρ:σμένη 
ἡμέρᾳ Καΐσαρ τὰ ὅπλα κατάθηται, ἡγεῖσθαι τὸν 
ἄνδρά πολέμιον. Αντωνίου δὲ xal τῶν πρα:τόντων 
«X Καΐσαρος ἀξιούντων καὶ Κ2ίσαρα xai Πομπέτον 
τὰς ἀρχὰς ἀποθέσθαι, τῃ γνώµῃ πάντες συνέθεντο. 
Ἐπεὶ δὲ παρὰ Καΐσαρος Ίχον ἐπιστολαὶ τῶν μὲν 
ἄλλων ἐξισταμένου, τὴν δ᾽ ἑντὸς "Άλπεων ἐπαρχίαν 
xal «b Ἰλλυριχὸν ἀξιοῦντος αὐτῷ δοθῆναι µετὰ 
δυ.ἵν ταγμάτων, τἆλλα μὲν ἐδίδου Πομπῄϊῖος, τοὺς 
δὲ γε ατρατιώτας ἀφῆοε.. Οἱ δ' ὑπατεύοντες καὶ τῆς 
βουλῆς ἑξήλασαν τὸν ᾽Αντώνιον xal τοὺς σὺ» αὑτφ. 
Οἱ δὲ διὰ φύθον ἐν δουλικαῖς ἑαθῆσι μετημφιααμένοι, 
ἐπὶ ζευγῶν µισθίων τῆς Ῥώμης ἐξῄεσαν. "O τοὺς 
στρατιώτας παρώξυνεν, ἄνδρας ἑλλογίμους (64) xal 
ἄρχοντας περιυθρισµένους ὁρῶντας. Kolsao 6b, 
πολ)οὺς λογισμοὺς χινῄσας χαὶ διαφόρων γνωμῶν 
γεγονὼς, τέλης τοῦτο δὴ τὸ χοινὸν ὑπειπὼν, ᾽Εῤῥί- 
90v κύδος, ὥρμησε. Καὶ τὸν ποταμὸν Ῥουδίχον 
61165, καὶ 55 ᾿Αρίμινον κατέσχε, μεγάλην «πόλιν 
«n; Κελτιχῖς. Λέγέται δὲ τῇ πρὺ τῆς διαθάσεως 
νυχτὶ ὄναρ ἰδεῖν ἔχθεσμον. ἘἙδόκει γὰρ αὐτὸς τῇ 
ἑαυτοῦ μητρὶ µέγνυσθαι τὴν ἄῤῥητον µίξιν. "Ems! 
δὲ τὸ ᾿Αρίμινον χατελίφθη, ὡς ὑπὸ πνευμάτων f 
Ῥώμη πιμµπλαμένη σἀλου xal χλύδωνος, μιχρού 
αὑτὴ ὑφ᾽ ἑαντῆς ἀνετέτραπτο. Οἵ τε γὰρ ὕπατοι 
xat οἱ πλείονς τῶν βουλευτῶν ἔφευγον, καὶ αὐτὸν (à 
Πομπήϊον ἔχπληξις εἶχε, xa ἄλλως ἀλλαχόθεν τὸν 
ἄνδρα ἑτάραττον, αἰτιώμενοι ὡς χαθ) ἑαυτοῦ καὶ τῆς 
πολιτείας αὐξήσαντα Kalsapa* xal οὐδεὶς eia αὐτὸν 
τοῖς οἰχείοις χρήσασθαι λογισμοῖς. Διὸ zoX τὴν πόλιν 
ἐξέλιπεν, ἔπεσθαι τὴν γερουσίαν χελεύσας. Εζποντο 


Varia Jecliones et nota. 


(65) "E.tAoríjovc. Tta mss. Wolfius ediderat 1330y:52152;, manifesto errore. 








851 


ANNALIUM LIB. X. 





δ᾽ ol πλείους την μὲν φυγΏν» ὣς πατρίδα αἱρούμξνοι A sarcinas, quanquau desertori, misit. Domitius c- 


διὰ τὸν Πομπήϊον, «thv δὲ Ῥώμῃην ὡς Kalsapoe; 
στρατόπεδον φεύγοντες. Ὅτε xal Λαδιηνὺς àvhp 
τοῖς φίλοις Καΐσαρος ἀριθμούμενος, xal αυντγω- 
νεσµόνος Ev πολέμοις αὐτῷ προυμότατα, ἀφεὶς 
ἐχσῖνον ἀφίχετο πρὸς Πομπῄϊῖον. "Q καὶ χαταλιπόντι 
αὑτὸν ὁ Καΐσαρ τά τε χρήματα χαὶ τὰς ἀποσχευὰς 
ἑξαπέστειλε. Δομίτιος 6b χατέχων Κορρίνιον, ἐπὲλ- 


το, qui Corfinium prxsidiis tenebat, Cxsare adven- 
tante rebus desesperatis, vcnenum bibit, ut mori 
lurus, Deinde cum Casarem mirabili clementia 
uti erga captos audivisset, semetipsum deploravit. 
Sed a medico edoctus, id pbarmacum soporiferutu 
esse, non lethiferum, Cxsarem adiit : acceptaqne 
dextera, rursus ad Pompeium evasit. 


θόντος αὐτῷ Καΐσαρος, àm;Yvvob; τὰ xa0' ἑαυτὸν, «άρµακον ἔπιεν ὡς Οθανούμενος. Εἶτα θαυμαστῇ 
φιλανθρωπίᾳ μαθὼν πρὸς τοὺς ἅλισχοιένους τὸν Καΐσαρα χρώμενον, ἑαυτὸν ἑθρήνει, Ὑπνωτικὸν 9' 
εἶναι τὸ φάρµακον καὶ οὐ θανάσιμον εἰπόντος τοῦ ἱατροῦ, ἀπῄει πρὸς Καΐσαρα, καὶ λαθὼν δεξιὰν 


αὖθις διεξἔπεσε πρὸς Πομπίῖον. 

H'. Ταῦτα εἰς τὴν Ῥώμην ἀπαγγελλόμενα τοὺς 
ἀνθρώπους Ἡδίους ἐποίει, xat τινες ἑπανέστρεφου. 
Πυλὺς δὲ γΣγονὼς 0 Καΐσαρ Έδη ἐπ᾽ αὑτὸν ἑχώρει 
Hop.zfiov. 'U δὲ φυγὼν εἰς Πρεντέσιον ἐξέπλευσεν, 
Απ΄ ρῶν δὲ νηὼν ὁ Καΐσαρ εἰς τὴν Ῥώμην ἀνέστρε- 
qe, xai πάσης τῆς Ἱταλίαχς ἀναιμωτι χόριος γέ- 
Υονεν ἡμέραις ἐξήχοντα. Εὐρὼν δὲ καὶ τὴν món 
καθεστῶσαν, καὶ τῶν ἀπὸ τῆς βουλῆς πολλους ἐν 
αὐτῇ, τηύτοις ἐπιεικὴ δ.ελέχθη, ἀξιῶν αὐτοὺς πρὺς 
Π[ομπήϊον ἀποστέλλειν ἐπὶ συµθάσεσιν. Ἐπείσθη δ᾽ 
οὐδείς. Tou δὲ δημάρχου Μετέιλου κωλύοντος αὑτὺν 
ix τῶν ἀγοθέτων χρημάτων λαμθάνειν, χαὶ νόµους 
προσφέροντος, ἔφη. Μἡ τὸν αὐτὲν ὅπ.]ων xal κό- 
{ων εἶναι καιρὀν Et δὲ νῦν μὲν ἐκποδὼν ἅπιοι 
παῤῥησίας γὰρ οὐ δεῖται πό.]εμος. Ὅταν ἑὲ τὰ 
ὅπ.]ᾳ κατάθωμαι, τότε δηµιιλωγήσες. Kal ταῦτα, 
ἔφη, Aéro, τῶν ἑαυτοῦ δικαίων ὑφιέμεγος. Εμὸς 
γὰρ εἶ xal σὺ καὶ πάντες ὅσευς τῶν πρὲς ἐμὲ 
στασιασάντων cvré.la6or. Mf; φαινομένων δὲ τῶν 
χλειδῶν ἐχχόπτειν ἐχέλευεν, Λὖθις 65 τοῦ Μ.ετέλ)ου 
Χωλύοντος, xal τινων ἐπαινούντων , Ἰπείλησεν ἆπο- 
x cevely αὐτὺν, εἰ μὴ παύσαιτο, εἰπών' Μειράκιον, ἆ]- 
νοεῖς ὅτιδυσκο.]ώτερόν ἐστί pci εἰπεῖν ἢ πρᾶξαι ; 
Ἐστρά-ευσε δ' εἰς Ἰδηρίαν, καὶ τὰς ἑκχεῖ δυνάµεις, 
χαὶ τὰς ἑπαρχίας ὑφ) ἑαυτὸν ποιησάµενς οὕτως ἐπὶ 
Πομπήϊον Ἠλαυνεν. Αἱρεθεὶς δὲ δ.κτάτωρ ὑπὸ τῆς 
βουλῆς φυγάδας χατὴγαγς καὶ ἄλλων Ἰψατο πολι- 
τευµάτων. "Ev ἡμέραις δὲ ἔνδεχα τη» μὲν µρναρ- 
χίαν ἀπειπάμενος, ὕπατον δὲ ἀναδείξας ἑαυτὸν 
xaY Σερουῖλιον Ἰσαυριχκὸν, εἴχετο τῆς στρατείας. 
Καὶ διαθὰς τὸν Ἱόνιον Νώρικον καὶ ᾿Απολλωνίαν 
αἱρεῖ. Ἐξ ᾽Απολλωνίας δὲ χρύφα πάντων εἰς πλοῖ- 
ον ἐ.θὰς δωδεχάσχαλμου ἐν ἐσθητι θεράποντος 
ἀναχύηναι mph; τὸ Πρεντέσιον ἐθουλεύσατο, τοῦ 
πελάγους ὑπὸ τῶν πολεμίων περιεχοµένου στόλοις 
µεγάλοι;. Χειμῶνος δὲ ὄντος, ὁ πλοῦς ἄπορος ἑδύχει 
τῷ χυθερνἠτῃ. xal μεταθσλεῖν ἑχέλευσε τοὺς ναύ- 
τας ὡς ἀποστρέγων τὸ πλοῖον. Καὶ ὁ Καΐσαρ &:a- 
δείχνυσιν ἑαυτόν. Τοῦ ἓξ χυθερνήτου πρὸς την b 1v 
ἐχπεπλγγμένου  Τόήμα καὶ μὴ δέδιθι, ἔφη: Kul- 
capa gé( eic, καὶ τὴν Κασαρος {ύχην συμιπέου- 
σαν. Κατέπλευσε δὲ xal Αντώνιος τὰς δυνάμεις 
ἄγων. Καὶ θαῤῥήσας Καΐσαρ προὺχαλεῖτο Πομπήῖ- 
ον. ᾿Λεὶ δὲ τινες περὶ τοῖς ἐρύμασι Πομπτηῖου 
μάχαι σποράδες ἑγίνοντο, καὶ περιην ὁ Καΐταρ 
πᾶσαις, πλὴν μιᾶς, ἐν ᾗ τροπῆς γενομένης μµεγή- 
λης ἐχινδύνευσε μὲ» ἀπολέσλι τὸ ατρχτόπεδου * x3! 


D 


VIII. H»c Roma nuntiata cives nounihil recrea- 
runt, ut quidam in urbem redierint. Cisar. vero 
auctis viribus, jam contra ipsum Pompeium profi- 
ciscens, cum is Brundusii nave conscensa abiisset: 
quia naves ipse non liabebat, Romam converso iti- 
nere, totius Italiz dominatu citra sanguinem Lx die - 
bus est potitus. Cum autem οἱ urbem tranquillam 
reperisset, οἱ multos in ca senatores, humaniter cum 
eis egit, ut ad Pompeium legatos dc pacificatione 
48/4 mitterent. Sed nemo ci paruit, Metello tri- 
buno prohibente, ne quid pecuuie ex publicis tlie- 
sauris efferret , et leges recitante, respondit : Non 
idem legum et armorum esse tempus. Tu vero uunc, 
inquit, cedito. Dellum enim verborum coutentionem 
uon admittit. Ubi vero arma posuero tum tu tri- 
bunus eris : et hac dico, de meo jure concedens. Nam 
el tu meus es, el ii omnes quos contra me tumultuatas 
cepi. Cum autem claves uon reperirentur, securibus 


C xrarium aperiri jussit, οἱ Metello cujus nonnulli 


constantiam laudabant, denuo obsistenti mortem 
comminatus. nisi obturbare desisteret : IIoc, inquit, 
adolescens , mihi scito diclu quam factu esse. diffi- 
cilius. Profectus in llispaniam , et legiouibus il- 
lis atque. provinciis ascitis, Pompcii persequendi 
consil um cepit. Dictator a senatu diclus, exsu- 
les revocavit, et alia in republica egit. Sed dicta- 
tura intra dies xi deposita, se ipso el Servilio Isau- 
rico suapte aucloritate consulibus designatis , ex- 
peditioni intentus, superato lonio mari,! Noricum 
οἱ Apolloniam capito Apolloni:& clam omnibus 
navigio duodccim secalmorum ministri halitu con- 
scenso, Brundusium tirajicere statuit: quamvis 
mare magnis hostium classibus teneretur, Sed 
cum in tempestate gubernator navigari non posse 
crederet, et nautas mutare cursum ac reverti jus- 
sisset, 80 agnoscendum prabuit et gubernatori ad 
suum conspectum  obstupefacto : Dono, inquit , 
animo et securo esto, Casarem enim εἰ Casaris 
fortunam vehis. Appulit et Antonius cum copiis : 
quibus Cxsar fretus, Pompeium provocavit. Et 
cum crebro ante munitiones sparsim dimicaretur, 
semper superior evasit, una pugna excepta : in 
qua cum magnam plagam accepisset, parum abfuit 
quin castris exueretur, atque ipse etiam caere- 
tur. Nam vir quidam magnus et robustus fugiens, 
cum ab eo manu injeeta manere, et ad hostes con- 
verti juberctur, plaue perturbatus, ictum ei in- 


823 


JOANNIS ZONAR.E 


tentavit, ac percussisset, nisi armiger ejus hu- Α αὐτὸς δὲ παρὰ µιχρον TA0:v ἀποθανεῖν. Φεύγοντι 


merum illius amputasset. Cum autem Pompeius 
magno faeinori colophone non adjeeto, fugientibus 
in vallum compulsis recessisset, Czesar dixit : Eo 
die victoriam penes hosles fuisse, si virum habuissent, 
qul sciret. 4&5 vincere. Inde digressus, exercitum 
in Macedoniam contra Scipionem promovit. Ea 
res Ponipeii exereitum et ducum animos vana spe 
inflavit, ut Czsarem velut victum et fugientem 
persequi cuperent. Α quo consilio Pompeius ab- 
horrens, bellum ducere, et mora ipsa vires ho- 
$tium attenuare consultius esse duxil ; eamque 
sententiam soli Catoni probavit, civibus parcere 
cupienti, qui cum hostium circiter mille ezsos vi- 
disset, obvoluta faeie, illos deploravit. Ceteris 
vero omnibus pazns detrectationem vituperanti- 
bus, Pompeius vel invitus C»sarem est persecutus. 
Ut vero ambo in Pharsalia castra posuerunt, in 
pristina sententia permansit, ob omina parum au- 
spicats, et visum nocttirnum. quo in theatro suo 
plausum dari sibi putabat. Ejus vcro faniliares 
audaces erant, spo victorie precepto. Czxsar 
cum &uos milites rogasset, utrum soli pugnare 
mallent, an reliquos exspectare, qui iu propinquo 
essent : ab iis oratus est, ne exspectaret. fHostiis cze- 
sis arispex dixit, intra triduum pugnaturum cum 
hostibus. Et. Cesari, qualem pugnz exitum pravi- 
deret, percontanti respondit : Magnam fore mu- 
tationem in contrarium : quod si in presentia bene 
cum eo ageretur, deteriorem fortunam esse ex- 
spectandam ; sin male, meliorem. 


γὰρ ἀνδρὶ μεγάλῳ χαὶ ῥωμαλέῳ τὴν χεῖρα ἐπιβα: 
λῶν, μένειν ἐχέλευςε καὶ στρἐφεσθαι πρὸς τοὺς 
πολεμίους. 'O δὲ μεστὸς ὢν ταραχῖς ἐπῆοε civ 
χεῖρα ὡς Af Gov αὐτόν xal ἔπληξεν ἂν, εἰ ph 5 
τοῦ Καΐσαρος ὑπασπιστὴς τὸν ὤμον ἐχείνου φθάσας 
ἀπέχοφεν. Οὕτω δ᾽ ἀπέγνω τότε Καΐσαρ τὰ xo" 
ἑαυτὸν, ὥστε τοῦ Πομπτῖου ἔργῳ μεγᾶόψ μὴ 
ἐπιθέντος τέλος, ἁλλὰ χαθείρξαντος τοὺς φεύγοντας 
εἰς τὸν χάραχα xai ἀναχωρήσαντος, εἶπεν à Kat- 


cap: Σήµερον ἡ víxn παιὰ τοῖς πο.Ίεμίοις éré- 


γετο ἂν, εἰ zcv γικῶντα εἶχον. Ἐχεῖθεν δὲ µετα- 


στὰς, τὸν στρατ»ν cl; Μαχεδονίαν προῖγεν ἐπὶ Exe- 


πίωνα. Τούτο την Πομαηῖου στρατιὰν ἑτῆρε xal 
τοὺς περὶ αὐτὸν ἡγεμόνας, ὡς ἠττημένου χαὶ φεύ- 


γοντος Καΐσαρος διώκοντας ἔπεσθα,. Εὐλαθῶς ὃ' 
εἶχε πρὸς τοῦτο Πομπέῖως, καὶ ἡξίου τρίθτιν xai 
μαραίΐνειν τὴν τῶν πολεμίων ἀκμῆν. Τὴν δὲ γνώμτν 
μόνος ἐπήνει Κάτων φειδοῖ τῶν πολιτῶν. "0; ys xal 
τοὺς πεσόντας τῶν πολεµίων ὡς εἰς χιλίους ὄντας 
ἰδὼν, ἀπῆλθεν ἐγχαλυφάμενος xai χαταδακρύσας. 
Οἱ δ᾽ ἄλλοι πάντες ἐχάκιζον φυγομαχοῦντα Ποατεξ- 
ον ἐντεῦθεν xal ἄχων εἲς µάχην ἐχώρει, διώκων 
τὸν Καΐσαρα. Ὡς δὲ, cl; «hv Φαρσαλίαν ἑἐμύῦαλόν- 
τες, ἁμφότεροι ἑστρατοπεδεύσαντο, ὁ μὲν Πομπεῖως 
αὖθις τῆς πρώην εἴχετο γνώμης, φασμάτων cox 
αἰσίων αὑτῷ γενοµένων, xal χαθ᾽ ὕπνον ὄψεώς τινος 
(ἐδόχει γὰρ ἑαυτὸν ὁρᾷν àv τῷ θεάτρῳ ὑπὺ "Po- 
µαίων χκροτούµενον) ' οἱ δὲ περὶ αὐτὸν paci; 
σαν, xal τὴν νίκην ταῖς ἑλπίσι προειληφότες. Ὁ 
δὲ Καΐσαρ Ἱρώτα τοὺς οἰχεί.υς ατρατιώτας, εἰ χαθ᾽ 


ἑαυτοὺς αἱροῦνται µαχέσασθαι ἢ περιµένειν χαὶ ἑτέρους fbr ἐγγὺς ὄντας' οἱ δὲ μὴ περ'µένειν ἐδέοντο. 
Θὐσαντι δὲ τῷ Kalscapt ὁ μάντις ἐσήμαινε τριῶν ἡμερῶν πρὸς τοὺς πολεμίους χριθήσεσθαι. Ἑρομένευ 
δὲ Καίσαρος περὶ τοῦ τέλους τί προορᾷ, Μεγάλην, εἶπεν, ἐπὶ τὰ ἑναντία δηλοῦσθαι μεταδολὴν καὶ µε- 
τάπτωθδιν. El. μὲν οὖν εὖ πράττεις kv τῷ παρόντι, τὴν χείρονα προσδόχα τύχη», εἰ δὲ χαχῶς, τὴν ἀμείνονα. 

ΙΧ. Pridie quam pugnatum est, a Cxsare excu- ο &. Tf δὲ πρὸ τῆς μάχης νυχτὶ τὰς φυλακὰς πε- 


bias sub mediam noctem obeunte, conspecta est 
fax ccelestis ignis, quam supra sua castra delatam, 
resplendentem et flammantem in castra Pompeii 
cadere putavit. Diluculo cum speculatores narra- 
rent, hostes ad pugnam descendere : lxtitia ex- 
$ultans prelium iniit, et Pompeii exercitum pe- 
pulit. Qui cum suos equites fuga dissipatos vidis- 
set, non amplius idem fuit, neque se Pompeium 
Magnum esse meminit : sed attonito similis, mutus 
tabernaculum ingressus, eventum sedens exspecta- 
vit. Hostibus vero vallum invadentibus, habitu 


fugienti apto sumpto, se subduxit. Cesar etiam, 


castris potitus, captos in suas legiones inseruit, el 
imultis claris viris impunitate concessa, e quorum 
numero Brutus quoque fuit, qui eum post occidit, 
Pompeium est &&6 persecutus. Is vero navi one- 
raria conscensa Amphipolin, atque iude Mityle- 
nem est profectus, ut filium et uxorem Corneliam 
Scipionis Metelli filiam, inde secum abduceret. 
Quz cur virgo Publio Crassi filio nupta fuisset, co 
a Parthis interfecto, Pompeio desponsa fucrat, 
pueila et eleganti forma, οἱ in litteris probe eru- 
dita, nec fidiuim, nec gcomcetriz ignara, et philoso- 


puóvsos περὶ τὸ μεσονύκτιον Καΐσαρος ὤφθη λαμ- 
πὰς οὐρανίου πυρὸς, fiv τὸ αὑτοῦ ὑπερενεχθεῖσαν 
στρατόπεδον ξἴοξε, λαμπρὰν xal φλογώδη γενοµέντν, 
εἰς τὸ Πομπτῖου πεσεῖν. “Ηδη δὲ διαλαμφάσης ἡμέ- 
pac, ol σχοποὶ χαταδαἰνειν ἀπίγγελλον ἐπὶ μάχη 
τοὺς πολεμίους. Περιχαρὴς δὲ γενόμενος ὥρμτσεν 
εἰς µάχην, καὶ συμδαλὼν τοῖς τοῦ Πομπηΐῖου τρέ- 
πεται τούτοις. Πομπήϊος δὲ χατιδὼν τοὺς ἐππεῖς 
φυγῇ σχεδασθέντας, οὐχέτι ἦν ὁ αὐτὸς, οὐδ' ἐμέμνητο 
Ilouzfio; ὢν Μάγνος, ἀλλ' ὡς ὑπὸ θεοῦ βλαπτόμε- 
vos (pys:o, ἄφθυγγος ἀπιὼν ἐπὶ σχηνἡν, καὶ χαθή- 
psvo; ἑκαραδόχει τὸ μέλλον. Ὡς δὲ τοῦ ydpaxo; 
ἐπέθαινον οἱ πολέμιοι, φεύγοντι πρέπουσαν στολὴν 
ἐνοὺς, ὑπτξτλθεν. Ὁ δὲ Καΐσαρ xal τοῦ χάραχος 
τῶν πολεμίων ἐχράτησε, xal τοὺς ἁλόντας ζωοὺς 
τοῖς ἔἑαυτου χατέµι-ε τἆγμασι. Πολλοῖς δὲ xat τῶν 
πιφανῶν ἄδειαν ἔδωχεν, ὧν xal ὁ Βροῦτος ἣν ὁ 
Χτείνας αὐτὸν ὕστερον. Ἐδίωχεα δὲ τὸν Πομπῄϊον. 
ϱ δὲ, πλοίου ἐπιθὰς φορτηγοῦ xal παραπλεύσας 
ἐπ ᾽Αμϕιπόλεως, εἰς Μιτυλήνην χατήχθη, βουλό- 
µενος τὴν γνναῖκα Μαρνηλίαν ἀναὶαθςῖν, καὶ δὲ τὸν 
υἱόν. ^H ἣν θυγάτηρ Μετέλλου Σκιπίωνος, συνοι- 
(ε,σασα μὲν ix παρθενίας Πουπλίω τῷ Κράσσω 





825 


ANNALIUM LiB. X. 


'Ré6 


πχιδὶ, ix:[vou δὲ τεθνηκότος. iv Πάρθοις, Yapm- A pbicas disputationes utiliter audire solita : cum 


05:22 Πομπτῖῳ ' ἣν δὲ ἡ xópm xai «hv ὥραν δια- 
πρεπὴῆ:, οὐ μὴν ἀλλά xol περὶ γράµµατα χαλῶς 
ἤσχητο, χαὶ περὶ λύραν χαὶ περὶ γεωμετρίαν, xal 
λόγων» φιλοσόφων εἴθιστο χρησίµως ἀκούειν, xal 
προαῖν τούτοις ἦθος περιεργίας καθαρόν,. ἸΑχοῦ- 
σασα τοΐνυν Ίχειν Πομπήϊον μετὰ νηὸς μιᾶς xai 
αὐτῆς ἀλλοτρίας Φφεύχοντα, χατέπεσε χαμάζς xai 
ἄνανδος ἔχειτο. Μόλις δ' οὖν εἰς ἑαυτὴν ἑλθοῦσα 
ζέδραµεν ἔπὶ θάλασσαν. ᾽Απαντήσαντος δὲ τοῦ 
Πομπηῖΐου xal ἐναγχαλισαμένου, ᾿Ορῶ σε, εἶπεν, 
ἄγερ, οὐ τῆς σῆς τύχης ἔργον, ἀ.λ.λὰ τῆς ἑμῆς, 
érl σκἀἆφει προσεῤῥιμμένον, τὸν πρὸ τῶν τῆς 
hoprvnAiac γἁἆμων πενταχοσίαις νγαυσὶ ταύτην 
παραπ.Ἱεύσαντα τὴν θάλασσαν. Ὡς εὐευχῆὴς ἂν 
μην γυνἩ, zpó τοῦ Πούπ.Ίιον ἐν Πάρῦδοις ἀχοῖὶ-- 
σαε cór παρθάνιον ἄνδρα κείµενον, ἀποθαγοῦσα" 
σώφρω» δὲ uec! ἐχεῖνον,' ὥσπερ ὤὥρμησα, τὸν 
ἑαντῆς προεμένη βίον. ᾿Εσωζόμην δὲ, καὶ col, 
Πομπήϊε Μά]}νε, ἠδγήσεσθαι συμφορά. Ὁ δὲ 
πρὸς ταῦτα, Μίαν ἄρα, KopynAla, τύχην ᾖδεις, 
ἔρη, τὴν dpsirova (65), ἡ καὶ σὲ ἴσως ἑξηπά- 
τησεν, ὅτι noc zAÉor τοῦ συν ήθους παρέμεινεν. 
'AJJá xal ταῦτα δεῖ φέρει’ ἀνγθρώπους ὄντας, 
χαὶ τῆς τύχης ἔτι πειρατέον. Οὐ γὰρ ἀγέῖπι- 
στον ἐκ τούτων εἰς éxsiva μεταπεσεῖν τὸν ἐξ 
ἐχείνων ἐν τούτοις γεγόμεγον. Αναλαθὼν οὖν 
την Yuvaixa xal τοὺς φίλους ἑχομίζετο, Καὶ εἰς 
Ατταλείαν ἐλθὼν, πόλιν τῆς Παμφυλίας, εὗρε καὶ 
τριῄρεις-ἐχ Κιλιχίας χαὶ στρατιώτας, xai πολλοὶ 
τῶν συγχλητικῶν περὶ αὐτὸν συνελέγησαν. Πολλῶν 
δὲ γενόμενος λογισμῶν, ἑνίχησε τελευταῖον φεύγειν 
εἰς Αἴγυπτον. Καὶ μαθὼν Πτολεμαῖον διάχειν εἰς 
τὸ Πηλούσιον, ἐχεῖ χατηνέχθπ. Πτολεμαίου δὲ ὄντος 
χομ’δη νέου, διεῖπε τὰ πράγµατα Ποθεινὸς ὁ εὐνοῦ- 
χος. Καὶ μαθὼν περὶ Πομπιῖου Ίθροισε βουλὴν 
τῶν παρ) αὐτῷ δυναµένων μέγιστα. Καὶ οἱ μὲν 
ἀπελαύνειν Πομπήϊῖον συνεθούλενον, οἱ δὲ δέχεσθαν, 
ὁ Ok Χῖος θεόδοτος 6 ῥήτωρ γνώµην εἰσήνεγχεν 
ἀνελεῖν αὐτὸν, ἐπειπὼν ὅτι γεχρὸς οὗ δάχγει. 
Ἑστάλησαν οὖν τινες τὺν ἄνδρα µεταχαλούμενοι. 
"D; 5 εἶδον οἱ μετ) αὐτοῦ οὗ βασιλιχὴν οὐδὲ λαμ- 
πρὰν τὴν ὑποδοχὴν, ἀλλ᾽. ἐπὶ μιᾶς ἁλιάδος προσ- 
πλέοντας ὀλίγους ἀνθρώπους, ὑπώπτευσαν τὴν 
ὁλιγωρίαν. Καὶ τῷ Πομπηῖῳ παρῄνουν τὴν ναῦν 
εἰς πέλαγος ἀναχρούσασθαι,. Πελαξούσης δὲ τῆς 
ἁλιάδος, μετελθεῖν Ἠξίουν αὐτὸν εἰς αὐτὴν, Ἕλλη- 
νιστὶ ἀσπασάμενοι, τἐναγος λέγοντες εἶναι πολὺ, χα), 


C 


tantis dotibus etiam morum simplicitas conjungeha- 
tur. Quz cum Pompeium navigio uno, eoque alieno 
fugientem adesse audisset, humi prolapsa, diu sine 
voce jaeuit. JEgre refocillata, ad mare decurrit. 
Ubi cum eam Pompeius obviam progressus | am- 
plexus, esset : Video te, inquit, mi tir, in unam 
navem conjectum, mec, non tug fortuna culpa, qui 
aute Cornelie nuptias quingentis navibus hoc mare 
tenuisti. Quam fortunata fuissem mulier, si ante 
auditam Publii primi mariti in Parthis interitum, 
obiissem. Sapiens vero, si, ul institueram, post 
illum necem mihi conscivissem, Verum incolumis 
mansi, Pompeii Magne, ultibi etiam calamitoti es- 
sem. Ad hiec Pompeius : Unam ergo fortunam, Cor- 
nelia, nosses meliorem, que te fortassis etiam se- 
duzisset, si ea solito diutius me fovisset. Sed εἰ lac 
(homines enim sumus) nobis ferenda sunt, et fortuna 
adhuc pericliianda. Neque enim desperandum est, 


qui e felici miser factus sit, eum ez misero vicissim 


felicem (ore. lgitur uxore et amicis navi impositis, 
Aualiam Pamphylie urbem profeetus, Cilicicas 
triremes et milites reperit : multi etiam senatores 
ibi ad eum convenerunt, In variis deliberationibus, 
cum tandem in Agyptum confugere placuisset, 
Pelusium oppulit, ubi Ptolemzum degere audie- 
ral ; qui quod immatura erat atate, Photinus eu- 
nuehus regni procurator, adventu Pompeii cognito, 
eonciliusmt principum virorum convocavit. Quorum 
aliis eum repellendum, aliis recipiendum esse 
suadentibus, Theodotus Chius orator tollendum 
esse pronuntiavit : Canem enim mortuum non mor- 
dere. Itaque missi sunt, qui eum accerserent. Ut 
vero ejus familiares eui non regio apparatu aut 
splendido excipi, sed in una cymba homines pau- 
cos accedere /487 viderunt : contemptum il- 
Jum suspectum habuerunt. Pompeiumque monu- 
erunt, ut navem in mare converteret. Ubi cymba 
accesserat, qui ea vehebantur, cum salutarunt 
Greco, et in naviculam conscendere jusserunt: 
mare enim vadosum et arenosum triremem non 
capere. Salutata igitur Cornelia uxore, jam ejus 
exitium plangente, οἱ duobus centurionibus, li- 
berto Philippo, et servo cui Scythe nomen erat , 


D una conscendere jussis, ad uxorem ej filium con- 


versus, illis Sophoclis versibus recitatis 2 


Quisquis tyranni se committit edibus, 
Fit illi seruus, liber etsi venerit ; 


βάθος οὐκ ἔχειν, οὐδὰ πλώῖμον εἶναι τριἠρει τὴν θάλασσαν, ὑπόφαμμον οὗσαν. ᾿Λσπασάμενος οὖν 
t&v Κορνηλίαν προαποθρηνοῦσαν αὐτοῦ τὸ τέλος, xal δύω ἑκατοντάρχους προσεμθῆναι καλεύσας, τῶν 
*: ἀπελευθέρων ἕνα Φίλιππον xal θεράποντα Ὑχύθην ὄνομα, στραφεὶς πρὸς τὴν γυναῖχα xai τὸν 


νῶν, εἶπε Σοφοκλέους ἰαμθεῖα” 


"0στις δὲ πρὸς tóparvor ἑμπορεύεται. 
Κείνου ᾽σεὶ δοῦ.Ίος, κᾶν ἐλεύύερος μο.ῖῇ (06). 


Varie lectiones et note. 


(65) M/av dpa, KoprynAla, τύχη» ᾖδειςτὴν ἀμεί- 
γονα. Ambiguum est utrum verba hac ἀποφαντι- 
κῶς καὶ ἀποθετικῶς accipienda sint, an vero ἔλΈγ- 
ντ'κῶς χατ ἐρώτημα. Priorem sensum scculus est 
Wolüus, qui, subdit ille, si eui displicet, ita con- 


vertat : Unam ergo fortunam, Cornelia, nosti melto- 
rem, qua te quoque fortasse decepit, quod me solito 
diutius fovit. 

(66) Μολῃ. 
rat W. 


Ita mss. omnes, quam vocem omise- 


8271 


JOANNIS ZONAR.E 823 


cyibam ingressus est. Et cum a terra longe adhuc A Ταῦτα φθεγξάμενος ἐνέδη. Καὶ συχνοῦ διαστήµατος 


abesset, orationem quam in parvo libello Gr:ece 
scripserat, ut eam apud regem haberet, legit. Ut 
ad terram appulerant, Cornelia et amici e triremi, 
.quid futurum csset, solliciti speculabantur. Interea 
Pompeium, qui Philippi amici manum prehende- 
rat, ut surgeret, Septimius primus a tergo trajicit : 
.deinde Achillas, et czteri. Át ifle toga facie ob- 
ducta, tantum ingemuit : neque quidquam se indi- 
gnum locutus, ex vulneribus mortuus est, anno 
setatis undesexagesimo, Qui in navibus erant, cxde 
ejus visa, cum tanto ejulatu ut in terra esaudire- 
tur, fugerunt. Czedis vero iministri capite ampu- 
tato, truncum nudum e cymba in littus abjece- 
runt, ut. spectaculo quibusvis esset. Quo dutn po- 
pulus satiaretur, Philippus ibi mansit. Deinde mari 
ablutum corpus, et sua tunicula involutum, parve 
cymba reliquiis cremavit: et sene quodam Ro- 
mano, qui prima stipendia sub Pompeio adole- 
$cente meruerat, adjutore, scpeliit, Cui Philippus, 
percontato, quis esset, qui Pompeium Magnum sepe- 
lire. institueret ? respondit, Se libertum illius esse. 
Tum senex: lstud, inquit, decus non tui unius 
erit. Me quoque lam pii officii socium admittito, τί 
meis et ipse manibus langam, et oruem Romanorum 
imperatorem maximum. Πα Pompeii fucrunt exse- 
quia. 


"Byso; ἐπὶ τὴν γῆν, 6 Πομπῄήϊῖος ἔχων £v βιθλίῳ µι. 


xpi) λόγον ὑπ αὐτοῦ γεγραμμένον Ἑλληνοὺν, ᾧ 
παρεσκεύαστο χρήσασθαι πρὸς τὸν Πτολεμαῖον, ἀνε. 
γίνωσχεν. Ὡς δὲ τῇ ΥΠ προσεπέλαζον, ἡ μὲν Κο;- 
νηλία μετὰ τῶν φίλων Ex τῆς τριήρους περιπαθῆς 
οὖσα τὸ μέλλον ἀπεσχόπει. Ἑν τούτῳ δὲ τὸν Πομ- 
πᾖϊον τῆς τοῦ φίλου Φιλίππου λαδόµενον χειρὸς ὡς 
ἑξανασταίη, Σεπτίμιος ὄπισθεν τῷ ξίφει διελαύνει 
πρῶτος εἶτα xal ᾽Αχιλλᾶς, xal ἕτεροι. Ὁ δὲ «ai; 
χερσὶ τὴν τὴθεννον ἐἑφελχυσάμενος χατὰ τοῦ πρ)σώ. 
που, µόνον στενάξας, μηδὲν δ᾽ εἰπὼν ἀνάςιον ἑαυτῦ, 
ἐνεχαρτέρησε ταῖς πληγαϊς, ἑξήχοντα ἑνὸς δέοντα 
βεθιωχὼς ἔτη. Οἱ δ' ἀπὸ τῶν νεῶν, ὡς ἐθεάσαντο ty 
σφαγὴν, θρῆνον ἐξάχουστον ἄχρι τῆς γης ἐχχέαντε; 
ἔφυγον. Τοῦ δὲ Πομπιῖου thv μὲν χεφαλὴν ἁτητέ- 


νουσι, τὸ δὲ ἅλλο σῶμα γυμνὺν ἐχβαλόντες ἀπδτη, 


ἁλιάδος, τοῖς δεοµένοις ἀπέλιπον τοιούτου θεά µατης. 
Παρέμεινε δὲ αὐτῷ Φίλιππος ἕως ἐγένοντο ueotd ες 
ὄψεως. Εἶτα περιλούσας τῇ θαλάσση τὸ copa xd 
χ'τωνίῳ τινὶ τῶν ἑαυτοῦ περιστείλας, μιχρᾶς ἆ) ᾱ- 
δος εὑρὼν λείφανα, τούτοις αὐτὸ χατέχαυσε, χαί τι- 
νος ἀνδρὸς Ῥωμαίου Υπραιυῦ Ίδη, τὰς 0b πρώτας 
στρατεία; ἔτι νέῳ Πομπηῖῳ συστρατευσαμένο», αυγ- 
επιλαθ,µένου αὐτῷ. "Ü; ἐπιστὰς τῷ GOL εἶπεν 
Τίς ὢν, ὦ ἄνθρωπε, θάπτει διανοῇ Mádyvoy 
Ποιιπήϊον; Ἐκείνου δὲ φήσαντος ὡς ἀπελεύθε- 


poc* 'AAA' οὗ µόνῳ col, ἔφη, τοῦτο τὸ κα.1ὸν ὑπάρξει, χἀμὲ δὲ εὑρήματος εὐσεδοῦς δέξαι χοιγω- 
vór, ἄψασθαι καὶ περιστεῖλαι ταῖς ἐμαῖς xepol τὸν μἐγιστον αὐτοκράτορα ' Popalur. Οὕτω μὲν 


ἐχηδεύθη Πομπήϊος. 


X. Cesar autem non multo post in Agyptum C 


cum venisset, eum a quo ei caput Poinpeii affere- 
batur, tanquam parricidam est 48& aversatus : 
ct annulo ejus accepto, illacrymavit : Achillam et 
Photinum interfecit. Ipse rex Ptolemsus prelio 
captus, et ad flumen sublatus est. Theodotus vero 
rhetor, tum quidem Cesaris ultionem evasit, clam 
ex /gypto elapsus, et in humili fortuna invisus 
omnibus. Sed post a M. Bruto Cesaris percussore 
in Asia comprehensus, et omni suppliciorum ge- 
nere excruciatus interiit. Quotquot autem Pompeii 
amici ab /Egypti tyranno capti fuerant, eos omnes 
Cxsar beneficiis sibi adjunxit: et ibi quoque bel- 
lum gessit, Cleopatra ex regione clam accersita, 
que a Photino eunucho et regno et urbe jam 
ejecia erat. Quae cuin solo. Apollodoro Siculo co- 
mite parva cymba conscensa ad regiam appulisset, 
οἱ involuta stragulo quam longa erat, el colligata 
ab eodem per fores ad Caesarem perlata esset : tum 
illius commenti solertiam admiratus, tum suavi- 
tate inorum et lepore ejus captus, eam ul regni 
esset particeps, cum frawe reconciliavit. Cui au- 
tem in convivio propter reconciliationem eam in- 
stituto, ab Achilla duce exercitus et Photino eunu- 
cho insidias sibi parari animadvertisset, Photinum 
interfecit: Achillas vero fuga elapsus, grave bel- 
lum ei intulit. Quo tempore cum Cesar ignem 
classi injecisset, magna quoque illa Bibliotheca 
conflagravit, Commisso pralio, ab aggere in lem- 


l'. 09 πολλῷ 9 ὕστερον Καΐσαρ, ἑἐλθὼν εἰς ATyv- 
πτον, τὸν μὲν προσφέροντα τὴν κεφαλὴν Πομπτῖου ὡς 
παλαμναῖον ἀπεστράφη ' τὴν δὲ σρραγίἶδα τοῦ ἀν- 
δρὺς δεξάµενος, ἐδάχρυσεν * "Ay dy δὲ χαὶ Ποῦει- 
νὸν ἔκτεινεν. Αὐτὸς δὲ ὁ βασιλεὺς Πτολεμαῖος, μἀχῆ 
ληφθεὶς, παρὰ τὸν ποταμὸν Ἠφανίσθη. θεόδυτος δὲ ὁ 
σοφιστὴς th» μὲν ἐκ Καΐσαρος δίκην διέφυΥΣν, 
ὑπεξελθὼν Αἴγυπτον χαὶ ταπεινὰ πράττων xal pr 
σούµενος * Βρούτῳ δὲ Μάρχῳ τῷ Καίσαρα κτείναντι 


“περιπεσὼν ἓν "Aclg, καὶ πᾶσαν αἰκίαν ὑπ αὐτοῦ 


αἰκισθεὶς, ἀπεχτάνθη. Ὅσοι δὲ τῶν Ποιπηῖου φίλων 
ἑαλώχεσαν ὑπὸ τοῦ τῆς Αἰγύπτου χρατοῦντος, πάν’ 


πας εὐηργέτησεν ὁ Καΐσαρ καὶ προσηγἀγετο. Κάχεΐ 


δὶ πόλεµον συνεατήῄσατο, xai xpjza τὴν Κλεοπάτραν 
ἀπὸ τῆς χώρας µετεπέμπετο, ἐχθληθεῖσαν ἤδη τὶς 
βασιλείας τε xal τῆς πόλεως παρὰ τοῦ εὐνούχου Dlo- 
θεινοῦ. "H, σὺν µόνῳ τῷ Σικελιώτῃ Απολλεδώρῳ εἰς 
ἀχάτιον μιχρὺν ἐμθᾶσα, τοῖς βατιλείοις προσέοχε, 
xai εἰς στρωµατόδεσμον ἑνδῦσα, προτείνει paxpiv 
ἑαυτήν. ὍὉ δὲ Απολλόδωρος, ἱμάντι συνδήσας a 
στρωματόδεσµον, εἰσχομίζει διὰ θυρῶν πρὸς t 
Καίσαρα. Καὶ διὰ τοῦτο τὸ τέχνηµα λαμυρᾶς φανεί» 
σης, καὶ τῆς ἄλλης ὁμιλίας xal χάριτος αὐτῆς f 
τηθεὶς, διήλλαξε πρὸς τὸν ἁδελφὺν ὡς συμθασιλεύ» 
σουσαν. ἙΕστιωμένων ὃ) ἐπὶ tal; διαλλαγαῖ, 
ἐπιθουλὴν φωράσας ὁ Καΐσαρ τυρευομένην ὑπ 
ἸΑχιλλᾶ τοῦ στρατηγοῦ καὶ Ποθεινοῦ τοῦ εὐνοῦχονν 
τὸν μὲν Ποθεινὸν ἀνεῖλεν' ᾿Αχιλλᾶς δὲ φυτὼν ds ἃ 
στρατόπεδον βαρὺν αὐτῷ περ.ἰστησι πόλεμοϊ. Qe 











829 


ANNALIUM LIB. X. 


830 


πῦρ ἐμδαλόντος τῷ στόλῳ (67), καὶ ἡ µεγάλη βι: A bum desiluit. Sed cum ab. JEgyptiis navibus undi- 


6λιοθήχη ἐμπέπρηστο. Μάχης δὲ συνεστώσης, xavs- 
πάδησε μὲν ἀπὸ τοῦ χώματος εἰς ἀχάτιον. Ἐπι- 
πλεόντων δὲ πολλαχόθεν αὐτῷ τῶν Αἰγυπτίων, ῥίψας 
ἑαυτὸ» εἰς τὴν θάλασσαν, ἀπενήξατο μόλις. "Ute λέ- 
γεται xal βιθλίδια χρατῶν πολλὰ µῆ προέσθαι νη- 
Χόμενος, ἀλλ’ ἀνέχειν αὐτὰ ὑπὲρ τῆς θαλάσσης τῇ 
ἑτέρᾳ χειρὶ, xat ταῦτα βάλλόμενος. Τέλος δὲ, τοῦ 
βασιλέως πρὸς τοὺς πολεμίους ἀποχωρήσαντος, 
ἑπελθὼν xal συνάφας πόλεμον ἑνίχησε, πολλῶν ms- 
σόντων xai τοῦ βασιλέως ἀφανοὺς γενοµένον. Κατα- 
λιπὼν δὲ τὴν Κλεοπάτραν βασιλεύουσαν Αἰγύπτου, 
χαὶ μικρὸν ὕστερον i£ αὐτεῦ τεχοῦσαν υἱὸν, ὃν 
Αλεξανδρεῖς Καισαρείωνα ἐχάλουν, ὥρμησεν ἐπὶ 
Zuplav xai Φαρνάκῃ τῷ Μιθριδάτου παιδὶ πολεµή- 
σα-, αὐτὸν μὲν τοῦ Πόντου ἐξέδαλε, τὴν δὲ στρα- 
τεὰν ἄρδην ἀνεῖλε. Καὶ τῆς µάχης ταύτης τὸ τάχος 
xai τὴν ὀξύτητα δηλῶν τοῖς ἐν ᾿Ῥώμῃ, ἔγραφε τρεῖΐς 
λέξεις. "Η.0ον, εἶδον, ἐνίκησα. Ἐντεῦθεν εἰς 
Ἰταλίαν ἀπελθὼν εἰς Ῥώμην ἀνέδαινε, τοῦ μὲν 
ἐνιαυτοῦ χαταστρέφοντος, εἰς ὃν ἤρητο διχτάτωο τὸ 
δεύτερον, οὐδέποτε πρότερον τῖς ἀρχῆς ταύτης Ye- 
νοµένης ἑἐνιαυσίου * gi; δὲ τὸ ἐπιὸν ἔτος ὕπατος àve- 
δείχθη. Tov δὲ περὶ Κάτωνα xol Σχιπίωνα μετὰ 
tiv iv Φαρσάλῳ µάχην εἰς Λιδύην φυγόντων xa 
δυνἀµεις ἠθροικότων ἀξιολόχους, ἐπ αὐτοὺς ὁ Καὶ- 
cap ἑστράτευσε, xal μικρῷ μέρει μιᾶς ἡμέρας 
τριῶν στρατοπέδων ἐκράτησε " χαὶ πενταχισµυρίους 
«àv πολεµίων ἀνηριχὼς, οὐδὲ πεντήχοντα τῶν ἰδίων 
ἀπέδαλε. Tov δὲ πεςευγότων Ex τῆς µάχτς ὑπατι- 
χὼν χαὶ στρατηγιχῶν ἁἀνδρῶν οἱ μὲν ἑαυτοὺς Od. 
Φθειραν ἁλισχόμενοι, συχνοὺς δὲ Καΐσαρ ἁλόντας 
ἀπέχτεινε. Κάτωνος 65 ἑαυτὸν ὃ,εργασαµένου, 5530; 
fv δτχθείς ' οὗ 5' ἕνεχα λελύπητυ ἄδηλον. Εἶπε δ᾽ 
οὗ, Ὦ Κάτω», φθονῶ τοῦ θανάτου’ καὶ γὰρ σύ 
/οι τῆς σωτηρίας ἑφθόνησας (68). ᾽Αλλὰ γὰρ 
ἐπανελθὼν εἰς ᾿Ρώμην ἀπὸ Λιδύης θριάµθδους χατή- 
γαχγε, xaX θέας ἑτέλευε vauudyur καὶ μµρνομάχων 
ἀνδρῶν. Τιµίσεων δὲ γενοµένων ἀντὶ τῶν προτέρων 
δυεῖν xal τριάκοντα µυριάδων αἱ πᾶσαι πεντεκαίδε- 
χα περισωθεῖσαι εὑρέθησαν ' τηλικαύτην φθορὰν τοῦ 
δήµου ὁ ἐμφύλιος εἰργάσατο πόλεμος. Εἶτα ὕπατος 
τὸ τέταρτον αἱρεθεὶς, εἰς Ἰθηρίαν ἑστράτευσεν ἐπὶ 


que cingeretur, mari se commisit, et :xgre enata- 
vit. Fertur autem libellos multos manu inter na- 
tandum in sublime elatós, non abjecisse, quanquam 
telis peteretur. Tandem cum rex ad hostes abiis- 
set, reversus, commisso prelio vicit, multis cesis, 
ipsoque rege desiderato, ac Cleopatre /Egypti re- 
gno relicto : que non multo post filium ei peperit, 
ab /Egyptiis Ceesarionem vocatum, inque Syriam 
contendit: et Pharnace Mithridatis filio Ponto 
ejecto, ejus vero exercitu prorsus deleto, ut belii 
confecli celeritatem demonstraret, iria verba Πο- 
mam scripsit : Veni, vidi, vici. Inde in Italiam pro- 
fectus, Romam ascendit sub anni exitum, quo se- 
cundum dictator creatus fuerat, cuim ea potestas 
antea nunquam 489 annua fuisset. In. sequen- 
tem annum consul est declaratus. Cum autem Cato 
et Scipio post Pharsalicam cladem in Africo justas 
copias coegíssent, C:esar contra eos profectus, exi- 
gua unius diei parte tres exercitus superavil: οἱ 


L milibus hostium occisis, suorum non r amisit. 


Viri consulares et prztorii qui e pugna evaserant, 
cum caperentur, partim ipsi necem sibi conscive- 
runt, partim captos Cisor suppliciis affecit. Ca- 
tonis necem, qui sibi ipse manus attulerat, palatia 


στο tulit : cur autem, incertum est. lllud qui- 


dem dixit: Invideo tibi mortem istam, Cato, quo- 
ni«m tu mihi salutem invidisti. Ex Africa Romam 


reversus, triumphavit, et spectacula navalis pugnze 
C et gladiatorum edidit. Cum census ageretur, CL 


mlilia civium, de cccxx millibus qua ante censa 
fuerant, sunt inventa. Tantam populi stragem bel- 
lum civile attulerat. Deinde quartum consul fac- 
tus, in Hispaniam abiit contra Pompeii filios, ado- 
lescentes quidem illos adhuc, sed audacia princi- 
patu digna preditos: ubi in tantum periculum 
venit, ut per aciem discurrens, clamitaret: An 
milites non puderet, se captum pueris in manus tra- 
dere? Post pugnam autem amicis dixit: Se de vi- 
etoria sepe, tum vero primum de vita certasse. Cxe- 
sare vielore, junior Pompeii filius fuga est ela- 
psus : post dies aliquot, natu majoris caput Czsari 


allatum. 


τοὺς Πομπηΐῖου υἱοὺς, νέους μὲν ὄντας ἔτι, τόλμαν δ᾽ ἐπιδειχνυμένους ἀξιόχρεων πρὶς  iyepovlav. Ὅτε 
καὶ εἰς χίνδυνον περιέστη, ὡς βοᾷν διὰ τῶν τάξεων περιθέων τῶν ἑαυτοῦ: El μὴ αἰδοῦνται «Ἰαδόγτας 
αὐτὸν ἐγχειρίσαι τοῖς παιδαρίοις; Πρὸς δὰ τοὺς φίλους μετὰ τὴν μάχην εἶπεν, Qc πο.λάχις μὲν 
ἀγωνίσαιτο περὶ νίκης, νῦν δὲ πρῶτον περὶ ψυχῆς. Νικήσαντος δὲ Kalcapo;, ὁ μὲν νεώτερος τῶν 
Πομπηῖου vi&y ἀπέδρα ' ἠνέχθη δ αὐτῷ μεθ) ἡμέρας τοῦ πρεσδντέἑρου ἡ χεφαλη. Τοῦτον ἔσχατον Καΐσαρ 


ἑπολόμησε πόλεμον. 


Varie lectiones et note. 


(67) "Ote πῦρ bu6aAórtoc τῷ στόΊῳ. Incertum 
utrum Καίσαρος. an ᾿Αχιλλᾶ;, sed Plutarchus scru- 
παπι tollit in Vita Czsaris, his verbis : Δεύτερον 
b xepixorvópevos τὸν στόλον, ἠναγχάσθη διὰ πυρὸς 
ἁπώτασθαι τὸν χίνδυνον. W. 

(08) Καὶ γὰρ σύ µοι ἐφθόνησας τῆς σωτηρίπς. 
Plerique, ait Wolfius, interpretantur, Tu mihi sa- 
lutem luam invidisti. Sed cum Plutarchus scribat, 
obscurum fuisse, cur Cesar Catonis interitum .do- 
lucrit, et ἐφθόνησάς µοι τῆς σωτηρίας, etiam in. 


telligi possit, Catonem non dignitatem tantum, sed 
salutem etiam Cxsaris oppugnasse, (neque enim 
additur, τῆς σωτηρίας cou, et ἑμαυτοῦ zque sub- 
intelligi potest, ne sententia quidem repugnante ) 
malui, subdit ille, particulam ( tuat ) omittere , ut 
in Latino etiam sermone ambigua esset sententia, 
uirum Cesar clementize laudem ex conservatione 
Catonis captare, an vero suam in eo explere ira- 
cundiam volueri', si eum in potestatem redegisset. 


831 


XI. Extremo hoc bello gesto Romam reversus Α 


Czsar, dictator perpetuus est creatus : quie mani- 
festa tyrannis fuit, preter monarchie summam 
potestatem successore quoque carens. Solus reruin 
potitus, multos qui arma contra tulerant, absol- 
vit. Nonnullis magistratus et honores dedit ; quo- 
rum e nurmero fuerunt Brutus et Cassius. Pompeii 
statuas dejectas restituit. Monitus ab amicis, ut 
satellites ad custodiam corporis adhiberet, recu- 
SaviL: Melius enim esse mortem semel oppetere, di- 
cens, quam perpetuo formidare. 1n. majorum rerum 
studio et nov: glorix appetitione, in animo habuit 
Parthis inferre bellum, et per Hyrcaniam in Scy- 
thiam facere impressionem. Odium populi Romani 
cum aliis: de causis, tum ob regni amorem vel 
A90 maxime suscepit. Unde familiares ejus ru- 
morem iu vulgus sparserunt, Sibyllinis libris con- 
tineri, Parthos non nisi rege duce a Romanis posse 
vinci. Et Alba Romam proficiscens, a quibusdam 
rex appellatus, cum ea re populum perturbatuin 
vidisset, 8e non regem, sed Cesarem esse dixit, 
Cesaris autem nomen (ut quidam opinantur) hg- 
buit, quod matre mortua ex utero casus essel ; 
quod falsum est : matrem enim ad virilem usque 
setatem habuisse scribitur. Aliquis autem ex majo- 
ribus ejus eo modo natus, cognomentum id in fa- 
miliam propagavit, Cum aliquando consulibus et 
praetoribus ad se accedentibus, toto senatu  comi- 
tante, non assurrexisset, non senatum tantum, sed 


JOANNIS ZONAR.E 


R32 

ΙΑ’, Ἐπανελθὼν $' εἰς Ῥώμην δικτάνωρ διὰ βίου 
ἑφήφιστο, ὃ τυραννὶς ἐτύγχανεν ἄντιχρυς, τῷ ἀνυ- 
πευθύνῳφ τῆς μοναρχίας προσλαδοῦσα τὸ ἁδώδοχονο 
Οὕτω δὲ χαταστὰς εἰς µοναρχίαν, πολλους ἀφηκς 
τῶν πεπολεµηχότων αὑτῷ. Ενίοις δὲ καὶ ἀρχὰς καὶ 
ειμὰς ἔδωχεν, ὧν ἦσαν χαὶ Ἡροῦτος xal Κάσσιος. 
Καὶ τὰς Πομπηῖου δὲ στήλας χαταθεέλημένας ἀνέ- 
στησεν. ᾽Αξιούντων δὲ τῶν φίλων δορυφορεῖσθαι 
αὑτὸὺν, παρῃτήσατο, Βά.τιόν ἐστιν, εἰτῶν, ἅπαξ 


ἁποθανεῖν, ἡ del προσδοκᾷ». Μειζόνων δ᾽ ἐρῶν 


πραγμάτων xaX χαινοτέρας δόξης, γνώμην ἔσχε στρα- 
τεύςιν ἐπὶ Πάρθους, xal δι’ Ὑρχανίας εἰς τὴν Σχυ- 
θιχὴν ἐμθαλεῖν. Μΐσος μέντοι τοῖς ἀνθρώποις χατ᾽ 
αὐτοῦ xal ἕτερα ἐνεποίησαν, τὸ δέ γε μεῖζον ὁ τῆς 
βασιλείας ἔρως εἰργάσατο, δι) ὃν οἱ περὶ αὐτὸν καὶ 
λόγον πρὸς τὸν δῆμον ἑνέσπειραν, ὡς ix γραμμά- 
των Σιδυλλείων φαίνοιτο, μὴ ἄλλως ἔσεσθαι τὰ Πάρ. 
θων Ῥωμαίοις ἁλώσιμα, εἰ ph βασιλεὺς αὐτοῖς ου- 
στρατεύσοιτο. Καὶ ix τῆς Ἄλθης δὲ πρὸς 'Ῥώμῃν 
ἱόντα τὸν Καίσαρα ἑτόλμησάν τινες πρυσειπεῖν βα- 
σιλέα. Tou δὲ ὁῆμου θορυθηθέντος, ἐχεῖνος οὗ Ba- 
σιλεὺς ἀλλά Καΐσαρ ἔφη καλεῖσθαι. Ἐλέγετο δὲ Kai- 
σαρ (ὥς τινες οἵονται) ola δὴ τάχα τῆς μητρὺς a5- 
ποῦ ἂν τῷ tlixte:v θανούσης, xal αὐτοῦ δι’ ἀνατομῆς 
προαχθέντος εἰς φῶς. θύκ ἀληθὲς δὲ τοῦτό ἐστι. Τη» 
γὰρ μητέρα αὐτοῦ (fjv οἱ περὶ αὐτοῦ γεγράφασιν 
ἱστορήσαντες xal αὐτοῦ ἀνδρωθέντος. Τὸ ὃ ἐξ áva- 
τομῆς παρελθεῖν εἰς τὸν βίον οὐχ ἓπ᾽ αὐτῷ Υέγονεν, 
ἀλλ᾽ ἐπέ τινι τῶν προγόνων αὐτοῦ, xal ἐξ ἐχείνου 


populum etiam offendit: quasi per senatum totam QC τὴν χλῆσιν ἔσχον οἱ ἐχείνου ἀπόγονοι. Προσιόντοιν 


rempublicam ludibrio haberet, ac plerique statim 
mosti recesserunt. Ad bas offensas etiam tribu- 
norum plebis accessit contumelia. Nam cum in 
festo, in sella aurca triumphali habitu sederet, An- 
tonius consul in forum irrupit, diadema lauro im- 
plexum Cesari offerens. Ob eam rem plausus haud 
sanc illustris datus est, a subornatis hominibus : 
sed cum id Caesar recusasset, totius populi plausum 
tulit. Ita bis populi animos expertus, surrexit. Ad 
hzc regias facsias statuis ejus impositas tribuni 
plebis detraxerunt, et eos qui regem illum saluta- 
rani, in carcerem duxerunt ; applaudente populo, 
el Brutos cos appellante. Ut enim supra est expo- 
situm, Brutus pulsis Tarquiniis moparchim pote- 
&latem ad populum transtulit. Quibus rebus Caesar 
irritatus, tribunos potestate privavit : et iis graviter 
increpitis, populum etiam per contumeliam Brutos 
appellavit. Ex eo populus ad M. Brutum spectavit, 
qui a vetere Bruto genus ducere putabatur: ab eo- 
que $0lo vel primo pendebant, qui mutationem desi- 
derabant. Quia vero ipsum alloqui non audebant, 
noctu litteras circa tribunal et sellam, in qua prz- 
tor jus dicebat, spargebant: in quibus scriptum e- 
rat, Brute, dormis ? οἱ, Non es Brutus ? Incitabatur 


bé ποτε τῶν ὑπάτων αὐτῷ xal τῶν στρατηγῶν καὶ 
τῆς βουλῆς ἁπάσης ἑπομένης, ὅτι μὴ ἐξανέστη χα- 
θήµενος, οὐ µόνον ἑλύπησε τὴν βουλὴν, ἀλλὰ καὶ νὸν 
διμον, ὡς bv τῇ Bou] προπηλακιζοµένης τῆς κό- 
λεως, xai μετὰ χατηφείας οἱ πλείους ἀπῆλθον εὖ- 
θύὺς. Ἐπιγίνεται bk τοῖς προσχρούσµασι τούτοις xal 
à τῶν ὁηπμάρχων προπηλαχισμός. Ἐτελεῖτο piv yàp 
τῇ πόλει ἑορτή” Καΐσαρ &' ἐπὶ δίφρου χρυσέου xa- 
θήµενος, xócptp κχατεχοσμεῖτο θριαμδικῷ. ᾽Αντώ- 
νιος δὲ ὑπατεύων εἰς ἆγορὰν ἔνέδαλε, φέρων διάδηµα 
στεφάνω δάφνης περιπεπλεγµένον, xat ἑδίδου τῷ 
Καΐσαρι, xaX γίνεται χρότος οὐ λαμπρὸς ix. παρα- 
σχευῆς. ᾽Απωσαμένου δὲ τοῦ Καΐσαρος, ἅπας ὁ 
δῆμος ἀνεχρότησε * καὶ τούτου δὶς Ὑεγονότος, ἡ 
πεῖρα ἐξηλέγχετο (09), xaX 6 Καΐσαρ ἀνέστη. "Ecsi 
Ok xai ἀνδριάντες αὐτοῦ διαδήµασιν ὤφθησαν &va- 
δεδεµένοι βασιλιχοῖς, ἀπέσπασαν ταῦτα ol δήμαρχοι, 
καὶ τοὺς προσειπόντας αὐτὸν βασιλέα ἀπῆγον εἰς 
δεσµωτήριον. Καὶ ὁ δῆμος ἐπὶ τούτοις ἑχρότει, xal 
Ἡρούτους Σχάλει τοὺς ἄνδρας. Βροῦτος γὰρ fjv, ὡς 
ἑστόρηται ἄνωθι, ὁ χαταλύσας Ταρχύνιον καὶ τὸ 
κράτος εἰς τὸ Χοινὸν περιστήσας ix μοναρχίας. 
ἙἘπὶ τούτοις ὁ Καΐσαρ παροξυνθεὶς, τὴν μὲν ἀρχλν 
τοὺς δημάρχους ἀφείλετο ’ bv δὲ τῷ χατηγορεϊῖν αὖ- 


Varia lectiones et note. 


(69) Kal τούτου 6lc γεγονότος ἡ πεῖρα ἑξη.1έγ- 
χετο. Converti, inquit Wolfius : Jta bis popwli 
animos expertus, surrexit. Sed τὸ, τὴν πεῖραν &&s- 
λέγχεσθαι, intelligi potest, vcl animadversum esse, 


Caesarem periclitari voluisse populum, utrum 
sequis animis regium ornatum laturus essct : vel, 
C:esarem animadvertisse, conatum suum csse irri- 
tum, populo a regio pompa abliorrente. 





833 


ANNALIUM LIB. X. 





834 


τῶν ἅμα xal τὸν Bf pov ἐφυθρίζων, πιλλᾶκις Dpoó- A idem etiam a Cassio. Sed (54Η futura cedes pluri- 


τους ἀπεχάλει τοὺς ἄνδρας. Ἐντεῦθεν πρὸς Μάρνον 
Προῦτον τρέπονται οἱ πολλοὶ, £x Βρούτου τοῦ πάλαι 
δυχοῦντα τὸ γένος ἕλκειν, καὶ πρὸς µήνον ἐχεῖνον f 
πρῶτον οἱ μεταβολῆς ἐφιέμενοι ἀποθλέποντες, αὐτῷ 
μὲν οὐκ ἱτόλμων προσομιλεῖν  νύχτωρ δὲ γράµ- 
paca περὶ τὸ βῆμα xal τὸν δίφρον ἔῤῥιπτον, ἐφ᾽ οὗ 
στρατηγῶν ἐχρημάτιζε, λέγοντα. Καθεύδεις, à 
Βροῦτε, χαὶ, Obx sl Βροῦτος; xa Κάσσιος 6k πα- 
ρώξυνεν αὐτόν. Καὶ τῷ Καΐσαρ; δὲ πολλὰ λέγεται 
σημεῖα γενέσθαι δηλοῦντα τὸν ὕλεθρον, ὧν Bv xal 
τουτό ἐστι. Περιαύων (70) τῇ γυναιχὶ, φωνὰς ἀσα- 
qiie val στεναγμοὺς ἀνάρθρους ἑχείνην ἀναπέμ- 
πουσαν ᾖᾳθετο. ἛἜδδχει δὲ χλα[ειν ἐχεῖνον, ἐπὶ «at; 
ἀγχάλαις ἔχουσα χατεσφαγµένον" fj xal μεθ ἡμέ- 
pzv ἐδεῖτο τοῦ ἀνδρὸς μῇ προελθεῖν εἰς τὴν σύγχλη- 
τον. "D; δὲ xai θύσαντες οἱ µάντεις δυσιερεῖν ἔλε- 
yov, ἔγνω mi μψας ᾽Αντώνιον ἀφεῖναι τὴν σύγχλητον. 
Βροῦτος μέντοι ᾿Αλθῖνος, πιστευήµενος μὲν ὑπὸ 
Καΐσαρος, τοῖς δὲ περὶ Μάρχον Βροῦτον xat Κάσ- 
σιον µετέχων τῆς συνωμοσίας, τούς τε μάντεις ἑ- 
χλεύαζε, xal χαθῄπτετο Kalsapo;, ὡς διαθολὰς 
ξαυτῷ προστρίδοντος χαταφρονῄσεως πρὸς τὴν σύγ- 
χλητον. "Ηχειν γὰρ αὐτὴν ἐχείνου χελεύσαντος, xat, 
πάντα; ἑτοίμους εἶναι φηφίζεσθαι, ὥστε τῶν ἐχτὸς 
Ἰταλίας ἐπαρχιῶν ἀναγορεύεσθαι βασιλέα, xai τὴν 
ἄλλην ἐπιόντα γῆν τε xal θάλασσαν ἑαυτῷ περιτι- 
θέναι διάδηµα. Ταῦθ' ἅμα λέγων ὁ Ἡροῦτος, fyc τὸν 
Καΐσαρα λαδ΄μενος τῆς χειρός. Οἰκέτης δέ τις ὰλ- 


λότριος ἐντυχεῖν αὐτῷ προθυμούµενος ἀπιόντι, μὴ C 


δυυηθεὶς, παρέδωκεν ἑαυτὸν τῇ τοῦ Καΐσαρος Υ.- 
νάιχὶ φυλάττειν, εἰπὼν ἔχειν μεγάλα πράγµατα bxa- 
νιόντι ἁπαγγεῖλαι τῷ Καΐσαρι. Σοφιστὴς 8i τις 
᾽Αοτεμίξωρος Κνίδιος, βιθλἰον περὶ τῆς συνωμοσίας 
Υράψας, xz ἐγγίσας αὑτῷ, Τοῦτο, ἔφη, Καΐσαρ, 
μόνος xal ταχέως ἀνάγνωθι: μεγάλα γάρ σοι χαταγ- 
Ὑελεῖ xal σοι διαφέροντα. Ὁ δεξάµενος ἐκεῖνος, 
ὥρμησε μὲν ἀναγνῶναι, μὴ μέντοι δυνηθεὶς ὑπὸ τῶν 
ἐντυγχανόντων, κχατεῖχε τῇ χειρὶ, καὶ πορΏλθεν 
οὕτω πρὸς τὴν σύγχλητον. Ἡ δὲ ὑπεξανέστη. Τῶν 
δὲ περὶ Βροῦτον οἱ μὲν ἑξόπισθεν τοῦ δίφρου αὐτοῦ 


bus prodigiis denuntiata esse fertur, e quibus etiam 
illud est. Uxorem accubantem voces 49] obscu:as 
et confosas edere animadvertit. Ea vero sibi lamen- 
tari visa erat, et eum occisum in ulnis tenere : et 
mane oravit, ne in senatum veniret. Cum ctiam 
augures sacra parum auspicata fuisse dicerent, 
abstinere curia statuit, et. per Antonium senatum 
dimittere, Sed Brutus Albinus, cui Czsar fidem 
habebat, conjurationis eum M. Bruto et Cassio 
particeps et augures dceridebat, et Cxesarem repre- 
hendebat, ut qui crimen contempti senatus in se 
admitteret: qui jam aderat ejus jussu. Paratos 
etiam esse omnes decernere, ut omnium extra Ita- 
liam provinciarum rex appellaretur, utque cum 
nationes exteras peragraret, aut mare trajiceret, 
diadema gestaret. [9ο dicens Drutus, Cesarem 
manu prehensam ducebat. Abeuntem, servus alie- 
nus ejus alloquendi cupidus, cum convenire non. 
posset, se uxori ejus custodiendum tradidit, quod 
magnas res haberet reverso Cxsari nuntiandas. 
Artemidorus item rhetor Gnidius libellum de con- 
juratione a se scriptum ei porrexit et, Ilunc, in- 
quit, Cesar, solus et celeriter legito ; res enit 
magnas tibi declarab:t, quxque intersunt. Libel- 
lam aeceptum Cesar. lecturus, cum a salutantibus 
impediretur, manu tenuit, itaque in senatum ve- 
nit. Qui cum ei assurrexisset, Bruii conju:ati par- 
tim a tergo sellam ejus circumsteterunt, partim 
ad eum accesserunt, tanquam exsuli cuidam ve- 
niam petituri. Ántonium vero Czsari lidelem ct 
robustum Brutus Albinus foris tenuit. Ubi conse- 
dit C:esar, et intercessiones rejecit, primus Casca 
jugulum ei ferit ictu non lethifero. Ut autem omnes 
conjurati pugiones strinxerunt, contra ceteros sé 
defendisse fertur veste convoluta, et vociferans : 
$^d cum a Bruto ctiam stricto ense peti se vidis- 
sel, toga capite obvoluto, non amplius restitisse. 
Ita tribus et viginti vulneribus confossus, ad basin; 
statue Pompeii concidit, eamque cruentait, ut 
ipse Pompeius exdi inimici astare videretur. 


περιέστησαν, οἱ δὲ ἀπήντησαν ὡς περί τινος φυγάδος δεόµενοι. Τὸν δὲ ᾽Αντώνιον πιστὸν ὄντα Καΐσαρι 
καὶ ῥυμαλέον Ebo παρακατεῖχε Βροῦτος ᾿Αλδίνος. Ὡς δὲ καβίσας ὁ Καΐσαρ διεχρούετο τὰς δεῄσεις, 
δίφει παρὰ τοῦ Κάσχα πρώτου πλήττεται τὸν αὐχένα, πληγην οὗ θανατιφόρον. Ὡς δὲ xai τῶν συν. 
ωμοτῶν ἕχαστος τὸ ξίφος ἐγύμνωσε, λέγεται πρὸς μὲν τοὺς λοιποὺς ἀπομάχεσθαι ἐνειλούμενος xal χε- 
χραγώς ' ὅτε δὲ xai Ἡροῦτον εἶδεν ἑσπασμένον τὸ ξίφος, ἑἐφελκύσασθαι κατὰ τῆς κεφαλῆς τὸ ἱμάτιον, 
µηχέτι ἀπομαχόμενος. Efxost μέντοι χαὶ τρία λαδὼν τραύματα, ἀἁνδριάντος ὄντος ἐχεῖ Πομπτῖουν 
περὶ τὴ» βάσιν εὑρέθη κείµενο;, καὶ καθαιιάξας αὐτὸν, ὡς δοχεῖν αὐτὸν ἐφεστάναι τῷ φόνῳ τοῦ πο- 
λεμίου Πομπῄϊον. 

ΙΒ’. 'O μὲν οὖν Γάΐος Ἱούλιο Καΐσαρ οὕτως 
ὑπὸ φιλοτιµέας καὶ φιλαρχίας ἀπώλετο. Οἱ γὰρ θω- 


ΧΙΙ. Sic Czesar ex ambitione εί appetitione pr:n- 
cipatus interiit. Adulatores enim ejus ambitioni et 


πεύοντες αὐτὸν, τὸ φιλόπρωτον αὐτοῦ xai φιλόδοξον 
χατανο.Όντες, 00x ἐπαύοντο ἄλλα im ἄλλοις αὐτῷ 
φηφιζόμενοι: ἦσαν δὲ τοιαῦτα ἃ ἑφηφίζοντο' τὴν 
ἐπιν/χιον στολὴν ἀεὶ φορεῖν, xal ἐπὶ τοῦ ἀρχιχοῦ 
ὀέφρου χαθέζεσθαι » τοῖς τε ῥαδδούχοις δαφνηφο- 


glorioke studio inservientes, alios atque alius ei 
honores decernere 492. non destiterunt. : qui 
hujusmodi fuerunt, ut triumphalem vestem per- 
petuo ferret, et in sella curuli sederet : ut fascibus 
laureatis perpetuo uteretur, et Pater patrie ap- 


Varie lectiones et note. 
(70) Περιαύων. lta mss. Wolfius παριαύων ediderat. 


855 


JOANNIS ZONAMILE 


836 


pellaretur : ut ejus imago in nummis exsculpere- Α 0025: ἀεὶ χεχρῃσθαι, πατέρα τε αὐτὸν -ῆς πατρί- 


tur, et natalis publ:ce celebraretur : ut in Roma- 
nis fanis et omnibus urbibus ejus statu: colloca- 
rentur. Pro ejus autem tribunali duas statuas 
eollocarunt : alteram ob cives servatos, alteram 
ob urbem obsidione liberatam, corona civica el 
obsidionali ornatas. Et novam curiam «zedificari 
jusserunt, qux Juliana de ipsius nomine diceretur. 
Censoremque eum solum et perpetuum crearunt ; 
privilegia tribunorum ei dederunt ; 8i a quoquam 
dicto factove offensus esset, ut caput ejus sacrum 
essct ac piaculo obligatum. Quid autem sacrum 
esse significet, jam est a me expositum. Jam quis 
talibus eum rebus gaudere cernebant, auratam ei 
sellam concesserunt, et vesiem qua olim reges 
usi fuerant, et custodiam ex equestri et senalorio 
ordine, utque publice pro eo supplicationes flerent, 
et per ejus fortunam juraretur, et acta ejus rata 
essent, sanxerunt, et Quintilis mensis ab eo Julius 
appellaretar. Hzc et alia plura, ue singulis com- 
memorandis lectorem obtundamus, ei decreve- 
runt. Quibus rebus invidiam bominum, vel potius 
iram deorum suscepit, multosque in se provocavit, 
donec cum exitum quo repente concidit, est sor- 
titus. Cum ita interfectus jaceret, omnes qui ibi 
aderant, turbati, et consilii percussorum ignari, 
quasi et ipsi periculo proximi fugerunt, et terren- 
dis obviis urbem luctu impleverunt. Civitata sic 
affecta, percussores vim timentes, strictis οἱ cruen- 
tis gladiis per forum in Capitolium accurrerunt, 
ibique diem et noctem exegerunt, At Lepidus eo 
facinore in castris audito, urbe cum militibus oc- 
cupala, pro concione in percussores est invectus. 
Antonius autem prz metu latitans, cum illius ad- 
ventu cognito, et percussorum fuga in Capitolium, 
resumpla fiducia prodiisset, et senatu convocato 
sententias rogaret : Cicero omnibus auctor fuit, 
ut mutuis odiis abolitis, utrinque, si quid pecca- 
tum esset, condonarent, ne civile bellum 493 
recrudescerct, et cives a civibus interirent : con- 
sentirent potius, ut populares οἱ cives deceret. 
Adjecit etiam, acta Caesaris, sive ad donationes, 
sive ad honores, sive .ad magistratus pertinerent, 
rala esse oportere, nec exagitanda curiosius, aut 


δος ὀνομάκεσθα:, xaX ἐς τὸ νόμισμα ἐγχαράττεσθας, 
δηµοσἰᾳχ τε ἑορτάσειν αὐτοῦ τὰ γενέθλια ' Ev τοῖς 
ναοῖς τε τῆς Ρώμης χαὶ ἓν πάσαις ταῖς πόλεσιν 
ἀνδριάντας αὐτοῦ ἵστασθαι. "Eri δέ γε τοῦ βήματος 
δύο αὐτοῦ ἀνδριάντας ἱδρύσαντο, τὸν μὲν ὡς τοὺς 
πολίτας σεσωχότος, τὸν ὃ ὡς ix πολιορχίχς ῥυσα- 
µένου τὴν πόλιν. Ἑστεφάνωντο δὲ xai ἄμφω στεφά- 
νοις τοῖς ἐπὶ τοιούτοις νενομισµένοις. Βουλευτήρ.ό, 
τε χαινὸν οἰχοδομηθΏῆναι ἑπέταξαν, ἵν Ἰουλιανὸν 
ἐπὶ τῷ αὐτοῦ κλη/είη ὀνόματι. Ἑ.μητήν τε χαὶ διΙ 
βίου xa µόνον αὐτὸν ἑψηφίσαντο εἶνσι * ἔχειν δὲ xol 
τὰ τῶν δηµάρχων προνόμια * xal ef τις αὐτὸν ἔργῳ 
ἢ λόγῳ ὑθρίσειεν, ἱερὸν εἶναι ἐθέσπισαν, xal τῷ 
ἄγει ἐνέχεσθαι. TL δὲ τὸ ἱερὸν εἶναι νενόµιστο, Ίδη 


B µοι προαφἠγηται. Χαίροντα δὲ τούτοις ὀρῶντες αὖ- 


τὸν, ἐπίχρυσόν τε δίφρον αὐτῷ ἔδοσαν, xaX στολΏν 
ᾗ πάλαι ἐχρῶντο οἱ βασιλεύσαντες, xai φρουρὰν Ex 
τῶν ἱππέων xai ix τῶν βουλεντῶν, εὔχεσθαί τε δη- 
µοσίᾳ ὑπὲρ αὐτοῦ, xai τὴν τύχην αὐτοῦ ὁμνύ- 
vx: (71), xax τὰ πραχθησόµενα παρ) αὐτοῦ κύρια 
τυγχάνειν ἑνομοθέτησαν, διά τε αὐτὸν Ἰούλιων (12) 
προσηγόρευσαν, xal ἄλλα πλείονα (ἵνα ὃΣ vb καθ 
ἔχαστον ἀπχριθμοῦντες τὸν ἀχροατὴν μὴ ἀποχναίω- 
μεν) αὑτῷ ἑφηφίσαντο. Ἐξ ὧν ἐπίφθονος ἕδυξεν 1 
μᾶλλον νεμεσητὸς, xal xa0' ἑαυτοῦ πολλοὺς διηρξ- 
θισ:, μέχρις ἂν εἰς τὸ ἐπελθὸν αὐτῷ κατηντίκει 
τέλος. Καὶ ὁ μὲν οὕτω σφαγεὶς ἔχειτο. Οἱ àx ἐκεῖ 
παρόντες ἄνθρωποι ἅπαντες ἑταράττοντο, τὴν τῶν 
σφαγέων ἀγννοῦντες διάνοιαν, xat ὡς αὐτίχα χινὸν- 
νεύσοντες ἔφενυγον, xal τοὺς συναντῶντας ἑξέπλη»- 
σον, xaX θρήῄνων τὴν πὀλιν ἐπλήρουν. Καὶ dj μὲν 
πόλις οὕτω διέχειτο, ὁἱ δὲ σφαγεῖς, δεδιότες µή τς 
σφίσιν ἑἐπίθηται, γυμνοῖς καὶ ἡμαγμένοις τοῖς ξἰ- 
φτσι δ.ὰ τῆς ἁἀγορᾶς διελθόντες ἀνέδραμον cl; τὸ 
Καπιτώλιον, ἐχεῖ τε τὴν ἡμέραν xai τὴν νύχτα 
διἠγαγον. 'O δὲ Λέπ.δος, bv τῷ στρατοπέδῳ pao 
τὰ γεγενηµένα, νυχτὸς σὺν τοῖς στρατιώταις χα-έ- 
λ16ε, xal χατὰ τῶν σφαγέων ἑδημηγόρει. ᾽Αντών:ος 
ὅξ, τοῦ Καΐσαρος ἀναιρεθέντης, φοθτθεὶς ἐχρύδη; τὸν 
δξ Λέπιδον ἑαθόντα μαθὼν xal τοὺς φονεῖς εἰς τὸ Ka- 
πιτώλιον ὄντας, θαῤῥησας ἐξτλθε, xat τὴν γερουσίαν 
ἀθροίσας ὠμίλει αὐτῇ, xal γνώµας εἰσῆγε mpb; « 

γενόµενα. 0 δὲ Κιχέρων δηµηγορήσας ἔπεισε záv- 


rescindenda. His rationibus adducti, omnium inju- D τας μὴ μνησιχακεῖν ἀλλήλοις, ἁ, λὰ χᾶν τισιν ἑμάρ- 


riarum oblivionem decrevernnt. Percussores vero 
de Capitolio verba facientes, militibus promise- 
runt, se nulla Cesaris acta rescissuros, neque cui- 
quam quidquam ab illo datuni crepturos. Sedi- 
tione hoc modo composita, non prius ο Capitolio 
descenderunt, quam filium Lepidi ct Antonii obsi- 
des accepissent. Deinde cum lecto Cesaris testa- 
mento populus cognovisset, Octavium ab eo 
adoptatum esse, et reipublice munera, et viritim 


τηταί vt, παρόφεσθαι τοῦτο, ἵνα μὴ ἐμφύλιος αὖθις 
γένηται πόλεμος xal τῶν πολιτῶν ὄλεθρος ὑπ' ἀλ- 
λλλων ὀλλυμένων, ὁμονοῆσαι δὲ ὁμοφύλους ὄντας 
xai συγγενεῖς. Καὶ προσέθετο δεῖν xal τὰ παρὰ τοῦ 
Καΐσαρος πραχθέντα εἴτε àv δωρεαῖς f| τιμαῖ; cl:v 
3| £v ἀρχαῖς φυλάςα:, xal pf] τι τούτων πολυπραγµ-- 
νῆσαι ἡ ἀνατρέφαι. Πεισθέντες οὖν αὐτῷ μτδενὶ 
μνησιχαχεῖν ἑφηφίσαντο. Καὶ οἱ σφαχεῖς δὲ τοῖς 
στρατιώταις ὁμιλοῦντες ἐκ τοῦ Καπιτωλίου μηδὲν 


Yarie lectiones et nota. 


(21) Τὴν τύχη» αὐτοῦ ὀμνύναι. Ρεν fortunam 
Cesaris, Wolfius vertit : melius forte per genium, 
de qua formula consvlendus pre cteris Joan. 
Bapt. líansenius in lib. De jurejurando, cap. 15. 


(12) Διά τε αὐτὸν ἸἹΙού.ἱον. Sic mss. Wolfius 
legendum censet, διά τε αὐτὸ» τὸν Κουϊντίλιον τὸν 
μηνα Ἱούλιοων προσηγόρευσαν. Atque ita vertit. 


-«. 


83; 


ANNALIUM LIB. X. 


838 


τῶν τῷ Καΐσαρι πραχθέντων ἀχυρῶσα, ὑπέσχοντο, A vel tricenas, ul Octavius, vcl octogenas quinas, ut 


μήτ᾽ àgatpfis:aDal τινα μηδὲν τῶν ἑκάυτῳ δεδοµέ- 
vtov * xal οὕτως ἐς χαταλλαγὰς Ίχον. Οὐ πρότερον 
δὲ οἱ ἓν τῷ Καπιτωλίῳ χατέθησαν f| τόν τὲ τοῦ Λε- 
πίδου παῖδα καὶ τὸν τοῦ ᾽Αντωνίου ὀμέρους λαθεῖν. 
Μττὰ ταῦτα τῆς διαθήχης τοῦ Καίσαρος ἀναγνωσθεί- 
gre μαθὼν ὁ δῆμως ὅτι υἱὸν πεποίηται τὸν Ὀχτά- 
θιον, καὶ ὅτι τῇ v: πόλε; δωρεὰς xal ἑχάστῳ δραχ- 
μὰς. ὡς μὲν Ὀχντάθ.ος γράφει, τρ.άκοντα, ὡς δ᾽ 
ἕτεροι, πέντε xal ἑθξομήχοντα χαταλέλοιπεν, ἑτα- 
ρἀχθησαν. Καὶ ὁ Αντώνιος τὸν vexphv εἰς τὴν ἆγο- 
ρὰν προθέµενος ἡματωμένον, καὶ λόγον ἐπὶ τῷ χει- 
µένῳ εἰπὼν, τὸ πλῆθος παρώξυνε πρὸς ὀργήν. Εἶπ 

γὰρ πολλὰ μὲν mph; ἔπαινον τοῦ ἀνδρὸς, χαὶ πρὸς 
ἔλεον τοῦ πόθους τοὺς ἀχρολτὰ, ἐρεθίζωντα. Eliza 
καὶ τὰ ψηφισθέντα αὐτῷ χαταλέξας ὀνόματα, ἐπήγα- 
γε». "AAA! οὗτος ὁ πατὴρ, οὗτος ὁ ἀρχιερεὺς, ὁ 
ἄσυ.Ίος, ὁ poc, ὁ θεὸς τἐθνγηκεν', οἴμοι, οὗ vóco 
8 ασθεὶς, οὐδὲ χήρα μαρανθεὶς, οὐδὲ ἔξω που ἐγ 
το.λέ(ιῳ τρωθδὶς, οὐδὲ éx δα!µονίου tiróc αὑτομά- 
τως ἁρπασθείς * àAA' ἐνταῦθα τοῦ τείχους ἐν τὲς 
ἐπιδου.]ευθείς' ὁ καὶ eic Ώρεττιίαν deo ga. loc 
σερατεύσας, ἐν τῇ πὀ.ει ἐγεδρευθείς' d τὸ πω- 
µύριον αὐτῆς ἐπαυξήσας, ἓν τῷ βουλευτηρίῳ 
λτασφαγεἰς᾽ ἄοπ.Ίος ὁ εὐπόαεμος, Tvg óc ὁ el- 
ρη»οποιὸς, 2, ὃς τοῖς δικαστηρίοις ὁ δικαστὴς, 
πρὸς ταῖς ἁργαῖς ὁ ἄρχων, ὑπὸ τῶν πο.ιτῶ», ὃν 
μιηδεὶς τῶν πο.εμίων, jmd" εἰς τὴν θάλασσαν 
ἑχπευσόντα κτεῖγαι δεδύνητο" ὑπὸ τῶν ἑταίρω», 
ὁ απο..]άχις αὑτοὺς ἐεήσας. Ποῦ δῆταά σοι, 
Καΐσαρ, ἡ gilarüpozía; aov δ' ἡ ἀσυ.]ία; ποὺ 
ὃ᾽ οἱ νόμοι; 'AAAà σὺ μὲν, ὅπως μηδ' ὑπὸ τῶν 
ἐχωρῶν τις φογεύηται, zoAAà ἐνομοθέτησας, σὲ 
δὲ οὕτως οἱμτρῶς ἀπέκτειγαν οἱ φί.Ίοι. Kal vor 
& τῇ ἆγορᾷ πρὀχεισαι ἐσφαγμένος, δι ἧς πο.- 
Adice ἐπόιπευσας ἑστερανωμένος * xal ἐπὶ τοῦ 
Βήματος ἔῥῥιψει κατατετρωµέγος, ἁρ᾽ οὗ xoAAd- 
χις ἐδημηγόρησας. Οἴἶμοι zoAioy ἡματωμέγων ! 
à στο.ϊῖῆς ἑσπαραγιιένης, ἣν éxl τούτῳ μόνον, 
ὡς ἔοιχε», ἔ-άδες, Ίνα ἐν ταύτῃ σφαγῇῆς ! "Ez 


alii wradunt, draclimas relictas, turbatus οι. Cum 
autem Antonius cadavere cjus adhuc cruento in 
foro proposito, orationem ad defuncti laudes, et ad 
cxdis commiserotionem pertinentem habuisset, 
multitudo concitata cst. Deinde recitatis honori- 
bus qui ei decreti fuerant, subjecit : Sed pater, 
pontifex, sacrosanctus, heros, deus mortuus est : 
hei mihi, non morbo, non senio exstinctus, non foris 
in bello vulneratus, nec fortuito aliquo casu raptus : 
scd hic intra monia per insidias casus est. Qui ci- 
lra periculum in Britanniam peneiravit, in. urbe per 
dolum occubuit. Qui pomacrium civitatis promovit, 
intra curium est irucidatus : inermis, vir bellico- 
$us : nudus, vir pacificus : ad pretoria, pretor : 


B apud magistratus, magistratu praditus : a. civibus, 


quem nemo hostium vel in mari natantem | accidere 
potui! : a familiaribus, quorum sape misertus fuit. 
Ubi tua est. humanitas, Cesar ? ubi sacrosancta 
auctoritas ? ubi leges ? Tu. quidem accurate providi- 
sli, ne quis ab inimicis caderetur : te vero crudeliter 
amici occiderunt, et nunc in foro jaces interfectus. In 
$uggesto jace» vulneribus confectus, unde multas 
conciones habuisti. Heu canos sanguine concretos : 
heu vestem laceratam, quam eo scilicet induisti, wt 
in ca jugulareris. His verbis populus commotus, 
percussores quaritavit, raptum cadaver Cxsaris 
in foro cremavit, ad :xdes percussorum tetendit, 
ac Ηε]νίυπι 4945 Cinnam tribunum plebis pererro- 
rem norinis occidit. Neque enim is Cxsari fecerat 
insidias, sed Cornelius Cinna prztor. Quo in loco 
C:sar crematus est, plebs aram erexit, in qua illt 
ut deo sacrificaret. Sed eam consules everterunt, 
lege lata, ne quis deinceps dictator creare:ur. Qui 
autem dictaturam vel decrevisset, vel a«cepisset, 
ul capite plecicretur. Antonius tum pro auctoritate 
multa egit, dandis magistratibus, provinciis, liber- 
iate, immunitate, atque exsulibus revocandis, non 
Sccus ac si potentatus Caesaris successor esset: 
iisque rebus magnam pecuniam coegit. 


τούτοις ὁ δῆμος ἑξρργισθεὶς τοὺς piv,oyayeig ἑζήτει, τὸ δὲ σῶμα τοῦ Καΐσαρος ἁρπάσαντες ἓν τῇ 
ἆ 1: pd ἔχαυσαν. Καὶ ἐπὶ τὰς τῶν φονέων οἰχίας ὥρμησαν, χαὶ Ἕλθιον Κίνναν δτμαρχοῦντα διεχειρί- 
σαντο, πλανηθέντες τῇ ὁμωνυμίᾳ" οὐ γὰρ οὗτος τῷ Καΐσάρι ἐπεθούλευσεν, ὁ στρατηγὸς δὲ Κίννας Κορ- 
v^) yos. Βωμὸν δὲ ἔνθα κατέκαυσε τὸ σῶμα τιῦ Καΐσαρος, Ίχειρε τὸ πληθος, ἵν ἐπ αὐτοῦ θύοιμν ὡς 
θεῷ τῷ Καΐσαρι. Οἱ δ' ὕπατοι αὐτὸν ἀνέτρεψαν, καὶ vópov εἰσήνεγκαν μηδέν αὖλις γενέσθαι δικτάτω- 
ρ:, θάνατον θέντες τὸ ἐπιτίμιον, eU τις εἰσηγῆσέται τοῦτο, xal ti τίς που δέξεται. Αντώνιος 0X τότε 
τολλὰ ἐναυθεντῶν διεπράξατο, ἀρχάς τε διδοὺς xal χώρας, καὶ ἐλευθερίαν, καὶ ἀτέλειαν, xal φυγάδας 
κατάγων, ὡς τῆς δυναστείας τοῦ Καίσαρος τάχα διάδοχος, xal πολλὰ ix τούτων ἠργυρολόγτας xpf- 
pota. 


IT". Ὀκχτάδιος 5à Táto;, ὃς xa Πίας (75) ὠνομα- 
το, ἁδελφῆς τοῦ Καίσαρος ἣν υἱὸς συνοικούσης 
ὨὈκταδίῳ τῷ ἐχ Πελιτρῶν τῶν Οὐολουσχίδων (74), 
ἑτράφη 0i παρὰ τῇ μητρὶ καταλειφθεὶς ὀρφανός. 
Αὐξτθεὶς δὲ διηγε παρὰ τῷ Καΐσαρι ἄπαιδι ὄντι. Διὸ 
xa ἕστεργε τὸν ἁδολφιδοῦν, καὶ µεγάλας εἶχεν ἐπ᾽ 


XIIL C. vero Octavius, qui et Pius, sororis ος- 
saris filius, nuptz Octavio Veliterno (sunt autem 
Velitre Volscorum municipium) pupillus relictus, 
apud matrem educatus est. Cum adolevisset, apud 
C:esarem egit orbum liberis: qui eum amavit, 
magna de eo spe concepta. Nam Accia mater ejus 


Varie lectiones et note. 


(73) "ος xal Πίας. lia alter e Regiis οἱ Colber. 
teus : alter leg. Πίονς Pius. 


(74) Οὐο.ουσκίδων. Sic mss. Reg. ct Colbert. 
Woltius, Οὐολισχίδων, ediderat. 


839 


JOANNIS ZONAR.E 


810 


praegnans somniavit intestina sua ferri ad caclum, À αὑτῷ τὰς ἑλπίδας. fl τε vào µήτηρ αὑτοῦ Αττία, 


explicarique per omnem terrarum ambitum. Som- 
niavit et pater Octavius eadem nocte, utero Ácciz 
jubar sol's exortum. Qui cum ob uxoris puerpe- 
rium serius in euriam venisset, P. Nigidius Figu- 
jus senator, qui astronomiz peritissimus habeba- 
tur, comperta. Octavii morz causa, exclamavit : 
Tu nobis dominum genuisti. Cum puer ruri educa- 
retur, aquila pane ex manibus ejus rapto subvola- 
vit, ac delapsa rursus eumdem restituit. Deinde, 
eum adolescentulus in urbe degeret, somniarit 
Cicero se videre illum — catenis aureis e coelo ad 
Capitolium demitti, et a Jove flagris czdi. Catulus 
vero et ipse in somnis vidit, Jorem Rome imagi- 
nem in sinum filii Octavii, pueri adhuc, demit- 
tere. His de causis eum Cwsar, in amplissima spe 
adoptatum, hxredem instituit, ac diligentissime in 
arte dic-ndi 619669 Latineque erudiendum curavit. 
Exverciit et in re militari, et ad negotiorum reipu- 
blíce atque imperii administrationem assuefecit. 
Hic igitur Octavius, Apollonix studiorum causa 
degens, interitu Caesaris audito, Brundusium tra- 
jecit : cognitoque avunculi testamento et tumultu 
populi, Cesaris nomen A495 sibi vindicavit : 
aditaque hereditate, rebus gerendis animum in- 
tendit, annos octodecim natas. Eo urbem ingre- 
diente, magnus circulus, et instar ccelestis arcus 
varies, orbem solis ambiit, futuri tumultus prz- 
nuntius. Tribunatum, quamvis ab Antonio prohi- 


beretur, awbire non destitit : sed tribuno conci (c 


Jiato sibi, in forum perductus, pro concione 
promisit, se legata, patris testamento relicta, sta- 
tím soluturum ; et aliorum emolumentorum plebi 
spem fecit. Cujus studia cum sibi adjunxisset, exorta 
stella quee a septentrione versus occasum tende- 
bat, quam alii cometam dicebant, ea portenden- 
tem, qua solet id genus impressionum : alii Cesari 
dedicabant, in stellarum numerui recepto scilicet : 
non dubitavit pridem Octavius, tum Casar, post 
etiam Augustus, aneam statuam Caesaris, cum 
stella supra caput, in xde Veneris dedicare. Quod 
eum populi metu nemo prohiberet, ctiam alia in 
Czsaris honoreu fecit. Antonius vero, qui eum 
contumeliis et injuriis agitabat, plebe zgre ferente, 
ac pene omnibus indignantibus, sibi metuens, 
cum eo collocutus est : el cum reconciliati vide- 
rentur, ex suspicione quadam inimicitiz recrudue- 
runt. Et quia Cesaris opes crescere videbat, mul- 
titudinem largitionibus et obsequiis ad se allicere 
stiduit : idque facile consecuturus videbatur, cum 
ipse consul, frater Lucius tribunus plebis, Caius 


byxv10/020a3 αὐτὸν, ἔδοξε xat' bvap τὰ σπλἆγχνα 
αὐτῆς El; τὸν οὐρανὸν ἀναφέρεσθα:, xai ἐπὶ πᾶσαν 
ἐχτετάσθαι τὴν ΥΏν. Καὶ ὁ ἑκείνης àvip χατὰ tiv 
αὐτὴν νύχτα ἐδόχει ὁρᾷν Ttov ix τῆς νηδύος αὗττς 
ἀνατέλλοντα. “Λρτι δὲ τοῦ 72:05; «εχθέντος, Νιχίδιος 
Φίχο.λος (15) βουλευτής, διαγινώσχε:ν τὰς τῶν ἁστέ- 
ρων κινέσεις ἄριστα πιστευόμενος, βραδύτερον ei; 
τὸ συνέδρ.ον τοῦ Ὀχ-αδίου ἀπηντηχότος, Ίρετο αὖ- 
αν zh» αἰτίαν τις βραδύτητος. Ὡς δὲ δ.ὰ τὸν τοῦ 
παιδὲς τόχον, ἐχεῖνος ἔφη, ἀνεδότσεν ὅτι Δεσπότη» 
ἡμῖν ἐγέννησας. Τρεφομένου δὲ τοῦ παιδὸς iv 
ἀγρῷ, ἀετὸς, ἐκ τῶν χειρῶν αὐτοῦ ἑἐξαρπάσας ἄρτον, 
χαὶ μετεωρισθεὶς, αὖθις ἀπέδωχεν αὑτὸν χαταπτάς. 
Παιδίσχου τε αὐτοῦ ὄντος καὶ ἐν Ῥώμῃ διατρίδον- 
τος, ἕδοξεν ὁ Κιχέρων χαθ᾽ ὕπνους ὁρᾷν αὐτὸν ἁλύ- 
σεσι χρυσαῖς ix τοῦ πόλου πρὸς τὸ Καπιτώλ.ον 
καθ,μώμενον xal παρὰ τοῦ Διὸς µαστιζόμενον (16). 
Κάτουλος δὲ χαὶ αὑτὸς xa0' ὕπνους ἑδόχει τὸν Aia 
εἲς Ῥώμες εἰχόνα εἰς τὸν χόλπον του 'Ox:a£lou παι- 
ἓδς ἔτι ὄντος ἐμθεθληχέναι. "Ex τούτων τοίνυν ὁ 
Καΐσαρ μεγάλα ἐπ) αὑτῷ ἑλπίσας εἰσεποιίσατό τε 
τὸν παῖΐδα, xal χ)τρονόμον χατέλιπε, xo ἐπιμελῶς 
ἐἑπαίδενε λόχοις ῥητορικοῖς, τῇ τε τῶν Λατίνων xal τῇ 
Ἑλληνίδι ςωνῇ, καὶ ἤσχει πρός τε τὰς στρατεία; καὶ 
πρὸς πραγμάτων διοίχγαιν πολιτικών τε xal ἀρχ'- 
xcv. Οὗτος οὖν ὁ Ὀκτάθιος ὅτε ὁ Καΐσαρ ἑσφάγη, iv 
Απολλωνία ἔτυχεν Gv, ἐπὶ παιδείᾳ σταλείς. "Ενύα 
μαθὼν τὸ συμθεθηχὸς ἑπεραιώθη πρὸς τὸ Πρεντέ- 
σιον. Καὶ tá; τε δ.αθίχα; τοῦ Καΐσαρος γνοὺς, xal 
ὡς ὁ δῆμος τετάρακται, τὸ ὄνομά τε τοῦ Καΐσαρος 
ᾠκειώσατο xol τὸν χλΏρον ἐδέξατο, καὶ τῶν πρα- 
γµάτων εἴχετο, ὀχτωχαιδεχέτης ὤν. Εἰσιόντης δὲ 
αὐτοῦ εἰς τὴν ᾿Ῥώμην, Ἶρις πάντα τὸν ἤλιον ποικίλη 
καὶ πολλὴ περιέσχεν, f| προσεδίλου τὴν μέλλουσαν 
ἔσεσθαι ταραχΏν. Εἰσελθὼν δὲ, δηµαρχΏσαι μὲν 
ἐπεχείρησεν (77), ἀλλ ἐχωλύθη ὑπὸ τῶν περὶ τὸν 
Αντώνιων. Ὁ 6 οὐχ ἠσύχασεν, ἀλλά τὸν δήμαρχον 
ὑπελθὼν χαὶ παρ᾽ αὑτοῦ ἐς τὸν δῆμον εἰσαχθεὶς ἔδη- 
µηγόρησε, χαὶ την καταλειφθεῖσαν ὑπὸ του Καΐσα- 
p^« δωρεὰν εὐθὺς ἑχτίσειν ὑπέσχετο, ἄλλων τέ τινων 
αὑτοῖς ἑλπίδας ὑπέτεινε. Kal οὕτω τὺν δημον ἑἐφελ- 
χυσάµενος, ἐπεί τις ἀστὶῖρ τότε ἑφάνη ἐξ ἄρχτου 
πρὸς ἑσπέραν, ὃν οἱ μὲν χομήτην ἔλεγον, προση- 
µαΐνοντα oTá που εἴωθεν, οἱ δὲ τῷ Καΐσαρι αὐτνν 
ἀνετίθεσαν, ὡς ἐς τὸ τῶν ἀστέρων ἀριθμὸν ἐγχατε:- 
λεγμένῳ, θαρσήσας ὁ πρώην μὲν Ὀκτάθδιος, ἤδη 6t 
Καΐσαρ χκληθεὶς, μετὰ ταῦτα µέντοι xai Αὐγοῦστος, 
χάλκεον ἀνδριάντα τοῦ Καΐσαρος, ἀστέρα φέροντα 
ὑπὲρ κεραλῆς, εἰς τὸ ᾽Αϕροδίσιον ἕστησεν. Ὡς δὲ 
παρ᾽ οὐδενὸς τοῦτο κεχώλντο, φόθῳ τοῦ δήμου, χαὶ 


Varie lectiones et note. 


(13) 9/xovAoc. Duo Regii et Colbert. Φίδουλος. 

v(6) Hapà τοῦ Διὸς μασειζόμενον. Sic ubi Wol- 
flus : Suetonius puerum facie liberali demissum calo 
cateua aurea, ad [ores Capitolii constitisse, eique 
Jovem flagellum tradidisse : hinc suspicor. legendum 
non µαστιζόμενον, sed. μάστιγα ἐγχειριζόμενον, nisi 
forte µαστίζειν idem significet, 


(11) Δημαρχήσαι μὲν àxexelpncsr. lta. mss. at 
Wolfius legendum censebat δηµηγορῆσαι. Sequitur 
cuim : εἰς τὸν δηµον εἰσαχθεὶς ἑδημηγόρησέ τε, εἰς. 
Quare pro his verbis : Tribunatum ambire non de- 
Mitt, vertendum, urbemingressus, concionem ad po- 
pulum habere instituit; neque dest.tit, quamvis «b 
Autouio prehiberetur, sed tribuno sibi conciliato, clc. 





811 


ANNALIUM LIB. X. 


hi2 


ἄλλα τινὰ εἰς τιμΏν τοῦ Καΐσαρος διςπρἀκατο, 'Àv- A vero ΡΙΦΙΟΓ egset. In tanto verum motu, ei Autonii 


τώνιος δὰ τὸν νέον Kalaxpa τοῦτον περιὺθρισέ τε 
καὶ ἀδικῶν ἣν, 6v & ποτὲ θροῦς πρὸς τοῦ πλήθους 
ἐγένετο, xal σφόδρα πάντες σχεδὸν Ἡγανάκτησαν, 
Φιβηθεὶς οὗν ὁ Αντώνιος, εἰς λόγους ᾖλθεν αὐτῷ, 
xai ἔδοξαν κατηλλάχθαι, ἀλλ αὖθις bg ὑποψίας 


summa propter consulatum potentia, populus ta- 
men Cesari maxime studuit, cum propter. patris 
memoriam, tuum ob ipsius pollicitatipnes; sed ob 
illud in primis, ut Antonium, cujus vires :wgre fc- 
rcbant, premerent. 7 


τινὸς διηνέχθησαν. Ορών οὖν ὁ Αντώνιος τὸν Καΐσαρα αὐξανόμενου, ἐπεχείρησεν εἰς ἑαυτ:ν τὸν ὄμι- 
λον ἐπισπάσασθαι, τινὰ αὐτοῖς χαριζόμενος. Ἠδύνατο γὰρ αὐτὸς ὑπατεύων, θατέρρυ τῶν ἁδελφῶν αὖ. οῦ 
δημαρχοῦντος, τοῦ Λ.υκίου δηλαδη, τοῦ δέ γε λοιποῦ τοῦ Γαῖων ατρατηγυῦντος, Τὰ δέ γε τῆς πόλεως ἐν 
ἀχαταστασίᾳ σαν. Ἐλόχει δὲ ὁ Αντώνιος, ἅτε ὑπατεύων Ἅµπλεονεχτεῖν. Ὁ δὲ Καΐσαρ ὑπὸ τοῦ πλῃ- 
θους µάλιοτα ἐσπουδάζετο, καὶ διὰ τὸν πατέρα xol διὰ τὰς ὑπυσχέσεις ἃς ἐποιεῖτρ. τὸ (à μείζον ὅτί 


πολὺ ἠυναμένῳ τῷ Αντωνίῳ Ἠχθοντο, καὶ ταπεινῶσαι αὑτὸν ἐθούλοντρ, 


ΙΕ. ᾽Αντων/ου δὲ εἰς τὸ Ὡρεντέσιον ἀπελθόντος 
πρὸς τοὺς ix Μακεδονίας περαιωθέντας ατρατιώταᾶς. 
ὁ Καΐσαρ ἀχεῖ piv φίλους μετὰ χρημάτων, ἵνα 


XIY. Αιιαμίο Dcundusigm ad legiones Macedo: 
nicas profecto, Caesar amicis «0 cum pecunia pra:- 
missis, in Campaniam progressus, exeroitum ex 


αφᾶς αφετερίσωνται, προαπέστειλεν αὐτὸς δὲ µέχρι p diversis provinc.is cpegil, patris. necem uliurus, 


Καμπανίας ἐλθὼν, πλῆθος συνέλεξεν ix διαφόρων 
χωρῶν τῷ πατρὶ τιμωρεῖν λέγων, χρήματα τὰ μὲν 
διδοὺς, τὰ δὲ ὑπισχνούμενος. Καὶ σὺν αὐτρῖς εἰς τὴν 
Ῥώμην ἠπείχθη, πρὶν ἐπανελθεῖν τὸν ᾿᾽Αντώνίον. 
Καὶ τῷ δήµῳ ὁμιλῆσας, ἑπαίνων ἔτυχε xal αὖθις 
ἀπεδήμησε δύναμιν ἀθροίσων. ᾽Αντώνιον δὲ Ev Βρεν- 
τεσίῳ οἱ στρατιῶται φιλοφρόνω; ἐδέξαντο. Εἶτα πι- 
κρῶς αὐτοῖς προσφεροµένου, ὡς xal πολλοὺς αὑτῶν 
ἀποχτεῖναι , ἑνξωτέρισαν, xai συγνοὶ µετέστησαν 
πρὸς τὸν Καΐσαρα. Αντώνιος δὲ bx τῆς Ῥώμης 
εἲς τὴν Γαλατίαν ἑξώρμησε, φοδηθεὶς μὴ αὐτὴ τι 
γεοχµώσῃ, καὶ ὁ Kaisap δ' ἐπηκολούθησεν. "Ipys 
δὲ τότε τῆς [αλατίας ὁ Βροῦτος ὁ Δέχιμος, εἷς τῶν 
συνοµοσάντων κατὰ τοῦ Καΐσαρο;, παὶ ὃς uisi τῷ 
πρὸς ᾽Αντώνιον οὐχ ὑπεῖξεν αὐτῷ. Τοῦτο μαθὼν ὁ 
Καΐσαρ, τὸν Προῦτον προσηταιρίσατο' οὕπω γὰρ 
ἑώρα χα'ρὸν τοῦ τιµωρήσασθαι τοὺς Φφονεῖς τοῦ 
παχρό΄. Ἐν δὲ τῇ Ῥώμῃ ἡ σύγκλητος ἐθουλεύετο, 
θορυδουµένη διὰ τὸν πόλεµον, Καὶ πολλοὶ μὲν γνώ- 
µας ἄλλας εἰσήνεγχαν, Ἐιχέρων δὲ πολέμιον δεῖν 
εἶπε ψηφίσασθαι τὸν Αντώνιον, τὸν Καίσαρα μέντοι 
xai τὸν Βροῦτον τὸν Δέκιμον αὐτῷ ἑναντιουμένους 
ἐπαινέσαι, ἐφ᾽ ol; ἰδιογνωμονήσαντες πεποιῄκασι, 
καὶ ἐπιχουρῆσαι αὐτοῖς, xai ἐξουσίαυ νεῖμαι πρὸς 
τὸ µέλλον, xa) τοὺς ὑπάτους ἅμα ἄμφω mph, τὸν 
πόλεμον πεπομφέναι, καὶ πολεμῆσαι αὐτῷ μηδὲ ὅ-α- 
τερίδειν xal µέλλειν. Ταῦτα τοῦ Κιχέρωνος συµθου- 
λεύσαντος, ὁ Καληνὸς ὁ Κὐϊντος ἐναντιούμενος αὐτῷ 
συνεδούλευε πέµφα: πρὸς ἅπαγτας τὴν ῥουλὴν xe- 
λεύουααν ὁμοίως αὐτοῖς καταθέσθαι τὰ ὅπλα, xol 
ἐπ αὑτῇ καὶ ἑαυτοὺς xal τοὺς στρατιώτας ποιῄσα- 
σῦαι. Καὶ πεισθέντας μὲν ἑπαινέσαι * εἰ ὃ᾽ ἀπειθή- 
σουσι πολεμῆσαι, τὸν Ἱπόλεμον δὲ τοῖς ὑπάττις 
πιστεύσασθαι. Ὁ μὲν οὖν εἶπε ταῦτα" οἱ πράττοντες 
δὲ τὰ τοῦ Καΐσαρος ἐπεχράτησαν. Kaí τινες τρὸς τὸν 
Αντώνιον ἐν τῆς βουλῆς ἀπεστφλησαν, χελευούσης 
αὐτῷ τά τε στρατόπεδα xal τὴν Γαλατίαν &gsivat 
καὶ ἀπελθεῖν εἰς Μακχεδονίαν, τοῖς αὐτῷ τε συστρᾶ- 
τευοµένοις προσταττούσης οἴχαδε ἀναχωρῖῆσαι ῥητῆς 
ἡμέρας ἐντὺς, d) γινώσχειν ὡς Ev µοίρᾳ πολεµίων 
αὐτοῖς λογισθήσονται. Mob δὲ τοῦ τὴν γνώµην τοῦ 
ῬΑντωνίου μαθεῖν τὸν πρὸς αὐτὸν πόλεμαν τοῖς ὑπὰ - 
τοις χαὶ τῷ Καΐσαρι, ἀρχὴν αὐτῷ στρατηγοῦ δέντες, 
PATROL. Gn, CXXXIV. 


pecunia parUfn. numera[a, partim promissa : cum 
gogue ante reditum Anlonji propere in urbem 
reversus, oratione ad populum habita laudatus 
est, atque iterum ad delectus ha' endos abiit. Απ. 
tonium vero milites benigne Drundusii 496 «οου- 
perunt. Deinde eum ab eo, nonnullis interfectis, 
erudeliter. tractarentur, tumultuali sunt, 3c multi 
ad Ciesarem defecerunt. Antonius vero in. Gallias 
properavit, veritus ne rehus novis stugerent : 
ouymque Cisar sceutus, D. Brutum  conjuratiouis 
con:ra Gesarein parlicipem, qui ei provincia pra- 
erat, Antonij inimicum, sibi Caesar conciliat. Nam 
tempus vindicaudi patris nondum adesse cernebgt. 
Ronze senatu deliberapte, et propter belluin-ter- 
rito, alii alias senjenfias dixerunt ; Cicero autgm 
Antenium hosjem judicandum, et Casareu αρ p. 
Brutum. privata. auetoritate cum | ijlo leljutp ge- 
rentes, Jqudandos et adjuvandos csse censuit : ψβία 
etiam in posterum auctoritate, et ambos consules 
sine ulla cunclatione ad bellum ei inferendum 
miptendos. Q. Calenus conira, legatos ad omnes 
mitiencos esse, qui eos armis positis, semclipsps 
ci legiones auctoritati senatus permittere jube- 
rept. Quod si suscultassent, laudaydos esse ; s:n 
minus, bellum consulibus cquira eos mandandum. 
Yerum Casariana factione pravalente, quidam ex 
senatu ad Antonium missi, qui eum, exercitibus et 
Galliis omissis, in Macedoniam ire, ejus item mi- 


p lites intra statum. diem domum redire juberent, 


aliogui hostium loco babendos esse. Et priusquam 
nqssel animum Antonii senatus, bellum contra 
eum consulibus, Ciesari potestatem impcraloris 
maudavit. Quibus rebus Antonius cogniJis, legatis 
senatus contumeliose traciatis, per suos legatos, 
enusam qua: bello praetexebatur, in ipsos decreti 
auctores relorsit. Quamobrem denuo el ipse hostis 
judicatus est ς et milites, ni illum reliquisseny, 
alio die przfinito. Jile yero Mutin Decimum abyj- 
dens, nihi] gessit memorabile. Decimus vero prj- 
myin egregie se defendit. Deinde cum operibus 
undique cinctus esset, veritus (3845, ne caperetur, 
aut penuria commeatus deditionem faceret : cum 
Hirüio exercitum versus Mutinam duxit. Sed cum 
2'1 


843 


JOANNIS ZONAIUE 


δια 


amnem prateríluentem propter castodias trajicere A ἐμπεπιστεύχασι. Ταῦτα μαθὼν 5 Αντώνιος τοὺς 


nun possent, οἱ de sua praesentia eum certiorem 
factum euperent, ex altissimis arboribus ei signa 
dederant, 497 flamma elata : 445 cum non in- 
telligeret, laminz plumbi tenuissinii quiJ vellent 
inscripserunt, eamque chart» instar convolutain 
natatori perferendam dederunt. Sic Decimus pra- 
sentia corum co;nita, eoden illis modo rescripsit. 
Quem cum Antonius nihil cedere vider t, Lucio 
(ratre ad obsidionem relicto, contra Caesarem et 
Hirtium est profectus. Ac primum aquo Marte 
certatum esl : taudem victor Ántonius, noetu clam 
conira junium quein appropinquare senserat, du- 
cil, eumque per insidias vulnerat, maximam ejus 
militum partem c:edit, reliquos in vallo obsidet : 


μὲν πρὸς αὐτὸν σταλέντας ἐξωνείδισεν, ἀντιστείλας 
6' ἑτέρους τὴ» αἰτίαν τοῦ πολέμου δι᾽ ὧν προετεῖνετο, 
tig τοὺς xav' αὐτοῦ Ψηφισαµένους ἀντιπεριίστα. 
Οἱ δ᾽ àv τῇ 'Ῥώμῃ πρλέμιον αὖθις τὸν ᾽Αντώνιον 
ἑφηφίσαντο, καὶ τοὺς αὑτῷ συστρατενοµένους, εἰ 
pà αὐτὸν καταλίποιεν, ἑτέραν Ἰμέραν εἰς τοῦτο 
αὐτοῖς ὁρισάμενοι. Ὁ δὲ ἑπολιόρχε: τὸν Ἀέχιμον ἐν 
τῇ; Μουτίνῃ, οὗ μέντοι λόγου τι χατώρθωσεν BEtov. 
'O Δέχιμος δὲ πρῶτον μὲν ἰσχυρῶς Ημύνετο τὺν 
ἉΑντώνιον, ἔπειτα παντελῶς ἀπετειχίσθτ. Δείσας 
οὖν 6 Katcap μὴ 8 ἀλφη f| ἁπηρίᾳ τῶν ἐπιτηδείων 
ἑνδοίη, σύν v6 τῷ Ἱρτίῳ ἐπεστράτευσε πρὸς ἩΜουτ/- 
νην. Τὸν δὲ πρὸς αὐτῇ ποταμὸν περαιωθῆναε o;x 
Ἰδυνήθησαν διὰ τὴν Ev αὐτῷ φρουράν. Σπεύδοντες 


et conira Cesarem, Hirtium, οἱ cseteros converti- B δὲ τὴν ἑαυτῶν παρουσίαν τῷ Δεχίμῳ γνωρίσαι, à-b 
tur. Verum Hirtius eum et de vía et pugna fes- τῶν ὑφηλοτάτων δένδρων ἑφρυχτώρουν. Ὡς 5 οὐ 
sum, ex improviso aggressus, illustri victoria su- συνίει, µ0λίθδου Ἀλεπτὺν ὄγαν ποιῄσαντες ἔλασμα, 
geravit. ἔγραγαν ἐν αὐτῷ, xol ὡς χάρτην τοῦτο ἑλίξαντες, 
Κολυ ιθητῇ διενεγχεῖν ἔδωχαν. Καὶ οὕτως ὁ Δέχιμος την παρουσίαν αὐτῶν μαθὼν, ἀντεπέστειε οσφίσι 
«by αὑτὸν τρόπον. Ὅ οὖν ᾽Αντώνιος ὁρῶν οὗχ ἑνδιδόντα τὸν Δέχιμον, ἐχείνῳ τὸν ἁδελφὸν κατέλεπε 
Αούχιον, αὐτὸς δ᾽ ἐπὶ τὸν Καίσαρα xal τὸν Ἴρτιον ὥρμησε. Καὶ πρότερον μὲν ἱἰσοπαλεῖς Εγίνοντο μά- 
ya ὑπερέσχε δ' Όστερον 6 ᾿Αντώνιος xal τὸν Ἰύνιον αἰἱσθόμενος πλησιάνοντα, ἀπῆρε λαθὼν 
νυκτὺς ἐπ᾽ αὐτὸν, xal ἑνεδρεύσας αὑτόν τε Χκατέτρωσε xal τῶν στρατιωτῶν τοὺς πλείους ἁπέκτεινε" 
τοὺς δέ Ύε λοιποὺς χατέχλεισεν εἰς τὸ τἀφρευµα, χαὶ mph; τὸν Καΐσαρα xal τοὺς ἄλλους ἑτράτετο, 
Kal οἱ ὁ Ἔρτιος xàk τῆς πορείας xal τῆς μάχης πεπονηκότι ἀνελπίστως ἁπαντήσας πολὺ ἔχρα- 





τῃσε, 
XV. Eaclade Antonii cognita, scnatus et flirtium, 


et Junium, et Cxsarem imperatores appellavit, 
quamvis Junius rem male gessisset, C:sar vero 
non pugnasset, ab Hirtio ad castrorum custodiam 
' relictus. Sic Antonius succubuit. Sed et T. Muna- 
tius Plancus ejusdem factionis, a Pontio Aquila 
Decimi legato victus est. Antonius alienatis a se 
militum animis, et populis quibusdam sili prius 
addictis tumultuantibus, territus, ad tempus quie- 
vit : sed nonnullis a Lepido copiis auctus, recepit 
animum, subitaque eruptione facta, et multis 
utrinque czxsís, profligatus, fugam cepit. Itaque 
senatus illius clade letus, omnes qui cum eo fece- 
rant, hostes judicavit, tam ipsorum quam Antonii 
bonis publícatis. Cesarem vero nec insigui aliquo 
honore affecerunt, et premere sunt conati, fis 
omnibus qu:e'se accepturum sperabat, iu Deci- 
mum collatis. Ac ne malefacere posset, magistra- 
tus himicis ejus decreverunt, Sexto Pompeio 
classis prefecto designato, M. Bruto Macedonia, 
Cassio Syria et bello centra Dolabellam mandato. 
Ut autem Cesaris milites inter sese committerent, 
alios laudarunt, pecuniis et coronis oleaginis da- 
tis : aliis nihil tribucrunt. Verum Czsaris indu- 
stria factum, at nihilominus inter se consentirent. 
Quo ftom:» cognito, ne sic quidem consulatum, 
sed alios ei honores decreverunt. Quos aspernan- 
tem, pretorem 4968 primum, deinde consulem 
fecerunt. Λο illi quidem Caesarem pro pucro et 
adolescentulo, sicuti vulgo appellabatur, tracta- 
bant : ille vero cuin extera, tum pueri appellatio- 
net zgre ferens, ad arma conversus, clam de pace 


ΙΕ’. Thy δ) ἧτταν τοῦ ᾽Αντωνίου μαθοῦσα ἡ BouXR 
αὐτοχράτορας τόν τε Ἴρτιον xal tbv Ἰούνιον xol 
τὸν Καΐσαρα ὠνόμασαν, χαΐτοι τοῦ μὲν ὈἸωννίου 
καχῶς ἁπαλλάξαντος, Καΐσαρος δὲ μηδὲ μαχεσαμέ- 
νου. Ἐπὶ γὰρ τῇ τοῦ στρατοπἑδου κατέµεινε οϱν- 
λαχῃ, τοῦ Ἱρτίου κατὰ τοῦ ᾿Αντωνίου ὀρμίσαντος. 
Οὕτω μὲν οὖν ὁ ᾽Ανιώνιος ἤττητο. Καὶ Τῖτος δὲ 
Μουνάτιος Πλάγχος τῶν Αντωνίου ὢν χαὶ Ποντίῳ 
Αχγύλα τῷ Δεχίμῳ ὑποστρατηγοῦντι πρὀσπολειμῶν, 
ἐνιχέθη. Κάντεῦθεν of τε τοῦ Αντωνίου στρατιῶται 
05x ὡς πρώην διέχειντο τρὸς αὐτὸν, xal τινες τῶν 
ab: προσχειµένων δἡμων πρότερον ἑστασίαχσον. 
Ὁ δὲ τέως μὲν χατεπέπληχτο xal ἠσύγαζεν * ὡς δὲ 
τις ἐχ τοῦ Λεπίδου δύναµις αὐτῷ παρεγένετο, xal 
ἀνεθάρσησεν χαὶ alpviblay ἐπεχδρομὴν ἐποιἧσα-ο" 
Φόνου δὲ ἐξ ἀμφοῖν τῶν στρατευμάτων γενυµένου 
πυλλοῦ, τραπεὶς ἔφυγεν. Ἡ δὲ γερουσία, τὰ πραν 


p Χθέντα μαθοῦσα, τῇ μὲν Ίττῃ τοῦ Αντωνίου ἔχαιρε, 


τοὺς δὲ αὐτῷ συνεξετασθέντας πολεµίους ἀπέφηνε 
πάντας, χαὶ τὰς οὐσίας αὐτῶν παὶ τὴν ἐχείνου αφεί- 
λετο. Τὸν δὲ Καΐσαρα οὔτε τινὸς μεγάλου Ἀξίωσαν 
xal χαταλύειν προσεπεχείρησαν, πάντα ὅσα ἐχεῖνο: 
flm: λήψεσθαι τῷ Δεχίμῳ δόντες. Ἵνα δὲ μὴ 
δυνηθῇ τ' δρᾶσαι xaxiv, τοὺς ἐχθρ.ὺς αὐτῷ ἐς 
ἀρχὰς ἑψηφίσαντο, τῷ piv Πομπτῖῳ Σέξτῳ τὸ 
ναντιχὸν ἀναθέμενοι, τῷ δὲ Βρούτῳ τῷ Μάρχῳ ttv 
Μαχεδονίαν, Κασσίῳ δὶ τὴν Zupiav χαὶ τὸν πρὶς 
Δολοδέλλαν πόλεμον ἐπιτρέφαντες. Τοὺς δὲ τοῦ 
Καΐσαρος στρατιώτας συγχρούσειν ἀλλήλοις αὐτοὺς 
μηχανώμενοι, τοὺς μὲν ἐπῄνεσαν χαὶ χρήματα καὶ 
στεφάνους αὐτοῖς παρέσχον EE ἑλαιῶν, τοῖς δ᾽ οὐδὲν 
ἑφηφίσαντο. Αλλ’ ἐκεῖνοι καὶ οὕτως ὡὦμονύουν, :οῦ 


845 


οὖν ol ἓν τῇ πόλει ταῦτα, καὶ φουθηθέντες, ὕπατον 
μὲν αὐτὸν οὐδ' οὕτως ἀπέδειξαν, ἄλλας δέ οἱ τ'μὰς 
ἐφηφίσαντφ. 'Q; δ' ἐν οὐδενὶ λόγῳ ταύτας ἔσχε, 
στρατηγὸν τὸ πρῶτον, καὶ μετὰ τοῦτο xal ὕπατον 
ἐφηφίσαντο. Καὶ οἱ μὲν οὕτω τὸν Καΐσαρα ἑδύχουν 
µεταχειρίζεσθαι, ὡς malóa καὶ ὡς µειράχιον, ἄἅπερ 
καὶ διεθρύλλουν * ἐχεῖνος δὲ ἐπί το τοῖς ἄλλοις, 
xat ὅτι παῖς ἔχουε, δεινῶς ἀγανακτῶν, ἐπὶ τὰ ὅπλα 
ἑτράπετο xal πρός τα τὸν ᾽Αντώνιον λάθρα δισχη- 
poxsósato, χαὶ τοὺς διαφυγόντας ix τᾶς μάχης. 
M πολεμίους Ü βουλὴ ἑφηφίσατο, συνήθροιζε, xal 
χατηχόρει παρ) αὗτοῖς τῆς “γερουσίας τε xal τοῦ 
δήμου. Ταῦτα δὲ οἱ &v τέλει τέως μὲν iv ὀλίγωρίᾳ 
πεποίηντο * ἀπεὶ δὲ συµπεφρονηχότας ἔμαθον τὸν 
Αντώνιον χα) τὸν Λέπιδον, βεραπεύειν τὸν Καΐσαρα 
ἤρέαντο, xol τὸν πρὶς ἐκρίνους αὐτῷ ἀνέβεντο gó- 
λεμον, ἀγνοοῦντες τοὺς λόγους οὓς ἐπεποιήχει πρὸς 
τὸν ᾽Αντώνιον. Ὁ δὲ τὸν πόλεµον ὑπεδέξατο, Όπατος 
δι αὐτῶν ἀποδειχθῆναι πειρώμενος (πάνυ γὰρ £v 
à ὑπατεία αὐτῷ δι’ ἔρωτος), χαὶ τὴν µάχην ἀνα- 
δεξἆµενος ἠτοιμάζετο μὲνιὡς πολεµήσων, touc στρα- 
τιώτας δὲ λάθρα παρεσχεύασεν ὁμόσαι δῆθεν ἀφ' 
ἑαυτῶν πρὸς μηδὲν sov στρατοπέδων µαχέσασθᾳι 
τῶν ἐκείνου γενομένων τοῦ Καίσαρος. Τοῦτο δ᾽ ἣν 
µήτε πρὺς ᾽Αντώνιον µήτε πρὸς Λέπιδρν ἀντιτά- 
ξασθαι. Πλεῖστοι γὰρ αὐτοῖν ἓᾷ Eyslvwy συνεστρα- 
τεύοντο. Πρέσβεις οὖν διὰ τοῦτο πρὸς τὴν βουλὴν 
ἐξ αὐτῶν τῶν στρατιωτῶν Ξετρακοσίους ἐχπέπομφε * 
τρῦτο δὲ σχηνὴ μὲν iv πρεσθείας, vb δὲ πᾶν τῶν 


ANNALIUM LIB. X. 
Καΐσαρος abtob; πρὸς τοῦτο évdyovtoc. Μαθόντες Α eum Antonio egit : 


815 
et e pugna elapsos, quos sena- 
tus hostes judicarat, collegit, apud quos d^ senatu 


pepuloque questus est. H:ec ii qui summe reram 


praeerant, principio neglectai habuere : sed Lepidi 
Anloniique consensa cognito, Czesarem colere σὰ- 
perunt, bello quod contra illos gereret, mandato, 
ignari quid cum Antonio egisset. Eam ille cenditio - 

nem Ron recpsavig, per id bellum consulatus adipi- 
ecendi spe, cujus amore zstuabat. Proinde cui ad 
pugnam se parare videretur. clam id cum militibus 
egerat, ut veluti sua sponte jurarent, se cum nallo 
exercitu, qui sub Czsare patre ejus militaseet, 
pugnaturos ; quod non erat aliud, quam cum Αη. 
tonio οἱ Lepido, qui militum illorum plurimos ba- 
berent, non congressuros esse. Eaque de causa cccc 


' ex ipsis militibus per speciem legationis ad sena- 


- tum misit : 


ἐφηφισμένων αὐτοῖς εἴσπραξις καὶ σπουδὴ τοῦ C 


ἀποδειχθῆναι τὸν Καίσαρα Ὁπατον. ᾿Αναθαλλομένων 
δὲ αὐτῶν τὴν ἀπόχρισιν οἱ στρατιῶται ὠργίζοντο * 
εἷς δέ τις ἐξ αὐτῶν ἐξελθὼν τοῦ βουλευτηρίου, xal 
τὸ ξίφα; λαδὼν (ἄοπλοι γὰρ εἶσελθεῖν ἐχελεύσθησαν) 
εἶπεν : Αν ὑμεῖς τὴν ὑπατείαν μὴ δοίητε Κιμ- 
σαρι, τοῦτο δώσει. Ὁ Καΐσαρ μέντοι, ὅτι εἰς τὸ 
συνέδριον εἰσιόντες ἠναγκάσθησαν ἀποθέσθαι τὰ 
ὅπλα, xal ὅτι ἐπύθατό τις πότερον παρὰ τῶν στρα- 
τοπέδων ἐἑπέμφθησαν, f) πρὸς τοῦ Καίσαρος, ἔγχλημα 
ἐποιεῖτο, xal τὸν ᾽Αντώγιον καὶ τὸν Λέπ:δον σπουδῇ 
μετεπέμφατο, χαὶ αὐτὸς ἐπὶ τὴν Ρώμην μετὰ τῶν 
στρατιωτῶν ὡς ὑπτ' ᾽αὐτῶν τάχα ἐκδιασθεὶς ὥρμηςε. 
Kal τινας τῶν ἱππέων ἀπέχτειναν, ὡς χατασχόπους 
αὐτῶν. Οἱ δὲ τῆς βουλῆς τὴν ἔφ.δον γνόντες αὐτῶν, 
τά τε χρήματα αὐτοῖς µήπω πλησιάσασιν ἔπεμφαν, 
xai bgasov shy Καίσαρα ἑφηφίσαντο. Ἁλλ' οἱ στερα- 
τιῶται ἀνάγχῃ ταῦτα πράξαντας εἰδότες αὐτοὺς, xal 
ἑξεφόδουν καὶ ἐδρασύνοντο. Πρὸς δὲ ταῦτα f, Ἱερου- 
ola µεταδαλλοµένη ἀπηγόρευσε τῇ στρατιᾷ fi 
σιάσαι τῇ σόλει, xal τοῖς στρατηγοῖς τὴν φρουρὰν 
αὐτῆς Σνεχείρησς. Τῷ Καΐσαρι δὰ σὺν τῇ στρατιᾷ 
πρὸ τοῦ ἄστεος γενοµένῳ τῶν τε βουλευτῶν τινες 
καὶ τῶν τοῦ δήµου πολλοὶ προσεχώρησα», καὶ οἱ 
στρατηχοὶ ἑαυτ.ὺς καὶ τοὺς στρατιώτας ἐχείνῳ 


n 


cum revera id ageretur, ut promissa 
exigerentur, et Csesar consul declararetur. Cum 
responsum differri milites agre ferreut, unus eo- 
rum euria egressus, sumpto gladio (inermes enim 
ingredi jussi fuerant), Si vos, inquit, Cesari con- 
sulatnm non dederitis, hic dabit. Cesar vero per 
eam causam, quod in ingressu curi: arma ponere 
concti, et 4 quodam rogati essent, utruin a legio- 
nibue, an a Czesare missi essent, Lepido et Antonio 


festinanter accersitis, Romam veluti coactus a mi- 


lixibus properavit, equitibus aliquot in itinere pro 
exploratoribus occisis. Senatus eorum adventu 
cognito, et pecuniam antequam oppropinquarent, 
misit, et consulem Cesarem designa vit. Quod quia 
necessitate milites expressum intelligebant, fero- 
citer aique jnselenter se contra P. C. gesserunt. 
Qui ea re irrilati, muta!g sententia, exercitui urbis 
sditu interdixerunt, civitatis custodia praetoribus 
mandata. Sed cum Cesar ad urbem venisset, multi 
ex senatu et plebe ad eum transierunt, prietores- 
que el se el. milites ejus fidei permiserunt. Sic 
urbe citra 4909 pugnam potitus, eonsul etiam a 
populo est designatus : in concionem non pro- 
gressus, ne vim afferre civibus videretur. Collega 
ei (si tamen ita nominandus $st, ac non potius ad- 
minister) datus est ϱ Pedius. Consul factus, ste- 
tum civitatis arbitratu $uo composuit : miisibus 
pecuniam, quaw e publico largiebatur, se de 680 
dare simulavit, εἰ gratias egit. Α senalu melti 
honores illi per speciem benevolentite , sed revera 
cogeute metü, sunt decreli : przaier czteros vero 
in familiam Caesaris usitato ritu adoplatis, cogno- 
mentum id accepit. Quod etsi prius etian usur- 
parat, veluti una cumi hareditate acceptum , non 
tamen constanter tenuerat, priusquam iore ma- 
jorum confirmatum esset. Ex eo C. Julius Cesar 
Octavianus est appellatus. Usitatum enim est, ut 
qui adoptantur, extera nomina 'adoptantis assu- 
mánt, uno ex gentilitiis retento. | 


πκρέδοσαν * xal οὕτω τὴν πόλιν àpayst χκατασχὼὠν, ὕπατος xol παρὰ τοῦ δήμου προὺδέθλητο, uro 
ἁπαντήῆσας εἰς τὴν συνάθροισιν. ἵνα gh δοχῇ βιάςεσθαι τούτους. Kal συνάρχων αὐτῷ ἐδόθη ὁ Κύῖντος 


ὁ Πτδιος, εἴχγε οὕτω κχαλέσαι αὐτὸν, αλλὰ μὴ ὕπαρ/ιον δεῖ. 


τά τε ἐν τῇ πόλει πρὸς τὸ 


0 


Οὗτω ὃ) Όπατος αἱρεθεὶς ὁ Καΐσαρ, 


δοκοῦν αὐτῷ κατεστήσατο, xal χρήματα τοῖς στρατιώταις παρβέσχετο, 


817 


JOANNIS ZONAILE 


848 


Aóy«q μὲν ofxoüev, ἔφργῳ 5 ix τῶν κοινῶν, xai τούτοις χάριν dipolóy:i. Tlapk δὲ t$; βουλῖς αὐτῷ 
πολλὰ πρὸς τιμὴν ἐψηφίσθησαν, δοχήσει μὲν ἐχούσης, τῇ 5' ἀληθείᾳ φόέῳ βιαζοµένης. Ώρὺς δὲ τοῖς 
ἄλλοις xal εἰς τὸ τοῦ Καΐσαρος Ὑένος κατὰ τὰ νοµιζόμενα εἰσεποιήθη, xoi τὴν ἐπίχλησιν εἴληφεν, 
ὨΏνόμαζε μὲν γὰρ xaX πρότερον αὖτὶς ἑαυτὸν Καΐσαρα, ὡς μετὰ «ou χλίρου χαὶ τὴν προσηγοςείαν 
διαδεξάµενος, οὐ μέντοι βεθαίως αὐτὴν εἶχε πρὸ τοῦ ταύτην xarà τὰ πάτρια βεδαιώσασθαι. Ἔκτοτε 
δὲ Γάΐος Ἰούλιος Καΐσαρ Ὀχταθιανὸς ἐπεκλήθη. Νενόμισται γὰρ τοὺς υἱοθετουμένους, τὴν μὲν ἄλλτν 
πρόσρησιν ἀπὸ τοῦ εἰσποιησαμένου λαμδάνειν, lv δέ τι τῶν προτέρων ὀνομάτων τηρεῖν. 


XVI. Militibus conciliatis senatuque oppresso, Α 


'paterna legata populo distribuit, ot eum etíam sibi 
devinciret, nec in ulciscendis patris percussoribus 
adversarium haberet. Ne quid autem per vim fa- 
cere videretur, judicia coegit : quamvis rei pleri- 
que aLessent, nonnulli etiam provincias obtine- 
rent. Si qui vero aderant, ii se pre metu clam ex 
urbe proripiebant. Quare indicia causa non per- 
eussores tantum et conjurati, sed multi etiam 
alii ei erimini non afhnes, quidam eliam qui 
tum urbe abfuerant, ut S. Pompeius, sunt, con- 
demnati, el aqua atque igni interdicti, eorumque 
bona publicata. His peractis, contra Lepidum et 
Antonium scilicet est profectus : sed nibil rei 
gessit, non quod cum Antonio clam quzdam ege- 
rat, et per illum cum Lepido, sed quod eos fir- 
mos ei concordes esse videbat, spemque  ha- 
bebat eorum ope Brutum et Cassium, quorum jam 
magne vires essent, debellandi, ae postea il- 
los «tiam inter se commissos opprimendi. His de 
eausigs vel invitus pacia servavit : operanique 
dedil ut senatui populoque reconciliarentur , 
Son per se, quominus suspecia res esset, sed 
4. Fedio ejus sententie auctore subornato. 
lpse vero ca de re consultus a civibus , in- 
yium se et coactum 5600 3 militibus  os- 
Sentiri eimulavit. 1i vero impetrata  reconci- 
Jiatioge , ambo contra Cesarem  potissimam ac 
.Juaximam copiarum partem adduxerunt : cum 
.quod ei fidem plane non habebant, tum quod il- 
Jius autoritate revocati esse videri nolebant, sed 
per se οἱ suis viribus : tum quod sperabant, se per 
.legiomes ea qua vellent assecuturos. Cxsar itcm 
eis cum magna mauu obviam processit. Congressi, 
οἱ secreto quaedam  collocuti, de stabilienda sua 
potenüa el uleiscendis inimicis conjurarmut. Ác 
publico professi, se triumviros et rerum cura. 
tores Íore in quinquennium ne ορατοί cu- 
pidi viderentur: privatim et provincias inter se 
partiti sunt, ne totum imperium sibi vendicare 
viderentur, et cedes inimieorum invicem condo- 
narunt. Lepido Ron;z atque ]tali:e custodia attri- 
buta est. Casar vero el Antonius se bellum com- 
muni ope M. Bruto et Cassio illaturos, jurejurando 
inlerpcsilo pepigerunt, milites ut res postulabat 
2llocuti. Verum milites, Antonii instinclu, a Ce- 
sare petierunt, ut Fulviw et Sexti Clodii filiam, 
Antonii privignam , — duceret. Non recusavit 
xsar, quanquam alia ci despousa erat. Inde 
"dum Romam properant, Antonio οἱ Lepido pa- 
fum auspicata omina obvenerunt. Cesaris au- 
Aem iabernaculo aquila inscdit , quie dnos cor- 


D 


16’. Ἐπεὶ οὖν τοὺς στρατιώτας ᾠχειώσατο, xal 
την βουλὴν ἑδουλώσατο, «kv τῶν καταλειφθέντων τῷ 
δήμῳ διανομὴν παρὰ τοῦ matphz; ἐπο.ῄσα-α, ἵνα 
καὶ τούτους ἐφ᾽ ἑαυτὸν ἐπιαπάαηται, xa pi] ἕναν- 
τιουµένους ἕξει, πρὸς thv τῶν φονέων τοῦ πατρὸς 
τιµωρίαν τραπόµενος, Διχαστέρια μὲν οὖν ἐχάθεσεν, 
ἵνα μὴ δοκᾗ βιαίως τι πράττειν, καὶ ταῦτα τῶν 
πλειόνων ἁπόντων, τινῶν δὲ καὶ ἡγεμονίας Σχόντων 
ἑθνῶν. El 56 τινες καὶ παρῆσαν, οὔτε ἀπήντησαν 
δεδιότες, ἀλλὰ xaX λάθρα που ἐξεχώρησαν. Ἐρήμτν 
οὖν οὐχ οἱ αὑτόχειρες οὗδ) οἱ συνοµόσαντες µόνον 
ἥλωσαν, ἀλλὰ καὶ συχνοὶ ἕτεροι μὴ µετασχόντες 
τῆς ἐπιδουλῆς, τινὲς Cà μηδ ἐνδημοῦντες τότε τῇ 
πόλει, ὧν el, ἣν xal ὁ Πομπήϊος Σέξτος, ot πυρός 
τε xai ὕδατος εἴρχθησαν», χαὶ αἱ οὐσίαι οφῶν ἓδτ- 
μεύθησαν. Ταῦςα τοίνυν πράξας ὁ Καΐσαρ, Ez τὸν 
Λέπιδον καὶ τὺν Αντώνιον δῇῃθεν ἑστράτευσεν" Ép- 
γον δ’ οὐδὲν ἔπραξεν, οὐχ ὅτι τῷ Αντωνίῳ xexowo- 
λόγησο, xa δι ἐχείνου xol τῷ Λεπίδῳ, ἀἁλλ᾽ ὅτι 
ἰσχυροὺς αὐτοὺς ἑώρα xal ὁμογνώμονας, xai Άλπισε 
δι αὐτῶν τόν τε Κάσσιον xal τὸν Ἡροῦτον µέγα 
ὄννηθέντας Ίδη χαταγωνίσασθαι xal μετὰ τοῦτο 
κἀκείνους δι ἀλλήλων χειρώσασθαι, Δ.ὰ ταῦτα τὰς 
αυνθήκας ὁ Καΐσαρ καὶ ἄχων ἐτῆρει, xoi χαταλ- 
λαχὰς αὐτοῖς πρὸς τὴν βουλὴν xol πρὸς τὸν ὅμιλον 
ἐπρυτάνευσεν, οὖκ αὐτὸς ταύτας εἰσηγησάμενο: διὰ 
τὸ ἀνύποπτον, ἀλλὰ τὸν Κὐϊντην τοῦτο συμξο.λεῦσ;. 
παρασχευάσας. Λὐτὸς δὲ τῶν ἐν τῇ πόλει χΧοινουσα - 
µένων αὐτῷ περὶ τούτον, ἄχων προσετο.εῖτο τῇ 
πράξει συγχατατίθεσθαι, marà τῶν σερατιωτῶν 
βιαζόµενος. Ῥηφισθείσης δὲ τῆς καταλλ. γῆς αὗτοξς, 
ὥρμησαν xal ἄμφω ἐπὶ τὸν Καΐσαρα, τὸ πλεῖστον 
καὶ τὸ χράτιστον τοῦ στραποῦ ἑπαγόμενοι,. Οὔτε 
γὰρ βεδαίως ἐπίστέυον αὐτῷ, οὔτε δι ἐχεῖνον Ίθε- 
λον δοχεῖν τὶν ἄδειαν ψτφιτθΏναι αὐτοῖς καὶ kv 
κάθοδον, δι ἑαυτοὺς δὲ xal τὴν αφετέραν ἰσχὺ», 
καὶ τυχεῖν ἤλπιζον ὧν ἐθούλοντο διὰ τὰ στρατόπεδα. 
Καὶ ὁ Καΐσαρ δ᾽ αὐτοῖς μετὰ πλήθους στρατιωτῶν 
προδυπήντησε " χαὶ συνΏλθον εἰς -ὁμιλίαν, διελεξά- 
μενοί *é τινα ἠσυχῆ. Τὸ μὲν σύμπαν ἐπί «c ei 
δυναστείᾳ xal κατὰ νῶν ἀχθρῶν συνώµοσαν, ie δὲ 
v) φανερὸν διωμολογήσαντο κοινῇ τοὺς τρεῖς ἐπι- 
μελητὰς xal διοικητὰς τῶν πραγμάτων γενέαθαι 
ἐπὶ πενταετίᾳ, ἵνα μὴ ὁλιγαρχίας δοκῶσιν ἐφίεσθαι. 
Ἰδίᾳ δὲ καὶ ἀρχὰς ἐθνῶν ἑαυτοῖς προσενείµανφο, ἵνα 
μὴ πᾶσαν τὴν ἀρχὴν νοµίζωνται σφετερίζεσθτι, 
καὶ τῶν ἐχθρῶν ΄ σφαγὰς ἀλλήλοις ἀντέδοσαν. Καὶ 
Λεπίδῳ μὲν τῆς τε ᾿Ρώμης τὴν φυλακὴν xal τῆς 
λοιπῆς Ἰταλίας ἀνέθεσαν. Καΐσαρ δὲ xal Αντώνιος 
ἐπὶ τὸν Μάρχον Βροῦτον στρατεύσασθαι συνέθεντο 
καὶ τὸν Κάσσιον, χαὶ ὄρχοις τὰ δόξαντα ἐπιστώ- 
σαντο' καὶ τοὺς οτρατιώτας συγκαλέσαντος ἐδημη. 








89 


ANNALIUM LIB, X. 


850 


γόρησαν ^aa ἐπὶ τούτοις εἰπός. Θἱ δὲ τοῦ ᾿Αντιονίου Α vos irruentes et pennas aliquot ei evellere conan- 


στρατιῶται ἐξ ὑποθήχης αὐτοῦ τὴν θυγατέρα τῆς 
γυναικὺς Αντωνίου Φουλδίας, ἣν εἶχεν ἐκ τοῦ 
Κλωδδβυ, λαθεῖν ἠξίουν τὸν Καΐσαρα. Κάχιῖνος οὐ 
παρητήσατο, xalvo: ἑτέρας αὐτῷ προμεμνηστευμµέ- 
νης. Ἐντεῦθεν εἰς τὲν ᾿Ῥώμην ἠπείγοντο * σημεῖα 
δέ τινα τῷ τε Αντωνίῳ xol τῷ Λεπίδῳ ἀπαίσια 
συµθεθήκασι. Τῷ Καΐσαρι δὲ ἀετὸς ὑπὲρ τῆς σχη- 
vf; ἕδρυθεὶς &)o χόραχᾶς προσπεσόντας αὐτῷ xai 
τέλλειν τινὰ τὸν πτερῶν αὐτοῦ πειρωµένους ἀπέ- 
κτεινεν, ὃ τὸν νίχην κατ ἀμφοτέρων τῶν συνιόντων 
αὐτῷ vp5s3fjuatve, Καὶ οἱ μὲν οὕτως εἰς τὴν "Po: 
µην Ὄλθοσαν μετὰ τῶν στρατευμάτων * καὶ napa. 
γρῆμα τὰ οφίσι Φδόξαντα ἕπραττον, xal σφαγαὶ 
πολλὼν ἐπο.ήθησαν, ὥς πληρωθήναι τὴν πόλιν 
νεκρῶν. Oi μὲν γὰρ ἐν ταῖς οἰχίαις, οἱ δὲ ἐν ταῖς 
ὁδοῖς x&v ταῖς ἁγοραῖς xai πρὸς τοῖς ἱεροῖς àms- 
χκτίννυντο, χαὶ ai μὲν χεφαλαὶ αὐτῶν ἐπὶ τὸ βήμα 
αὐτοῖς ἀνετίθεντο, τὰ δὲ λοιπὰ σώματα τὰ μὲν 
αὐτοῦ που ἐῤῥιπτεῖτο βορὰ χυσἰ τε καὶ ὄρνισι, τὰ 
δὲ εἰς τὸν το:αμὸν ἐνεθάλλετο. Καὶ οὐχ οἱ ἐχθροὶ 
αὐτῶν, ἀλλὰ χα) οἱ φίοι ἀπώλλυντο. Πάντας vào 
τοὺς ἑχάστῳ τῶν τριῶν συναραµένους ἢ συμπράἀ» 
ξ ντας iv τολεμίων µοίρᾳ οἱ ἄλλοι ἐτίθεντο. Καὶ 
οὕτω συνέδα!:νε τοὺς αὐτοὺς xal φίλους «v αὑτῶν, 
καὶ ἐ/0θροὺς τοῖς ἑτέροις εἶναι, ὥστε idv ᾧ ἰδίᾳ 
τοὺς φιλτάτους χοινῃ συναπὠλλυσαν. 


πλήσωσι. 


tes. occidit : quo augurio vicloria contra duos 
collegas ei portendebatur. Romam cum legionibus 
ingressi, statim fecere qui» voluerunt, tot civibus 
of£cisis, ut urbs cadaveribus impleretur. Nam ali 
in edibus, alii in viis, alii in foro et ad templa 
deorum immortalium trucidabantur. Proscripto- 
ram capita triumviris in curiam afferebantur, 
trunci corporum partim temere abjiciebantur, ea- 
nibus.esca et alitibus, partim in Tiberim prx»ci- 
pitabantur. Nec inimici duntaxat, sed amici eorum 
etiam perimebantur. Nam eos omnes qui uni ex 
triumviris opem tulerant, aut suffragati fuerant, 
reliqui duo hostes judicabant. lta fiebat, ut. iidem 
eorum alicui amici, et ceteris hostes essent : et 


B dum quisque insidiatores ulcisceretur, eadem 


epera suos amicissimos perderet. Nec B6 enim 
ullus inimicum suum, si alterius amicus esset, 
nisi alium ejus loco dedisset, qui ipsius amicus 
haberetur, aut plures etiam , si is qui ad. cedem 
postulabatur, sive virtute, sive nobilitate, sivo 
dignitate exeelleret, e medio tollere poterat. Divi- 
tes vero vel innocentes in proscriplorum numerum 
reerebant, quod ingenti pecunía esset opus ai 
exple:dum militum cupiditates. 

ἔχαστος τοὺς ἐπιδβουλεύσαντα: αὐτῷ Ἠμύνετο, xal 


Οὐ váp τις τὸν ἑαυτοῦ ἐκχθρὺν τιµωρβσχσθαι «φίλου ἑτέρου 
ὄντα ibóva:o, μὴ ἀντιδοὺς ἕτερον Φ[λον ἑαυτοῦ νοιιζήµενον, 
σφαγὴν ἔντιμος ἣν ἐξ ἀρετῆς f γένους f) ἀξιώματο". 
ἐγχαλεῖν, προσαπώλλυον, πολλῶν χρημάτων δεόµενλι ἵνα τὰς ἐπιθυμίας 


Ἡ καὶ Ἠπλείονς. εἰ ὁ αἰτούμενος εἰς 
Καὶ τοὺς πλουσίους δὲ, xàv μηδὲν εἴχον αὐτοῖς 
τῶν στρατ'ωτῶν ἐἑπο- 


IZ. Ταῦτα δὲ ὑπ) τοῦ Λεπ!δου χαὶ τρῦ Αντωνίου C XVII. Hec a Lepido et Ántonio potissimum age- 


ἑπράττετο μάλιστα. Τιμηθέντες γὰρ ὑπὸ τοῦ npo. 
τέρου Καίσαρος, xaY ἐπὶ πλεΐῖστον ἄρξαντες vai 
ἡγεμονεύσαντες, χαὶ πλείστους εἴχον ἑχθρούς. δό- 
χει δὲ xai ὑπὸ τοῦ νέου Kalsapo; γίνεσθαι διὰ τὴν 
τῆς δυναστείας χρινωνίαν. Λὐτὺς γὰρ οὗ συχνοὺς 
ἁπέχτεινα, φύσει τε οὐχ GU. ὢν, x2Y τεθραμμένος 
τοῖς ἤθεσι τοῦ πατρὸς, χαὶ μήτε πολλοῖς μῖσος τρέ- 
qv σφοδρὸν, καὶ φιλεῖσθαν πραγµατενόµενος. Καὶ 
οὗ μ4νον οὐ πολλους ἔφθειρεν, ἀλλὰ χαὶ ἔσωσξ 
πλείστους, xai τοῖς χρὺφασί τινας ἐπιειχέστατα 
ἐχρύσατο, ἐπεὶ θάνατος xai τούτοις προξείρητο. 
"0 δὲ Λέπιδος ἀπαραίτητος ὃν" καὶ ὁ Αντώνιος 
ὠμῶς καὶ ἀνηλεῶς ἕκτειν: xal τοὺς ἐπιχουρήῆσαι 


τοῖς Χτεινομένοις ἐπιχειροῦντας, xal τὰς κεφαλὰς p 


τῶν σφαττοµένων xal σιτούµενος ἐπεσχύπει, xal 
τῆς ἀνοσίου θέας αὐτῶν ἐνεπ/μπλατο. Kat fj yov 
αὐτοῦ f, Φουλδία πολλοὺς καὶ αὐτὴ καὶ 0v ἔγθραν 
xai διὰ χρήματα ἑθανάτωσξν, ἔστι δ᾽ οὓς οὐδὲ 
γινωσχοµένους ὑπὸ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς. Ποτὲ γοῦν 
χαὶ τῆς τοῦ Κικέρωνος χεφαλῆς χηµισθείσης (φεύ. 
ov Υὰρ κατελήφθη xal ἐσφάγτ) ὁ μὲν ᾿Αντών'ος 
ση) λὰ αὐτὸν βλασφημέσας ἐχέλευσεν αὐτὴν ixza- 
νέστερον τῶν ἄλλων ἓν τῷ βήματι προτεθΏναι, ἵν 
ὅθεν Ἠχούστο ὃν μηγορῶν χατ᾽ αὐτοῦ, ἐχεῖ μετὰ zn 
χειρὸς hg δεξιᾶς ὀρῷτο, Οὕτως γὰρ ἀπετέτμητη, 
'H δὲ 65 Φουλθία f; τε τὰς χείρας αὐτὸν ἔλαθε, 
καὶ ἐπικραναμένη καὶ ἔμπτύζασα ἐπὶ τὰ γόνατα 


bantur: quorum quod sub majori Cesare honorati 
fuissent, et amplissimis magistratibus a'que impe- 
riis ornati, etiam inimicitie latissime patebant. 9ου 
eadem 4 Cesare quoque fleri putabantur propter 
potentatus societatem. Paucos enim ipse occide- 
hat, nec natura crudelis, et moribus patris edtuca- 
tus, οἱ paucis graviter infensus, quique diligi se 
quam timeri mallet. Nec tantam non multos oeci- 
dit, sed plurimos etiam conservavit, οἱ eos qui ali- 
quos occultarant, humaniszime traetavit : nam id 
quoque capitale erat. Lepidus vero inexorabHis 
fui: ; Antonius item sevus, qui proscrip'orum quo- 
quc defensores erudeliter trucidabat, oecisorumque 
capita vel inter epulas intuens, nefario spectaculo 
ad satietatem  perfruebatur. Uxor item ejus Ful- 
via multos ex odio, multos pecunie causa, non- 
nullos etiam marito plane ignotos trucidabat. Ci- 
ceronis autem eaput (nam is quoque in ftiga jusgu- 
latus fuerat) Antonius ad se allatum maledictis in- 
sectatus, illustriori inloco pro rostris, una cum 
dextra ejus manu, unde concionatus fuerat, affizi 
jussit. Fulvia vero id primum in manus sumptum, 
ira percita conspuit. Deinde genibus impositum, 
oreque diducto, linguam extrac!am acubus, qui- 
bus ad ornamenta. capitis utebatur, pupugit, cum 
multis nefariis dieteriis. Multis pereuntibus, qui- 
dam evaserunt. Servi enim dominorum vestibua 


851 


JOANNIS ZONAR.E 


$659 


sumptis, illisque occultatis, ipsi pro eis eas! sunt : A ἔθηχε, καὶ τὸ στόµα αὐτῆς διανό(ξαα1, τὴν γλὠσσὰν 


el quidam herum, a quó ignominiesis potis com- 
punctus fuerát, non modo non prodidit, sed etiam 
conservavit. Nam eum herum in fugá comitàns, 
percussofes insequi animadvertisset, quemdam ob- 
vium Occidit: ejusque veste data 503 domino, 
eoque abire jusso, cadáver in pyram conjecit, ves- 
tem vero et annulum herilem persecutoribus obtu- 
lit, se fugientern dominum occidisse professus : 

quod cum ob notas illas et spolia crederetur, «t 
illi salutem, el sibi houorem peperit. V. Cicero- 
nem, Marci fratrem, filius suffuratus, cum torque- 
rétur, non prodidit. Sed pater ea re coguita, fl.ii 
misertus, ultro se percussoribus obtulit. Multi ex 
latebris ad Brutum et Cassium, plures ad Sextum 
confügerunt: qui elassi prefectus, et ad tempus 
mári potitus, privatis viribus (quanquam post a 
Cxsare adempto imperio) collectis, Siciliam occu- 
parat. Deinde cum ipse quoque proscriptus, et cae- 
des facte essent, in eodem periculo versantibus 
plurimum tulit opis, tum suscipiendo, tum aliis 
rationibus. Itaque frequentes ad eum convenerun!. 
Àe cedium bojusmodi ratio fuit: bonorum autem 
nibilo melior. Nam locupletum zedes diripieban- 
tur, et annuz domorum mercedes tam in aliis lta- 
lie urbibus quam Roms exigebantnr, earum que 
locate eraut, integra: in quibus ipsi domini ha- 
bitabant, dimidie, pro amplitudine habitationum. 
lis item qui predia possidebant redituum semis- 


ἐξείλχυσε, καὶ ταῖς βελόναις, αἷς el; thy χλφαλην 
ἐχέχρητο, χατέχεντησε, πολλὰ xai μιαρὰ ἐπιακὼ- 
πτουσα. Πολλοὶ μὲν οὖν ἀπώλοντο, τινὲς δὲ κα) 
ἐσώθησαν. Δοῦλοι yàp τὰς τῶν δεσποτῶν ἐσθττας 
περϊδαλλόμενοι, ἑχείνους χατακρύφαντες, ὡς οἱ 
δεσχόται ἑσφάττοντο, Kal τις στιγµατίας δοῦλος 
οὐ μόνον οὐ προέδωχε τὸν στίξαντα αὐτὸν δεσχότην, 
ἀλλὰ xai περιέσωσεν. Ὡς γὰρ συνακἐδίδρασκε 
τῷ δεσπότῃ, xal διώχεσθαὶ ἔγνω, ἀπέχτεινέ 
τινα συναντήσαντα dila, καὶ τὴν στολην ἑχεί- 
νου τῷ δεσπότῃ δοὺς, ἀπιέναι ἀφῆχεν αὐτὺς 
δὲ πυρᾶν ἀνᾶψας τὸν νεκρὺν ἐπέθηχεν ἐπ' αὐτὴν, 
τὴν δ ἐσθῆτα τοῦ δεσπότου xal τὸν δαχτύλιον 
φίρων ἀπήντησε τοῖς δ.ὠκοῦσι, xat εἰπὼν φεύγοντα 
τὸν δεσπότην ἀποχτεῖναι, ἐπισὰςύ'η δ.ὰ τὰ σχύλα 
τε καὶ τὰ στίγµατα, xal ἐχεῖνον Σδωσὲ Καὶ αὐτὸς 
ἐτιμήθη. Κύϊῖντον δὲ Κικέρωνα τὸν τοῦ Mápkoo 
ἁδελοὺν ὁ mal; ἐξέχλεφε, xoi στριδλωθεὶς imi τού- 
ttp οὐχ ἐξελάλησεν. 'O δὲ πατὴρ αὐτοῦ μαθών τὸ 
γινόμενο», xaX ἑλεῆσας τὸν παῖδα, ἐθελοντς αὐτὸς 
ἑαυτὸν τοῖς σφαγεῦσι παρέδωχε. Πολλοὶ δὲ xat λαν- 
θἄνοντες ἀπιδίδρασχον καὶ πρὸς τὸν Βροῦτον ἁπῇ;- 
σαν xai τὸν Κάτσσιον. Οἱ δέ γε π)είους τῷ Σέξτῳ 
προσεχώφου». Nabapyelv fàp πρότερον αἱρεθεὶς, 
xai χρόνου εινὰ ἐν τῇ θαλᾶσσῃ δυνηθεὶς, ἰσχὺν ol 
χείαν (καΐτοι τῆς ἀρχῆς ὕστερον ὑπὸ τοῦ Kalzapo; 
στερηθεὶς (78) περιεδάλλετο, καὶ τὴν Σικελίαν 
χατέσχεν. Εἶτα ὡς καὶ Exelvo ἐπεχηρύχθη at τε 


hem ademerunt, et occisorum possessiones militi- (; ἄλλαι σφαγαὶ ἐγένοντο, πλεΐῖστον τοῖς ὁμδίοις συνή- 


büs assignarunt, alias gratis, alias vili pretio. Nam 
Capite sanxerànt, ne quis alius in auctiónem 
emendi gratia prodiret. Largiebantur magistratus 
honores, sacerdotia :leges alias rogabant, aliás 
abrogabant, omnia denique arbitratu suo sic gere- 
bant, uL Czsaris interfecti monarchia clemens ha- 
beretur. 


pi0nÜsispv κατ’ ὁλόχληρον, ὧν & οἱ δεσπόται 'Óxouv, ἐξ ἡμισείας, πρὸς τὴν τῖς 


paro, ὑποδεχόμένος τοὺς ἐς αὑτὸν ἰόντας καὶ παν- 
tole ἐπικουρῶν. "0θεν καὶ συχνοὶ πρὸς αὐτὸν 
fov. Τοιαῦτα μὲν περὶ τὰς σφαγὰς ἐγίνετο, πολλὰ 
δὶ xai ἄτοπα xal περὶ τὰς τῶν ἄλλων οὐσίας συνέ- 
δαινε, xal al τῶν εὐπόρων οἰχίαι ἐπορθοῦντο, xol 
ἑνοίχιον ἐνιαύσιον πασῶν τῶν kv τῷ ἄστει οἰχιῶν, 

καὶ τῶν iy τῇ λοιπῇ "Itala ἐπράξαντο, τῶν μὲν 
χαταγωγῖς 


ἀξίαν. kal τοὺς τῶν χωρίων χτήτορας τὸ uisu τῶν προπόδων ἀφείλοντο, καὶ τά Χτηῆματα τῶν 
χτεινοµένων τοῖς στρατιώταις παρεῖχον, τὰ μὲν δῶρον, τὰ δὲ ἐπευωνίνοντες. Απείρητο Υὰρ μηδένς 
τῶν ἄλλων ἁπαντᾷν εἰς τὸ πρατήριον ὠνησόμενον, θάνατον τάξαντες τῷ ἁπαντήσαντι ἐπιτίμιολ 
Καὶ ἀρχὰς xal τιμὰς xal ἀρχιερωσύνας ἐδίδοσαν" xal νόμούς τοὺς μὲν Ἀπήλειψαν, τοὺς δι ἀντενξ- 
Υραφαν, καὶ πᾶν κατὰ τὸ δ)κοῦν αυτοῖς Εἔπρὰσσον, ὥστε ᾿χρηστὴν (79) εν τοῦ ἀνῃρημένου Καίΐσαρός 


povapylav νοµίζεσθα t 


XVII. Hac illo ànno acta. sunt. Sequenti, M. D 


Lepido et L. Planco consulibus vectigalia inter- 
missa revocata, et nova excogilala sunt : multaque 
de fünáis, multa de &ervis exacta. Sed inter om- 
uià molestissima fuit facultatum omnium quantz- 
cunljue erant, decimatio, sive virorum, sive mu- 
lieruin. Nam verbo quidem decima ex gebatur, sed 
reverà memini pars decima réelinquebatur. Est et 


IH'. Tv μὲν οὖν ἐνιαυτὸν ἐκεῖνον ταῦτα ἐποίτ 
σαν. Τοῦ δὲ Λεπίδον τοῦ Μάρκου τοῦ τε Πλάγχου 
τοῦ Λουχίου τῷ ἐπιόντι ἔτει ὑπατευσάντων τέλη «ς 
Ἔδη ἐσχολακότα ἀνενεώθησαν καὶ ἐκ καινῆς προχα- 
τέστησαν ἕτερα, xal πολλὰ μὲν ἐπὶ τῇ vf, πολλὰ 
bi καὶ ἐπὶ τοῖς υἰχέταις ἑπράττοντο. “Ὁ δὲ πλέου 
τῶν ἄλλων πάντας Ἠνίασεν, ἦν «b παντὸς οὐσίαν 
δεχατευθῆναι ὁποσωνοῦν εὐποροῦν ἕος ἀνδρὸς ὁμοίως 


Varie lectiones et noti. 


(78) Καΐτοι τῆς ἀρχῆς ὕστερον ὑπὺ τοῦ Kaíca- 
poc στἐρηδείς. Ubi Wolfius : Supra commemoravit 
Sextum Pompeium «a Casare. consule. proscriptum 
esse. Aut igitur τρότερον legendum pro ὕστερον, aut 
SH xtori danda venia τῆς ἀταξίας. quam aliquando 


"ariMalis ét dltonlionis causa. &ffeciant. ldem ροῤεὺ: 


repetit infra, n. 21 : Ὁ yàp Σέξτος 
εἶχεν ὑπὸ τοῦ Καίσαρος « ην παραλυθείς. elc. 

(79) Χρηστήν. lia cod. mss. Mon desunt tamen 
qui χρυσῆν repohendum putant, Zonaras ait Com- 
modum przcepisse τὸν αἰῶνα τὸν κατ αὐτὸν ἀῑ' 
τοῦ χρυσοῦν ὀνομάξεσθαι,. 


τῆς ὁ ἀρχῆς, ἧς 


883 


ANNALIUM LIB. X. 


824 


xai γυνκιχός. λόγῳ μὲν γὰρ τὸ δέχατον τῆς οὐσίας A aliud excogitatum. Cuivis concedebatur, si bonis 


παρ᾽ ἑχάστου σφῶν εἰσεπράχθη, ἔργῳ μέν τοι οὐδὲ 
τὸ δέκατον χατελείφθη τινί, Kai ἕτερον δέ τι ἑκι- 
νενόητο. T γὰρ βουλομένῳφ ἑνεδόθη πάσης τς 
οὐσίας ἑχστάντι τὸ τρίτον μετὰ ταῦτα αὖθις ἆἁπαι- 
τῆσαι αὑτῆς, τουτέστι μήτε λαθεῖν, xal πράγµατα 
σχεῖν. Οἱ γὰρ Bla τὰ δύο µέρη συλώμµενοι προρανώς, 
TuX ἂν τὸ τρἰτον ἀπέλαθον ; xal ἄλλα δὲ πλεῖστα 
τοῖς ἀνθρώποις τότε πρὸς πενίαν αὐτοὺς συνελαύ- 
νοντα ἑἐπενήνεχτο μόνοι δὲ οἱ τὰ ὅπλα ἔχοντες 
ὑπερεπλούτησαν. Οὕτως οἱ ἄνδρες οἱ Ἔρεῖς ἑἐχεῖνι 
ἐποίουν, xai ἅμα τὸν Kalsapa ἐχεῖνον τὸν πρότερον 
ἁπασέμνυνον, xal τιμὰ: πο’χίλα; τε xal mol'à; 
αὐτῷ ἐἑφηφίσαντο. Πράξαντες δὲ ταῦτα Λέπιδος μὲν 
ἐν Ῥωμῃ τὴν τε πόλιν xal τὴν ἄλλην "aav 
διάζων ὑπέμεινε"΄ Καΐσαρ δὲ καὶ Αντώνιος χατὰ 
τοῦ Προύτου xai τοῦ Καασίου ἑστράτευσαν. Ἐκεῖνοι 
vàp, τὸν Καίσαρα τὸν ᾿Ὀχτάδιον µαθόντες τῶν 
π.αγμάτων ἀντιλαμθάνεσθαι, καὶ τὸν ὅμιλον σφε- 
τερίζεσθαι, τήν τε δηµοχρατίαν ἀπέγνων χαὶ ἐχεῖνον 
φοθηθέντες ἐν ᾿Αθήναις ἐγένοντο. Καὶ οἱ ᾽Αθηναῖοι 
σ,ᾶ- λαμπρῶς ὑπεδέξαντο, χαὶ εἰχόνας χαλκᾶς 
αὐτοῖς ἑφηφίσαντο, ὡς τοὺς παρ αὑτοῖς τυραννοχτό- 
νους ζηλώσασι, τὸν ᾿Αρμόδιον λέγω xal τὸν Ἂρι: 
ατοχείτονα. ΒΕἶτα πυθόµενοι ἐπὶ μεῖνον τὸν Kal- 
σαρα αἴρεσθαι, ó μὲν Κάσσιος πρὸς τοὺς Σύρους 
ὥρ.ησε συνήθεις ὄντας αὐτῷ Βροῦτος 8b τήν τε 
Ελλάδα καὶ τἣν Μακεξονίαν συνίστη, xa προσεῖ- 
xov αὑτῷ Ex τε τῆς δόξης τῶν πεπραγμένων, xal 


omnibus cessisset, ut tertiam partem repcteret, 
hoe est, ut nihil reciperet, et negotium sibi ipsi 
facesseret. Nam qui $003 duabus partibus vi ma- 
nifesta spoliabantur, tertiam quo pacte recuperas- 
sent? Alia denique plurina tum, quibus ad ege- 
statem redigerentut, hominibus sunt "imposita : 
solis iis qui arma tenerent, divitiis al undantibus. 
Dum hzc triumviri agitant, eadem opera Cxsaren 
defunctum ornant, multis ei variisque decretis ho- 
noribus. His rebus confectis, Lepidus in wrbe 
mahsit, ut Romam et Italiam gubernaret : Csesae 
el Antonius contra Brutum et Cassium surt pro- 
fecti. Qui eum Cesarem Octavium rerum potiri, 
et plebem sibi devincire velle audivissent : liber- 
late patrie desperata, metu illius A!hen's vixe- 
runt: splendideque ab Atheniensibus sunt ex- 
ccpti, zreis statuis decretis, ut Aristogitonis et 
Harmodil tyrannicidarum  imitatoribus. Deinde 
crescente potentia Cesaris, Cassius ad Syros, qui- 
buscum familiaritas ei intercedebat, est profectus ; 
Brutus Grz::cos. et Macedones sibi adjunxit, quos 
ium ob rerum gestarum gloriam, tum ob milites, 
qui partim 4 Pharsalica pugna ibi oberrabant, pat- 
tim ex Dolabellze reliquiis asc:tos, partim ob pecu- 
niam a Trebonio ex Asia missam, dicto audientes 
habuit. Graecia citra laborem adjuncta, deinde 
Macedonia quoque omni et Epiro ascitis : acta sua 
ad senatum perscripsit. Qui cum Cesarem suspec- 


ὅτι xal στρατιώτας συχνοὺς τοὺς μὲν bx τῆς "phe C tum haberet, eum collaudavit, et loca illa omnía 


᾿Φαρσάλῳ μάχης kxet που περιπλανωµένους, τοὺς δὲ 
xalix τῶν τῷ Δολοδέλλα συνεξελθόντων ὑπολει- 
φθέντας προσλαθὺν εἶχε, xaX χρήματα δέ ol Ex τῆς 
Ασίας παρὰ τοῦ Τρεδωνίου ἀπέσταλτο. Τὸ μὲν 
ον Ἑλληνιχὸὺν ἀπόνως προσεποιῄσατο, xal thv 
Μακ: δονίαν δὲ μετὰ τοῦτο πᾶσαν xai τὴν πειρον 
τροσλ.θὼν τῇ γερουσίᾳ ἑπέστειλε, τὰ πετραγµένα 
δηλῶν. Οἱ δὲ (ἔτυχον γὰρ τότε ὑπόπτως πρὸς τὸν 
Kalsapa ἔχοντες) καὶ ἐπῄνεσαν αὐτὸν, xal πάντων 
ἄρχειν τῶν ἐχεῖσε ἐχέλευσαν. Κάντεῦθεν αὐτός τε 
γέγονε προθυµότερος, xal ὑπεῖκον ἀπροφασίστως 
ἔσχηχε τὸ ὑπίκοουν. Ἐπεὶ δὲ ὁ Καΐσαρ iv τῇ 
Ῥώμῃ τε ἐνηυθέντησε xol τοὺς τοῦ πατρὺς ἑτι- 
μωρεῖτο σφαγεῖς φανερῶς, ἑσχόπει ὅπη αὐτὸν 


tenere jussit. Unde et ipse factus est alacrior, et 
subditos citra exceptionem obnoxios habuit Ce- 
sare autem Romas jam dominante, e! patris per- 
cussores aperte ulciscente : quo paeto illius impe- 
Qum propulsaret cogitans, evitatis insidiis sibi fac- 
tis, in superiorem Macedoniam cum validissima 
parte copiarum concessit, atque inde in Asiam na- 
vigavit, ne militum fides Ro:angrum rerum fama 
ad terrorem amplificata mutaretur. Postea in Eu- 
ropam rediit, novarum rerum metu. Eodem tem- 
pore Cassius quoque ad Trebonium jn Asiam tra 
jecit, à quo pecunia, multis equitibus, et militibus 
ex Civcilia el Asia. acceptis, Tarsenses vel invitos 
in suam societatem pertraxit. Inde in Syriam pro- 


ἐπιόντα ἀμύναιτο, καί τινας ἀπιέουλὰς πρός τινων D fectus, omnes populos, omnes lcyiones citra dimi- 


αὐτῷ Ὑενοµένας ἀπεκρούσατο. Καὶ ἐς τὴν ἄνω 
Μαχεδονίαν ἀνεχώρησεν, ἔχων τὸ ἱσχυρότατον τοῦ 
στρατοῦ, χἀχεῖθεν εἰς τὴν ᾿Ασίαν ἔπλευσεν, ἵνα μὴ 
τὰ ἐν τῇ ᾿Ῥώμῃ πραττόµενα ἐπὶ τὸ φοθερώτερον 
ἀγγελλόμενα µαθόντες οἱ στρατιῶται µε:αθάλωνται. 
Εἰτ) αὖθις εἰς την Εὐρώπην Ἰπείχθη, δσίσας pi 
4. νεωτἑρισθῇ. ζατὰ τὸν αὐτὸν δὲ χαιρὸν, καὶ ὁ 
Κάσσιος εἰς τὴν ᾿Λσίαν ἑπεραιώθη πρὸς τὸν Τρε- 
θώνιον, xai λαθὼν παρ αὑτοῦ χρήματα xal ἱππέας 
συχνοὺς, xal ἑτέρους πολλοὺς τῶν τε Κιλίκων xal 
τῶν ᾿Ασιανῶν, τοὺς Ταρσέας καὶ) ἄχοντας εἰς τὸ 
συμμαχιχὸν προσηγάχετο. Καὶ ες τὴν Συρίαν ἐλθὼ», 
ἁμαχεὶ πάντα τά τε τῶν δήµων καὶ τὰ τῶν otpa- 
τευµάτων προσεποιἠήσατο. Παραλαθὼν οὖν την Συ- 


eilionem sibi adjunxit. Syria suscep'a. $04 in 
Judeam properavit, audito militum, quos Cesar 
in Egypto reliquerat, accessu : quos una cum Ju- 
dais facile ad deditionem compulit. lta Cassius 
quoque viribus celeriter auctis, eodem modo quo 
Brutus, ad senatum scripsit : a quo Syriam pro- 
vinciam obiinere, et bellum gerere cum Dolabella 
jussus est. Qui cum ei Syria mandata esset, in Asia 
moram trahens, semnatusconsulto cognito. in. pre- 
vinciam non abiit, sed ibidem degens, Trebonium 
dolo Smyrnz sustulit : totaque Asia potilus Cas io 
in Palestina azeute, in Ciliciam venit, et a Tarsen- 
sibus ultro est receptus. Cassii presidio, quod 
Agis erat, superato, impress.onem in Syriam fecit. 


555 


JOANNIS ZONAR.E 


8t 


Ab Anliothia repalsus, Laodiceam subegit : οἱ A ρίαν εἰς τὴν Ἰουδαίαν ὤρμησε, πνθόμονος τοὺς ἓν 


cJassis aceess'one απειὶς viribus, Aradum abiit. 
Übi cum paucis eircumclusus, in periculo fuit: 
sed tamen elapsus, occurrít Cassio, ab eoque acie 
victus, et Laodicezx circumsessus, eum annon: pe- 
nuria premeretur, ne tvivui in ho$tis potestatem 
veniret, seipsum interfecit. Idemque legatus ejus 
M. Octavius fecit. Cassius Syrim οἱ Cil/cie rebus 
constitutis, in Asiam ad Brutum venit. Cognita 
enim triumvirórum conjurátione, quos conira se 
moliri omnia norant, alacrius ipsi quoque com- 
muni consilio et deliberabant, et agebant : adversa 
factione partim per semetipsos, partim per legatos 
ad se traducta, οἱ pecunia et militibus collectis, 
quosdam societàtem deirectantes, oppugnarunt. 
Λο Rhodiis Cassius mari victis, et naves el pe^u- 
nias ademit. Deinde Áriobarzanem comprehensum 
occidit. Brutus vero Lyciam subegit, plerisque ur- 
bibus ultro deditionem facientibus : sed Xanthum 
vi expugnatam incendit. Deinde Patara profectus, 
cives ad amicitiam suam invitavit : quáóm cum 
aspernarentur, per Xanthios captivos, cognatos eo- 
rum, conciliatione frustra tentata, captivis aliquot 
venditis, csteros dimisit liberos. Quo viso Pata- 
renseg siatim ad eum, virtutis opinione iliecti, se 
contulerunt. idem et Myrenses fecerunt, cum du- 
cem eorum in uavali captum dimisissel : reliqua 
etiam exiguo tempore subegit. 


τῇ Alyóztp ὑπὸ τοῦ Kaísapog καταλειφθέντας 
προσιέναι. Ἐκείνους τε οὖν ἑτοίμως χα) τοὺς "lou- 
δαίους παρεστήσατο. Οὕτω δη xai ὁ Κάσσιος διὰ 
ταχέων ἐγένετο ἰσχυρὶλς, καὶ τῇ γερουσίᾳ τὰ ὅμοια 
τῷ Βρούτῳ ἐἑπέστειλε' xal οἱ τὴν τε τῆς Συρίας 
ἀρχὴν ἡ βουλὴ ἐθεθδαίωσε, καὶ τὸν χατὰ τοῦ Δολο- 
θέλλου πόλεμην ἑφηφίσατο. Οὗτος y&p ἑ-έταχτο 
μὲν τῆς Συρἰας ἄρχειν, cic δὲ τΆν "Aslav ἑνδιατρί- 
6ων τὸ δόγμα ἐμεμάθήχει, καὶ πρὸς μὲν τὴν Συοίαν 
οὐχ ἀπῆλθεν, αὐτοῦ δὲ χατα ιεί[νᾶς τὸν Τρεθώνιον 
δόλῳ ἐν τῇ Σμύρύῃ ἀνεῖλε, xal πᾶσαν τὴν ᾿Ασίαν 
κατέσχεν, Οὕτω δὲ τῆς ᾿Ασίας γενόμενος ἐγχρατῆς 
εἰς τὴν Κιλιχίαν Ίλθε, τοῦ Κασαίου àv Παλαιστίνῃ 


. τυγχἀνόντοςι καὶ τοὺς μὲν Ταρσεῖς ἐχούδίους προσ- 


λΦθὼν, κφρουβοὺς τοῦ Κασσίου iv Αγαῖς ὄντας 
ἐνίχησεν. "Ec δὲ τὴν Zoplav ἐνέδαλε, χαὶ τῆς μὲν 
Αντιοχείας ἀπεχρούσθη * τὴν δὲ Λαοδίχειαν προσε- 
πο:ῄσατα, xal τὸ ναυτικὸν αὐτῷ προσῃλθε’ χἀντεῦ- 
θεν ἱσχύσας εἰς "Λραδον ἀπελέλνθεν, ἕνθα μετ 
ὀλίγων ἀπολειφθεὶς ἐχινδύνευς. Διαρυγὼν οὖν ἁπήν- 
τησε τῷ Κασσίῳ, xat συμόθχλὼν αὑτῷ ἠττήθη, ax 
εἰς τὴν Λαοδίχειάν ἐπολιορχεῖτο. Ἐνδείᾳ δὲ τῶν 
ἐπιτηδείων ἀναγκασθεὶς, xal φοθδηθεὶς μὴ ζῶν à, 
ἑαυτὸν διεχρῄσατο. "O χαὶ ὁ ὑποστρᾶτηχος αὐτοῦ 
Μάρχος Ὀχτάδιος ἕβραξε. Κάσσιος δὲ ἐπεὶ τὰ ἓν 
τῇ Συρίᾳ xai τῇ Κιλικία κατεστ{άατο, εἰς τὸν 
᾿Ασίαν πρὺς τὸν Βροῦτον ἀφίχετο. Ὡς γὰρ τὴν 


συνµοσίαν τῶν tou)» ἀνδρῶν ἔμαθον, καθ ἑαυτῶν εἰδύτες ἐχείνους πάντα ποὶεῖν, προθυμότερού xal 
αὐτοὶ κοιν πάντα καὶ ἐθουλεύοντο xai συνέπραττονο Καὶ αὐτόί τε περιιόντες Καὶ ἑτέρους Σιαπἐµ- 
ποντες τοὺς μὴ ἐχείνοις ὁμοφρθνοῦντας προσήγχοντο, καὶ χρήµατα *aY στβαλιώτας Govifpotzov. Τιιῶν δὲ 
ph συμμαχῆσαι πειθοµένων αὐτοῖς, bm" ἐχείνους ἑἐτράπησαν. Καὶ Κάσσος μὲν ναυμαχία τοὺς ἛῬο- 
δίους ἑν/χησε, xal τὰς ναῦς αὐτῶν ἀφείλετο xal τὰ χρήματα" μετὰ ταῦτα δὲ χαὶ zbv Αριοδαρζάνην 
συλλαθὼν ἁπέχτεινε" Βροῦτος δὲ τῶν Λυχίων ἐχράτησε, xal τῶν πόλεων τὰς μὲν πλείους ἆμαχεὶ 
προσηγάγετο, Ξάνθον (80) δὲ πολιορκία εἷλε xai κατέπρησεν. Εἶτα mph; Πάταρα 1λθε, καὶ πρ.σεχα- 
)8&l:o αὑτ.ὺς ὡς φίλους. ὡς δ᾽ οὐχ ὑπήκουόχν, τοὺς αἰγμαλώτους τῶν Βανθίων συγγενεῖς αὐτοῖς ὄντας 
Exe pujas, ἑλπίζων δι ἐχείνων αὐτοὺς προσαγαγέσθαι, Οἱ 0' οἱ ὃ οὕτως ἑνέδωσαν. Πωλήσας οὖν τινας τῶν 
αἰχμαλώτων τοὺ; ἀοιποὺς λλευθένωσεν, Ἰδύντες δὲ τοῦτο ol Παταρεῖς εθθὺς αὐτῷ, ὣς ἀρετὴν ἔχοντι, 
πρηωσέἐθεντο. Toto δὲ χαὶ οἱ Mupsig ἑποίησαν, ἐπειδῃ tb) ὁτρατηγὸν αὐτῶν i$ τῷ ἐπινεῖῳ λαδὰθ 


ἀπέλυσε, καὶ τἆλλα ὃς δι’ ὀλίγου παρξεστήσατο, 


XIX. Inde ambo in Asiam, ex 805 Asia in C 


Macedoniam properabant. Cum vero C. Norbanus 
et Decillius Saxa 4 Cwsare et Antonio in Macedo- 
niam missi, compendiosa via praocceupata, castra 
juxta. Philippos posuissent : Drutus et Cassius per 
aliam longiorem viam eodem profecti, pulso pr.e 
$idio, ad superiorem urbis partem castra et ipsi 
posuerunt: et quia numero superiores erant. ho- 
stíbus, monte Symbolo occupato, commeatum tum 
ex mori, tum ex campestribus pcliverunt. Norba- 
ΠΟ vero et So^a eum eis pugnare non ausi, Cxe- 
edP*em et Antonium. accersivertnt. Qui parte qua- 
dam ccpiarum ad Italiam tuiandam relicta, cum 
màjori parte. Ienium trajecerunt.. Ας Cesar cgro- 
tns, Dyrrachii remansit : Ahtonius Philippos con- 


J8'. Ἐντεῦθεν ἄμφω εἰς τὴν "Asiav qA0ov, xol 
εἰς τὴν Μακεδονίαν Ἠπείγοντο. Γάΐος δὲ ὁ Νοῤθανὸς 
καὶ Δεχίλλιος Ῥάξας παρὰ τοῦ Καΐσαρο; καὶ τοῦ 
Αντωνίου εἰς Μαχεδονίαν ἐστάλησαν, xai πρὸς τεῖς 
Φιλίπποις στρατοπεδευσάµενοι τὴν αύντομον ὁδὸν 
προχατέλαδον. Ab ὁ Βροῦτός τε xal 6 Κάσδ.ος ἑτέραν 
μαχροτέραν περιελθόντες, xal βιασάμµενοι τὴν Exet 
φρουρὰν, πρὸς thv πόλιν χατὰ τὰ μετέωρα πορτλ- 
θον Χάχεῖ ἑστρατοπεδεύσαντο. Ὑπερτεροῦντες δὲ 
τῷ πλήθει τῶν ἑναντίων, τό τε ὄρως τὸ Σύμθολον 
χατἐλαθον xoV τὰ ἐπιτήδεια É^ τε τῆς θαλάσσης 
ἐπήγοντο, καὶ £2 τοῦ πεδίου ἑλάμθανον χαταθέοντεςι 
Νορθανὸς δὲ xoY Ῥάξας δυμθδαλεῖν αὑτοῖς οὐκ ἑτόλ- 
pov, τὸν Kaísapa δὲ χαὶ τὸν ᾽Αντώνιον μµετεπέμ- 
ποντο. Οἱ δὲ µέρος μέν {οι τοῦ στρατοῦ πρὸς φυ- 


Vario lecliones et not.p. 
.. (80) Edy 00r. Vide preter Dioriem, lib. xtvir, ct alios Romans Historiz $criptores, Philonem in lib, 


"Orc πῶς σπονδαῖος, eic, p. 605, edit. Turneli, 


8:1 


ANNALIUM LIB. X, 


868 


λαχὴν τῆς Ἱταλίας κατέλιπον, τῷ δὲ Πλείονι éntp- À tendens, cum hostibus in. [rumentatione collocas- 


αιώθησαν τὸν Ἰώνιον. Καὶ Καῖσαρ μὲν νοσήσας tv 
Δυῤῥαχίῳ κατέμεινεν’ ᾿Αντώνιως δὲ ἐπὶ Φιλίππους 
Έχασε, xal τινας τῶν ἑναντίων ἑνςδρεύσας σιταγω: 
γοῦντας ἑσφράλη. ὍὉ δὲ Καΐσαρ καθ) ἑχάτερον δεί- 
σας, εἴτε τι ἑλαττωθείη Χαταµόνας συμθαλὼν "Av- 
τώνιος, εἴτε xal xpatfjdst (Ex. piv γὰρ τοῦ τὸν Bpos- 
τόν τε xal τὸν Κάσσιον, ix δὲ τοῦ τὸν ᾽Αντώνιον 
πάντως ἑἐφ᾽ ἑαυτὸν ἰσχύσειν ἑνόμισεν), ἠπείχθη 
xaX ἔτι ἀῤῥωστῶν, χαὶ οἱ περὶ τὸν Αντώνιον &ve- 
βάρσησαν. ᾽Αντικαθημένων δ᾽ ἀλλήλοις τῶν ἀντιπο- 
λέμων, ἐχδρομαὶ μὲν πάρ) ἀμφοτέρων ἐγίνοντο, 
μάχη δὲ ὑὐδεμία i£ παρατάξεως, χαίτοι τοῦ τε 
Kat:apo; καὶ τοῦ Αντωνίου συμθἀλεῖν ἄπουδαζόν- 
των. 0 δὶ δὴ Κάσσὶος xal ὁ Βροῦτος ἑἐνεδάλλοντο, 
οὐχ ὀχνοῦντες τὴν μάχην, ἀλλ᾽ af πως veo. χινδύ- 
νων xai φθόρου τινῶν ἐπικρατήσειαν. Ὡς δὲ τὰ 
στρατεύματα τῇ τς τριδῇ βαρυνόµενα, xal τῶν àv- 
τιχειµένων χαταφρονῄσαντα, ὅτι τὸ χαθάρσιον πρὸ 
τῶν ἀγώνων Ὑινόμενον ἑντὺς τοῦ ἑἐρύματος ὡς 
δεδιότες ἑποιήσανο οἱ περὶ Καΐσαρα xal Αντώ- 
vtov, εἰς τὴν μάχην ὥρμησαν οἱ Βρούτου" xat διελά- 
λόυν Ott, ἂν Lt. o9 ὑπερτιθῇ, ἐχλιπόντες τὸ στρα- 
τόπεξον σχεδασθήσονται, οὕτω 6h xa ἄχοντες συνέ- 
ptas. Μέγιστος δὲ ᾿ΡῬωμαίοις διαφανῶς 6 ἀγὼν 
οὗτος ἐγένετο. Τοῦτο δὲ xal Ex τῶν Υεγονόξων ση- 
µείων Ev τε τῇ Ῥώμῃ xoi tv τῇ Μαχεδονίᾳ τεκµ.ἠ- 
ῥαιτό τις. Ἐ» γὰρ τῷ ἅστει ὁ ἥλιος τοτὲ μὲν ἡλατ- 
τοῦτο, τοτὲ δὲ μἐγὰ,ς ἑφαίνετο, ἐξέλαμφε δέ ποτ: 


set insi.lias, impegit. Αι Casar utrumque timens, 
sí Antonius seorsim vel vinceret, vel vinceretur, 
quod aut is, aut Brutus οἱ Cassius ea ratione se 
omnino superiores futuri essent : tametsi infirmus 
accurrit, adventuque suo  Ántonianos recreavit. 
Cum ambo exercitus ex adverso constitissent, ex- 
cursiones utrinque factze sunt: sed hunquam justa 
acie dimic4ium est, quamvis Caesar et Ántonius 
pugne cupidi essent. Cassius en:m οἱ Brutus pu- 
gnam non metu differebant, sed speciabant, an 
eitra periculum et magnam caedem possent vin- 
cere. Ut vero Bruti legiones el moram xgre feren- 
tes, et hostes ob lustralia sacra ante pugnam fleri 
salita, ab Antonianis et C»sarianis intra vallum 
peracta, ignavi damnanies, inter scse colloque- 
bantur, si pugna diutius dilferretur, se castris de- 
sertis dilapsuros esse : vel inviti in aciem descen- 
derunt. Maximum id certamen Romanis citra con- 
troversiam luit: idque ostenta et Rom: et in Ma- 
ccdonia conspecta declarant. Nam in urbe sol alias 
augeri, alias imminui visus, aliquando etiam nocta 
emicuit: faces alio atque alio saltare vise: clan- 
gor tubarum, sonitus armorum, clamores exerci- 
tuum ex vicinis inter se Czsaris et Antonii ad Ti- 
berim :dibus exanditi. Puer denis mancum digitis 
natus. Mula monstrum peperit: afieriori parte 
equo, cxtera mulo simile. In Macedonia multe 
506 apes Cassii castra cireumdederunt : in sacris 


καὶ voxtbo, λαμπάδες τε ἄλλωσέ πη xaX ἄλλοσε ἅτ C lustralibus, lietor ei coronam inversam attulit : 


τειν ἐδόχουν, καὶ σαλπίγγων ἢἠχαὶ καὶ ὅήλων κτύ- 
ποι χαὶ BozY στρατοπέδων (81) νυχτὸς ix τῶν τοῦ 
Καίδάρος χαὶ τῶν τοῦ Αντωνίου ὁμορούντων ἀλλή- 
λοις (82) παρὰ τῷ Τιθερίδι ἐξηχούοντο. Kal τι παι- 
ὅχριον δξχαδακτύλους χεῖρας ἔχον ἐΥγενήθη, ἡμίο. 
νό; τε ἔτεχς τέρας (85). τὰ μὲν γὰρ πρόσθια ἵππῳ, 
τὰ δὲ λοιπὰ ἡμιόνῳ ἑῴχει. Ἐν μὲν οὖν τῇ "Pop 
ταῦτά τα καὶ ἄλλα ἐγένετο. Ἐν δὲ τῇ Μαχεδονίᾳ 
περὶ τὸ στρατόπεδον τοῦ Κασσίου µέλισσαί τε πολ- 
λαι αὐτὸ περιέσχον, καὶ kv τῷ χαθαρσίῳ τὸν στέ- 
Q24voy αὐθῷ χατεστραμμένον ὁ ῥαθδούχος προσή- 
vevxs* xài ἐν πομπῇ τινι dale νίχην φέρων χρυσῆν, 
ὁλ,:θήσας ἔπεσε' xal γῦπες πολλοὶ xal ἄλλοι ὄρνι- 
θες νεχροφάχγοι εἰς τὰ ἐχείνων διεφοίίων στρατό- 
πτδα, ἔχλαζόν τε φριχκῶδές τι xaX δεινόν. Too δὲ 
νέου Καΐσαρος ἱατρὸς ἔδ.ξε τὴν ᾽Αθηνᾶν iv. Όπνοις 
λέχειν αὑτῷ, ix. τῆς σχηνῆς τὸν Καΐσαρα ἐξαγαγεῖν 
xal χαταστῆσαι εἰς την παράταξιν, χαΐτοι ἔτι xa- 
xà; ἁῤῥωστοῦντα, ὃ xal Ἱεριέσωσεν αὐτὸν, ὡς 
εἰρῃσεται. Τὴν μὲν οὖν ἡμέραν τῆς µάχης οὐχ 
ὠὡρίσαντοι "Ὥσπερ δὲ ἀπὸ συγχειµένου τινὸς ἑξο - 
πλισάµενοι ἕωθεν προῆλθον, xaX ἐν xéapup xal ἠσυ - 
y παρετάξαντο, εἶτα συµμίδαντες πολλῷ μὲν 


in pompa quadam puer auream victoriam gestans, 
ex lapsu concidit: multi vultures, aliique carni- 
vori alites castra illorum cum horrendo et atroci 
sono frequentarunt. Caesaris vero adolescentis me- 
dicus, sc a Minerva admoneri somniavit, ut. cam 
ex labernaceulo in aciem deportaret, quamvis gra- 
viter :xgrotantem : idque ei saluti fuit, ut statim 
dicetur. Ác pugne dlem non constituerunt, sed 
velut ex composito mane in armis progressi, mo- 
de3te taciteque acies instruxerunt. Deinde con- 
gressi, magna impressione, magna digladiatione et 
alacritate utrique, neutri vero recessu 2ut perse- 
culionibus usi, sed suis quique vestigiis insisten- 
tes, vulnerant, vulnerantur: caedunt, cxduntur. 
Ac Drutus Cesarianos vicit, Cassius ab Antonia- 
nis victus est, castris utrinque captis. Sed neque 
victi amicorum victoriam, neque victores cladem 
suorum norant. Nam et castra multum distabant, 
et immenso pulvere excitato eventum pugna igno- 
rabant. Interim tamen et Czsaris vallum, et Λη- 
tonii est vastatum : et qua in iis erant, capta om- 
nia. Quare nisi Cesar somnio medici paruissel, 
captus in periculo fuisset. Cassius e pugna elapsus, 


Vario lecliones et noto, 


(81) Ka! βοαὶ στρατοτέδων. Ita in duobus Πορ. 
Avsunt vero hie. verba in aliis, et in Colbert. 

(831 Kul τῶν τοῦ 'Avrorlov ὁμερούντω» à.- 
Andowc. Wolüus : Deesse videtur. sive oixvuvv, sive 


στρατηπέδων, ex vicinis inter se vwdibus aut ϱΑ- 
stris. 
(85) "Erewe τέρας. Sapplevimus hanc postremam 


vocem ex eodd. miss , quie deerat in. Woltiaaris, 


859 JOANNIS 20NARJR 860 
sua quoque muaitione vàstata tumulum conscen- A ἐχρήσαντο ὠθισαπῷ, πολλῷ δὲ ξιφιαμῷ. xol προῦυ- 


dit, unde prospectus in planitiem patebat : et Bru. 
tum quoque victum esse ratus, centurionem misit 
qui rem exploraret, sibique ubi esset Brutus, οἱ 
quid ageret, renuntiaret. Sed cum is in Bruti equi- 
tes incidisset, qui ut cum Cassio ageretur, explo- 
rarent, ab iisque circumdatus porrectis dexteris 
salutaretur : Cassius accedere hostes putans. ab 
lisque captum esse centuzionem, a Pindaro liberto 
se occidi jussit. Hic illius fuit exitus. Centurio 
vero reversus, co facinore commotus, moram suam 
increpans, ipse quoque se interfecit. Drutus Cassii 
clade atque interitu cognito, illacrymavit : militum 
vero ilius reliquias el verbis et pecunia data con- 
solatus est. Geciderunt in ea pugna ex horum exer- 
citu circiter octo tnillia, ex Antontanis et Ciesaria- 
nis »mplius q&am bis totidem. Quamobrem illi 
807 tristes fuere, priusquam Demetrius Cassii 
minister chlamydes et ensem illius attulit. Quibus 
acceptis ila. receperunt animos, ut exercitum ante 
diluculum armatum ad pugnam educerent. Sed 
Brutus acie decernere nolens, hostes turbare noctu 
instituit, et aliquando fluvio aversó magnam par- 
tem valli eorum demersit. Sed quia nonnullos 
transfugisse cognorat, veritus ne id malum latius 
serperet, pugnare statuit. Et quia multos captivos 
in castris habebat, neque sciebst quo pacto cum 
eis pugnas tempore ageret; servilem turbam oo- 
cidi jussit, ος ingenuis vero alios aperte dintisit, 


µία πολλῆ, xal οὗθ' ὑπαγωγαῖς οὔτε διώξεσιν οὗ- 
δένες ἐχρῆσαντο, ἆλλ᾽ αὐτοῦ ὥσπερ εἶχον ἑτίτρω- 
ὄχον, ἑτιτρώσχοντο, ἐφόνευον, ἐφονεύοντο. Καὶ ὁ 
μὲν Βροῦτος τοῖς περὶ τὸν Καΐσαρα ἀντιμαχόμενον 
ἐχράτει' Κάσσιος δὲ ἀντιτεταγμένος τοῖς περὶ τὸο 
Αντώνιον ἤττητο, xal τὰ στρατόπεδα ἀμφοτέρω- 
θεν ἑάλω. O2x ἔγνων µέντο: οὔτε τὴν νίχην τῶν 
ἑταίρων οἱ ἠττημένοι, οὔτε την ἧτταν οἱ νενιχηχό- 
τες. Τά τε γὰρ στρατόπεδα πολὺ ἀφεστήκασιε, καὶ 
ἁπλέτου κονιορτοῦ Ὑενομένου, Ἰγνόησαν τὸ τέλος 
τῆς μάχης. Τέως δὲ τό τε τοῦ Καΐσαρος τάφρευµα 
καὶ τὸ τοῦ Αντωνίου ὀπορθήθη, xal τὰ àv αὐτῷ 
πάντα ἑάλω, ὥατ᾽ εἰ μὴ χατὰ τὸ ὄναρ zou. ἱατρ΄ὸ 
ὑπεξῆλθεν ὁ Καΐσαρ τοῦ χαραχώματος, Ev αὑτῷ ἂν 
χατελήφθη xal χεχινδύνευχεν. 'O δὲ Κάσσιος ἐκ 
μὲν τῆς µάχης Σσώθτ, τοῦ δὲ ἐἑἐρύματος xal αὐτοῦ 
πορθηθέντος ἐπὶ λόφαν ἀνεχώρησεν ἔχοντα πρὸς τὸ 
πεδίον σχοπἆς. "Ὑποτοπήσας δὲ καὶ τὸν Βροῦτον 
ἐσφάλθαι, ἔπεμφεν ἑχατόνταρχον κατασχεφόµενον 
xai Ἀγγελοῦντὰ αὐτῷ ὅπου τε ὁ Βροῦτος εἴη χαὶ ὅ 
τι πράττοι. Ἔπεὶ δὲ ὁ σταλεὶς συναντήσας ἱππεῦ- 
Gv, οὓς ἁπεστάλχει ὁ Ἡροῦτος µαθησοµένους περὶ 
τῶν χατὰ Κάσσιον, παρ αὐτῶν ἐχυχλώθη ἄσπαζρ- 
µένων αὐτὸν xài δεξιουµένων, ἔἕδοξεν ὁ Κάσσιος 
πολεμίους εἶναι τοὺς προσιόντας, xal ὑπ αὐτῶν 
ἑνσχεθηναι τὸν ἑχατόνταρχον, xal τινι Πινδάρῳ 
ἐξελευθέρῳ τὸν ἑαυτοῦ φόνον προσέταξε. Καὶ ὁ μὲν 
τοιοῦτον ἔσχε τέλος xal ὁ ἑχαίάνταρχος ἔπανελ- 


alios occultando et deducendo ob implacabilem Ὦ θὼν, καὶ γνοὺς τὸ ὃρᾶμα, χαχίσας τε διὰ την βρα- 


ducum iracundiam conservavit, quamvis hostes, 
ipsius milites quos ceperant, occidissent. 


ὄντητα ἑαυτὸν ἑπαπέχτεινεν. Ὁ δέ ye Βροῦτος τήν 
«t ἦτταν τοῦ Κασσίου μαθὼν xal τὸν θάνατον Exs- 


δάχρυσε, τοὺς δὲ περιαωθέντας τῶν ἐκείνου στρατιωτῶν συναγαγὼν xal λόχοις xai δόσει χρημάτων 
παρεμυθῄσατο. Ἔπεσον δ’ ἓν τῇ µάχῃ τούτων μὲν περὶ ὀκταχισχιλίους, τῶν δὲ περὶ Kalcapa xat 
Αντώνιον πλείους f διπλάσιοι. Διὸ xal Ἰθύμουν Exelvot, tov Απγμήτριος τις Κασσίου θεράπων ἓσ- 
πέρας ἀφίκετο πρὸς ᾽Αντώνιον, τὰς χλαμύδας καὶ τὸ ξίφος ἐχείνυ φέρων. "Ov χοµισθέντων οὕτως 
ἀνεθάρσησαν, ὥστε ἅμ' ἡμέρά προάγειν ὠπλισμένιν ἐπὶ µάχῃ τὴν δύναμιν. Βροῦτος δ᾽ ix παρατά- 
ξεως µαχέσασθαι οὐκ ἐδούλετο, θορυδεῖν δὲ xal “αράττειν νύκτωρ ἐπειρᾶτο τοὺς πολεμίους. Ka! 
ποτε xal τὸν ποταμὸν παρατρέψφας πολὺ τοῦ ἐρύματος αὐτῶν κατέχλυσεν. Ἐπεὶ 0 ἔγνω τινὰς αὖ- 
τομολοῦντας τῶν αὐτοῦ πρὸς τοὺς ἑναντίους, δείσας μὴ xal πλέον τι νεωτερισ0ῇ, ὄυμμµίξαι ἔγνω αἵ- 
τοῖς. Πολλῶν ὅ᾽ αἰχμαλώτων ἓν τῷ στρατοπέδῳ αὐτοῦ ὄντων, μὴ ἔχων ὅπως αὐτοὺς διάθηται κατὰ 
τὸν τῆς µάχης χαιρὸν, τὸ μὲν δουλιχκὸν πλῆθος ἀναιρεθῆναι χεκέλευχε, τῶν δ ἐλενθέρων τοὺς μὲν 
φανερῶς ἀπέλυσε, τοὺς δὲ χρύπτων xaX συνεχπέµπων ἔσωζεν, ὁρῶν τοὺς ἡγεμόνας ἀδιαλλάχτως 
ἔχοντας, καΐτοι τῶν ἑνσντίων τοὺς ζωγρηθέντας τῶν αὐτοῦ στρατ(ωτῶν ἀποκτέινάνζων. 

XX. Pridie ejus diei quo pugnatum est, spec- D  K'. Κατὰ δὲ τὴν ἑστέραν, ὅτε τῇ ἐπιούσῃ ἔμελλον 


trun illud Bruto vesperi apparuit, quod prius 
etiam, ex Asia trajielens , noctu viderat. ld erat 
hujus:modi. Alta. nocte cum ad obscurum ignem 
dlucubraret, cogitans atque meditans aliquid , pu- 
tavi aliquem tabernaculum ingredi. Cum ad inm- 
gressum respexisset , vidit ignotum hominem hor- 
rendo et miro aspectu tacile sibi astare : qi 
percontanti, quis esset, et quid vellet ? respondit: 
Se malum ejus esse genium, quem Philippis visurus 
esset, Cui Brutus intrepide respondit, Se eum οἱ- 
aurum esse. ld spectrum codem vultu denuo illi 
conspectum est, sed nib?! locutum abiit. Ferunt 
eliam duas aquilas in eo spatio, quod erat inter 
ulramque aciem, inter se pugnasse : et cam qua 


µαχέσατθαι, τὸ φάσμα ἑφάνη τῷ Βρούτῳ, ὃ χαὶ πρώ- 
ην ἐξ Ασίας διαδαἰνων νυχτὺς ἐθεάσατο. "Hv 6t τοι- 
οὔτον, Νὺξ fjv βαθεῖα, καὶ φῶς οὐ πάνυ Yap rz pbv iv 
«ᾗ σχηνῇ αὐτοῦ ὑπανῆπτο. 'Ὁ δ᾽ ἠγρύπνει σχοπῶν 
τι χαὶ λογιξόμενος ἔδοφεν οὖν εἰσιέναι τ.νὰ τὴν 
σκηνὴν, xal ἀπιδὼν πρὸς τὴν εἴσοδον, ὁρᾷ δεινὲν 
xai ἀλλόχοτον ὕψιν ἐχφύλονυ σώματος σιωτῇ παρ:ζ- 
τώτος αὐτῷ. Ἐρόμενος δὲ, Τίς ποτ ὧν, ἡ τί ῥουλό- 
µενος χεις ; Ίχουσεν ἐξ ἐχείνου * 'O σ΄ς εἰμι, 
Βροῦτε, δα/κων κακός. ὄψει C6 µε περὶ Φιλίπ- 
πους. Καὶ ὁ Βροῦτος ἁπτοβτως, "Ογομαι, εἶπε. 
Τοῦτο οὖν αὖθις τὸ φάσμα ἑώραχε τὴν αὐτὴν ἐπιδει- 
ξάμενον ὄψιν, οὐδὲν μέντοι φθεγζάμενον, ἁλλ᾽ οἰχή- 
p£vov. Kal ἀξτοὺς δύο φατὶν iv μεταιχμίῳ τῶν 


Am 


861 


ANNALIUM LiB. X. 


862 


στῤατοπέδων σνµπεσόντας ἀλλήλδις µάχεσθαι τότε, A versus Brütum erát, cessisse ac fugisse. Cum ad- 


εἶξαι δὲ xal φυγεῖν τὸν xà:à Βροῦτον. Ῥυμδαλὼό 
οὖν τοῖς ἑναντίοις καὶ αὐτὸς ἠττήθη. Τό τε γὰρ ὁπλι- 
τιχὸν αὐτοῦ ἀγχώμαλα ἐκ.πλεῖστον ἀγωιδάμενον 
ἐνέχλινε' xàx τούτου xai τὸ ἱππιχὸν καἰτοι γεν- 
ναίως µαχόμενον ἑνέδωχεν. ᾿Ενταῦθα καὶ Μάρκος ὁ 
Κάτωνος υἱὸς, &v τοῖς ἀρίστοις xal γενναιοτάτοις 
τῶν νέων ταττόµενος, οὐχ εἶξε χαταπονούµενος οὐδὲ 
ἔφυγεν, ἀλλά χρώµενος τῇ χειρὶ xal φράζων ὅστις 
εἴη, xal Ἱατρόθεν (84) ἑαυνὺν ὄνομάζων, ἔπεσεν 
ἐπὶ πολλοῖς dio Ἀσλεμίων νεχροῖς. Ἔπιπτον δὲ xai 
τῶν ἄλλων δί χῥράτιστοι τοῦ Βρούτου προχινδυνούο»» 
τες. Λουχίλιος δὲ τι; ἀφῆ]ρ ἀγαθὸς ὁρῶν βαρδάρους 
εινὰς ἱππέας ἑλαύνοντας ῥύδην ἐπὶ ὢν Βροῦτον, 
αὐτὸς ἔφη Βροῦτας εἶναι Χαὶ ἄγειν ἐδεῖτο ἐπὶ εὺν 
Αντώνυον, ὡς τάχα τὸν Καΐσαρα δεδοικώς. Ol δὲ 
ἦγον τὸν ἄνδρα, ἀγγέλους προπέμφαύτες. Ἐπεὶ δ᾽ 
ἑγγὺς ἦσαν, ὁ μὲν ᾿Αντώνιος διηπόρει ὅπως χο} δὲ 
ξασθαι τν Βροῦτον  ὁ δὲ Λουχίλιος προσαχθεὶς, 
Μάρκον μὲν Βροῦτον, εἶπεν, ᾽Αντώνιε, οὐδεῖς 
ᾖρηχεν, οὐδ' ἂν &1o« πολέμιος * μὴ τοσοῦτον 
Ἀρατήσειεν ἡ τύχη τῆς ἀρετῆς. Εὐρεθήσεται δὲ 
(ov ἐλεῖνος fi που καὶ νεκρὸς  xslusvoc ἀξίως 
Ἑαυτοῦ. θαυμάσᾶς δὲ ὁ Αντώνιος, τοῖς αὐτὸν ἄγουσι 
στρἀατιώταις ἔφη, ΧὰΊεχῶς, ὦ συσεραειῶται, g£- 
ρετε την ἁπάτην ἴσως' ἁ 13) Toce κρείστονα τῆς 
ζηεουµένης ἄγρας ᾖρηκότες. Πολόμιον Τὰρ ζη- 
τοῦντες, ᾧί49 ἡμῖν xojiltsre. Βρ.ιῦτος δὲ πρός 
τι χωρίον ὑλῶδες χἀτηντηχὼς, ἤδη σχότους ὄντος, 
ὀλίγων περὶ αὐτὸν Ἶγε µόνων ὄντων, εἰς cbv οὐρανὸν 
ἀναδλέφας ἀνεφθέγξατο * 

Zeb, uh «Ἰάθῃ σε τῶν δ' ὃς ἄϊτιοο χακῶ).. 
Τοὔτον τὸν στίχον εἰπεῖν αὐτὸν ὁ Πλούταρχος ἂνα- 
γάφει. 

0 δὲ γε Δίων ταῦθ) ἱστορεῖ τότε τὸν Βρῤοῦτον εἰ- 
[X UR 

«8 τλόάμων (85) ἀρετὰ, 

"Aoc ἄρ᾽ ἧσθα Aóyoc* 

Ε]ὼ δέ σε ὡς ἔργον fjoxovr, 

Σὺ δ᾽ αὖ ἑἐδούχενες εύὐχῃ. 
Ἐϊπόντος δέ τινο; ὡς δεῖ φεύχειν' Πάνυ μὲν οὗν, 
Ἔφη, φευκτέον, dà διὰ τῶν χειρῶν, ob διὰ τῶν 
“ποδῶν. Καὶ «oto εἰδὼν καὶ γυμνῷ τῷ Εξίφει ἐπι- 
πεσὼν, ἐἑτελεύτησε, Τὸν δὲ τούτου νεχρὸν ΟΑντώ- 
vto; ἀνευρὼν, τῇ πολυτελεστάτῃ τῶν ἑαυτοῦ φοινι- 


versáriis οὀηῤεθδεὐλ, et ipse suecubuit. Nam le- 
giomes cum diutissinie rebtiligsent , cesserunt. 
Unde equitatus quoque forüter dimicans inclina- 
vit. Ibi et Marcus Catouis fülius, ioter optimos et 
fortissimos adolescentes collócátu& , cüm urgere- 
tur, non cessit, neque fugit, sed manu rem gerens, 
patrio suo nomine edito, super magno hosuutm 
aeervo cemeidit. Ex easieris eliam óptimi quique 
Brutum propugusoies ceciderunt. Luciliu& vero 
vir fortis, conspectis barbaris equitibus , qui im- 
petu in Brutuià ferebantur, ipse Brutum se esse 
dixit : eosque rogavit ut ad Antonium $08 duce- 
reier, quasi Catarem limeret : qui cum pramis- 
si* nuntiis, ab eis abductus, prope caátra venisset, 
Antonius dubitabat, quo pacto Brutus excipiendus 
esset. llle vero : M. Brutum , inquit, Antoni, ce- 
pit nemo, neque capiet ullus hostis. Absit. euim , 
ut tantum fortuna in. virtutem liceat. Verum ille 
dul. vivens, aut etiam mortuus, ut ipso dignum est , 
invenietur. Hanc orationem miratus Antonius, dü- 
ctoribus illius ait : Foriasse, commilitones , impo- 
sturam iniquis fertis animis. Sed scitote vos pyedam 
ea quam quaritis meliorem cepisse, Nam cum ho- 
siem  persequeremini , | amicum — uobis adduxisiis. 
Brutus vero, cum jam tenebris obortis ad locum 
quem4am saltuosum cum paucis tribunis perve- 
nisset, oculis in. coelum sublatis : 


O dii, ne [αι.αἲ vos tanti mali caput. 

diunc Euripidis versum, vt Plutarchus scribit, 
pronuntiavit. 

Dion vero hec eum verba protulisse refert : 


Ὁ viftus misera, 

In vérbis síta inanibus , 

£ulta mihi'eice numinis, 

]niqua sortis sérvida, 
Cum quidam dixisset, fuglendam "esse : emu 
fugiendum esse respondit, verum maribus , non ρὲ- 
dibus. Hoc dicto , stricto gladio incubuit. Anto- 
nius cadaver ejus inventum , pretiosiseima pur- 
pura involvit. Porcia vero Bruti uxor, Catonis 


Χίδων περιέδαλε. Ilopxia δὲ ἡ τοῦ Βρούτου vuvh, Ώ filia, cum ne se occideret custodiretur, pruuis de 


4 Kázovo; tv θυγάτηρ, φυλαττομένη xat uf bopévs 
ἑαυτῆν ἀνελεῖν, ἄνθραχας ix τοῦ πυρὸς ἁρπάσασα 
xai καταπιοῦτα ἀπέθανε. Περὶ 4; ἱατόργσε Πλού- 
ταρχο; ὡς πρὸ τῖς τοῦ Καΐσαρο, τοῦ προτέρου σφα- 
γῆς ὁρῶσα τὸν ἄνδρα αύννουν, xal μεστὸν ταραχῖς 
ἀήθους, xal τι βούλευμα xatavofoaca παρ' ἑαυτῷ 
θάλποντα δυσεξέλικτον, οὗ Πρότέρον αὐτὶν περὶ τῶν 


(οσο devoratis interiit. De qua Plutarchus scribit, 
cum anle prioris Cxsaris cedem maritum tristem 
et perturbhtiorem solito consilium aliquo. inex- 
plicabile animo agitare vidisset : non prrus eum 
de arcanis percontàtam esse, quam sui ipsius pe- 
r.culum fecisset : sumptoque cultello clam profun- 
dum vulnus iütulsse femori, quod paulo post 


Yario lectiones et note. 


(80) Kal πατρόθε». Ita apud nostros in clamore 
militari copiarum duces nomen suum inclamare 
solitos docuimus in Dissertat. ad Joinvillam. 

(85) 8 c.lápor. [ος versus pau:o aliter citat 
"bion editus lib. xrxu extr. 


*Q τλῆμον ἀρετὴ, λόγος &p' o0, ἐγὼ δὲ σε 
Ὡς ἔργον ἤσχουν ' σὺ 6' ἄρ᾽ ἐδούλενεν τύ(ῃ. 


Vide Plutarchum, De superstitione, sub initium. 


863 


JOANNIS ZONAILZ 


1 


HE 


fraves dolores , et. periculose febres. Conseeutze A ἀῤῥήτω» &vfosso πρὶν fj λαβεῖν διάπειραν ἑαυτῆς. 


sint. Brutoque sollicito, in summo dolore dixisse : 
Eo. tibi , Brute, data sum , non st pellicis instar 
vicium et lectum duntazat communem. iecum. habe- 
vem, sed ut. [oriune secunda advereeque socia tibi 
essem. Ac tu quidem talem te maritum pratbós , de 
quo nihil queri possim | Ego vero quo pacto gratum 
animum declarabo, si neque occultum delorem, ne- 
que sollicitudinem que fidem postulat ,. tecem. una 
tulero? Equidem scio quam imbecilla sit natura 909 
muliebris ad celanda arcana. Sed recte educatio. 
nis el honeste consuelu'linis alique vires sunt. Mihi 
vero contigit, ut et Catonis filia, et. Druti uxor es- 
sem : quibus rebus dudum minus freta, nunc mea 
labore invictam esse cognoti. His dictis, ei vulnus, 


causa illius exposita, ostendit. Is vero obstupefa- B 


ctus, deos precatus est, ul το bene gesta dignum 
Porcia niaritum se praeberet. 


Λλαθοῦσα 1àp, vasi, µάγαίριον, τομὴν Bafzlav λά- 
0px ἑἐπήνεγχε τῷ μηρῶν ὡς μετὰ μιχρὸν ὀδύνας 
ἐπιγενέσθαι veavixic, xai φριχώδεις ἀἁναφύηναι 
πυρετοὺς ἐκ τοῦ τραύματος. Αγωνιῶντος δὲ του 
Βρούτου, iv ἀχμῇ τῆς ἀλγηδόνος οὖσα ἔφη αὐτῷ" 
Ἐγὼ, Βροῦτε, οὐχ ὡς αἱ πα. Ἰωκευόμεναι xoi - 
της µεθέξουσα καὶ τραπέζης µόνον ἐδόθην» 001, 
dJAà κοινωνγὸς εἶναι καὶ ἀἁγαθῶν καὶ ἀνιαρῶν. 
Τὰ μὲν οὗν cà závra περὶ εὐν γάµον ἅἄμει- 
ztG* τῶν δὲ παρ) ἐμοῦ tic ἀπόδειξις ἢ χάρις. εἰ 
µήτε πάθος ἀπόῤητον συρδιοίσω σοι, (ιήτε 
gpovcióa πίστεως δεοµέν η» ; 010 Cc γυναικεία 
gócic ἀσθεκὴς δοκεῖ .1όγον ὀνεγχεῖν ἀπόῤῥητον" 
dAA' ἔστι tic. καὶ τροφῆς ἀγαθῆς καὶ ὁὀμιλίας 
χρηστῆς εἰς ἦθος ἱσχύς. "Euch Σὲ τὸ Λάτωνος 
εἶναι θυγατέρα x«l τὸ Προύτου γυναἴῖχα πρύσε- 
στι». Οἷς πρότερον μὲν ἧττον ἐπεπτοίθειν, νῦν à" 


ἐμαυτ]ν ἔγνγωκά καὶ πρὸς Ἀόνον ἀήττητον εἶναι. Ταῦτ εἰποῦσα, δείχκνντιν αὐτῷ τὸ τραύμα, 
καὶ διηγεῖται τὴν πεῖραν. "O δ᾽ ἐχπλαγεὶς ἐπηύξατο, δοῦναι τοὺς Ὀξοὺς χατορθοῦντα τὴν πρᾶξιν ἄνδρα 


Ἠορχίας ἄξιον φανῆναι. 

XXI. Bruto ad hune modum defuncto, viri 
clari qut eum secuti fuerant , plerique statim se- 
metipsos ^ut occiderunt, aut capti perierunt. Cz- 
teri peritulo tum fuga ad mare evitato, post ad 
Sextam se contulerunt. Cum Brutus et Cassius 
lisdem ensibus quibus Csesarem trueidarant, per- 
iissent, Cesar οἱ Antonius statim diviserunt im- 
perium : illi Hispania et Numidia attributa, huic 
Gallia et Africa : pacti inter sese, si Lepidus eam 
parlitionem iniquo ferret animo, se illi Afr'ca 
cessuros. Solas antem bas provincias diviserunt, 
qaod Sard.niam οἱ Siciliam Sextus obtinebat ; ca- 
tere , praeler ftaliam, adhuc in tumultu erant. 
Proinde Antonius in Asiam ad pacandos eos qui 
arma conira tulerant, e! ad pecuniam exigendam, 
abiit. Caesar in Italiam properavit, ut Lepidum , si 
quid movisset, coereetet, οἱ tum Sexto bellum 
gereret. Sed ex morbo tardius progrediens, Ro- 
mam venit, peractisque victoris solemnibus, re- 
rui administrationem capessit. Lepidus enim pra 
metu et socordia quiescebat : Antonii vero uxor 
Fulvia, et L. Antonius consul, suscepta rerum 
cura, Cesari adversabautur. ltaque is aflifitate 
repudiata, filiam remisit Fulvie : eaque de causa, 
et propter famem Romanos premcntem, animo 
C»sar zestusbat. Nam mare Siculum a Sexto 1ene- 
batur : sinus lonius a Cn. Domitio, qui ex Casaris 
percussoribus unus, e pugna Philippica elapsus, 
classe comparata adversarios infestabat. Ob eam 
igitar famem οἱ aliis de causis seditione orla in- 
ter. plebem οἱ milites, ad manus ventum est: 
utrinque aliquot vulnerati et. οδοί, et complures 
πύον incensz. llis rebus territus C.esar , cum Ful. 
via et Lucio consule in gratiam redire sluduit. 
Sed reconciliatione per mu!tos alios et wiilites 
frustra tentata, 510 senatores misit : eosque pa- 
ctis, qux cum Antonio fecerat , expositis contro- 
versiarum judices sumpsit. Qui cum nee ipsi quid- 


Πο] 


ΚΑ’. Tip μὲν οὖν Βρούτῳ ὃν εἴρηται τρόπον ἑτέ- 
λιπε τὸ Buosipov. Τῶν δὲ pez αὑτοῦ γενοιένων 
ἐπισήμων ἀνδρῶν οἱ μὲν πλείους ἑαυτοὺς αὐτίχα 
ἀπέχτειναν, ἡ ἁλόντες ἱφθάρησαν * οἱ δὲ λοι:οἱ τότε 
δ.αρυγόντες ἐπὶ τὴν θάλασσαν, μετὰ τοῦτο τῷ Σέξτω 
προσέθεντο. Καὶ ὁ μὲν Βροῦτος xai ὁ Κάσσιος οὕτως 
ἀπώλοντο, τοῖς ξίφεσι σφαγέντες, οἷς τὸν Καΐσαρα 
ὃ.εχρήσαντο. Καΐσαρ δὲ καὶ Αντώνιος αὐτίνα tk 
ἑρχὴν ἀνεδύσαντο, καὶ τῷ μὲν τε Ἱδηρία καὶ ἡ 
Νουμηδία προσεκεχλήρωτο, ᾽Αντωνίῳ δὲ ἡ Γαλατία 
τε xaY d Αρρικὴ, συνθεµένοις, εἰ ἐπὶ τούτρις 
ἀγαναγτήσει ὁ Λέπιδος, ἐκστῆναί οἱ τῆς ΑἉφοιχῖς. 
Ταῦτα δὲ μόνα ἐδάσαντο, ὅτι Σαρζὼ μὲν χαὶ Σιχδ- 
λίαν Σέξτος χατεῖχε, τὰ δὲ ἔξω τῆς Ἰταλίας iv 
ταβχχῇ ἣν. Καὶ ἐπὶ τούτοις ᾽Αντώνιος μὲν εἰς τὴν 
'Aslav, χαταστήσων τοὺς αὐτοῖς ἀντιπολεμήῆσαντας 
κα) ἀργυρολογήσων ἀπῄει. Kalsap δὶ εἰς «rv Ίτα- 
Aou ὠρμήθη, τὸν Λέπιδον χωλύσων ἄν τι παραχινἩ, 
καὶ τῷ Σέξτῳ ἀντιταξόμενος. Νοσῶν 65 xai διὰ 
τοῦτο βραδύτερον ἑὼν εἰς τὴν Ῥώμην ἀφίχετο. xot 
τὰ νενοµισµένα ἐπὶ τῇ νίχη τελέσας πρὺς τὶν τῶν 
πραγμάτων ἑτράπη διοἰχησιν. 'O γὰρ Λέπιδος xal 
φόόῳ καὶ νωθείᾳ ἠσύχασεν ' $ δὲ τοῦ Αντωνίε, 


D γυνή Φουλθία xol 6 Λούν.ος Αντώνιος ὑπατεύων 


τῶν πραγμάτων ἀντελαμθάνοντο xal τῷ Καΐσαρι 
διηνέχθησαν, ὥστε τὸν Καΐσαρα την τῆς Φουλθδίας 
θυγατέρα πέµψα; αὑτῇ, τὴν ἐκ της ἐπιγαμίας συν- 
γένειαν λύσαντα' καὶ δ.ὰ ταῦτα οὖν, xal διὰ τὸν 
Aigbu, ὃς τ/τὲ τοὺς ᾿Ῥωμαίους ἐπίεεν, ὁ Καΐσαρ 
ἐν ἁμηχανίᾳ ἐγένετο. Ἡ μὲν γὰρ χγατὰ Σινελίαν 
θάλασσα ὑπὸ τοῦ Σέξτου χατείχετο, ὁ δ᾽ Ἰώνιος 
κόλπος ὑπὸ Δομιτίου Γναίου, ὃς τῶν μὲν σφαγέν 
τοῦ Καΐσαρος ἦν, ix δὲ τῆς ἐν Φιλίπποις μάχης 
διαφυγὼν ναυτιχὸν συνεκρύτησἒ, καὶ τοῦ τε κόλπου 
χρόνον τινὰ ἐχράτησε xal τοὺς ἑναιτίους ἔφθειρε. 
Διὰ γοῦν τὸν λιμὸν τοῦτον, xat δι’ αἰτίας ἑτέρας, 
xai ἑστασίασχν πρὺς ἀλλέλους ὃ τεδῆμος καὶ »b 
στ-ατιωτικὸν, καὶ εἰς piyag dj ατᾶσις περιέστην 

















665 ANNALIUM 45. X. 66 


ὥστε xal τιτρώσχεσθαι xal θνήσχειν ἐξ ἀμφοτάριων, A quam iupetrassent, rursus. ad. μον inclinavit. 
xa: οἰνίας xasamgnaÜür,vat αυχνάς. Ἐντεῦθεν δείτας — lli vero Ioniam iugressj, ut cum. senata. populo- 
6 Καΐσαρ., χαταλλαγΏηναι τῇ τε Φουλθίᾳ xal τῷ — quo acturi aiiquid, iis ncglectis, in Capitolio 
ὑπάτῳ τῷ Λουχίῳ ἠθέλησεν. Ἐπεὶ δὲ διὰ πολλῶν — Couvcnerunt, οἱ pactis qua recitari si^i jusserat, 
ἅλλων xal τῶν ἑστρατευμένων πρεσθευσάµενος πρὺς — Conlirmalis , semelipsos controversiarum judices 
αὐτοὺς οὐδὲν ἤνυεν, βουλευτὰς ἕἔατειλε, τάς vs ανν- — COnslituerunt. Λο Cesare ad diem statum causum 
(x2; τὰς πρὸς τὸν ᾽Αντώνιον αὐτῷ γενοµένας ἐχφί- — dicere parato, Fulviam et consulem absentes ut 
νας σφίσι, καὶ δικαστὰς τῶν διαφορῶν αὐτοὺς ποιή-  injurios coudemnarun! , Casoris causa probata. 
«2;. Ὡς δ᾽ οὐδὲν οὐδ' οὗτοι τρᾶξαι ἴσχυσαν, πρὸς — lnde pugna inter dissentientes orta, in qua multi 
τὸ στρατιωτικὸν αὖθις ἀπέχλινε. KaY sig την "Po- — senatores. alque equites «cesi sunt : v.clorja penes 
µην οἱ στρατιῶται, ὡς καὶ τῷ Ófjpup xat τῇ Bou) — Caesarem fuit, Lucio consulo capto, sed diuiisso. 
κοινωσόμενοί τι αυνελθόντας, τούτων μὲν οὐχ ἐφρόν- Fulvia vero cum liberis ad Antonium profugit, 
τισαν" ἐς δὲ τὸ Καπιτώλιον ἀθραισθέντες, τάς τε (9054 [talia subacta, et Jonio sinu liberato (nam 
συνθήχας ἃς ὁ Αντώνιος καὶ ὁ ἸΚαΐσαρ ἔθεντο — Dowitius, desperatis rebus, ad. Ántonium se cons 
ἀναγνωσθῆναι σφίσιν ἐχέλευσαν, vat ἐχείνας τε ἔπε- ἡμι]ογαί), contra Sextum se. parabat. Sed ejus po- 
Χύρωσαν, xal περὶ ὧν διεφέροντο, ἑαυτοὺς ἐκάθισαν " tentiam metuens, et, quoniam is per matrem cum 
διχαστάς. Καὶ ἐπειδὴ ὁ μὲν Καἴσαρ ἔτοιμος ὀικα-θτ- — Autonio de pacificatione egerat, ne cum utroque 
vat χατὰ τὴν ὡρισμένην ἡμέραν ἐγένετο, ἡ Φουλῦία — puyuandum esset veritus, Sextum ut et potentio- 
δὲ χαὶ ὁ ὕπατος οὗ m2fv, ὡς ἁδικούντων Exelvtov— rein et fideliorem Antonio pralulit, missa e: matre 
χατεψηφἰσαντο, xal τὰ τοῦ Καίσαρος ἐπρέσδευσαν. — biulia, et soceri. ejus L. Scribonii Libouis filia 
Καὶ μάχη μεταξυ αὐτῶν συγκεχρότητο, καθ) ἣν — ducta, eo beneficio et allinitate in. amicitiam illius 
ὑπερέσχεν ὁ Καΐσαρ, ὥστε πολλοὺς τῶν τε βουλευ- $e ineinuare studens. Sexius enim , adepto. sibi 
τῶν xal τῶγ ἱππέων φθαρῆναι, xol τὸν ὕπατον — pridem a (sare Hüperio quod tenuerat, elasse 
ἁλῶναι τὸν Λούχιον, ἀπολυθῆναι δέ. 'H ok Φονλδία — nitebatur : οἱ quia ον Casaris particeps nen 
μετὰ τῶν xéxitv ἀπέδρα πρὸς «bv ᾽Αντώγιον. Kai- — fuerat, spem fovebat, fore ut ab adolescente Ca- 
σαρ δὲ τά τε ἐν τῇ Ἰταλίᾳ κατεργασάµενος, xal τοῦ — sare revocaretur. Ul vero cognovi se quoque ob 
Ἰωνίου κόλπου Ἱλευθερωμένου (ὁ yàp Aopitw. cedem illius proscriptum esse , desperatio reditu , 
ἀπογνοὺς ἀγέπλευσε πρὸς ᾽Αντώνιον) παρεσχεψάζετο — Lriremibus zdilicaudis, et transfugis recipiendis 
ὡς πρὸς τὸν Σέξτον ὀρμήσων. Διὰ δὲ τὴν δύναμιν αὐ bellum se parabat. Piratis etiam ascitis , εςἰ- 
αὐτοῦ, xal ὅτι τῷ ᾽Αντωνίῳ διὰ τῆς μητρὸς ἐχοινο- 6 £uoque tempore magnis viribus nitens, ltalieo 
λογήσατο, ἔδεισε μὴ χαὶ αμϕ,ῖν &pa πολεμήσῃ' xat — mari potitus, prospero fortunze flatu Siciliam oc- 
τὸν Σέξτον προτιµήσας, ἄτ: τοῦ ᾽Αντωνίοψ πιστότε- — cupavit, ibique auclo exercitu elassem firmisei- 
póv τε xai ἰσχυρότερον, τήν τε μητέρα Movxiav — mam comparavit. His igitur de causis , et ne cum 
αὐεῷ Ensyye, xaX τὴν τοῦ πενθεροῦ αὐτοῦ Λονκίου — Antonio iniret amicitiam, cui eo. redire in gra- 
Σκριθωνίου Λίδωνος ἀδελφὴν EÉrnusv, οἱ πως ἐχ τὶς tiam Cesar desideravit. Sed impos voti factus, 
εὐεργεσίας καὶ τῆς συγγενείας φίλον αὐτὸν xotíaarco. — M. Agrippa contra illum misso, ipse in Gallias 
'O γὰρ Σέξτος τὴς ἁρ/ῆς ἧς εἶχεν, 0x5 Καίΐσαρος obit. Quo Sexius cognito in. ltaliam. appulit, ex 
πρώην παραλυθεὶς, τοῦ δὲ ναυτικοῦ ἀντεχόμεγος, ἁτε — eaque prsedas ομ)ἱ. Cesar Galliis potitus, Lepidum 
μὴ τοῦ φόνου τοῦ Kalazpo; ἐχείνου με-εσχηχὼς, — dn Africam ablegavit, ut sibi uni, nen etiam Anto» 
fis x21 χαταχθῄήσεσθα:. πρὺς τοῦ νέου Kaícapo;. Πίο gratiam illam deberet. 

Ὡς ὃ ἔγνω xa &x' αὐτῷ τὸν Evslvou φόνον ἐπιχεχηρυγμένον, ἀπέγνω xal πρὸς πόλεµον ἠτοιμάξετο, ναυ» 
πηγῶὼν τριέρεις καὶ τοὺς αὐτομολοῦντας δεχόμενος xa τοὺς χαταποντιστὰς προσσταιριζόµενος. Καὶ ἓν ὁλίγῳ 
ἐγένετο ἰσχυρὸς xai τῆς πρὸς τῇ Ἰταλίᾳ θαλάσσης ἐχράτησε. Προχωθούντων 0 αὐτῷ τῶν πραγμάτων, i9 
Σιχελίαν ἔπλενσε, xai ταύτην κατέσχε, xal στρατιὰν ἐχεῖθεν πλείω, vaY ναωτικ)ν συννήγαγεν ἰσχυρότατον, 
Διὰ ταῦτά τε καὶ ἵνα μὴ τῷ Αντωνίῳ φιλιωθῇ, χαταλλαγῖναί οἱ ó Καΐσαρ ἱμείρετο. Διαμαρτὼν δὲ τού” 
που, Exsivp μὲν Μάρχον ᾿Αγρίππαν πολεμήσοντα ἔπεμψεν, αὐτὸς δ' ἐς Ἰ αλατίαν ἀπῆρε. ἨΜαθὼν οὖν ὁ 
Σέξιος ταῦτα, ἓς τὴν Ἰταλίαν ἀνέπλευσε xal ἑνέμεινεν αὐτὴν ληϊζόμενος. 'O δὲ δὴ Καΐσαρ «hv Εαλατίαν 
κατέσχε, τὸν μέντοι Λέπιδον ἐς τὴν ᾿Αφριχὴν ἔπεμψεν, ty ὡς παρ᾽ αὐτοῦ ταύτην λαθὼν, xa: οὐχὶ παρὰ 
$90 Αντωνίου, αὐτῷ uóvt τὴν χάριν ὁμολογῇ. 


KB'. Αντώνιος δὲ Μάρχος εἰς τὴν Λσίαν ἐλθὼν, S11 XXII. M. vero. Antonius in Asia partim 
τὰ μὲν αὐτὸς περιιὼν, ἐς δέ τινα στέλ)λων ἑτέρους, — ipse, partim per alios pecuniam a civitatibus exige- 
τάς τε πόλεις ἠργυρολόγει xal τὰς δυναστείας ἐπί- — bat, et priefecturas vendebat. Ut autem Cleopatra in 
vx023xe. Tro δὲ γε Κλεοπάτρας ἓν Κιλικίᾳ ὀφθείση; — Cilicia visa , muileris amore captus est, omnis 
αὐτῷ, ἔρωτι τῆς γυνα:κὸς οὐκέτ) οὐδεμίαν φροντίδα — honestatis abjecta cura, /Egyptiz serviit, in ejus 
τοῦ χαλυῦ ἐποιῄσατο, ἀλλὰ τῇ Αἰγυπτίᾳ ἐδούλευ:, gratiam preter alia indecora, fra'ribus illius 
xal ἄλλα δὲ διὰ τοῦτο ἔπραξεν ἄτοπα xal tovg — occisis, denique in Agyptum discessit. Unde fa- 
ἁδελφοὺς αὐτῆς ἀπέκτεινε, xal τέλος ámfocv εἰς — cium est, ut. Parthi, qui jam antc in motu erant, 
Αἴγυπτον. "O0cv ol Πάρθοι, καὶ πρὶν κιγούµενοι, — tuin magis etiam Romanus vexarent, a. Labieno 


mu 
"we 


861 


JOANNIS ZONARAR 


£68 


irritati. Qui cam a Bruto et Cassio Parthis auxi- A τότε 5 xaX μᾶλλον τοῖς Ῥωμαίοις ἐπέθτντο, τοῦ 


lio missus essct, audito eoram interitu apud bar- 
bares remansit, seque belli ducem professus et 
. muHas gentes ad defectionem impulsarum pollici- 


(tus, magnis copiis ab Orode Parthorum rege ac-« 


ceptis, cum ejus filio Pacoro est ableyatus, qui Sy- 
rium, Tyro excepta, subegit, et in Paliestinam im- 
pressionem fecit. Labienus vero Ciliciam occupa- 
vit, οἱ urbes Así» mediterraneas. Enimvero An- 
tonius, quamvis et hec et caetera qui in ltalia 
gerebantur, audiret : tamen amore et ebrietate 
prapeditus, neque cives neqae socios curabat, sed 
cum Cleopatra et ZEgyptiis genio indulgebat, donec 
funditus everteretur. Àc vix tandem experrectus, 
Tyrum navigavit :sed ea per causam belli cum Sexto 


Λαθιηνοῦ πρὸς τοῦτο σφᾶς ἐρεθίσαντος, ὃς τῷ 
Β ρούτῳ μὲν καὶ τῷ Κασσίῳ συνεστρατεύετο 'πεμ- 
φθεὶς δὲ παρ ἐχείνων εἰς Πάρθους «συμμαχίαν 
αἰτουμένων, óc τὴν ἐχείνων ἧτταν ἔγνω, χατέµεινε 
παρὰ τοῖς βαρδἀροις, xat τότε τοῦ πολέμου ἡγεμὼν 
γενέσθαι ὑπέσχετο, xaX πολλὰ µεταστήσειν τῶν 
ἐθνῶν ἐπηγγείλατο. "0θεν xaX δύναμιν πολλὴν πρὸς 
τοῦ τῶν Πάρθων βασιλέως Ὀρώδου ἔλαθε, xa τῷ vlc 
αὐτοῦ τῷ Βαχόρῳ συναπεστάλη. Καὶ ὁ μὲν Πάχορος 
τὸν Συρίαν ἐχειρώσατο πλὴν Τύρου, x xai εἰς Παλαι- 
στίνην εἰσέδαλεν * ὁ δὲ Λαθδιηνὺς τήν τε Κιλιχίαν 
κατέσχε, καὶ τῆς Ασίας τὰς Ἠπειρώτιδας πόλεις. 

Αντώνιος δὲ ἐπυνθάνετο μὲν xal ταῦτα, ὥσπερ δὴ 
xai τἆλλα τὰ τῇ Ἴταλ la δρώμενα, ὑπὸ δὲ τοῦ ἔρωτος 


gerendi relicta,per continentem in Asiam usque pro- B xot τῆς µέθης οὔτε τῶν πολιτῶν, οὓτ: τῶν συµµά- 


fectus, in Graciam transiit. Ubi eum matre et uxore 
congressus,Caesare hoste declarato, eum Sexto pacem 
fecit. Deinde in Italiam trajecit, ubi quasdam urbes 
occupavit, quasdam oppugnavit.Coegit et Cesar suas 
copias. Bello inter eos orto , cum tota [talia, tuin 
Roma turbata fuit. Interea Fulvie morte Sicyone 
nuntiata, ambo armis positis in graliam redie- 
runi; ac Cesar Sardiniam , Dalmatiam, Hispa- 
niam et Galliam est sortitus : Ántonio cetera oin- 
nia, que ultra sinum lonium in Europa et Asia 
Romanis patebant, obvenerunt. Libycas gentes 
Lepidus, Siciliam Sextus tenuit. Imperium sic de 
ἱπίορτο partiti, beHum cum Sextio communibus 
epibus gerendum decreverunt. Reconciliata gra- 
tia, se mutuo in castris Brundusinis conviviis ex- 
ceperunt, Casar Homano ei uilitari more sine 
lauticiis, Antonius $19 Asiano et AEpyptiaco 
]juxu. Cum inter sese reconciliati viderentur, Ce- 
gariani cjecumsteterunt Antonium, ab eo pecu- 
niam in pugna Philippica promissam flagitantes : 

quam ut affatim afferret, in Ásiam profectus es- 
Sei. Sed cum nihi] deret, male ab eis tractatus 
gaset, nisi eos Casar amplissime pollicendo, com- 
pescuisset. Deinde bellum adversus Sextum geren- 
dum susceperunt, Sed populus Romanus, cum ob 
ilum mari deminantem, íame el multiplicibus 
jributis premeretur, indignabatur : neque se con- 
jinere poterat, quin ut pacem cum eo facerent, 


yov ἐφρόγτιζε, τῇ Κλεοκάτρα δὲ xal τοῖς Alvu- 
ατίοις συνετρύφα, μέχρις οὗ παντελῶς χατελύθη. 
'Uq δ᾽ οὖν ποτε ἐξαναστὰς, ἔπλευσεν εἰς Τύρον. 
T^v δὲ τοῦ Σέξτου προφασισάµενος πόλεμον, ἀπέλι- 
πεν αὐτούς. Καὶ παρὰ τὴν Ίπειρον µέχρι cfc 
Ασίας παραχομιαθεὶς εἰς τὴν Ἑλλάδα διῆλθεν. 
"Ev0a τῇ τε μητρὶ xoi τῇ γυναιχὶ ἐντυχὼν, τόν τε 
Καίσαρα πολέμιον ἐποιήσατο, xal τῷ E ἑσπεί- 
cavo, Elsa εἰς thv Ἰταλίαν περαιωθεὶς, τινὰ μὲν 
ταύτης κατέσχε, τινὰ δ' ἐπολιόρκει; xai ὁ Καΐῖσαρ 
τὰ; δυνᾶμεις συν/θροιζε. Συνεῤῥωγότων οὖν αὐτῶν 
ἐς τὸν πόλεμµον, ἢ τε ἄλλη Ἱταλία τετάρακτο, xot 
ἡ Ῥώμη δὲ μάλιστα. Ἐν τούτοις ἡ Φουλθία Ev 
Σικυῶνι διάγουσα ἐτελεύτησεν. Ὡς δὲ τοῦτο ἡγ- 
Υέλθη, τὰ ὅπλα κατέθεντο ἄμφω καὶ συνη)λάγτσαν. 


Καὶ Καΐσαρ μὲν Σαρδώ τε καὶ Δχλματίαν, τὲν τε 


Ἰδηρίαν καὶ τὴν Γαλατίαν ἐχληρώσατο: 'Avtovit 
δὲ πάντα τὰ ἄλλα ὑπὲρ τὸν Ἰώνιον, τά τε tv τῇ Ἑὺ- 
ρώπῃ. χαὶ τὰ iv τῇ "Acla Ῥωμαίοις ὄντα ἐπέλαχε, 
Τὰ ὃ ἐν τῇ Λιδύῃ ἔθνη Λέπιδος, xal τὴν Σιχελί.ν 6 
Σέξτος εἴχον. Τὴν μὲν οὖν ἀρχὴν οὕτως αὖθις ἐδά- 
σαντο, τὸν δὲ πρὸς τὸν Σέξτον πόλεμον ἐχοινώσαντο: 

xai ἐπὶ ταῖς καταλλαγαῖς εἰστίασαν ἀλλήλους ἓν 
τοῖς περὶ τὸ Βρεντέσιον στρατοπέδοις, Καΐῖσαρ μὲν 
Ῥωμαϊκῶς τε χαὶ στρατιωτικῶς, Αντώνιος δὲ 
Ασιανῶς τε xal Αἰγυπτίως. Κατηλλαγμένων ὃ ab- 
τῶν ὡς ἐδόχουν, περιστάντες τὸν ᾿Ανιώνιον οἱ τότε 
συνόντες τῷ Καΐδαρι, ἀπῄτουν παρ᾽ αὐτοῦ τὰ γρή- 


postuloret. Quo non impetrato, ad Sextum defe- D µατα & ἀπὸ τῆς µόχης τῆς ἐν Φιλίπποις ὑπέσχοντο 


fit, e magistratus lapidibus foro exegit : el Ceesa- 
Jis atque Antonii statuis eversis, ad ipsos occi- 
dendos comcitaius est. Quare vel inviti de pace 
tum Sesto agere sunt coacti. Ác primum per 
amicos cum eo tractarunt : deinde ipsi in collo- 
quium convenerunt, et his conditionibus pacem 
fecerunt : servos transfugas libertate donandus, 
exsules (percussoribus exceptis) revocandos esse,el 
quibusdam eorum, tribunatus, przturas, et sacet- 
dotia statim tribuenda. Ipsum Sextum consulem 
designandum, et augurem creandum esse. De pa- 
ternis opibus mille quingentas quinquaginta my- 
riadas drachmarum restituendas csse : Siciliam, 
Sardiniam Achaiam, quinquennium tenendas, 


σφίτι, δι & xat ἐς τὴν ᾽Ασίαν, ὅπως πλεῖστα ἀθροί- 
εειεν ἔσταλτο. Κῑγ ἐξειργάσαντό τ' αὐτὸν μηδὲν δι. 
δόντα, εἰ μὴ σφᾶς ὁ Καΐσαρ χατέσχεν, ἐλπίσι µετεω- 
ρίσας αὐτούς. Καὶ μετὰ τοῦτο τοῦ πρὸ; τὸν Σέξτον 
πολέμου Ἡπτοντο. Λιμοῦ δὲ τοὺς ἐν τῇ Ῥώμῃ τοῦ 
Σέξτου θαλασσοκρατοῦντος πιέζοντος, τελῶὼν τε 
πολλῶν xal παντοίων ἐπιτασσομένων αὗτοῖς, δει- 
νῶς Ἠσχαλλον, xat οὐχέθ) ἠσύχαξον, ἀλλὰ παρεχά- 
λουν σφᾶς σπείσασθαι τῷ Σέξτῳ. Ὡς δ᾽ οὐκ ἔπειθον, 
πρὸς τὸν Σέξτον ἀπέχλιναν, καὶ τοὺς ἐν ταῖς ἀρχαῖς 
ὄντας λίθοις ἐξήλασαν ix τῆς ἀγορᾶς, τάς τε τοῦ 
Καΐσαρος xal τοῦ ᾽Αντωνίου εἰχόνας χατέδαλον, 
xal ἐπ᾿ αὐτοὺς ὡς ἀποχτενοῦντες σφᾶς ὥρμησαν. 
"O3ev Ἠναγχάσθησαν τῷ Σέξτῳ καὶ ἄχοντες ἔπιχτ- 











869 


ANNALIUM Τ.Ε. X. 


. 810 


ρυχεύσασθαι, xal πρῶτον μὲν διὰ τῶν ἑταίρων A transfugas nullos suscipiendos, clussi nullas nxves 


αὐτῷ διελέχθησαν, ἔπειτφ καὶ αὑποὶ ἐς λόγους 
ᾖλθον, καὶ ἑσπείσαντο ἐπὶ συνθἠχαις, ὥστε τοὺς 
αὐτομολίσαντας τῶν δούλων ἑἐλευθέρους sivat, xal 
τοὺς ἐχπεσόντας πλὴν τῶν σφαχγέων χατελθεῖν, xal 
τ'σιν αὑτῶν δημαρχίας τε xal στρατηγίας. xal 
ἱερωσύνας εὐθὺς δοθῆναι. Λὐτὸν δὲ τὸν Σέξτον 
Ὀκατόν τε αἱρεθῆναι xal οἰωνιστὴν ἀποδειχθῆναι, 
xàx τῆς πατρῴας οὐσίας χιλίας r&vvaxoaía; πεντη- 
χοντα µνριάδας ὁραχμῶν φοµίσασθαι, καὶ Σιχελίας 
xai Σαρδοὺῦς t7: τε Αχαΐας ἐπὶ πέντε ἕτη ἄρξαι, 
ph αὐτμόλους δεχόµενον, ph ναῦς ἐπικτώμενον, 
μή τινα ἐν τῇ Ἰταλίᾳ ἔχοντα φρούρια * ἀλλὰ τὴν 
τί εἰρήνην τὴν kv τῇ θαλάσσῃ αὐτῇ πρυτανεύοντα, 
χαὶ οἵτον τοῖς kv τῇ πόλει ταγτὸν πέµποντα. Τὰς 


adjungeudas, nolla in: Halia praesidia habenda : 
sed el mare pacandum, οἱ certum frümenti nume- 
rum in urbem mittendum esse. Has conditiones ta- 
bulis inscriptas apud Vestales virgines deposue- 
runt, porrectisque dexieris inter se osculali sunt. 
Inde clamor ingens tam in continente quam in na- 
vibus est sublatus, ut montes resongrent. Postea 
cum alii convivia inter se agitavere, tum illi ipsi, 
ac primum Sextus in navi, postea Cxaar et Anto- 
nius in littore. Ubi eum utrumque Sextus cum 
paucis Mens liberti suasu occidere potuisset , 
qui, si vellet, se rudentibus resectis navigaturum 
dicebat : noluit, sed filiam suam M. Marcello Cse- 
saris consobrino despondit. 


γοῦν συνθήχας ταύτας συγγραφάµενοι, xal τὰ γραμματεῖα ταῖς ἱερείαις ταῖς ἀειπαρθένοις παραθέ- 
µενοι, δεξιάς τε αφίσιν ἔδοσαν καὶ ἀλλίλους ἐφίλησαν * καὶ ἐπὶ τούτοις ἄπλετος ἠγέρθη βοὴ χἀκ tfc 
ὀπείρου χἀκ τῶν νεῶν, ὥστε xal và ὄρη συνηχῆσαι. Μετὰ ταῦτα μέντοι ol τε ἄλλοι ὑπεδέχοντο ἀλλήλους 
yat ἀνθειστίων, καὶ αὐτοὶ ἐχεῖνοι, πρότερος μὲν ὁ Σέξτος ἐν τῇ υπῖ, ἔπειτα xal ὁ Kataap 6 τε Αντώ- 
νιος ty τῇ Ἀπείρῳ. Δυνηθεὶς δὲ ὁ Σέξτος ἄμφω ἐν τῷ σχάφει σὺν ὀλίγοις ὄντας χτανεῖν, ὡς καὶ ὁ ἐξελεύ. 
θερο: αὐτῷ Μηνᾶς συνεδούλευσε, Τεμεῖν, εἰπὼν, εἰ βούλοιτα τὸ πρυµνῄσιον, xal ἁποπλεῦσαι, 00x ἠθέ- 
Ἅτσεν, ἀλλὰ καὶ την θυγατέρα Μάρεῳ Μαρχέλῳ τῷ τοῦ Καΐσαρος ἀδελφιδῷ ἑνηγγύῆσε. Καὶ οὕτω 
μὲν ὁ πόλεμος ἀνεθέθλητο. 

KI". Ἐς τὴν Ἑλλάδα δὲ 5 Αντώνιος ἀπὸ τῆς B XXlil. Eo bello dila'o, Antonius ος ltalia in 


*[12).(aq ἐπανελθὼν ἐπὶ πλεῖττον bv ταύτῃ διέτριφε, 
τάς τε ἐπιθυμίας ἀποπιμπλὰς, χαὶ τὰς πόλεις χὰ- 
χῶν, ὡς ἀσθενέσταται τῷ Σέξτῳ παραδοθῶσι * xal 
ἅ-λα δὲ πολιὰ ἐξεδιητήθη παρὰ τὰ πάτρια χαὶ 
Διόνυσον viov ἑαυτὸν ἐχάλει xol παρὰ τῶν ἄλλων 
ὀνομάζεσθαι Ἠθελε. Καὶ ᾿Αθηναίων διὰ ταῦτα τν 
ἸΑθηνᾶν αὐτῷ χατεγγυωµένων, δέχεσθαί τε τὸν Υά- 
pov ἔφη, xal προῖκα µυριάδας ἑκατὺν ἑπράξατο 
παρ) αὐτῶν. Κάἀχεῖνος μὲν περὶ ταῦτα εἶχε, τὸν δὲ 
Βεντίδιον τὸν Πούπλιον εἰς τὴν ᾽Ασίαν προέπεµγευ, 
ὃς τῷ Λαθιηνῷ συµµίξας µετά €& τῶν περὶ αὐτὸν 
Ῥωμαίων xat τῶν Πάρθων παραταξαμένῳ τρέπεται 
«outou;, Καὶ πολλοὶ μὲν τῶν [Πάρθων παρὰ τῶν 
πολεµίων ἐσφάγησαν, πλείους δὲ ὑπ' ἀλλήλων ἑφθά- 


Graeciam reversus, 519 longissimo tempore ibi 
et genio indulsit, et civitates afflixit, ut quam in- 
firmissime Sexto traderenter : εἰ preter alia 
multa a patriis moribus abhorrentia, se Bacchum 
juniorem nominabat, et ab aliis appellari jubebat. 
Qua de causa cum ei Athenienses Minervam de- 
sponderent, accipere se conditionem illam dixit, 
et ab eis dotis nomine decies centena millia: drach- 
marum exegit. His rebus occupatus, P. Vetrtidium 
in Asiam przemisit : qui Labieni Romamas et Pzr- 
thicas copías acie vicit ; 4ο Parthi multi ab ho ti- 
bus czsi suni, plures a se invicem in fuga con- 
culeati, reliqui in Ciliciam fugerunt. Labieno 
praeltum redintegraturo, eum "Ventidius milites 


gnoav àv τῇ φυγἡ συμπατούμενοι, οἵ τε περιλει- C ejus ob fugam barbarorum minus alacres, noctu 


φθέντες εἰς Κιλικίαν ἔφυγον. 'O Λαθιηνὸς δὲ αὖθις 
ἠτοιμάζετο Ίξειν ὃς χεῖρας αὐτῷ. Ul δὲ στρατιώται 
ἀθυμοῦντες διὰ τὴν τῶν βαρδάρων φυγὴν, ἀποδρᾶ 

ναι νυχτὸς ἐπεχείρησαν. Καὶ τοῦ.ο ἐξ αὐτομόλυ 
γνοὺς ὁ Βεντίδιος, πολλοὺς μὲν àv τῇ ἀποχωρήσει 
λοχήσας ἀπέκτείνε, τοὺς δὲ λοιποὺς εἰς ἑαυτὸν ἑτε- 
οπάσατο: ἐχεῖνος 6k τότε μὲν διέφυγεν, ὕστξρον δὲ 
ὑπὸ τοῦ Δημητρίου ἑάλω, ὃς τοῦ αροτέρου Καΐσα- 
poc ἐξελεύθερος ὢν, τότε παρὰ του ᾽Αντωνίου sig 
Κύπρον ἀπέσταλτο. Βεντίδιος δὲ τὴν Κιλικίαν &xo- 
µίσατο xai Σίλωνα μεθ) ἱππέων εἰς τὸν ᾽Αμανὺν 
προέπεµψεν (ὄρος δὲ τοῦτό ἔστιν ἐν µεθορίῳ χείµε- 
νον Συρίας καὶ Κιλικίας, χομιδῃ στενὴν ἔχον τὴν 
δίοδον), ἔνθα καὶ ἐκινδύνευσεν ἂν ὑπὸ τῶν παρὰ τοῦ 
Ἡακόρου τεταγµένων φυλάττειν αὐτὸ, εἰ μὴ xatà 
εύχην ὁ Βεντίδιος µαχομένῳ αὐτῷ ἐπιστὰς ἐδοή- 
θησε. Καὶ οὕτω τήν τε Συρίαν πλην τῶν ᾿Αραδίων 
παρέλαδεν, εἶτα xal την Παλαιστίνην χατέσχεν. 
ἉΑππίου δὲ Κλαυδίου xal Γαΐου Νορδανοῦ ὕπατευ» 
όντων τὸ πλῆθος πρὸς τοὺς τελώνας βαρυνόμενον 


aufugere velle. ex transfuga cognovisset, mulos 
in díscessu per insidias exceptos occidit, cxteresg 
ad se attraxit: ac tum quidam Labienus evasit, 
sed post a Demetrio Cxsarís patris liberto, quen 
tum Antonius in Cyprum miserat, captus est, 
Ventidius Cilicia recepta, Silenem cum equitibus 
ad Ámanum praemisit, montem in con&nio Ciljciq 
et Syrie situm, eujus perangusti sunt aditus. Ubi 
diserimen adiisset a Parthis quos Pacorus prssidii 
causa ibi reliquerat, nisi ei pugnanti Ventidi:is 
fortuito superventu opem tulisset. Sic etiam Sy. 
riam recepit, preter. Aradios, Deinde Palsstina 
quoque potitus est. Appio Claudio et C. Norhanq 
consulibus multitudo, publicanorum exactionibus 
enerata, per sed&ionem cum eis, ministris et mi- 
litibus eorum, vectigalium exigendorum adjutori- 
bus dimicavit. Cxsar Liviam, Livii Drusi filiam, 
qui post pugnam Philippicam sibi manus attule- 
rat, Neroni nuptam, uxorem duxit. Que cum ex 
priore marito sextum j:m mensem ferret uterum, 


811 


JOANNIS ZONAILE 


8:2 


debitans an rite nuptiz Gcrent a pontificibus, lioc A ταῖς eloxpá&eaty ἑστασίασε, χἀχείνο:ς xai vol; ύπη- 


responsum tulit: Si conceptus ambiguus 69568, eas 
fuisse differendas : sed vum de co constet, nihil 
obstare quominus fiant. Quod haud scio an sic in 
libris suis scriptum invenerint, au in Cesaris gra- 
Hiam sic pronuntiarint. Elocavit autem eam ipse 
maritus, tanquam pater. Jam Casaris materfaimi- 
lias Cl. Drusuia. Neronem parit mulier, 514 
quem Cesar patri misit. Is longo tempore post 
moriens, et huic et Tiberio ipsum Caesarem tuto- 
rem reliquit. Interea. Casar et Sextus, ui. non 
sponte, sed coacii inler sese pepigerant, rupto Íge- 
dere belium gesserunt: ad quod ultro propensi , 
prabita occasione, facile inclinarunt. Menas enim 
Sexti libertus, in Sardinig agens, cum ob alia, tum 
οὐ habitos cum Cazsare sermones suspccius , cum 
3 Sexio quasi ad reddendam geste provincie ra- 
lionem accersceretur, legatis occisis, insulam, le- 
giones, elassem , seimelipsum Caesari tradidit, a 
quo magnis henoribus ornatus, aureos annulos 
acecpit': quos olim Roma nec libertis, nec liberis, 
nisi imperator permisisset, gestare licebal, sed 
senatoribus et equitibus duntaxat. Hunc igitur cum 
dedi sibi Sextus postulasset , Ciesar autem uon de- 
disset, vicissim questus, illum et transfugas reci- 
pere, et triremes zedilicare, ct alia prater pacta el 
convenla facere : tum propter Menain, tum ob alia 
crimina, missis militibus Campaniam longe late- 
que vastavit. Quo Cxsar coguito, Lepidum et An- 


tonium accersivit. Ac Lepidus quidem non slatiin C 


obtemperavit : Antonius ctsi e Gracia Brundusium 
venit, tamen priusquam cuin Cesare congredcre- 
tur, lupi in pratorium suum ingrcssu, qui aniliLes 
aliquot ibi interfecerat, territus, per causam belii 
Parthici quo urgeretur, in Grzciau) rediit. Sextus 
factus alaorior, classe Italiam aggressus, inultas 
clades et inferebat οἱ accipiebat, in navalibus ta- 
men pugnis superior : ut Caesar navibus compluri- 
bus tam bello quam vi tempestatum amissis, de- 
sperata Sicilia, bene secum agi pularet, si oram 
marilimam tueretur. Quare Sextus elatior la- 
lian. vexabat, Apollophane in Africam misso, Cae- 
sar et navibus multis fabricatis, et remigibus a 
senatoribus , equitibus et plebeiis corrogatis, et 


ρέταις τοῖς τε στρατιώταις τοῖς συνεισπράττουσι 
σφίσι.τὰ χρήματα ἐς χεῖρας fssav. Ὅ 6: Καΐταρ 
τὴν Λιθίαν ἔγημεν' ἣν ὃ αὕτη θυγάτηρ μὲν Λιθίου 
Δρούαου, ὃς ἑαυτὸν μετὰ τὴν ἐν λΜαχεδυνίᾳ ἆτταν 
διεχειρίσατο, γυνὴ δὲ τοῦ Νέρωνος, val ἔγχνος ἣν 
ἐξ ἐχείνου μῆνα ἔκτον. Διστάζοντος δὲ δεὰ τοῦτο τοῦ 
Καίσαρος ἀγαχέσθαι αὐτὴν ἐν Ὑοστρὶ ἔχουσαν, cl 
leget; οἱ ποντίφιχες, εἰ μὴ ἀνόσιον εἴη τοῦτο, ἔρω- 
τηθέντες, εἶπον ὡς εἰ μὲν ἐν ἀμφιθίλῳ τὸ χύημα 
ἦν, ὑπερτεθῆναι τὸν γάμον ἐχρην' ὁμολογουμένου 
δὲ αὐτοῦ, οὐδὲν χωλύει αὐτὸν Ὑενέσθαι, τάχα μὲν 
οὕτως xat àv τοῖς πατρίοις τοῦτο εὑρόντες, εἰ δὲ xal 
μὴ εὗρον, οὕτως αὑτὸ εἰπόντες διὰ τὸν ἹΚαίσαρα. 
Ἑςέδωχε δὲ αὐτὸν αὐτὶς ὃ àyto ὥσπερ τις πατὴρ. 
Συνοιχοῦσα δὲ Ίδη fj γυνη τῷ Καΐσαρ:, τέχτει Kap. 
διον Αροῦσον Νέρωνα, καὶ αὐτὸν ὁ Καΐσαρ τῷ πατρὶ 
ἔπεμφεν' ὃς τελευτῶν πολλῷ ὕστερον τούτῳ τε xal 
τῷ Τιβερίῳ ἑπίτροπον αὐτὸν τὸν Kalsapa κατσαλέ- 
λγιπεν. Ἐν δὲ τούτῳ ὁ Kotcágp τε xat ὁ Σέδτος Exo- 
λέμησαν, OO γὰρ ἐθελονταὶ ἀλλ &vayxagzo τὴ» 
ópolqylav πεποιηµένοι, οὐδ ὀἑνέμειναν ταύτῃ. 
"μελλον μὲν γὰρ, εἰ καὶ μὴ σχΏψις αὐτοῖς ἐγένετο, 
µαχέσασθαι. Τέως δ᾽ οὖν καὶ τινες αὐτοῖς αἰτίσι 
λαθὰς τῆς μάχη; ἀξδώχασι. Μηνᾶ; γὰρ ἑἐξελεύθερος 
ὧν τοῦ Σέξτου, xal ἐν τῇ Xapiol τῇ νήσῳ τυγχάνων 
ὑπωπτεύθη δι’ ἄλλα τε xai ὅτι τῷ Καχίσαρι ἐχεχοι- 
νολόγητο, xai μεταπεμφθεὶς ὑπὸ Σέξτου ὡς λόγους 
ἑώσων περὶ ὧν διφχήχει, τοὺς μὲν πεµφθέντας àxé- 
Χτεινε, τὴν 05 νῆσον τῷ Kalcagt, xal τὸ ναυτιχὸν, 
xal τὸ λοιπὸν στράτευμα, xal ἑαντὸν παραδεδώχει. 
Ὁ δὲ αὐτὸν µεγάλως τετίµηχε * δακτν)ίοις τε γὰρ 
ypesol; ἑχόσμησε, xal τοῖς ἰππεῦσι συγκατηρἰθ- 
µησε. Τὸ δξ τῶν δακτυλίων τοιουτόν ἐατιν. Odbev: 
τῶν πάλαι Ῥωμαίων, οὐχ ὅτι τῶν ἀπελευθέρων, 
ἁλλ᾽ οὐδὲ τῶν ἐλευθέρων, πλὴν τῶν βουλευτῶν xai 
ἱππέων, δαχκτυλίοις χρυσοῖς χεχρῃῆσθαι ἑξην, εἰ μὴ 
ὁ τὸ χράτος ἔχων τοῦτο ἐπέτρεφε. Τοῦτον οὗν τοῦ 
Σέξτον ἐχδοθῆναί οἱ αἰτίσαντος, ὁ Μαΐσαρ οὐκ ἑἐξέ- 
δωχεν, ἀντεγχαλῶν τῷ Σέξτῳ τὸ τοὺς αὐτρμόλους 
τε ὑποδέχεσθαι, καὶ νανπηχεῖν τριάρεις παρὰ τὰ 
ὡμολογημένα, xat ἕτερα. 'U δὲ δὴ Σέξτος διά τε τὸν 
Μηνᾶν, καὶ δι ἄλλα τὸν Καίσαρα αἰτιώμενος, πέµ- 
dae πολλὰ τῆς Καμπανίας ἑπόρθῃσε. Καὶ ὁ Καΐσαρ 


miliubus scriptis, οἱ pecunia undique coacla, ordi- D τοῦτο μαθὼν τὸν Λέπιδαν xal τὸν ᾽Αντώνιον µετε- 


nanda ltalia et Gallia occupatus, Agrippa nava- 
lem | instructionem exercendam et exornandam 
tradidit. 19 οἱ navibus et remigibus in unum con- 
ductis, illas refecit, hos ut in tabulalis remigarent 
«xercuit.. Qua dum fierent, Romani el princi- 
pum discordiig εἰ prodigiis terrebantur, 515 
eo po lissimum , quod albam gallinau ramum 
lauri cum baccis ferentem, aquila correplam in 
Livie gremium dejecil : id quod signum haud 
exiguum — videbatur. Eniwuvero Livia gallina 
curanda, ei lauro  planianda, qua radicibus 
actis crevit, ulique Caesaris potentiam gremio 
complectebatur, omnibus in rebus ejus domina 
futura. 


πἐμφατο. Καὶ 6 μὲν Λέπιδος οὐχ εὐθὺς ὑπήκουσεν" 
Αντώνιος δὲ λθε μὲν ἐκ τῆς Ελλάδος εἰς τὸ Bgav- 
τέσιον, πρὶν δὲ τῷ Καΐσαρι συνελθεῖν, δείσας, ὅτι 
λύκος εἰς «5 στρατήγιον αὐτοῦ εἰσῆλθε, καὶ στρα- 
τιώτας ἔφθείρεν, εἰς τὴν Ἑλλάδα πάλιν ἀνέστριφε, 
προφασισάµενος τὰ τῶν Πάρθων ὡς χατεπείγοντα. 
0 δὲ Σέξτος προθυμµότερον ἥπτετρ τῶν πραγμάτων, 
xa τῇ Ἰταλίᾳ ἐπέπλει, xai πολλὰ μὲν ἐχάχου, οὐ 
pilo δὲ καὶ ἀντέπασχε. Καὶ ναυμαχιῶν Ὑγεγοννιῶν 
οἱ τοῦ Σέξτου μᾶλλον ἐχράτουν, πολλῶν μὲν vtov 
τοῦ Καΐσαρος xat ἐν ταῖς ναυµαχίαις φθαρεισών, 
πολλῶν δὲ xal ὑπὸ βιαίων πνευμάτων κινδννενσα- 
σῶν, ὥστε τὸν Καίσαρα Bouxópsvov si; Σιχελί:ν 
ἐμδαλεῖν, τοῦτο μὲν ἀπογνῶναι, της δξ πα αβαλας- 











813 ANNALIUM LIB. X. 874 
σίας Ἱπείρου τὴν quXaxlv ποιεῖαθαι ἀγαπητῶς, 'O Σέξτος δ' ἔτι μᾶλλον ἤρθη, xax αὐτὸς μὲν τὴν "Iza- 
λίαν ἑχάχου, εἰς δὲ τὴν Λιβύην τὸ) ᾿Απολλοφάνην ἀπέστειλε, Καῖσαρ μέντοι πλοῖά τε πολλὰ ἑναυπὴ- 
χει, χαὶ ἑρέτας παρά τε τῶν βουλευτῶν xal τῶν ἱππέων καὶ τῶν δημοτῶν συνέλεχεν, Ὁπλίτας τε κατ- 
ελέγετο xa χρήματα πανταχόθεν συνῄθροιζε’ xal αὐτὸς μὲν τά τε ἐν τῇ Ἰταλίᾳ καὶ τῇ Γαλατία διέ- 
ταττε, τῷ δὲ ᾽Αγρίππᾳ τὴν τοῦ ναυτιχοῦ παρασχευὴν ἐγχειρίσας, ἐἑκπονῆσαι xai ἑξασχῆσαι τοῦτο ἐχέ- 
λευσε. Καὶ ὃς τάς τε ναῦς xal τοὺς ἐρέται Ἠθροισε, xal τὰς μὲν κατέφραττε, τοὺς δ' ἐπ) ἱχρίων ἑρέττειν 
ἤσκει. Οἱ 5 ἓν τῇ Ῥώμῃ ἑταράττοντο μὲν καὶ ταῖς τῶν ἀρχόντων πρὸς ἀλλήλους στάσεσιν, ἕθραττον δὲ 
αὐτοὺς χὰὶ σημεῖα ἄλλα τε xal ὅτι λευχκην ὅὄρνιν χλωνίον δάφνης ἑγκάρπου φέρουααν ἀειὸς ἁρπάαας 
εἰς τὸν κόλπον τῆς Λιδίας ἑνέδαλεν ὃ οὗ μιχρὺν σημεῖον ἐδόχει. Ἡ δὲ τῆς τε ὄρνιθος ἐπεμελήβη 
καὶ τὴν δάφνην ἐφύτευσε, χαὶ ἡ μὲν ῥιζωθεῖσα ηῦξησεν, ἡ δὲ Λιδία ἐγχολπώσασθαι τὴν τοῦ Κ.:ίχαρος 
ἰσχὺν, καὶ ἓν πᾶσιν αὐτοῦ χρατήσειν ἔμελλεν. 

ΚΑ’. Ἐν 6k τούτῳ τῷ ypóvo Ίλθε μὲν à Αντώνιος A xx. Interea temporis Ántonius ex Syria in 


ix τῆς Συρίας elc Ἱταλίαν, ὡς τῷ Καΐσαρι διὰ τὰ 
συµθιθηχότα αὑτῷ τοῦ πρὸς τὸν Σέξτον µεθέξων 
πολέμου, οὗ μέντοι παρέμεινεν' ἀλλὰ ναῦς δοὺς ab- 
τῷ xai ἑτέρας πέμψφειν ἑπαγγειλάμενος, στρατιώτας 
ἀντείληφεν. Αὐτὸς. δὲ ὡς ἐπὶ Πάρθους στρατεύσων 
ἀπΏρε. Πρὶν δὲ ἀπιέναι αὐτὸν ἠτιάσαντο ἀλλήλους" 
εἶτα χα) διηλλάγησαν, τῆς Ὀκταδίας τὰς διαλλαγὰς 
πραττούσης. 'H δὲ ᾿Οχταδία τοῦ Καίσαρος ἣν ἆδελ- 
qi, f) μετὰ θάνατον τῆς Φουλδίας τῷ ᾽Αντωνίῳ avv- 
ἠφθη παρὰ τοῦ ἁδελφοῦ, τοῦ ἀνδρὺς αὐτῆς ᾧ συνήῴ- 
χει πρότερον τελευτῄσαντος. Καὶ ἐπειδὴ οὕπω παρῇ- 
χεν ὃ πένθιµος χρόνος, ψήφῳ τῆς συγχλήτου ἐλύθη 
τὸ ἐπιτίμιον. Καὶ τότε δὲ, ἵνα πλείων αὐτοῖς ἐκ 
συγγενείας σύνδεσμος Ὑένοιτο, ᾽Αντύλῳ τῷ -τοῦ 
Αντωνίου vli τὴν θυγατέρα ὁ Καΐσαρ τὴν ἑαυτοῦ 
χατηγγύησεν. Ἐπλάττοντο δὲ ταῦτα xai ὑπεχρίνοντο 
διὰ τὰ τὖύτε σφίσιν ὑπάρχοντα πράγματα. Thy δὲ 
Σέξτον τῆς τε ἱερωσύνης ἔπαυνσαν xat τῆς ὑπατείας, 
ἑαντοῖς δὲ τὴν ἡγεμονίαν εἰς ἄλλην πενταετίαν ἐπέ- 
τρεφαν' ἡ γὰρ προτἑρα ἐχμεμέτρητο Ἰδη. Καὶ Ἂν- 
τώνιος μὲν εἰς Zuplav Ἠπείγετο, Καΐσαρ δὲ εἰς τὸν 
πρὸς Σέξτον πόλεμον ἠτοιμάζετο. 'O δὲ Μηνᾶς πρὸς 
τὸν Σέξτον αὖθις ἀπήντομόλησεν, ἄπιστος ὧν, καὶ 
θεραπεύων ἀεὶ τὰ τοῦ χρείττονος. Καΐσαρ δ ἐπι- 
στάντος τοῦ ἔαρος ὥρμησε χατὰ τῆς Σικελίας, πι- 
ρισχεῖν ἑλπίσας τῷ στόλῳ αὐτὴν, χαὶ τῷ τε πλήθει 
τοθαῤῥηχὼς τῶν σχαφῶν καὶ τῷ µεγέθει, xal τοῖς 
πύργοις οὓς ἔφερονι ἵν ἐξ αὐτῶν ὡς ἀπὸ τείχους ἐξ 


ὑπερδεξίων ἀντανωνίζωνται. Απιόντι δὲ χειμὼνσυν- C 


έδη βαρύτατος xal πολλὰς ἔφθειρε τῶν νεῶν, καὶ ὁ 
Mv, ταῖς λοιπαῖς τεταραγµέναις ἐπενεχθεὶς, συ- 
χνὰς μὲν ἔκανσε, τὰς δ᾽ ἀνεδήσατο. Καὶ εἰ μὴ αὖθις 
τῷ Kaícapt προσεχώρησε xat τὸ ναυτιχὸν οὗ Ίρχε 
παρέδωχκεν, εἰς χενὸν àv xal τότε τῷ Καίσαρι ὁ ἐπί- 
πλους ἐγένετο. Ἡὐτομόλησε δ᾽ ὁ Μηνᾶς πρὸς ἅπαν 
παρὰ τοῦ Σέξτου ὑποπτευόμενος * ἀλλ οὐδ à Kat- 
cap ἔτι αὑτῷ ἑἐπίστευεν. ᾿Επεὶ δὲ τὸν στόλον αὖθις 
ὁ Καἴσαρ ἀνεχτήσατο, el; τὴν Ίπειρον ἀνεκομίσθη, 
ὡς τὸ πεζὸν τοῦ στρατεύματος εἰς τὴν Σιχελίαν, ὅτε 
χαιρὸς, περαιώσων. Ὁ δὲ Σέξτος kv Μεσήνῃ τὸν 
αὐτοῦ διάπλουν ἐτήρει. Ti δ᾽ Αγρίππα εἰς Λιπάραν 
σὺν νανσὶ.καταλειφθέντι παρὰ τοῦ Καΐσαρος, Δη- 
µόχαριν ἀνθορμίσαι ἓν Μύλαις ἐχέλευσε, χαὶ διέ- 
τριφαν ἑἐχεῖσε χρόνον ὑπόσυχνον. Τέλος δὲ 6 ᾿Αγρίπ- 
πας σὺν ταῖς ἀρίσταις τῶν νεῶν ἐπὶ χατασχοπὴν τῶν 
ἑναντίων ἀπελήλυθε. Καὶ ὡς οὔτε πάντας κατεῖδεν, 
PATROL. απ. CXXXIV. 


D carunt : 


ltaliam profectus, ut Cesari parum feliciter cum 
Sexto belligerauti opem ferret, non permansit : sed 
navibus partim ei datis, partim promissis, milites 
vicissim accepit. Priusquam autem ad bellum 
Parthieum reverteretur, controversia inter eos orta, 
per Octaviam Caesaris sororem composita est , quz 
cum Antonio post Fulvie obitum, luctu ob prio- 
rem maritum nondum finito, nupsisset : Senatus- 
consulto multa illa sublata est. Tum etiam, ut per 
affinitatem arctiore necessitudinis vinculo astrin- 
gerentur, Aptyllo Cesar Antonii filio suam filiam 
despondit. H:c temporum causa uterque flvgebal , 
et simulabat omnia. Sexto autem et consulatum 
et auguratum eripuerunt, sibique principatum in 
aliud quinquennium vindicarunt, priore quinquennio 
jam elapso. Ántonio in Syriam properante, Casar 
bello cum Sexto gerendo, ad quem Menas homo per- 
fidus, semperque potentiores colere solitus, denuo 
transfugerat, intentus primo vere in Siciliam traje- 
cit, et multitudine ae magnitudine navium fretus, 
turribus presertim quas gerebant, unde tanquam de 
muro ex superiore loco pugnarent, spem conceperat 
insolze claise occupande. Sed inter eundum gravis- 
sima tempestate complures naves amisit, et Menas 
in reliquas turbatas iInvecius, inultas cremavit, non- 
nullas attraxit. Ας nisi rursus ad Cesarem defc- 
cisset, et classem illi suam tradidisset : tum etiam 
irrita fuisset illius expeditio. Menz transfugii 
causa fuit, qui in omnibus suspectum se esse vide- 
bat Sexto. Sed ne Casar quidem amplius ei fidem 
habuit, et classe recepta in continentem rediit, 
peditatam per occasionem transportaturus. Sextus 
vero ejus trajectum  Messanz observans, 5168 
Democharem in Mylis contra Agrippam, a Cze- 
sore cum navibus Liparze relictum, in procinctu 
esse jussit. Ubi cum diutius commorati essent, 
tandem Agrippa cum optimis navibus ad specu- 
landam hostilem classem profectus, cum nec om- 
nem conspexisset, et nemo contra iret, reversus, 
se ut postidie dimicaturus paravit. Idem et De- 
mochari accidit, qui et ipse, ut in hostem pugna- 
turus, Sextum accersivit. Diluculo amba classes 
producte , longissimo tempore zquo marte dimi- 
tandem sub noctem Csariani vicerunt, 
sed victos non perseculi sunt. Casar, cum Sextus 
propter navalem pugnam Messana decessisset, 


28 


$15 


JOANNIS ZONARJE 


816 


eitrà periculam Taurominium trajecit. Peracto A οὔτ' ἀναχθῆναί τις Ἰθέλησεν, ἐπανῆλθε, καὶ &ap:- 


prelio Sextus Messanam celeriter reversus, co- 
gnito Ceesaris trajectu , terra eum aggressus est : 
qui classis maxima parte amissa, propemodum 
ipse quoque periissel, sed tum terra evasit : 
sgreque ferens exercitum in insula circamventum 
esse, non prius recepit animum, quam piscis 
€&altu e mari in terram facto, sponte ante pedes 
.ejus concidit. Id enim vates interpretabantur, 
fore ut mari potiretur. Ejus vero exercitus cum et 
-obsideretur, et alimenta non haberet, et opem 
ferret nemo , Cornificius dux ejus navibus e pugna 
reliquis exustis, ipse quoque ad Mylas abduxit co- 
pias, ac in itinere multas clades accepit, in flumi- 
num iransilu potissimum, hostibus tergo inhe- 
rentibus : idque per triduum duravit. Extremo 
vero die cum Sextus etiam advenissel, undique 
vexati omnes periissent, nisi Pompeiani coacti 
essent retrocedere. Ággripa enim navali pugna 
victor, Siciliam ingressus , exercitui frumentum et 
auxilia misit : cujus adventum immetuens Sextus, 
tanta festinatione recessit, ut impedimenta quz- 
dam el commeatum in munitione relinqueret, 
quo sustentali Cornificiani, ubi ad Agrippam 
pervenerunt, a Czsare laudibus et muneribus re- 
creati sunt. 


σχευάξετο ὡς molepfjsev τῇ ἐπιούσῃ. Τὰ δ αὐτὰ 
xai τῷ Δημοχάρει συµδέδηχε, χαὶ ἠτοιμάζετο xà- 
χεῖνος, ὡς τοῖς πολεμίοις ἑπελευσόμενος, xai τὸν 
Σέρτον δὲ μετεπέμφατο. "Ημέρα τε ἔδη ὑπέλαμπε, 
xai ἄμφω τὰ ναυτιχὰ ἐπ ἄλληλα ἔπλεον, x31 τῆς 
ναυμαχίας ἀπήρξαντο, καὶ ἐπὶ πλεῖστον μὲν ἀγχω- 
µάλως Ἠγωνίσαντο. Ὀψὲ δ᾽ οὖν ποτε xai πρὸς vóx αν 
ἤδη οἱ τοῦ Καΐσαρος ἐχράτησαν, o0 μέντοι καὶ ἔπε- 
δίωξαν. Καΐσαρ δὲ, τοῦ Σέξτου ἐκ τῆς Μεσήνης διὰ 
τὴν ναυµμαχίαν ἁπάραντος, ἀχινδύνως ἐἑπεραιώθη 
πρὸς Τανρύμένιον. "Ηδη δὲ τῆς ναυμαχίας πανθεί- 
ση; σπουδᾗ πρὸς τὴν Μεσήνην ὁ Σέξτος ἀφίχετο, xat 
μαθὼν περαιωθέντα τὸν Καΐσαρα, προσέµιξεν αὐτῷ 
κατὰ γῆν. Καὶ ὁ Καΐσαρ τοῦ τε ναυτιχοῦ «b πλεῖον 


B ἀπέδαλε xal αὐτὸς ὀλίγου προσδιεφθάρη: τέως δ᾽ 


οὖν εἰς τὴν ἤπειρον διασέσωστο’ Ά/θετο Bk τοῦ 
στρατεύματος ky τῇ νήσῳ ἀπειλημμένον, χαὶ οὐ πρὶν 
ἀνεθάρσησεν ἕως ἰχθὺς ἀναθορὼν ix τῆς θαλάσσης 
αὐτόματος πρὺς τοὺς πόδας αὑτοῦ ἔπεσε. Τοῦτο γὰρ 
οἱ µάντεις ὀηλοῦν ἐξηγήσαντο, ὅτι δουλώσεται τὴν 
θάλασσαν. Ἡ δὲ τοῦ Καίσαρος στρατιὰ ἐπολιορχεῖτο, 
καὶ ἐπεὶ τὰ ἐπιτήδεια ἑπέλιπον σφᾶς, xal ὁ βοηθή- 
σων οὐκ Tv, ὁ ταύτης ἄρχων Κουρνοφίχιος τά τε 
σχάφη ὅσα Ex τῆς ναυμαχίας περισέσωστο ἔχαυσε xat 
αὐτὸς πρὸ, τὰς Μύλας ἀπῆγε τὴν στρατιάν' καὶ 


Γο)λὰ ἐχακώθησαν παρὰ τῶν ἑναντίων ἑφξεπομένων αὐτοῖς ἓν τε τῇ ἄλλῃ πορείᾳ χαὶ μᾶλλον Ev ταῖς τῶν 
πρταμῶν διαθάτεσι, xal ἐπὶ τρεῖς .μέρας ἕπασχον οὕτως. Tjj δέ γε τελενταίᾳ πάντη αὐτοὺς ἑχάχωσαν 
ποοσγενοµένου αὐτοῖς xai τοῦ Σέξτου. Καὶ πάντες ἂν διεφθάρησαν, εἰ uh. σφῶν χαὶ ἄχοντες ἀπέσχοντο 
οἱ πολέμιοι. 'O γὰρ ᾿Αγρίππας νιχήσας τὴν ναυμαχίαν, ἔς Σιχελίαν ἑἐπεραιώθη, xal ci:óv τε τῷ 
στρατῷ χαὶ βοήθειαν ἔπεμψε. Καὶ à Σέξτος, αὐτὸν τὸν ᾿Αγρίππαν Ίδειν ἐχεῖ προσδοχήσας xal φοβηθεὶς, 
σπουδῇ ἀνεχώρησεν, ὥστε σκεύη τινὰ καὶ ἐπιτήδεια χαταλεῖψαι bv. τῷ ἐρύματι, ἐξ ὧν τραφέντες οἱ περι 
τὸν Κουρνοφίχιον πρὸς τὸν ᾽Αγρίππαν ἀπῄεσαν, οὓς ὁ Καΐσαρ ἐπαίνοις καὶ δωρεαῖς ἀνεκτήσατο. 

XXV. Post hzc cum Sextus in Siciliam venisset, C ΚΕ. Μετὰ τοῦτο δ᾽ ἐς Σιχελίαν ἑλθόντι τῷ Καί- 


ad Artemisium castra posuit : ubi cum inler se ve- 
litarentur, Gallus suas copias cum Sexto, Lepidus 
cum Caesare conjunxit ; ac ille quidem Sextum 
confirmavit, hic autem cum Caesare 51'"7 conten- 
dit; nam ex 2quo cum eo administrare voluit om- 
nia ; Czesar vero eo pro legato in omnibus uti voluit ; 
quare ad Sex:um inclinavit, εἰ clam cum ϱ0 
verba contulit; quo Caesar animadverso, primo 
quoque tempore priusquam aliquid novaretur, de- 
cernere cum Sexto instituit. Cum przlium in mari 
commissum longissimo tempore, victoria neutram 
in partem inclinante duraret, uirique pedestres 
exercitus in procinctu terra stantes, eventum sol- 
Jicitati speculabantur. Sexto tandem profligato, al- 
.leri peanes canebant, alteri lamentabautur : ac 
Sexti pedites , quasi et ipsi una cum classe victi 
essent, Messanam tendebaut, Cesar vero victos 
qui in terram enatabant, excipiebat ; el naves quz 
terrx: allidebantur, incendebat. Interea Denocha- 
res sibi ipsi manus attulit : Apollodorus ad Czsa- 
rem defecit. ldem prater alios et Gallus, et ejus 
equites omnes, et quidem pedites imitati sunt. 
Itaque Sexius, desperatis rebus filia cum aliis et 
pecunia et pietiosissimis quibusque rebus fir- 
-müssimis navibus impositis , noctu abiit, perse- 


σαρι περὶ τὸ ᾽Αρτεμίσιον ὁ Ἠέξτος ἄντεστρατοπε- 
δεύσατο. ᾽Αντικαθημένων 0 ἀλλήλοις xal ἀχροδολι- 
ῥομένων τῷ μὲν Z46- ὁ Γάλλος, τῷ δὲ Καΐσαρι 
ὁ Λέπιδος σὺν ταῖς δυνάµεσι προσήνωντο. Καὶ ὁ piv 
Γάλλος ἐπέῤῥωσε τὸν Σέξτον, 6 δὲ Λέπιδος διηνέχθη 
τῷ Καΐσαρι, αὐτὸς μὲν &x του ἴσου συνδιοιχεῖν αὖ- 
τῷ τὰ πάντα βονλόμενος, ἐχείνου δὲ ὡς ὑποστρα- 
τήγῳ αὑτῷ χρωµένου iv ἅπασι, Διὸ xal πρὸς τὸν 
Σέξτον ἀπέχλινε, xal ἑχοινυλογεῖτο δι ἀποῤῥήτων 
αὐτῷ. "O ὑπονοῆσας ὁ Καΐσαρ ἕἔσπευσε πρίν τι 
νεοχμωθῆναι διὰ μάχης τῷ Eig: χωρῆσαι. Καὶ 
ναυμαχίας τε χατὰ θάλασσαν συῤῥαχείσης, xai χατὰ 
γην τῶν π:ζῶν ἀμφοῖν παρατεταγµένων ἐπὶ πολὺ 
τῆς ναυμαχίας γινομένης ἱσοῤῥόπου τε xal ἰσοπα- 


D λοῦς, τὰ πεζἁἀ χαὶ ἄμφω στρατεύματα ἐθεῶντο xai 


Ἠγωνίων. Ἐπεὶ δ᾽ οἱ τοῦ Σέξτου ἑτράποντο, οἱ μὲν 
ἑπαιάνισαν, οἱ ὃ ὠλοφύροντο. Καὶ οἱ μὲν τοῦ Σὲξ- 
του πεζοὶ πρὸς τὴν Meofvnv ἐχώρουν, ἅτε καὶ 
αὑτοὶ αννηττηθέντες τῷ ναυτικχῷ, Ὁ δὲ Καΐσαρ 
τοὺς ἑκπίπτοντας τῶν ἠττωμένων εἰς τὴν γην ἑξε- 
δέχετη xal τῶν σχαφῶν ὅσα προσώχκειλον ἐνεπίμτρα. 
Kàv τούτῳ ὁ μὲν Δημόχαρις ἑαυτὸν ἀπέσφαξεν, ὁ 
ὃ ᾽Απολλόλωρος τῷ Καΐσαρι προσεχώρησε. Tout? 
δὲ ἄλλοι cs xal ὁ Γάλλος καὶ οἱ tmt; οἱ αὺν αὐτῷ 
πάντες xal τινες τῶν πεζῶν πεποιέχασιν. Ὁ Σές- 


871 


ANNALIUM LIB. X. 


878 


τος 6 ἐντ.ῦθεν ἀπογνοὺυς xal τὴν Üuyvatrépa xat A quenie nomine, tum quod clam s.1verat, tum 


ἄλλους παραλαθὼν τά τε χρήματα xai τῶν ἄλλων 
τὰ τιμιώτερα εἰς τὰς ναῦς τὰς χρείττους τῶν σω- 
θεισῶν ἑνθέμενος ἀπῆρε ν,κτὸς, οὐδ' ἐπεδίωξέ τις 
αὐτὸν, ὅτι τε λάθρα ἐξέπλευσε xal ὁ Καΐσαρ ἓν µε- 
yd^» γέγονε ταραχῇ. 'O γὰρ Λέπιδος τῇ Μεσίνῃ 

πελθὼν xal εἰσδεχθεὶς εἰς αὐτὴν, τὰ μὲν ἑνεπίμ- 
πρα, τὰ 0 ἤρπαζεν. Εἶτα φοθηθεὶς ἐπελθόντα τὸν 
Καίσαρα ἐπὶ λόφον χαρτερὺν στρατοπεδευσάµενος, 
πάντα τε ὅσα ἑλαττοῦσθαι ἐνόμιζεν ἐπενεχάλει αὐτῷ, 
χαὶ ἀπῄτει ὅσα αὑτῷ κατὰ τὴν πρώτην σννωμµοσίαν 
ἐδίδοτο, xal τῆς Σικελίας ἀντεποιεῖτο ὡς αὐτὴν 
χαταστρεφάµενος, xal ταῦτα πέµπων τινὰς ὠμίλει 
τῷ Καΐσαρι, ἔχων &; τ ἐκ τῆς Λιδθύης ἐπῆκχτο δυ- 
νάµεις χαὶ τοὺς ἐν τῇ Μεσήνῃ ἐγκαταλειφθέντας 
πάντας. 'O δὲ Καΐσαρ τοῖς ὅπλοις θαῤῥὼν εὐθὺν 
ἐπ αὐτὸν μετ ὀλίγων τινῶν ὥρμησε. Δόξας δὲ διὰ 
vi» τῶν συνεποµένων ὁλιγανδρίαν εἰρηνιχόν τι 
πράξειν, ἐς τὸ στρατόπεδ.ν εἰσεδέχθη. Ὡς ὃ' οὐδὲν 
πρὸς την καταλλαχὴν ἔλεγε, παρωξύνθησαν οἱ τοῦ 
Λεπίδου, xal τινας τῶν ἑἐχείνου ἀπέκτειναν, αὐτὸς 
& ἐσώθη βοηθείας τυχών. Καὶ μετὰ τοῦτο αὖθις 
ἐπηλθεν αὐτοῖς συν παντὶ τῷ στρατεύματι, xai 
ἑπολιόρχει χατακλείσας σφᾶς εἰς τὸ τάφρευµα. Φο: 
θηθέντες οὖν τὴν ἅλωσιν ἀθρόοι μὲν αἰδούμενοι τὸν 
Λέπιδον οὗ µετέστησαν πρὸς τὸν Καίσαρα, κατ 
ὀλίχους δὲ προσεχώρουν αὐτῷ. Καὶ οὕτω κἀκεῖνος 
ἑθελοντῆς δη0εν ἐν ἐσθῆτι φαιᾷ ἱχέτης αὐτῷ προς- 
ελήλυθε. Καὶ ὁ μὲν τῆς ἐξονσίας τε παρελύθη xal 
kv τῇ Ἰταλίᾳ δίαιταν ἐἑπεποίητο ἔμφρουρον * τῶν δὲ 
tX τοῦ Σέἐξτου πραξάντων τινὰς μὲν ἐχόλασεν, 
ἑνίους δ᾽ ἀφΏχε᾽ χαὶ τῶν πόλεων τὰς μὲν ἑἐχουσίως 
πιροσχωρησάσας αὐτῷ συγγνώµης Ἱξίωσε, τὰς OU 
ἀντιστάσας ἀὐτῷ ἑδικαίωσεν. Οἱ στρατιῶται δὲ 
ἑστασίασάν τε χαὶ ἐθρασύνοντο, καὶ συλλεγόμε:ον 

τουν ἕχαστος ὃ ἐπόθει. Too δὲ Kalsapo; Ev ὀλιγω- 
pia σφᾶς ποιουµένου, ὧν pf, τινος πολεμίου παρ: 
όντος, ἐπηπείλουν. Ὡς δ᾽ οὐδὲν Ἠνυον, τῆς στρα- 
φεία. ἀφεθῆναι Ἠξίουν θυμῷ καὶ βοῇ. Λήγεσθαι γὰρ 
ἔλπισαν ἃ ἁἀπῄτουν διὰ atv ἀπειλὴν τῆς ἐγχαταλεί- 
φσως. 'O δὲ Καΐσαρ μὴ δεῖν νοµίζων τὸν ἄμχοντα 
ἐξ ἀνάγχκης τοῖς ὑπηχόοις ὑπείχειν, εὖλογά τε αὐτοὺς 
ἀξιοῦν ἔφη, xal δ.Ίχε πρῶτον μὲν τοὺς ἐπὶ τὸν 
"ΣΑντώνιον αὐτῷ συστρατεύσαντας" ὡς δὲ xal οἱ ἅλ)οι 


quod Cesar pertimuerat. Lepidus enim Messanam 
aggressus, οἱ meenibus reeepius, θα) incendebot, 
alia rapicbai, Deinde Cesaris advent territus, 
castris in munilissimum uumulum iranslatis, eom 
eo de rebus omnibus in quibus in injuriam sibi 
fleri putabat, expostulavii, et ea. omnia quae in 
prima cosjuratione sibi concessa essent flagitavit , 
εἰ Siciliam quod eam subegissed sibi vindicavit. 
Quse cum per legatos ageret, copiis quas ez Africa 
Adduxerat munius, et iis qui Mesgans relicti 
erant aecilis omnibus Cesar armis fretas. emn 
paucis ad eum ivit : et quia propter paueicatem 
comitantium de pace acturus putabstur, in eastra 
est receptus. Sed cum nihil ad reconciliationem 


B lequeretur, Lepidi milites irritati, quosdam ex 


ejus comitatu occiderunt ; ipse protectus 9 quibas. 
dam evasit. Deinde toto cxercita rursus adducto., 
eos in valle ebsedit : cujas expugnationem veriti, 
Lepidi verecundia universi ad Caesarem non defe- 
cerunt, sed paulotim alii post alios ad eum traus- 
ierunt. Demum οἱ ipse Lepidms ultro scilicet 
6516 pulla veste supplex eum adiit : ademptaque 
potestate in ltalia, sub custodia vivere jussus cst. 
Eos qui a Sexto sjeterant, C:sear partian supplicie 
alfecit, partim dimisit. Urbibus quz sponte dedi- 
tionezn fecerunt, veniam dedit : eae qua» restite- 
runt, multavit. Milites vero per selitionem et tu- 
melium congress, quod cuisque visum est, po:tu-- 
larunt. Cum autem a Cesare negligerentur, quasi 


 nulius hosis superessel , minisque nibil profüce- 


rent, cum indignatione et clamoribus missionem 
flagitarunt, eo pacto 66 quae petereríi impetratures 
sperantes. Cesar non decere ratus, wt princeps 
necessilalo coactus subdilis eedere  viderctur, 
equum eos postulare dixit. Ac primum eos dimi- 
Sil, qui secum conira Antonium militarant : ceete- 
ris quoque urgentibus, eos etiau dimisit, qui 
annum decimum militarant, seque ullo eorum , ut 
maxime vellent, usurum esse negavit. Quo audito, 
nihil amplius locuti, ei parere ceperunt. Postea 
Sicilie rebus compositis, et utraque Libya per 
legatos citra pugnam recepta, Romani multos ei 
honores decreverunt. Sextus vero cum Messana 


ἐνέχειντο, xal τοὺς δέχατον ἔτος στρατευσαµένους D solvisset, bostem insequi, aut a suis proditum iri 


διαρῆχεν, εἰπὼν ὡς oüóbsA Ev αὐτῶν οὐδ' à» 
τὰ μάλιστα ᾖἐθελήσωσι χρῄσετα,.. Ὁ ἀχούσαν- 
τες οὐδὲν ἔτι ἐφθέγξαντο, ἀλλὰ Ἠπροσέχειν 
αὑτῷ Ἡρξαντο. Καὶ τότε piv τὰ iv τῇ Σιχε- 
λἰᾳ διῴχησε χαὶ τὴν Λιδύην ἑχατέραν πέµψας ἁμα- 
χεὶ παρεστήσατο, xal οἱ ἐν τῇ ᾿Ῥώμῃ πολ)ὰς αὐτῷ 
cte ἑφηφίσαντο. Σέξτος δὲ £x τῆς Μεσήνης &va- 
χθεὶς, ὑποτοπήσας ὃξ διωχθῆναι f) καὶ προδοθῆναι 
ὑπὸ τῶν συνόντων, προεῖπε μὲν διὰ τοῦ πελάγους 
πλεύσειν, ἀποσδέσας δὲ τὸν πυρσὺν ὃν αἱ στρατη- 
γίδες τρι]ρεις ὡς καὶ al λοιπαὶ αὐταῖς ἑφέπωνται 
φαΐνουσιν, el; Κεφαληνίαν κατέπλευσεν ἔνθα xai 
οἳ λοιποὶ χατὰ τύχην ὑπὸ χειμῶνος εἰσπεσόντες αὖ- 

θις αὐτῷ σννεγένοντο. Συγχαλέσας οὖν αὐτοὺς, καὶ 


se meluens, pelagus trajecturum esse dixit: ex- 
slinctoque igni quo przetoria triremes sequentibus 
navibus przlucent, in Cephaleniam appulit, quo re- 
li,ua quoque forie fortuna tempestate compulsz ad 
eun redierunt. lis igitur convocatis, imperatoria 
veste posita, cum alia dixit, tum illud : Si una 
manerent, se latere non posse : sin dispergeren- 
tur, facilius effugituros. Inde aliis alio digressis, 
ipse in Asiam trajecit, co consilio ut ad Antonium 
se conferret. Scd cum Lesbi didicisset, ilutm cot- 
tra Medos profectum esse, C.esarem vero et Lepi- 
dum inter sese pugnare : spe concepta principa- 
tum Antonii obtinendi, habitum imperator.um, re- 
sumpsit, el ita se paraviL, quasi transmarninas 


879 JOANNIS ZONAR & R80 


provincias occupaturus. Quo conatu Antonius co- A τὸ στρατηγικὸν ἀποδυσάμενος ἔνδυμα, ἄλλα ες εἶπε 
gnito, eum ei οἱ impunitatem οἱ benevolentism — xai ὅτι ἀθρόοι μὲν ὄντες οὐ λήσουσι’ σχεδασθέντες 
suam promisisset, si arma poneret : annuit ille δὲ ῥάῳ ποιῄσονται την διάφευξιν. Κάντεῦθεν ἄλλων 
quidem, sed nec ea qux promiserat prestitit, et — &JXose ἁποχωρησάντων αὐτὸς ἐς την Ασίαν ἔπε- 
rebus gerendis zque ut prius intentus, per eadu- µραιώθη, γνώμης ὢν ὁρμῆσαι πρὸς τὸν ᾽Αντώνιον. Ἐν 
ceatores Parthorum amieitiam petit. 519 Sed  Aéís6y δὲ μαθὼν ἐχεῖνον μὲν ἐς Μίδους στρατεῦ- 
cum Antonius M. Titium cum classe contra eum — gat, πεπολεμῶσθαι δὲ τὸν Καΐσαρα xal τὸν Λέπιδον, 
misissel, Lerritus, per legatos ab Antonio veniam — xal ἐλπίσας τὴν τοῦ ᾿Αντωνίου ἀρχὴν ὃ-αδέξασθαι, 
oravit. Qui cum pacem deitreciasset, nisi naves — «ó τε στρατηγιχὸν ἀνέλαδε σχΏμα, xal παρεσχευἀ- 
ejus ceierasque copias accepisset : impedimenlis — Qexo ὡς xal τὴν περαίαν χαταληψόμεν.ς. Κάντεῦ- 
gravioribus ie naves conjectis, et. ipsis navibus — &ey τοῦ Αντωνίου τὰ πραττόµενα ὑπ αὐτοῦ γνόν- 
cremalis, in mediterranea se contulit. Ceterum — «oc, ἄδειάν τε αὐτῷ xal εὔνοιαν, ἂν τὰ ὅπλα xacá- 
Antenianis persecutis, vivus in potestatem corum Ἅθηται, ὑποσχομένου, χατένευσε μὲν, obx kxotfnoc δέ 
venit, Eum Antonius ira pereitus stalip per lit- — Ye oz ἐπηγγείλατο, ἀλλὰ καὶ τῶν πραγµά-ων 6x 
ieras Occidi, post mutaia sentenlia , conservari «πρώην εἴχετο, xal πρὸς τοὺς Πάρθους διεχηρυκεύ- 
jussit. Sed cum alter tabellarius priori antevertis- B cato: ταῦτα μαθὼν ὁ 'Avtuvio;, τὸ ναυτικὸν μετὰ 
sel, is qui eum ceperat, litteras de eo occidende " Mápxou Τιτίου ἐπ᾽ αὐτὸν ἔπεμφε, xat ὃς φοδηθεὶς 
posterius aeceptas, sen vere posteriores esse ra- διεπρεσθεύσατο πρὸς ᾽Αντώνιον. Ὦς ὅ' ἐχεῖνος οὖκ 
tus, seu veritatis ignorantia simulata, Sextum ἔφη σπείσασθαι, el jh τὰς τε ναῦς καὶ τὴν Aorhv αὖ- 
.Porppeium necavit. τοῦ παραλήφοιτο δύναμιν, τὰ βαρύτερα τῶν σχευῶν 
εἰς τὰς ναῦς ἐμδαλὼν αὗτάς τε κατέχαυδε, καὶ el; τὴν µεσόγειον ὤρμησε, xal οἱ τοῦ Αντωνίου ἐπι- 
διώξαντες αὐτὸν κατέλαδον καὶ ἐζώγρησαν.  μαθὼν 6 Αντώνιος εὐθὺς μὲν ὁπ' ὀργῆς ἐπέστειλε 
κτανθῆναι αὐτόν' ὕστερον δὲ μεταμεληθεὶς ἔγραψε σωθῆναι αὐτόν. Tou οὖν δευτέρου γραμµατοφόρου 
τὸν πρῶτον προφθάσαντος, ὕστερον τὰ περὶ κοῦ θανεῖν ὁ χατέχων αὐτὸν χοµισάµενος, xat νοµίσας 6v- 
τως δεύτερα εἶναι, ἡ ἄγνοιαν τοῦ ὄντος ὑποχρινάμενος, τὸν Σέζτον τὸν Πομπήϊῖον ἐθανάτωσε. Καὶ 
τῷ μὲν ενιοῦτον τὸ τέλος ἐγένετο. 

XXVI. Eo hune exitum sortito, Antonius per KQ'. Αντώνιος δὲ διὰ τοῦ Βεντιδίου τοὺς Πάρθους 
Ventidium Partbos vicit. Nam et rex eorum Paco- ῥἐἑνίχησεν. "U τε γὰρ βασ.λεὺς ἐχείνων 6 Πάχορος 
rus in bello cecidit; et barbaris partim in prelio ἐν τῷ πολέμῳ ἔπεσε, xat ol βάρδαροι ol μὲν &xcáv- 
esesis, partim fagatis, Ventidius Syriacas urbes re- (« θησαν ἐν τῇ µάχῃ, ol δὲ ἔφυγον, xai τὰς τῆς Συρίας 
copit. Deinde Antiocho Comagenes regi arma in- πόλεις ὅ Βεντίδιος ὑπηγάγετο. Εἶτα κατὰ τοῦ "Av- 
tulit. Ubi Antonius ex improviso com eo congres- Ἅτιόχου τοῦ τῆς ΚομαγηνΏῆς βασιλεύοντος ἐπεστρά- 
sus, non modo successibus ejus gratulatus non est, — ctugev. Ἐνταῦθα δὲ ὄντι à0póov ὁ Αντώνιος k&m- 
sed etiam ex invidia magistratu ei abrogato, ipse στὰς οὗ µόνον ἐπὶ τοῖς κατορθώμµασιν οὐχ fo9n, 
cum Antiocho eongressus, Samosata regem com- ἀλλὰ καὶ ἑφθόνησε xal τῆς ἀρχῆς αὐτὸν ἔπαυσεν. 
pulit. Sed cum . obsidione nihil proficeret, pace — Aürbg δὲ τῷ ᾿Αντιόχῳ προσέδαλε, xal κατέχλεισεν 
facta, ia lialiam est profectos. Orodes vero Par- αὐτὸν εἰς Σαµόσατα. Ὡς δ οὐδὲν Ίνυε πολιορκῶν 
thorum .rex grandis admodum natu, ob luctum αὐτὸν, συνθήχας σπονδῶν ἐποιήσατο χαὶ εἰς την 
Pacori abdicato imperio, Phraati e exteris filiis ταλίαν ἀφώρμησεν. Ὀρώδης μέντοι ὁ Πάρθων 
natu maximo regbuir tradidit: qui per summum βασιλεὺς ὑπέργηρως γεγονὼς xal τῷ τοῦ Παχόρου 
scolus fratres dolo sustulit, ipsumque patrem ob Ἠπένθει τὴν βασιλείαν ἁπαγηρεύσας, Φραάτῃ τῷ 
emdem illorum-indignantem, οί ος caeteris optimos πρεσθυτέρῳ τῶν λοιπῶν αὐτοῦ παίδων τὴν ἀρχὴν 
quosque trucidavit. Antonius legatis ad Parthos ἐνεχείρισεν. Ὁ δὲ, ἀνοσιώτατος Υεγονὼς, τοὺς ἁδελ- 
de pace missis, interim bello se paravit, ut eos Ob µφοὺς αὐτοῦ ἑδολοφόνησε, xal αὐτὸν τὸν πατέρα bus- 
Spem transactionis imparatos aggrederetur, Sed p ανασχετοῦντα Uu éxs(voug ἀπέχτεινε, xal τῶν ἅλ- 
cum Medum auxilio venire Partho didicisset, impe- Ἅλων τοὺς ἀρίστους διέφθειρεν. ᾽Αντώνιος δὲ πρέσδεις 
dimentis οἱ magna exercitus parte Stratiano reli- — uiv πρὸς τοὺς Πάρθους περὶ εἰρήνης ἐκπέπομφε, 
etis, ut sequeretur : ipse cum equitibus et expedilo πρὸς δὲ τὸν πόλεµον ἠτοιμάζετο, ἵνα ἀπαρασχεύοις 
peditatu properavit, quasi Medos statim supera- αὐτοῖς ἐντύχῃ διὰ τὴν ἑλπίδα τῆς συµθάσεως. Καὶ 
turus esset. Caeterum Parthus et Medus ΒιΓα]- μαθὼν τὸν Μῆδον ἐπὶ συμµαχίαν τοῦ Πάρθου χω- 
num subito adora, cum omni exercitu ceciderunt. ρῄσαντα, τὰ μὲν σχευοφόρα xal πολὺ τῆς στρατιᾶς 
Nam Antonius suppetias eis laturus serius vehit, ὑπελείπετο μετὰ τοῦ Στρατιανοῦ ἵν ἔποιντο * αὐτὸς 
neque quidquam prseter cadavera suorum invenit: δὲ σὺν τοῖς ἱππεῦσι xal τῶν πεζῶν τοῖς εὐζώνοις 
nec «tito post barbaros profligavit, sed non mul-  4mzeiyczo ὡς αὐτίχα τὰ .τῶν Μήδων χαταστρεφό- 
twm eis nocuit. Dumque regia 90 Medorum Ἅµενος. 'O μέντοι Πάρῦθος καὶ ὁ Μῆδος τῷ Στρα- 
obsidet, maegis ipse obsidetur, exercitu penuria µτιανῷ ἀπροσδοχήτως ἐπιπεσόντες xal τῇ pav αὐ- 
coi;meates labórante: quem dum ex agris pele- τοῦ στρατιᾷ, πάντας ἐφόνευσαν, τοῦ "Avttwvion 
ret, a Parthis ex insidiis erumpentibus male aeci- — axeócavto; μὲν βοηθῆσαι αὐτοῖς, πλὴν ὑστερίσαν- 
pieboiur. Hoc Antonii statu Parthus per suborna- τας, καὶ póvoug τοὺς νεχροὺς eüpnxóto;. "O. οὗ 


881 


ANNALIUM LIB. X. 882" 


πηλλῷ Όστερον συμθαλὼν τοῖς βαρδάροις, ἑτρέφατο A tos quosdam αἱ persuasit, ut pacem peteret :: ac 


μὲν αὐτοὺς, οὐ μέντοι μέγα τι ἔθλαψε. Πολιορκῶν δὲ 
ςὰ τοῦ Μήδου βασίλεια, ἑπολιορχεῖτο μᾶλλον αὐτὸς 
ἐπιλιπόντων τῇ αὐτοῦ στρατιᾷ τῶν ἐπιτηδείων, 
xai ἐπὶ συναγωγὴν αὐτῶν ἐξιόγτων σφόδρα παρὰ 
^ev βαρδάρων χαµουµένων, ἑνεδρενόντων αὐτοῖς. 
Ἑν τούτοις ὄντος τοῦ Αντωνίου 6 Φραάτης, ὑποδα- 
λών τινας, ἔπεισε OU ἑχείνων αὐτὸν ἐπιχηρυχεύσα- 
αἲαι συµδάσεων ἕνεχεν' xat ὁ Πάρθος «τοὺς πεµ- 
φθέντας ἐξονειδίσας πολλὰ, μὴ ἄλλως σπείσασθαι εἷ- 
πεν εἰ μὴ αὐτίχα ἁποστρατοπεδεύσωνται. Καὶ ὁ 
Αντώνιος ἁπανέστη. Ἡροσδεχομένον δ᾽ αὐτοῦ τὰς 
απονδὰς, οἱ Μήηδοι τάς τε πολιορχητικὰς xavíxau- 
σαν μηχανὰς, xat τὰ χώματα διεσχέδασαν. Οἱ δέ γε 
Πάρθοι πολλὰ xo δεινὰ αἰφνίδιον προσπεσόντες εἰρ- 
γάσαντο. Ὡς οὖν ἔγνω ὅτι Ἱπάτητα:, ἐς τὴν "Ap- 
µενίαν ἀπελθαεῖν ἐπεχείρησε. Καὶ διὰ χωρίων ἀπιὼν 
ἀγνώστων, πολλαϊῖς δυσχερείαις ἑνέτυχε. Καὶ x&v 
ἀπώλοντο οἱ μετ) αὑτοῦ ξύμπαντες, εἰς ἑνέδραν ἐμ- 
πεσόντες, xal πυχνοῖς βαλλόμενοι τοῖς τοξεύμασιν, 
εἰ μὴ τὴν χελώνην ἐποίησαν συναασπίσαντες. Ἡ δὲ 
χελώνη γίναται οὕτως, τὰ μὲν σκευοφόρα xal οἱ 
quot ἐν μέσῳ τοῦ στρατεύματος τέταχται, τῶν δ' 
ὁπλιτῶν οἱ μὲν ταῖς προµήχεσιν ἀσπίσι ταῖς χοίλαις 
χθώµενοι περὶ τὰ ἔσχατα τάσσονται xal τοὺς ἄλλους 
τὰ ὅπλα περιδεθληµένοι ἔξω τε βλέποντες περιέ- 
ᾷονσιν * οἱ δὲ τὰς πλατείας ἁσπίδας φέροντες iv τῷ 
μέσῳ συσπειρῶνται, χἀκείνας ἄνῳ ἑαυτῶν τε xal 
τῶν λοιπῶν ὑπεραίρουσιν, ὥστε μηδὲν ἕτερον ἢ ἁσκί- 


legatis post multa opprobria respondit sc alia con- 
ditione pacem non facturum, nisi statim castra. 
moverent. Antonio digresso, et pacie conditiones 
exspectante, obsidionalibus machinis crematis et 
aggeribus disjectis a Medis, Parthi repentina im- 
pressione facta Romanos graviter afflixerunt. Λη- 
tonius igitur se deceptum esse videns, in Arme- 
niam abire statuit : et per loca ignota iter faciens, 
iu tantas difficultates incidit, ut exercitus ejus in- 
ternecione deletus esset in insidias pr:ecipitatus, 
ubi crebris sagittis obruebatur, nisi congloliati te- 
stüdinem fecissent. Ea fit hoc modo. Impedimenta 
et velites in medium agmen compelluntur. Ármati, 
qui oblongos et cavos clvpeos gerunt, in extrenia 
acie collocati, et hosti obversi armis ceteros Le- 
gunt. Qui vero latis clypeis utuntur, in medio 
conglobati, eos supra semetipsos el caeteros susti- 
nent, ut in tota phalange nihil przter clypees.eer- 
natur, et omnes propter aciei densitatem a telis. 
defendantur ; qux: quidem ita condenssta est, «t 
super ea ingredi possis. Acies igitur οἱ ob hanc 
formam, et ob robur, et ob protectionem, testu- 
dinis nomen accepit. Eaque bifariam vtuntar, sive 
castella et mcenia oppugnaturi, sive a sagittariis cir- 
cumventi. Et aliquanio ita se. inclinant, ut fatigati 
esse videantur : sed hostem appropinquantem, su - 
bito exsurgendo percellnnt et turbant. Id. quod tum — 


quoque accidit. Cum enim, nt dictum est, crebris 


6a; ὁρᾶσθαι διὰ πάσης τῆς φάλαγγος, καὶ bv σκέπῃ ϱ sagittis ferirentur, testudinem fecerunt, sinistro: 


ἐν τῶν βελῶν πάντας εἶναι αὐτοὺς ix τῆς πνυχνότη- 
το; τῆς συντάξεως. Οὕτω γάρ τοι πεπύχνωται, ὡς 
χαὶ βαδίζειν τινὰς ἑπάνω αὐτῆς δύνασθαι. Τὸ μὲν 
οὖν σχῆμα τῆς τάξεως ταύτης τοιοῦτόν ἐστι, xai διὰ 
τοῦτο xal thv χελώνην ἔλαχε χλῆσιν διά τε τὸ 
ἰσχυρὸν αὐτῆς xal τὸ εὐσχεπές. Χρῶνται δὲ αὐτῇ 
διχῆ - Ἡ γὰρ πρὸς φρούριόν τι προσµίαγοντες προας- 
πηρεύονται xal τειχομαχοῦσιν * ἡ ὁπὸ τοξοτῶν πε- 
ριστοιχισθέντες ποτὲ χυπτάζουσιν οὕτω πάντες, ὡς 
ξοχεῖν ὅτι χεχμήχασι' πελασάντων δὲ τῶν ἑναντίων 
ἑξαίφνης ἐγείρονται, χἀντεῦθεν αφᾶς ἐχπλήττουσι 
χαὶ ταράττουσιν. Ὁ xal τότε συµδέδηχε. Πολλοῖς 
γὰρ, ὡς εἴρηται. βαλλόμενοι βέλεσι, τόν τε Guva- 
σπισμὸὺν τῆς χελώνης ἐποίησαν, xai τὰ Ὑόνατα 


genu humi nitentes : unde barbari eos prie val- 
neribus concidisse rati, positis areubas strictis gla- 
diis ad eos. occidendes irruerunt. Yerum milites 
erecti impetu in illos facto, nndos clypeis tecti, ino 
pinantes parati, sagittarios armati, Romani barbe- 
ros deleverunt. Hostili metu liberatus Antonius, 2 
frigore est afflictus. Nam hiems erat, et Armenize 
montana semper congelata sunt : unde complures 
suorum 5491 amittebat. Qua. re Armenio fucum 
fecit, atque adulatus est, quamvis ei infedsos es- 
get ; οἱ reliquiis exercitus pecunia data, in Agy- 
ptum ad Cleopatram abiit, ob quam 9 civibus pessi- 
me audiebat, quod ct liberos ex ea: suscepisset, et 
multas ei provincias donasset. Cnjus amoribus et 


πρὸς τὴν γῆν Ίρεισαν τὰ εὐώνυμα” νοµίσαντες οὖν n preesugiis ita irretitus fuit, ut Octaviam uxorem Ro- 


αὐτοὺς οἱ βάρδαροι ὑπὸ τῶν τραυμάτων xatamt- 
αεῖν, τὰ μὲν τόξα ἀπέθεντο, τὰ δὲ ξίφη σπασάµενοι 


ma ad se venientem, in conspectum suum non ad- 
missam, domum redire juberet. 


ὥς συγχόφοντες ἐπῆλθον αὐτοῖς. Ἐξαναστάντες δὲ οἱ ᾿Ῥωμαῖοι καὶ αὐτοῖς προσπεσόντες, ola γυμνοὺς 
ὠπλισμένοι, ἀπροσδοχήτους παρεσχευασµένοι, τοξότας ὁπλῖται, βαρδάρους 'Ρωμτῖοι χατέκοψαν. 'Àv- 
τώνιος μὲν οὖν ὑπὸ τῶν πολεµίων οὐχέτι δεινὸν οὐδὲν ἔπαθεν, ὑπὸ δὲ ψύχους τεταλαιπώρητο. Χειμὼν 
Υὰρ "jv, χαὶ τῆς Αρμενίας τὰ πρόσορα, δι ὧν ἑπορεύετο, χρυσταλλώδη ἀεί εἶσιν ' ὅθεν συχνοὶ τῶν αὖ: 
τοῦ διεφθείροντο, Διὸ ὑπῆλθε τὸν Αρμένιον, xal ἐθώπευσε, χαΐτοι δι δργῆς ἐχεῖνον ποιθύμενος. 
Χρήματα δὲ τοῖς περιλειφθεῖσι διανείµας τῆς οτρατιᾶς, ἁπῆρεν εἰς Αἴγυπτον πρὸς την Κλεοπάτραν, 
δ.᾽ fjv µεγάλως ὑπὸ τῶν ὁμογενῶν διεθέδλητο, ὅτι τε παϊλας ἐξ αὐτῆς ἔσχε xai ὅτι χώρας αὐτῇ πολ- 
AX; ἑχαρίσατο. Οὕτως γὰρ τῷ ἔρωτι αὐτῆς xal ταῖς γοη-είαι; ἐδούλευσεν, ὦ; xal τὴν Tovatxa αὐτοῦ 
τὴν Ὀκταθίαν πρὸς αὐτὸν ἐχ Ῥώμης ἀφικνουμένην ἐπανελθεῖν χελεῦσαι, xal μὴ αὐτῷ προσελθεῖν. 


- KZ'. Ὁ δὶ Καΐσαρ Ίλθε μὲν εἰς τὴν Σικελίαν, 
γρονίσας δ ἐν alf] διὰ τὸν χειμῶνα, καὶ μαθὼν ὥς 
τινα τῶν ἐθνῶν τῶν Ῥωμαίοις ὑποχειμένων διὰ τ.ν 


XXVII. Czsar vero, cum, propter hiemem in Si- 
cilia diutius moratus, quasdam Roman: dilionis 
gentes per absentiam suam defecisse cognovisaet : 


685 


JOANNIS ZONAR.E 


ξ8ι 


reversus contra illas se paravit, atque alias per se, Α ἀποῦημίαν αὐτοῦ ἕπαν-στησαν, ἐπανῆλθε καὶ ἐπὶ 


alias per alios ad officium reduxit et subegit. Deinde 
contra Pannonios est profectus, Hi juxta Dalma- 
tiam ad ipsum Istrum jncolen!cs, a Norieo usque 


ad Europesam Mysiam pertinent : honiines aspere 


vitz, ut qui nec terram fettilem, nec aerem cle- 
mentem habeant, non vinum, non oleum colant, 
sed hordeo ct milio tam in potu quam cibo utan- 
tur. Habentur tamen bellicosissimi, et a Grsecis 
nonnullis ignoratione veri Paones appellantur. 
Preones enim ad Rbodopen et ipsam Macedoniam 
habitant. Hos autem tum alii, tum ipsi sese Pan- 


nonios appellant : quos Casar crebris preliis tan-- 


dem ad deditionem compulit. Antonius vero Arme- 
nii uleiscendi cupidus, omnem lapidem, ut prover- 
bio dieitur, movit, donec in castra pellectum com- 
prebendit, et in libera custodia ad ea castella cir- 
eumduxit, ubi thesauri ejus repositi erant, quibus 
potiri studebat. Sed cum nihil proficeret (nam Ar- 
menij filiam cjus natu maximum, Artaxem, regem 
ejus loco fecerant) eum compedibus argenteis re- 
gii honoris causa vinxit, ac totam Ármeniam sgub- 
egi : Artaxes vero acie victus, ad Partlios confu- 
git. Antenius legionibus in Armenia relictis, Ar- 
menium in /Egyplum cum uxore et liberis adduxit : 
predsque deuata Cleopatre, Armenium cum suis, 
aereis eatenià vinclum, aid eam adduxit. Illi vero 
' nec supplices mulieri facti sunt, neque eam adora- 


runt, sed $uo nomine compellarunt. Post hsec Cleo- - 


ἐκείνονς παβεσχευάκετο, val τοὺς μὲν δι αὐτοῦ, 
τοὺς δὲ δι᾽ ἑτέρων προσηγάγετο xal ὑπέταξεν. Εἶτσ 
καὶ ἐπὶ Παννονίους ἑστράτευσεν, οἳ νέµοντα:ι μὲν 
πρὸς τῇ Δαλματίᾳ παρ) αὐτὸν τὸν Ἔστρον ἀπ) Κω. 
ρἶχου µέχρι τῆς ἓν τῇ Εὐρώπῃ Μυσίας, χαχοθίωτοε 
μὲν ὄντες, ἅτε μὴ γῆς μηδ' ἀέρων e Ίχοντες, οὐχ 
οἶνον γεωργοῦντες, οὐκ ἔλαιον, τὰς δὲ χριθὰς xat 
τὰς χέγχρους ἑσθίοντες ὁμοίως xal πίνοντες' νοµί- 
ζονται δ᾽ οὖν ἀνδρειότατοι, οὓς xal τινες τῶν Ἑλ- 
λήνων IIalovaz προφηγόρευσαν, τὸ ἀληθὲς ἀγνοῄσαν- 
τες. Πρὸς Υὰρ τῇ ᾿Ῥοδόπῃ καὶ πρὸς αὐτῇ τῇ Μαχε- 
δονίᾳ τὸ τῶν Παιόνων ἔθνος icti. Τούτους δὲ 
Παννονίους χαὶ οἱ ἄλλοι καλοῦσι, xai αὐτοὶ ἑχκοτούς. 
Ἐπὶ τούτους ὁ Καΐσαρ τότε στρατεύΊας, xol ξιὰ 
μάχης αὐτοῖς πολλάχις χωρῄσας, ὁμολογία προση- 
γάγετο ὮΌστερον. Αντώνιος δὲ, tbv Αρμένιον 
τιµωρήσασθαι µηχανώενος, οὐχ ἑνέλιπε πάντα 
λίθον χινῶν, τὸ τῆς παροιµίας, ἕως αὐτὸν ὑπηγά- 
γετο εἰς τὸ στρατόπεδον εἰσελθεῖν. Ἐἰσελθόντα δὲ 
χατέσγε χαὶ ἓν ἀδέσμῳ εἶχε φρουρᾷ, καὶ περιῖγεν 
αὐτὸν κατὰ τὰ φρούρια ἕνθα ἑχείνῳ οἱ θησαυροὶ 
ἐναπέχειντο, σ6πεύδων αὐτοὺς λαδεῖν. '0; δ οὐδὲν 
fivusv (οἱ γὰρ Αρμένιοι τῶν παΐδων αὐτοῦ τὸν πρε- 
σξύτατον τὸν ᾿Αρτάξην βασιλέα ἀνθείλοντο) ἔδησεν 
αὐτὸν ἀλύτεσιν ἀργυραϊς (85), οἰονεὶ τιμὴν αὐτῷ 
ταύτην νόμων ὡς βὰσιλεῖ, xai πᾶσαν τὴν "Aops- 
νίαν χατέσχε, τοῦ ᾿Αρτάξον πρὸς τοὺς Πάρθους 
ἀποχωρήσαντόὸς, ἐπείπερ ἠττάτο μαχόμενος. 'Av- 


pauam reginam reguin appellari jussit, et prioris C τώνιος δὲ τὰ μὲν στρατεύματα εἰς ᾽Αρμενίαν κατᾶ- 


5249 Cesaris uxorem, filium ipsius germanum, 
Cesaris lilium nominavit: ut Caesarem tanquam 
adoptivum οἱ alienum criminaretur, eisque provin- 
cias assignavit. Suis vero ex Cleopatra filiis Ptole- 
mao et Alexandro, mula rcgna attribuit. Ομ dum 
ageret, ad senatum scripsit, se imperio abiturum, 
ei sumimam rerum ipaj et populo restituturum : non 
qued ita sentiret, sed ut ea spe Cesarem vel ab 
armis diseodere cogerent, vel non ol'temperantem 
odissent. Usque ad' ÁAraxem progressus, ut Parthos 
opprgnatures, pactis cum Mede factis acquievit. 
Kta.enim convenerat, ut Medus Ánton:o contra Ca- 
sarem, Antonius Medo eontra Parthos presto es- 
set : θἱ milites inter 9e eommutarunt. Ac Medus 
ÀArmenis recens parte nonnulla accepit, Antonius 
Jotapen Medi filiam, quam Alexandro filio despon- 
deret. Post ως in loniam et Graeciam ad Cesaria- 
num bellum est profectas. Medus Romanorum au- 
xiliis munitus, Parthos et Ártaxen arma inferentes 
vicit. Sed eum Antonius suos milites revocasset, 
illius vero retinuisset, vicissim victus ct captus ost. 
Sic οἱ Armenia οἱ Media perierunt. Romani vero 
elsi libertatem smiserant, uon tainen apertz mo- 
narchie subjecti sunt, priusquam Sexto interfecto, 
et seditionis gentibus subactis, a Partho quoque 


λιπεν, αὐτὸς δ᾽ ἀνεχομίσθη πρὸς Αἴγνπτον, μετὰ 
τῆς γνναικὸς χαὶ τῶν παίδων, ἄγων ἐπεῖ τὸν Αρμά- 
νιον, χαὶ τήν τε λείαν vf] Κλεοπάτρα ἑχαρίσατο, καὶ 
τὸν ᾽Αρμένιον μετὰ τῶν οἰχείων περιδαλὼν χρνσέοις 
δεσμοῖς ἑκείνῃ προσήγαγεν. Οἱ δὲ οὔθ' ἱχέτενσαν 
αὐτὴν, οὔτε μὴν προσεχύνησαν, ἀλλ᾽ ὀνομαστὶ προα-- 
ηγόρευσαν. Μετὰ τοῦτο τὴν Κλεοπάτραν Αντώνιος 
βασιλίδα βασιλέων χαλεῖσθαι ἐχέλευσε, χαὶ «ou προ- 
τέρου Καΐσαρος αὐτὴν μὲν γνναεῖχα ὠνόμαζε, «bv 
δὶ νιὸν αὐτῆς παῖδα ἐχείνου, ὡς ἀληθῶς, ἵνα τὸν 
Καίσαρα «bv ΟὈχτάθιον ὡς ποιητὺν ἐχείνου παῖδα 
καὶ μὴ Yvherov διαθάλῃ, xal χώρας αὐτοῖς ἕνειμε. 
Tol; &' οἰχείοις παισὶ τοῖς ἔχ τῆς Κλεοπάτρας, κε- 
χληµένοις ἩΠτολεμαίῳ καὶ ᾿Αλεξάνδρῳ, ἑτέρας 


'πολλὰς προσχεχλήρωχε. Το,αῦτα δὲ πράττων, ἐπέ- 


στελλε τῇ βουλή ὅτι τῆς ἀρχῆς τε παύσεται xal τὰ 
πράγµατα ἐπ αὐτῇ xal τῷ δήµῳ ποιήῄσεται, οὐχ 
οὕτω φρονῶν, &AÀ ὅπως ταῖς παρ) αὑτου ἐλπίσιν 
ἡ ἀναγχάσωπσι παρόντα τὸν Καίσαρα χαταθέσθαι τὰ 
ὅπλα, f| µισῄήσωσιν ἀπειθήσαντα. "Αχρι δὲ τοῦ "Apá- 
ξου ἐλθὼν, ὡς ἐπὶ τοὺς Πάρθους στρατεύων, ἠρχέ- 
σθη τῇ πρὸς τὸν Μῆδον ὁμολογίᾳ. Συμµαχήσειν yàp 
ἀλλήλοις συνέθεντο, ὁ μὲν χατὰ τῶν Πάρθων, ὁ δὲ 
γε χατὰ τοῦ Καΐσαρος, xal στρατιώτας ἀλλήλοις 
ἀντέ:οσαν. Καὶ ὁ μὲν Μῆδος τῆς ᾽Αρμενίας τῆς 


Varie lectiones et note. 


(85*) Ἔδησεν αὑτέν d.lócsciy ἀργυραῖς. Alter 


cod. Wolfii : Ἔδησεν αὐτὸν ἀλύσεσ: σιδηραῖς, ἢ 


ἀληθέστερον, ἀργυραῖ;. Quite quidem de perfida Απ΄ 
tonii liberalitate interpretari licet, 


ANNALIUM LIB. X. 


8365 


veoxtítou ἐξ ᾽Ανεωνίου εἱλήφει τινά. Αντώνιο; δὲ A otium fait. Tum vero Antonto et Cisare manifoste 


εν θυγατέρα αὑτοῦ Ἰωτάπην, ὡς τῷ ᾽Αλεξάνδρῳ 
τῷ υἱῷ αὐτοῦ συνοικήσουσαν. Καὶ ἐπὶ τούτοις ἐς 
τὴν Ἰωνίαν xat ἐς τὴν Ἑλλάδα ἐπὶ τφ π»λέµμῳ τοῦ 
Καΐσαρος ὥρμησεν. Ὁ δέ γε Μῆδος συμμαχούμενος 
τοῖς 'Ῥωμαίοις, ἐπελθόντας αὐτῷ τοὺ; Πάρθους καὶ 
τὸν ᾽Αρτάξην ἐνίχησε. Tou ὃ ᾽Αντωνίου τοὺς olxelouc 
στρατιώτας μεταχαλεσαμένον, τοὺς δ᾽ ἑκείνου xavt- 
σχηκότος, ἀνθήττητο χαὶ ἑάλω. Καὶ οὕτως fj ᾽Αρμε- 
vía μετὰ τῆς Μηδίας ἀπώλετο. Οἱ μέντοι '"Ῥωμαῖοι 
τὴν μὲν δηµοχρατίαν ἀφῃρηντο, οὐ μὴν χαὶ εἰς 
φανερὰν μοναρχίαν χατώλισθον, ἕως ὅ τε Σέξτος 
ἀπώλετο, χα) τὰ ἑπαναστάντα ἔθνη δεδούλωτο, καὶ ὁ 
Πάρθος οὐδὲν παρεχίνει. Τότε γὰρ Φφανερῶς ix 
ἀλλήλους ὁ ᾽Αντώνιος xal ὁ Καΐσαρ ἑτράποντο, xal 


inter $9 bellum gerentibus populus laud dubia ser- 
vitute cst oppressus. Delli autem caussa lue prx- 
tendebantur. Antonius Cesarem. acceusabet, quad 
Lepidi οἱ Sexti provincias et copiss sibi vindieas- 
set, earumque senissem postulabat :. nec non. eg- 
rum militum, quos ex kKalia ad illum pertinente, 
in exercitu baberet. Cxsar ilum vicissim, quod 
Agyptum privata auetoritate sibi vindicasset, et 
Sextum occidisset, cui ipse ultro pepercisset ; et 
quod Armenio per fraudem capto οἱ vineto, no- 
mini Romano ignominie maculam aspersisset, ας 
manuübiarum semissem et ipse postulavit. Cleopa- 
tram vero et susceptos ex ea liberos, et donationes 
eis factas, ante omnia οἱ objiciebat. Illud tamen in 


ὁ δῆμος ἀκριθῶς ἑἐδουλώθη. Αἰτίαι δὲ τοῦ πὀλέμου D primis querebatur, qnod Caesarionem in familiam 
abs. σφίσιν ἑσχήπτοντο, Αντώνιος μὲν Καΐσαρι — Coesaris induceret. 
ἐνεχάλει ὅτι τὴν τοῦ Λεπίδου χώραν xal τὴν δύναμιν, καὶ τὴν τοῦ Σέζτου ἑσφετερίσατο, xol τούτωγ- 
ἁκήκει τὰ ἡμίση. καὶ ctv. στρατιωτῶν οὓς ἐκ τῆς ἀνηκούσης αὐτῷ Ἱ-αλίας ἑστράτευσεν * ὁ δὲ Καΐσαρ. 
ἐχείνῳ ὅτι «hv. Αἴγυπτον καὶ ἄλλα μὴ λαχὼν εἶχε, καὶ ὅτι τὸν Σέξτον ἀπέχτεινεν (αὐτὸς Υὰρ ἑκὼν 
ἐπείνον «φείσαᾳσθαι ἔλεγε), καὶ ὅτι τὸν 'Apgévtov ἁπάτῃ συνειληφὼς ἔδησε, xix «τούτου ᾿Ῥωμαίοις 
πακοδοξίαν προσέτριφε, xai τὰ ἡμίση τῶν λαφύβων xol αὐτὸς ὁπῄτει, καὶ τὴν Κλιοπάτραν αὐτῷ xa 
τοὺς παἶδας τοὺς ἐξ αὐτῆς, xal τὰ ζωρηθέντα αφίσι πρὸς πάντας ἑπέφερεν. "Ev τοῖς μάλιστα 0 ἡτιᾶτο, 
ὅτι τὸν Καισαρίωνα ἐς τὸ γένος εἰσῆγε τοῦ Καΐσαρος. 


KH'. Tavv' οὖν ἐπενεχάλουν ἀλλήλοις, καὶ τέιος 
o5x ἀναφανδὸν κατ ἀλλήλων ὡπλίζοντο, ἕως Δομί- 
«to; lvalec xai Σόσσιος Γάΐος «Tj; τοῦ Αντωνίου 
Φερίδος ὕντις ὑπάτευσαν. Ίόδε δὲ µπροδήλως 
ἑ πολεμώθησαν. 'O γὰρ Σόσσιο πολλὰ piv dv 


B23 XXVill. Dum ad hune modum nvieern 
espostulant, arma díssimulanter parabant, donec 
Gn. Domitius et C. Sossius Antonian:z faetionis, 
consules sunt designati. Tum vere aperte hostes 
facti sunt. Cum enim Sossius Kalendis multa in 


τῇ νουµηνίᾳ ἐπήνεσε τὸν ᾿Αντώνιον , πολλὰ Bk C Antonii. laudem eum Cesaris criminatione disse- 


κατεῖπε τοῦ Καΐσφρος. Kal τότε μὲν ὁ Καΐσαρ 
της πόλεως ἐξεχώρησεν, αἰτίαν ἄλλην πλασάμενος᾽ 
μετὰ ταῦτα δ' ἐπανελθὼν, xal φρουρὰν ἑαυτῷ περι” 
στήσας στρατιωτῶν, μέτρια μὲν ὑπὲρ ἰἑαυτοῦ δι- 
αλέχθη * τοῦ δὲ Αντωνίου xal τοῦ Σοσσίου πολλὰ 
κατηγόρησε, xal ἁδικοῦντα τὸν ᾽Αντώνιον διὰ γραμ- 
µάτων ἐξελέγχειν ὑπέσχετο. Οἱ οὖν ὕπατοι μήτ' 
ἀντειπεῖν θαῤῥοῦντες, µήτε σιωπᾷν ὑπομένοντες, 
τῆς πόλεως ἐκχωρήσαντες, ἀπῆλθον πρὸς τὸν ἸΑν- 
φώνιον, καὶ τῶν ἄλλων βουλευτῶν οὐκ ὀλίγοι αὐτοῖς 
συναπεληλύθασιν * καὶ αὖθις ἕτεροι, τὸν ᾿Αντώνιον 
λιπόντες, τῷ Καΐσαρι προσεχώρεσαν, ὅτι τήν τε τῆς 
Ὀκταθίας συνοίκησιν ἀπείπατο, καὶ ὅτι τῇ Κλεο- 
πάτρᾳ Ἠχθοντο. Ἐξ ὧν μαθὼν 6 Καΐσαρ τά s: ἆλα 


ruisset: Cesar per aliam cansam urbe excessit. 
Deinde reversus, praesid o militum adhibito, me- 
deste de seipso locutus, Sossium et Ántonium acri- 
ter accusavit, seque Ànton'um litteris prolatis in- 
juriarum convieturum esse affirmavit. Consules 
igitur, qui nec contradicere auderent, et tacere 
nom possent, urbe relicta, non paucis senatoribus 
eomitantibus, a4 Antenium se contilergat : ac 
vicissim alii Antonio relicto ad C.rsarem abierunt, 
infensi ob Octaviam repudiatam, et Cieopatrat 
edio. E quibus Czsar cum aliis Antonii arcanis 
eognitis, tum quale εἰ ubi testamentum ejus esset , 
id acceptum. publiee recitavit, facinus iniquissi- 
müm ausus, eaque recitatione etjam addictissimos 


$00 Αντωνίου, καὶ τὰς διαθήκας αὐτοῦ, καὶ παρὰ D Antonio sie commovit, ut et consulatum et omnem 


τίνι ἐτύγχανον, ἔλαθέ τε a21À;, καὶ δημοσίᾳ ἀνέ- 
ἵνω, αρᾶγμα ποιῄσας παρανομώταινον. Τοσαύτην δὲ 
διὰ τὰ γεγραμµένα ὀργὴν καὶ οἱ πάνυ ἑχείνφ 
φροαχξίµεγοι ἔνεδείξαντο, ὥστε τήν τε :ὑπατείαν 
xei ἄλλην ἅπασαν ἑἐξουσίαν ἀφείλοντο, καὶ τοῖς 
συνοῦσιν αὐτῷ ἄδειαν χαὶ ἑπαίνους, ἐὰν ἔγχατα- 
λίπωσιν αὐτὸν, ἑφηφίσαντο' καὶ τᾗ Κλεοπάτρα 
πόλεµον ἑἐπήγγειλαν ἄντιχρυς, ὃς μᾶλλον πρὸς τὸν 
Αντώνιον ὄτεινεν (δεσαν γὰρ αὐτὸν ὑπὲρ ἑκχείνης 
πάντα ὑποίσοντα)' υὕτω γὰρ αὐτὸν ἑδουλώσατο ὥστε 
βασιλίς τε xal δέσποινα ὑπ ἐχείνου χαλεῖτθαι, 
στρανιώτας 5ε Ῥωμαίους ἐν τῷ δορυφορικῷ αὐτῆς 
ἔχειν, xal ταῖς ἁσπίδι πάντων τὸ ὄνομα αὐτῆς 
ἐπιγράφεσθαι. Καὶ εἰς τὴ» ἀγορὰν δὲ μετ αὑτοῦ 


potestatem ei adimerent : el ejus familiaribus im- 
punitalem et laudationes decernerent, si illum re- 
liquissent : et Cleopatrae bellum aperte indicerent, 
quod ad Ántonium potius spectabat, quem propter 
illam nibil non subiturum norant : eui ita servie- 
bat, ut eam et reginam el doininam appellaret, et 
milites Romanos in custodia habere pateretur, 
quorum clypeis Cleopatr:e nomen inseriptum erat. 
Preterea mulier una cum eo forum ingrediebatur, 
ludos una curabat, jus una dicebat, una equita- 
bat. Ia urbibus lectica ferebatur, ipse pedes cum 
eunuehis sequebatur. Una et pingebatur, δὲ flnge- 
batur: ac ipse quidem flacchus et Osiris, illa 15is 
οἱ Luna vocabatur. Quam ob rem artibus illius 


847 JOANNIS ZONAR E 888 
mente captus putabatur. Neque vero eum solum, A εἰσεφοίτα, xol τὰς πανηγόρεις συνδιετίθετο, τὰς δίχας 


sad et proceres ejus eo redegit imposturis suis, ut 
Romanis quisque se imperaturum speraret: et in 
Capitolio jus dicere, votum et jusjucandum mazi- 
mum duceret. Antonius vero aliquando acinacem 
aecingebat, et peregrina veste utebatur. Quod si 
ili, Romanorum censtuli et duci, crimini dabatur 
peregrina vestis : nostri temporis $94 imperatores 
quis reprehensione eximet, qui a patrio vestitu re- 
cedunt, et non interdum, sed subinde barbarica 
veste utuntur ? Hoc rerum statu Cesar οί Anto- 
nius ad bellum se parabant, uterque multis sociis 
munitus : ac multa vulgo jactabantur, et signa fie- 
hant. Nam in saerificio quodam simius fanum Ce- 
reris ingressus, conturbavit omnia. Multi pueri 


€t συνεξήταξ», καὶ συνίππενε, καὶ ἐν ταῖς πύλεσιεν 
ἐχείνη μὲν ἓν δίφρῳ ἑφέρετο, ὁ δ Αντώνιος πεξζἩ 
μετὰ τῶν εὐνούχων αὐτῆς ἠχολούθει σννεγράφετό 
«ε αὐτῇ, xal συννεπλάττετο, αὐτὸς "Όσιρις xo Διό- 
νυσος λεγόμενος, ixsivr δὲ Σελήνη καὶ Ἶσις. “Ὁ- 
θεν ἔχφρων ὑπ αὐτῆς ix µμαγἹανείας ἔδοξε,Υεγο- 
vivat, Καὶ οὖκ ἐχεῖνον µόνον, ἀλλὰ xal τοὺς wap" 
αὐτῷ δυναµένους κατεγοήτευσε καὶ κατέδησεν, ὣς 
ἐλπίσαι xal τῶν 'Ῥωμαίων ἄρξειν, εὐχήν τε ποιεῖ- 
σθαι μεγίστην χαὶ ὄρχον τὸ ἓν τῷ Καπιτωλίῳ δικώ- 
σαι. 'O δὲ Αντώνιος ἀχινάχην τὲ Evlo:e παρεζώννυτο, 
καὶ ἰσθῆτι ἐχρῆτο παρὰ τὰ πάτρια. Τούτῳ μὲν οὖν 
ὑπάτῳ ὄντι καὶ στρατηγῷ Ῥωμαίων εἰς αἰτίαμα 
ἑλογίσθη ἡ ἔξω τῶν πατρίων στολὴ onc δὲ νῦν 


Romse congregati, et in factionem Antonianam et B βασιλεῖς Ῥωμαίων (857) πῶς ἄν τις ἐξαιρήσαιτο 


Czsarianam divisi, nemine jubente inter sese de- 
certarunt: et qui Antonii nomen praferebant, 
vwieti sunt. Ejusdem statua marmorea sanguine 
manavit. Ignis fanum Cereris et Spei absumpsit. 
Acciderunt et alias hujus generis, quorum nibil 
eos terruit. Antonius enim festinavit, ut eos ino- 
pinantes in Italia. opprimeret. Sed cum Corcyram 
appulisset, atque inde in Peloponnesum navigasset, 
Patris hibernavit, et milites passim distribuit : 
Cxsar vero Brundusio solvens, tempestate fatiga- 
ws recessit. 


μώμων xal αἰτιάσεως, µεταμφιεννυµένους παρὰ 
τὰ πάτρια, χαὶ οὐκ ἑνίοτε, ἀεὶ δὲ χεχρηµένους ἑσθῃῆτι 
βαρδαριχῇ; Οὕτω uiv οὖν τῷ τε Καίσαρι xal τῷ 
Αντωνίῳ συνηνέχθη τὰ πράγματα. Οἱ δὲ παρεσκευά- 
ζοντο πρὸς τὺν πόλεµον, ἕχαστος πολλοὺς συμµά- 
χους προσειληφώς ' xai πολλὰ παρὰ τῶν ἀνθρώπων 
ἐθρυλλεῖτο, πολλὰ δὲ χαὶ σημεῖα γεγόνασι. Πέη- 
χός τε γὰρ ἐς τὸ Δημήτριον iv. ἱερουργίᾳ εινὶ «los - 
θὼν, πάντα τὰ Évbov συνέχεε. Καὶ παῖδες bv τῇ 
Ῥώμῃ πολλοὶ ἁθροισθέντες, κελεύσαντος μηδενὺς, 
συνέµιξαν ἀλλήλοις, ol μὲν ὡς Καισάρειοι, οἱ δὲ ὡς 


τοῦ ᾿Αντωνίου μαχόμενοι, xat ἠττήθησαν οἱ τὸ τοῦ ᾽Αντωνίου ὄνομα φέροντες. Κἰχών τε αὐτοῦ λνθίνη 
αἷμα ἀνῆκε, xal vip τό τε Δημήτριον καὶ ναὺν ἕτερον Ἐλπίδος διέφθειρε, καὶ ἄλλα τοιαῦτα σνµδέδη- 
x€v. Οὐδὲν δὲ τούτων αὐτοὺς ἑἐφόδησεν᾽ ἀλλ' ὁ μὲν "Αντώνιος ὥρμησεν, ὡς ἓν «fj ἹἸταλίφ ἁδοκήτος 
αὐτοῖς tiv πόλεμον ποιησόµενος. Ὑλθὼν δὲ εἰς Κέρκυραν κἀχεῖθεν εἰς τὴν Πελοπόνησον ἀναπλεύσας s 
αὐτὸς piv bv Πάτραις παρεχείµασε, τοὺς δὲ στρατιώτας πανταχόσε διέπεµφεν ὁ δὲ Καΐσαρ ἀνῆχθη 
μὲν ἐκ τοῦ Βρεντεσίου, χειμῶνι δὲ περιπεσὼν xal πονηθεὶς ἀνεχώρησεν, 

XXIX. Vere incipiente Antonius se non commo- C K&. Ἡργμένου δὲ ἔαρος ὁ μὲν Αντώνως οὔὐ- 


vit. Nam ejus classiarii ex diversis gentibus colle- 
cti, cum proeul ab eo hibernarent: neque sese 
exercebant, et morbo ac transfugiis minuebantur. 
Agrippa quoque Meihone impetu capta, navium 
onerariarum appulsus observando, et in aliis stque 
aliis Graecis» locis exscensus faciendo, admodum 
eum perturbabat. C:xsar vero omnes milites, om- 
nes senatores, omnes equites, quorum aliqua erat 
auctoritas, Brundusii convenire jussit, alios, 
ut aliquid adjutarent, alios, ne seorsim rebus 
novis studerent : utque ostenderet se maxime 
prestentissimsque partis Romanorum consensu 
niti, Cum iisque lonio transmisso, et Corcyra, 
quam prassidiarii reliquerant, capta, in portu 


δαμῆ ἐχινήθη. Σύμμιχτοι γὰρ tix πολλῶν ἐθνῶν 
ὄντες οἱ εριτρίται αὐτοῦ χαὶ πύῤῥω χειµάζονες 
ἀπ αὐτοῦ, οὔτ’ ἐγυμνάζοντο, xai νόσῳ xat αὐτομολίαις 
ἠλάττωντο. Καὶ ὁ Αγρίππας τὴν Μεθώνην χατασχὼν 
ἐξ ἐφόδου, xal τὰς χατάραεις τῶν ὀλκάδων ἐπιτηρῶν, 


'χαὶ ἀποδάσεις ἄλλοτε ἄλλῃ τῆς Ἑλλάδος ποιούµενος, 


ἰσχυρῶς αὐτὸν ἑθορόδει. 'O δὲ Καΐσαρ πάντας uiv 
τοὺς στρατιώτας, πάντας δὲ τοὺς δυναµόένους τι τῶν 
βουλευτῶν xal ἱππέων εἰς τὸ Βρεντέσιον σννήχαγε, 
τοὺς μὲν ὅπως αὐτῷ τι συµπράξωσι, τοὺς 5 ὅπως 
ph µονωθέντες τι νεοχμώσωσι;, xaX Iv ἐνδείξηται 
ὅτι τὸ πλεῖστον xal κρατιστεῦον τῶν Ῥωμαίων ὁμό- 
γνωμον χέχτηται * xal σὺν αὐτοῖς τὸν Ἰόννον δυαδέ- 
6ηήχε, καὶ τὴν Κέρχυραν ἐχλειφθεῖσαν ὑπὸ τῶν 


Glyce appulit, qui a dulcedine fluvii in eum p φρουρούντων λαδὼν, εἰς τὸν λιμένα τὸν Ὀλυκὺν κατ- 


influentis nomen habet: inde Actium navigavit. 


Πρε. Καλεῖται δὲ οὕτως ὅτι kx. τοῦ ποταμοῦ 990 


Varie lectiones et note. 


(85") Τοὺς δὲ νῦν βασωεῖς Ρωμαίων. Hic 
porro carpit Zonaras imperateres et. Graecos sui 
evi. qui dimisso patrio vestitu, barbarico seu ϱς- 
traneo uti amabant. Soribit Nicephorus Gregoras, 
lib. n Joannem Vatatzem imp. cum videret Ro- 
manas divitias in peregrinas et sumptuosas vestes, 
Sericas, Assyrias, Babylonias, atque [talicas, vario 
ac solerti artificio confeetas effundi , edicto san- 
xisse, ne quis subdítorum iis uteretur, sed iis 
contenti essent, quas Romang provincie prabe- 


rent. Idem lib. xi extr. eum etiam morem inva- 
luisse tradit sub Andronico Palzologo Juniore, ut 
omnes simul, et adolescentes et senes pileis ete- 
rentur, non minus in palatio quam in agris, iisque 
ad libitum multiformibus et peregrinis; cum La- 
tinis alii, alii Mysiis et Triballicis, alli Syriis et 
Phoniciis uterentur, atque id denique in vestibes 
ohservasse, adeo ut prudentiores novuatem ali- 
quam et imperii destructionem , sed οἱ iustitule- 
rum finem ac morum inde male ominarentur. 











£99 


" ANNALIUM LIB. X. 


£90 


el; αὐτὸν ἐμθάλλοντος γλυχαίνεται. Κάχεῖθεν εἰς τὸ 4 Cum nemo contra. classem educeret, neque quid- 


"Axtyov ἔπχλει. Ὢ; δ' οὐδεὶς οὔτε ἀντέπλει, οὔτε ἐς 
"λόγους fiet αὐτῷ, 7) πρὸς μάχην f) πρὸς ὁμολογίαν 
ἐχκαλουμένῳ τους ἑναντίους, χατέλαθε τὸ χωρίον 
12010 ἓν (p νῦν ἐστιν dj. Νικόπολις, xàx τούτου ἑφή- 
δρευε τῷ Ακτίῳ χατὰ γῆν τε χαὶ θάλασσαν. Τὸ δὲ 
"Axtiv οἱ τοῦ Αντωνίου προχατελάδοντο, xal 
πύργοις ὠχύρωσαν ἑκατέρωθεν. Ἐπεὶ δὲ τὴν τοῦ 
Καίσαρος ἄφιξιν ἐπύθετο ὁ Αντώνιος, Ἠπείχθη 
μετὰ τῶν περὶ αὐτὸν εἰς τὸ "Άχτιον. οὐκ εὐθὺς 
μέντοι xal ἠγωνίσατο, καίτοι τοῦ Καΐσαρος παντὶ 
τόπῳ εἰς ἀγῶνα τοῦτον ἐνάγοντος΄ ἀχροθολισμοί: δ᾽ 
ἐπὶ πλείους ἡμέρας ἐχρήσατο, µέχρι συνῄθροισε τὰ 
στρατεύματα. 'O δὲ Καΐσαρ εἰς τὴν Ἑλλάδα τὴν τε 
Μαχεδονίαν ἔπεμφε στρατιὰν, ὅπως πρὸς ἑχεῖνα 


quam vel ad pugnam vel ad deditionem hostes 
provocanti responderent: eum occupavit loeum, 
in quo nunc est Nicopolis, ibique circa Actium 
terra marique stationes habuit. Nam ipsum Actium 
Ántoniani przoccupatum turribus utrinque munie- 
rant. Ántonius adventu Cesaris cognito, cum suis 
Actium properavit: $95 sed non statim. pugna- 
vit, quamvis à Cxsare modis omnibus lacessere - 
tur ; tumultuaríis tamen pugnis per dies complu- 
res certavit, donee conduxisset suos exercitus. At 
Cesar in Graeciam et Macedoniam misit. copias, ut 
Antonium vel invitam illuc pertraheret. Agrippa 
subito accessu Leucade et uavibus illius loci poti- 
tus est, Patras cepit, Corinthum ad deditionem 


peveté xy xol ἄχοντα τὸν ᾽Αντώνιον. Καὶ 6 'Aypix- B compulit. Titus Marcus et Taurus Statilius, equi- 


πας τῆς τε Λευχάδος xal τῶν ἓν ταύτῃ σχαφῶν al- 
Φνιδίως ἐπικλεύσας ἑχράτησε, χαὶ Πάτρας εἷλε xal 
τὴν Κόρινθον παρεστίσατο. Καὶ ὁ Tiso; ὁ Μάρχο:, 
Ταῦρός τε ὁ Στατίλιος τὸ ἱππιχὸν τοῦ Αντωνίου 
ἀθρόον ἐχδραμόντες συνέσχον, καὶ Φιλάδελφον βασι- 
λέα Παφλαγονίας προσεποιῄσαντο. Καὶ ὁ Δομίτιος ὁ 
«Ἐναῖος xaX ἄλλοι τῷ Καΐσαρι προσεχώρησαν. Φοδη- 
θεὶς οὖν ὁ ᾽Αντώνιος, μὴ ὅσοι ἐς thv. Μακεδονίαν 
χαὶ τὴν θράχην ἐπέμφθησαν παρ) αὐτοῦ, τῷ Καΐσαρι 
πρόσθωνται, ὥρμησε πρὸς αὐτούς. Κάν τούτῳ ναυ- 
µαχία τι; συνέστη, xal παρὰ μὲν τῇ πρώτῃ προσ- 
θολῇ ἱτρέφαντο οἱ τοῦ Αντωνίου τοὺς Καΐσαρος 
ὀλίγχους ὄντας. Tou δὲ ᾽Αγρίππου, ᾧ πᾶν ἀνεῖτο 
' τὸ τοῦ Καΐσαρος ναντιχὸ», κατὰ τύχην ἐπιδημήσαν- 
φος, οὗ µόνον οὐδὲν τῆς νίχης οἱ τοῦ ᾿Αντωνίου ἁπώ- 
ναντο, ἀλλὰ χαὶ ἀπώλοντο. Καὶ διὰ τοῦτο ἐπανελθὼν 
ὁ Αντώνιος ἱππομαχίᾳ τινὶ πρὸς τὴν τοῦ Καΐσαρος 
προφυλαχὴν ἡττήθη. Καὶ ἐπεὶ τὰ ἐπιτήδεια αὐτὸν 
ἤρξαντο ἐπιλείπειν, βουλὴν ἐποιῄσατο πότερον κατὰ 
χώραν µείναντες διακινδυνεύσουσιν, 7) µεταστάντες 
χρόνῳ τὸν πόλεμον διενέγχωσι. Καὶ ἄλλοι μὲν ἄλλα 
συνεθούλευσαν, ἡ δέ ys Κλεοπάτρα, τὰ ἐπιχαιρό- 
{ανα τῶν χωρίων φρουραῖς παραδοθῄναι, xat τοὺς 
λοιποὺς συναπᾶραι αὐτοῖς εἰς τὴν Αἴγυπτον συµόου- 
«λεύσασα, ἑνίχησε.' Εἰς δὲ τούτην ἦλθε τὴν γνώμην 
ὑπὸ σημείων θορυθηθεῖσα, καὶ ἐκ τῆς τοῦ στρατεύ- 
µατος ἀθυμίας καὶ ἀῤῥωσείας δείσασα, xat τὸν Αν- 
τώνιον ἐξεφόδησεν. Οὐ μέντοι λάθρα, οὐδὲ μὴν 


tatum Antonii subita excursione ceperunt, οἱ Phi- 
ladelphum Papblagonie regem in suas partes tra- 
duxerunt. Cn. item Domitius et alii ad Ciessrem se 
contulerunt. Veritus igitur Antonius, ne ii quos 
in Macedoniam et Thraciam misisset, idem face- 
rent, ad eos properavit. Interea conflictus quidam 
mari factus est : et Cxsariani, pauci numero, ab 
AÀntonianis principio pulsi. Sed fortuito Agrippz 
superven?u, qui toti Czsarianse classi prsserat, fa- 


. etum est, ut illi non modo nullum victorie fructum 


caperent, sed etiam interirent. (ua de causa rever- 
sus Antonius, equestri certamine eum primis Cse- 
saris excubiis congressus, succubuit. Et quia come 
meatus penuria laborare incipiebat, concilio in- 
ducto deliberavit, an manendum, et martis alea 
periclitanda : an vero alio abeundum, et bellum 
ducendum esset. Aliis aliud censentibus, Cleopa- 
tre sententia vicit, ut opporiunissimis locis prz- 
sidia imponerentur, czeleri secum ip Egyptum na- 
vigarent. Id autem consilii cepit, tum quod prodi- 
giis quibusdam terrebatur, tum quia exercitus de- 
sperationem et morbum timebat : Ántonio quoque 
terrorem incussit. Sed quia neque clam, neqne 
etiam aperte tanquam fugientes abire volebant, ne 
Sociis terrorem incuterent, sed tanquam ad pu- 
gnam parati navibus optimos delectis, et quia 
morbo et transfugiis τοπιίραια imminutus erat na- 
merus, reliquis crematis, et noctu pretiesiesimis 


φανερῶς ἐχπλεῦσαι ὡς φεύγοντες ἑδουλεύσαντο, ἵνα D.quibusque rebus clam illatis, ad navigandum se 


μὴ εἰς δέος τοὺς συμμάχους ἐμδάλωσιν ’ ἀλλ' ὡς 
ἐπὶ ναυµαχίαν παρασκευαζόµενοι, αάντεῦθεν τὰ 
ἄριστα τῶν σκαφῶν ἐκλεξάμενοι, ὅτι ἐκ τῆς φθορᾶς 
«s xal τῆς αὐτομολίας οἱ ἐρέται ἠλάττωντο, χατέ- 
πρησαν τὰ λοιπὰ, καὶ νύχτωρ πάντα τὰ τιμιώτατα 
λαθραίως ἑἐμδαλόντες αὑτοῖς, ἔτοιμα εἰς ἔκπλονν 
ἐποίησαν. Καὶ τοὺς στρατιώτας παρεθάῤῥυνε πρὸς 
τὴν ναυµαχίαν, διαλεχθεὶς αὐτοῖς ὁ ᾽Αντώνιος. Καὶ 
οὕτως πάντας μὲν τοὺς πρώτους τῶν συνόντων αὐτῷ 
gl; τὰς ναῦς ἑνεθίδασεν, ἵνα µή τι νεωτερίσωδιν, ὡς 
ὁ Δέλλιος χαὶ ἄλλοι τινὲς αὐτομολήσαντες * παμπλη- 
si; δὲ xal τοξότας xai σφενδονήτας xaX ὁπλίτας 
ἑνεθίδασε. Τρι]ρεις μὲν γὰρ ὀλίγάς εἶχεν, αἱ δὲ 
λοιπαὶ τετρήρεις χαὶ δεχήρεις ἦσαν αὐτῷ. Kalsap 


instruxerunt. Ántonius milites pro concione ad 
pugnam incitavit, atque ita primores omnes fami- 
liarium suorum in naves imposuit, ne quid novi 
molirentur : ut Dellius et alii transfuge fecerant. 
Quam plurimos etiam funditores, sagittarios el ar- 
matos imposuit. Triremes 546 enim paucas ha- 
bebat, estere quadriremes et deciremes erant. 
Casar eorum instructione visa, coutra se parabat : 
sed eorum consilio tum ex aliis, tum ex Dellio co- 
gnito, exercitam convocavit: quem dum ad pu- 
gnam cohortatur, ingenti imbri οἱ turbine in clag- 
sem Antonii illato, resumpta fiducia, eorum abi- 
tum observavit, Cumque Antoniani in procinctu 
starent, nec tamen prodirent, in animo babuit, 


891 JOANNIS ZONAT,E 802 
eos vel stantes aggredi, vel repellere. Sed.quia A δὲ χαΏεώρα μὲν καὶ τὴν παρασκευὴν αὐτῶν καὶ 


neque prodibant, neque se convertebant, sed Joco 
non mulato aciem condensabant, aliquantulum 
morauis est : deinde congressi pugnaverunt. Cum 
diu xquo marte et ancipiti victoria dimicareltur : 
Cleopatrae Lx navea, signo ab ea dato, velis ad dis- 
cessum elatis pelago se commiserunt. Antonius 
vero abeuntem Cleopatre navem conspicatus, in 
quinqueremen transcendit : oblitusque rerum om- 
nium, cam persequitur, quz ipsum perdiderat, et 
amplius perditura erat. Illa vero agnitis navie insi- 
gnibus, substitit. Ita in illius navem receptus, et so- 
lus in proram progressus, sedit tacitus. Triduoque 
s'c exacto, cum Taxnarum venisset, a familiarium 
mulierum caetu ad conceenationem et ad concubitum 
est invilatus. Ejus vero classis post discessum ipsius 
cum ad horam usque decimam restitisset, jussu Ca»- 
saris igni injcclo partim cremata est, partim capta. 
Dicuutur eirciter ccc naves esse capte. 


ηύὐτρετίξετο' μαθὼν δὲ xal τὴν διάνοιαν σφῶν ἐξ 
ἄλλων τε xXx. τοῦ Δελλίου, συνῄγαγε τὸ στράτευµα, 
καὶ εἰς µάχην δι ὧν εἴρηχε παρεκάλεσε. Κάν τούτῳ 
ὑετοῦ γενοµένου λαύρου, xai ζάλης πολλῆς εἰς τὸ 
«o9 Αντωνίου ναυτικὸν ἑαπεσρύσης, ἀνεθάρσησεν ὁ 
Keisap,. καὶ τὸν ἔχπλουν αὐτῶν ἑἐπετήρει. Ὡς δὲ 
παρετάζαντο μὲν οἱ τοῦ Αντωνίου, οὗ μέντοι τπρο- 
ᾖεσαν, ὥρμησε μὲν ὣς xal ἑστῶσι αφίσι προα αἴξων 
3) xaX ἀναχωρῆσαι ποιῄσων. Ὡς δ᾽ οὔτ᾽ ἐξώρμησαν, 
οὔτ' ἀνέστρεφαν, ἀλλὰ κατὰ χώραν ἔμενον τῇ συν- 
τάξει τε ἐπεπύχνωντο, ἀνέσχε χρόνον τινὰ, εἶτα 
συµπεσόντες ἐναυμάχουν. ᾿᾽Αγχωμάλου δὲ τῆς ναν- 
payla; οὔσης ἐπὶ πολὺ xal ἀχρίτονυ, αἱ Κλεοπάτρας 
ἑξήκοντα νῃες, συνθήµατος παρ) αὑτῆς δοθέντος, 
εἰς ἁπόπλουν fpxact τὰ ἱστία καὶ πρὸς τὸ πέλαγος 
ὥρμησαν. 'O 9 Αντώνιος, τὴν Κλεοπάτρας ναῦν 
ἰδὼν ἀποπλέονσαν, πάντων ἐπ'λαθόμενος sl; πεντέρη 
μεταθὰς ἐδίωχε τὴν ἀπολωλεκυῖαν αὐτὸν, xat. ἔτι 


πλοσαπολέσουσαν. Ἐκείνη δὲ γνωρίσασα τὸ τῆς νεὼς αημεῖον, ἀνέσχε. Kol ἀναληφθεὶς εἰς chv 


ἑκείνης ναῦν, µόνος παρελθὼν ἐς πρώραν ἐκάθητο 


σιωπῶν, xal τρεῖς μὲν ἡμέρας οὕτω διἠγαγεν ' kv 


ὃξ Ταινάρῳ Ὑενομένους αἱ συνήθεις γνναίιχες xaX συνἠγαγον, xal αυνδειπνεῖν xal σιγκαθεύδειν ἀνά-- 


πεισαν, Τὸ δὲ τοῦ Αντωνίου ναυτικὸν μετὰ τὴν 


αὐτοῦ ὑποχώρησιν ἀντισχὸν µέχρις ὥρας δεχάτης, 


πυρὸς ἐπενεχθέντος τοῖς σχάφεαι χελεύσαντος Καίΐσαρος, τὸ μὲν κατεφλέχθη, τὸ δὲ ἑάλω. Λέγεται γὰρ 


περὶ τριαχοσίας viec ἑαλωχέναι. 

XXX. Hic navalis pugne fuit exitus, iv Nonas 
Septersbris, ac tnm. Csesar solus rerum omnium 
potiri ccepit, ut ab ee tempore imperium ejus nu- 
merari incipiat. [n castrorum loco urbem Nicopo- 
lim a vietoria nomine indito eondidit, el etatuas 
zreas hominis el asini collocavit. Fertor enim 
nocturno tempore, pridie ejus diei quo navale.pree- 
lium commissum est, tabernaculo ad naves con- 
templandas egressus, in homninem agasonem inci- 
disse, qui rogatus quis esset ? responderit, sibi 
Fortunati esse nomen, asino Victorini. Es statue 
post Byzautium translate, in equestri theatro ste- 
terant. Pedestres autem et equestres Antonii copise 
cum vii post illius fugam dies permansissent, de- 
nique ad vieterem 37 vansiverunt. Quidam vere, 
ex Romanis potissimum, ad Antonium, socii do- 
mum abierunt. Cesar in Iisliam properans, veri- 
tes ne quis in ea motus exsisteret, Brundusium 
cum venisset, non amplius est progressus : nam 
ibi eum et senatus et ordo equester, et plebis ma- 
xima pers convenerunt. Ubi rebus quibusdam ex 
sententia confectis, iterum in Graciam discessit, 
et novibus per isthmum Peloponnensem 9) tem- 
pestatem traductis, celeriter in. Asiam transiit. At 
Cleopatra Agyptum occupare contendit, ne qai res 
novas molirentur metuens : quo cam venisset, un- 
dique pecuniam et copias coegit. Antonius in Li- 
hyam navigavit. Cam autem is quoque esercitus, 
quem ibi habebat, defecisset, sibs manus afferre 
voluit: sed ab atnicis prohibitus, Alexandriam ve- 
fiit. Ibi ad pugnam se nstruentes, tamen legatos 
de pacis conditiontbus ad Cresarem miserunt. Cleo 
patra vero, clam Antonio, familiaribus ejus peeu- 
nias, ipsi Csesar! aureum sceptram, ejusdem ma- 


A'. Τοιοῦτον μὲν τῇ ναυµαχίᾳ τέλος ἐγένετο πατὰ 
«hv δευτέραν τοῦ Σεπτεµθρίου µηνός. Καὶ τότε µόνῳ 
«ῷ Κσίσαρι «b. χράτος ἅπαν περιελήλυθεν, ὡς kx 
τούτου δὴ τοῦ καιροῦ τὴν αὑτοῦ µοναρχίαν ψηφίξε - 
σθαι. Πόλιν δ᾽ àv τῷ τοῦ στρατοπέδου «vq συνῴκε- 
σε, Νικόπολιν χαλέσας αὐτήν. Ἔστησε δὲ καὶ στήλας 
χαλκᾶς ἀνθρώπου καὶ ὄνον. Λέγεται γὰρ νυχτὸ» ἔτι 
οὕαης καθ) ἣν ἡμέραν ἡ ναυμαχία σννέστη, ἀπὸ cc 
σχηνῆς αὐτῷ προελθόντι, καὶ περιιόντι τὰς ναυς 
ἄνθρωπος ανναντῆσαι ὄνον ἑλαύνων. Πνθομένῳ δὲ 
τοὔνομα, εἰπεῖν ᾽Κμοὶ μὲν Εὔτνχος ὄνομα, τῷ 
δ) ὄνῳ Νίκων». Αἱ στῆλαι ὃ αὗται ὕστερον ἀναχομι- 
σθεῖσαι εἰς τὸ Βυζάντιον ἔστησαν ἐν τῷ εἲς ἵπκη- 
λασίας θεάτρῳφ. Ἡ δὲ πεζή τε xol ἰπκιχὴ δύναμις 
«oU Αντωνίου μετὰ τὴν ἐχείνου φυγὴν ἡμέρας ἑπτὰ 
συμμµείνασα, τέλος τῷ κρατήφαντι προσεχώρησαν. 
Τινὲς δὲ καὶ μάλιστα τῶν Ῥωμαίων ἀπῆλθον πρὸς 
«bv ᾽Αντώνιον, οἱ δέ ve σύμμαχοι οἴχαᾶς. 'O μέντοι 
Καΐσαρ εἰς τὴν Ἰταλίαν ἠπείχθη, µή τι ατασιάσωσε 

p Φοδηθείς. Ἐλθὼν δ' ἐς τὸ Βρεντέσιον, οὐχέτι ποῤῥω- 
τέρω προὐχώρησεν. "H τε γὰρ γερουσία xai tj ἱπ- 
πὰ; τοῦ τε δήµου τὸ πλεῖστον xai ἕτεροι συνῆλθον 
ἐχεῖ. Ἔνθα νὰ αὐτῷ δοχοῦντα κατάπραξἆμενος ic «hv 
Ἑλλάδα αὖθις ἀπῆρε. Καὶ διὰ τοῦ ἰσθμοῦ τῆς lls- 
λοπονήσου τὰ; ναῦς διὰ τὸν χειμῶνα διαγαγὼν τα- 
χέως εἰς τὴν ᾿Ασίαν ἀνεχομίσθη. Κλεοπάτρα δὶ, qu- 
γοῦσα, χαζαλαθεῖν τὸν Αἴγνπτον ἔσπευσε, δεδοικυῖα 
μῇ τι νεωτεβίσωσι, Καὶ γενοµένη ἐν ταύτῃ, παντα- 
χόθεν συνόλεγε χρήματα Πθροιζέ τε δυνάμεις. Αντώ- 
voc δὲ εἰς Λιθνην ἀπέπλευσεν, Ἀπεὶ δὲ καὶ ὅπερ 
οἶχεν ἐχεῖ στράτευμα ἀπέστη αὐτοῦ, ὤὥρμησε μὲν 
ἐπυτὸν ἀνολεῖν ' ὑπὸ δὲ τῶν φίλων χεχώλυτς, xel 
ἀνεχομίαθη εἰς ᾽Αλεξάνδρειαν. Καὶ παρεακχευάζοντο 
piv ὡς voi πολεμήσοντες * ἔστειλαν δέ εινας ααὶ 





803 


ANNALIUM LIB, X. 


891: 


προς Καΐσαρα λόγους ὑπὲρ εἰρήνης κοµίζοντας, τοῖς Aj tarte corenam, et. sellaro γοβίαπί rmisi, tanquam 


δὲ συνοῦσιν αὐτῷ χρήματα * καὶ ἡ Κλεοπάτρα xpóga 
τοῦ Αντωνίου σκῆπτρον αὑτῷ χρυσοῦν χαὶ στέφα- 
vov ὅμοιον xal δίφρον βασίλειον ἔπεμψεν, ὡς xal 
τὴν ἀρχὴν αὐτῷ δι αὐτῶν διδοῦσα, 
δῶρα ἔλαθεν, οἰωνὸν αὐτὰ ποιησάµενος, ἀπεχρίνατο 
δὲ τῷ μὲν ᾽Αντωνίῳ οὐδὲν, Κλεοπάτρα δὲ ὅτι ἁπι- 
χτεινάσῃ τὸν ᾿Αντώνιον, f] ἐκδαλούσῃ ἄδειαν αὐτῇ 


δώσει, καὶ τὴν ἀρχὴν ἑάσει ἀπαρεγχείρῃητον. Ἐν. 


τοσούτῳ δὲ xà; iv τῷ Αραθικῷ χόλπῳ ναυπτυηθεί- 
σας τῇ Κλεοπάτρᾳ τριήρεις χατέχαυσαν ol 'Apá- 
6:0t, καὶ τὰς ἐπιχουρίας οἱ Spot χαὶ οἱ δυνάσται 
ξύμπαντες ἀπτρνήσαντο. ᾽Αντώνιας δὲ καὶ fj Κ)εο- 
πάτρα, ἀχούσαντες τὰ παρὰ τοῦ Καΐσαρος αὐτοῖς 
ἐπεσταλμένα ἔπεμφαν αὖθις, fj μὲν χρήματα αὐτῷ 
πολλὰ δώσειν ὑπισχγουμένη, ὁ δὰ τῆς τε φιλίας xat 
τῆς συγγενείας αὑτὺν ἀναμιμνήσχων * xal ἑαυτὸν 
ὃ-,αχειρίσασθαι ἐπηγγέλλετο, ἂν διὰ τοῦτο ἡ Κλεοπά- 
τρα σωθῇ. 0ὐδὲν μέντοι οὐδὲ τότε ᾽Αντωνίῳ ἀπεχρί- 
0r, * τῇ δὲ Κλεοπάτρᾳ πολλὰ xa vts ἠπείλησε xal 
ὑπέσχετο. Φοδθηθεὶς δὲ μὴ τὰ χρήµατα may minos 
ὄντα διαφθεἰρῃ ἡ Κλεοπάτρα, ἃ εἰς τὸ μνημεῖον, ὃ ày 
τοῖς βασιλείοις κατεσχεύασεν, ἤθροισε (χαὶ và ρ 
πάντα καταχαύσειν Ἰπείλει μεθ’ ἑαυτῆς, εἰ Ov βού- 
λοιτο διαμάρτῃ), Θύρσον olxsioy ἔπεμψεν ἐξελεύ- 
θερον πολλὰ ἑροῦντα αὑτῃ φιλάνθρωπα, xal ὅτι 
ἔρωτα τρέφει ὁ Καΐσαρ αὐτῆς. "O0sv καὶ τὸ Πηλού- 
otov χατέσχεν ὁ Καΐσαρ, δυνάµει μὲν τὸ φαινόμενον, 
λάθρα δὲ προδοθὲν ὑπὸ Κλεοπάτρας. 'Epdv γὰρ αὖὐ- 


"0 δὲ τὰ μὲν. 


una cum his imperium etiam ei ἰταῤθεοί. Csesar 
meneribus boni ominis causa accepüs, Antonio 
nibil respondit : Cleopatre nuntiari jussit, si An- 
tonium vel occidisset, vel ejecisset, se impunita- 
tem ei daturum, οἱ regnum inviolatum relicturum. 
Interea zdificatas Cleopatrz in sinu Arabico naves, 
Arabes cremaverunt, auxilia populi dynasteque 
omnes negaverunt. Áccepto Caesaris responso, de- 
nuo legatos miserunt: Cleopatra magnam pecu» 
niam pollicens, Antonius cognationis et amiciliae 
eum commonefaciens, seque sibi manus allaturum 
affirmans, si suus interitus Cleopatra: salutem aila- 
turus esset, Casar vero ne tum quidem Antonio 
quidquam respondit, Cleopau:x vero multa et com- 
minatus eL pollicitus est: et quia metuebat, ne 
mulier ingentem pecuniam, quam in monumen- 
tum in regia paratum intulerat, abuleret (minata 
enim erat, nisi votorum compos ficret, eam se 
una secum crematuram ) Thyrsum libertum ad 
eam misit, qui prazter alia humanitatis plena, il- 
lud etiam ei diceret, Cxsarem amore illius esse 
captum. Sic Pelusio potitus est, quasi urbem 528 
vi expugnasset, cum revera prodita esset a Cleo- 
patra. Nam cum se ab illo amari audisset, atque 
ejus desiderio teneretur, statim ei Pelusium dedi- 
dit. Antonius igitur absens, Pelusii occupatione 
cognila, in reditu anle Alexandriam equilatum Cz- 
saris iLinore fatigatum vicit, Inde receptis animis, 


τῆς ἐχεῖνον ἀχούσασα, χαὶ τούτου ἐφιεμένη, εὐθὺς C et eo fretus, quod litteras sagittis appensas in ca- 


αὑτῷ προῄχατο «b Πηλούσιον. 'O 5' οὖν Αντώνιος 
ἀπὼν, xal τὴν τοῦ Ππλουσίου κατάληψιν γνιὺς, 
ἐπανελθὼν πρὸ τῆς ᾽Αλεξανδρείας τῷ Καΐσαρι προῦτ- 
ἦντησε, xal συμθαλὼν τοῖς ἱππεῆῶσι χεκµηχόσιν Ex 
τῆς ὁδοιπορίας, ἐνίχησε. Κάχ τούτου ἀναθαρσήσας, 
xal ὅτι τοξεύμασιν kc τὸ στρατόπεδον τοῦ Καΐσαρος 
γραμμάτια ἔπεμψε, πολλὰ χρήματα τοῖς στρατιώ- 
ταις ἐπαγγελλόμενος, προσέµιξε xal τῷ πεζῷ, xal 
ἠττήθη, Καὶ ὁ μὲν ἑλαττωθεὶ; ἀπέχλινε πρὸς τὸ 
ναντικὸν xal ὡς vaupaxfisov παρεσχευάζετο ἢ πρὸς 
Ἰθηρίαν πλευσούμενος. Γνοῦσα δὲ τοῦτο ἡ Κλεοπά- 
τρα τὰς μὲν ναῦς αὐτομοθλῆσαι ἐποίησεν, αὐτὴ δὲ 
εἰς τὸ Βρίον εἰσέδυ αἰφνίδιον, ὡς νάχα τὸν ᾽Αντώνιον 
Φοδουμένη ὑπειληφότα προξίδοσθαι παρ) αὐτῆς. Δύω 
δὲ ἦσαν ἐχεῖ σὺν αὐτῇ θεράπαιναι xal εὐνοῦχος εἷς. 
Εἰσελθοῦσα δὲ τὰς μὲν θύρας κατέἐχλεισεν ἀσφαλῶς, 
πρὸ» δὲ τὸν ᾽Αντώνιον τοὺς ἀπαγγελοῦντας ἔπεμφεν 
ὅτι τέθνηκεν. Πιστεύσας δ᾽ ἐχεῖνος, τινὶ τῶν παρόν- 
των ἀπέτρεψεν ἀποκτεῖναι αὐτόν. Ὡς 6' ἐχεῖνος 
σπασάµεθος τὸ ξίφος ἑαυτὸν χατειργάσατο, Εὖγε, 
εἶπεν, ὦ "δρως, (τοῦτο γὰρ ἣν ὄνομα τῷ ἀνθρώπῳ) 
óc! µε τί χρὴ ποιεῖν διδάσχεις * καὶ πλήξας ἑαυτὸν 
διὰ τῆς χοιλίας εἰς τῶν χλίνην ἀφῆχεν. "Hv δὲ οὐκ 
εὐθυθάνατος ἡ πληγή. θαρύδου δὲ γενομένου, ἤσθετο 
ἡ Κλεοπάτρα, xal τὰς μὲν θύρας οὐκ ἀνέφξεν, ἄνω- 
θεν δὲ προχύψασα (οὕπω γὰρ τὰ πρὸς τῇ ἀροφῇ ἑξείρ- 


Υαστο) xal μαθοῦσα τὸ γεγονὸς, χοµίζειν αὐτὸν ἐς. 


τὸν τάφον ἑκχέλευσε, Γνρὺς δὲ x&xslyog ἔτι ζῶσαν 


D 


sira Ceesaris.ejaculatus esset, quibus magnam pecu- 
niom militibus pollicebatur : etiam pedites aggres- 
8U$, et victus, spe in classem collata, ita $e pora- 
vit, quasi aut mari pugnaturus, aut in Hispaniam 
abiturus, Eo Cleopatra coguito, curavit ut naves 
ad Cesarem transirent, ipsa monumentum repente 
cum duabus ancillis et uno eunucho subiit, quasi 
Antonium timeret, qui se ab ipsa prodi putaret : 
el janua diligenter clausa, ad illum misit, qui οἱ 
nuntiarent ipsam esse mortuam. Qued cum cre- 
deret Ántonius, 8e a quodam occidi jussit. UL vero 
ille stricto gladio semetipsum interfeeit ; Recte 
vero, inquit, Eros (id enim homini erat nomen, 
quod Latinis Amorem sive Cupidinem significal) 
quid sit agendum me doces : illatoque in ventrem 
ictu, non statim leihifero, lectulo incubuit. Tu- 
multu orto, Cleopatra fores που aperuit, sed su- 
perne prospectans (necdum enim tectum absolu- 
tum erat) eo facinore cognito, illum in monumen- 
tum inferri jussit : qui cum eam vivere cognovis- 
sel, ut ad eam portaretur, oravit. Cum allatus es- 
set, calenis el funibus ab ος οἱ ambabus ancillis 
alirabebatur. Quem ubi cruentatum οἱ moribun- 
dum accepit, vestes syas scidit, el pectus manibus 
planxit, ac se laceravit, ΔΙ ille vino pestulato, 
haustoque, nonnulla cum muliere collocuius, ex- 
spiravit. Casar, Antonii morte nuntiata, illacry- 
mavit : et litteras ejus amicis recians,. seipeunms 


895 JOANNIS ZONATUE 896 
damnavit, quod illi equa et justa postulanti, arro- αὐτὴν, vapsxdaet χοµισθῆναι ἐκεῖ, καὶ πομισθεὶς 
ganter et superbe responsum negasset. σειραῖς xai χαλωδίοις ἀνείλχετο παρ αὐτῆς xal των 
θαραπαινίδων ἀμφοῖν. Δεξαμένη δὲ αὐτὸν αἴματι πεφυρµένον xal δυαθανατοῦντα, τοὺς πέπλους πε- 
'εῤῥήξατο ἐπ᾿ αὐτῷ, καὶ τὰ στέρνα ἔτυπτε' χαὶ χατεσπάραττε ταῖς χεραίν. 'O δὲ olvov κιεῖν τη σεν 
xat πιὼν xal τινα ὁμιλήσας τῇ Ἐλεοπάτρα ἑξέλιπε. Καΐσαρ δὲ ἀγγελθέντος αὐτῷ τοῦ θανάτου τοῦ Ἂν- 
τωνίου, ἀπεδάκρυσε, xal τὰς ἐπιστολὰς ἐχείνου τοῖς φίλοις ἀναγινώσχων χατεγίνωσχεν ἑαυτοῦ, ὡς εὖ- 
γνώμονα αἰτοῦντος ἐχείνου xai δίχαια, αὑτοῦ δὲ φορτικῶς χαὶ ὑπερηφάνως πρὸς τὰς ἀποχρίσεις δια- 





κειµένου. 

XXXI. Proculeium autem ad Cleopatram capien- 
dam, et ín vita retinendam misit : quod magne 
sibi glorize fore putabat, si eam in triumpho du- 
ceret. llla vero intra fores fortiter clausas stans, 


cum eo collocuta est. Cesar cognito loco in quo. 


esset, Gallum misit qui cum ea ageret. Quo de in- 
dustria sermonem ad 599) fores trahente , Procu- 
lelus cum duobus ministris scala per fenestram 
clam scandit. Cum vero altera ex una inclusis 
mulieribus exclamasset : Misera Cleopatra, viva ca- 
peris, pugione quo accincta erat, se ferire insti- 
tuit. Sed Proculeius celeriter accurrit, eamque 
continuit : ereptoque pugione, inquisivit ne quod 
venenum Ooccultaret. Caesar Epaphrodito liberto 
mandavit ut. eam omni diligentia viventem asser- 
varet, atque ipse urbem ingressus est. Antonio a 
Cleopatra magniflco et regio apparatu tumulato, 
cum febre laboraret (nam pectus ejus exulceratum 
erat et inflammatum) inedia sibi necem consciscere 
institult. Qno (βατ animadverso, minis et terrore 
de liberis injecto, eam veluti machinis admotis 


ΛΑ’. El; δὲ «hv Κλεοπάτραν ἕπεμψφε τὸν Ἡρο- 
χλήϊον, ζώσης αὐτῆς χρατῆσαι θέλων, μέγα πρὺς 
δόξαν ἡγούμενος διαγαγεῖν αὐτὴν εἰς τὸν θρίαµθον. 
Ἡ &k ἐντὺς θυρῶν χεχλεισµένων ἰΙσχυρῶς στᾶσσ 
διελέχθη αὐτῷ. 'Q; δὲ χαταμαθὼν τὸν τόπον ἀπέγ- 
γειλε Καΐσαρι, Γάλλος μὲν ἐπέμφθη αὑτῇ ἔντευξ/- 
µενος, ὃς ἐμήχυνε πρὸς ταῖς θύραις τὸν λόγον ἐπί- 
τηδες, Προχλήϊῖος δὲ χλίµαχι διὰ θυρίδος εἰσῃῆλθε 
λαθὼν μετὰ δύω ὑπηρετῶν. T5; δὲ μιᾶς τῶν aoi 
συγχαθειργµένων γυναιχῶν ἀνακραγούσης, Τάλαινα 
ΚΑεοπάτρα, ζωγρῇ, ὤρμησε μὲν ἑαυτὴν πατάξα: 
(παρέζωστο γάρ τι ξιφίδιον) προσδραμὼν δὲ αὑτῇ ὁ 
Προχλήϊος, σννέσχεν αὐτὴν, καὶ ἀφείλετο τὸ ξιςίδιον, 
χαὶ uf, τι χκρύπτῃ φάρµακον ἐξηρεύνησεν. "E τεμφε 
δὲ Καΐσαρ Ἐπαφρόδιτον ἀπελεύθερον, "χελεύσας 
ζῶσαν τηρεῖΐν πάνυ ἐπιμελούμενον, αὐτὸς δὲ Καΐσαρ 
εἰσήλασεν εἰς τὴν πόλιν. Καὶ ὃὁ ᾽Αντώνιος παρὰ τῆς 
Κλεοπάτρας ἑτάφη πολυτελῶς xai βασιλιχῶς. Ὦν - 
ρετῶν δὲ αὑτῇῃ Υενοµένων ( ἐφλέγμηνε γὰρ αὐτῆς τὰ 
στέρνα xaX Ἰλκωτο) τροφῆς ἀπείχετο, ὡς ἑντεῦθεν 
λνθησομένη τοῦ (fjv. Ὁ ὑπονοῇσας ὁ Καΐσαρ ἅπει- 


expugnavit, ut cibum et curationem admitteret, 0 λὰς αὐτῇ χαὶ φόδους περὶ τῶν τέχνων προσέδαλεν, 


ac paulo post ipse ad eam alloquendarm venit. lila 
vero in tenui stragulo instar paupercule decum- 
bens, exsiliit : et cum ad ejus genua provoluta, re- 
cumbere jussa esset, eum voce tremula et oculis 
fletu. confectis assidentem perinde oravit, ac si 
vitz cupidissima esset, postremo pecunis descri- 
ptionem ei obtulit. Cesar eam vite cupidam esse 
ratus, gavisus est : ao se omni spe illam splendi- 
dius tractaturum pollicendo decepisse putáns, ipse 
magis est deceptus. Cum enim illa cognovisset 
eum terra per Syriam iturum, ipsam vero post 
triduutn. Romam missurum : oravit, ut Antonio 
parentare liceret. Quo permíisso, ad monumentum 
perlata, magno luetn edito, loculoque coronis et 
Inferiis ornato, balneum sibi parari Jussit. Dum 
lota accumbit, splendideque praudet : quidam ex 
ΔΡΤΟ vas plenum ficubus portans, a custodibus 
quid ferret rogatus, ostensis ficubus ingredi jussus 
. tst. Post prandium Cleopatra litteras obsignatas 
C:esari misit, quibus orabat ut cum Antonio sepe- 
Éretur, Unde ille statim intellexit quid actum es- 
set, ac rem explorari jussit. Qui missi erant, cum 
propere accurríssent, mortuam eam in aureo lecto 
regaliter ornatam invenerunt, altera ejus ancilla 
Irade ad pedes illius exspirante, altera Charmonio 
cx gravedine capitis jam labescente, et diadema 
Cle:patrie exornante. Cui cum quidam dixisset : 
Pulchra vero ista sunt, $30 Charmonium? illa : 
Pulcherrima, inquit, ei decora tot regibus oriunda. 


ol; ἐχείνη χαθάπερ µηχανήµασιν ὑπερείπετο, καὶ 
τρορήν τε xal θεραπεἰαν προσίετο. "Hxc δὲ µετ' 
ὀλίγον καὶ 6 Καΐσαρ αὑτῇ ἐντευξόμενος. Ἡ δὲ, λιτῶς 
kv στιδάδι καταχειµένη ὥσπερ µονοχίτων, ἀναπηδέ- 
σασα προσπίπτει αὐτῷ, ὑπότρομος τῇ φωνῇ, xal 
συντετηχυΐῖα ταῖς ὄψεσι, Κελεύσάντος δὲ τοῦ Καΐσα- 
ρος ἀναχλιθῆναι xal αὐτοῦ παραναθισαµένου, ἔδεῖτο 
αὐτοῦ ὡς μάλιστα τοῦ ζὴν περιεχοµένη’ τέλος 8k 
τῶν χρημάτων ἀναγραφὴν αὐτῷ ἐἑνεχείρισεν, Ὁ dà 
φιλούνχεῖν αὐτὴν οἰόμενος ἤδετο, xai εἰπὼν ὅτι τά- 
σης ἑλπίδος atf] λαμπρότερον χρήῄσεται, ἠπατηκέ- 
ναι μὲν αὐτὴν ᾧετο) μᾶλλον δ᾽ αὐτὸς ἑξηπάτητο. 
Μαθοῦσα γὰρ ὡς 6 Kalsap μὲν πεζῃ διὰ Συρίας 
ἔγνωχεν ἀπιέναι, αὐτὴν 0 ἐς τὴν Ῥώμην στέλλει 


D μετὰ τρίτην ἡμέραν, ἐδεήθη Καΐσαρος ὅπως ἑνέγχη 


τῷ Αντωνίῳ χοάς. Καὶ ἑπιτρέφαντος, ἐπὶ τὸν τάφον 
χομισθεῖσα πολλὰ ὠλοφύρατο, εἶτα στέφασα καὶ 
κατασπασαμµένη τὴν σορὸν, ἐχέλενυσεν αὑτῃ λουτρὸν 
γενέσθαι. Λουσαμένη δὲ xal χαταχλιθεῖσα, ἄριατον 
ἠρίστα λαμπρόν. Kaí τις ἦχεν ἀπ' ἀγροῦ χομίζων 
ἁγγεῖον σύχων µεστόν. Τῶν δὲ φνλάχων τί φξροι 
ἀναχρινόντων, ἐχεῖνος τὰ σῦχα ὑπέδειξεν' ot 5k 
εἰσάγειν ἐχέλενον, Μετὰ δὲ τὸ ἄριστον ἡ Κλεοπάτρα 
δέλτον χατασεσηµασμένην τῷ Καΐσαρι ἕστειλε. Kat- 
cap δὲ, ὡς ἑνέτυχε λιταῖς δεοµένης αὑτῆς αυνταφῃη- 
ναι τῷ ᾿Αντωνίῳ, ταχὺ συννῆχε τὸ πεπραγµένον, καὶ 
κατὰ táyoc τοὺς σχεφοµένους τὸ γενόµενον ἔπεμφεν. 
Οἵ δρόµψ χαταλαδόντες εὗρον αὐτὴν τεθνηχνῖαν ἓν 
χρυσῇ χλίνῃ κεχοσµηµένην βασιλικῶς. Toy δὲ θερα. 





891 


ANNALIUM LIB. X. 


8 


παινῶν ἡ μὲν Elpàc πρὸς τοῖς ποσὶν ἀπέθνησχεν, ἡ A His dietis, et ipsa juxta lectum exanimis concidit. 


δὲ Χαρμόνιον ἤδη χαρηθαροῦσα καὶ σφαλλομένη 
κατεχόσµει τὸ περὶ χεφαλὴν ἑχείνης διάδηµα. Εἰ- 
πόντος δέ τινος, Κανλὰ ταῦτα, Χαρμόνιον ; KáAJi- 
στα μὲν οὗν, ἔφη, xal πρέποντα τῇ τοσούτων 
ἁἀπογόνφ βασιέωγ. Καὶ ταῦτα εἰποῦσα παρὰ τὴν 
χλίνην ἔπεσε xai αὐτή. Λέγεται δὲ ἀσπίδος δήγµατι 
θανεῖν χοµισθείσης μετὰ τῶν σύχων. Οἱ δ᾽ iv ὑδρίᾳ 
τηρεῖσθαι τὴν ἀσπίδα φασὶν, ἠλαχάτῃ δὲ χρυσῇ τῆς 
Κλερπάτρας ἑχχαλουμένης αὐτὴν xal ἁγριαινούσης 
ὀρμήσασαν ἐμφῦναι αὐτῆς τῷ βραχίονι. Λέγεται δὲ 
xai φάρµαχον αὑτην ἔχειν ἓν χνήστιδι χοίλῃ, xal 
τὴν χνῄήστιδα χρύπτειν τῇ χόμ]ῃ. Ὁ δὲ Δίων βελόνην 
αὐτὴν εἶναί φησιν, f] τὰς τρίχας ἀνεῖρεν, lip mepixe- 


χρισµένην, δύναμιν ἔχοντι, ἂν αἵματος ἄψηται, ὡς 


Fertur autem Cleopstra morsu aspidis serpentis 
períisse, una cum fleubus allata : alii in hydria 
asservatam tradunt aspidem, et colu aurea ljacessi- 
tam et irritatam ejus brachium mordicus arri- 
puisse. Dicitur et venenum in cultello cavo ha- 
buisse, quem capillo occultaverit. Dion autem rc- 
fert acum qua capillum "discriminaret, veneno 
inunctam fuisse : cujus veneni ea vis esset, ut cum 
sanguinem attigisset, celerrime et minima cum 
molestia exitium afferret. Uteunque sit, illa periit : 
veritas ignoralur, nisi quod in ejus brachio dug 
vibices tenues et obscure apparuerunt, in corpore 
nulla veneni indicia sunt animadversa : neque 
serpens ipse repertus est, nisi quod nonnulli dixe- 


τάχιστα xal ἁλυπότατα φθείρειν. Ἡ μὲν οὖν ἁπώ- B rant, se tractas illius quosdam juxta mare, quo 


àero* τὸ ὃ' ἀληδὲς οὐχ ἐγνώσθη, ἢ ὅτι περὶ τὸν 
ἐχείνης βραχίονα δύο νυγμαὶ ὤφθησαν λεπταί τε xal 
ἀμυδραὶ, οὐδὲ δὲ φαρμάκου τι σημεῖον περὶ τὸ σῶμα 
ἑκείνης ἐξήνθησεν, οὔτε τὸ θτρίον εὐρέθη, εἰ µή 
τινας συρμοὺς αὐτοῦ παρὰ θάλασσαν, ᾗ τὸ δωμάτιον 
ἀφεώρα xat θυρίδες σαν, ἰδεῖν ἔφασχον. K'xac:at 
δὲ ἐξ ἀσπίδος αὑτὴν θανεῖν, ὅτι πολ) ὰ πρώην συνΏγε 
θανάσιμα φάρµαχα, xal ταῦτα τοῖς κατεψηφισµέ- 
νοις θάνατον προὔδαλλε’ καὶ τὰ μὲν ὠχύμορα χατ- 
ελάμδανεν, ὁδυνηρὸν δ ἑπάγοντα θάνατον, τὰ δὲ 
πρᾶότερα μὲν, διὰ χρόνον δέ γε χατεργαζόµενα!" 
μόνον ὃ εὗρισκε τὸ δῆγμα τῆς ἀαπίδος ἄνευ σπααμεῦ 
χάρον ὑπνώδη ἀφελχόμενον ἱδρῶτι μαλαχῷ, χαὶ τῶν 
αἰσθητηρίων ἁμανρώτει ῥᾳδίως ἀπονεχροῦν. 'AxoU- 
σας δὲ ὁ Καΐσαρ τὴν τελευτὴν αὐτῆς, ἐξεπλάγη, xol 
Φφάρμαχα τῷ σώματι xal φύλλους ἐπήνεγχεν. Οἱ δὲ 
Ψύλλοι ἄνδρες εἰσὶ (γυνὴ γὰρ τὴν δύναμιν ταύτην 
ἔχειν οὗ πέφυχεν), δύνανται δὲ πάντα ἰὸν παντὸς 
ἑρπετοῦ, πρὶν θανεῖν τὸν δεδηγµένον f) τετρωμένον, 
ἐχμυξᾷν, xal αὐτοί τε yh βλάπτεσθαι, καὶ τὸν πε- 
φαρμαγμένον θεραπεύειν. Φύονται δὲ ἐξ ἀλλήλων, 
xa δοχιµάξουσι τὰ γεννηθέντα, 1) μετὰ ὄφεων ἐμ. 
6ληθέντα, fj χαὶ τῶν σπαργάνων αὐτῶν ἐπιθληθέν- 
των ἰοδόλοις τισίν’ οὔτε γὰρ τῷ παιδὶ λνµαίνονται, 
xai ὑπὸ τῆς ἑἐσθῆτος αὐτοῦ . ναρχῶσιν. Ὁ μὲν οὖν 
Kaicap ἐπὶ τῇ «ῆς γυναιχκὸς τελευτῇ Ἰχθέσθη, xai 
τὴν ἐχείνης εὐγένειαν ἐθαύμαζε, xat σννταφῆναι τῷ 
ἸΑντωνίῳ ἐχέλευσε πολυτελῶς καὶ βασιλιχῶς. Ἐντί» 
µου δὲ καὶ αἱ θερἀπαιναι ταφῆς ἔτυχον, ἐκείνου 
προστάξαντος. Ἐτελεύτησε δὲ Κλεοπάτρα μὲν τεσ- 
σαραχοντοῦτις, ἑνὸς δέοντος, τούτων δύο xal εἴχοσι 
βασιλεύσασα, πλείω δὲ τῶν δεκατεσσάρων ᾿Ανσωνίφ 
σννάρξασα. ᾽Αντώνιον δὲ οἱ μὲν ἓξ, οἱ δὲ τρισὶν 
ὑπερθαλεῖν φασι τὰ πεντἠχονῖα. Τὸν δὲ τοῦ ᾽Αντω» 
νίου υἱὸν ΄Αντυλου τὸν ἐκ τῆς Φουλθίας, xal τὸν τῆς 
Κλεοπάτρας τὸν Καισαρίωνα ὁ Καΐσαρ ἀπέκτεινεν. 
Αντώνιος μὲν οὖν xat Κλεοπάτρα οὕτως ἀπήλλαξαν. 
Καἴσαρ δὲ τὸν τοῦ ᾽Αλεξάνδρου τοῦ βασιλέως νεχρὸν 
εἶδε xal προσήφατο αὐτοῦ. Τὰ δὲ τῶν Πτολεμαίων 
σώματα, χαίνοι τῶν ᾿Αλεξανδρέων δεῖξαί οἱ καὶ 
ταῦτα βουληθέντων, ἰδεῖν οὐκ ἠθέλησεν, εἴπων ὅτι 
Βασιλέα, àAA' οὐ γεκροὺς ἰδεῖν ἐπεθύμησα. QUON 
τῷ ᾿Απιδι ἐντυχεῖν ἐπείσθη, λέγων ὅτι θιοὺς, ἀλλ 


conclave aspectabat, et fenestre erant, con- 
spexisse. Catterum conjectura fuit, eam  aspidis 
morsu periisse, quod multa lethalia venena pridem 
collegerat , eaque damnatis capitis proponebat , 
quorum alia mortem celerem cum magno cruciata 
afferrent, alia mitiora tardiorem, Solum autem 
morsum aspidis observarat, veternum soporiferum 
cum molli sudore citra eonvolsionem inducere, et 
sensibus hebetatis leviter exstinguere. Cesar ejus 
interita audito obstopuit, et cadaveri remedia et 
pey!los adhibuit. Psylli autem viri sunt (nulla enim 
mulier eo vi predita est) qui quodvis venenum 
cmjusvis serpentis, priusquam is qui morsus out 
vulueraius est, moriatur, exsugendo, nec ipsi Iz- 


C duntur, et venenis infecto sslutem afferunt. Pro- 


pagantur alii ex aliis, et fcetus explorant, vel in 
serpentes conjectos, vel eorum fasciis serpentibus 
injectis : qui nec puerum lzdunt, et vestibus il- 
lius tecti torpescunt. Cesar igitur Cleopatrz obitu 
doluit, generosam ejus indolem admiratus, eamque 
magnifice regaliterque eum Antonio sepeliri jussit. 
Sunt et aneille jussu illius honorificam sepulturam 
assecute. Obiit Cieopatra annos unde xr nata, e 
quibus 11 el xx. regnavit, amplius ziv cum Antonio 
imperavit. Antonium vero alii t^, alii vet t vixisso 
annos tradunt. $31 Ejus ex Fulvia fllium Antyl- 
lum, et Cleopatre fllium Ctesarionem, Cesar in- 
terfeeit. Cleopatra atque Antonio ad hanc modum 


p sublatis, Alexandri regis corpus vidit et attrecta- 


vit. Ptolemseorum etiam Alexandrinis ostendere 
volentibus, recusavit : Se enim regem videre cupi- 
visse, non. cadavera. Neque Apidem adire voluit : 
quod deos, non boves adorare eonsuevisset. ΕΥ: 
ptum iributariam fecit, et pecuniam omnem, quam 
ibi maximam reperit, secum avexit. Rebus in 
JEgypto suo arbjiratu ordinatis, per Syriam in 
Àsiam abiit, ibique hibernavit. Romani vero et 
tum, et prius etiam, Aetiacam victoriam adepto 
plurimos bonores decreverunt. Seb asstatem in 
Grieciam et Italiam trajecit. Eo Romam ingresso, 
populus sacrificavit, et consul bovem immolavit : 
quod nulli prius aeciderat. Triumphum per tri- 
duum egil, pomps omnes illustres fuerunt : tan- 


$99 JOANNIS ZONARJR 900 


tumque manubiarum adfuit, nt iis omnibus suflice- & οὐχὶ βοῦς προσχυνεῖν εἴθεσμαν. Τὴν 5 Αίγυπτον 
rent. Est et Cleopatee sietua in lecto traducta, ὑποτελῆ ἑποίησε, χρήματά τε πάᾶμπολλα εὗρε καὶ 
ejus brachio aspide inlierente. Inter alios coptives, πάντα ἀφείλετο. Καὶ τὰ ἐκεῖ ὡς αὐτῷ boxe: διο:- 
ejus quoque liberi : Alexander, qui et Sol: et — xnsápsvoc, εἰς τὴν ᾿Ασίαν διὰ «rc. Συρίας ἀπῃ)θε, 
Cleopatra, qui οἱ Luna dicebatur, in triumpho — xatéxst παρεχείµασεν. Οἱ δὲ 'Ῥωμαῖοι xat τότε καὶ 
ducli sunt. Post omnia Casar invectus, spectacula «πρότερον, ὅτε τὴν ναυμαχίαν ἑνίχησε, πολλὰ ἐς 
per multos dies ed'dit. τιμὲὶν αὑτῷ ἑφηφίάαντο. Κατὰ δὲ τὸν τοῦ θέρους 
χαιρὸν ἐς τὴν Ἑλλάδα καὶ ἐς τὴν Ἰταλίαν ἐπεραιώθη. Καὶ αὐτοῦ εἰς τὴν πόλιν εἰσελθόντος ἔθυσαν c! 
Ῥωμαῖοι, xai ὁ Όπατος ἐθουθύτησεν, ὃ µήπω «πρότερον ἐπ ἅλλῳ ἐγένετο. Ἑώρτασε δὲ χαὶ ἐπὶ τρισὶν 
ἡμέραις τὰ νικητήρια, xal ἐπιφανεῖς al mop xal πᾶσαι Ὑεγόνασι. Τοσαῦτα γὰρ ἠθροίσθησαν λάφνρα 
ὥστε πάσαι, ἑπαρχέσαι. Παρεχθμίσθη δὲ καὶ στήλη τῆς Κλεοπάτρας ἐπὶ χλίνης, ἀσπίδα ἐἑμπεφ υχυῖαν 
ἔχονσα τῷ βραχίονι. Καὶ μετὰ τῶν ἄλλων ἀἰχμαλώτων καὶ οἱ ἐχείνης παῖδες, 6 τε Αλέξανδρος ὁ "Hào » 
xal Κλεοπάτρα ἡ xai Σελήνη. Ἐφ' ἅπασιδ' ὁ Καΐσαρ ἐπήλαπε, xai θεωρία: ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας ἐἑγέ- 





γοντο, 
ΧΧΧΗ. Sub hxc tempora M. Crassus in Mace- 


AB', Καὶ ὁ Κράσσος ὁ Μάρκος χατὰ τούτους το',.6 


doniam, Thracia et Graeciam missus, et cum D χρόνους εἰς την Μακεδονίαν, καὶ εἰ; τὴν θράκην, 


multis gentibus bella gerens, alias vicit, alias in 
deditione accepil. Ez gentes olim Mysi et Getae 
vocabantur, omnem eum tracium qui intra He- 
mum et Istrum est, incolentes. Progressu tempo- 
ris autem, quadam earum aliis nominibus sunt 
appellate. Deinde emania ea quz& Savus fluvius in 
Istrum influens, supra Dalmatiam, Macedouiam et 
Thraciam a Pannonia disterminat, Mysiz appella- 
lionem subierunt. Inter eos, prster alias multas 
gentes sunt Tribalü et Dardanii. Hxc igitar Re- 
mani sub regibus ac in libera republiea, et a Ρο” 
teniibus oppressa, annis xxv et pcc et gesserunt, 
οἱ pertulerunt. Deinceps haud dubie sub unius 
potestatem recidernat. Nam cum Cesar in animo 
haberet, armis positis, imperium senatui populo- 
que restituere, idque consilium Agrippe et Mz- 
ccnati, $8329. quibus arcana sua credebat, ape- 
ruisset : Agrippa deponends potestatis auctor οἱ 
Íuit, Mi:»ecenas eontrarium omnino suasit. Nam cum 
longo jai tempore rerum polilus esset, eu [pote- 
$:alem ei relinendam, aut ea pesita pereundum 
esse aílirmabat : quod qui semel imperariot, tuto 
vitam privatam agere nullo modo possent. Longa- 
que oralione monuit, quibus rationibus (uto οἱ 
juste, atque etiam cilra civium molestiam impe- 
rare posset, bac addita elausuja : Si «a, que alíe 
imperante tibi feri selles, ipse ultre feceris aliis, 
neque peccabis quidquam, ei omnia feliciter admi- 


καὶ εἰς εν Ἑλλάδα πεμφθεὶς, πολλοῖς ἐπολέμησεν 
ἔθνεσι, καὶ τὰ μὲν Σνίχησε, οὰ δὲ προσηγάγετο. Τὰ 
ὃ ἔθνη ταῦτα πάλαι μὲν Μυσοί τε xxi Γέται ἐχέ- 
κληντο. πᾶσαν Υὰρ μεταξὺ τοῦ τε Αἴμου xai τοῦ 
Ἵστρου οὖσαν νεµόμενοι ΄ προϊόντος δὲ τοῦ ypóvou 
τινὲς αὐτῶν καὶ ἄλλοις ὀνόμασιν ἐπεχλήθησαν. Καὶ 
μετὰ ταῦτα πάνθ᾽ ὅσα ὁ ποταμὸς 6 Σαῦος tio τὸν 
Ἴστρον ἑμθάλλων ὑπὲρ τῆς Δαλματίας xol ef; 
Μακεδονίας τῆς *s θράκης ἀπὸ τῆς Παννονίας 
ἀφορίζει, εἰς τὸ τῆς Μνσίας προχεχώρηκεν ὄνομα, 
xai ἐν aü rol; ἄλλα τε πολλά οἶσιν ἔθνη xal οἱ Ἐρι- 
θαλλοὶ προσαγορευθέντες, ol τε χεχλημένοι Δαρδά- 
γιοι. Taura μὲν οὖν Év τε τῇ βασιλείᾳ xal τῇ 
δηµοχρατίᾳ καὶ ταῖς δνναστείαις πέντε χαὶ εἴχοσι καὶ 


C ἑπταχοσίοις ἔτεσιν ἔπραξάν «s Ῥωμαῖοι xal ἕτα- 


θον. Ἐκ δὲ τούτου μοναρχεῖσθαι αὖθις ἀχριρῶς 
ἤρδαντο, καίτοι τοῦ Καΐσαρος τά τε ὅχλα χατα- 
θέσθαι βονλευοµένου, καὶ «fj Υερουσίᾳ xal τῷ δήµῳ 
ἐπιερέφαι τὰ πράγματα. Τὴ» μέντοι γνώµην τῷ 
"Ay plnra καὶ τῷ Μαική»φ, οἷς ἐπίστευσε τὰ ἀπὸρ- 
ῥητα, Χοινρσάµενος, τὴν μὲν ΑἉγρίππου γνώμην 
ἀποτρέπονσαν αὐτὸν τῆς μοναρχίας εὕρηχεν . ὁ δὲ 
Μαιχήνας ᾖτοὐναντίον συνεδούλενεν ἅπαν, εἰςὲν 
Ίδη τὴν µοναρχίαν ἐπὶ πολὺ διοιχῆσαι αὐτὸν, xal 
ἀναγχαῖον εἶναι δυεῖν θάτερον, f μεῖναι ἐπὶ viov 
αὐτῶν, ἢ ἀπολέσθαι ταῦτα προέµενον. Tol; γὰρ 
ἅπαξ µαναρχήσασιν ἀσφαλῶς {[διωτεῦσαι elvat 
ἀδύνατον. 'Ὑπέθετο δὲ xal ὅπως ἀσφαλῶς καὶ δι- 


nisirabis, et suavissime nulloque cum periculo eta- ϱ χαΐίως ἄρξῃ, πρὸς δὲ xal ἀνεπαχθῶς, πολὺν χατα- 


fem deges. lis consiliis auditis, utroque probate 
et cullaudato, Maecenatis sententiam est. secutus : 
€t monarchia non deposita, cognomentum impe- 
raloris sibi ascivit, non illud quod antiquitus ob 
victoriam tribui solebat, sed id quo regia potestas 
signif cabatur. Anno sequepti sextum consul fa- 
etus, Ágrippa collega, quem inaigni honore prose- 
quebatur, desponsa etiam sorore Octavia, et prin- 
ceps senalus cognominBauus est, ut in liberrima 
civitate receptum fuerat. In. honorem Roms et 
civium tum alia fecit, tum multos ad egestatem 
redactos liberaliter donavit : tum veteres tabujas 
corum qui in zrarios relati fuerant, exussil : tum 
qus sub Antonio et Lepido per injuriam acta fue- 


«(vag λόγον περὶ τῆς ὑποθέσεως, καὶ ἐπὶ πᾶτι 
ταῦτα ἐπήγαγεν El ὅσα ἕτερό» τινα ἄρξαντά cov 
ποιεῖν ἐδούλου, ταῦτα αὐτὸς αὐτεπάγγεῖτος 
πράετεις, οὔτε τι ἁμαρτήσεις, καὶ πάντα κατ- 
ορθώσεις, ἠδιστά τε καὶ dxirÜvrócaca ζήσεις. Οἱ 
plv οὖν ταῦτα τῷ Καίσαρι συνεδούλευσαν. ὁ 6t 
ἄμφω μὲν καὶ ἐθαύμασδε xal ἐπῄνεσεν, εἴλετο δὲ 
τοῦ Μαικήνου τὴν συμθονυλὴν, xai οὔτε τὴν µοναρ- 
χίαν ἀπύθετο καὶ την τοῦ αὐτοχράτορος προσειλήγε’ 
ἐπίχλησιν, οὁ 46v ἐτὴ νίχαις χατὰ τὸ ἀρχαῖον διδο- 
µένην viol, ταύτην vàp πολλάκις ἑπεχλήθη, ἀλλὰ 
τὴν τὸ χράτος σημα[νούσαν τὸ βασ[ίλειον. To δ᾽ 
ἑξῆς ἔτει ἕκτον ὑπάτενσεν, Αγρίππα οἱ evvápyov. 
τος, ὃν ὑπερθαλλόντως ἑτίμα, xal εὖν ἁδελοὶν 














$01 


ANNALIUM L!B. X. 


903 


αὑτῷ τὴν Ὀχταδίαν συνῴκισε. Καὶ τῆς Ὑερουσίας A rant, uno decreto abolevit ommia. Quas ob res 


πρὀχριτος ἐπεχλήθη ὁ Καΐσαρ, ὡς iv τῇ ἀχριθεῖ 
Φημοχρατίᾳ νενόµιστο, ἄλλα τε πολλὰ πεποίηχεν 
εἰς τιμῆν thc Ῥώμης xal τῶν πολιτῶν, xai γρή- 
para πολλοὶς “τῶν πολιτῶν ἐγαρίτατο λαμπρῶς 
πενητεύσασι, τά τε παλα:.ὰ συµθόλαια τῶν εἰς τὸ 
κοινὸν ὀφειλόντων χατέκαυσε ' xal ὅσχ ἐπὶ Λεπ[ίδου 
καὶ ᾿Αντωνίου ἀδίχως ἐγένοντο, δι ἑνὺς προγράµ- 
pato; χατέλυσεν ἅπαντα. Καὶ ἐπὶ τούτοις ὑμνού- 
µενος, ἵνα μᾶλλον τιµηθείη, xal παρ) ἑχόντων τὴν 
μοναρχίαν λαδεῖν ἱπεθύμησεν. Ὡς pi δοχοίη 
ἁκήντων ἄρχειν, xaX τοὺς αὐτῷ μάλιστα ἐπιτηδείους 
παρασχευάσας, εἰς τὴν γερουσίαν εἰσηλθεν ἔθδομον 
ὑπατεύων, xaX παραιτεῖσθαι; λέγων τὴν μοναρχίαν 
xai πάντα ὑπὸ τοῖς ἀρίστοις ποιεῖν, ἐδέετο τούτων 
δξξασθαι αὐτοῦ τὴν τῆς μοναρχίας ἀπόθεσιν. Οἱ δὲ 
τῆς βουλῆς, οἱ μὲν εἰδότες την γνώµην αὐτοῦ, οἱ 5 
ὑποπτεύοντες, οἱ μὲν ἑλέγξαι αὐτὸν οὐκ ἑδούλοντ», 
oi δ' ἐδεδοίχεσαν. "Oüsv xal πιστεύειν αὐτῷ οἱ μὲν 
ἑπλάττοντο, οἱ δὲ ἠναγχάξοντο, xal ἑδίασαν δηθεν 
αὐτὸν αὑταρχεῖν. Καὶ τὴν μὲν Ἠγεμονίαν οὕτως 
παρά τε τῆς γερουσίας xai τοῦ δήµου ἐθεδαιώσατο, 
xai τὴν φροντίδα πᾶσαν τῶν κοινῶν ὑπεδέξατο. 
Τῶν δ᾽ ἐθνῶν τὰ μὲν ἀσβενέστερα ὡς elpnvzlá τε 
xai ἀπόλεμα προσένειµε τῇ βουλῇ * τὰ δ᾽ Ισχυρό- 
τερα ὡς ἐπιχίνδυνα τάχα xal σφαλερὰ χατέσχεν 
αὗτὸς, δοχ{σει μὲν ὅπως ἡ γερουσία τὰ χάλλιστα 
τῆς ἀρχῆς χαρπῷτο, αὐτῷ δ' οἱ πόνοι ἐπίχεινται, 
«4$ 5 ἁληθείᾳ, ἵνα ἔχεῖνοι μὲν xal ἄοπλοι καὶ 
ἅμαχοι ὥσιν, αὐτὸς δὲ xal ὅπλα ἔχῃ χαὶ στρατιώτας 
τρέφη. "Iva δὲ pf; τι μοναρχιχὸν δοκοίη φρονεῖν, Ez 
ἔχα ἔτη τὴν ἀρχὴν τῶν ἀπονεμηθέντων α’τῷ xat- 
εδἐξατο. Τοσούτῳ Υὰρ ^ χρόνῳ αὐτὰ χαταστήσειν 
ὑπέσχετο, λόγῳ ταῦτα ἑἐπαγγελλόμενος. Τῆς γὰρ 
δεχαστίας περανθείσης ἕτερα πέντε ἔτη , εἶτ' αὖθις 
σέντε, xal μετὰ τοῦτο δέκα xai ἕτερα πάλιν πεν- 
τᾶχις (86) αὐτῷ ἐφηφίσθη, ὥστε τῇ τῶν δεκαετη- 
ρίδων διαδοχῇ διὰ βίου μοναρχῆσαι αὐτόν. Κάν- 
τεῦθεν xal ol. μετ’ αὐτὸν αὐτοχράτορες, χαΐτοι διὰ 
βίου ἁἀποδειχνύμενοι, ὅμως διὰ τῶν δέχα ἑτῶν ἀεὶ 
ἑώρταζο», ὡς αὖθις τότε τὴν ἡγεμονίαν ἀνανεούμε- 
v^t. Πολλὰ δὲ xal τότε εἰς τιμὴν ἑψηφίσθη τῷ Kal- 
σαρι, χαὶ Αὔγουστος ἐπεχλήθη. Ἐφίετο μὲν vip 
Ῥωμόύλος ὀνομασθῆνα:, αἰσθόμενος δὲ ὑποπτεύεσθαι 
bx τούτου τῆς βασιλείας ἐπιθυμεῖν, (οἱ γὰρ Ἔω- 
pelo: πράγματι μὲν τὰ τῶν βασιλευοµένων ὑπέμε- 
vov, τῷ δ' ὀνόματι Ίχθοντο) ἀπέσχετο τοῦ ᾿Ῥωμύλος 
ἐπικληθῆναι, xal Αὔγουστος χαλεῖσθαι Ἰθέλησεν, 
ὡς xal πλεῖόν τι Ἱ χατὰ ἀνθρώπους ὑπάρχων. 


cum laudibus in celum efferretur, majoris etiam 
honoris desiderio imperium a volentibus accipere 
desideravit, ac πο invitis imperare videretur, sub. 
ornatis intimis suis, septimum consul in curia 
deprecatus est imperium : et summa rerum opti- 
matibus, demandata, eos rogavit, ut ::quo animo 
se privatam vitam agere paterentur. At senatores 
ejus sententiam partim scientes, partim suspican- 
tes, alii arguere nolebant, alii timebant. Cum igi- 
tir. ei credere alii fingerent, alii necesse haberent, 
imperium retinere coactus est scilicet. Quo ad 
hunc inodum a senatu populoque firmato, omnem 
reipublice curam in se suscepit. Provincias infir- 


 miores, ut pacatas et. imbelles, attribuit senatui : 
b flrmiores, ut periculosas et parum tulas, ipse re - 


linuit. Id eo pertinebat, 533 ut senatus pulcher 
rimis imperii partibus frui, ipse labores sus'inere 
videretur : cum id cjus consilium esset, ut iili 
inermes et imbelles essent, ipse arma teneret , οἱ 
milites aleret. Ac ne quid regium pra se ferret, in 
provincias sibi attributas imperium ad decennium 
accepit, quanto tempore se illas pacaturum polli- 
cebatur. Sed ea nimirum verba erant. Finito enim 
decennio, quinquennium : deinde alterum quin- 
quennium, post decennium : mox alia quinquies 
ei decreta sunt, ut decenniorum successione per 
omnem etatem solus rerum potiretur. Unde fa- 
ctum est, ut imperatores qui illum secuti sunt, cum 
in omnem statem crearentur, tamen decimum 
quemque annum festum agerent, imperium quaeri 
renovantes. Tum praeter multos alios honores, 
etiam Augustus est cognominatus. Nam cum Ro. 
mulus dici cuperet, et tamen suspicionem regni 
concupiti vitaret (Romani enim cum ipsum regnum 
paterentur, nomen regni aversabantur) ea quidem 
appellatione abstinuit; Augustum autem $e appel- 
lari voluit, ut humana conditione majorem. Sic 
enim sanctíssima quasque et summa venerationis 
dicuntur. Imperatorum domicilium palatium vo- 
catur, quod in monte Palatino Casar, ut εἰ Fau- 
stulus Romuli nutritius, habitabat, ibique pr:to- 
rium habebat. Quamobrem etsi imperator al;bi 
diverterit, tamen ejus hospitium id nomen obtinet. 


D Omnis autem potestas, αυ consulum, tribunorum 


plebis, censorum, cxterorum denique omnium 
olim fuerat, in imperatores est translata. Atque 
illud etiam eis datum, ut legibus soluti essent, 
nec ullo prescripto tenerentur. 


Πάντα γὰρ τὰ ἱερώτατα χαὶ σεδάσµια Αὔγουστα προσαγορεύεται. ἐξ οὗπερ καὶ Σέδαστον προσεῖπον 
αὐτὸν ἀπὸ τοῦ σεθάζεσθαι, ἐξελληνίζοντές Πως ὥσπερ τινὰ σεπτὀν. Ἡ δὲ τῶν αὑτοχρατόρων xat- 
οικία παλάτιο» ὠνομάσθη, ὅτι ἓν τε τῷ παλατίῳ λεγομένῳ δρει, ἓν ᾧ Φαυστοῦλος ὧχει, xal ἑἐχεῖ τὸ 

στρατήγιον εἶχε, καὶ διὰ τοῦτο, xàv ἄλλοθί που ὁ αὑτοχράτωρ χαταλύῃ, τὴν τοῦ παλατίου χλῆσιν ἡ 
καταγωγὴ ἀὐτοῦ ἔχει. Πᾶσα δὲ ἐξουσία fj τε τοῖς ὑπάτοις τὸ παλαιὸν διδοµένη χαὶ fj τοῖς δηµάρχοις 
καὶ $ τοῖς τιμηταῖς xol τοῖς ἄλλοις ἅπασι τοῖς αὐτοχράτορσι δέδοται. Καὶ ἨἈπροσέτι xal λελύσθαι 


Varic lectiones et note. 
(86) Kal ἕτερ a πἀ ιν πεντάχις. lia duo Reg. et Colbert. Wolfius πέντε ediderat. ΑΙιοτ Reg. xal 


Eno2 πάλιν xa πεντάχις. 


903 


JOANNIS ZONARJE 


τῶν νόμων ἰδόθη αὐτοῖς, τουτέστιν ἐλευθέρους ἀπὸ πάσης τῶν νόμων ἀνάγχης εἶναι, xal μηδενὶ εοότων 


ἑνέχεσθαι. 


XXXIII. Quo die Casar Augustus cognominatus A — AT". "Oct δὲ Αὔγουστος ἐπεχλήθη ὁ Καΐσαρ, 


est, noctu magnum prodigium exstilit. Tiberis 
enim omnia Romauz urbis plana loca sie inunda- 
vit, ut navigarentur. Quo vates portendi aflirma- 
runt fore ut urbem amplifcaret, et totam in 
potestate sua haberet. Is vero cum alia ad impe- 
rium pertinentia, ut qui volentibus imperaret, 
alacrius administravit : tum leges sanxit, nec 
tamen suapte auctoritate omnes, sed quasdam ad 
populum tulit, ut quz displicerent, ea corrigeret : 
hortans omnes, ut 5344 si quid melius scirent, 
monerent. Consules item et e cxeteris magistratibus 


singulos, et e senatorum numero xv ad semestre. 


iu consilium adhibuit, ut per eos omnibus ea com- 
municaret, qua deliberanda essent, interdum 
eliam jus cum eis dixit. Nam senatus etiam per se 


suffragia ferebat : legatis quoque et caduceato- - 


ribus respondit. Populus quamvis ad comitia con- 
veniret, nihil tamen gerebatur, quod illi displice- 
ret. Magistratus partim ipse designavit, partim 
arbitrio populi designandos permisit : in id in- 
tentus, ne inepti, neve per ambitum et largitiones 
aliqui crearentur. Gentes quasdam per semetip- 
sum, partim per alios Romano imperio subjecit. 
^. At Egypti praetor /Elius Gallus expeditione in Ara- 
biam Felicem, cui Sabas imperabat, suscepta, etsi 
ei resistebat nemo, non tamen citra s&rumnam est 
progressus. Nam et solitudine, et solis ardore, et 
aqua insalubri milites graviter sunt afflicti, ut 
maxima pars exercitus ex morbo quo capita exsic- 
cabantur, interiret. Is multos statim perimebat, 
Si qui vere evadebant, in eorum pedes, toto reli- 
quo corpore incolumi, desidebat, eosque vexabat : 
nec ullum erst remedium aliud, nisi ut oleo vino 
temperato inungerentur. Id vero perpaucis sup- 
petebat : nam ea regio neutrum gignit, neque illi 
magnam copiam prepararant. In ea lue barbari 
quoque, receptis locis que amiserant, eorum reli- 
quias regione expulerunt. Augustus vero undecimo 
consulatu sine ulla spe salutis zegrotans, ut mori- 
turus testamentum fecit, nec imperii successore 
ullo relicto : libellum in quo legiones et publicos 
reditus perscripserat, Pisoni tradidit, Agrippz an- 
nulum porrexit, Sed ab Antonio Musa lotionibus 
et potionibus frigidis est recreatus. Qua de causa 
Inedicus et ab illo et a senatu pecuniam, et jus 
surei annuli, quamvis libertinus, accepit : immu- 
nitate et ipsi et medicis omnibus et tum et. in po- 
sterum data. Iia conservatus, testamentum in con- 
cilium illatum recitari jussit, ut ostenderet se 
nullum successorem scripsisse : sed id & nemine 
lectum est. Anno sequenti cum peste et fame per 
. totam Jtaliam laboraretur, Romani opinantes non 
aliam $35 eorum malorum esse causam, quam 
quod Augustus tum quoque consul non crestus 
esset, dictatorem eum dicere voluerunt : et sena- 
tum in curia conclusum boc decernere coegerunt, 


σημεῖον οὗ μικρὺν τότε κατὰ τὴν νύκτα ἐχείνην 
ἐγένετο, Ὁ γὰρ Τίδερις, πελαγίσας, πᾶσαν τὴν 
πεδιάδα τῆς Ρώμης χατέλαθεν ὥστε πλεῖαθαι ' xal 
οἱ μάντεις ὅτι τε ἐπὶ µέγα αὐςήσει, xax ὅτι πᾶσαν 
τὴν πόλιν ὑποχειρίαν ἕξει, ix. τούτου προεῖπον. 
Ὅ δὲ «& τε ἄλλα τὰ τῇ ἀρχῇ προσήκχοντα προῦθν- 
µότερον ἔπραττεν, ὡς ἐθελόντων ἄρχων, xal ἑνο- 
µοθέτει * οὗ μέντοι πάντα ἐθελογνωμονῶν ἕνομο: 
θέτει, ἀλλ᾽ ἔστιν ἃ χαὶ ἐς τὸ δηµόσιον αροετίθει, 
ὅπως ἄντι μὴ ἀρέσῃ, ἑπανορθώσῃ, xal προετρέπετο 
πάντα συμθουλεύειν αὐτῷ eU slc τι ἄμεινον γνοίη 
αὑτοῦ. Καὶ τοὺς ὑπάτους xai ix τῶν ἄλλων &p- 
χόντων ἕνα παρ ἑχάστων, xal ἐκ τοῦ τῶν βουλευ- 
τῶν πλήθους πεντεχαίδεχα συμθούλους ἐς ἐξάμηνον 
παρελάμδανεν, ὥστε δι’ αὐτῶν xal πᾶσι χοινοῦσθαε 
τὰ βουλευήμενα, "Eat ὃ ὅτε χαὶ ἑδίχαζε μετ) αὐ- 
πῶν. "Expiv& μὲν yàp xal χαθ) ἑαυτὴν ἡ βουλή. 
Καὶ πρεσθείαις καὶ χηρυχείαις ἐκχρημάτιζεν. "0 τε 
δῆμος εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας συνελέγετο, οὐ μέντοι 
ἑπράττετό τι ὃ μὴ ἐχείνῳ Πρεσχε. Καὶ soU; &p- 
ξοντας τοὺς μὲν αὐτὸς προεθάλλετο, τοὺς δὲ ἐς τὸ 
xotvby ἐποιεῖτο, ἐπιμελούμενος ὥστε pfi ἄνεπι- 
τῄδειοι uf ἐχ παραχελεύσεως fj χαὶ kx δεχασμοῦ 
ἀποδείχνυνται. Kal ἔθνη τὰ μὲν δι) ἑαυτοῦ, τὰ δὲ 
δι ἑτέρων τῇ Ῥωμαίων ἡγεμονίᾳ ὑπέταξεν. 'O δὲ 
τῆς Αἰγύπτου ἄρχων Αἴλιος Γάλλος ἐπὶ ᾿Αραδίαν 
τὴν Εὐδαίμονα, fip Σάδος ἑδασίλευεν, ἑστράτευσε 
τότε, xal οὐδεὶς μὲν ἑνώπιον α τοῦ ἕστη τῶν πολε- 


C µίων, οὗ μὴν ἀπόνως προὐχώρει ' f τε γὰρ ἑρημία 


xal ὁ fto; τά τε ὕδατα, φύσιν ἄτοπον ἔχοντα, αφό- 
ὅρα αὐτοὺς ἑταλαιπώρησεν, ὥστε τὸ πλεῖον φθςα- 
ρῆναι τῆς στρατιᾶς τὸ δὲ νόσηµα, τῇ χεφαλᾷ 
ἑνσχῆπτον, ἑξήραινεν αὐτὴν, xal πολλοὺς μὲν αἎ- 
είχα ἀπώλλυε ' τῶν δὲ περιγενοµένων ἐς τὰ σκέλη 
χατῄει, ἅπαν τὸ μεταξὺ so) αώματος ὑπερθαῖνον, 
καὶ αὐτοῖς ἑλυμαίνετο * ἴσμά τε οὐδὲν ἦν ἡ εἴ τις 
ἔλαιον οἵνῳ µεμιγμένον Ἰλείφατο. Τὰ δὲ πόνυ ὁλί- 
Tote fjv. Ἡ τε γὰρ χώρα οὐδετερον αὐτῶν φέρει, 
χἀχείνοις οὐχ ὤφθονα ταῦτα προπαρασχεύαστο. Κάν 
τῷ πόνῳ τούτῳ xai οἱ βάρδαροι σφίσιν ἐπιτιθέμενοι 
τὰ τε χωρία ἃ πρὶν ἀφῄρηντο ἐχομίσαντο, καὶ τοὺς 
περιλειφθέντας ix τῆς χώρας ἐἑξήλασαν. "QU 
Αὔγουστος ἑνδέχατον ὑπατεύσας ἑνόσησεν, ὥστε 


D μηδ' ἐλπίδα σχεῖν σωτηρίας, καὶ ὡς τελευτήσων 


διέθετο, xai διάδοχον μὲν οὐδένα ἀπέδειξε, τῷ 
Πείσωνι δὲ τάς τε δυνάµεις xal τὰς χοινὰς προςσ- 
έδους εἰς βιδλίον γράψφας ἔδωχε, τῷ 0 ΑἉγρίακα 
«v δαχτύλιον ἑνεχείρισεν. Αντώνιος δέ τις λέούσας 
οὕτω χαχῶς αὐτὸν διαχείµενον φνχρολουσαίαις xal 
Ψυχροποσίαις ἀνέδῥωσε. A xai ypfpata παρ) 
αὐτοῦ τε xal παρὰ τῆς βουλῆς ἔλαῦς, xai δαχτυ- 
Alo; χρυσοῖς, ἀπελεύθερος ὧν, ἑπετράπη x&yph- 
σθαι, ἀτέλειάν τε αὑτῷ xal τοῖς ὁμοτέχνοις τοῖς 
οὖσι xal τοῖς ἑσομένοις παρέσχοντο. Οὕτω δὲ σωθεὶς 
εἰς τὸ συνέδριον τὰς διαθἠχας εἰσήνεγχε, xal &va- 
γνωσθῆναι ἑπέτρεπεν, ἑνδειχνύμενος ὅτι οὐδένα της 











905 


ANNALIUM 119. X, 


906 


αρχῆς διάδοχον χαταλέλοιπεν ' οὗ μέντοι xal ἀνέγνω A eumque orarunt ut et dietatorem et rei frumenta - 


αυτάς τις. Λιμοῦ δὲ τῷ ἑξῆς ἔτει xaV λοιμοῦ yevo- 
µένου ἓν πάσῃ τῇ Ἰταλίᾳ, νοµἰσαντες οἱ Ῥωμαῖοι 
οὐχ ἄλλως ταῦτα συµθεθηχέναι, f) ὅτι p. xal τότε 
ὑπατεύοντα τὸν Αὔγουστον, ἔσχον δικτάτορα αὐτὺν 
ἠθέκησαν προχειρίσασθαι, χαὶ τὴν βουλὴν εἰς τὸ 
συνέδριον χαταχλείσαντες ἠνάγχασαν τοῦτο Ψψηφί- 
σχσθαι. xai αὐτῷ προσῆλθον δεόµενοι λεχθῆναι 
διχτάτορα καὶ τῆς τοῦ σίτου συναγωγῆς ἐπιμελητήν. 
Καὶ ὃς τὴν μὲν τοῦ σίτου φροντίδα ἐδέξατο, τὴν 


ri:& procuratorem se dici pateretur. Is vero an- 
nonz curationem suscepiL, dictaturam repudiavit : 
εί cum neque dissuadendo, neque rogando quid. 
quam proficeret, vestem suam  laceravit, recte 
prudenterque vitato inviso et odfoso nomine, cum 
dignitatem et potestatem "diclatura superiorem 
obtineret. Quidam, qui insidias ei compararant, 
indicta causa exsilio multati, nec multo post una 
cum conjuratis interfecli sunt. 


δικτατορίαν δὲ οὗ mpostxato. ᾽Αλλ’ ἐπεὶ μήτε διαλεγόµενος αὐτοῖς, μήτε δεόµενος ἔπειθε, τὴν ἐσθῆτα 
διέῤότξεν. Ορθὰς γὰρ χαὶ συνετῶς τὸ μισητὸν τῆς ἐπικλήσεως ἐφνλάξατο xol ἐπίφθονον, ὑπὲρ τοὺς 
δικτάτορας ἔχων τὴν ἐξουσίαν xol τὴν τιμὴν. Ἐπιθουλὴν δὲ xav" αὐτοῦ συστησαµένων τινῶν, αὗτοί 
τε xal οἱ συνωµόται ἐρήμην ἤλωσαν ὡς φευξόμενλε, οὗ πολλῷ δ' ὕστερον ἀπεσφάγησαν. 


ΑΔ’. Μετὰ ταῦτα δ εἰς Σιχελίἰαν ᾖλθε. K&xet ὅν- 


XXXIV. Deinde cum in Sicilia abesset, in comi- 


τος ὁ δημος τῶν Ῥωμαίων τοὺς ὑπάτους χειροτο- B tiis consularibus seditio erta est: ut vel ex eo. 


νῶν ἑστασίασεν, ὡς χἀντεῦθεν δειχθῆναι ὅτι ἁδύ- 
νατον ἣν δηµοχρατουµένους αὐτοὺς σωθῆναι. Οὕτω 
γὰρ ἐθορύθησαν xai ἅπαντα συνετάραξαν, ὥστε 
xat τὸν Αὔχουστον ὑπὸ τῶν ἐμφρόνων ἀνακληθῆναι. 
᾿Αγανακτήσας 0 ἐπὶ τούτῳ ὁ Αὔγουστος. xal µήτε 
ἀεὶτῇ Ῥώμῃ σχολάζειν δυνάµενο;, μὴτ᾽ aU ἄναρχον 
αὐτὴν χαταλείπειν τολμῶν, ἐζήτει αὐτῇ ἐπιστῆσαί 
τινα. Καὶ ἔκρινε μὲν τὸν ᾿Αγρίππαν πρὺς αὐτὸ 
ἐπιτηδειότατον, βονληθεὶς δὲ χαὶ μεῖζον αὐτῷ περι- 
θεἴναι ἀξίωμα, ἵνα &x τούτου ῥᾷον αὐτῶν ἄρχῃη, xac- 
ηνάγχασεν αὐτὸν τὶν γυναῖχα ἀφέντα, τῇ αὐτοῦ 
θυγατρὶ συνοιχῆσαι τῇ Ἰουλίᾳ, καὶ ἐς τὴν Ῥώμην 
αὐὑτίχα ἐπί τε τῷ γάµῳ καὶ ἐπὶ τῇ µεταχειρίσει τῆς 


πόλεως ἔπεμψε, δ.ἀ τε τἆλλα χαὶ ὅτι Μαιχήνας εἶτε ο 


τῷ Καΐσαρι, ὡς Τη-ικοῦτον αὐτὸν πεποίηκας 
ὥστε f) )αμδρέν σου γενέσθαι χρῆναι, ἢ gorsv- 
nra. Αγρίππας οὖν οἰδοῦντα εὐρὼν ἐν τῇ Ῥώμῃ 
τὰ πράγµατα κατεστήσατο, Ὁ 6' Αὔγουστος τὰ ἐν 
τῇ Σιχελίᾷ διοιχήσας, εἰς την Ἑλλάδα ἐπεραιώθη, 
παὶ τὸ Ἑλλην ικὸν δ,αγαγὼν εἰς τὴν Σάμον ἔπλευσε. 
Κάχεῖ χειµάσας, εἰς την 'Aclav ἐν τῷ ξαρι ἑχομίσθη. 
xai τὰ Exsl xal τὰ ἓν τῇ Βιθυνίᾷ διέταξε xai τοὺς 
Κυζιχηνοὺς ἑδουλώσατο, ὅτι ᾿Ῥωμαίους τινὰς µα- 
στιγώσαντες ἔχτειναν. Τὸ αὑτὸ δὲ xal τοῖς Τυρίοις 
καὶ τοῖς Σιδωνίοις ἁποίησεν, àv τῇ Συρίφ γενόμενος. 
Ἡ Ἰουλία δὲ τὸν Γάΐον ἔτεχε. Καὶ ὁ Αὔγονυστος &0- 
vOv ἡγεμονίας τισὶ δεδωκὼς ἐπανῖλθεν εἰς Σάμον’ 
χἀχεῖ καὶ αὖθις ἐχείμασε xa πολλὰ διῴχησεν. ἸΑϕ- 


perspieuum esset, Romanos libera republica ine 
columes esse non posse. lta enim tumultuati sunt, 
ita turbarunt omnia, ut Augustus a prudeutioribus 
accerseretur. ld iniquo ferens animo, cum neque 
Romae semper vacare posset, neque urbem sine 
magistratu relinquere auderet , de aliquo, cui 
summam reruin mandaret, deligendo deliberavit. 
Quam ad rem cum aptissinus Agrippa videretur, 
et quo majori essel auctoritate, dignitatem illius 
augere vellet, eum coegit, relicta uxore, Juliam 
filiam ducere, ac stati:o fhomam et ad nupiias con- 
trabenas, et ad inagistratum ineundum, (cum aliis 
de causis, tum quod Macenas dixerat, eum tantum 
esse [actum ab ipso Cesare, ut aut generum. deligi, 
aut occidi oporteret, ablegavit. Àgrippa igitur rem 
Romanam fluctuantem composuit, Augustus Sicilia 
ordinata in Graeciam trajecit : qua constituta, 
Samum navigavit. lbique hieme exacta, verno 
tempore in Ásiam profectus, cum eam provinciam 
et Bithyniam ordinasset, Cyzicenos in servitutem 
relegit, quod Romanos cives flagris czsos occide- 
rant. Eodem modo Tyrios et Sidonios, cum in 
Syriam venisset, tractavit. Interea Julia Caium 
peperit : Augustus , ubi certos homines provinci s 
praefecit, denuo Sami hibernavit, ibique multis 
negotiis οἱ plurimis legationibus audiendis ocou- 
patus fuit. Tum Indi amicitiam cum eo fecerunt, 
tigridibus dono datis: quas Romani tum 536 


έχρντο γὰρ ἐνταῦθα πρεσθεῖαι πλεΐσται: καὶ οἱ Ἰ]νδοὶ D primum viderunt. Roma autero denuo Pumultua- 


τότε φιλίαν ἐποιήσαντο, δῶρα πᾶμφαντες ἄλλα τε xat 
τίγρεις, πρῶτον τότε Ῥωμαίοις ὀφθείσας. Αὖθίς τε 
στάσις ἐν τῇ ᾿Ρώμῃ συνέύη, xat σφαγαὶ γεγόνασι διὰ 
τὰς τῶν ὑπάτων ἀρχαιρεσίας. Μαθὼν οὖν ταῦθ ὁ 
Καΐσαρ, xal συνιδὼν ὅτι οὐδὲν πέρας γενήσεται τοῦ 
χαχοῦ, εἰς τὴν Ῥώμην ἠπείχθη καὶ αὐτὸς ἀπέδειξεν 
ὕπατον. Ἐπεὶ δὲ ὑπαντῆσαι αὐτῷ πάντες παρεσχευ- 
άξοντο, νύχτωρ εἰς την πόλιν ἀνεχομίσθη: ὃ xal 
πολλάκις ἑποίησε, xal ἐξιὼν τοῦ ἄστεος xal ἐπαν- 
ὧν, ἵνα μηδενὶ ὀχληρὸς εἴη. Εἶτα τῶν τρόπων ἐπι- 
μελητῆς xat τιμητῆς εἰς πενταετίαν παραχκληθεὶς 
ἐχειροτονήθη * τὴν δὲ τῶν ὑπάτων τιμῆν διὰ βίου 
ἔλαδε. Τινῶν δ᾽ αἰτίας σχόντων ἐπιθουλεύειν αὐτῷ 
καὶ τῷ Αγρίππα, ἄλλους «έν τινας ἑδικαίωσε * τὸν 
ΡΑ1ΛΟΙ.. Gr, CXXXIV, 


tum est ob comitia consularia, et c»des facta. 
Quo cognito Czsar, quia nullum mali finem fore 
providebst, Romam propere contendit, et ipse 
consulem designavit. Et quia se omnes ut proce- 
derent obviam parabant, noolu ingressus est : 
atque id iam in egressu quami ingressu urbis saz- 
pius fecil, ne cuiquam esset gravis. Deinde preci- 
bus ab eo impetratum est, ut morum magiswum 
el censorem in quioquennium se creari pateretur : 
consularem vero dignitatem in omnem statem 
accepit. Cum quidam ob insidias, quas et ipsi et 
Agrippa fecissent, accusati essent, alios quosdaim 
supplicio affecit : Lepidum autem cum alis de 
causis, tum ob insidias a filio illius sibi facias 
29 


901 JOANNIS ZONATLE 908 
invisum, non occidit, sed alias aliter ludibrio et A δὲ Λέπιδον Epíost μὲν xat δι’ ἄλλα, xai ὅτι ὁ υἱὸς 


contemptui habuit. Przeier leges alias, illam quo- 
que tulit, ut qui in comitiis suffragia corrupissent, 
magistratibus quinquennium excluderentur. Vite 
ezlibi tam virorum quam mulierum penas, ου” 
jugio et proere tioni liberorum praemia proposvit : 
et quia plures erant patricii mares quam femellze, 
permisit etiam libertinas ducere si qul vellent, 
senatoribus exceptis, eorumque progeniem legiti- 
mam esse jussit. Jam quia nonnulli infantibus sibi 
desponsis, cum fraudem legi facerent , premiis 
conjugum fruebantur : sanxit, ne qua sponsalia ra- 
la essent, nisi post biennium πυρ celebraren- 
tur : hoc est, ut puelle non minores x annis de- 
sponderentur, quarum annus etatis duodecimus 
maturus conjugio habebatur. Agrippa filium al- 
terum ex Julia suscepit, Lucium, quem una cum 
Caio Augustus adoptatos statim imperii successores 
designavit, ul minus insidiis appeteretur. Cum 
aliquando Pollionis, hominis locupletis, sed ssvi 
et crudelis, conviva esset, et is pincernam ob 
calicem crystallinum fractum  murzenis, quas in 
piscinis alebat ad devorandos homines assuefactas, 
objici jussisset (id enim supplicium servis, quos 
eccidebat, eonstiteerat), poenam pincernze Casar 
deprecalus est : cum nihil impetrasset, Pollionem 
eiiam alia ejusdem materi: pocula, et sí qua 
praeterea pretiosa haberet, ut eis uteretur , afferri 
jussit, allata confregit : 547 Ne propterea, inquit, 
homines occidant. Βία Pollio propter multitudinem 
confractorum ab Augusto calicum, unius oblitus, 
eum pincerpam punire non posset, vel invitus 
homini pepercit. Agrippa in Campania e morbo 
defuncto, Cirsar eo profectus, corpus ejus Romam 
advexit ; eoque in forum allato, orationem recita- 
vit : factoque magnifico funere, ossa in suum mo- 
numenlum intulit. Agrippe mors publicum Roima- 
nia luctum attulit. Nam cum cetera vir sus elatis 
opiimus fuit, tum Augusti amicitia ad ipsius et 
reipublicze utilitatem usus est, suamque pruden- 
uam et fortitudinem omnem in res Czsari utilis- 
simas contulit, omnipotentia et honore, quibus ab 
illo ornatus etat, ad beneficentiam conversa. Quare 
uec Augusto gravis, nec ceteris invidiosus fuit. 


αὑτοῦ ἐπεθούλευσεν αὐτῷ, οὗ μέντοι xaX ἁποχτεῖναι 
ἠθέλησεν, ἀλλ᾽ ἄλλοτε ἄλλως προεπηλάκινε χαὶ ἐχλεύ- 
αζεν. "Εθετό τε χαὶ ἄλλους νόμους, χαὶ τὸ τοὺς 
δεχἀσαντάς τινας ἐπὶ ταῖς ἀργαῖς, ἐς πέντε ἔτη 
αὐτῶν εἴργεσθαι ' τοῖςτε ἀγάμοις xax ταῖς ἀνάνδροις 
ἐπιτίμια ἔταξε, τοῦ δὲ γάμου καὶ τῆς παιδηποιῖας 
ἆθλα ἔθηνε, Κάπειδὴ πολὺ πλεῖον τὸ ἄῤῥεν τοῦ θ{- 
λεος τοῦ εὐγενοῦς Tv, ἑπέτρεφε xal ἀπελευθέρας 
τοῖς ἐθέλονσι πλὴν τῶν βουλευτῶν ἄγεσθαι, ἔννομον 
τὴν «cxvoroiav αὐτῶν εἶναι κελεύσας. Ἐπεὶ δὲ 
βρέφη τινὲς μνηστευόμενοι τὰς μὲν τῶν γεγαµηχό- 
των ἑχαρποῦντο τιμὰᾶς, τὸ δ᾽ ἔργον αὐτῶν οὗ παρ:ί- 
χοντο, προσέταξε µτδεμἰαν ἰσχύειν µνηστείαν, μεθ' 
fj» οὐ δύο διελθόντων ἑτῶν εὐθὺς γαμῆσει τις, τουτ- 


DB ἐστι δεχέτιν πάντως ἐγγυᾶσθαι, δώδεχα δὲ ταῖς xó- 


pat ἔτη εἰς «hv τοῦ γάμου ὥραν πλήρη νοµίζετα:. 
'O 65 Αγρίππας καὶ ἕτερον υἱὸν Ex τῆς ἹἸουλίας 
ἐγείνατο, Λούχιον ὀνομασθέντα, ὃν Αὔγουστος καὶ 
τὸν ἀδελφὸν αὑτοῦ τὸν Γάΐον εἰσεπειῆσατο, xai δια- 
δόχους τῖς ἀρχῆς αὑτόθεν ἀπέδειξεν, Uv! Ίττον ἔπι- 
δουλεύηται. 'Εστιώμενος δέ ποτε παρὰ Πωλίωνι, 
ἀνδρὶ πλουσίῳ μὲν σφόδρα ὠμῷ δὲ λίαν xal ἀπηνεῖ, 
Enel ὁ οἰνοχύος ἐχείνου χύλιχα χρνυσταλίνην χατέαξε, 
xal ἐς τὰς µυραίνας ὠὡρίαθη παρὰ τοῦ δεασπότο» 
ἐμθληθῆναι (ἔτρεφε γὰρ iv δεξαμεναῖς τοιαύτας, 
ἀνθρώπους δεδιδαγµένας ἑάθίειν, καὶ τοὺς δούλο:ς 
αὐναῖς o0; ἐθανάτου παρέθαλλε), παρητεῖτο τῆν τι - 
μωρίαν 6 Καϊΐσαρ τοῦ οἱνοχόου. Ὡς δ' οὖχ ἔτειθς 
τὸν Πωλίωνα, Φέρε, φησὶν, ὅσα τοιαῦτα ἔχεις ἑχπιω- 
paca, ἢ xat ἔτεμα ἔντιμα, ἵν αὐτοῖς ypfiowpar. 
Κομισθέντα δὲ συνέτριψε», εἰπὼν, "Ira μὴ διὰ cac - 
τας κο.λἀζοιγτο ἄνθρωποι. Ὁ δὲ Πωλίων πρὸς c5 
πλῆθος τῶν ἁπολωλότων τῆς μιᾶς ἑπελάθετο χύλιχος, 
xa τὸν οἰνοχόον τιµωρίσασθαι μὴ] δυνάµενος, ὅτι 
ἐπὶ πολλοῖς τὸ αὐτὸ ἑπεπο:ήχει ὁ Αὔγουστος, καὶ 
ἄχων ἠσύχασεν. Αγρίππας δὲ νοσῄσας ἐν Καμπανίᾳ 
ἀπέθανεν, οὗ ὁ Καΐσαρ παραγενόµενος τό τε cusa 
αὑτοῦ εἰς τὴν ᾿Ῥώμην ἑχόμιός, καὶ ἐν τῇ ἀγορᾶ 
προθέµενος λόγον ἐπ᾽ αὐτῷ ἀνέγνω καὶ τὴν ἐχφορὰν 
αὑτοῦ πολυτελῆ ἐποιῄσατο xai bv τῷ ἑαυτοῦ µντη- 
μείῳ ἔθαψεν. 'O δὲ τοῦ ᾽Αγρίππου θάνατης xowóv 
τι τοῖς Ῥωμαίοις πένθος ἐγένετο. Τά τεγὰρ ἄλλα 
ἄριστας τῶν καθ' ἑαυτὸν ἀνθρώπων ἐγένετο, xal τη 


Eo defuncto, cum rerum gerendarum socio carere D τοῦ Αὐγούστον φιλίᾳ πρὸς τὸ ἐχείνου χαὶ πρὸς τὸ 


non posset, Tiberium vel invitua ascivit (nam 
Agrippse filii, nepotes ipsius, pueri adhuc erant) 
ereptaque uxore, Ágrippe ex alia conjuge lilia, 
iwiiam οἱ despondit. Deinde per eum, et Drusum, 
et Lucium Pisonem, multas nationes subcgit. Pe- 
cunia a senatu et populo ad ejus imagines facien- 
'das collata, sui nullam imaginem erexit, sed 
publice Salutis, Concordie et Pacis statuas fecit. 
Primo anni dic eum adibant homines, atque alii 
plus, alii minus offerebant : quibus ipse duplum 
aut amplius reddebat, non. senatoribus duntaxat, 
sed aliis etiam. Oclaviam sororem tum mortuam 
publice proposuit, οἱ funebrem de ea orationem 


κοιν συμφέρον ἐχέχρητο, xal πᾶσαν thv ἑαυτοῦ 
σοφίαν xal ἀνδρίαν εἰς τὰ λυσιτελέστατα παρέχων 
τῷ Καΐσαρι, πᾶσαν τὴν παρ) ἐχείνυ δύναμιν xot 
τιμὴν εἰς τὸ τοὺς ἄλλους εὐεργετεῖν ἀνλλισχεν. "Olcv 
οὔτ αὐτῷ ἐπαχθῆς, οὔτε τοῖς ἄλλοις ἐπίφθονος ἔχρη- 
µάτ:σε. Τούτου µεταλλάξαντος, πεὶ συνεργοῦ pb; 
τὰ πρἀγµατα ἑδεῖτο, τὸν Τιδέριον χαὶ ἄχων τροσ» 
είλετο (οἱ γὰρ τοῦ ᾽Αγρίππου vio, ἔγγονοι δ᾽ αὐτοῦ, 
iv παισὶν ἔτι ἑτέλουν) xal ἀποσπάσας ἑχείνου τὴν 
γνναῖχα, θυγατέρα οὖσαν ᾽Αγρίππου ἐξ ἄλλης Υαμε- 
τῆς, τὴν Ἰουλίαν αὐτῷ ἑνηγγύησεν. Εἶτα δ.ά τε τεύ- 
του xai διὰ τοῦ Δρούσου, xat διὰ Πείσωνος Λουχίου, 
πολλὰ τῶν ἐθνῶν ὑπηγάχετο. ᾿Αργύριον ὃδ τη; τε 


909 


ANNALIUM 110. X. 


910 


Εουλῆς xat τοῦ δήµου εἰς εἰχόνας αὐτῷ συνενεγχόν- A habuit. Drusus et senatus vestes lugubres indue- 


των, ἑαυτοῦ μὲν οὐδεμίαν ἕστησεν' ὀγείας δὲ δηµοσίας 


rünt, ut in luctu publico. 


xai Ομονοίας xal Εἰρήνης εἰχόνας εἱργάσατο. Καὶ ἓν αὐτῇ τῇ πρώτῃ τοῦ ἔτους ἡμέρᾳ αὐτῷ Exelvip προ;- 
εόντες, οἱ μὲν πλεῖον οἱ δ' ἧττον ἑδίδοσαν, xal ὃς προστιθεὶς ἕτερον τοσοῦτον ἡ καὶ πλέον ἀντεδίδου, 
οὐ µόνοις τοῖς βουλευταῖς, ἀλλὰ xal τοῖς ἄλλοις. Τέθνηχε δὲ τότε xal fj ἁδελφὴ αὐτοῦ Ὀκταδ, xol 
αὐτός τε ἐπ αὑτῇ δηµοσἰᾳ προτεθείσῃ ἑἐπιτάφιον εἶπε. Καὶ ὁ Δροῦσος xat οἱ βουλευταὶ πενθήρεις χι- c 


τῶνας ἔλαθδον, δηµοσίᾳ τὸ πένθος ποιῄσαντες. 

ΛΕ’. To δ' ἑχομένῳ ἔτει ὁ Δροῦσος ὑπατεύσας, 
xav ἐθνῶν τινων ἐξεστράτευσε. Kal τινα χειρωσά- 
µευος προσωτέρω χωρεῖν ἐπεχείρησς καί τινι Ύν- 
ναιχὶ µείζονι ἡ χατὰ ἀνθρώπου φύσιν ἀπῄντησεν 
ἀπιὼν, ἡ, Ποῖ δῆτα ἐπείγῃ. Δροῦσε ἀκόρεστε, M- 
γειν αὐτῷ ἴἔδοξεν. OO. πάντα σοι ταῦτα ἰδεῖ» πέ- 
πρωται. AAA. ἄπιθι ' δη γάρ σοι καὶ ἡ τοῦ βίου 


καὶ ἡ τῶν ἔργων πάρεστι τεευτή. Ὑποστρέφοντι B 


& ἐχεῖθεν αὐτῷ νόσος ἐνέσχηψεν, ἐξ fic. ἑτελεύτησε. 
Πυθόμενος δ᾽ 6 αὐτοκράτωρ ὅτι νοσεῖ, τὸν Τιβέριον 
κατὰ τἆχος ἔπεμφεν, ὃς ἔμπνουν τε αὐτὸν εὗρε xal 
θανόντα ἐς τὴν Ῥώμην ἑχόμισε. Καὶ ἓν τῇ ἀγορᾷ 
προτεθέντα, ὃ τε Αὔγουστος xai 6 Τιδέριος ἑπιτα- 
φίοις ἑπῄήνεσαν. Νόμους δὲ μετὰ ταῦτα ὁ Καΐσαρ 
εἰσήνεγχε, χαὶ τοῖς βουλευταῖς αὐτοὺς ἀναγνῶναι(81) 
ἑπέτρεφεν, ὅπως, εἰ µή τι ἀρέσχει f). ἄμεινόν τι 
νοῄσουσι, εἴπωσιν. Οὕτω γὰρ δημοχρατικὸς Ἱξίου 
εἶναι, ὥστε τινὸς τῶν αυστρατευσαµένων αὐτῷ ουν- 
Ώγορήματος παρ) αὐτοῦ δετθέντος, τῶν φίλων αὐτῷ 
φυνειπεῖν τινα ἔπεμπεν, ὡς αὐτὸς οὑχ ἄγων σχο» 
λἠν. Ἐπεὶ δὲ ὁ τῆς συνηγορίας δεόµενος ἀχθεσθεὶς 


ἔφη "Ey δ' ὁσάκις ἐπικουρίας ἐδεήθης, οὖκρ 


ἆλ.1ον ἀντ ἑμαυτοὺ ἔπεμνα, àAA αὐτόςσου 
«σροεκιγδύνευσα * sic τὸ δικαστἠριόν τα ἑφοίτησε 
x31 αὐτῷ συνηγόρησεν. Αἰτιαθέντων δέ τινων &p- 
χόντων ὡς ἐκ δεχασμοῦ τὰς ἀρχὰς λαθόντων, οὔτ' 
ἐξήλεγξα, xai προαεποιῄσατο, μτδὲ Ίἤνῶναι τοῦτο. 
Οὔτε γὰρ χολάσαι τινὰς διὰ τοῦτο, οὔτε συγγνῶναι 
ἐλεγχθεῖσιν ἠθέλησε. Την ὃ ἡγεμονίαν xalnsp, ὡς 
ἔλεγεν, ἀφιεὶς, ἐπειδὴ καὶ τὰ δεύτερα δέχα ἕτη παρ- 
ᾖλθον, ἄχων δῇθεν aoi; ἐδέξατο, ὡς ἐπὶ τοὺς Κελ- 
τοὺς στρατεύσων. Καὶ αὐτὸς μὲν οἶχοι χατέµεινεν, 
ἐπ ἐχείνους ok τὸν Τιθέριον ἄπεμφεν. "Ov. ἐπανελ- 
θόντα ἀνεῖπεν αὐτοχράτορα, καὶ ὕπατον αὖθις ἁπ- 
έδειξε χαὶ τοῖς ἐπινιχίοις ἐσέμνννεν, Αὐτὸς δὲ τὸν 
Σεξτίλιον χαλούμενον μῆνα Αὔγουστον ἀντωνόμαςε. 


XXXV. Anno sequenti Drusus consul factus, 
gentibus quibusdam bellum intulit : et, cum non- 
nullis subactis ulterius progredi statuisset, mulier 
εἰ natura humana major obvia, dicere visa est : 
Quonam properas, Druse insatiabilis ? Non in fatis 
est, ut ista omnia videas. Verum abito : jam enim et 
vite et operum tibi finis instat. Inde rediens in 
morbum jncidit, ex quo decessit, Ejus morbo 
imperator audito, Tiberium festinanter ad eum 
misit : qui et z:xgrotantem illum vidit, et mortuum 
Romam advectum ín foro proposuit, atque in de- 
funeti laudem et Augustus et Tiberius orationes 
538 habuerunt. Inde ad leges ferendas conversus, 
eas senatoribus legendas dedit, ut si quid vel im- 
probarent, vel melius nossent, dicerent. Adeo 
enim popularem se prxbebat, ut cum ex commili- 
tonibus quidam eum advocatum orasset, Ipse vero 
propter occupationes amicum suo loco misisset, 
idque ille moleste ferens, dixisset : At ego, quoties 
libi auxilio fuit opus, non alium pro me misi, sed 
ipse pro te discrimen adii, in forum venit, et ipse 
ei patrocinatus est. Cum quidam, ut per ambitum 
et corruptelos magistratus adepti, arguerentur : 
rem neque exploravit, et dissimulavit, quod ea de 
causa neque multare quemquam, neque convictis 
veniam dare volebat. Principatum , etsí depositu- 
rum prz se ferebat : tamen altero decennio elapso, 
iuvitus scilicet, denuo suscepit, ut Gallis bellum 
inferret. Ceterum ipse domi mansit , et Tiberium 
contra illos misit : reversum, imperatorem decla- 
ravit, et consulem fecit, et triumpho ornavit. 
Mensem Sextilem de 559 nomine Augustum appel- 
lavit : Miecenatis obitum zgre tulit, qui cum alils 
in rebus ei fuit utilis, tum ira effervescentem pla- 
care solitus, et ad moderationem traducere. Cujus 
illud argumentum est. Cum aliquando pro tribu- 


Too δὲ Μαικήνου τελευτήσαντος, ἤλγησε.Πολλὰ μὲν D) nali multos capitis condemnasset, Mecenas, per 


γὰρ καὶ ἄλλα ὑπ' αὐτοῦ ὤνητο, μάλιστα δὲ τῆς ὀργης, 
ὅτε ἀχρατέστερον αὐτῃ ἐκέχρητο, παρελύετο xol 
μετήνεχτο πρὸς τὸ ἡπιώτερον. Τεκμήριον δὲ, δικά- 
ζοντός ποτε xai πολλὰς ἀποφηναμένον ψήφους θανα- 
τιχὰς, ἐπεχείρησε μὲν ὁ Μαιχήνας διώσασθαι τοὺς 
περ.εστῶτας καὶ ἐγγὺς αὐτῷ προσελθεῖν * gi δυνη- 
Og, δὲ ἔγραψεν ἐν χάρτῃ μιχρῷ’ ᾽Αγάστα, xus 
καὶ αὑτὸ εἰ; τὸν κόλπον αὐτοῦ ἔῤῥιψεν, ὃ ἐπελθὼν 
ἐχεῖνος, εὐθὺς ἀνέστη, xal τὰς ψήφους ἠχύρωσεν ἃς 
τηνικαῦτα ἣν ψηφισάµενος. Οὐ γὰρ Ἠγανάκτει διορ- 


turbam populi ad eum penetrare frustra conatus, 
ehartule inscripsit, Surge, carnifex, eamque in 
gremium ejus conjecit : qua lecta, surrexit (φαν, 
et sententias abrogavit, quas tum pronuntiarat. 
Nam se ab amicis castigari, adeo non zgre ferebat, 
ut gauderet. Mzecenatis porro virtutem illud decla- 
rat maxime, quod cum cupiditatibus Augusti re- 
fragaretur, nibilominus ei charus erat, et cseteris 
omnibus placebat : εἰ quamvis tanta ejus.esset 
auctoritas, ut multis honores et magistratus largi- 


Varie lectiones et note. 


(87) ᾽Αναγνγῶναι. Huc referri potest. qui apud 
nostros adhuc obtinet mos, quo regum edicta, 
priusquam vim habeant, ad senaium parlamenta- 
rium itti solent ut probeniur, ac deinde in, acta 


referantur : quod si quidpiam in iis occurrat cui 
sententiam suam non accominodet, de eo princeps 
admonetur ac rogatur. 


911 


JOANNIS ZONARJE 


912 


retur, ipse in ordine equestri omnem  ztatem A θούµενος ὑπὸ τῶν φίλων, ἀλλὰ ἔχαιρε. Μέγιστον δὲ 


quo animo exegit. Augustas cum Caium οἱ Lu- 
cium nepotes, eosdemque filios adoptivos, non 
suos imitari mores videret. (nec enim luxuriosius 
duntaxat, sed ferocius etiam se gercbant), eosque 
ut privatos, modcstiores reddere statuisset : tri- 
bunitiam potestatem in quinquennium Tiberio 
decrevit, et Armeniam 5339 post Tigranis obitum 
alienatam attribuit. Verum ea re nihil prvfecit. 
Nam et pueri cum se negligi putareut, ei succen- 
sebant : et Tiberius illorum iram veritus, in Ar- 
meniam mon abiit, sed Rhodum est profectus. 
Augustus vero anno sequeuti duodeeimum consul, 
Caium toga virili data in curiam adductum, prin- 
cipem juventutis designavit, et. praefectum tribus 


τῆς ἀρετῆς τοῦ Μαιχήνου δεῖγμα, ὅτι cip τε Αὐγού- 
στῳ πρὶς τὰς ὁρμὰς αὐτοῦ ἀνθιστάμενος φχείωτ», 
γαλ τοῖς ἄλλοις ἅπασιν Ώρεσχε, xal ὅτι πλεῖστον 
παρ᾽ αὐτῷ δυνηθεὶς, ὡς χαὶ τιμὰς πολλοῖς xal ἀρχὰς 
δοῦναι, αὐτὸς ἐν τῷ τῶν ἱππέων τέλει κατεθ-ω xal 
οὐχ ὑπερεφρόνησεν. 'Ootv δὲ ὁ Αὔγονστος τόν τε 
Γάΐον xai τὸν Λούχιυν τοὺς ἐγγόνους αὐτοῦ, οὓς χαὶ 
υἱοθετίσατο, μὴ τὰ ἤθη ζηλοῦντας αὐτοῦ (οὗ yip 
ἁἀθρότερον διηγον µόνον, ἀλλὰ xaX ἑἐθρασύνοντο], xal 
βουληθεὶς αὐτοὺς σωφρονεστέρους θέσθαε, ὡς ἰδιώτα:, 
τῷ Ti6epüy el; πέντε ἔτη τὸν δημαρχιχῖν ἐξουσίαν 
ἀπένειμε, χαὶ τὴν ᾽Αρμενίαν ἁλλοτριουμένην μετὰ 
τὸν τοῦ Τιγράνου θάνατον προσεχλἠρωσεν. Οὐδὲν δ᾽ 
kx τούτου ἀπώνατο. Ul μὲν γὰρ παῖδες παρορᾶσθαι 


esse jussit, annoque post Lueio ejus fratri eosdem B δόξαντες ἤχθοντο. ὉὉ δὲ Τιδέριος τὴν ὀργῆν αὐτῶν 


honores dedit. Populo congregato, et quxdam cor- 
rigi postulante, ca de causa tribunis ad Augustum 
missis, ipse venit, el qux petebant, una cum eis 
consideravit : qua re omnes sunt delectati. Juliam 
filiam, lasciviam ejus :egerrime ferens , in iusulam 
relegavit : cum eaque maler Scribonia ultro in 
exsilium abiit. Ex amatoribus ejus Julium Anto- 
nium, et alios claros viros ut regnum affectantes 
interfecit, cteros in insulas relegavit. 


ἐφοθήθη, διὸ οὔτ εἰς ᾽Αρμενίαν ἀπεληλύθει, ἀλλ' εἰς 
Ῥόδον ἀφίχετο. Tq 0 ἑφεξῖς ἔτει δωδέχατον ὑπα- 
τεύων ὁ Αὔγουστος, εἰς τοὺς ἑφίδους τὸν Γάΐον 
ἔταξε, xal ἐς τὸ βουλευτήριον ἅμα εἰσήγαγε xal κρό- 
Χριτον ἀπέφηνε τῆς νεότητος, ἵλαρχόν τε φυλής (88) 
γενέσθαι ἐπέτρεφε, χαὶ μετ ἐνιαυτὸν καὶ ὁ Λούχιος 
τὰς τιμὰς ὕσαι τῷ Γαΐῖῳ τῷ ἁδελφῷ αὐτοῦ ἑδίδοντο, 
ἔλαδεν. ᾿Αθροισθέντος δὲ τοῦ δήµου, χα ἐἑπανορθω- 
θήναί τινας ἀξιοῦντος, xaX τοὺς δημάρχους διὰ τοῦτο 





προς τὸν Αὔγουστον πἐµψφαντος, ᾖλθεν ἐχεῖνος, xal περὶ ὧν ἑδέοντο αφίαι συνδιεσχέφατο. Καὶ ἐπὶ τούτῳ 
ἤσθησαν ἅπαντες. Thy δὲ θυγατέρα Ἰονλίαν ἀσελγαίνουσαν Φιράσας ὑτερωργίσθη' xal ἑἐχείνην μὲν 
εἰς νῆσον ἀπήγαγεν ὑπερόριον, Tj xal dj µήτηρ ἡ Σχριθωνία ἑχοῦσα όυνεξέπλευσε. Tov δὲ χρησαμέ- 
vov αὐτῇ τὸν μὲν Ἰούλιον Αντώνιον ἔκτεινεν ἄλλους τέ τινας ἐπιφανεῖς ἄνδρας, ὑις τῆς μοναρχίας ἐφιεμέ- 
νους, τοὺς δὲ λοιποὺς εἰς νήσους τινὰς ὑπερώρισε. 

XXXVI. Cum Armenii defecissent, et a Parthis ο. AG'. Tov Ἁρμενίων δὲ νεὠτερισάντων, xal τῶν 


vareniur , ea re dolens, quid ageret ambigebat. 
Nec enim ipse propler senectutem bellum gerere 
poterat: el Tiberius, ut dictum est, jam secesse- 
rat, nec alium ex potentioribus mittere audebat. 
Caius vero et Lucius adolescentes, et rerum im- 
periti erant. Verum urgente necessitate, Caium de- 
legit, potestate proconsulari et uzore data, ut ea 
quoque re dignitas ejus augeretur, et consiliariis 
adjuuctis. Is iter ingressus, ab omnibus ut impe- 
raioris nepos, ac potius filius, bonorifice exceptus 
est. Tiberius etiam Chium trajecit, et adolescen- 
tem coluit, purgando suspiciones, eL submisse hu- 
militerque se gerendo, Cum in Syriam venisset, et 
. nihil praclari gessisset, vulnus accepit. Addo 


Πάρθων αὐτοῖς συνεργούντων, ἁλγῶν ἐπὶ τούτοις ὁ 
Αὔγουστος, Ἱπόρει τί ἂν πράξη. Οὔτε γὰρ αὐτὸς στρα- 
τεῦσαι οἷός τε ἣν διὰ γῆρας, ὃ τε Τιδέριος, ὡς 
εἴρηται, µετέστη δη, ἄλλον 6$ τινα πέμφαι τῶν 
δυνατῶν οὐχ ἑτόλμα. 'O Γάϊος δὲ χαὶ ὁ Λούχιος νέοι 
καὶ πραγμάτων ἐτύγχανον ἄπειροι. ᾽Ανάγχης 5 ἔπι- 
χειµένης τὸν Γάΐον εἴλετο, xa! τήν τε &Govalav αὐτῷ 
τὴν ἀνθύπατον xal γυναῖκα ἔδωχεν, ἵνα χἀκ τούτου 
τι πρ)σλάδῃ ἀξίωμα, xal ol συμθούλους προσέταξε. 
Καὶ ὁ μὲν ἀφωρμήθη ἐντίμως παρὰ πάντων ὅποδε- 
χόμενος, ola. τοῦ αὐτοχράτορος ἔγγονος, ἡ xal παῖς 
νοµιξόμενος. Καὶ ὁ Τεδέριος δ᾽ ἐς Χίον ἐλθὼν, αὐτὸν 
ἐθεράπενσε, τὰς ὑποψίας ἁἀποτριθόμενος , ὑτοπί- 
πτων τε διὰ τοῦτο xal ταπεινούμενος. ᾽Απελθὼν δὲ 


enim, qui Ατιαρίγα tenebat, eum ad moenia pelle- D εἰς τὴν Zuplav καὶ μηδὲν μέγα χατωρθωχὼς ἑτρώ- 


cium, tanquam arcani aliquid dicturus, vulneravit : 
ac is quidem urbe expugnata captus est. Caius au- 
tem, et jan alioqui parum Qürma valetudine, et 
dissolutiore ingenio, ex wulnere sgroiaviL: et 
multo bebetior factus, postulavit ut privatam sibi 
vitam liceret agere. Id Augustus aegerrime ferens, 
eum hortatus est ut, in ltaliam reversus, quod 


05. "Αδδων γάρ τις τὰ Αρτάγειρα κατέχων ὑπ- 
ηγάγετο παρὰ «b τεῖχος τὸν Γάΐον, ὥ--τι φράσων 
ἀπόῤῥητον, καὶ αὐτὸν ἔτρωσεν. 'O μὲν οὖν, πολιορ- 
κηθεὶς, λω. Ὁ δὲ Γάΐος ἑνάσησεν ix τοῦ τραύμα- 
τος, χαὶ ἄλλως μέντοι μὴ Qv ὑγιεινός. Διὸ xal τὴν 
διάνοιαν ἐξελέλυτο, xal πολλῷ μᾶλλον ἀπημδλύνθη, 
καὶ ἰδιωτεύσιν fjelou* ὥστε τὸν Αὔγουστον, περιαλ- 


Varie lectiones et noto. 


(88) "IAlapycv τε gvAnc. Profectum tribus ver- 
tit Wolülus : Sevirum (turmis eguitum vertere de- 
buisse contendit Valesius ad Exscerpta Dionis , ex 
Capitolino in Marco : Consulem Serum Pius Mar- 
cum desiqnavit , εἰ Casaris apucllatione donavit , et 


Sevirum (γης equitum Rom. jam consulem desi- 
gnatum creavit. Ubi, inquit, Sevir nomen ceflicii 
v'detur. fuisse, cui et ludorum Seviralium eura 
competebat, teste eodem Capitolino: 


913 


ANNALIUM LID. X. 


914 


γήσαντα, προτρέφασθαι avt, tq τὴν Ἰταλίαν ἑλ- Α vellet. ageret. iile vero nave oneraria. in Lyciam 


θόντα, πράττειν ὃ βούλοιτο. 'O δὲ ἐς Λυχκίαν ἐν 
ὀλχάδι Γαρέπλευσεν, ἕνθα δὴ xal μετήλλαξον. 'O 
δὰ Λούχιος ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ προαπέσδη, ἑξαίφνης 
νόσῳ ἀποθανών. Ἡ τε οὖν Λιθία ἐπὶ τῷ θᾳνάτ 
τούτων ὑπωπτεύθη, xal ὁ Τιδέριος οὗ πολλῷ πρό- 
τερον ἐχ τῆς "Póbou «ph; την Ῥώμην ὀπονοστή- 
σας. Αὐτός τε γὰρ τῆς διὰ τῶν ἄστρων. μαντωαῆς 
ἐμπειρότατος fjv, xa Θράσυλον εἶχεν ἄνδρα «iv 
ἁστρολογίαν ἀχρότατον᾽ ὅθεν xol τὰ ἑαυτῷ xal τὰ 
ἑχείνοις μέλλοντα συμθαίνειν Ἱπίστατο. Λέγεται 
γοῦν ὅτι, βουληθείς ποτε ὁ Τιδέριος kv τῇ 'Ῥόδῳ 
τὸν θράσυλον ἀπὺ τοῦ τείχους ὥσειν, ὡς µόνον 
συνειδότα ὅσαπερ ἕνενόει, σχυθρωπἀσαντά τε ἰδὼν 
αὐτὸν, Ίρετο διό τι συνένηφε ; Τοῦ δὲ χἰνδυνόν τινα 
προορᾶν ἐπηρωτημένον αὐτῷ φῄσαντος,ἐθαύμασεν ὁ 
Τιδέριος, καὶ φυλάξαι αὐτὸν ἑαυτῷ διὰ τὰς ἑλπίδας 
1θέλησεν. ᾽Αλλὰ ταῦτα μὲν οὕτω. Ὁ δὲ Αὔγουστος, 
δεσπότης ὑπὸ τοῦ ὅβμου ὀνομασθεὶς, xal ἀπειτά- 
µενος µηδένα πρὸς αὐτὸν χεχρῆσθαι τούτῳ δη τῷ 
περοσρή ματι, χιλίας τε xal πενταχοσίας µυριάδας 
δραχμών ἀτόχρυς τοῖς δεοµένοις δανείσας ἐπ [tq 
τρ΄α, inpvsl:o παρὰ πάντων, xal ἑσεμνύνετο. Δύναν- 
ται δὲ παρὰ Ῥωμαίοις al εἴχοσι χαὶ πέντε δραχμαὶ 
χρυσοῦν vóp:opa ἓν, παρὰ δὲ τοῖς Ἕλλησιν εἴχοσι 
δραχμῶν ὁ Δίων φησὶ τὸ χρυσοῦν ἀλλάσσεσθαι vó- 
p:opa. Μετά δὲ ταῦτα Κελτικοῦ πολέμου χεχινη- 
µένου, χαὶ αὐτὸς ὑπό τε γήρως xat νόσου χεχμηχὸς 
ἔχων τὸ σύ μα xal ἐχστρατεῦσαι μὴ οἷός τε (v, τὸν 


advectus obiit, Lucio fratre $4 ejus repentino 
morbo prius exstincto. Unde Livia et Tiberius nón 
multo anto Rhodo reversus suspicione non earue- 
runt. Nam cum et ipse divinationis ex sideribus 
peritissimus csset, et Thrasyflum virum in astro- 
logía suminum secum haberet : quid et sibi et illis 
eventurum essel, pr:esciebat. lllud certe quidem 
fertur : cum aliquando Rhodi Thrasyllam de muro 
precipitare.in animo haberet, ut. solum cogitatio- 
num suarum conscium, ct eum tristem vidisset, 
wistiti:e eausam rogasse : qui cum respondisset, 
magnum sibi periculura inimninere, Tiberium ad- 
miratiome scientie, et propter spem principatus 
apud se rctinuisse. Sed li»c hactenus. Kugestus 
vero cum Domini appellationem a populo Romano 
sibi tributam repudiasset , vetuissetque ne a quo 
quam ita compellaretur, et indigentibus decies 
quinquies centena millia drachmarum sine ushra 
in triennium mutuasset : ab omnibus laudabatur et 
celebrabatur. Valent autem apud Romanos quin- 
dene drachmg unum aureum nummum: aped 
Graecos autein. vicenis drachmis aureum nuninum 
permutari, seribit Dion. Post hzc Gallico helle 
orto, cum ob corpus et senio et morbo fessum, 
ipse ducere exercitum non posset, Tiberim par- 
tim ipsis rebus urgentibus, partim Julie iw pulsu 
(jam euim ab exsilio revocata erat) adopiatum, 
eontra Gallos misit. Veritus autem ne is per su- 


Τ,δέρ.ον πῆ μὲν ὑπὸ τῶν πραγμάτων ἀναγκασθεὶς, C, perbiam novi aliquid moliretur, etiam Germaui- 


πη 9 ὑπὸ τῆς Ἰουλίας ἀναπεισβεὶς ( Ίδη vàp αὕτη 
Ex τῆς ὑπερορίας χατήχθη), υἱοθετήσατο. καὶ «hv 
ἐπὶ τοὺς Κελτοὺς ἑκστρατείαν ἐπέτρεφεν. Ὑποπτεύ- 
σας δὲ µή τι νεοχμώσῃ ὁ Τιθέριος ὑπερφρονῆσας, 
xaY τὸν Γερμανιχὸν τὸν Δρούσου πάῖδα εἰσεποι]- 
σατο. Ἡράσσοντι δὲ ταῦτα, ἄλλοι τε xai Γναῖος 
Κορνήλιος τοῦ μεγάλου Ἡομπηῖΐου θυγατριδοὺς i*- 
εθούλευταν. Μἠτ) οὖν ἀποχτεῖναι σφᾶς ἐθέλων (οὐδὲν 
γὰρ ix τῶν ἀπολλυμένων ἑώρα πρὸς ἀσφάλειαν αὖὐ- 
τῷ χατορθούμενον), pfit ἀπολῦσαι θαῤῥῶν, ἵνα μὴ 
xai ἄλλους ἐκ τούτου ἐφ᾽ ἑαυτὸν ἑπισπάσηται, οὔθ) 
ἡμέρας ἀφροντιστεῖν, οὔτε νυχτὸς Ἰδύνατο ἠἡρεμεῖν. 
Ταῦθ) ἡ Λιδία ὁρῶσα, Ίρετο αὐτὸν, τὶ ὅτι οὗ κα: 
θεύδει; 4 δὲ, Τίς ἄν, εἶπεν, ὦ TÓrat, κὰν àAd- 


eum Drusi lilium adoptavit. Hzec agenti, cum alii, 
tum Cn. Cornelius Pompeii Magni ex filia nepos, 
sunt insidiati. Quos cum nec occidere vellet (ue- 
que enim securitati sux inLerita illorum quidquam 
consuli videbat) nec absolvere auderet, ne plurium 
ea lenitate contra se audacia confirmaretur : neque 
interdiu seeurus, neque noctu quietus esse pote- 
rat. Qus cam Livia videret, rogabat qua decausa 
noctu non dormiret, Cui üle: Quisnam, inquit, 
mulier, inter tot. hostes vcl. minimam capiat quie- 
lem, et in tum frequentibus insidiis ? Tom illa, mul- 
tis ea de re verbis factis, denique consuluit, ne 
quen insidiatorem occideret, sed alie quovis. mode 
908 castigaret, ne quid ejusmodi deinceps cona- 


χιστον ἀτρεμήσειε, τοσούτους ἔχων ἐχθροὺς καὶ D rentur, B&E venia in primis et benefaeiendo. 


οὕτω συγεχῶς éxiCovAcevópsroc ; Ἡ δὲ πολλὰ 
μὲν περὶ τούτου διελέχθη αὐτῷ, τελευταῖον δὲ γνώ- 
µην ἔδωχε θανάτῳ μὲν µηδένα τῶν τοιούτων κολά- 
ζτιν, ἑτέρως δὲ πως αὐτοὺς σωφρονίζειν, ὥστε µη- 
κέτι τοιοῦτόν τι ἑξαμαρτεῖν, καὶ μάλιστα συγγνώ- 
pn xoi εὐποιίαις. Οὐ γὰρ πείθει’ f) àvayxdésiv, 
ἔφη, φι4εἴν τὸ ξίφος tirà δεδύγηται, ἀλλὰ τὸν 
μὲν κολαξόμενον ἁπόλ.1νσι, τὰς δὲ 03 τῶν d4- 
Ίων» γ υχὰς ἆ.1λοτριοῖ τοῦ κο.άζοντος. Ἐπεὶ 
/ιηδὲ φιλοῦσιν, ὅτι ἑδιχαιώθησαν ἕεοροι, ἀ 1.1 
ἀπεχθάνονται μᾶ-.Ίον, ὅτι φόθος καὶ αὑτοις ἐν- 


Nunquam enim, inquil, gladius cuiquam sui amorem 
persuadere aui extorquere potuit ; sed eum qui pa- 
nitur perdit, caterorum animos ab eo qui ponas 
sumit, alienat. Neque enim profecto ob aliorum sup- 
plicia amare incipiunt, sed oderunt magis ob metum 
sibi quoque impendentem, Wc οἱ id genus alia dis- 
serenli Liviz: obtemperavit Augustus, et reos «m. 
nes verbis castigatos dimisit : Cornelium. ebiam 
consulem designavit, cum superstiti ex Julia hlia 
et Agrippa nepoti, qnem Agrippam nominavit, to- 
gam virilem dedisset. 


τεῦθεν ἐπήρτηται. Τοιαῦτα πολλὰ τῆς Λιδίας εἰπούσης, ὁ Λὔγονστος ἐπείσθη αὐτῇ, xal πάντας 
&onxs τοὺς ὑπαιτίους, λόγοις νουθετῆσας αὐτοὺς, τ.ν δέ ve Κορνήλιον καὶ ὕπατον προσαπέδειξε. Καὶ 


915 


JOANNIS ZONAR.E 


916 


ὁ 1o mb; δὲ τοῦ Αὐγούστου θὐγατριδοῦς, ὁ ix τῆς Ἰονλίας τῷ Αγρίππα τεχθεὶς, ὃν xal ᾿Αγρίππαν 


ἐχάλεσεν, εἰς ἐἑφῆδους ἐγράφη. 


ΧΧΧΥΙΙ. Tiberius, rem bellicam administrans, A — AZ'. 'O δέ γε Τιδέριος τά τε τῶν πολέμων διῴ- 


Romam crebro venit, metuens no sibi Augustas 
per absentiam suam alium anteferret. Sed Dacis, 
Sauromalis, aliisque Pannonicis gentibus concita- 
tis, ex Galliis ad eas rediit : eodemque Augustus 
Germanicum misit, cum fortasse Tiberius eas ce- 
leriter vincere posset, ac tempus de industria te- 
reret, ut propter bellum in armis esset. Misit au- 
tem Germanicum, quod Agrippa propter pertina- 
cem morum improbitatem abdicato, ejus pecunia 
in srarium relata militare, ipse in insulam rele- 
gatus erat. Ess gentes Romani post multas clades 
lllatas, nec pauciores acceptas, tandem partim ad 
deditionem | compulerunt, partim acie vicerunt. 
Tiberius Romam reversus ab Augusto in Dalma- 


χει καὶ εἰς τὴν ᾿Ρώμην συνεχῶς εἰσεφοίτα, φοθού- 
μένος μὴ ὁ Αὔχουστος ἄλλον τινὰ ἀπόντος αὐτοῦ 
προτιµήαῃ. Κινηθέντων δὲ τῶν Aaxov xal Zaupo- 
ματῶν χαὶ ἄλλων Παννονικῶν ἑθνῶν, ὁ Τιδέριος 
πρὸς αὐτοὺς ἀνέστρεψεν, ἐχ τῆς Κελτιχῆς. Kal τὸν 
Γερμανικὸν δὲ ὁ Αὔγουστος ἑἐχεῖ ἔπεμψεν, ὡς τάχα 
τοῦ Τιδερίου ταχέως αὐτῶν χρατῆσαι δεδυνηµένον, 
ἑκουσίως δὲ τὸν χαιρὸν τρἰδοντος, (v! ἐν τοῖς ὅπλοις 
εἴη διὰ τὸν πόλεμον. "Ezxeptya δὲ τὸν Γερμανικὸν, 
ὅτι ὁ Αγρίππας ἀπεχηρύχθη ὡς μὴ σωφρονιξόμε- 
vos, xal fj τε οὐσία αὐτοῦ τῷ στρατιωτικῷ ταμείῳφ 
ἀπενεμήθη, χἀκεῖνος εἰς νῃησον περιωρίσθη. Πολλά 
μέντοι xal ποιῄσαντες oi Ῥωμαῖοι ἐν τοῖς τῶν 
ἐθνῶν τούτων πολέμοις, οὐ µείω δὲ χαὶ παθόντες, 


tiam conira quosdam tumultuantes missus est: D τέλος τὰ μὲν ὁμολογίᾳ ὑπηγάγοντο, τὰ δὲ µάχαις 


quos zgre ille quidem, et cum periculo, sed vicit 
tamen ; vicit el Germanicus alios. Bello sic con- 
fecto, nuntius ex Germania allatus obstitit quo- 
minus triumpharetur. Nam in Gallia nonnullas 
ejus partes Romani oceuparant, non eodem sitas 
loco, sed sparsim pro tempore subactas. Erant in 
ea legiones, et urbes condebantur, et Barbari ad 
Romanos mores et civilitatem traducebantur. Qui 
dum paulatim et ratione quadaw a patriis institu- 
tis avocabantur, vixi mutationem haud iniquis 
animis patiebantur. Sed cum Quiniilius Varus 
Germanie prepositus eos subito ac penitus ab 
inveterata consuetudine avellere aggrederetur, sue 
perbeque et avare ut mancipiis imperitaret, ferre 
non potuerunt : sed eum receptum, tanquam 549 
imperata facteri, data fide se citra milites ultro 
servituros, longe a Rheno abduxerunt. Qui cum 
eis erederet, neque milites, ut in hostili agro, cou- 
junctos haberet, et alios alio dimisisset : seeuro 
iilo, nec ullum periculusa metuente, consurgunt, 
et oceisis qui apud ipsos erant militibus, illum 
cum suis legionibus in densis et impeditis silvis 
versantem, ex improviso pro notitia locorum, qua 
minime patebat exitus, circumvenerunt, ac sppis- 
sime Romanos plurimum afflixerunt. Qui cum tan- 
dem multos suorum amisissent, Barbaris vero 
subinde ex popularibus move vires accederent , 
facilius cireumdati csedebantur. Itaque Varus et 


ἐνίχησαν. Ὁ δὲ Τιδέριος ἐς τὴν Ῥώμην ἑπανελή- 
λυθε, xal αὖθις παρὰ τοῦ Αὐγούστου εἰς Δαλματίαν 
ἑστάλη ἀνταιρόντων ἐχεῖ τινων’ οὓς μόλις μὲν xal 
σὺν χινδύνοις, τέως ὃ᾽ οὖν ἐχειρώσατο, xal ὁ T'ep- 
μανιχὸς ὁμοίως ἑτέρους. Καὶ ὁ μὲν πόλεμος οὗτος 
τοῦτο ἔσχηχε τέλος, Ἐκ δὲ Γερμα lag ἀγγελία xo- 
μισθεῖσα, ἑορτάσαι τὰ νικητήρια τοὺς ἐν τῇ "Pop 
ἑχώλυσεν. "Ev γὰρ τῇ Κελτικῇ εἶχον αὐτῆς τινα οἱ 
Ῥωμαῖοι, οὐχ ὁμοῦ συγχείµενα, ἀλλὰ σποράδη», 
ὡς ἔτνχε χειρωθέντα. Καὶ στρατιῶται σαν ἐχεῖ, 
καὶ πόλεις ουνῳκίζοντο, xal οἱ Ὀάρδαροι πρὸς ἔθπ 
Ῥωμαϊκὰ xai εὐχοσμίαν µετεῤῥυθμίζοντο, "Ex; 
μὲν οὖν κατὰ βραχὺ καὶ ἐδῷ τινι ἐκ τῶν πατρίων 
µετήχοντο, οὐκ Ἠχθοντο τῇ τοῦ βίου μεταδολῇ. 
Ἐπεὶ δ' ὁ Οὕαρος ὁ Κυντίλιος τὴν ἡγεμονίαν της 
Γερμανίας λαθὼν ἔσπευσεν αὐτοὺς ἀθρόον µετα- 
στῖσαι, xai ὡς δουλεύουσι σφίσιν ἑπέταττε, xal 
χρήµατα ἔπραττεν' οὐκ Ἠνέσχοντο, ἀλλὰ δεξάµενοι 
τὸν Οὕαρον, ὡς τὰ πραττόµενα ποιῄαοντες, πόῤῥω 
τοῦ Ῥήνου προήγαγχον, xal πίστιν αὐτῷ παρέσχον, 
ὡς καὶ ἄνευ στρατιωτῶν δουλεύσοντες. "OU δὲ πι- 
οτεύαας οὔτς τὰ στρατεύματα ὡς ἐν πολεµίᾳ συνεῖ- 
χε, xal ἄλλους ἀλλαχοῦ ἔπεμπε. θαῤῥοῦντος δ᾽ αὖ- 
τοῦ χαὶ µή τι δεινὸν ὑποπτεύοντος ἑπανίστανται, 
καὶ ἁἀποκτείναντες τοὺς παρὰ σφίσι στρατιώτας 
ἐπῆλθον αὐτῷ àv ὕλαις δυσεχδάτοις vtt μετὰ τῆς 
περὶ αὑτὸν στρατιᾶς, xal ἑξάπινα σφᾶς διὰ τῶν 
λοχμωδεστάτων, ἔμπειροι τούτων ὄντες περιεστοί- 


praecipui quique vulnerati, metuentes ne vivi in p χισαν, καὶ πλεῖστα μὲν καὶ πλειστάχις ἑχάχωσαν. 


hostium potestatem venirent, ultro sibi necem 
consciverunt. Quo czteri cognito, partim ducem 
imitati sunt, partim abjectis armis cuivis se jugu- 
Jandos przbuerunt. Eos igitur Barbari impune oc- 
ciderunt : et munitionibus omnibus, una excepta, 
sunt potiti. Quam dum oppugnant, neque Rhenum 
trajecerunt, neque in Galliam impressionem fece- 
runt, ac ne castellum quidem. illud expugnare po- 
tuerunt ex obsidionum imperitia, et sagittariorum 
quibus Romani utebantur, multitudine : a quibus 
repellebantaur, οἱ plurimi occidebantur. Deinde 
cum prawidiis Rhenum *eneri, et Tiberium cum 


Τέλος δὲ τῶν μὲν Ρωμαίων ἀποδαλόντων πολλοὺς, 
φοῖς δὲ Βαρθάροις ἀεὶ προστιθεµένων ἑτέρων ὅμο- 
γενῶν, ῥᾷον οἱ '᾿Ρωμαῖοι κυχλούµενοι ἐφονεύοντο, 
ὥστε καὶ τὸν Οὕαρον καὶ τοὺς λοιποὺς τοὺς λοχι- 
µωτάτους τρωθῆναι' ol φοδηθέντες μὴ ζωγρηθῶσιν, 
αὐτοὶ ἑαυτοὺς ἀνεῖλον. Τοῦτο δὲ Υνόντος xal οἱ λοι- 
ποὶ, οἱ μὲν τὸν ἄρχοντα ἐμιμήσαντο' οἱ δὲ, τὰ ὅπλα 
τιθέντες, ἑπέτρεπον τῷ βουλομένῳ φονεύειν αὐτούς. 
Ἐκόπτοντο οὖν ἁδεῶς, xal τὰ ἐρύματα πάντα χατ- 
έσχον οἱ B&p6apot ἅτερ ἑνός ' περὶ ὃ ἀσχοληθέντες, 
οὔτε τὸν Ῥῆνον διέθησαν, οὔτ ἐς τὴν Γαλατίαν clo- 
ἐδαλον. ἸΑλλ οὐδ ἐχεῖνο χειοώσάσθαι ἠδννήθησαν, 














911 


Ῥωμαῖοι συχνοῖς ἐχρῶντο, ἐξ ὧν xat ἀνεχόπτοντο, 
xai πλεῖστοι ἀπώλλυντο. Μετὰ δὲ τοῦτο πυθόµενοι 
φυ)λακὴν τοῦ Ῥήνου τοὺς ᾿Ρωμαίους ποιῄσασθαι, 
xai τὸν Τιδέριον σὺν βαρεῖ προαελαύνειν στρατεύ- 
ματι, οἱ μὲν πολλοὶ ἀπανέστηααν τοῦ ἐρύματος" 
οἱ δ ὑπολειφθέντες ἁποστάντες αὐτοῦ, ὥστε μὴ αἱ- 
φυ:δίαις ἐπεξελεύσεσι τῶν ἑντὸς χαχοῦσθαι, τὰφ 
ὁδοὶς ἐτλρουν, απἀἆνει σιτίων αἱρήσειν Ἁλπιχότες 
αὑτούς. Οἱ δ᾽ ἐντὺς ὄντες Ῥωμαῖοι, ἕως μὲν εὖ- 
πόρουν τροφῆς, χατὰ χώραν ἔμενον, βοήθξιαν προς- 
δεχόµενοι' ὡς D οὔτε τις ἑπεκούρει αὐτοῖς, xal 
λιμῷ Guvelyovzo, ἐξῆλῦον, νύχτα τηρήσαντες χει- 
µέριον (σαν δὲ στρατιῶται μὲν ὀλίγοι, ἄοπλοι δὲ 
πολλο)) xal τὸ μὲν πρῶτον xai δεύτερον φυλακτή- 
piov τῶν Βαρθάρων παρΏηλθον, πρὸς δὲ τῷ τρίτῳ 
γενόµενοι ἐφωράθησαν, xal πάντες ἂν ἁπώλοντο fi 
χαὶ ἑάλωσαν, εἰ ph οἱ Βάρθαροι περὶ την ἁρπα» 
Yhv τῆς λείας ἑτράποντο, xai οἱ σαλπιγχταὶ τρο» 
χαῖόν τι συµθοῄσαντε; δόξαν παρέσχον ὡς ἔπιχου- 
pix τ,ῖς πολιορχουµένοι; ἐλήλυθεν, εἶτα xal ὡς ἆλη- 
θὺς ἐπεχουρήθησαν, 'O δὲ Τιθέριος διαθῆναι τὸν 
'"Prvov οὐκ ἔχρινεν, ἀλλ ἠτρέμιζεν, ἐπιτηρῶν μὴ 
o: Ῥάρδαροι τοῦτο ποιῄσωσιν, "AX! οὐδ' ἐχεῖνοι 
διιρῆναι ἑτόλμησαν, γνόντες αὑτὺν παρόντα. Μετὰ 
ταντα δὲ αὐτὺς xat ὁ Γερμανιχὸς εἰσέδαλον εἰς τὴν 


ANNALIUM LIB. X. 


ἐπεὶ µήτε πολιορχεῖν ἡπίσταντο. Καὶ τοξύταις οἱ A mnagnis copiis adventare audivissent, plerique a 


913 


castello recesserunt. Reliqui, ne subitis hostium 
excursionibus infestarentur, longius digressi, vias 
obsederunt, ut penuria commeatus eos expugna- 
rent. Romani vero dum cibaria suppcetebant, ex- 
spectatione auxilii, obsidionem tolerabant. Sed 
cum nemo opem ferrct, et. fame urgerentut, tem- 
pestuosa nocte oaptata egressi (erant autem pauri 
milites, multi inermes) primas 40 seeundas. Bar- 
barorum excubias fefellerunt : apud tertias demum 
deprehensi, omnes aut οδοί aut capti essent, nisi 
Barbari ad direptionem prxdw conversi essent, et 
tubicines incitato clangore opinionem illis a!tulis- 
Scnt, quasi auxilia venissent obsessis, qux tau- 
dem revera advenerunt. Tiberius autem Rhenu:a 


B sibi transeundum non censuit, sed quielus se con- 


tinuit, observans, an id Barbari facturi essent. 
543 Verum nec illi, praesentia ejus cognita, trans- 
ire ausi fuerunt. Post hzc ipse et Germanicus in 
Celticam impressione facta, quasdam ejus partes 
iucursarunt : neque tamen vel pr:elio vicerunt, vel 
gentem aliquam subegerunt, propterea. quod nemo 
ad manas veniebat: nec ipsi a Theno longe pro- 
cesserunt, veritj ne denuo cladem acciperent, sed 
ibi usque in autumnum commorati, domum redie- 
runt. 


K:Xvochv xaí τινα ταύτης χατέδραµον, οὐὖ μέντοι xal μάχῃ ἑνίχησαν, οὔτε ἔθνος τι ὑπηγάγοντο, ὅτι 


μιδ' fec τις ἐς χεῖρας αὐτοῖς, χαὶ οὐδ) αὗτοὶ τοῦ ἛῬήνου πόῤῥω προῄλθοσαν, δεδιότες 


μὴ χαὶ αὖθις 


σφαλῶσιν, ἀλλ᾽ αὐτοῦ που μέχρι τοῦ μετοπώρου διατρίφαντε; ἐπανῆλθον. 
AIT. 'O Αὔγουστος δὲ τὰ τῆς μοναρχίας διοικών,ο ΧΧΣΧΥΗΙ. Augustus vero, eum in imperio admo 


xai ὑπέργτρως Ίδη Ὑενόμενος, τὸν μὲν Γεραανικὸν 
ὑπατεύσαντα πρὸ τοῦ στερατηγῆσαι, παρεχάθςτο τῇ 
βουλῇ, τὴν δὲ τῷ Τιδερίῳ. Ἱπποδρομίας δὲ τελου- 
µένης Ev τοῖς Υενεθλίοις αὐτοῦ ἑμμανῆς τις ἀνὴρ 
ἐγάθισεν ἐς τὸν δίφρον τὸν τῷ Ἰουλίῳ Καΐσαρι àva- 
χείμενον, χαὶ τὸν ἑκείνρυ στέφανον περιέθετο. “Ὁ 
πάντας ἑτάραξεν ὡς cl; τὸν Αὔγουστόν τι σημαϊ- 
vs. ᾽Αλλὰ χα) τέρατα πρὸς τοῦτο φέροντα Άπροσ- 
έπεσε πλείονα. "O τε γὰρ fuo ἅπας ἑξέλιπε, xal 
τοῦ οὐρανοῦ πολὺ πυρῶδες φαινόµενον κχαΐεσθαι 
ἔδωξε, καὶ ἁστέρες κομῆται xot αἱματώδεις ὤφθη- 
σαν. Πουλῆς τε ἐπὶ τῇ vóstp αὐτοῦ ἐπαγγελθείστς, 
ἵν) εὐχὰς ποιήσωνται, χεχλεισμένον εὕρητο τὸ συν» 
ἐδριον’ καὶ χεραυνὸς εἰς εἰκόνα αὐτοῦ ἐμπεσὼν, τὸ 
πρῶτον γράμμα τοῦ ὀνόματος τοῦ Καΐσαρος Ἠφάνισα. 
Ταῦτα μὲν οὖν ζῶντος Ext αὐτοῦ προεφάνη. 'O bi 
νοσήσας ἐν Νώλῃ µετήλλαξε τῇ ἐννεαχαιδεκάτῃ τοῦ 
Αὑγούστου μηνὸς , ζήσας ἓξ.ἔτη καὶ ἑθδομήχοντα, 
τριάχοντα xal τεσσάρων ἑνδιουσῶν ἡμερῶν * µοναρ- 
χήσας δὲ ἀφ᾽ οὗ πρὸς τῷ ᾽Ακτίῳ ἐνίχησεν ἔνιαυ- 
τοὺς πρὸς τέσσαρόι τεσσαράχοντα. ᾿Υπωκτεύθη 
μέντοι ἐπὶ τῷ θανάτῳ αὐτοῦ ἡ Λιθία, ὅτι πρὸς τὸν 
Αγρίππαν ὁ Αὔγουστος λάθρα ἐς τὴν νῆσον δι- 
έπλευσεν, ἕνθα μετὰ τῆς Ἰουλίας τῆς μητρὺς mequ- 
{άδευτο. Δείσασα γὰρ jJ) καταλλαχεὶς ἐπὶ τῇ pov. 
αρχίᾳ αὐτὸν χαταγάγῃ, σῦχά τινα ἐπὶ δένδροις 
έτι ὄντα, ἐξ ὧν 6 Αὔγουστος αὐτοχειρίᾳ συχάζειν 
cicer, φαρμάξαι λέγεται, xol αὑτὴ μὲν τὰ ἀφάρ- 
µαντα ἤτθιεν, ἑχείνῳ 05 τὰ πεφαρμσυμµένα προσ- 


dum senuisset, Germanicum ante ργφίυζαπι con- 
sulatu functum senatui, senatum Tiherio commen- 
davit. Ludis Circensibus, natali ejus, homo qui- 
dam insanus sellam Julio Cesari dedicatam occu. 
pavit, illiusque coronam $uo capiti imposuit. I4 
turbavit omnes, Augusto ainistri aliquid portendi 
existimantes. Eodem prodigia complura accoesse- 
runt. Nam eL sol totus defecit, et ccelum late ar- 
dere visum, et stellae crinitz? sanguineo colore aj;- 
paruerunt. ludictoque propter morbum ejus se- 
natu, ut pro salute ejus vota nuncuparentur, curia 
clausa est inventa : et fulmen in statuam ejus de- 
latum, primam litteram nominis Caesaris delevit. 
Hiec eo adbuc superstite acciderunt. lpse vero 
Nolxz ex morbo decessit, decimo "quarto Kalend, 
Seplem. Lxx et vi statis anno, diebus iv el xxx 
minus , imperii post Actiacam victoriam iv el xr. 
De ejus morte suspecta fuit Livia, quod Augustus 
ad Agrippam in insulam, in qua cum malre Julia 
exsulabat, clam trajecerat. Verita enim ne, recon- 
ciliata gratia, euu ab exsilio revocatum impera- 
torem designaret, ficus quasdam adhuc in arbo- 
ribus pendentes, unde eas ipse decerpere solebat, 
infecisse dicitur : ac salubres ipsa edissé, venena- 
tas illi reliquisse. Sive igitur ca, sive alia de causa 
morbo affectus, àmicos convocavit, et quz volue- 
rat collocutus, denique dixit : Urbem lateritiam re- 
peri, marmoream vobis relinquo. Quibus verbis sta- 
bilitum esse a se imperium innucbat. Mortcin ejus 


919 


JOANNIS ZONAR.E 


930 


Livia non statim aperuit, verita ne quid absente A4 έδαλεν. E?z" οὖν οὕτως, efc" ἄλλως ἁῤῥωστήσας, τότε 


in Dalmatia Tiberio novaretur, sed in ejus usque 
reditum celavit. Cadavere Romam perlato, Drusus 
testamentum ejus a Vestalibus virginibus, qux id 
asservabant, B4, acceptum in curiam attulit. 
M sigillis ab iis qui ea impresserant recognitis, 
audiente senatu recitatum est. Sunt et quatuor 
ejus libelli in curiam allati : quorum unus sepul- 
ture rationem prescribebat, alter acta ejus conti- 
nebat. In tertio milites, reditus et impensas publi- 
cas perscripserat, et pecunie numerum quz in 
thesauris esset. Quartus mandata ad Tiberium et 
populum continebat. Ilis lectis, funus elatum est, 
orationes funebres a Druso et Tiberio lhabitw. 
Deinde corpus ejus crematum est: ae tum non 
multi, post omnes luxerunt, recordati, eum omni- 
bus accessu facilem, multis pecuniam suppeditasse, 
amicis summum honorem habuisse, gratias egisse 
Hs a quibus ipsius errata corrigerentur, ut et 
Athenodoro viro sapienti, tali de casas. Pronus 
erat in Venerem, et mulieres ad eum quas volebat, 
in tectis lecticis allatze, in ejus thalamum adduce- 
bantur, quibus ad libidinem abutebatur. Igitur ali- 
quando mulierem, cujus amore captus erat, accer- 
sivit, cujus maritum Áthenodorus pro familiaritate 
invisurus, cum et ipsum et uxorem indignantes 
invenisset (nec enim resistere poterant), moeroris 
eausa cognita, eos tranquillo animo esse jussit : 
se enim ipsum Augustum accessurum, οἱ ejus im- 
petum repressurum. Allata lectica, Athenodorus, 
gladio accepto pro muliere, inscendit : eaque dili- 
genter tegi jussa, ad Augusti thalamum est perla- 
tu$; Qui cum illam aperuisset, ille stricto gladio 
exsiliens : Jtane, inquit, non limes ne te aliquis sic 
ingressus occidat ? 1d factum Augustus non modo non 
-gre tulit, nec Athenodorum obiurgav:t : sed et gra- 
*ias ei egit, et modestior factus est. Eum igitur, 
«um ob hzc, tum ob alia plura, et quod Tiberium 
saccessorem ejus, alium sunt experti, desiderarunt, 


τοὺς ἑταίρους cuvfÜpotas χαὶ & $6o0)eto »οὖτοις διαλε- 
χθεὶς, τέλος ἔφη, ὅτι Thy ᾿Ρώμην znAUy n παρα.ῖα. 
66v, Ai0Íy nv ὑμῖν κατα.λείπω, τὸ τῆς ἀρχῆς loyophv 
τοῦ λόγου ἑνδειχνυμένου. Οὐ μέντοι τὸν θάνατον 
αὐτοῦ αὑτίχα fj Λιθδία ἐξέφηνε, φοθηθεῖσα, µή τι 
νεωτερισθῇ, kv. Δαλματίᾳ τοῦ Τιδερίου δ.άγοντος, 


ἀλλὰ συνἐχρυψεν αὐτὸν μέχρις ἑχεῖνος ἀφίχετο. "A- 


ναχρμισθέντος δὲ τοῦ σώματος αὐτοῦ εἰς τὴν Ῥώ- 
µην, τὰς διαθήἠχας αὐτοῦ ὁ Δροῦσος Ex τῶν ἑει- 
παρθένων τῶν τῆς Ἑστίας lepetov αἷς παρετέ- 
θειντο εἰληφὼς εἰς τὸ συνέδριον εἰσήνεγκε, xal τὰς 
σρραγῖδας ol χατασημηνάµενοι ἐπεασχέψαντο, xal 
ἀνεγνώσθησαν ἓν ἐπηχόῳ τοῦ συνεδρίου. Ἑχομίσθη 
δ᾽ εἰς τὸ συνέδριον xai βιθλία αὐτοῦ τέσσαρα. ὧν 


D τὸ μὲν ἓν τὰ περὶ τῆς ταφῖς διετάττετο, τὸ δ' ἔτε- 


ρον τὰς πράβεις ἃς εἴργαστο δ.εξῄει" τῷ δὲ τρίτῳ 
τὰ τῶν στρατιωτῶν xal tà τῶν προσόδων χαὶ τὰ 
τῶν ἀναλωμάτων τῶν δημοσίων συνέταξε xal τὸ 
πληθος τῶν iy τοῖς θησαυρΏοῖς χρημάτων τὸ δὲ τέ- 
ταρτον ἐντολὰς περιεῖχε τῷ Τιδερίῳ, καὶ τῷ κο.νῷ 
ἐπισχίψεις. Τηύτων δ' ἀναγνωσθέντων 1j ἐχφορὰ 
γέγονε, χαὶ ἐπιτάφιοι ἑῤῥῥήθισαν παρὰ τοῦ Δρούσου 
xil παρὰ τοῦ Τιθερίου. Ἑἶτα ἐκαύθη τὸ σῶμα ab- 
τοῦ. καὶ πένθος τότε μὲν οὗ πολλοὶ, ὕστερον 5i 
πάντες ἔσχον, µεμνηµένοι, ὅτι τε πᾶσιν εὑπρέσ- 
οδ2ς $v, χαὶ πολλοῖς ἐπήρχει ἐς χρήματα, xaX ὅτι 
λίαν ἑτίμα τοὺς Φίλους, xal Ἱχάριτας ὡὠμολόγει 
τοῖς αὐτὸν διορθουµένοις ἐφ᾽ οἷς ἑσφάλλετο * ὥσπερ 
καὶ τῷ ᾿Αθηνοδώρῳ ἀνδρὶ σοφῷ ἐπὶ τοιᾷδε αἰτίᾳ. 
Εὐχατάφορος πρὺς τὰ ἀφροδίσια 4v, καί οἱ γυναῖ- 
χες ἑχομίζοντο ἃς ἐδούλετο kv χαταστέγοις φορεί- 
οις, χαὶ οὕτως εἰς τὸν αὐτοῦ εἰσήγοντο θάλαμον. 
Ἐχεῖνος δὲ ταύτας ἑξηγέ τε xal ἐχέχρητο. Ἡρά- 
σθη Υοῦν ποτε γυναιχὸς xal ἔπεμφε λαδεῖν αὐτίν. 
Ἑν τούτῳ δὲ ὁ ᾿Αθηνόδωρος, τῷ τῆς γυναιγὸς Exct- 
νης ἀνδρὶ συνήθης ὢν ἔτυχεν ἀπελθὼν τὸν φῖλον 
ὀψόμενος, καὶ ἁσχάλλοντα εὑρὼν χἀχεῖνον χαὶ τὴν 
γυναῖκα (o0 γὰρ tbovavto ἀντιστῆναι) τὴν αἰτίαν 


τῆς λύπης ἐπύθετο. Καὶ μαθὼ», Πρεμεῖν αὑτοὺς ἐκχέλευσεν. Αὐτὸς γὰρ ἀπελθεῖν ἔφη, πρὶς τὸν Αὔ- 
γουστον, χαὶ τὴ» αὐτοῦ ἀποστρέφαι ὁρμῆν. Καὶ χοµιαθέντος τοῦ χαταστέγου δίφρου, ὡς τῆς γυναινὸ. 
àv αὐτῷ εἰσελευσομένης, εἰτηλθεν ὁ ᾽Αθγνόδωρος, xal ξίφος λαθὼν xai καταχαλυφθΏναι τὸν δίφρον 
ἀχριδῶς ἐπιτάξας οὕτω πρὺς τὸν τοῦ Αὐγούστου χεχόμιστο θάλαμον. Ἐχείνου δὲ τὸν δίφρον ἆπο- 
καλύπιοντος ξιφήρης ἐκπεπήδηχεν, εἰπών * Εἶτα οὐ φοδῇ, p] clc σε οὕτως εἶσε.θὼν ἀποκτείνῃ; 
"0 &' Αὔγουστος ob póvov οὐχ ὠργίσθη, οὐδ' ἑχάχισε τὸν ᾿Αθηνέδωρον, ἀλλὰ καὶ χάριν ἔγνω αὐτῷ, 
καὶ σωφρονέστερος Υέγονε. Διὰ ταῦτα τοίνυν, xal ἄλλα δὲ πλείω ἐπόθουν αὐτὸν, καὶ ὅτι τοῦ Τιθερίου 


μετ᾽ αὐτὸν µοναρχήσαντος οὐχ ὁμοίου ἐπειράθησαν. 


XXXIX. Anno imperii Augusti χι, homo. fa- D — A8'. Ἐν δὲ τῷ τεσσαρακοστῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς 


eius et natus est Dominus noster et Deus Jesus 
Christus, auctore Eusehio Pamphilo, qui eum in 
Ecclesiastica historia ΙΙΙ annos solum rerum po- 
titum esse refert, cum alii xtiv duntaxat nume- 
rent. Verum dissensio inde exs'stit, quod alii ab 
Actiaca demum victoria. numerare incipiunt, quo 
tempore vere imperare 5/5 cepit, Romanarum 
legionum solus factus dominus. Eusebius vero id 
quoque tempus annumerat, quo cum Antonio ges- 
sit imperium : quod tum quoque illo in AEgypto 
oium agente, et amoribus Cleopatrae serviente, 


Αὐγούστου μοναρχίας ἑτέχθη ἑνανθρωπήσας ὁ Κύ- 
ριος ἡμῶν καὶ θεὺς Ἰησοῦς Χριστὸς, κατὰ τὸν 
Παμφ[ίλου Εὐσέθιον, ὃς ἓν τῇ ᾿Εκχ.ησιαστικῇ ἱστο- 
pla xoi πεντήχοντα xal ἑπτὰ ἕτη αὐτὸν ἱστορεῖ 
μοναρχῆσαι, τῶν ἄλλων τέἐσσαρα ἐπὶ τεσσαράχοντα 
τὰ εῖς μοναρχίας αὐτοῦ ἀριθμούντων ἔτη. Γίνεται 
δὲ ἡ διαφωνία ἐντεῦθεν, ὅτι οἱ μὲν ἄλλοι τὴν µοναρ- 
yia» τῷ Καΐσχρι ἑλογίσαντο, ἑξότου ναυμαχίᾳ ἓν 
Αχτίῳ ἐνίχησε τὸν ᾽Αντώνιον, ὅτ6 xal ὡς ἀληθῶς 
ἑμονάρχῆσε, μόνος τῶν ᾿Ρωμαϊχῶν ταγμάτων Tt- 
γόμενος χύριος ὁ Εὐσέδιος δὲ xal τὸν χρὀνον ὃν 








921 


ANNALIUM LIB. XI. 


922 


συνῆρξε τῷ 'Avrovitp τῇ povapyla προστίθησιν, A qua illi causa interitus fuit, teque fecerit qux» vo- 


ὡς xai τάτε τοῦ Αὐγούστου ὅσα ἐδούλετο πράττοντος, 
ἐκτίνου τῇ Αἰγύπτῳ σχολάξοντος xai sip τῆς Κλεο» 
πάτρας δουλεύοντος ἔρωτιε, Ov ὃν καὶ ἀπώλετο. Οὔ- 
τως οὖν καὶ ὃν τῷ τεσσαρακοστῷ δευτέρῳ ἔτει τῆς 
μοναρχίας τοῦ Καΐσαρος ἱστόρησεν ὁ Εὐτσέθιος τὸν 
Χριστὸν γευνηθῆναι τὸ χατὰ σάρκα’ εἰ γὰρ τεσσα- 
páxovta xal τέσσαρας φαίηµεν τοὺς τῆς μοναρχίας 
ἐνιαυτοὺς γενέσθαι τοῦ Καΐσαρος, οὐ χατὰ τὸ τεσ- 
σαραχοστὸν δεύτερου ἔτος id) ἐπιφάνεια Υέγονε τοῦ 
Κυρίου xal Σωτῆρος ἡμῶν, ἀλλὰ κατὰ τὸ εἰχοστὸν 
ἔννατον ἔτος συµθαίνει τεχθΏναι τὸν Κύρ.ον. Ὡς 
Υ}ρ ὁ θεσπέσιος εὐαγγελιστῆς ἱστορεῖ Aouxd;, kv 
τει πεντεχαιδεχάτῳ τῆς ἡγεμονίας Ἰιθερίου Κα- 
σαρος τὸν Χριστὸν ὁ Ἰωάννης ἑθάπτισε, τριάχοντα 


uerit. Sic igitur anno xiu imperii Cesaris narra- 
vit Eusebius Christum secandum carnem esse na« 
tum. Nam si imperii ejus annos xLtv statuamus, 
adventus et nativitas Domini et Servatoris nostri, 
non in annum Xu, sed in nonum et. xx cadit, Ut 
enim sanctus Lucas evangelista narrat, Joannes 
Christum anno xv imperii Tiberii baptizavit : quo 
tempore annos, eodem auctore, Christus zxx natus 
fuit, ut jam xv anni de xxx ex imperio Tiberii, xv 
reliqui de Σιν annis Augusti sumantur. Unde con- 
stat, de iis restare annos xxix. Proinde anno vice- 
simo nono cop(rmati imperii Cesaris Augusti, se- 
cundum carnem, ex semper Virgine, et sancta 
Maria Deipara natum esse Dominum deprehen- 


5' f» ἑτῶν ὅτε ἐδαπτίσθη, κατὰ τὸν αὐτὸν εὖαγ- B ditur. 


Υελιστήν. "Dave λοιπὸὺν τοὺς μὲν πεντεχαίδεχα τῶν τριάχοντα ἐνιαυτῶν ἐκ τῶν τῆς αὑταρχίας τοῦ Τι- ' 
θερίου χρόνων λαμθάνεσθαι, τοὺς δέ γε λοιποὺς πεντεχαίδεχα ἐχ τῶν τοῦ Αὐγούστου τεσσαράχοντα καὶ 
τεσσάρων καταλογίζεσΏαι. Συµθαίνει volvuv τοὺς ἐξ αὐτῶν περιλιμµπανοµένους ἑννέα εἶναι χαὶ εἴχο- 
σιν. "Ev γοῦν τῷ εἰχοστῷ ἑννάτῳ τῆς ἀχριθοῦς μοναρχίας τοῦ Καΐσαρος Αὐγούστου, χαταλαμδά- 


νεται τεχθῆναι τὸ χατὰ σάρκα ἐκ τῆς ἀειπαρθένου χαὶ ἁγίας Μαρίας θεοτόχου τὸν Κὐριων. 





LIBER UNDECIMUS. 


A. 'O μὲν οὖν Αὔγουστος ἀπεδίω, ὡς εἴρηται ’ 


I. Augusto ad hunc modum, quo expositum est, 


τὴν δὲ povapylav ὁ Τιδέριος δ.εδέξατο, ὃς εὖπα- C defuncto, imperium Tiberius suscepit, ex gente 


τρίδης μὲν Tv, καὶ πεπαίδευτο, τὴν δὲ γνώµην ἣν 
ποιχιλώτατος, ἑναντίους τῇ προαιρέσει τοὺς λόγους 
ποιούµενος. Ὃν γὰρ ἑδούλετο, τἀναντία ἔλεγεν, 
ἄλλα μὲν χεύθων (89) ἓνὶ φρεσὶν, ἄλλα δὲ λέγων ᾿ 
χαὶ ὀργίζεσθαι προσποιούµενος, ἐν ofc oüx ὠργί- 
ζετο" xal ἐν of; ἐθυμοῦτο, σχηματιζόµενος ἐπιεί- 
χειαν ' καὶ ὡς οἰχειότατον ἑώρα τὸν ἔχθιστον, xal 
ὡς ἀλλοτριωτάτῳ προσεφέρετο τῷ φιλτάτῳφ. Καὶ 
οὐχ ἢξίου τοῖς ἄλλοις δηλον sival οἱ τὸ φρόνημα, 
τοῦτο π[οσήχειν τῷ αὑταρχοῦντι φρονῶν, Καὶ e[- 
τε τις Ἀναντιοῦτο ofc ἔλεγεν, εἴτε μὴν καὶ συνῄνει, 
µεμίση:ο. Τέως ὃ) οὖν εἰς τὰ στρατόπεδα καὶ εἰς 
τὰ ἔθνη πάντα ὡς αὑτοχράτωρ αὑτίχα ἑἐπέστειλε, 
μὴ λέγων αὑτοχράτωρ εἶναι. Ψηφισθὲν γὰρ αὐτῷ 
χαὶ τοῦτο μετὰ τῶν ἄλλων ὀνομάτων οὐκ ἐδέξατο, 
xal τὰ τῆς ἀρχῆς διοικῶν ἅπαντα, μηδὲν αὐτοὶ, 
δεῖσθαι ἔλεγε. Καὶ ταύτης ἑξίστασθαι ἐκομφεύετο, 
χαὶ διὰ τὴν ἡλιχίαν (E£ γὰρ καὶ πεντῄχοντα ἑτῶν 
ἣν) χαὶ δι ἀμθλυωπίαν' πλεῖστον γὰρ iv σχότει 
βλέπων, ἑλάχιστα τὴν ἡμέραν ἑώρα. Εἶτα χοινωνοὺς 
fei τῆς ἀρχῆς καὶ συνάρχοντας, οὐδὲν τούτων 
ποιῆσαι µέλλων, ἀλλ᾽ ὅτι τε ὕπρυλον εἶχεν Ίθος, 
καὶ ὅτι χα) τὰ στρατεύματα τά τε ἐν Παννονίᾳ xoi 
ἐν Γερμανίᾳχ ὑπώπτευε, καὶ τὸν Γερμανιχὸν ἑἔδεδίει, 
«fc Γερμανίας ἄρχοντα τότε, xal τοῖς στρατιώταις 
φιλούμενον. Καὶ διὰ ταῦτα οὐδὲν ὡς αὐτοχράτωρ 
ἔπραττε φανερῶς, ἀλλὰ xal νοσεῖν πρησποιούµενος 
᾿οἰχουρῶν fjv, xal διέµελλεν, ἵν ἐν ἑἐλπίδι τοῦ 


patricia, litteris erudiius, sed ingenio perquam 
vario, aliud loqui aliud sentire solitus, pectore a 
lingua dissentiente : cum non irascebatur, iram 
simulans : cum commotus erat, lenitatem pra se 
ferens: inimicissimum ita intuens ut amicissi- 
mum: et ainicissimum, ut alienissimum. Nequc 
euim principis animuin aliis esse cognitum opor- 
ere arbitrabatur. Proinde sive adversarere, sive 
assentirere illius orationi, odium incurreres. Ας ad 
legiones et omnes gentes stati ut imperator le- 
gatos misit, dissimulato imperatoris nomine, quod 
una cum czteris sibi decretum repudiavit. Et cuin 
totum imperium adininistraret, nihil sibi opus esse 
dixit imperio : eoque se cessurum esse , tum  pro- 
pter ztatem (annos enim vi et p natus. erat), tum 
propter aciem oculorum obtusiorem, jactavit. Nam 
in tenebris plurimum, in luce minimum cernebat. 
Deinde socios et collegas imperii $46 postulavit. 
Hzc, quamvis neutrum in animo haberet, partim 
propter occultum ingenium, partim ob Germani- 
cas οἱ Pannonicas legiones quas suspectas habe- 
bat, et Germanici metu faciebat, qui tum Germa- 
nie przses, charus erat militibus. His igitur de 
causis, nihil aperte pro imperio faciebat: sed et 
morbum simulans domi se continebat, et inoras 
nectebat, ut novarum rerum cupidi, sperantes eum 
ultro depositurum iinperium, quiescerent, donec 
principatum ab omni parte ürmasset. Tuum vero 


Vario lectiones et nota. 


(99) Κεύθων. Ex Ἡου)οτο liad. 1, v. 15. 


923 


JOANNIS ZONAR.E 


691 


Agrippam August ex Julia nepotem, Agrippz fi- A ἑκόντα τήν ἀρχὴν ἀφήσειν αὐτὸν, μή sU τινες 


lium, occidi jussit. Germanicum vero admodum 
timuit, Sunt et Pannonicz legiones contra suum 


ducem tumultuatz». Sed audacioribus οἱ seditionis. 


primis auctoribus supplicio affectis, caveri quieve- 
runt, Germanice vero legiones Tiberio maledixe- 
runt, et Germanicum imperatorem salutarunt. Qui 
cum gladium strinxisset, quasi seipsum occisurus, 
mileg quidam suo enee sublato : Hunc, inquit. cape 
tuo acutiorem. Itaque a sui cede abstinuit, ne ma- 
gis lumultuarentur : sed conticlis sub Tiberii no- 
mine litteris quibus illis munera et alia quzedam 
promittebantur, tum seditionem compescuit. Deinde 
legatis a Tiberio missis, Germanici artificio co- 
gnito, suspicati illos adesse ut ejus promissa tol- 
lerent, denuo tumultuati sunt, et contra legatos 
concitati, et Germanici uxorem Agrippinam, Agrip- 
pm et Julie flliam, et fllium cjus Caium compre- 
henderunt: ac uxorem pregnantem ei restitue- 
runt, filio retento. Verum cum nihi! proflcerent, 
etipsi quieverunt. Sic ille imperium cum occu- 
pare posset, aspernatus est. Qua de causa palam 
eum Tiberius apud senatum laudabat: sed apud 
sese adinodum suspectum habebat, et ut munitum 
legionibus metuebat. Ceterum cum nulla ampliue 
turbe nuntiarentur, omissa dissimulatione, princi- 
patum admisit. Ac quandiu Germanicus superstes 
fuit, nihil suapte auctoritate egit, sed ad senatum 
retulit omnia, neque ab uHo nisi a militibus impe- 
ratorem se appellari voluit. C:esat tantum et Ger- 
manicus, et princeps senatus nominabatur : et ut 
tantisper et viveret et imperaret optabat, dum pro- 
desset [$447 reipublice. In rebus omnibus popu- 
laris esse studebat : et paucissima in semetipsum 
insunmens, magnos sumptus publice faciebat. Rui- 
nosa sedificia instaurabat et adornabat, primorum 
conditorum nominibus inscriptis, civitatibus et 
privatis hominibus opem ferebat, et multos ordinis 
senatorii ad egestatem redactos locupletabat : εις 
largitiones statim ipso vidente numerabantur, ne 
quid inde, ut sub Augusto factum meminerat, per 
dispensatores subiraheretur. Pecuniz causa nemi- 
nem occidebat neque bona tum cujusquam pulli- 
cabat, neque ultra constitutum quidquam exige- 
bat. /Émilio certe, qui plus pecuniz quam ordi- 
natum erat, miserat, rescripsit, se oves suas ton- 
deri velle, non deglubi. Erat ct aditu facilis. et 
affabilis : magistratus tanquam in libera civitate 
colebat, consulibus assurgebat: amicurum con- 
suetudine, zque ut privatus fecerat , utebatur: 
vgrotantes invisebat, nullo satellitum cornitatu. 
Et quodam ex eis defuncto, funebrem orationem 
ipse recitavit. Matrem Liviam erga omnes eodem 
se gerere modo jussit. Illa vero magnum fastum 
prz se ferens, in Tiberii epistolis ad tempus ascri- 
bebatur, atque adeo pro imperio se gerebat, ut 
now ex zquo cum illo imperare, sed meliore con- 
ditione esse vellet : se illum fecisse imperatorem 
&loriana. Quod Tiberius yrincipie xwgre tulit, deinde 


νευχµώσωσι:, μέχρις οὗ τῆς ἡγεμονίας ἐγκρατὴς διὰ 
πάντων ἐγένετο. Tbv μὲν οὖν ᾿Αγρίππαν αὐτίχα 
πέρφας ἀπέκχτεινο, τοῦ Αὐγούστου, ὡς εἴρηται, 
ὄντα θνγατριδοῦν ἐξ Ἰουλίας xal τοῦ ᾽Αγρίππου. 
Tév δὲ Γερμανιχὸν λίαν ἐφοθεῖτο. Ἐθορύδησε δὲ 
καὶ τὸ iv τῇ Παννονίᾳ στράτευμα, ὡς xal χατὰ τοῦ 
&pyotto; αὐτῶν ὀρμῆσαι, Εἶτα καὶ τῶν θρασυτέρων 
καὶ πρωταιτίω» χολασθέντων, χατέστησαν οἱ λοιποί. 
Οἱ δὰ ἐν τῇ Γερμανίᾳ τόν τε Τ.δέριον χατηγόρησαν, 
xai τὸν Γερμανιχὺν ἐἑπξχάλεσαν αὑτοχράτορα. 
"Extlvou δὲ τὸ ξίφος σπασαµένου, ὡς ἑαυτὸν àva:- 
ρήσοντος, εἷς τι; τῶν στρατιωτῶν τὸ ἑαυτοῦ ξίφος 
ἀνατείνας, Τοῦτο, ἔφη, .Ίάδε, ὀξύτερον γάρ ἐστιν. 
Ὁ οὖν Γερμανιχὸς τοῦ χτεῖναι μὲν ἑαυτὸν ἀπέσχε- 
το, ἵνα μὴ μᾶλλον στασιάσωσι. Γράμματα δὲ ὡς ix 
τοῦ Τιθερίου πεμφθέντα πλασόμενως, δωρεὰς αὐτοῖς 
διδόντα καὶ ἄλλα τινὰ ὑπισχνούμενα τὴν στάτιν 
τότε χατέπαυσεν. "Yotepov δὲ πρεσθευτῶν παρὰ 
τοῦ Τιδερίου πεµφθέντων, γνόντες τὸ τοῦ Γερμα- 
νικοῦ ατρατήγηµα, xaX ὑποπτεύσαντες τοὺς πρέσδεις 
ἀνατρέψοντας Ίχειν τὰ ὑπ ἐχείνου ἐπηγγελμένα, 
ἐθορύδησαν αὖθις, καὶ χατὰ τῶν πρέσδεων ὥρμη- 
σαν" xai τὴν τοῦ Γερμανικοῦ γυναῖκα τὴν ᾿Αγριπ- 
πίναν, τῆς τοῦ Καΐσαρος θυγατρὸς τῆς Ἰουλίας 
xai τοῦ Αγρίππου παῖδα γεγονυῖαν, συνέλαδον, xat 
tbv υἱὸν αὐτοῦ Γάΐον" καὶ τὴν μὲν Αγριππίναν 
ἐγχύμονα οὖσαν ἀφῆκαν αὐτῷ, κατεῖχον δὲ τὸν 
υἱόν. Ὡς 5' οὐδὲν fivuov, ἠσύχασαν χαὶ αὗτοί. Καὶ 
6 μὲν δυνάµενος τὴν αὐτοχράτορα λαθεῖν ἀρχὴν, 
οὐκ Ἠθέλησεν » ὁ δὲ Τιδέριος χατὰ μὲν τὸ φαινό- 
µενον ἔπᾖνει αὐτὸν παρὰ τῇ βουλῇ. παρ ἑαυτῷ δὲ 
καὶ λίαν ὑπώπτευε, xal ἐδεδίει αὑτὸν ὡς ἔγχε- 
χειρισμένον στρατεύματα. Ὡς δ᾽ οὐδὲν ἔτι νεώτερον 
1Υγέλλετο, τὴν ἀρχὴν οὐχέτι εἱρωνευόμενος ὑπ- 
εδέξατο. Καὶ μέχρις ὁ Γερμανιχὸς περιῖν. οὐδὲν χαθ᾽ 
ἐχυτὸν ἕπρατεεν, ἀλλὰ πάντα εἰς τὴν Ὑερουσίαν 
εἰσέφερε, χαὶ οὐδὲ αὐτοχράτωρ χαλεῖσθα, παρά του 
* µόνων τῶν στρατιωτῶν Ἱξίου. Καΐσαρ δὲ xal 
Γιρμανικὸς xal πρόκριτος τῆς Ὑερουαίας ὠνομά- 
ζετο, ηῦχετό τε τοσοῦτον xal ἄρξαι xal (naar χρό- 
vow, ὅσος ἂν τῷ δηµοσίῳ συμφέρῇ ’ xal διὰ máv- 
των δημοτικὸς δοχεῖν ἔσπευδς, xal ἑλάχιστα εἰς 
ἑαυτὸν δαπανῶν, πλεῖστα ἐς τὸ χοινὸν ἀνήλισχε. 


D Và πεπονηχότα τε ἀνορθῶν xal ἐπικοσμῶν, τὰς 


τῶν ἀρχῆθεν οἰχοδομησάντων αὐτὰ κλήσεις iz- 
έγραφε σφίσι, xal πόλεσι καὶ ἰδιώταις Σπήρχει, xat 
τῶν βουλευτῶν συχνοὺς πενοµένους ἐπλούτισε, χαὶ 
τὰ δωρούμενα εὖὐθὺς ὁρῶντος αὑτοῦ Πριθμεῖτο, ἵνα 
μὴ οἱ δοτηρες νοσφίζωνταἰ τι αὐτῶν, εἰδὼς τοῦτο 
ἐπὶ τοῦ Αὐγούστου γινόμενον. Καὶ οὔτε ἀπέχτεινέ 
τινα διὰ χρήματα, οὔτ) οὐσίαν τότε ἐδήμευσεν οὐδ- 
ενὺς, οὐδ' ἔξω τι τῶν νενοµισµένων ἠργνρολόγτσεν. 
Αἱμιλίῳ γοῦν χµήµατα πλείω παρὰ τὸ διατεταγµέ- 
voy πέμψαντι ἀντεπέστειλεν, ὅτι Κείρεσθαί µου 
τὰ πρόθατα. ἀλλ οὐκ ἀποξυρᾶσθαι βούλομαι. Καὶ 
εὑπρόσοδος χαὶ εὐπροσήγορος ἦν. Τούς τε ἄρχοντας 
ὡς ἓν δηµοχρατίᾳ ἑτίμα, χαὶ τοῖς ὑπάτοις ὑπαν- 
ἐστατο, Kal τοῖς ἑταίροις ὡς iv ἰδιωτεία συνῖ». 








935 

Νασοῦντάς τε «ἐπεσχέπτετο, 
ἐκαγόμενος. Καὶ ἐπί τινι αὐτῶν τελευτήσαντι αὖ- 
tb; ἀνέγνω τὸν ἐπιτάφιον’ καὶ τὴν µητέρα ἣν 
Λιδίαν ὁμοίως προσφέρεσθαι πᾶσιν ἑκέλευεν. ' δὲ 
πάνυ ὤγκωτο, καὶ αἱ τοῦ Τιδθερίου ἐπιστολαὶ χρόνον 
τινὰ καὶ τὸ ἑχείνης ὄνομα εἶχον, τὰ τε ἄλλα πάντα 
ὡς αὐταρχοῦσα διοικεῖν ἐπεχείρει. xal οὐκ EE ἴσου 
ἄρχειν, ἀλλὰ καὶ πρὲσθεύειν αὐτοῦ ἤθελεν, αὐτὴ 
ποιῆσαι αὐχοῦσα αὐτὸν αὐτοκρᾶτορα. 'O δὲ ἤχθετο 
πρῶτον αὐτῇ, εἶτα τῶν μὲν δηµρσίων αὐτὴν ἔπαυσε, 


ANNALIUM LID. XI. | . 
µηδεµίαν φρουρᾶν A eam a reipublice administrationibus remotam, do- 


g 6 


mestica negotia curare sivit. Ut vero in iis etiam 
molestia erat, peregre abiit, ut ab ea abesset. Ad: 
tempus modestissime vixit, et aliorum immode- 
stiam poenis coercuit. Drusuim quoque filium ος 
priore uxore Agrippina susceptum, ob crudelita 

tem et lasciviam objurgavit, et odio habnit : cui 
aliquando dixit: Me vivo neque per vim neque per 
contumeliam quidquam f[eceris. Sin. feceris, ne de- 
functo quidem me [acturus es. 


τὰ 5 οἴχοι διοικεῖν ἀφῃκχεν. Ὡς δὲ κὰν τούτοις ἣν ἐπαχθῆς, ἀπεδήμει, xal αὐτῆς ἑξίστατο, αωφρο” 
νέστατά τε χρόνον twà διῆγε, καὶ ἄλλονς δ' ἑχόλαζεν ἀσελγαίνοντας, Καὶ τῷ Δρούσῳ δὲ τῷ νἱῷ, ὃν 
ἐξ ᾿ἉΑγριππίνης τῆς προτέρας αὑτοῦ Ὑυναιχὸς ἔσχηχε, xai ἀσελγεῖ τυγχάνοντι xal ὠμῷ, ἑἐπετίμα 
xai Ἠχθετο. Καὶ ποτε αὐτῷ εἶπεν, ὅτι Ζῶντος ἐμοῦ οὔτε βίαιο» οὔθ' ὑδρισεικόν ti. αράξεις- 


“Α» δέτι καὶ το]μήσῃς, οὐδὲ τελευτήσαντος. 


B'. Οὕτω ταῦτα xoi τἆλλα μέχρις 6 Γερμανικὸς B 


ἕνη ἐποίει. Μετὰ δὲ τοῦτο συχνὰ τούτων µετήλλαξς. 
Μήπω γὰρ τῶν παρὰ τοῦ Αὐγούστου τῷ δήµῳ xa- 
ταλελειγμένων δοθέντων, ἐπεὶ νεκρὸς διὰ τῆς ἀγο- 
ρᾶς ἐξεφέρετο, xal προσςλθών τις εἰς τὸ οὓς αὐτῷ 
ἐφιθύρισε, χαὶ ἐἑρωτηθεὶς ὅ τι εἴρηχεν, Ἐγτετάλδαι, 
ἔφη τῷ Αὐγούστῳ εἰπεῖν ὅτι οὐδέπω οὐδὲν ὀκο- 
µίσαντο * Ὀν μὲν αὐτίχα ἀπέκτεινε, xal εἶπεν ὡς 
Σἐπισχώπτων, 'Iy' αὐτάγγε.ος αὐτῷ γένηται τοῖς 
& ἅλλοις τὰ χαταλελειμμένα διένειµε. Τοῦ 0 ἐγΥό- 
νου αὐτοῦ, ὃν ἐκ τοῦ Δρούσου εἶχε, θανόντος, οὖδε- 
μιᾶς τῶν συνήθων ἀπέσχετο πράξεως, μὴ δεῖν διὰ 
τοὺς οἰχομένους τὰ τῶν ζώντων, λέγων, προῖεσθαι. 
Κλήμης δέ τις τοῦ ᾽Αγρίππκου γεγονὼς δοῦλος, xai 
φροσεοικὼς αὐτῷ ἑπλάσατο αὐτὸς ᾿Αγρίππας εἶναι᾽ 
καὶ εἰς τὴν Γαλατίαν ἀλθὼν, πολλοὺς μὲν ἐχεῖ, 
πολλοὺς δὲ ἐν τῇ Ἱταλίᾳ προσεποιῄσατο, χαὶ τέλος 
ἐπὶ τὴν "Pur ὥρμησεν ὡς τὴν παππῴαν µον- 
ap/lav ἁποληφόμενος. Χειρωσάμενος δ᾽ ὅμως 
αὐτὸν ὁ Τιδέριος διά τινων τὰ ἔχείνου προσποιησα- 
µένων φρονεῖν, καὶ βασανίσας ἵνα περὶ συνιστόρων 
τι µάθῃ, ἀπεὶ μηδὲν ἐξελάλησεν, ἤρετο αὐτὸν, Πῶς 
Αγρίππας ἐγένου; χαὶ ὃς ἀπεχρίνατο ὅτι Οὕτως 
ὡς καὶ σὺ, Καΐσαρ. Thy δὲ vovalxa Ἰουλίαν οὔτε 
ἐπανήγαγεν Ex τὴς ὑπερορία; ἣν παρὰ τοῦ πατρὸς 
αὐτῆς τοῦ Αὐγούστου χατεδ.κάσθη δι’ ἀσέλγειαν, 
ἀλλὰ xal κατέχλεισεν αὐτὴν, ὥσθ) ὑπὸ καχουχίας 
καὶ λιμοῦ φθα;ἤναι. Πρλλῶν τε αὐτῶν ἀξιούντων 
τὸν Νοέμόριον µῆνα, οὗ τῇ ἕκτῃ ἐπὶ δεχάτῃ ve- 
γέννητο, Τιδέριον ἐξ αὐτοῦ χαλεῖσθαι, Kal τί, ἔφη, 
Χοιήσατε ἂν δεκατρεῖς Καΐσαρες γέγωνται; Ἐν 
τούτοις ὁ Γερμανιχὸς ἑτελεύτησεν Ev ᾿Αντιοχείᾳ, 
καταχοητευθεἰς τε xal φαρμαχθεὶς ὑπὸ Πείσωνος. 
'Osrd τε γὰρ εὑρέθη ἀνθρώπεια κατορωρύγμένα 
àv τῇ οἰχίᾳ ἐν f] κατῴχει, xat µολίδδινοι ἑλασμοὶ 
ἀράς τινας μετὰ τοῦ ὀνόματος αὑτοῦ ἔχοντες. "Οτι 
δὲ καὶ φαρµάχῳ ἑφθάρη τὸ copa αὐτοῦ ἐξέφηνεν 
εἰ; τὴν áyopiv χομισθὲν, καὶ τοῖς παροῦσι δειχθέν. 
Θανόντος δὲ ὁ μὲν Τιθέριος καὶ dj Λιδία ἤσθησαν, 
οἱ ὃ᾽ ἄλλει σφοδρότατα ἠλγησαν. Κάλλιστος μὲν γὰρ 
τὸ σῶμα, Άριστος δὲ τὴν ψυχὴν Éou. Παιδείᾳ τε ἅμα 
xai ἀνδρείᾳ kv πολέμοις εὐδοκιμῶν, ἡμερώτατα 
τοῖς ὑπ αὐτὸν προσεφέρετο" xal μέγα δυνάµενος 
ἅτε Koloap ἐξ ἴσου τοῖς ἀσθενεστάτοις ἐσωρρόνει * 


D 


H. Hac et his similia , quandiu Germanicus 
in vivis fuit, egit. Post illius obitum multa ex his 
iimmutavit, Nam eum populo Augusti legata non- 
duin data essent, et quidam mortuo qui per fo- 
ruin ferebatur in aurem aliquid insusurrasset, ac 
rogatus quid dixisset, respondisset: Se ei mandasse 
ut Augusto S448 diceret, populum Romanum non- 
dum quidquam accepisse ; occidit hominem , hoc 
addito loco, Ut id ipse illi nuntiaret : eeeteris vero 
legata distribuit. Nepote ex Druso filio mortuo, 
nulla re consueta absiinuit, negans propter mor- 
tuos viventium officia esse deserenda. Clemens 
quidam, qui Aggripz servus fuerat, hero similis, 
86 Àggripain esse simulans, in Gallia et Italia imul- 
los sibi ascivit : ac tandem ftemam contendit, ad 


C avitum imperium recipiendum. (Quem cum per 


quosdam se illius esse factionis simulantes sube- 
gisset, ac questiones de eo habuisset, ut conscios 
proderet : illo neminem nominanie, rogavit, quo 
paeto Agrippa factus esset ? respondit hemo, Eo- 
dem plane modo quo tu Casar. Uxorem Juliam a 
patre Augusto ob lasciviam in exsilium missam, 
adeo non revocavit, ut etiam incluserit, ut pre 
srumna et fame interiret. Quibusdam postulanti- 
bus ut mensem Novembrem, cujus die xvi «atus 
esset, a se Tiberium appellaret : Et quid, inquit, 
facietis , si xiu. Casares. (uerint ? Interea. Germa- 
nicus obiit Antiochie, incantamentis et veneficio 
Pisonis. Nam et ossa mortuorum, in quibus habi- 
tabat sedibus, defossa reperta sunt: εἰ plumbeze la- 
mine, in quibus devotiones cum nomine ejus in- 
scriptie erant. Veneno autem sublatum esse , cor. 
pus ejus ostendit in forum perlatum, et populo 
ostensum, Ejus obitu Tiberius et Livia gavisi 
sunt , alii vehementissime doluerunt. Nam et cor- 
pore pulcherrimo, et animo optimo praeditus fuit, 
et eruditione et militari fortitudine insignis : hu- 
moanissimum subditis suis se praebuit. Et cum 
ejus, ut Cesaris, magn: opes essent, temperantia 
infüimos squavit. Neque contra Drusum invidio- 
se , neque .contra Tiberium insidiose quid- 
quam fecit. Imperium a militibus et senatu po- 
puloque ultro delatum mon accepit. Piso vero 
aliquanto post Romani reversus, et ab ipso Tibc-- 


927 


. JOANNIS ZONARLE 


939 


rio, suspicionem necis Germanici abolere cu- À xal οὔτε τι πρὸς τὸν Δροῦσον ἐπίφθονον, οὔτε κρὺς 


piente, in. senatum adductus, mora petita , semet- 
ipsum interfecit. Germanicus tres reliquit filios, 
quos Augustus in testamento suo Cesares appella- 
vit. Eorum natu maximus Nero tum virilem to- 
gsm sumpsit. Ac ad hoc usque tempos 549 Ti- 
berius plurima rccte fecit, in paucis deliquit. Ger- 
manico vero e medio sublato, paulatim mores im- 
mutavit. Nam cum czxlera aspere imperavit, tum 
eos a quibus vel ipse vel Livia, vel Augustus sive 
. dieto sive facto violati essent, tanquam impietatis 
reos crudeliter tractavit : contra insidiarum su- 
spectos inexorabilis, Tandem ostendens aliquibus 
se velle mori aliquos, illorum opera hos occidebat: 
idque non dissimulantcer faciebat. Potentum omnium 
diem et horam natalem inquirebat, itaquej fata 
cujusque indagabat. Proinde Galbz qui post impe- 
ravit, obviam factus, dixit: Et tu aliquando prin- 
cipatum degustabis. Pepercit autem ei, quia dice- 
bat, eum in senectute, et longe post suum obitum 
imperaturum. Deinde cum Druso consulatum ges- 
sit, unde multi Drusi interitum divinarunt. Nemo 
enim Tiberii in consulatu collega violentam mor- 
tem evilarat : post enim veneno periit. Nam Seianus 
quidam, homo apud Tiberium potens et superbus, 
eum Druso aliquando alapam dedisset , eaque de 
causa et ipsum et Tiberium metueret, . simulque 
speraret, Druso sublato, Tiberium sibi magis op- 
portunum fore : per quosdam ministros et uxo- 


rem, sive Juliam sive Liviam (nam scriptores in x, 


nomine variant) stupro sibi cognitam, venenum ei 
propinavit. Ejus sic necati mortem Tiberius in 
curia deploravit, et Neronem ac Drusum Germa- 
mici liberos senatui. commendavit. Drusum cada- 
vere ejus pro rostris proposito, Nero gener lauda- 
vit. Ceterum ejus interitus multis causa fuit in- 
teritus, quod ejus nece lzmtati esse viderentur. 
Nam prater alios multos, etiam Agrippina com 
liberis, filio natu minimo excepto, interiit : Tibe- 
rio contra ipsum vebeienter irritato a Seiano, 
qui illa cum liberis sublata , spem conjugii Livi, 
vidu:e Drasi, quam adamabat, et imperii alebat, 
eum Tiberius nullum successorem haberet. Nam 
nepotem ex filio, ut adulterinum oderat : et alios 


τὸν Τιθδέριον ἐποίει ἑπίθαυλον * xal δυνάµενος παρά 
τε τῶν στρατιωτῶν ἑχόντων καὶ τῆς βονλῆς καὶ τοῦ 
δήµου τὴν àpyhv τὴν αὐτοχράτορα λήψεσθαι, οὐκ 
Ἠθάλησεν, 'O δὲ Πείσων χρόνῳ ὕστερον εἰς τὴν 'Po- 
μην ἀναχομισθεὶς, xal ἐπὶ τῷ φόνῳ τοῦ Έερμα- 
vixou εἰ; τὸ βονλευτήριον ὑπ αὐτοῦ τοῦ Τιθερίου 
εἰσαχβεὶς, διαχρουοµένον τὴν ὑποφίαν τὴν ἐπὶ τὴ 
φθορμᾷ τοῦ Γερμανικοῦ, xal ἀναθρλὴν αἰτήῆσας. 
ἑαυτὸν πατεχρήσατο. Ἐπὶ τρισὶ δ υἱέσιν 6 Γερμα- 
νικὸς ἑτελεύτησεν, οὓς 6 Λῦγουστος ἐν ταῖς διαθήκαις 
αὐτοῦ ὠνόμασε Kalsapae. Τούτων ὁ πρεσθύ- 
τατος Νέρων κατὰ «jw χβόνον ixsivov tol; ἑφή- 
6οις χατηριθµήθη. Μέχρι μὲν οὖν τοῦ χρόνου 
τούτου πλεΐστα χρηστά ὁ Τιδέριος ἔπραξε, xat Bza- 


B χέα ἑξήμαρτεν. Ἐπεὶ ὃ) 6 Γερμανιχὸς ἐχποδῶν οἱ 


ἐγένετο, xat' ἀλίγον ἡλλοίωτο. Τά τε γὰρ ἄλλα 
ἀγρίως Ίρχε, xai τοῖς εἰς αὐτὸν f] τὴν μητέρα ἡ τὸν 
Αὔγουστον πράξασί τι d εἰποῦσιν ἀνεπιτήδειον, 
ἁἀπηνῶς ὡς ἀσεθήσασι προσεφέρετο, xal εἰς τοὺς 
ὑπονοηθέντας ἐπιθουλεύειν αὐτῷ ἁπαραίτητος fv. 
"Hó» δὲ xaX ἑνδεικνύμενός τισιν ὅτι βούλεται τεθνζ- 
ναι τινὰς, δι ἐχείνων σφᾶς ἀπεχτίννυε, xat οὐχ 
ἑλάνθανε ταῦτα ποιῶν. Ἑξήταςέ τε τῶν δυνατῶν 
ἑχάστου τὴν ἡμέραν καὶ «hv ὥραν àv ᾗ γεχέννητο, 
xaX οὕτω τὸ πεπρωµένον ἑχάστῳ ἐξηρεύνα : ὥστε 
xal τῷ Γάλδᾳ τῷ μετὰ ταῦτα αὐταρχήσαντι ἁπαντί- 
σας, ἔφη, Καὶ e) ποεε τῆς ἡγεμογίας γεύσῃ. 
Ἑφείσατο δὲ αὐτοῦ, λέγων ὅτι ἓν Υγήρᾳ, xal μετὸ 
πολὺ τῆς τελευτῆς αὐτοῦ ἄρξει. Εἶτα μετὰ τοῦ 
Δρούσου ὑπάτευσεν ὁ Τιθέριος, ὅθεν πολλο) τὸν ὅλε- 
θρον ix τούτου τοῦ Δρούσου προεμαντεύσαντο Οὐ 
γάρ ἴστιν .ὅστις τῶν συνυπατευσάντων αὑτῷ οὗ 
βιαίως ἀπέθανε * μετὰ ταῦτα γὰρ qapptáxq διώλετο. 
Σεϊανὸς yáp τις µέγα παρὰ τῷ Τιθερίῳ δυνηθεὶς, 
xal ὑπέρογχος γεγονὼ;, πὺξ αὐτῷ ποτε ἑντείνας, 
χάκ τούτου δείσας χἀχεῖνον xai τὸν Τιδέριον, ἅμα 
xai προσδοχήσας ἂν τὸν Δροῦσον χατεργάσηταε, ῥᾷον 
µεταχειρίσασθαι τὸν Τιδέριον, φἀάρμακόν τ. αὐτῷ 
διά τινων θεραπόντων καὶ διὰ τῆς Υυναιχὸς, ἂν 
Ἰουλίαν, ἕτεροι δὲ Λιδίαν Υράφουσι (χαὶ γὰρ ἐμοί- 
χευεν αὐτὴν) ἔδωχεν. Ὁ μὲν οὖν οὕτως ἀπώλετο. Ὁ 
δέ γε Τιδέρ.ος εἰς τὸ συνέδριον ἀφικόμενος, ἐχεῖνόν 
τε ἀπωδύρατο, xal τὸν Νέρωνα τόν τε Δροῦσον τοὺς 


multos aliis atque aliis de causis, sed plerisque p τοῦ Γερμανικοῦ παῖδας τῇ Υερουαίᾳ παραχατέθετο, 


conlictis, vel in exsilium mittebat, vel occidebat. 
Quemdam qui Caesaris et Augusti res gestas, ne- 
que quidquam tamen contra eos scripserat, sup- 
plicio affecit : et ipsum 556 scriptum, ubicunque 
reperire potuit, exussit, quod illos non ornasset. 
Plerosque quasi sibi maledixissent, interfecit : et 
Sabinus quidam ob hujusmodi erimen in carce- 
rem conjectus οἱ occisus est, et cadaver ejus in 
Tiberim abjectum, ld facinus cum per se atrox 
visum, tum per Sabini canem atrocius factum. ls 
enim cum hero suo carcerem ingressus est, et in- 
terfecto assedit, et eo in profluentem abjecto ipse 
quoque 6ο praecipitem dedit. Hzxc pauca de multis 
commemorata sunt, Livia autem anno xtatis vi et 


καὶ τὸ σῶμα τοῦ Δρούσου προὐτέθη ἐπὶ τοῦ βήµα- 
τος * xal ὁ Νέρων γαμθρὸς αὐτοῦ ὧν ἐπαίνους ἐπ᾽ 
αὐτῷ εἶπεν. 'O δὲ δὴ θάνατος αὐτοῦ πολλοῖς αἴτιος 
θανάτου ἐγένετο, ὡς ἐφησθεῖσι τῇ ἁπωλείᾳ αὐτοῦ. 
Πολλοί τε γὰρ καὶ ἄλλοι διώλοντο, xal Αγριππίνα 
μετὰ τῶν παίδων αὐτῆς, τοῦ νεωτάτου χωρίς. Πολλὰ 
γὰρ χατ αὐτῆς ὁ Σεῖανὸς παρώξυνε τὸν Τιδέριον, 
προσδοχῄσας ἐχείντς μετὰ τῶν τέχνων ἁπολομένης 
τῇ τε Λιθίᾳ συνοικήσειν τῇ τοῦ Δρούσου γυναιχὶ, fj 
fpa, xai τὸ χράτος ἕξειν, μηδενὺς τῷ Τιθερίῳ τυγ- 
χάνοντος διαδόχου. Τὸν γὰρ ὑϊδοῦν ἐμίσει ὡς xal 
μοιχίδιον, χα) ἄλλους δὲ πολλοὺς ἐπὶ ἄλλαις χαὶ ἅλ- 

λαις αἰτίαις, ταῖς δέ Ye πλείοσι πεπλααμέναις, xal 

ἐφυγάδερσε, καὶ ὃν φθειρε, Kai τινα, ὅτι τὰ τοῦ Kat- 


923 


ANNALIUM LIB. XI. . 


30 


capo; xal τὰ τοῦ Αὐγούστου ἱστόρηδε, καίτοι μῆ A rxxx deecssit : quam Tiberius nec :»grotantem in- 


xav' ἐχείνων συγγεγραφότα, ἐχόλασε, xa! τὸ σύγ- 
γραμμα ὅπου 6t xai εὑρέθη κατέχαυσεν, ὅτι pi 
ἑχείνους ἐσέμνυνε. Πλείονας δὲ ὡς αὐτὸν βλασφη- 
μοῦντας διέφθειρε, Kat τις Σαθΐνος im. τοιαύτῃ 
κατηγορηθεὶς αἱτίᾳ., εἰς τὸ δεσµωτήριον χαθείρχθη, 
εἶτα καὶ ἐφονεύθη, χαὶ τὸ σῶμα αὐτοῦ εἰς τὸν ποτα- 
μὸν ἑῤῥίφη Καὶ δεινὸν μὲν τοῦτο xa) xa0* ἑαυτὸ 
ἅπασιν ἓν ' ἑδείνωσε δ᾽ αὑτὸ ἐπὶ πλεῖον χύων τις 
τοῦ Σαθίνου, συνεισελθὠν τε αὐτῷ εἰς τὸ δεσµωτή- 
Φιον, xal ἁποθανόντι παραμείνας, xat εἰς τὸν ποτα- 
μὸν ῥιφέντι συνεισπεσών. Ταῦτα ταύτῃ ἐγένετο, xai 
£x τῶν πολλῶν ὀλίγα ἱστόρηται. Ἡ δξ Λιδία ὑπέρ- 
Ύηρως Ὑεγονυῖα μετήλλαξεν, ἓξ ζΚῆσασα ἕτη καὶ 
ὁγδοήχοντα. Καὶ οὔτε νοσοῦσαν αὐτὴν ὁ Τιθέριος 


visit, nec mortuam honoravit, nisi funere et sta- 
tuis quibusdam. Senatus autem traducendi Tiberii 
eausa, luetum totius anni matronis indixit quod 
et multos ex eo ordine conservasset, οἱ liberos 
multorum aluisset, et filias multorum elocasscet : 
necnon alios honores ci habuit, Sed Tiberius ne- 
mini quidquam dedit, quod illa legarat. Enimvero 
dicta quoque Livie nonnulla referenda suut. Cum 
aliquando viri aliquot, propterea quod nudi ei 
occurrissent, occidendi essent, servavit eos, et. 
dixit: Tales nihil differre α statuis, ei que pudica 
sit. Α quodam interrogata, qua ratione Augustum 
vicisset ? respondit , Castitate accurate tuen- 
da, et quidquid ille voluit , alacriter faciendo, 


ἐπεσχέφατο, ὁῦτ ἀποθανοῦσαν ἐτίμησε, πλην µόνης P εἰ nu'las res ejus curiose vestigando ; et lusus 


ἐχφορᾶς xat εἰχόνων τινῶν. ᾽Αλλὰ πρὸς διαθολὴν τοῦ 
Τιθερίου πένθος ταῖς γνναιξὶ» dj βουλὴ map' ὅλον 
ἐνιαυτὸν ἐπ᾽ αὐτῇ ἐψηφίάατο, καὶ ὅτι δὲ πολλοὺς 
αὐτῶν ἐσεσώχει xol παῖδας πολλῶν ἑτετρόφει κό- 
pas τε πλείοσιν ἐξεδεδώχει, xal ἄλλας τιμὰς ἑχείνῃ 
ἀπένειμαν. Οὐδὲν δὲ τῶν τισι χαταλειφθέντων ὑπ' 
ἐχείνη; δέδωχεν ὁ Ἐιδέριος. ᾽Απομνημονευτέον δὲ 
xai τῶν παρ) ἑχείνης εἰρημένων ἑνίων. Λέγετα; ὅτι 
γυµνους ποτ: ἄνδρας αὑτῇ ἁπαντήσαντας, καὶ μέλ- 
Ἄηντας διὰ τοῦτο θανατωθῆναι, ἔσωσεν, εἰποῦσα, ὅτι 


ejus venerceos, perinde ac si ceca et. surda essem, 
dissimulando. Sejanum Tiberius ad magnam au- 
ctori'atem evectum, desponsaque Julia Drusi (il:a, 
curavit a senatu capitis condempandum, ejusque 
cadaveri per triduum projecto, vulgus insultavit. 
Deinde id in Tiberium projecit. Sunt ejus liberi 
senatusconsulto interfecti. Uxor ejus ipsa manus 
sibi attulit. Etiam alii ejus causa perierunt, par- 
tim a sese, partim ab aliis occisi. 
Οὐδὲν ἀγδριάντων ταῖς σωφρονούσαις ol τοιοῖ- 


τοι διαφέρουσιν. Ἐρομένου δέ τινος αὐτὴν, lig xai τί δρῶσα τοῦ Αὐγούστου κατεχράτησας; ἄπε- 
χρίνατο, ὅτι Αὐτή τε ἀχριδῶς σωφρογοῦσα. xal πάντα τὰ δοκοῦγτα αὐτῷ ἡδέως ποιοῦσα, καὶ µη” 
δὲν τῶν ἐκείνου πολυπραγμογοῖσα., xal τὰ ἀφροδίσια αὐτοῦ ἀθύρμαια µήτ ἀχούειν μήτ) 
αἰσθάνεσθαι προσποιουµένη. Τὸν δὲ Σεϊανὺν ὁ Τιδέριος ἐπὶ μέγα δύξης ἑπάρας, xal κηδεστὴν ἐπὶ 
Ἰου)ίᾳ τῇ τοῦ Δρούσου θυγατρὶ ποιησάµενος, ὕστερον ἔχτεινε, τῆς Υερουσίας {άνατον αὐτοῦ κχαταγτ- 
φισαµένης σπουδῇ αὐτοῦ, xal τῷ σώματι αὐτοῦ ἐπὶ τρισὶν ἡμέραις ἑῤῥιμμένῳ τὸ πλῆθος ἐνύθδρισεν, 
εἶτα εἰς τὸν ποταµὸν ἑνέθαλε. Τά τε παιδία αὐτοῦ κατὰ δόγµα ἀπέθανε, xal dj Ὑυνη αὐτοῦ ἑαν- 
τὴν διεχρῄσατο. Καὶ ἄλλοι δι’ ἐκεῖνον ἁπώλοντο, οἱ μὲν ἑαυτοὺς ἀνελόντες, οἱ b ὑφ' ἑτέρων ἀναιρεθέντες. 


Γ’. Τιθέριος δὲ πρὺς τοῖς ἄλλοις καὶ διὰ τοὺς C. III. Tiberio prater alia flagitia, etiam stapra no- 


ἔρωτας, oi; ἀσελγῶς τε xal ἀναιδῶς ἐχρῆτο τῶν 
εὐγενιστάτων xal ἀῤῥένων xai θηλε;ῶν δ.εθάλλετο” 
xai διὰ τὸν τῆς ᾽Αγριππίνης τοῦ τε Δρούσου θάνα- 
τον ἐς ὦμότητα ἑλοιδορεῖτο. Δοχοῦντες γὰρ οἱ &v- 
θρωποι ὑπὸ τοῦ Σεῖανοῦ πάντα τὰ κατ ἑχείνων πρό- 
τερον γἰνεσθαι, ὡς κἀκείνους κτανθῆναι ἔμαθον μετὰ 
τὴν ἐχείνου φθορὰν, ὑπερήλγησαν. Τὸν δὲ 5h l'álov 
τὸν νεώτερον τῶν τοῦ Γερμανικοῦ παίδων ταµίαν 
ἀπέδειξε' τὸν γὰρ ἔγγονον τὸν Τιθέριον, ὅτι τὲ παι- 
δίον fjv, xal ὅτι μὴ εἶναι τοῦ Δρούσου mai; ὑπ- 
ωπτεύετο, παρεώρα. Ti Γαΐῳ δὲ ὡς καὶ µοναρχή- 
σοντι προσεἶχεν. Ἠγνόει γὰρ οὐδὲν τῶν χατὰ τὸν 
Váiov, ἀλλὰ καὶ ἔφη ποτὲ αὐτῷ διαφερομένῳ πρὸς 
τὸν Ἰιθέριον ὅτι ZU τε τοῦτον ἀποκτεγεῖς, καὶ 
ἕτεροι cé. 0ὔτε δὲ ἕτερόν τινα ὁμοίως προσήχοντα 
ἑαυτῷ ἔχων, καὶ ἐκεῖνον eibi; ἐσόμενον κάχιστον, 
ἀσμένως τὴν ἀρχὴν, ὥς quot, δέδωκεν αὐτῷ, ὅπως 
τῇ τοῦ Γαΐου τῆς χαχίας ὑπερθολῇ τὰ ἑαυτοῦ κρυ- 
φθείη, καὶ τὶ, πλεῖστον xai εὐγενέστατον τῆς βουλῆς 
φθαρῇ παρελθόντος αὐτοῦ. Λέγεται δὲ xal πολλάχις 
ἀναφθέγξασθαι τοῦτο δὴ «b ἀρχαῖον * 
Ἐμοῦ θανόντος rata µιχθήτω πυρὶ, 

κάὶ τὸν Πρίαμον µαχαρίζειν ὅτι ἄρλδην μετὰ τῆς 


bilissimis utriusque sexus ἱμίθιιρθγαηίογ ei impu- 
denter illata, probro data sunt : et propter Agrip- 
ping et Drusi necem crudelitatis nomiue inale au- 
divit. Nam cum prius putarent homines a Sejano 
contra illos omnia fieri, cum eos etiam post Sejani 
interitum occisos esse cognovissent, vehementer 
doluerunt. Caium ex Germanici 851 filiis naw 
minimum, quaestorem designavit. Nam Tiberium 
nepotem tum ob pueritiam, tum quia suspicio 
eral e Druso nen esse natum , despexit. Erga 
Caiura vero ita se gessit, quasi is imperaturus esset. 
Nihil enim rerum ejus ignorans, semel ei cum Ti- 
berio nepote rixanti, dixit : Et tu istum occides, 
et alii te. Et quamvis sciret eum fore pessimuni, 
tamen imperiuin libenter ei dedit , tum quod ne- 
minem zque propinquum habebat, tum ut ejus 
insigni improbitate sua vitia occultarentur, et 
maxima et nobilissima senatus pars interiret. Ve- 
terum illum versiculum, 


Me mortuo conflagret terra incendio, 


in ore habuisse, et Priami fortunas l.uJasse fertur, 


931 


JOANNIS ZONARJE 252 


quod funditus cum patria et regno interisset. Senato- A πατρίδος xal τῆς βασωείας ἀπώλετο. Τοσοῦτον ὃλ 


rumcerle quidem et aliorum tanta multitudo inter- 
fecta est, ut non essent qui provinciarum presidibus 
successores dari possent. Ac alii alias ob causas 
tam falsas quam veras occidebantur. /Emilius vero 
Scaurus ob Atreum tragaxliam, in qua monebat 
quemdam ut principis temeritatem ferret, interfe- 
ctus est. Nam Tiberius illa contra se conficta exi- 
slimans, dixit: Ego vero illum Ajacem [aciam, eum- 
que sibi manus afferre coegit. Inter hzc adole- 
scens quidam in Grzecia οἱ lonia se Drusum esse Ja- 
ctans, cupide a civitatibus est susceptus : ac in 
Syriam usque progressus, legiones etiam accepis- 
set, nisi agnitus a quodam οἱ captus, ad Tiberium 
Caii nuptias Antii celebrantem perductus esset. Eo 


anno Tiberis multa urbis loca sic inundavit, ut ϱὰ- B 


vigarentur, οἱ igni plurima zdi(icia sunt assumpta. 
Quod si quid /"Egyptiaca ad Romanos pertinent, 
phoenix eo anno conspectus est : quz res Tiberii 
mortem portendere videbantur. Qui cum multo 
ante zegrotaret , neque victus rationem mutabat, 
neque medicis utebatur propter Thrasyllii verba : 
qui cum et diem et boram mortis ejus exquisite 
nosael, ei dixerat decennium adhuc victurum, ut 
spe diuturnioris vite minus multos occideret. Uti 
zutem fit in senio et morbo non acuto, alias de- 
cumhebat, alias convalescebat. Unde Caius et alii 
nunc ut eo morituro laetabantur, nunc ut evasuro 
moorebant. Ac veritus Caius, ne valetudinem 559 
recuperaret, nec cibum petenti dabat, quasi is in- 
commodaturus ei esset, et muliis ac densis stra- 
gulis injectis, quasi calefactione opus esset, eum 
suffocavit, annos viu et Lxx natum, menses 1Vv,et 
dies ix, quorum n et xx imperavit, ac men- 
ses et dies vit, Obiit xii. Kal. Aprilis. Anno ejus 
imperii xv Doiinus noster Jesus Christus baptiza- 
tus est; xvin, traditus et crucifixus, resurrexit. 
Narrat Eusebius, Pilatum Jud:ee tum przsidem, 
Domini acta ad Tiberium scripsisse , cum moris 
esset, ut provinciarum przfecti, si quid novi ac- 
cidissct, id principi significarent, ne ullius rei 
quz apud exteros gereretur, ignarus esset. Cum 
enim, inquit, Servatoris nostri e mortuis resurre- 
: etio per totam Palxstinam celebrata esset, Pilatus 


πλῆθος τῶν τε βουλευτῶν xal τῶν ἄλλων διέφθαρτο͵ 
ὥστε τοὺς τὰς ἡγεμονίας τῶν ἑθνῶν ἔχοντας ἁπο- 
ρίᾷ τῶν αὐτοὺς διαδεξοµένων ἀδιαδόχοὺς εἶναι, θἱ 
μὲν οὖν ἄλλοι δι’ ἄλλας αἰτίας καὶ ψευδεῖς xal ἀλη- 
θεῖς ἐχτιννύοντο, Αἱμίλιος δὲ Σχαῦρος διὰ τραγψ- 
δίαν ἀπέθανεν. ᾿Ατρεὺς μὲν yàp τὸ ποίημα iw 
παρῄνει δὲ τῶν ἀρχομένων τινὶ, τὴν τοῦ χρατοῦντος 
ἀθουλίαν φἑρειν. Μαθὼν οὖν ταῦτα ὁ Τιδέριος, iz 
αὐτὸν πεποιῆσθαι τὸ ἔπος ἑνόμισε, xal εἶπε, Κάγὼ 
obx Δἴαντα αὐτὸν ποιήσω, xal αὐθεντίᾳ ἁπω. 
σθαι αὐτὸν ἠνάγχασεν. "Ev τούτοις νεανίσχος τις 
Δροῦσος εἶναι λέγων, περί τε τὴν Ἑλλάδα xai τὴν 
Ἰωνίαν ὤφθη. Καὶ ἑδέξαντο αὐτὸν ἀσμένως αἱ π- 
Aste, χαὶ xüv ἐς τὴν Συρίαν προχωρῄσας χατέτχι 
τὰ στρατόπεδα, εἰ µή τις ἐπιγνοὺς αὐτὸν συνέλαδι 
καὶ πρὸς τὸν Τιδέριον ἤγαγεν * ὁ δὲ kv ᾽Αντίῳ τὼς 
τοῦ latos γάμους ἑώρταξεν. 'O Τίθερις δὲ si 
πολλὰ τῆς Ῥώμης ἐπέχλυσεν, ὥστε πλευσθῆναι, 
xai πνρὶ µυρία ἐφθάρη. El δέ τι xal τὰ Αἰγύπτια 
πρὸς τοὺς Ῥωμαίους προσήχει, Ó φοῖνιξ ἐχείνψ τῷ 
ἔτει ὤφθη' xai ἔδοξε ταῦτα τὸν θάνατον τῷ Τιθερίψ 
προσηµαἰνειν. Ὁς ἑνόσησε μὲν πρὸ σλείονος χρ- 
νου, οὔτα δὲ τὴν δίαιταν παρήλλαξεν, οὔτε ο; 
ματροῖς ἐχέχρητο, διὰ τὸν τοῦ θρασύλου λόγον, 0; 
πάνυ μὲν ἀκριδῶς Ίδει xal τὴν ἡμέραν xoi τὴν 
(pav καθ fjv τεθνῄξεσθαι ἔμελλεν ὁ Τιδέριο, 
kxelv δὲ δέχα ἐνιαυτοὺς ἔτι βιώσεσθαι ἔλεγεν, IV 
ὡς ἐπὶ paxpóvepov (sew, μὴ ἐπειχθῇ πολλὼς 
ἀποχτεῖναι. Οἷα δ᾽ ἐν γήρᾳ χαὶ νόσῳ μὴ ὀξείχ, τοτ 
μὲν χατεπονεῖτο, τοτὲ δὲ ἀνεῤῥώννυτο, Κάντεῦθο 
ἑνίοτε μὲν Ἡδοντο ol τε λοιποὶ, xal ὁ Γάΐο, ὡς 
τελευτήσοντος. Ἐνίοτε δὲ ὡς xal ζησομένου fip 
θηντο. Δείσας οὖν 6 Γάΐος μὴ καὶ ἀνασωθῇ, οὔτι 
φαγεῖν αἱτήσαντι ἔδωχεν, ὡς τάχα βλαθισομένῳ, 


«καὶ μάτια πολλὰ καὶ παχέα ὡς θερµασίας δτομένῳ 


προσέδαλε  χαὶ οὕτως ἀπέπνιξεν αὐτὸν, ζήσαντα 
ἔτη ἑπτὰ πρὸς τοῖς ἑθδομήχοντα xal μῆνας τέσσα- 


qae, καὶ Ἠμέρας ἑννέα, ἀφ᾽ ὧν δύω xal εἶχουν 


ἐνιαυτοὺς ἐμονάρχησε xol μῆνας ἑπτὰ xal ἡμέρς 
ἑπτά ' µετήλλαξε δὲ τῇ εἰχοστῇ τοῦ Μαρτίου ἡμέρε. 
Τούτου τῷ πεντεχαιδεκάτῳ ἔτει ἑδαπτίσθη ὁ Κύριος 
ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός» iv δὲ τῷ ὀχτωκαιδεχάτῳ 
παρεξόθη xai ἑσταυρώθη xaX ἀνέστη. Ἱστορεί δὲ ὁ 


eam rem Tiberio imperatori communicavit : qui p Εὐσέδιος , τὸν Πιλάτον τῆς "ovbaía τηνικαῦτα 


cum caeteris ejus miraculis auditis, tum quod 
post resurrectionem e morteíis a plurimis Deus es- 
se crederetur, ad senajum de eo retulit. Is vero re- 
(ragatus est, quod ipse id non prius probasset. 
Nam veteri lege sancitum erat, ne quis aliter apud 
Romanos in deorum numerum referretur, ni se- 
natus jussisset ac decrevisset. Cum autem Romani 
rogationem de Servatore nostro improbassent, Ti- 
berium in pristina de eo sententia permanentem, 
nihil gravius in doctrinam Christianam consti- 
tuisse : ac testem laudat Tertullianum, Romanum 
scriptorem et clarum virum, cujus hzc ea de re 
verba exstant : είς statutum fuit, ne quis ab 
ullo deus consecraretur, vriusquam id a senatu vro- 


ἐπιτροπεύοντα, γράψαι τὰ περὶ τοῦ Κυρίου τῷ Τι. 
6spli, ἔθους ὄντος τοῖς τῶν ἑθνῶν ἄρχουσι τὰ παρὰ 
σφίσι χκαινοτομούµενα δηλοῦν τῷ τὴν µοναρχί 
Ιθύνοντι, ἵν) αὐτῷ μηδὲν ἀγνοῆται τῶν map ixi 
στοις τῶν ἐθνῶν γινοµένων. "Hón γὰρ, qno. tis 
ix νεκρῶν ἀναστάσεως τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν tii 
ἅπαντας tv πάση τῇ Παλα.στἰνῃ διαδεδοηµένης, τὰ 
περὶ αὐτῆς ὁ Πιλάτος ἐκοινώσατο Τιδερίῳ τῷ αὖ- 
τοχράτορι ὃς τὰ λοιπά τε αὐτοῦ ἠνωτισμένο; θαν- 
µάσια, xai ὡς μετὰ θάνατον ἐκ νεχρῶν ἀναστὰς 
θεὸς εἶναι παρὰ πλείστοις Ίδη πεπίστενται, ἂν- 
fjvevxs τῇ συγχλήτιρ ταῦτα. Ἐκείνη δὲ τὸν λόΤΟ 
ἀπώσατο, ὅτι μὴ πρότερον αὐτὴ τοῦτο δοχιµἀδασά 
ἦν, παλαιοῦ νόµου χειµένου, ph ἄλλως τινὰ sapi 











953 


ANNALIUM LIB. XI. 





934 


"l'upatou; Ücomots?s0ai, pk οὐχὶ dhog τῆς cuy- A batum esset. Tiberius igitur, cum nomen Christia- 


κλήτου xai δόγµατι. Ταύτης δ' οὖν ἁπωσαμένης 
τὸν περὶ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν λόγον, τὸν Τιδέριον ἣν 
καὶ πρώην εἶχε Ὑνώμην τηρήσαντα, μηδὲν ἄτοπον 
κατὰ τῆς Χριστοῦ διδασχαλίας ἐπινοῖσαι. Μάρτυρα 
δ᾽ ἐπὶ τούτοις παράγει Τερτουλιανὸν ὁ Εὐσέδιος, ἄν- 
δρα ᾿Ῥωμαῖον xai ἕνα τῶν ky τῇ Ῥώμῃ λαμπρῶν, 
ἓν συγγραφῇ τινι παρ) αὐτοῦ ἐχτεθείσῃ Ρωμαϊκῇ 
δ-αλέκτῳ, µεταθ)ηθείσῃ δ᾽ εἰς τὴν Ἑλλάδα φωνὲν, 
λέγοντα ταῦτα * IIu.latór ἦν δόγµα, µηδένα θεὺν 
ὑπό tov καθιεροῦσθαι, πρὶν ὑπὸ τῆς συγκ.Λήτου 


norum in mundum ingressum esset, id decretum 
ex Palestina, ubi primum ortum erat, sibi nuntia- 
tum, cum senatu communicavit , haud dissimu- 
lans, probari sibi id preeconium. Quo a senatn, 
quoniam id ipse non probasset, repudiato, nihilo- 
minus in eadem sententia permansit, Christiano- 
rum accusatoribus mortem comminatus. Hzc Ti- 
berium fecisse Eusebius, divinitate Servatoris no- 
stri et resurrectione ex mortuis cognita, e Ter- 
tulliani scriptis commemorat. 


ὁοκιμασθῃ. 'O Τιδέριος obv, ἐφ᾽ οὗ τὸ τῶν Xpioztavoy. ὄνομα εἰς τὸν χόσμον εἰσεληλύθει, ἀγγελ- 
θέντος αὖὐτῃ ix Παλαιστίνης τοῦ δόγματος τούτου ἔνθα πρῶτον Ἡρεατο, τῇ συγκλήτῳ ἀνεχοινώσατο, 
δηλος ὧν ἐχείνοις ὡς ἀρέσχεται τῷ χηρύγµατι. Ἡ δὲ σύγκλητος ἐπεὶ οὐκ αὐτὴ δεδοχιµάχει τοῦτο 
ἁπωσατο. 'O δὲ Ev τῇ αὐτῇ γνώμῃ ἔμεινεν ἀπειλήσας θάνατον τοῖς τῶν Χριστιανών κατηγόροις’ ταῦτα 
ὁ Εὐσέδιος ποιῆσαι τὸν Τιδέριον ἱστορεῖ, µαθόντα περὶ τῆς θεότητος τοῦ ΣωτΏῆρος ἡμῶν xal τῆς ix 


νεχρῶν αὐτοῦ ἁ-αστάσεως, ἐκ τῆς τοῦ Τερτυλιανοῦ συγγραφῖς αὐτὰ ἐχλεξάμενος. 


A'. Καὶ ó- μὲν Τιζέριος οὕτως ἀπεθίω. Διεδέξατο B 


δὲ αὐτὸν ὁ l'áio; ὁ τοῦ Γερμανικοῦ xai τῆς Ἁγριπ- 
πίνης παὶῖς, ὃν χαὶ Γερμανικὸν xai Καλλιγόλαν 
ἐπωνόμαζον. El yàp καὶ 6 Τιθέριος xal τῷ ἰδίῳ 
ἐγγόνῳ τῷ Τιδερίῳ τὴν αὐταρχίαν χατέλιπεν, ἀλλ᾽ 
ὁ Γάϊος τὰς διαθήχας αὐτοῦ εἰς τὸ συνέδριον πέμ- 
φας, ἀχύρους παρεσχεύασε γενέσθαι, ὡς παραφο- 
νῄσαντος, ola παιδὶ ᾧ μτδ' εἰσελθεῖν ἑξῆν εἰς τὸ 
Φουλευτήριον, ἄρχειν τῶν ᾿Ῥωμαίων ἐπιτρέφαντος. 
Τῆς μὲν οὖν ἀρχῆς αὐτὸν οὕτως αὑτίχα παρέλυσε, 
xai μετὰ τοῦτο εἰσποιησάμενος ἀπέχτεινεν, 6; τε- 
λευτῆσαι αὐτὸν εὐξάμενον. Χρήματα δὲ πολλὰ τοῖς 
στρατιώταις xal τῷ δήμῳ διένειµε, τὰ μὲν Ex τῶν 
Τιθερίου διαθηκῶν, τὰ δὲ ἐκ τῶν τῆς Λιθίας, ἃ ὁ 
T:6ép:oc οὗ παρέσχε. Καὶ εἴπερ χαὶ τὰ λοιπὰ δεόν- 
τως ἀνήλισχε, µεγαλόνους ἂν xal µεγαλοπρεπ]ς 
ἔδοξε. Nuv δὲ xal εἰς ὀρχηστὰς καὶ ἵππους xol 
µονοµάχους, xal το:οντότροπα ἕτερα ἁπλήστως δα- 
πανῶν, xai τοὺς θησαυροὺς μεγάλους γεγονότας διὰ 
βραχέοςι ἐξεχένωσε, xal ἑαυτὸν προσεξήλεγξεν, ὅτι 
εὐχερείᾳ xal ἀχρ.σίᾳ χἀκεῖνα πεποίηχε. Καὶ οὐδ' 
ἐς τρίτον ἔτος µέρος αὐτῶν τι διέσωσεν, ἀλλ᾽ εὐθὺς 
παµπόλλων προσεδε/θη. Τῷ δ' αὐτῷ τρόπῳ καὶ ἐς 
νὰ ἄλλα ἐχέχρητο. Μοιχιχκώτατός τε γὰρ ἀνδρῶν 
γενόμενος, xal γυναΐῖκα µίαν μὲν ἁρπάσας ἑκδιδο- 
µένην ἀνδρὶ, ἄλλας δὲ Ίδη ἐχδεδομένας xal συνοι- 
κούὐσας τισὶν ἀποσπάσας, πλὴν μιᾶς τὰς ἄλλας 
ἐμίσησε᾽ πάντως (90) δ᾽ ἂν χἀχείνην ἐμίσησεν, εἰ 
ἐπὶ πλέον ἐδεθιώχει. Καὶ ἐς τὴν μητέρα, xaX τὰς 


IV. Tiberio ad hunc modum defuucto, Caius 
Germauici et Agrippina filius, qui et Germanicus et 
553 Calgula cognominatur, successit. Etsi enim 
Tiberius, etiam Tiberio nepoti reliquerat impe- 
rium, tamen Caius lestamento ejus ut deliri in 
curiam misso, effecit, ut aboleretur, quod puero, 
cui per tatem necdum ingredi curiam liceret,|lto- 
manum imperium reliquisset. Atque ita principa- 
tum ei statim ademit. Post, adoptatum interfecit , 
ut qui ipsum mori optasset. Magnam pecuniam et 
miliubus et populo, partim ex Tiberii, partim ex 
Livi: testamento nondum a Tiberio numeratam , 
distribuit. Quod si reliquam etíam , ita ut. dece- 
bat, insumpsisset, magnanimus et magnificus es- 
set habitus. Nunc infinitis impensis in saltatores , 
equos, gladiatores, et id genus alia factis , et the- 
sauros maximos exhausit, et illa quoque se teme- 
ritale et levitate quadam fecisse declaravit. Nam 
publice pecuniz nec in tertium annum parten 
ullam retinuit, sed statim multis egere coepit. lis- 
dem moribus etiam aliis in rebus, et maximus 
adulter íuit: et cum mulierem quamdam viro 
despousam rapuisset, alias jam elocatas et in 
conjugio viventes a maritis abstraxisset , cze!cras 
omnes odio prosecutus est, una excepla: quam 
etipsam utique osurus fuit, si diutius vixisset. 
Erga matrem, sorores et aviam Antoniam irulla 
pie fecit : post, aviam a qua objurgatus erat , ad 
necem voluntariam compulit. Sorores omnes cor- 


ἁἀδελφὰς, τὴν τε τήθην τὴν ᾽Αντωνίαν πολλὰ εὖσε- p rupit, et duas in insulam relegavit : nam tertia 


όως ἐνδειξάμενος ^ μετὰ ταῦτα τὴν μὲν τήθην ἐπι- 
ειµήσασάν τι abwp εἰς ἀνάγχην ἐχουσίου θανάτου 
χατέατησε. Τὰς ἁδελφὰς δὲ φθείρα; ἁπάσας, εἰς 
νῆσον τὰς δύω χατέχλεισεν' dj γὰρ τρίτη προετε- 
Ovixet, xal ἄλλα πολλὰ τοιαῦτα ἑποίησε. Καὶ τὸν 
Τιθέριον ὡς ἀσελγῃ xai µιαιφόνον διέδαλλεν, ὥστε 
καὶ ἄλλους &x τούτου χαριεῖσθαί οἱ νοµίσαντας προ- 
πετεστέρᾳ παῤῥησίᾳ χρήσασθαι. Εἶτα ἐπῄνει τε xai 
ἑσέμνυνεν, ὥστε xal χολάσα: τινὰς Eq ol; κατ᾽ &xel- 


prius obierat. Ac mulia id genus fecit. Cum Ti- 
berium ut juxuriosum et homicidam criminaretur, 
alii quoque se illi gratum facturos rati, liberius 
in eum sunt invecti. Deinde eumdem laudavit et 
celebravit, et poenas de iis sumpsit qui illi male- 
dixerunt. Male de eo loquentes vituperabat , lau- 
dantes oderat , ut amicos illius. Magnam turbam 
eorum qui Tiberium contra patrem , matrem et 
fraires ejus irritarant, occidit : quamvis seplacatum 


Varie lectiones et note. 
(90) Πάντως. lta sss. codd. Wolfius πάντας ediderat, 


935 


JOANNIS 20ΝΔΒΕ 


936 


eis esse, corumque litteras cremasse diceret. Tem- A vou εἰρήχεσαν, xal τοὺς βλασφημοῦντας kxstww 


vla sibi et sacrificia ut deo fleri jussit. Si quid 
petebatur, irascebatur ; si nihil petebatur, rursus 
zuecensebat. Res quasdam celerriue  aggredieba- 
tur, nonnullas tardissime suscipiebat. Pecuniam 
ui per summam temeritalem effundebat , ita sor- 
didissime comparabat. 554 Tam adulatoribus 
quam monitoribus ex a«uo et delectabatur, et 
offendebatur. Multos gravissimis facinoribus con- 
slrictos puniebat, multos plane insontes occide- 
bat. Amicorum aliis immudice assentabatur , alios 
extremis contumeliis afficiebat. Tali denique im- 
peratori tum Roinani sunt traditi, ut Tiberii faci- 
nora quantumvis atrocia a Caii sceleribus tanto 
iutervallo vincerentur, quanto Augustus princeps 
utroque melior habebatur. Nam Tiberius impera- 
bat, et aliorum ministerio ad explendam libidinem 
suam utebatur. Át Caius aurigis et gladiatoribus 
parebat, et saltatoribus caterisque scenicis ser- 
viebat. Apellem quidem tragoxlorum ejus aetatis 
principem, etiam in publico semper habebat se- 
eum : ac privatim et ille et czteri pro auctoritate 
faciebant ea, qux id genus hominum data licentia 
audere solet. Αο principio quidem se illis et spe- 
ctatorem et auditorem praebebat, et aliquibus vel 
favebat vel adversabatur. Deinde autem et currus 
agitavit, el cuin gladiatoribus in arenam descendit, 
et saltavit, et tragedias egit. Semel primoribus 
senatus, ut in re admodum seria noctu accersitis, 
saltavit. Eo anno quo Tiberius obiit, senatui, eque- 
stri ordini et plebi assentatus est , annum agens v 
et xx, et vinctos carcere eduxit, οἱ crimina lesa 
majestatis sustulit, litteris Tiberii ea de re crema- 
tis, ut aiebat, quas ob res Jaudabatur. 

μἐταπεμτάμενος, ὦ,χῆσατο. Ἐν μὲν οὖν τῷ ἔτει 
τοὺς ἱππέα;, καὶ τὸν δῆμον ἐχολάχευε, πέμ.πτον 


ixáx:Qs, xal τοὺς ἐπαινοῦντας ὡς φίλους ἐχείνου 
ἑμίσει, καὶ παμπληθεῖς ἀπέχτεινε τῶν xatà τοῦ 
πατρὺς, xal τῆς μητρὸς, καὶ τῶν ἁδελφῶν αὐτοῦ 
τὸν Τιθέριον ἐρεθισάντων, χαίτοι τὴν ὀργὴν αὐτοῖς 
ἀφεῖναι λέγων, xal τὰ γράμματα χαταφλέβαι αὐτῶν, 
Kzi ναοὺς δὲ ἁαυτῷ xal θυσίας ὡς Osip γίνεσθαι 
ἐχέλευσεν. Αἰτούμενός té τι ὠογίζετο, xal αὖθις 
ἑμηνία ὡς μὴ αἰτούμενος) ὀξύς τ ἐπί τινας πράξεις 
ἐφέρετο, xaX νωθέστατα ἑνίας µεταχείριστο" τὰ τι 
χρήµατα καὶ ἀφειδέστα-α ἀνῆλισχε, xal ῥυπαρώ- 
«aca ἠργνρολόγει, τοῖς τε θωπεύουσιν αὐτὸν xal τοῖς 
παῤῥησιαζομένοις xat χθετο ὁμοίως καὶ ἤδετο, Καὶ 
πολλοὺς μὲν μεγάλα ἁδιχήσαντας ἑχόλασε, πολλοὺς 
δὲ μηδὲν Ἡδικηχότα; ἀπέχτεινε. Καὶ τῶν ἑταίρων 
B τοὺς μὲν ὑπερεκχολάχευε, τοὺς δὲ ὑπερύδριζε. Τοιού. 
«p δὲ τὸ αύμπαν οἱ ᾿Ῥωμαῖοι τότε παρεδόύησαν 
αὑτοχκράτορι, ὥστε τὰ τοῦ Τιθερίου ἔργα, χαίτοι 
δοχοῦντα παγχάλεπα, τοσοῦτον τὰ τοῦ Γαΐου παρ» 
ε,εγχεῖν, ὅσον χρείττω ἐχείνων τὰ τοῦ Αὐγούστου 
εἶναι ἐδόκουν. Τιδέριος μὲν γὰρ Ίρχε, xat τοῖς ἆλλοις 
ὑπηρέταις πρὸς τὸ αὐτοῦ ἐχέχρητο β,ύλημα. Ὁ 
l'áio; δὲ ἤρχετο μὲν ὑπὸ τῶν ἁρματηλατούντων, xai 
ὑπὸ τῶν ὀπλομαχούντων' ἑδούλευε δὲ xal τοῖς ὀρχτ- 
σταῖς xal τοῖς λοιποῖς τοῖς περὶ τὴν σχηνήν, Tw 
γοῦν ᾽Απελλῆν τῶν τότε τραγῳδῶν τὸν εὐδοχιμώτα- 
τον xai δημοσιεύων συνόντα αὐτῷ εἶχεν dil, χαὶ 
χωρὶς μὲν ἐχεῖνος, χωρὶς δ᾽ ol λοιποὶ, πάνθ᾽ ὅσα ἂν 
τοιοῦτοι δυνηθέντες τολµήσειαν, ἐπ᾽ ἑξουσίας ἑποίουν. 
Καὶ αὐτῶν τὰ μὲν πρῶτα θεατὴς xal ἀχροατὶς tl 
νετο, συσπουδάζων xal ἀντιστασιάζων τισίν. Εἶτα 
xai ἅρματα face xal ἐμονομάχησεν, ὀρχήσει τ 
ἐχέχρητο xal τραγῳδίαν ὑπεκρίνετο. "Ana& δὲ τοὺς 
πρὠτους τῆς γερουσίας νυχτὸς ὡς ἐπί τι ἀναγχαῦν 
iv ὁ Τιδέριος ἑτελεύτησε, τούς τε βουλευτὰς xa! 
καὶ εἰκοστὸν ἀνύων ἑνιαυτόν. Καὶ τοὺς kv δεσµωτη- 


plor; ἀπέλυσε, τά τε ἐγκλήματα τῆς ἀσεθείας κατέλυσε, xal τὰ περὶ αὐτὸν τοῦ Ἰθερίου γράμματα, ὡς 


ἔλεγεν, ἔχαυσεν' ἐπῃνεῖτό τε ἐπὶ τούτοις. 

V. Deinde consulatum gessit, ascito collega 
Claudio patruo. Is enim cum eques esset, tum 
primum et consul et senator factus est, annos vi 
εἰ ΣΙ. natus. Αἱ socer ejus M. Sillanus, a Tiberio 
in summo honore habitus, Caio tum ob virlutem 
tuin ob affinitatem gravis, cuin. injuriis et contu- 
meliis agilaretur, seipsum interfecit. Caius vero 
lilia ejus ejecta, Corneliam Orestinam duxit, in 
ipsis nuptiis, quas una celcbrabat, C. Calpurnio 
Pisoni sponso ereptam. Quamvis autem talis esset, 
tamen nonnulla laude digna fecit. Nam iucendio 
cum militibus exstincto, subievavit eos quibus 
ignis nocuerat : et equestri ordine ad paucitatem 
redacto, precipuos ex universo imperio accersi. 
os, in eur allegit, et suffragia comitiorum populo 
restituit , et alia id genus egit, quie cum deliciis 
558 comparata nullo in numero erunt. Nam cum 
multos occideret, acerbum id quidem erat tantam 
perire multitudinem : sed illud mulio acerbius, 
quod czedibus usque adeo delectabatur, el spe- 
claculo sanguinis satiari non poterat, Nain ea νὰ- 


E'. Elsa xol ὑπάτευσε, τὸν θεῖον τὸν. Κλαύδ.ον 
προσλαθών. Οὗτος γὰρ ἰππεὺς ὢν τότε πρῶτον xol 
ὑπάτευσε xal ἐδούλευσεν, B& xal τεσσχράχωντα 

τῶν Ὑεγονώς, 'O δὲ δὴ πενθερὺς αὐτοῦ Μάρχο 
Σιλανὸς, ἐπειδὴ βαρὺς αὐτῷ ὑπό τε τῆς ἀρετῆς xol 
ὑπὸ τῆς συγγενείας ἦν, προπηλαχιζόμενός τε αἱ 
περινδριτόµενος, διεχειρίσατο ἑαυτὸν, χαΐτοι παρὰ 
τοῦ Τιθερἰου σφόδρα τιµώμµενος. 'O δὲ xal τὴν ὂν- 
Ὑατέρα αὐτοῦ ἐκθαλὼν, ἔγημε Κορνηλίαν ριστί- 
vay, ἣν ἐν αὐτοῖς τοῖς γάµοις ἀφέρπασεν οὓς συν” 
εώρτανε τῷ ἐγγεγυημένφ αὐτὴν Tato Καλπουρνίφ 
Πείσωνιε. Καΐτοι δὲ τοιοῦτος (v, ἔπραξέ τινα καὶ ἐπαί- 
νου ἄξια. Ἐμπρησμὸν γὰρ μετὰ τῶν ατρατιωτὼν κά” 
τασθέσας, ἐπήρχεσε τοῖς ζημιωθεῖσι τοῦ τε τῶν {τ- 
πέων τέλους ὁλιγανδροῦντις ἐξ ἁπάσης ἀρχῆς τοὺν 
πρώτους μεταπομφάµενος χατελέξατο, xal và ἀρχαί- 
ρεσἰας τῷ δήµῳ ἁπέδωχε * καὶ ἄλλα τινὰ τοιαῦτα ἐποί: 
σεν. Υπαίτια δὲ εἰργάσατο πολλαπλάσια, xal πολλοὺ; 
ἀπέχτεινεν. "Ην δὲ οὐ τὸ πλΏθος τῶν ἀπολλυμένων 
οὕτω δεινόν’ χαίτοι δεινὸν ὃν, ἀλλ ὀτητοῖς τε φόνοις αὖ- 
τῶν ὑπερέχαιρε, καὶ ἁπλήστως Εἶχε τῆς θέα; τοῦ αἷμα" 


D 





931 


ANNALIUM LIB. XI. 


938 


τος. Υπὸ γοῦν ὡμότητος ἐπιλικόντων ποτὲ τῶν A vitia rait, ut cum aliquando condemnati non satis 


τοῖς θηρίοις ix xacablxnt διδοµένων, ἐχέλευσεν Ex 
τοῦ ὄχλου τοῦ τοῖς ixplot; πραστετηχότος συναρπα- 
σθῆναί τινας, xal παραθληθῆναι αὐτοῖς. Καὶ ὅτως 
μήτε ἐπιδοήσασθαι μήτε αἰτιάσασθαι δυνηθῶσι, τὰς 
γλώσσας αὐτῶν πρραπέτεµον. Πολλοὺς δὲ καὶ διὰ 
τὰς οὐσίας ἐφόνευεν, ἕτερ᾽ ἅττα σφίἰσιν ἐἑκεγχαλῶν. 
Καὶ ὁ τῆς Αρουσίλλης τῆς ἁδελφῆς θάνατος o0 µεί- 
οὓς διέφθειρεν, ᾗ συνῴχει μὲν Μάρχος Λέπιδος 
φαιδιχκὰ ἅμα αὐτοῦ xal ἑραστῆς ὧν, συνῆν δὲ καὶ 
ὁ Γάΐος ἀποθανοῦσαν οὖν πολλῶν μὲν xol ἄλλων 
ἠξίωσεν, εἶτα xal ἀπεθέωσε. Μετ) ὀλίγον δὲ ἔγημε 
Λολίαν Πανλίναν, αὐτὸν τὸν ἄνδρα αὐτῆς ἐγγυῆσαι 
αὐτῷ τὴν γυναῖχα βιάσας, ἵνα μὴ, ἀνέγγνον αὐτὴν 
λαδὼν, παρανομἠσῃ. Ἐν στενωπῷ δέ ποτε πηλὺν 
πολὺν θεασάµενος, ἑκέλευσεν αὐτὸν εἰς τὰ τοῦ &yo- 
βανομοῦντος τότε καὶ τῆς τῶν ὁδῶν χαθάρσεω; 
ἐπιμελουμένου ἱμάτια ἐμθληθήναι. Οὐεσπασιανὺς 
δὲ τότε ἣν ἁγορανομῶν' ὥστε ὕστερον, ἐχείνου xai 
τὰ πράγματα τεταραγµένα xal πεφυρµένα παραλα- 
θόντος xal χαταστήσαντος, ἔδοξεν οὐκ ἀθεεὶ «b τότε 
συμθὰν γεχονέναι, ἀλλ ἄντιχρυς αὐτῷ τὴν πόλιν 
πρὸς ἐπανόρθωσιν παρὰ Γαΐου ἑἐγχειρισθῆναι. Διη- 
νεχῶς δὲ πολλοὺς ὁ Γάϊος ἐφόνευε, καὶ ἣν ἔξω τὼν 
φόνων οὐδὲν, xaX οὐδὲ τῷ πλήθει «t. ἐχαρίζετο, 
χἀχεῖνοι πἀνυ αὐτῷ ἀπηχθάνοντο. Πολλὰ μὲν γὰρ 
xat ἄλλα αὐτῷ μὴ ἀρέσχοντα ἔλεγόν τε καὶ ἔπρατ» 
τον" πρὸς δὲ τοῖς ἠγανάχτει δεινῶς ὅτι δοχοῦντες 
μεγαλύνειν αὐτὸν, Naavioxs Αὔγουστε, ἑπεδόων. 
Οὐ γὰρ µαχαρίζεσθαι ἡγεῖτο, ὅτι νέος ὧν ἐμονάρ- 
«ει, ἁλλ᾽ ἐγχαλεῖσθαι ὅτι ἓν ἡλιχίᾳ τοιαύτῃ τηλικ- 
αύτην εἶχεν ἀρχὴν. Ἐχρημάτιζε 0 &x τρόπου παν- 
τὸς, ἀργνρισμοῦ ἄλλοτε ἄλλας ἐφευρίσχων λαθὰς, καὶ 
ἀζήμιος τῶν vé τι ἑχόντων οὐδεὶς οὐκ ἀν]ρ, οὗ γυνὴ 
χαταλέλειπτο χᾶν τινας δὲ τῶν ἀφηλικεστέρων 
Civ εἴα, ἀλλὰ πατέρας τε xal πάππου:, µηιέρας 
πε ὀνομάζων καὶ ἐήθας, xat ζῶντας ἐξεχαρποῦτο, 
xai τελεντώντων τὰς οὐσίας ἐκληρονόμει. ἘῬλάσαι 
δὲ διὰ τῆς θαλάσσης τρόπον τινὰ χαὶ διιππεῦσαι 
ἐπεθύμησε, xal ἐγεφύρωσε τὸ μεταξὺ τῶν Ποτιό- 
λων xai τῶν Βαύλων. Τὸ δὲ χωρίον τοῦτο κχαταντι» 
πέραν τῆς πόλεώς ἐστι, διέχον αὐτῆς σταδίους ἵς 
xal εἴχοσι. [ola δὲ εἰς «hv γέφνραν τὰ piv xa- 
τεσχευάσθη, τὰ δὲ ἠβροίαθη. 'Aq' οὗπερ xal λιμὸς 


multi essent, qui bestiis objicerentur, juberet e 
turba qua tabulatis inhzrebat, aliquot illis objici : 
quibus ne vociferari et quiritari possent, linguas 
in primis precidit. Multos alia causa simulata, 
propter bona occidit. Mors quoque Drus:lle soro- 
ris ejus, non paucis exitio fuit, que M. Lepido 
ejus amasio simul et amatori nupta, fratri quoque 
sui copiam faciebat. Eam mortuam prater alios 
honores ín numerum deorum retulit. Paulo post 
Lolliam Paulinam duxit, coacto marito ejus, ut 
eam sibi desponderel : ne in leges committeret 
scilicet, sí eam sine sponsalibus duxisset. Cum ali- 
quando in angiportu multum ceni vidisset, id in 
edilis οἱ ejus qui viis purgandis prxerat vesti- 


B menta conjici jussit. Tum autem zdilis erat Ve- 


spasianus : qui cum post, imperium quoque turba- 
tam et confusum tranquillitati restitutum adornas - 
set, illud non sine numine factum, sed plane 
civilas ei ad corrigenda vitia tradita esse a Caio, 
putabatur. Cedium pullum faciebat modum , nec 
ejus dominatus aliud quam carniflcina erat : et ut 
plebi nulia in re gratificabatur, sic illi admodutn 
invisus erat. Ac preter alia multa dicta et facta 
minime grata, illud zgerrime ferebat, quod popu- 
hus per speciem honoris acclamabat : Adolescens 
Auguste. Nec enim se felicem przdicari eredebat, 
quod adolescens imperaret ; sed accusari, quod 
tantilla etate tantum imperiwm obtineret. Pecu- 
niam quovis modo parabat, alias atque alias quz- 
$tus occasiones captans, neque quisquam vel vir 
vel mulier multam effugiebat. Quod si quos pro- 
veetioris xtatis vivere patiebatur, eos patres et 
2v0s, et matres ct αγίας appellando, tum viventium 
adhuc bonis fruebatur, tum defonetorum heredi« 
tatem eernebot. Cum ei libido Incessisset in marl 
aliquo modo aurigandi et equitandi , fretom quod 
inter Puteolos et Baulos est, ponte junxit. 1s vero 
locus e regione 5556 urbis est, v1 et xx stadiis ab 
ea distans. Ád eum pontem cum navigia partim 
sedificata, partim convecta essent, ingens fames 
in tota Italia, et Roma in primis fuit. Ipse vero 
Alexandri, ut aiebat, thoracem indutus, et super 
eo chlamydem sericam purpurei coloris, multo 


Ev τε τῇ Ἱταλίᾳ xai ἐν τῇ 'Ῥώμῃ μάλιστα ἰοχυρὸς p auro, multis Indicis gemmis ornatam, gladio ac- 


ἐγένετο. 'O δὲ τὸν τοῦ "AXcEáv6pov, ὡς ἔλεγε (91), 


θώρακα ἑνδυσάμενος, καὶ ἐπ᾽ αὐτῷ χλαμύδα σηρι-- 


xv ἁλουργῃ πολὺ μὲν χρυσίον, πολλοὺς δὲ λίθους 
Ἰνδιχοὺς ἔχουσαν, χαὶ ξίφος περιξωσάμενος, xal 
ἀσπίδα λαθὼν, δρνϊ τε στεφανωσάµενος, σπουόῃ 
καθάπερ ἐπὶ πολεµίαν εἰς τὴν πόλιν εἰσήλασε, παµ- 
πληθεῖς ἐππεῖς τε xai πεζοὺς ὑπλιαμένους ἑπαγό- 
µενος, καὶ ἄλλα δέ τινα τοιαῦτα ποιῄσας xal ἑαυτὸν 
ἀποσεμνύνας iv δηµηγορίᾳ διὰ ταῦτα ἐς τὸν Δα- 
ρεῖον καὶ τὸν Μέρξην ἀπέσχωπτε», ὡς πολλαπλάσιον 
$ ἐκεῖνοι τῆς θαλάσσης µέτρον ζεύξας αὐτός. Αἰτία 


cinetus : sumptoque clypeo, et querna corona re- 
dimitus, festinanter tn urbem quasi contra hostes 
cum maximo equitum et peditum armatorum nu- 
mero introivit : et aliis id genus rebus pro con- 
cione gloriando, Darium et Xorxem derisit, quod 
ipse longe majus quam illi ep»tmu maris ponte 
oceupasset. Ig quoque pons mw«itis causa mortis 
exstitit. Nam pecunia in eum saepta innumera- 
bili, longe pluribus propter diviuas est insidiatus, 
ltaque Junio Prisco pretore aliis quidem crimi- 
nibus accusato, sed pro divite interfecto ; Caius 


Vane lectiones et nota. 


(91) ας K1ye. Dion. lib. nix, p. 655. 
PaTROL. Gn. CXXXIV., 


30 


93) 


JOANNIS ZONARE 


"4 


ubi didicit, nihil eum morte dignum possidere : A δὲ θανάτου πολλοῖς καὶ αὕτη ἡ γέφορα γέχονε. 


Decepit me, inquit, frustroque periit, cum vivere 
potuisset. Domitius vero Afer. periculo proximus, 
mirabiliter evasit. Nam cum Caius in curia lon- 
gam contra eum orationem recilaret (omnes enim 
oratores se vincere putabat, et Domiüum virum 
eloquentissimum superare conabatur, neque quid- 
quain conira dixit, neque se defendit, sed eloquen- 
tiam liominis se imirari, eaque obstupescere simnu- 
lans, orabst et supplicabat, seque oratorem inagis 
timere quam Caesarem profitebatur. Quibus rebus 
ille delectatus, et Domitium a se dicendi vi supe- 
ratum credeus, irasci desiit. 


Χρήματα γὰρ εἰ; αὑτὴν ἀναλώσας ἀμύθητα πολλδ 
πλείοσι διὰ τὰς οὐσίας ἐπεθούλευσεν ὥστε Ἰούνιός 
τις Πρίαχος στρατεγὸς ἠτιάβη μὲν ἐπ᾽ ἄλλοις ttolv, 
ἀπέθανε δὲ d; τλούσιος. Μαθὼν δὲ ὁ Γάΐϊος ὅνε 
οὐδὲν ἄξ.ον τοῦ θανάτου ἐχέκτητο, εἶπεν ὅτι, Ἡ- 
αάτησέ κε, xal κάτην ἀπώ]ετο, ζῇν γάρ ἠδύνα- 
το. Ἂφρος δὲ Δυμίτιως, παρὰ μιχρὸν κινδυνεύσας, 
παραδόξως ἑσώλπ.' Ἐπί τινι γὰρ αἰτίᾳ ἐς τὸ συνέ- 
δριον ἀγαγὼν αὐτὸν, λόγον κατ αὑτοῦ ἀνέγνω 
μακρὺν ( νικᾷν γὰρ ἡξίου πάντας τοὺς ῥήτορας xoi 
τὸν Δομίτιον δεινότατον ὄντα εἰπεῖν ὑπερδα)εῖν 
ἑσπούδασεν). 'U δὲ οὔτε τι ἀντεἶπεν, οὔτ' ávcams- 


λογήσατο, θαυμάζειν δὲ τὴν τοῦ Γαΐου δεινότητα προσεπομεῖτο, xol καταπλήττεσθαι, καὶ Λντιδ λει 
τε χαὶ ἱχέτευε, τὸν ῥήτορα μᾶλλεν f τὸν Καΐσαρα φοδεῖσθαι λέγων. Καὶ ἐπὶ τούτοις ἡσθεὶς ἐχεῖνος, 
χαὶ πιστεύσας τῇ τῶν λόγων δεινότητι χρατῆσαι αὐτοῦ, ἐπαύσατο tT. ὀργῇ». 

Vi. Deinde in Galliam ad motus Celtarum sup- B  G'. Εἶτα εἰς τὶν Γαλατίαν ἀφόρμητεν ὡς τάχα τὸν 


primendos profectus, hostibus quidem nilil no- 
euiL,. sed subditos et socios et cives plurium 
affüxit Et cum aliquaudo in lusu alezg sibi de- 
esse pecuniam sensisset, Gallorum descriptiones 
postulavit, ae ditissimis interüci jussis, ad eollu- 
sores reversus : Ut vos, inquit, de paucis drachmis 
laboratis ? Ego vero interea centies quinquagies mil- 
lies mille coegi. Adeo temere faciebat omnia , οἱ 
Lepidum illum, amatorem, amasium, Drusille 
maritum, quem summis affecit honoribus, quem 
se imperii successorem relicturum promisit, inter- 
fecit, et sorores suas, uL ab illo corruptas, 857 
in Pontias insulas relegavit , et alia hujusmodi 
fecit. Deinde Paulina, cum eum satietas mulieris 
cepisset, per causam sterilitatis ejecta , Mioniam 
C:soniam duxil : quam prius stupro cognitam , 
um vero quia uterum ferebat, uxorem habere 
voluit, μὲ sibi puer xxx dierum nasceretur. Ro- 
mani igitur tun his rebus, tum crebris ob amici- 
tiam cum sororibus ejus et interfectis accusalioni- 
bus turbati, szvitiam ejus el libidines auctum iri 
exspectabant, si diutius imperaret. Quibus sic aí- 
fectis, ille Ptolemeum Jubz filiuin acoersitum , u£ 
divitem interfecit. ln. hae vitz: ralione fieri non 
poterat, quin appeteretur insidiis, easque depre- 
hendit. Nicium Cerealem, et filium ejus Sextuin 
Papinium , comprehensos torsit. Cum nihil effare- 
tur Papinius, salute et impunitate promissa ei 


Κελτῶν τι παρακχινούντων, xal τοὺς μὲν πολεµίους 
οὐδέν τι ἔθλαφε, τοὺς ὑπηχόους xal τοὺς συμμάχους 
xai τοὺς πολίτας πλεΐστα ἑχάχωσε,. Κυδεύων δέ 
ποτε, καὶ Ὑνοὺς ὡς οὐκ ἔχει ἀργύριον, ἤτησε τὰς 
τῶν Γαλατῶν ἀπογραφας. Καὶ χελεύσας θανατωθὴ- 
ναι τοὺς πλουσιωτάτους αὐτῶν, ἐπανῖΏλθε πρὸς τοὺς 
αυγκυθευτὰς, xal s:xev ὡς Περὶ ὀλίγων δραχμῶν 
ὑμεῖς ἁγωγνίζεσθε' ἐγὼ δὲ µορίας xal πεντεακισ- 
χι. ας Πθρδισα µυριάδας' οὕτως ἀχρίτως πάντα 
ἐγίνετο. Καὶ τὸν Λέπιδαν δ' ἐχεῖνον, τὸν ἐραστὸν, 
τὸν ἐρώμενον, τὺν τῆς Δρουσίλλης ἄνδρα, ὃν ὑπερ- 
ετίµησε, xat διάδοχον ἔτειν τῆς ἀργῖς ἐπηγγέλ- 
λετο, ἕκτεινε, xal τὰς ἁδολφάς τὰς οἰχείας., ὡς ἐχ- 
είνῳ σνµφθαρείσας, εἰς τὰς Ποντίους νήσους ἁπή- 
γαγε, καὶ ἄλλα πολλὰ ποιαῦτα πεποίηχεν. Εἶτα ct» 
Πανλῖναν ἐχόαλὼν, προφάσει μὲν dg μὴ τίκτου- 
σαν, τὸ ὃ᾽ ἀληθὲς ὅτι διαχορἠς ἑκείνης ἐγένετο, Μι- 
λωνίαν Κ.αισωνίαν ἔγημεν, ἣν. πρδτερὀν μὲν ἐμοί- 
χενσε, τότε δὲ καὶ Ὑαμετὴν ἐσχηκέναι Ἀθέλησεν, 
ἐπειδὴ iv γαστρὶ ἔσχεν, (v' αὑτῷ παιδίον τέχῃ 
τριακονθήµερον. θἱ δ' ἐν τῇ ᾿Ῥώμῃ itapáttovto 
μὲν ἐκ εοὕτων, ἑταράστοντο δὲ xal ὅτι δίχαι σφίσι 
πλεῖσται ἐπήγον:ο ἐπ' τῇ πρὸς τὰς ἀδελφὰς αὐτοῦ, 
καὶ ἐπὶ τῇ πρὰς τοὺς πεφονευµένους φιλί. προσε- 
δόκων τε xai ἐπὶ πλεῖον τήν τε ὡὠμότητα τοῦ Γαἴου 
καὶ τὴν ἀσέλγειαν αὐξῆσειν, εἰ ὁ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ 
χρόνος πλείων γένηται. Καὶ οἱ μὲν οὕτω διέχειντο 
πρὸς αὑτόν. 'O δὲ xa τὸν Πτολεμαῖον τὸν τοῦ Ἰόδα 


persuasit, ut aliquos seu vere seu falso nominaret: p σαΐδα μεταστει)άμενος, ὡς πλευτοῦντα xéxsivov 


eumque siatim , el czeleros in conspectu cjus in- 
terfecit, Et cujusdam occidendi, patrem. czedi filii 
interesse coegit : qui cuin rogarel, an oculos 
claudere liceret , ipsum quoque mactari jussit. ]s 
vero in periculo constitutus, se ex insidiatoribus 
unum esse siniulavit, et cz:eleros omnes indicatu- 
ruin pollicitus, amicos Caii ministosque libidinum 
ejus el ον) nominavit: ac multis exilio fuisset, 
nisi et praffectos, εἰ Callistum et Cassoniam quo- 
que criminato fides abrogata esset. Ac is quidem 
perit, sed illud ipsum factum Caio quoque perni- 
ciem attulit. Nam praefectis et Callisto seorsim 


&ccersitis : Unus, inquit, ego sum, vos (res estis | 


&xi£xtctwe. Τοῦτον δὲ «bv «p6xov βιοὺς πάντως 
ἐπ.θουλευθήσεσθαι ἔμελλα, xal ἐφώρασε xh» ἑπί- 
0£siw., Καὶ συλλαθὼν Νίχνον Κερεάλιον, xai τὸν 
υἱὸν αὐτοῦ Σέξτον Παπήνιον, ἑδασάνισε, xol ite 
μηδὲν ἐξελάλησεν, ἀνέπεισε τὸν Παπήνιον, σωτη- 
píav αὐτῷ καὶ ἄδειαν ὑποσχόμενος, χατειπεῖν τινων 
ἡ ἀληθῶς ἡ φευδώς, xal ἐχεῖνον αὐτίχα χαὶ τοὺς 
ἄλλους àv ὀφθαλμοῖς αὐτοῦ ἁπόκτεινεν. Ἑνὺς ὃλ 
τῶν κτεινοµμένων xai τὸν κατέρᾳ παρεῖναι αατη- 
νάγκασε, τοῦ vlou Φφονενοµέγου πυθόµενόν τε εἰ 
μύσαι αὐτῷ ἐπιτρέπει, καὶ Exslvov σφαγΏναι προσ- 
έταξεν. ὉὍ δὲ χινδυνεύων προσεποιῄσατο kx τῶν 
ἐπιδεθουλενκότων εἶναι, καὶ τοὺς λοιποὺς πάντας 











gil 


Ld 


ANNALIUM LID.XT. E 912 


ixgLyx: ὑπέσχετο, xai ὠνόμασε τού: τε ἑταίρους A ego nudus, vos armali, Quod si me odistis, οἱ occi- 


cou; τοῦ l'atou, xai τοὺς σννεργοὺς τῆς ἀδελγείας 
xai τῆς ὠμότητος. Καὶ πολλοὺς ἂν ἀπώλεσεν, εἰ 
μὴ xai τοὺς ὑπάρχους, καὶ τὸν Κ.άλλιστον, καὶ τὴν 
Καισωνίαν προσδιαδαλὼν Ἰπιστίθη. Καὶ ὁ μὲν 
ἀπέθανεν, τῷ δὲ Γαῖῳ τὸν ὕ)εῦρον αὐτὸ τοῦτο 
παρεσχεύασεν. Ἰδίᾳ γὰρ τοὺς ὑπάρχους τε καὶ τὸν 
Κάλλιστων προακαλεσάµενος, Elc slju, ἔφη, τρεῖς 
δὲ ὑμεῖς, xal γυμνὸς μὲν érà, ὡαπ.ισμένοι δ' 
ὁμεῖς. El οὖν μισεῖτέ µε, καὶ ἀποκτείνειν θέ.19- 
τα, φονεύσατε. Ἐξ ixsivou δὲ µισεῖσθαι νοµίσας, 
κ1) ἄχθεσθαι τοῖς πραττοµένοις ἐχείνους, ὑπώπ- 
τευς σφᾶ;, xal ξίφος xàv τῇ πό.ει παρεζώνννυτο, 
καὶ συνἐδαλλεν αὐτοὺς ἀλλήλοις, ὅπως μὴ συµφω- 
νῶσι χατὰ µόνας ἑχάστῳ ὡς πιστοτάτῳ διαλεγόµε- 
voc περὶ τῶν λοιπῶν, μέχρις οὗ, συνέντες τὸ ἐπι- 


dere vuliis, occidite Ab eo lempore se invisum 
illis facta sua segre ferentibus csse ratus , gladium 
etiam in urbe gestavit, et homines suspectos inter 
$e commisit, ne consentirent, cum unoquoque 
lanquam fidissimo de caeteris colloquens, donec 
ejus consilio perspecto, eum ineidiatoribus condo- 
narunt. Cum senatores ob quosdam non condem 
nàlos in metu essent, Protogenes quidam, s:vissi 
morum Caii maudatorum sinister, duos circum- 
ferre libellos solitus, quorum alterum ensem, 
alierum pugionem vocabat, curiam ingressus : 
cum omnes ei dexteras porrigerent, scilicet, torvo 
vultu Scriboniun $868 Proclum intuitus : Et t« 
me, inquit, salutare audes, imperatori tam infen- 
Sus? Quo cxteri audito senatorem illum discer- 


χείρηµα προήχαντο αὐτὸν τοῖς ἐπιδουλεύουσι. Tov ^ pserunt. Ea re delectatus Caius, se reconcüiatum 
δὲ βουλευτῶν, ὅτι μὴ χατεφηφίσαντο τινων, περιφό- — ease senatui dixit. 

6ων ὄντων, Πρωτογένης τις πρὸς τὰ χαλεπώτατα τῷ lat ὑπηρετῶν, ὥστε xai βιθλία δύο περιφέρειν, 
ὧν τὸ μὲν ξίφος, τὸ δ ὠνόμαζεν ἐγχειρίδιον, εἰσῆλθεν εἰς τὸ σννέδριον, καὶ πάντων δεξιουµένων αὖ- 
τὸν, ola. εἰχὸς, δριμύ τι προσέθλεψεν ἑνὶ Σκριδωνίῳ Πρόκλῳ, εἰπὼν, Καὶ αὐ µε ἁσκάζῃ, μισῶν 
οὕτω τὺν αὑτοκράτορα; ᾿Ακούσαντες δὲ ταῦτα οἱ παρόντες περιέσχον τὸν συμβονλευτὴν xol διέσπα- 


cav: ἐφ᾽ ᾧπερ ἤσθη ὁ T'áloz, καὶ ἔφη κατηλλάχθαι αὐτοῖς. 


7. θωπευόντων δ᾽ αὐτὸν, xai τῶν μὲν ἥρωα, τῶν 
δὲ θεὸν ἁποχαλούντων, δεινῶς ἐξεφρόνησεν. ᾿Ἠξίου 
μὲν γὰρ καὶ πρότερον ὑπὲρ ἄνθρωπον νοµίζεσθαν, 
καὶ τῇ Σελήνη συγγίνεσθαι, καὶ Ζεὺς εἶναι ἑπλάτ- 


Vil. Omnibus ei asscntuntibus , et aliis heroem, 
aliis deum sppellantíbus. in magnam incidit insa- 
niam. Nam prius etiam humana conditione major 
haberi volebat, et se Jovem esse , cum Luna rem 


τετο, xal διὰ τοῦτο μάλιστα ταῖς ἁδελφαῖς προε- C haberse jaciabat , eaque de eausa potissimum se 


φασίζετο µίγνυσθαι, xal πάντας θεοὺς ὑπεχρίνετο, 
xal τὰς θηλείας αὐτάς. Kat ρα, καὶ "Αρτεμις, 
καὶ ᾿Αϕροδίτη ἐγίνετο, xal πρὸς τὴν τῶν ὀναμάτων 
µετάθεσιν, xal rdv τὸ σχῆμα µετήμειδεν, ὥς ποτε 
μὲν θηλυδρίαν ὁρᾶσθαι αὐτὸν, xal χρατηρα καὶ 
υύρσον φέρειν (92), ποτὲ δὲ ἀῤῥενωπὺν, xat ῥόπα. 
λον χαὶ λεοντῆν ἐνημμένον' καὶ αὖθις λειογένειον, 
ἢ πωχωνίαν δείχννσθαι, Ξρίαινάν τε ἐχράτει, xal 
ἀνέτεινε χεραυνόν. Παρθένῳ τε χυνηγχετιχῇ ὦ; οιοῦ- 
το, καὶ ἐγνναίχιζεν αὖθις, καὶ τῇ στολῇ καὶ τοῖς 
προσθέτοις χαὶ περιθέτοις ἀχριθῶς ἐποικίλλετο, xal 
πάντα μᾶλλον dj ἄνθρωπος δοχεῖν αὐτοχράτωρ 
ἐθούλετο. Kal ποτε ἰδών τις αὐτὸν ἀνῆρ ' Γαλάτης 
ἐπὶ δίφρου ὑφηλοῦ ἐν εἴδει Διὸς χρηµατίζοντ, 
ἐγέλασα. Μαθὼν οὖν τοῦτο, ἑκάλεσεν αὐτὸν καὶ 
ἤρετο, Τί σοι δοκῶ εἶναι ; κἀχεῖνος, Μέγα παρα” 
1ήρημα, ἔφη, καὶ οὐδὲν ἔπαθε δεινόν' παρελογίσθη 
γὰρ σχυτοτόµο; ὤν. Ἡσπάζετό τε βραχεῖς, τοῖς δ᾽ 
ὄλλοις xal τῶν βουλευτῶν f) τὴν χεῖρα ἡ τὸν πόδα 
ζρεγε προσχυνεῖν. Πάντες δὲ αὐτὸν ἐχολάκενον. 
Καΐ ποτε τὸν Δούχιον θΟὐϊτέλλιον ἄνδρα εὐγενῆῃ xal 
φρονἠσεως εὖ ἔχοντα ἤρέτο, τῇ Σελήνῃ µίγνυσθαι 
λέγων, εἰ ὀρφη τὴν θεὺν συνοῦσαν abc. 'O δὲ 
κάτω νεύων, ofa δὴ τεθηπὼς, xal βραχύ τι φθεγ- 
ξάμενος xol ὑπότρομον, ᾿Υμῖν, ἔφη, τοῖς θεοῖς, 
δέσποεα, µόνοις ἀ 1λή ους ὁρᾷν ἔξεσειυ. Οὕτω 


eonsuetudime sororum uti profitebatur, οἱ deorum 
deerumque omniam personas agebat. Fiebat Juno, 
Diana, Venus, et pro neminum mutatione habitum 
quoque mutabat. Proinde alias effeminatus cerne- 
batur, eraterem et thyrsum gestans : alias virilis, 
clava et leonina pelle ornatus : alias imberbis, 
alias barbatus, et tridentem sustinebat , et. fulmen 
vibrabat, et virginem venatricem referebat. Atque 
Πίογαπι muliebrem habitum omnibus asciticiis et 
appositieiis: rehus exquisite reprzsentabat, ac 
quidvis potius quam home imperator videri mae 
lebat. Cum igitur aliquando Jovis babitu in sublimi 
sella jus diceret, Gallus quidam eo viso risit: et 
a Caie rogatus : Quis ei esse videretur ? respondit , 
Magmun deliramentum , nihil grave passus. Nam 
cum sutor esset, negligebatur. Salutavit paucos: 
csleris, eliam.senatoribus, manum aut pedem 
porrexit adorandum. Cum oinnes ei adularentur , 
aliquando ad L. Vitellium , virum nobilem et cor- 
datum, dixit se cum Luna rem habere : eumque 
rogavit, an dez congressum vidisset. is vero hu- 
mum intuens instar admirantis, exigua et tremula 
voce : Vobis, inquit, divis duntazat , domine , invi- 
cem intueri fas est. In. eam porro insaniam Caius 
venit, ut ab Asianis Mileti templum sibi juberet 
exsirui. Sunt ei Roms duo ei templa. condita : 


Vsris& leetiones et note. 


(92) Κρατῆρα xal θύρσον gépeiw. Cum Diony- 
sium seu Bacchum se diceret. Eustathius, ll. 1: 
Ἔτι δὲ xai «ijv (ἀπό»οιαν) τοῦ αὑτοκράτορος l'otou 
τοῦ καὶ Καλλίγολά φασι προσαγορέυθέντος 6.à τὸ £v 


στρατοπέδῳ γεννηθῆναι  ουτος μὲν γὰρ ὑπερφρονή» 
σα- ὡς εἰχὸς ἐπὶ κάλλει, Néo; τε Διονύσιος ixa- 
λεῖτο, καὶ Διονυσιαχὴν πᾶσαν ἑνδύνων στολὴν ἐδέ» 
XA24,EV, 


043 JOANNIS ZONAR.E ο 
quorum alterum ipse in palatio sibi exstruxit, al- A δ' ἐξεμάνη ὁ Γάΐος ὡς χαὶ τοῖς ἓν τῇ "Aalq τέµενος 


-erum a senatu ei et decretum est, εἰ zedifica'um. 
Cum Jove expostulabat, quod Capitolium praoc- 
cupasset. Imagines suas quovis terrsrum missas 
edorari jussit. Templum Hierosolymitanum in 
suam zdem commutavit, ut Caii novi illus'ris 
Jovia appellaretur : quamvis hoc Josephus in suis 
An:iquitatibus dissimularii, 999 Eaque res. Ju 

daice defectionis initium fuit. Sacerdotes sibi 
multos legit, et ipse sihi immolavit. Machinis qui- 
buéda » toni.ribus tonitrua, fulguribus fulgura 
regessit. Contra fulmina lapides est ejacula'us, 
illud llomericum subinde usurpans : Tollito me, 
vel ego te. Sub hoc Caesare Pilatus, ut Eusebius ex 
Olymnpiadum scriptoribus refert , in tantas calami- 
ta'es incidit, ut divina vindicla urgente, manus 
sibi afferre cogeretur. Postquam igitur omni furo- 
ris genere fuit percitus (nam enumerari singula 
sine magnis nugis magnaque molestia non queunt) 
insidiati ei sunt Cassius Chzrea , et Cornelius Sa- 
binus. Plures vero in eum conjurarunt , et quid 
ageretur ctiam familiares ejus non ignorabant : 
et qui non eonjurarant, rem intellecetam nec pro- 
diderunt, et eum insidiis appeti haud moleste tu- 
jlerunt. Est sutem, dum spectaculum ederet, 
appetitus ; nam Charea et Sabinus, quamvis fla- 
gita illa egre ferrent, t3men quinque adhuc dies 
se continuerunt. Ut vero ipse Caius et saltare et 
wagoxdiem agere voluit, eaque de causa alterum 
Wwiduum denuntiavit : observarunt , dum theatro 
egrederetur, et in angiportu quodam circumven- 
wu occiderunt. Cum cecidisset, nemo qui aderat 
sibi temperavit, quominus etiam mortuum copvul- 
neraret. Etiam uxor ejus et filia statim sunt oc- 
cies liec cum tribes annis, meneibnus novem , et 
diebus octo egisset, reipsa cognovit, se non esse 
deum. Mors ejus nuntiata paucis loetum , omnibus 
hetitiam attulit, dieti ejus recordantibus, quod 
aliquando iratus protulerat : Utinam populus. Ro- 
manus unam cervicem haberet. Tum igitur populus 
Romanus dixit : Αί (u wnam cervicem habes, nos 
vero manus multas. Paucis autem discursantibus, 
ct per tumulunn voeiferaatibus : Quis Caium occi- 
disset, Valerius Asiaticus vir consularis, tutnulo 


couscengo exclamavit : Utinam ego eum occidiasem. [) πάντες ἔχαιρον µεμνημένοι, 


Qua voce illi perculsi, tumultwari destiterunt. 


ἑαυτῷ ἀνεγεῖραι χελεῦσαι χατὰ τὴν MÜntov, xdi 
iv τῇ Ῥώμῃ δύω va αὐτῷ ἱδρύθησαν, τὸν μὲν 
Υὰρ αὐτὸς ἑαυτῷ Ev τῷ παλατίῳ ἐτεκτένατο, 60 
ὑπὸ τῆς βουλῆς αὐτῷ ἐφηφίσθη καὶ ἐδομήθη. Ἔτε- 
νεχάλει δὲ xal τῷ Διὶ ὅτι τὸ Καπιτώλιον προχατέ- 
λαβε, xa ἀγάλματα δ’ ἑαντοῦ πανταχοῦ τῆς οἶχου- 
μένη: ἀπέστειλε, πρ’ σχυνεῖσθαι ταῦτα χελεύσας. 
Τὸν δ' ἐν Ἱεροσολύμοις va5v εἰς οἰχεῖον ἱερὸν (93) 
µεθτρµόξετο, ἵνα Διὸς ἐπιφανοῦς νέου χοηµματίζη 
Γαΐου, εἰ xai ὁ Ἰώσηπος τοῦτο παρεσιώπησεν ἁρ- 
χαιολογῶν. "O0sv xai ἡ τῶν Ἰουδαίων ἁποστασία 
ἔσχηχε τὴν ἀρχήν. Ἱερέας τε πολλοὺς ἑαυτῷ xa- 
τεστῃσατο, xat αὐτὸς D ἑαυτῷ ἱερᾶτο. Tat; τε 
Bpovtal; ix μηχανῆς ἀντεθρόντα, ἀντῆστραπτέ τε 
ταῖς ἀστραπαῖς. Καὶ ὁπότε κατβνεχτο χεραυνὸς, 
λίθους ἀντηχόντιεν, ἑπ'λέγων ἑἐφ᾽ ἑχάστῳ τὸ τοῦ 
Ομήρου, "H p' ἀνόειρ', 9| ἐγὼ σέ. "Eri τούτου ὁ 
Εὐσέδιος (94) ἱστορεῖ, ix τῶν τὰς Ὀλυμπιάδα: 
ἀναγραφάντων ἀναλέξασθαι ταῦτα λέγων, τοσαύ- 
ταις περιέπεσε συμφοραῖς ὁ Πιλάτος, ὥστε ávayxz- 
σθῆναι ἑαυτοῦ γενέσθαι αὐτόχειρ, τῆς θείας δίκης 
µετελθούσης αὐτόν. Ὡς οὖν πάντα τρόπον ἐξεμαί- 
νετο (ἀπαριθμεῖν γὰρ τὸ xa0' ἕχαστον πολλτς ἂν 
e λέσχης xal ἁηδίας ), ἐπεδούλευσαν αὐτῷ Κάσ- 
σιός τε Χαιρέας, χαὶ Κορνήλιος Σαθῖνος. Συνώµο- 
σαν μὲν γὰρ πλείονες, xal συνῄδεισαν τὸ πβαττό- 
µενον xal οἱ περὶ αὐτὸν Üvie;* χαὶ ὅσοι δὲ οὐ συν- 
ώμοσαν, Ὑνόντες οὔτ) ἐξέφηναν xoi ἄσμενοι εἶδον 
αὐτὸν ἐπιδουλευόμενον. ᾿Ἐπεδουλεύθη δὲ θέαν ἔπι- 
τελῶν. 'Ó γὰρ Χαιρέας καὶ ὁ Σαθῖνος ἐπὶ τοῖς Τι- 
νοµένοις αἰσχροῖς ἁλγοῦντες, ὅμως ἑκαρτέρουν ἐπὶ 
πέντε ἡμέρας. ς δὲ χαὶ αὐτὸς 6 Γάΐος χαὶ ὀρχή- 
σασθαι, καὶ τραγῳδίαν ἠθέλησεν ὑποχρίνασθαι, xol 
Uk τοῦτο ἑτέρας τρεῖς ἡμέρας προήγγειλε, τηρή- 
σαντες αὐτὸν kx. τοῦ θεάτρου ἐξερχόμενον, Ev στε- 
νωπῷ τινι περιστάντες ἀπέχτειναν. Καὶ πεσόντος, 
οὐδεὶ; τῶν παρόντων ἀπέσχετο, ἀλλὰ xal vexphw 
αὐτὸν κατετίτρωσχον. Καὶ τὴν γυναῖχα αὐτοῦ χαὶ 
τὴν θυγατέρα αὐτίχα ἀπέσφαξαν, Τάΐος μὲν δὴ 
ταῦτα Ev «c τριοὶν ἔτεσι, xol prolv ἑννέα, xal 
ἡμέραις ὀκτὼ xat εἴχοσι πράξα:, ἔργοις αὑτοῖ, ὡς 
οὐχ ἣν 610; ἔγνωχεν. Ὡς δὲ ὁ θάνατος αὐτοῦ δ.ηγ- 
609, «hv ὀλίγων «ῶν συνησελγεχότω» αὐτῷ, 
καὶ τοῦ λεχθένιος 
ποτὶ ὑπ αὑτοῦ, ὅτε ὀργισθεὶς τῷ δήµῳ ἔφη Εἴδε 


ἕνα abyéva εἴχετε * καὶ ἐπιλέγοντες ὅτι ZU μὲν ἕνα ἔχεις αὐχένα, ἡμεῖς δὲ χεῖρας xoAtác. Δια- 
θεόντων δέ τινων ὀλίγων καὶ θορυθούντων, βοώντων τε Τίς Γάϊον ἀπέσφαξεν; Οὐαλέριος ἉΆτιατ- 
κὸς, àvhp ὑπατευχὼς, ἀνηλθον εἰς ἄποπτόν τιχωρίον, xat ἐχθοῄσας, ἔφη, Et0s ἐγὼ αὐτὸν fnr 
ἁτεκτονώς. Καὶ οὕτω χαταπλαγέντες οἱ θορυθοῦντες, ἠσύχασαν. 


ΥΗ! Caio interfecto, senateque in. Capitolio co- 
acto, dum alii popularem rempublicam, alii regium 


η Αλλ᾽ οὕτω μὲν διέφθαρτο Γάϊος. Τῆς δὲ βου- 
Ah. ἓν τῷ Καπιτωλίῳ συναθροιαθείσης, τοῖς μὲν 


Varia lectiones et nola. 


(95) Elc οἰκεῖον ἱερόγ. Quod hausit Zonaras a 
Phiione in Legat. ad Gaium, p. 7151 edit. Turnebi: 
Τὸν δὲ iv ᾿Ἱεροπόλει νεών, 0; λοιπὸς ἣν ἄφανστο:, 
&sulag; Ἱδιωμένος τῆς πάσης, μεθ;ριόρατο καὶ 
μετεσχηµατ:ζεν εἰς οἰχεῖον ἱερὸν, ἵνα Διὸς Ἔπιφα- 
νοῦς νέου χρηµατίζη Patou. Quippe Ἱε,ότολιν Hie- 
rusalem vocat in lib. eontra Flaccum p. 667, οἱ in 


* 


lib. περὶ ὀνείρων, ail θεοῦ πόλιν ab Hebraeis ap- 
petlari. 

(94) Ebcé6:oc. Vide quee de morte Pilati scribit 
Joannes Antiochenus, p. 809, et Commentarium 
apocryphum, qui de ejusdem morte inscribitur in 
cod. Colberteo et in aliis S. Joaunis Theologi falso 
nomen praefert. 


915 


ANNALIUM LIB. XT. 


946 


ὅπμοκρατεῖοθαι ἐδόχει, οἱ δὲ μοναρχεῖσθαι καὶ ab- A imperium laudant, et ex his alii alium praferunt * 


θες ἔχρινον. Καὶ τούτων ol μὲν τόνδς, ol. δὲ τόνὸς 
ἡ ροῦντο. Κάν τούτῳ στρατιῶταί τινες εἰς τὸ παλά- 
τιον, ἵνα τι διαρπάσωσιν εἰσπηδήσαντες εὗρον iv 
σχοτεινῆ Υωνίᾳ καταχρυπτόμενόν που τὸν Κλαύ- 
ὅτον (συνῖν γὰρ τῷ l'at τοῦ θεάτρου ἐξερχομένῳ, 
καὶ τὴν ταραχὴν φοθηθεὶς χατεκρύδη). xai ἐτεῖλ- 
xov αὐτὸν μὴ εἰδότες ὅστις Qv Ὑνόντες δὲ αὗτο- 
xpátopá τε προσηγόρευσαν, χαὶ ς τὸ στρατόπεδ»ν 
Ἐ α ον, χαὶ µή τινος ἑνδοιάσαντος ἅπαντες αὐτῷ 
τὸ κράτος δεδώχασιν, ὡς Bx γένους ὄντι βασιλιχοῦ, 
καὶ νομιζομένῳ ἐπιεικεῖ. Ei γὰρ καὶ ἀνεδύξειο xal 
ὀντέλεγεν, ἁλλ᾽ ὅσον ἑξίστατο καὶ ἀντέχειτο, τοσοῦ- 
τον μᾶλλον ἀντεφ.λουείχουν ol στρατιῶται μὴ παρ᾽ 
ἑ-έρων λαθεῖν αὐτοχράτορα, ἀλλ᾽ αὐτοὶ δοῦναι πᾶσι, 
Abb καὶ ἅἄχων, ὡς ἑδύχει, ὑπέκυψε. Μαθόντες δὲ 
xit οἱ ὕπατοι xal οἱ βουλευταὶ, Ίδη προχατειλη- 
φθαι τὴ» ἀρχὴη», χαὶ αὐτοὶ ὠμολόγησαν. Καὶ οὕτω 
Τιθέριος Κλαύδιος Νέρων Γερμαν:χκὸς, ὁ τοῦ Δρού- 
σου τοῦ τῆς Λιβίας (95) νυἱοῦ «alc, τῆς αὐτοχρατοῦς 
ἀρχῆς ἔτνχεν, ἄγων ἔτος πεντηκοστὀν. — "Eyévexo 
δὲ τὴν duy y οὐ φαῦλος, ἀλλὰ xaX &v πχιδείᾳ Ίσχη- 
1, ὥστε χαὶ συγγράφαι τινά. Τὸ δὲ σῶμα νοσώδης, 
πᾶνν δὲ ἐγυναικηχρστήθη ἅμα xai ἑἐδουλοχρατήθη, 

tz χαὶ ix παίδων Év τε νοσηλεἰᾳ καὶ ἐν φόδῳ πολ- 
λῷ τραφείς. Κάντεῦθεν εὐήθειαν xal ἐπὶ πλεῖον 
τῆς ἀληθείας προσποιησάµενος, xal Ὄθους χαυνό- 
ἵητα, ὅπερ xol αὐτὸς ἐν τῇ Bou) ὠὡμολόγησε' καὶ 
πολὺν μὲν χρόνον τῇ τηθῇ Αιδίᾳᾷᾳ πολὺν δὲ τῇ µη- 
τρ) Αντωνία, τοῖς τ' ἀπελευθέροις συνδιαιτηθεὶς, 
οὐδὲν ἑλευθεροπρεπὲς ἐπεδείχνυτο, Ἐπετίθεντο ὃ᾽ 
αὑτῷ al γυναϊκές τε xal ο ἀπελεύθεροι ἐν ταῖς 
µίφεσι, χἀν τοῖς πότοις. Πάνν γὰρ ἁπλήστως ἀἁμ- 
φοτέροις προσέχειτο, πρὸς δὲ καὶ δειλίαν εἶχε. Τοιοῦτος 
δὲ πεφυχὼ; (ὡς συνελόντι εἰπεῖν) ὅμως οὐχ ὀλίγα καὶ 
δεόντως ἕπραττεν, ὁσάχις τῶν εἱἰρημένων παθῶν 
Ego ἑγίνετο, xal ἑαυτοῦ ἐχράτει. Ox εὐθὺς μέντοι 
εἰς τὴν βουλὴν εἰσῆλθεν, ἀλλὰ μετὰ τριαχοστήν 
ἡμέραν, διά τε τὸν Γάΐῑον οὕτως ἁπολωλότα δεδιὼς, 
καὶ ὅτι τινὸς ἑαυτοῦ βελτίηυς εἰς τὴν ἀρχὴν παρὰ 
ες βουλῆς ὠνομάσθησαν. ᾽Αλλὰ τά τε ἄλλα ἀχρι- 
θῶς ἑἐφυλάσσετο, χάὶ πάντας τοὺς αὐτῷ προσώντας 
ἐρευνᾶσθαι ἐποίει, pf] vc ξιφίδιον ἔχωσι, xal ἐν τοῖς 
συµποσίοις στ/ατ.ώτας εἶχεν αὐτῷ συνόντας' ὃ xal 
μετὰ ταῦτα ἑγίνετο. Ἡ δὲ τῶν ξιφιδίω» ἔρευνα διὰ 
ὑὐεσπκασιανοῦ ἑπαύσατο. Τὸν μὲν οὖν Χαερέαν, 
καὶ τινας ἄλλους ἀπέχτεινεν, οὐ διὰ τὸν Γάΐον, 
ἁλλ᾽ ἑαυτῷ ἀτράλειαν προμηθούμε"-ος. Καὶ ὁ Za- 
θἶνος δὲ ἑχὼῶν ἀπέθανε, μὴ ἀξιώσας κολασθέντος 
τοῦ Χα:ρέου αὐτὸς περιεῖναι. Τὰς δὲ τοῦ l'atoo 
ἀδελφὰς τήν τε ᾿Αγριππίναν xaX τὴν Ἰουλίαν χα» 
ταγαγὼν bx τῆς ὑπερορίας, χαὶ τὰς οὐσίας αὐταῖς 
ἀπέδωκε, καὶ τοὺς ἄλλυυς τοὺς ἑκπεσόντας ὁμοίως 
κατήγαγε. Καὶ τοὺς àv εἰρκταῖς δεδεµένευς ἀχρι- 


interea milites aliquot impetu in palatium 560 
faclo, ut aliquid raperent, Claud!'um in obscuro 
angulo latitantem repererunt. Nam cum Caio thea- 
tro exierat, tumultuque territus se occultarat. 
Eum igitur protraxerunt, ignari quis essct : agni- 
tum, imperatorem salutarunt. In castra perdueto 
citra ullam. dubitationem omnes detulerunt impe- 
rium, quod et Casarei genéris esset, ct clemens 
haberetur. Etsi enim recusabat et refragabatur, 
tamen quantum ille renitebatur, seque opponebat, 
tantuin. milites contendebant, ne ab aliis impera- 
torem acciperent, sed ipsi omnibus darent. Itaque 
invitus tandem, ut prz se ferebat, illis cessit. Con- 
sules vero et senatores ubi jam prioccupatum 
esse imperium didicerunt, ipsi quoque renuntia- 
tíoni ejus sunt assensi. Tta Tiberius Claudius. Nero 
Germanicus, Livi: ex Druso nepos, imperium est 
adeptus, anno ztatis quinquagesimo. lugenio fuit 
non contemnendo, ei disciplinis ita eruditus, ut 
quadam conscripserit. Ceterum valetudine parum 
firma, mulieribus et servis parere solitus, ut jam 
inde a pueritia in morbis et magno metu educa- 
tus. Unde simpliciorem et dissolutioribus moribus 
se esse ünxit, quam revera fuit, quod et ipse in 
senatu confessus est : vitaque longo tempore cum . 
avia Livia et Antenia matre ac libertis acta, nihil 
ingenuo dignum prz se tulit. Sunt ei et mulieres 
et liberti in compotationibus et re verenea insi- 


C diaii, quibus utrisque satiari non poterat. Ad bxc 


timidus fuit. Quamvis autem (ut rem paucis com- 
plec:ar) talis esset : tamen muka opportune feeit, 
quoties viliis istis evitatis, sui juris fuit. In curiam. 
non statim, sed tricesimo die post. venit, tum Caii 
interitu territus, tum quod aliqui ipso ad imperium 
aptiores à senatu nominaii erant, Cum celeris in 
rebus accurate se custodiit, tum ompes a quibus. 
adirelur, excuti jussit, ne sicas ferrent: et militeg. 
αιἱ convivia secum adduxit, quod deineeps quoque. 
faclum, Sicarum vero inquisitio per Vespasianum. 
sublata est. Chzream et aliquot alios occidit, non 
ul Caii necem ulcisceretur, sed ut securitati suse. 
consultum esset. Sabinus ultro sibi manus attulit, 
indignum ralus, si Chierea interfecto supersles cs-. 
set. Caii sorores Agrippinam 561 et Juliam revo- 
cavit, bonis restitutis. Eodem mojo czteros quo- 
que exsules iractavit. Eos qui. in earcere vincti, 
erant, accurate exploravit : per calumniam dela: 
tos dimisit, sontes supplicio affecit, Vencna, quo- 
rum magna copia in Caii scriniis est reperta, et. 
libellos Protogenis, quem ctiam. occidit, cremavit.. 
Scripta, qua: Caius se cremasse affirmarat, reperta, 
senatui ostendit, legendaque tam iis a quibus, 
quam iis contra quos.scripta erant, exhibuit : posv-- 


Varism leetiones et note. 


(95) Αιδίας. Recte quidem : nam Tiberii Claudii 
Neronis uxor fuit Livia Drusilla. Verum mss. óm- 
1.99 Regii et Colbert. ut ct infra p. 185 et 190, Iov- 
λίαν perperam praferunt : nec scio an ος Ingenio 


Wolfius Λιδίας reposuerit :- certe eumdem errorem 
errat Constantinus M inasses : 
Γυνή τις ἑταφρόδιτος συνἐζευκτα γομέτη, 
Νέρων ἑκείνης ἦν àvhp, ἐχείνη δὲ Ἰουλία. 


- 


91] 


JOANNIS ZONAR.E 


918 


ea exussit. Senatui Caium ignominia notaturo, A 60; ἑξετάσας, τοὺς μὲν συχοφαντουµένους às, 


restiUt, quominus id decretum fleret. 1ρ96 vero 
noctu statuas ejus omnes sustulit, et quz vel ab 
jpso, vel ab aliis propter ipsum perperam acta 
erant, abolevit. Statuas decretas recusavit, sibi- 
que sacrificari aut effigiem suam adorari vetuit. 
Fecit et alia multa id genus moderate, judicio, 
non simulatione. Filiam certe quidem unam L. Ju- 
nio Sillano, alteram Cn. Pompeio Magno despon- 
dit, nullo immodico apparatu : nam et ipse diebus 
illis jus dixit, et senatus convenit. Praeterea cum 
consules in curia consurrexissent, ut eum alioque- 
rentur, assurrexit et ipse, et vicissim cis obvium 
ivit. Privato et Greco more plerumque cum suis 
vixit. In pecunia mirabilem $e praebuit: vetuil 
enim offerri sibi argentum, quod et sub Augusto 
flebat. Vetuit, ne ab ullo qui cognatos haberct, 
hzres institueretur. Bona quz sub Tiberio et. Caio 
publicata fuerant, aut ipsis possessoribus, si su- 
perstites erant, aut eorum liberis reddidit. Multis 
magistratus et provincias a Caio ereptas restituit : 
et hoc genus alia fecit, ob quz laudatus est. Verum 
3b ejus libertis et uxore Valeria Messalina alia 
acta sunt, his mintme consentanea. Cum ingenti 
ennonz penuria lJaboraretur, non illi duntaxat 
tempori, sed in futurum etiam prospexit. Nam 
cum Romani frumento fere tantum aliunde impor- 
tato utantur, regio quse ad ostia Tiberis est, ejus- 
modi, ut neque tuto appelli possit, neque portus 


commodos haberet, efficiebat, ut eís 1naris impe- (; 


rium parum prodesset. Hiberno enim tempore nihil 
importari poterat. Ea re considerata, portus :difi- 
eavit, opusque perfeeit magnetudine et animi et 
imperii Romani dignum. $84 Ac modestus in re- 
bus omnibus, nato sibi filio, qui tum Claudius Ti- 
berius Germanicus, post etiam Britannicus est co- 
gnominatus, nec ullo aíio splendore usus est: nec 
se Augustum, aut Messalinam Augustam appellari 
sivit 


τοὺς δὲ κακουργ{σαντάς τι ἑκόλασε. Καὶ τὰ φάρ- 
paxa & πολλὰ iv τοῖς τοῦ Γαΐου εὑρέθη, xoi τὰ 
βιέλία τοῦ Πρωτοχένους, ὃν καὶ ἀπέχτεινεν, ἔχαυσε. 
Τά τε γράμματα ἃ ἔλεγε μὲν χαταχαῦσαι ὁ Γάΐος, 
εὑρέθησαν δὲ ὄντα, τοῖς βουλευταῖς τε ἔπίέδειξε, 
καὶ ἔδωκεν ἀναγνῶναι τοῖς τε γράψασιν αὐτὰ, xal 
τοῖς καθ) ὧν ἐγέγραπτο, καὶ μετὰ τοῦτο χατέφλεςε. 
Tas τε γερουσίας ἀτιμῶσαι βουληθείσης τὸν T'átov, 
ψτφισθηναι μὲν τοῦτο αὐτὸς ἑχώλυσε' νυχτὸς δὲ 
τὰς εἰχόνας αὐτοῦ πάσας Ἡφάνισε, καὶ τὰ ὑπὸ τοῦ 
Γαΐου καὶ ὑφ᾽ ἑτέρων δι ἐχεῖνον οὖκ ὀρθῶς ΥΞΥΟ- 
νότα ἀνέτρεψεν. ᾽Ανδριάντων δὲ αὐτῷ ψηφισθέντω», 
παρῃτ/σατο. Καὶ θύειν f] προσχυνεῖν Ev ἀγάλματιν 
αὐτῷ ἀπηγόρευσε. Καὶ ἄλλα δὲ τοιαῦτα ΦΟλλὰ 


B Σποἰει μετριοφρονῶν, καὶ χρίσει ταῦτα πράττων. à 


οὐκ ἐπιττδεύσει. Τὰς γοῦν θυγατέρας κατηγγύποτ 
τὸν μὲν Λουχίῳ Ἱουνίῳ Σιλανῷ, τὴν δὲ Γναἱν 
Πομπηίῳ Μάγνῳ , xaX οὐδὲν ómépoyxov ἔπραξεν, 
ἀλλὰ xal αὐτὸς ἐν ταῖς ἡμέραις ἐχείναις ἐδίχασε, 
καὶ ἡ βουλὴ ἑθροίσθη. Ταῦτά τε οὖν ἔτιεικῶς ἔπρατ- 
πε, Καὶ τῶν ὑπάτων ἓν τῷ συνεδρἰῳ χαταθάντων 
ἀπὸ τῶν δίφρων ἵνα διαλεχθῶσιν αὐτῷ, προσεξα- 
νέστη τε xal ἀντιπροσῆλθε σφίσιν. αδ.ωτιχὼς τε 
ἔζη ὡς τὰ πιλλὰ, καὶ Ἑλληνικῶς αὐτός τε χαὶ οἱ 
περὶ αὐτὸν διῃτῶντο. Περὶ τὰ χρήματα δὲ θαυμα- 
στὺς ἐγένετο" ἀπηγόρευσε γὰρ ἀργύριον αὑτῷ προσ- 
φέρεσθαι, ὃ καὶ ἐπὶ νοῦ Αὐγούστου ἐγίνατο. Ἀπεϊ- 
πε δὲ μηδὲ κληρονόμος παρά τινος συγγενεῖς ἔχον- 
τος καταλιµπάνεσθαι. Καὶ τῶν προδηµευθέντων 
ἐπί τε τοῦ Τιδερίου xal τοῦ Γαΐου, τὰ μὲν αὗτοῖς 
ἔτι περιοῦσι, τὰ δὲ τοῖς τέχνοις αὐτῶν à rl uix" 
xci πολλοῖς, παρὰ τοῦ l'atoo τὰς σφετέρας ἀρχὰς 
καὶ χώρας ἀφαιρεθεῖσιν, αὐτὸς αὖθις ἐπανεσώσατο, 
Καὶ ἄλλα τοιαῦτα ἔργα εἰργάσατο, δι à ἐπῃπνεῖτο, 
Ὑπὸ δὲ τῶν ἐξελευθέρων αὐτοῦ καὶ τῆς Υνναιχὺς 
Βαλερίας Μισσαλίνης ἕτερα ἑπράχθη oby ὁμοιό- 
τροπα. Αιμοῦ μῖντοι ἰσχυροῦ, οὐ µόνον τῆς τότε 
ἁρθονίας ἑἐφρόντισεν, ἀλλὰ καὶ τῆς εἰσέπειτα. Ἐ- 


πτιαάχτου γὰρ παντὸς σχεδὸν τοῦ σίτου τοῖς Ῥωμαίοις ὄντο, Ἡ χώρα ἡ mph; ταῖς ἐκδολαῖς του T- 
61e; οὔτε κατάρσεις ἀσγαλεῖς, οὔτε λιμένας ἐπιτηδείους ἔχουσα, ἀνωφελὲς σφίσι τὸ κράτος τῆς δα” 





λάτσης ἐποίει. 0ὐδὰν γὰρ χατὰ τὴν χειμερινὴν ὥραν ἠδύνατο εἰσφο:τᾷν. Τοῦτο οὖν συνιδὼν, λιμένας τε 
κατεσχεύααε, καὶ ἀπετέλεσε πρᾶγμα xai τοῦ φρονήµατος xat τοῦ μεγέθους τὴς Ῥώμης ἄξιον ἐν 
πᾶσι 0b µετριάζων, οὔτε Ὑεννηθέντος αὐτῷ υἱέος (ὃς τότε μὲν Κλαύδιος Τιδέριος Γερμανιχὸς, ὕστερον 
δὲ xai Βρεττανιχὸς ἐπωνομάσθη) ἄλλο τι ἐπιφανὲς ἕπραξεν, o0v' Αὔγουστον αὐτὸν f τὴν Μεσσαλίναν 


Λγοῦσταν ἐπικληθῆναι ἐφηχε. 


IX. Ludis gladiatoriis impense delectabatur : D 


quos cum crebro ederet, multi mortales variis cri- 
minibus condemnati peribant. Ad hunc modum 
sanguini et cedibus assuefactus, facilius etiam ad 
alios occi.lendos est impulsus. In causa autem fue- 
runt Caesarei liberti οἱ Messalina: qui si quem 
sublatum volebant, terrore ci incusso potestatem 
accipiebant faciendi quod vellent. Sape ex impro- 
viso consternatus, cum in subilo terrore aliquos 
occidi jussisset : postea sibi redditus, et sanitate 
inenlis recuperata, (ac paenitens doluit. Qua 
cum faceret, homanique spem de co parum bonam 
haberent: cum ab aliis, tum ab Annio Viniciano 


Q'. Συνεχῶς δὲ μονομαχίας ἀγῶνας ἑτίθει, πάνυ 
χαίρων αὐτοῖς, κἀντεῦθεν πολλοὶ ἀπώλλνντο ἄνθρω- 
ποι, ἐπ αἰτίαις τισὶ χαταφηφισθέντες. Ἐθισθεὶς 
οὖν οὕτως αἵματος χαὶ φόνων ἀναπίμπλατθαε, 
προπετέστερον xal ταῖς ἅλλαις αφαγαῖς ἐχρΛ- 
cavo. Αἴτιοι δὲ τούτου of τε Καισάρειοι xat d) Mee- 
σαλίνα ἐγίνουτο. El γὰρ ἀποκτεῖναί τινα ἐθελήσειαν, 
ἐξεφόδουν αὐτὸν, καὶ πἀνθ᾽ ὅσα ἑδούλοντο ποιεῖν 
ἑπετρέποντο. Καὶ πολλάχις ἑδαπιναίως ἐκπλαγεὶ», 
καὶ κελεύσας τινὰ «ἐκ τοῦ παραχρΏμα περιδεοὺυς 
ἀπολέσθαι, ἔπειτα ἀνενεγκὼν καὶ ἀναφρο-ὴσας, 
μαθὼν τὸ γεγονὸς, ἔλυπεῖτο xai μετεγίνωσκε. Tot- 
αὔτα δὲ ποιοῦντος αὐτοῦγ οὐκέτι yonstkv ἑλπίὸς 





912) 


ANNALIUM LIB. XI. 


950 


ἐπὶ KAavólq οἱ Ῥωμαῖοι ἐσ, Ίκᾳσι. 3 xal ἐπεθου- & insidiz οἱ comparat» sunt : qui Furio Camillo Scri- 


λεύθη ὑφ᾽ ἑτέρων 16. xal ὑπ) Αννίου Βινιχιανοὺ (96) 
ὃς πρὸς Φούριον Κάμιλλον Σκριδωνιανὸν τῆς Δσλ- 
ωατίας ἄρχοντα ἔπεμψε xal ἀνέπεισεν αὐτὸν ἐπα- 
ναστῆναι, Tuv 65 στρατιυτῶὼν μὴ πε.σθἔντων αὐτοῦ, 
αὑτὸς μὲν ἀπέχτεινεν ἑαντόν' Κλαύδις ὃξ χαίτοι 
πάνυ χκαταδείσας, ὡς ἑτοίμως ἔχειν ἐχστῆναι αὑτῷ 
τοῦ κράτους ἐθελοντῆς, ὅμως τὺν θάνατον αὐτῷ- 
μαθὸν, ἀνεθάρσὴσς xai τοὺς μὲν στρατιώτας ἅλ- 
λοις 1i τισι, xai χ,ἡμασιν ἀντημείφατο, τοὺς δὲ 
συνεπ.δουλεύσαντας ἀνεζήτησε, καὶ πλείστους ixó- 
λασε. Συχνοὶ 6b ἄλλοι τε xal ὁ Βινικιανὸς διεχειρί- 
σαντο ἑαυτούς. 'H γὰρ Μεσσαλίνα xai ὁ τοῦ Κλαυ- 
δίου ἀπελεύθερος Νάρκισσος, of τε συναπελεύθε(.ον 
αὐτοῦ, τῆς ἀφορμῖς ταύτης λαθόµενοι, οὐδενὸς τῶν 


boniano Dalmatiz prafecte auctor defectionis fuit. 
Sed is cum milites diclo audientes non haberet, 
seipsum interfecit : Claudius vero quanquam ita 
territus, ut ultro illi cedere imperio in animo ha- 
berct : illius interitu cogRilo, recepit animum, et 
milites Lum aliis rebus, tum pecunia remuneratus, 
insidiatores quamplurimos indagatos supplieiis affe- 
cit. Vinicianus et alii complures ipsi manus sibi 
auulerunt. Nam Messalina et Narcissus, una cum 
aliis ejus libertis, eam naeti occasionem, nulo 
summ:e crudelitatis genere abstinuerunt. [taque 
οἱ viri et mulieres multi csi, quidam etiam ex 
nocentissimis vel pecunia vel gratia absoluti. Ga- 
Iesus vero Camilli libertus a Narcisso in curia ro- 


δεινοτάτων ἀπέσ,οντο. "Ανδρες τε οὖν πολλοι xal B gatus, quid facturus fuisset, si Camillus factus esaet 


T»vaix:; ἐχολάσθησαν, τινὲς δὲ xal τῶν πάνυ ὑπαι-- 


τίων ἐσώθησαν, ob μὲν χρήµασιν, ἔνιοι δὲ γε xal 
χἀρισι. Γαλαΐσος δέ τις ἀπελεύθερος τοῦ Καμίλλου 
ἐν τῷ βουλευτηρίῳ τοῦ Ναρχίσσου παρελθόντος εἰς 
τὸ µέτον, xal εἰπόντος αὐτῷ, Τί ἂν éxolncac, 
l'aAaics, εἰ KájuAAoc ἐμονάρχησεν, ἁπεχρίνατο 
ὅτι Εἰστήχειν dv. ὄπισθεν αὐτοῦ, καὶ ἑσιώπων. 
"λῤῥε:α δὲ γυνὴ Καικίννου ὑπάτου οὖσα, εἰ καὶ τῇ 
Μεσσαλίνῃ σφόδρα ᾠχκείωτο, οὐκ Ίνεγχε (fjv τοῦ 
ἀνδρὸς θνῄσχοντος, ἆλλὰ xal τὸν ἄνδρα ἀποδει- 


imperator, respondit, se tacitum a lergo ejus ata- . 
turum fuisse. Arria Caecinnz consulis uxor, Messa- 
line. admodum familiaris, marito superstes csse 
recusavit, eumque mortem reformidantem con&r- 
mavit. eodem gladio quo seipsam percusseraL illi 
porrecto, dixitque: Ecce feri, ego non doleo. Ob 
quod factum hi laudati sunt. Claudius vero ad 
supplicia tam propensus evasit, ul militibus istuza 
versum subinde pro tessera daret : 
Pena luenda viro, si quis prior. intulit arma. 


λιῶντα ἑπέῤῥωσε. Τὸ γὰρ ξίφος λαδοῦσα ἑαυτὴν ἔπληςε, χἀκείνῳ ἐπέδωχεν, εἰποῦσα. "IÓob παῖε, οὐκ 
ἆ 1γῶ. Καὶ οἱ μὲν ἐπὶ τούτοις ἐπῃνοῦντο. Κλαύδιος δὲ οὕτως πρὸς τὰς χολάσεις ἔσχεν, ὥστε καὶ σύνθημα 


τοῖς στρατιώταις τὸ ἔπος τοῦτο συνεχῶς διδόναι. 


-- χρὴ 


"Arép' ἁπαμήνασθαι, ὅτε εις πρότερος χαεπαίνῃ. 


"H δὲ Μεσσαλίνα καὶ οἱ ἀπελεύθεροι αὐτοῦ οὕτως 
why πολιτεἰαν xol τὰς στρατείας xal τὰς ἐπιτροπὰς 
τάς τε ἡγεμονία» χαὶ τὰ ἄλλα πάντα ἐπώλουν καὶ 
ἑχαπήλευην, ὥστε σπανίσαι πάντα τὰ ὤνια, χἀντεῦ- 
θεν βιασθΏναι τὸν Κλαύδιον ἀπὸ βἁματος cà; τιμὰς 
αὐτῶν δ.ατάξαι. Αὔλου δὲ Πλαντίου ἓς τὴν Βρεττα- 
νίαν στρατεύσαντος, xal τὰ μὲν παθόντος, τὰ δὲ 
δράσαντος, εἶτα τῷ Κλανδίῳ τὰ συμδάντα γνωρί- 
σαντος, ἐχεῖνος τὰ οἴκσι Οὐϊτελίῳ Λουχίῳ τῷ συν: 


υπατευχότι Σγχειρίσας, ἑξεστράτευσε. Καὶ πρὸς τὸν 


Ὠνεανὸν ἀφιχόμενος, efc τε τὴν Πρεττανίαν περαιω- 
Ost; μετὰ πλείονος παρασχευὴς xal ἑλεφάντων, 
συνέμιξς τοῖς στρατεύμασι. Καὶ μετ αὐτῶν τοῖς 
Παρθάροις συμδαλὼν ἑνίχησε, καὶ τὸ βασίλειον αὑ- 
τῶν εἷλε' χαὶ εἰς τὴν Ῥώμην ἐπανῆλθς, τὴν ἄγγε- 
λίαν τῆς νίχης διὰ τῶν γαμθρῶν τοῦ τε Μάγνου καὶ 
τοῦ Σιλανοῦ προπέµψας. Μαθοῦσα δὲ ταῦτα ἡ γε- 
povaía, Ἡρεττανιχὸν xal αὐτὸν υἱὸν αὐτοῦ ὄπεχάκ 
λεσε, χαὶ πολλὰ αὑτοῖς ἐφηφίσατο ἕτερα. Ἡ δὲ 
ἩΜεσσαλίνα ὀρχηστοῦ ἑἐρασθεῖσά τινος Μνηστῖρος 
ὠνομασμένου, ἐπεὶ μἠθ) ὑποσχέσεσιν αὐτὸν μὴτ᾽ 
ἐχφοβήσεσιν ἀνέπειθε συγγενέσθαι αὐτῇ, τὸν Κλαύ- 
διον παρεσχεύασεν ἐπιτάξαι αὐτῷ, πειθαρ(εῖν αὑτῇ 
ὡς bx! ἄλλο τι δεοµένη ab toU * χαὶ εἰπόντος αὐτοῦ 
τοῦ Κλαυδίου, ὅσα προστάττεται παρὰ τῆς Μεσσα- 


563 Porro Messalina et liberti ejus, ita rempu- 
blicam, expeditiones , prefecturas , magistratus, 
eeteraqne omnia vendebant οἱ auctionabantur, ut 
in omnium rerum venalium penuria Claudius ipse 
pro tribunali pretia constituere cogeretur. Cum 
Aulus Plancius cum exercitu in Dritanniam pro- 
fectus, clades alias accepisset, alias intulisset, ac 
statum rerum significasset: Lucio Vitellio collegz in 
consulatu suo, summa rerum mandata. per Oceanum 
cum majoribus copiis et elephantis in insulam ve- 
etus, eum ceteris legionibus Barbaros aggressus est 2- 
iisque victis, regiaque illorum capta Romam rediR,. 
Magno et Sillano generis victorix nuntiis premissis, 
Qua cognita, senatus οἱ ipsi et filio ejus Britan. 
niei cognomentum, et alios multos honores deere- 
vit. Meusalina saltatorem quemdam Mnesterem no- 


D mine, ewjos amore capta erat, cum nec pollicita- 


tionibus nee minis ad conet bitum perpellere po- 
tuissel, curavit ut is a Claudio ipsi parere in omni- 
bus juberetur, quasi ad alias rcs ejus opera usura 
esset. Sic ille cum ea rem habuit, quasi id quoque 
ab imperatore jussus esset. ldem cum iliis quo- 
que multis ausa, adulteris sui copiam fecit, qua-i 
conscio marito, et ad lasciviam ipsius connivente. 
Viniciuin vero ob stuprum recusatum vencno Sus - 


Vari$ lectiones et nota. 


O6) Bouviavov. Ha codd. mss. At Wolfius legendum Mtvovxcavoü putat. 


551 


JOANNIS ZONAR.E 


952 


tulit. Eam illius sub muliere et libertis servitutem À λίνης ποιεῖν, συνΏν αὐτῃ, ὡς χαὶ τοῦτο ὑπ ἔχείνου 


Romani indigne ferebant. Anno sequenti, qui fuit 
ab Urbe condita octingentesimus, quartum eonsul 
factus Claudius, Gellum quemdam senatori: digni- 
tatis. virum, qui Carthaginem migrarat, propere 
accersivit, eumque se aureis compedibus alliza- 
turum professus, dignitate tributa effecit, ne loco 
se moveret, Cum aliquando insidiz ei detecte es: 
seni, eum qui delatus erat, contempsit: nec ulla 
ejus ratione habita dixit : Pulicem non eodem modo 
quo belluam, esse. ulciscendum. Alios vero multos 
ob Messalinz eriminationes, Asiaticum item et ge- 
nerum Magnum interfecit : illum propter divitias, 
hunc ob genus et affinitatem, licet, ob alia crimina 
damnati fuerint. Cum multi. servi segrotantes, 
plane a dominis neglecti, zdibus ejicerentur : eos 
omnes qui sanitatem recuperassent, liberos esse 
lege lata jussit, Nepoti ex Antonia: $64 filia et 
Gornelio Fausto Sylla nato, cui post Magui czedem 
nupserat, nihil decerni passus est. Verum quo ipse 
moderatius, eo se Messalina et liberti ejus insolen- 
tius gesserunt : quorum tres potissimum potestatem 
inter sese partiti erant : Callistus supplicum libello 
rum magister ; Narcissus ab epi-tolis, qua de causa 
pugione accinctus erat, ct Pallas fisci prefectus. 


χεχελευσµένος. Τοῦτο δὲ xal πρλς συχνοὺς ἑτέρους 
ἐποίει. Ὡς γὰρ εἰδότος τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς χαὶ συγχω- 
ροῦντος ἀχολασταίνειν αὐτῇῃ ἐμοιχεύετο. ινίχιος δὲ 
ὅτι μὴ Ἠθέλγσεν αὑτῇ συγγενέσθαι, φαρμάκῳ ὑπ 
αὐτῆς διεφθάρη. "Ἠσχαλλον δὲ οἱ Ῥωμαῖοι, δουλεύ- 
"οντα αὐτὸν τῇ γυναιχὶ καὶ τοῖς ἀπελευθέροις ὁρῶν- 
τας. Tq 0. ἑξῆς ἐνιαυτῷ ὀχταχοσιοστῷ ἔτει τᾗ Ῥώμῃ 
ὄντι, τὸ τέταρτον ὑπάτευσε Κλαύδιος, ὅτε Γάλλον 
τινὰ βουλεῦσαι δυνάµενον, εἰς δὲ τὴν Καρχηδίνα 
ἐξοικ/σαντα, σπουδῇ µετεπέμφατο, εἰπὼν ὅτι Χρυ- 
σαῖς σε πέδαις δήσω * καὶ οὕτω τῷ ἀξιώματι πεδη- 
Oel; κατὰ χώραν ἔμεινεν. Ἐπιδουλῆς δὲ τινος τῷ 
Κλανδίῳ µηνυθείσης, χατεφρόνησε τοῦ µηνυθέντος, 
xa iv οὐδενὶ λόγῳ αὐτὸν ἐποιῄσατο, εἰπὼν ὅτι Οὐχ 


B ὁμοίως δεῖ γύ.11αν καὶ θηρίο» ἀμύνεσθαι. "Ax- 


λους tk πολλοὺς διαθληθέντας ὑπὸ τῆς Μεσσαλίντς 
καὶ τὸν Ασιατιχὸν χαὶ τὸν γαμθρὸν «bv Μάγνον ἀπέ- 
κτεινε * τὸν μὲν ᾿Λσιατιχὸν διὰ τὴν οὐσίαν, τὺν δὲ Máy- 
voy διὰ «b γένος xal τὸ χῦδος (97). Ἑάλωσαν μέντοι 
ὡς ἐπ) ἅλλοις τισίν. Ἐπεὶ δὲ πολλοὺς δούλους νοσουν- 
τας (98), οὐδεμιᾶς θεραπείας ol δεσπόται Ἰξίουν, 
ἀλλὰ xal τῶν οἰχιῶν ἑξώθουν, ἑνομοθέτησε, πάν- 
τας τοὺς ἐκ τοιούτων περιγενοµένους, ἑλενθέρους 
εἶναι. Γεννηθέντος δέ οἱ ἐγγόνου kx τῆς ᾽Αντωνίας 





716 ἐογατρὸς, fiv Κορνιλίῳ Φαύστῳ Σύλλᾳ ἁδελφῷ τῆς Μεσσαλίνης ὄντι μετὰ τὸν Μάγνου συνῴχησε θά- 
vatov, οὐδὲν ἀφῖχε Ψηφιαθῆναι, μετριοφρονῶν Ἡ δὲ Μεσσαλίνα xat οἱ ἐξελεύθεροι αὐτοῦ ἐξώγκωντο" 
σαν δὲ τρεῖς οἱ µάλισία τὸ κράτος διειληφότες' 5 τε Κάλλιστος, ὃς ἐπὶ ταῖς βίδλοις τῶν ἀξιώ- 
σεων Ετέτακτο' καὶ ὁ Νάρκισσος, ὃς τῶν ἐπιστολῶν ἐπεστάτει, διὸ καὶ ἐγχειρίδιον παρεκώγνυτο" 


καὶ à Πάλλας, ᾧ ἡ τῶν χρημάτων διοίχησις ἐμπεπίστευτο. 


X. Messalina vero adulteriis non contenta, ma- C 


ritos quoque multos habere concupivit : ac omhi- 
bus suis amatoribus nupsisset, tabulis conscriptis, 
nisi in primis nuptiis deprehensa periisset. Nam 
dum Czesariani omnes cum ea consentiebant, nibil 
non de communi sententia gerebatur. Postquam 
vero Polybium, quamvis ejus etiam consuetudine 
uteretur, per calumniam interfecerat, nemine jam 
ei fidem habente, ab eorum benevolentia deserta 
periit. Nam cum £C. Silium, Silii a Tiberio inter- 
fecii filium, maritum sibi ascripsisset , nuptias 
magnificis epulis celebravit, et cedes illi regias do- 
nivit, in quas pretiosissima quxque Claudii orna- 
menta eongesserat: tandem etiam consulem illum 
designavit. Qus cum nota essent eswteris, Clau- 
dium latebant. Sed Narcissus aliquando peregre 
absenti, ab eaque remoto per concubinas omnia 
significavit. Itaque Romam reversus, et alios mul- 
tos , et Mnesterem saltatorem interfecit, Deinde 
ipsa quoque Messalina interfecta, Agrippinam fra- 
wis filiam, libertorum impulsu duxit, qued filium 
Domitium jam pene puberem haberet, quem in 
spem regni alerent, ne Britannico necem matris, 
ipsorum opera interfectz, ulturo ponas darent. 
Decrelo jam conjugio, Sdlanum timentea, qui α 


l'. Ἡ δὲ Μεσσαλίνα ph ἀρχουμένη ὅτι ἐμοιχεύετο, 
ἐπεθύμησε xal ἄνδρας πολλοὺς ἔχειν, xai σννῴχησεν 
ἂν πᾶτι τοῖς αὐτῇ χρωμένοις μετὰ συµθολαίων, sl 
μὴ ἓν τῷ πρώτῳ φωραθεῖσα ἁπώλετο. Ἔως μὲν γὰρ 
οἱ Καισάρειοι πάντες ὡὠμονόουν αὐτῇ, οὐδὲν ἣν ὃ oj 
ἀπὸ χοινῆς γνώμης ἑποίουν. Ἐπεὶ δὲ τὸν Πολύδιον, 
καίτοι κἀχείνῳ πλησιάζουσα, διέδαλε xaX ἀπέχτεινεν 
οὐχέτ) αὐτῇ ἐπίστευον, xat ἑρημωθεῖσα τῆς παρ᾽ αὖ- 
τῶν εὐνοίας ἑφθάρη. Τὸν γὰρ Σίλιον τὸν l'álov τὸν 
τοῦ Σιλίου τοῦ ὑπὸ Τιδερίου σφαγέντος υἱὸν ἄνδρα 
ἐπεγράψατο, καὶ τούς τε γάμους πολυτελῶς εἰστίασε 
xai οἰχίαν αὐτῷ βασιλιχὴν ἐχαρίσατο, πάντα τὰ τι- 
µιώτατα τῶν τοῦ Κλαυδίου χειμηλίων συµφορῄσασα 
εἰς αὐτὴν, καὶ τέλος ὕπατον αὐτὸν ἀπέφηνε. αυτα 
657a τοῖς ἄλλοις ὄντα τὸν Κ.λαύδιον ἐλάνθανεν. Ἅπο- 
δημοῦντι δὲ ποτε αὐτῷ xal µονωθέντι ὁ Νάρκισσος 
μηνύει πάντα διὰ τῶν παλλαχῶν τὰ γινόμενα. "δεν 
εἰς τὴν Ῥώμην ἐπανῆλθε, καὶ ὄλλους τε πολλοὺς, 
χαὶ τὸν ὀρχηστὴν Μνηστῆρα ἑφόνευσε, xai μετὰ 
τοῦτο xaX αὐτὴν «hv Μεσσαλίναν ἀπέσφαξεν. "Exsi- 
νης δ᾽ οὕτω διαφθαρείσης, τὴν ᾿Αγριππίναν τὴν 
ἀδελφιδῆν ἔγημε σπουδῇ τῶν ἀπελευθέρων, ὅτι τὸν 
Δομίτιον ἐς προσέδους Ίδη τελοῦντα εἶχεν υἱὸν, ὅπως 
ἔφεδρον αὐτὸν τῇ ἀβχῇ τρέφοντες, μηδὲν ὑπὸ τοῦ 
Πρεττανικοῦ δεινὸν πάθωσιν, ὡς τὴν αὐτοῦ μητέρα 


Varie lectiones et note. 


(37) Kal τὸ χῆδος. Ita mss. Wolüus legendum 
patat xu&o;, gloriam, Sed nibil mutandum. 


(98) Δού.ους νοσοῦντας. Vide Gloss. mcd. Lat. 
ir v. Manumissio sub Gneur. 





953 


ANNALIUM LIB. ΧΙ. 


951 


rhv Μ«οσαλίναν ἀναιρεθῆναι ποιῇσαντες. Δεδογμένου Α Claudio ut vir. bonus honorabatur, nec non Octa- 


£à ἤδη τοῦ γάμου, δείσαντες τὸν Σιλανὺν ὑπὸ τοῦ 
Κλανδίου τιµυµενον ὡς ἄνδρα ἀγαθὸν, ἅμα δὲ xal 
viv Ὀκταδίαν τὴν θυγατἐρα αὐτοῦ, τῷ τῆς ᾽Αγριπ- 
φτίνης υἱῷ τῷ Δομιτίῳ προμνώµενοι, ἐγγεγυημένην 
τῷ Σιλανῷ, πείθουσι τὸν Κλαύδιον, ὡς ἐπ'6δ.υλεύοντά 
οἱ τὸν Σιλανὸν ἁποκτεῖναι. Γενοµμένου δὲ τούτου, 
λόγους kv τῇ βουλῇ ὁ Οὐϊτέλλιος ἐποιῄσατ», ὅτι συµ- 
φέρει τῷ χοινῷ, γῆμαι τὸν Κλαύδιο. Καὶ τὴν 
Αγριππίναν ἐπιτγδείαν εἰς τοῦτο ἀπέφαινε, xal βιά- 
σασθαι σφίσιν αὐτὸν ἐπὶ τὸν Ὑάμον συνεθούλενεν. 
᾿Εντεῦθεν ὁρμηθέντες οἱ βουλευταὶ, πρὸς τὸν Κ.λαύ- 
διον Ίλθον, xal ἠνάγχασαν δῇθεν αὐτὸν γῆμαι. Καὶ 
ς ἠφισμα ἑποιήσαντο ἐξεῖναι Ῥωμαίοις ἁδελφιδᾶς 
ἄγεσθαι, πρότερον γὰρ ἐχεχώλυτο. Ὡς 0 ὁ γάμος 
ἁ τελέσθη, τόν τε Κλαύδιον ἑσφετερίσατο, δεινοτάτη 
οὖσα πράγµασι χρῆσθαι, καὶ πρὸς οὓς εὐνοϊκῶς 
ἐχεῖ,ος εἶχε, τοὺς μὲν φόδῳ, τοὺς δὲ εὐεργεσίαις 
ἐὑκχειώσατο. Καὶ τέλος τὸν μὲν Βρεττανιχὸν τὸν παῖδα 
οι τοῦ ὡς τῶν τυχόντων τινὰ τρέφεσθαι ἑποίει (ὁ γὰρ 
Έτερος ἔθανε) τὸν δὶ Δομίτιον τότε μὲν γαμθρὸν τῷ 
Ἀκλανδίῳ ἀπέδειξεν, ὕστερον δὲ xol εἰσεποίησε, xoi 
αἱσποιῆσασα τῷ Κλανδίῳ αὐτὸν xal πρὸς τὸ χράτος 
ἔςήσχει, xal παρὰ τῷ Σενέχᾳ ἐξεπαίδευεν. ᾽᾿Αμύθη- 
τόν τε πλοῦτον συνέλεγεν, οὐδὲ τὴν τυχοῦσαν λαθὴν 
Σπ᾽ ἁργυρισμῷ παραλείπουσα, πολλοὺς δὲ xal φο- 
νεύουσα διὰ χρήματα Ίδη δέ τινας χαὶ γυναῖχας 
ζτλοτυπήσασα ἕχτεινε. Τὴν γοῦν Παυλίναν τὴν Λολ- 
λίαν ἀποχτείνασα, χαὶ τὴν χεφαλὴν αὐτῆς χομισθεῖ- 
σαν μὴ γνωρίσασα, τό τε στόµα αὐτῆς abii ταῖς 
χεροὶν ἀνέῳξ:, καὶ τοὺς ὁδόντας ἐπεσχέίατο, ἰδίως 
πως ἔχοντας. Μετὰ ταῦτα δὲ καὶ ΑΛὐγοῦσταν τὴν 
Αγριππίναν ὁ Κλαύδιος ἐπεχάλεσε, xai τὸν uDy 
αὐτῆς εἰσποιησάμενος, µετωνόμασε Τιδέριον Κλαύ- 
διον Νέρωνα Δροῦσον Γερμανιχὸν Καΐσαρα, μηδὲν 
φροντίσας ὅτι χα[εσθαι ὁ οὐρανὸς τὴν ἡμέραν ἑχεί- 
νην ἕδοξε. Καὶ μετὰ τοῦτο «hv θυγατέρα τὴν Όκτα- 
Είαν εἰς ἕτερόν τι γένος εἰσαγαγὼν, ἵνα μὴ ἀδελφοὺς 
συνοιχίειν δοχᾗ, ἐνεγγύησεν αὐτῷ. Αγριππίνα δὲ 
xaX Καλπουρνίαν γυναῖχα τῶν πρώτων ἐφυγάδευσεν, 
3) à; λέχεται xal ἀπέκτεινεν, ἐπειδὴ τὸ κάλλος αὐτῆς 
ὃ Κλαύδιος ἐθαύμασε xai ἐπήνεσε. Too δὲ Νέρωνος 
(τοῦτο γὰρ τὸ ὄνομα ἐπ᾽ αὐτῷ ἐξενίχησεν ) ἐς τοὺς 
ἐφήδους ἐγγραφέντος, xav τὴν ἡμέραν ἐν f] ἑνεγρά- 
φη, tb δαιµόν.ον τὴν τε γῆν ἐπὶ πολὺ ἔσεισε, xo 
φόξον νυχτὸς πᾶσιν ὁμοίως ἑνέθαλε. Νέρων μὲν οὖν 
τῶξετο, Βρεττανικὸς δὲ οὔτε τινὰ τιμὴν οὔτε ἐπιμέ- 
Ίειαν εἶχεν' ἡ γὰρ Αγριππίνα τοὺς περιέποντας 
οὐτὸν τοὺς μὲν ἐξήλασε, τοὺς δὲ xal ἀπέκτεινε, xal 
τὸν Σωσίδιον (09), ᾧ fj τροφὴ αὐτοῦ xal ἡ παιδεία 
προσετέτακτο, χατέσφαξεν, ὡς τῷ Νέρωνι ἐπιδου- 
λεύοντα. Καὶ παραδοῦσα αὐτὸν οἷς ἤθελεν, οὔτε τῷ 
πατρὶ συνεῖναι, οὔτα δημοσιεύειν εἴα. Ἡδύνατο δὲ 
πάντα τοῦ Κλαυξίου χρἀατοῦσα, xal τὸν Νάρχισσον 
χαὶ τὸν Πάλλαντα οἰχειωσαμένη. Ὁ γὰρ Κάλλιστος 


viam flliam ejus Sillano desponsam, Agrippin:e 
fllie Domitio jam ante debtinantes: Claudio per- 
suadent, nt Sillanum pro insidiatore occidat. Quo 
facto, Vitellius in senatu proposuit, esse e repu- 
blica, ut Claudius uxorem ducat: et Agrippinam ei 
fore idoneam pronuntiavit, utque ad eas nuptias 
adigeretur auctor fuit. lta senatores propere ad 
Claudium abierunt, eumque coegerent scilicet, ut 
matrimonium contraheret : facto senatusconsulto, 
ul fratrum et sororum filias ducere $65 licerct, 
quod ante vetitum erat. Peractis nuptiis, mulier 
ingenii callidissimi, Claudium plane in sua quasi 
verba jurare coegit: amicos ejus, partim metu, 


B partim beneficiis sibi conciliavit. Denique Britan- 


nicum privignum plebeio more educari fecit (nam 
alter obierat) Domitium autem tum generum Clau- 
dil designavit, post etiam adoptandum curavit: 
quo facto, eumdem ad imperium sub praeceptore 
Seneca erudiit. Divitias coegit ineffabiles, ne levis- 
sima quidem pecuniz faciendz occasione preter- 
missa, multis etiam pecunia causa oecisis. Inter- 
fecit etiam mulieres nonnullas ex zelotypia, ut 
Lolliam Paulinam , cujus caput ad se allatum cum 
non agnosceret, suis manibus os aperuit, υἱ den- 
tes aspiceret, quorum peculiaris erat series. Post- 
hac Augustam appellavit Agrippinam Claudius: 
et filium ejus adoptatum, Tiberium Claudium Ne- 
ronem Drusum Germanicum Cesarem nominavit, 
nihil turbatus, quod eo die ccelum ardere visum 
est. Deinde flliam Octaviam in aliam familiam 
adoptatam, ne fratrem et sororem copulare vide» 
reiur, ei despondit. Agrippina Calpurniam quoque 
principem matronam vel in exsilium egit, vel, ut 
fertur, etiam occidit: quod Claudius ejus formam 
admiratus esset, ac laudasset. Quo die Nero (hoc 
enim nomen fere usurpatur) virilem togam sum- 
psit, terra late concussa est, et noctu omnibus ex 
sequo terror incussus. Crescentibus Neronis opibus 
Britannicus sine ullo honore penitus negligebatur, 
ministris ejus ab Agrippina partim fugatis, partim 
occisis. Sosibius autem, cui educatio et institutio 


p illius mandata erat, quasi Neroni insidiatus esset, 


interfectus est. Britannicum vero iis commissum 
quos ipse probabat, nec cum paire vivere, nec pro- 
dire in publicum passa est. Poterat autem omnia, 
cum Claudio dominaretur, et Narcissum ac Pai- 
lantem amicos baberet. Nam Callistus, potentiam 
maximam adeptus, obierat. Astrologi tum tota Tta- 
Jia pulsi sunt, et qui eos consulebant, multati. 
Caratacus quidam Barbarorum princeps captus, et 
Romam ductus, veniam a Claudio impetravit. Cum 
dimissus esset, el Roin splendorem atque ampli- 
tudinem 66 perlustrasset : Itane, inquit, cwm 
hec εἰ hujusmodi habeatis, nostra Iuguriola corcu- ' 


Varie lectiones et note. 


(99) Kal cóv Σωσίδιον. lta reposuimus ex mss. 
Reg. et Colb. ubi Wolfius Σωσίχκιον perperam : naim 


Sosibium vocant etiam Tacitus, lib. xi, et Dio iu 
Excerptis Valesianis, p 618. 


951 


JOANNIS ZONAR.£ 


tht. Eam illius sub reuliere οἱ libertis servitutem À λίνης ποιεῖν, συνΏν αὐτῇ, ὡς καὶ τοῦτο ὑπ ἔχείνου 


Romani indigne ferebant. Anno sequenti, qui fuit 
ab Urbe condita octingentesimus, quartum eonsul 
factus Claudius, Gallum quemdam senatori digni- 
tatis. virum, qui Carthaginem migrarat, propere 
accersivit, eumque se aureis compedibus alliga - 
turum professus, dignitate tributa effecit, ne loco 
se moveret, Cum aliquando insidiz ei detect: es. 
seni, eum qui delatus erat, contempsit: nec ulla 
ejus ratione habita dixit: Pulicem non eodem modo 
quo belluam, esse. ulciseendum. Alios vero multus 
ob Messalinz eriminationes, Ásiaticum item et ge- 
nerum Magnum interfecit: illum propter divitías, 
hunc ob genus et affinitatem, licet, ob alia crimina 
damnati fuerint. Cum mulü servi segrotantes, 
plane a dominis neglecti, zdibus ejicerentur : eos 
omnes qui sanitatem recuperassent, liberos esse 
lege lata jussit, Nepoti ex Antonia: $64 filia et 
Cornelio Fausto Sylla nato, cui post Magui cedem 
nupserat, nihil decerni passus est. Verum quo ipse 
yhodcratius, eo se Messalina et liberti ejus insolen- 
tius gesserunt : quorum tres potissimum potestatem 
Inter sese partiti erant : Callistus supplicum libello« 
rem magister ; Narcissus ab epi«tolis, qua de causa 
pugione accinctus erat, ct Pallas fisci prefectus. 


xexsisucuévo;. Τοῦτο δὲ xal πρὸς συχνοὺς ἑτέρους 
ἐποίει. Ὡς γὰρ εἰδότος τοῦ ἀνδρὸς αὑτῆς καὶ συγχω- 
ροῦντος ἀκολασταίνειν αὐτῃ ἑμοιχεύετο. Βινίχιος δὲ 
ὅτι μὴ ἨἸθέλγσεν αὐτῃ συγγενέσθαι, φαρμάχῳφ ὑπ' 
αὐτῆς διεφθάρη. ΄Ἠσχαλλον δὲ οἱ 'Ῥωμαῖοι, δουλεύ- 
Ὄοντα αὐτὸν τῇ γυναιχὶ xal τοῖς ἀπελευθέροις ὁρῶν- 
τες. Tq δ' ἑξῆς ἐνιαυτῷ ὀκταχοσιοστῷ Exec 5f] Ῥώμῃ 
ὄντι, τὸ τέταρτον ὑπάτευσε Κλαύδιος, ὅτε Γάλλον 
τινὰ βουλεῦσαι δυνάµενον, εἰς δὲ τὴν Καρχηδύνα 
ἑξοιχήσαντα, σπουδῇ µετεπέμψατο, εἰπὼν ὅτι Xpu- 
σαῖς σε πέδαις δήσω’ καὶ οὕτω τῷ ἀξιώματι πεδη- 
θεὶς χατὰ χώραν ἔμεινεν. Ἐπιδουλῆς δὲ τινος τῷ 
Κλανδίῳ µηνυθείσης, χατερρόνησε τοῦ µηνυθέντος, 
καὶ àv οὐδενὶ λόγῳ αὐτὸν ἐποιῄσατο, εἰπὼν ὅτι Οὐχ 


B ὁμοίως δεῖ γύ.1λαν καὶ θηρίο» ἀμύνοσθαι. “Αλ- 


Ἆονς tk πολλοὺς διαθληθέντας ὑπὸ τῆς Μεσσαλίντς 
xai τὸν Ασιατιχὸν χαὶ τὸν γαμθρὸν τὸν Μάγνον ἀπέ- 
χτεινε * τὸν μὲν Ασιατιχὸν διὰ τὴν οὐσίαν, τὸν δὲ Μάγ- 
vov διά τὸ γένος xal τὸ χῦδος (97). Ἑάλωσαν μέντοι 
ὡς ἐπ) ἄλλοις τισίν. Ἐπεὶ δὲ πολλοὺς δούλους νοσοῦν- 
τας (98), οὐδεμιᾶς θεραπείας ol. δεσπόται Ἰδίουν, 
ἁλλὰ χαὶ τῶν οἰκιῶν ἑξώθουν, ἑνομοθέτησε, πάν- 
τας τοὺς ix τοιούτων περιγενοµένους, ἑλευθέρους 
εἶναι. Γεννηθέντος δέ οἱ ἐγγόνου ἐκ τῆς ᾽Αντωνίας 





της ἐθγατρὸς, fiv Κορνιλίῳ Φαύστῳ Σύλλᾳ ἀδελφῷ τῆς Μεσσαλίνης ὄντι μετὰ «bv. Μάγνου συνῴχησε θά- 
νατον, οὐδὲν ἀφῖκχε φηφιαθῆναι, μετριοφρονῶν Ἡ δὲ Μεσσαλίνα xat οἱ ἐξελεύθεροι αὐτοῦ ἐξώγχωντο" 
σαν δὲ τρεῖς ol µάλισία τὸ xpito; διειληφότες 5 τε Κάλλιστος, ὃς ἐπὶ ταῖς βίδλοις τῶν ἀξιώ» 
Έεων ἑτέτακτο' χαὶ ὁ Νάρκισσος, ὃς τῶν ἑἐπιστολῶν ἐπεστάτει, Bib καὶ ἐγχειρίδιον παρενώννυτο’ 


καὶ ὁ Πάλλας, ᾧ fj τῶν χρημάτων διοίκῆσις ἐμπεπίστευτο, 


X. Messalina vero adulteriis non contenta, ma- C 


ritos quoque multos habere concupivit : ac omhi- 
bus suis amatoribus nupsisset, tabulis conscriptis, 
nisi in primis nuptiis deprehensa periisset. Nam 
dum Casariani omnes cum ea consentiebant, nibil 
non de communi sententia gerebatur. Pestquam 
vero Polybium, quamvis ejus etiam consuetudine 
uteretur, per calumniam interfecerat, nemine jam 
ei fidem habente, ab eorum benevolentia deserta 
periit. Nam cum C. Silium, Silii a Tiberio inter- 
feci filium, maritum sibi ascripsisset , nuptias 
magniflcis epulis celebravit, et :xdes illi regias do- 
nivit, in quas preliosissima quxque Claudii orna- 
menia eongesserat: tandem etíam consulem illum 
designavit. Qux cum nota essent cseteris, Clau- 
dium latebant. Sed Narcissus aliquando peregre 
absent, ab eaque remoto per concubinas omnia 
signiücavit. Itaque Romam reversus, et alios mul- 
tos , et Mnesterem saltatorem interfecit, Deinde 
ipsa quoque Messalina interfecta, Agrippinam fra- 
tris filiam, libertorum impulsu duxit, quad filium 
Domitium jam pene puberem baberet, quem in 
spem regni alerent, ne Britannico necem matris, 
ipsorum opera interfecta, ulturo ponas darent. 
Decreto jam conjugio, Siüllanum timentea, qui a 


l'. Ἡ δὲ Μεσσαλίνα ph ἀρχουμένη ὅτι ἐμοιχεύετο, 
ἐπεθύμησε καὶ ἄνδρας πολλοὺς ἔχειν, καὶ σννῴχησεν 
ἂν πᾶτι τοῖς abt] χρωµένοις μετὰ συµδολαίων, εἰ 
p3 ἐν τῷ πρώτῳ φωραθεῖσα ἀπώλετο. Ἔως μὲν γὰρ 
οἱ Καισάρειοι πάντες ὠμονόουν αὐτῇ, οὐδὲν ἣν ὃ οὖκ 
àrb χοινῆς γνώμης ἑποίουν. Ἐπεὶ δὲ τὸν Πολύδιον, 
καίτοι χἀχείνῳ πλησιάζουσα, διέδαλε xaX ἀπέχτεινεν" 
obxés' αὐτῇ ἐπίστενον, καὶ ἑρημωθεῖσα τῆς παρ’ αὖ- 
τῶν εὐνοίας ἐφθάρη. Τὸν γὰρ Σίλιον τὸν Γάΐον τὸν 
τοῦ Σιλίου τοῦ ὑπὸ Τιθερίου σφαγέντος υἱὸν ἄνδρα 
ἐπεγράφατο, καὶ τούς τε γάμους πολυτελῶς εἰστίασε 
καὶ οἰχίαν αὐτῷ βασιλικὴν ἐχαρίσατο, Πάντα τὰ τι- 
µιώτατα τῶν τοῦ Κλανδίου κειμηλίων συμφορῄσασα 
εἰς αὐτὴν, xaX τέλος ὕπατον αὐτὸν ἀπέφηνε. Tauta 
δῆ)α τοῖς ἄλλοις ὄντα τὸν Κλαύδιον ἐλάνθάνεν. "Ano- 
δημοῦντι δέ ποτε αὐτῷ xal µονωθέντι ὁ Νάρκισσος 
μηνύει πάντα διὰ τῶν παλλακῶν τὰ γινόμενα. - Qb:v 
εἰς τὴν ᾿Ρώμην ἐπανῆλθε, καὶ ὄλλους τε πολλούς, 
καὶ τὸν ὀρχηστὴν Μνηστῆρα ἑφόνευσε, xai μετὰ 
τοῦτο xal αὐτὴν τὴν Μεσσαλίναν ἀπέσφαξεν. 'Εχεί- 
νης δ οὕτω διαφθαρείσης, τὴν ᾿Αγριππίναν τὴν 
ἀδελφιδῆν ἔγημε σπουδῇ τῶν ἀπελευθέρων, ὅτι τὸν 
Δομίτιον kc προσήδους ἤδη τελοῦντα εἴχεν vlov, ὅπως 
ἔφεδρον αὐτὸν τῇ ἀβχῆ τρέφοντες, μηδὲν ὑπὸ τού 
Βρεττανικοῦ δΣινὸν πάθωσιν, ὡς την αὐτοῦ μητέρα 


Varie lec';ones et note. 


(31) Kal τὸ κῆδος. Ita mss. Wolüius legendum 
patat xu&o;, gloriam. Sed nibil mutandum. 


(98) Δού.ους γοσοῦντπς. Vide Gloss. mcd. Lat. 
in v. Mamumissie sub fineur. 








953 


ANNALIUM LIB. XT. 


951 


«bv Μ«σσαλίναν ἀναιρεθῆναι ποιῄσαντες. Δεδογμένον À Claudio ut vir bonus honorabatur, nec non Octa- 


ἓὰ ἤδη τοῦ γάμου, δείσαντες τὸν Σιλανὸν ὑπὸ τοῦ 
Κλανδίου τιμύμενον ὡς ἄνδρα ἀγαθὺν, ἅμα δὲ xal 
τἩν Ὀχταδίαν τὴν θυγατέρα αὐτοῦ, τῷ τῆς ᾿Αγριπ- 
πείνης υἱῷ τῷ Δομιτίῳ προμνώµενοι, ἐγγεγυημένην 
τῷ Σι)ανῷ, πείθουσι τὸν Κλαύδιον, ὡς ἐπ.δ,υλεύοντά 
οἱ τὸν Σιλανὸν ἁποκτεῖναι. Γενομένου δὲ τούτου, 
λόγους kv τῇ βουλῇ ὁ Οὐϊτέλλιος ἐποιήσατ», ὅτι συµ- 
φέρει τῷ χοινῷ, γῆμαι τὸν Κλαύδιον. Καὶ τὴν 
᾽Αγριππίναν ἐπιττδείαν εἰς τοῦτο ἀπέφαινε, xal βιά- 
σασθαι οαφίσιν αὐτὸν ἐπὶ τὸν Yápov συνεδούλενεν. 
"Εντεῦθεν ὁρμηθέντες ol βονλευταὶ, πρὸς τὸν Κλαύ- 
διον ὖλθον, xal ἠνάγχασαν δἠθεν αὐτὸν γῆμαι. Καὶ 
Ψηφισμα ἑποιήσαντο ἐξεῖναι "Pupalow ἁδελφιδᾶς 
ἄγεσθαι, πρότερον Υὰρ ἐχεχώλυτο. Ὡς δ' ὁ γάμος 
ἑτελέσθη, τόν τε Κλαύδιον ἑσφετερίσατο, δεινοτάτη 
οὖσα πράγµασι χρῆσθαι, καὶ πρὸς οὓς εὐνοϊκῶς 
Exel.o; εἶχε, τοὺς μὲν φόδῳ, τοὺς δὲ εὐεργεσίαις 
ᾠφχειώσατο. Καὶ τέλος τὸν μὲν Βρεττανιχὸν τὸν παΐῖδα 
οι τοῦ ὡς τῶν τυχόντων τινὰ τρέφεσθαι ἑποίει (ὁ γὰρ 
Έτερος ἔθανε) τὸν δὲ Δομίτιον τότε μὲν γαμθρὺν τῷ 
Ἀκλανδίῳ ἀπέδτιξεν, ὕστερον δὲ xal εἰσεποίησε, xal 
αἰσποιῆσατα τῷ Κλαυδίῳ αὐτὸν xal πρὸς τὸ χράτος 
ἁ ζήσχει, xat παρὰ τῷ Σενέχα ἐξεπαίδευεν. ᾽Αμύθη- 
τόν τε πλοῦτον συνέλεγεν, οὐδὲ τὴν τυχοῦσαν X. a6hv 
Σπ ἁργυρισμῷ παραλείπουσα, πολλοὺς δὲ xal φο- 
νεύουσα διὰ χρήματα Ίδη δέ τινας χαὶ γυναῖΐχας 
ζτλοτυπήσασα ἕκτεινε. Τὴν γοῦν Παυλίναν τὴν Λολ- 
λίαν ἀποκτείνασα, xaX τὴν χεφαλὴν αὐτῆς χομισθεῖ- 
σαν μ] γνωρίσασα, τὀ τε στόµα αὐτῆς αὑτῇ ταῖς 
χεροὶν ἀνέῳξ:, xal τοὺς ὁδόντας ἐπεσχέφατο, ἰδίως 
πως ἔχοντας. Μετὰ ταῦτα δὲ καὶ Λὐγοῦσταν τὴν 
Αγριππίναν ὁ Κλαύδιος ἐπεχάλεσε, xai τὸν υἱὸν 
αὐτῆς εἰσποιησάμενος, µετωνόμασε Τιδέριον Κλαύ. 
διον Νέρωνα Δροῦσον Γερμανικὸν Καΐσαρα, μηδὲν 
Φφροντίσας ὅτι χαἰεσθαι ὁ οὐρανὸς τὴν ἡμέραν ἑκεί- 
νην ἕδοξε. Καὶ μετὰ τοῦτο τὴν θυγατέρα τὴν Όκτα- 
Clav εἰς ἕτερόν τι γένος εἰσαγαγὼν, ἵνα μὴ ἀδελφοὺς 
σωνοικίξειν δοχῇ, ἑνεγγύησεν αὐτῷ. Αγριππίνα δὲ 
χαὶ Καλπουρνίαν γυναῖχα τῶν πρώτων ἐφυγάδευσεν, 
9 ὥς λέγεται xol ἀπέκτεινεν, ἐπειδὴ τὸ κάλλος αὑτῆς 
ὁ Κλαύδιο; ἐθαύμασε xal ἐπήνεσε. Τοῦ δὲ Νέρωνος 
(τοῦτο γὰρ τὸ ὄνομα ἐπ αὐτῷ ἐξενίχησεν) ἐς τοὺς 
ἐφήθους ἐγγραφέντος, κατὰ τὴν ἡμέραν iv fj ἐνεγρά- 
φη, τὸ δαιµόν:.ον τὴν 5s γῆν ἐπὶ πολὺ ἔσεισε, καὶ 
φόδον νυκτὸς πᾶσιν ὁμοίως ἑνέβαλε. Νέρων μὲν οὖν 
γῦξετο, Βρεττανιχὸς δὲ οὔτε τινὰ τιμὴν οὔτε ἐπιμέ- 
Σειαν εἶχεν' dj γὰρ Αγριππίνα τοὺς περιέποντας 
σὐτὸν τοὺς μὲν ἐξήλασξ, τοὺς δὲ καὶ ἀπέχτεινε ' xal 
τὸν Σωτίδιον (09), ᾧ ἡ τροφὴ αὐτοῦ καὶ ἡ παιδεία 
προσετέταχτο, χατέσφαξεν, ὡς τῷ Νέρωνι ἐπιδου- 
λεύοντα. Καὶ παραδοῦσα αὐτὸν οἷς ἤθελεν, οὔτε τῷ 
πατρὶ συνεῖναι, οὔτε δημοσιεύειν afa. Ἡδύνατο δὲ 
πάντα τοῦ Κλαυδίου χρατοῦσα, xal τὸν Νάρχιασον 
χα) τὸν Πάλλαντα οἰχειωσαμένη. Ὁ γὰρ Κάλλιστος 


viam flliam ejus Sillano desponsam, Agrippin:e 
fllio Domitio jam ante debtinantes: Claudio per- 
suadent, nt Sillanum pro insidiatore occidat. Quo 
faeto, Vitellius in senatu proposuit, esse e repu- 
blica, ut Claudius uxorem ducat : et Agrippinam ei 
fore idoneam pronuntiavit, utque ad eas nuptias 
adigeretur auctor fuit. lta senatores propere ad 
Claudium abierunt, eumque coegerent scilicet, ut 
matrimonium contraheret : facto senatusconsulto, 
ul fratrum οἱ sororum filias ducere 565 liceret, 
quod ante vetitum erat. Peractis nuptiis, mulier 
ingenii callidissimi, Claudium plane in sua quasi 
verba jurare coegit: amicos ejus, partim mctu, 


B partim beneficiis sibi conciliavit. Denique Britan- 


nicum privignum plebeio more educari fecit (nam 
alter obierat) Domitium autem tum generum Clau- 
dil designavit, post etiam adoptandum curavit: 
quo facto, eumdem ad imperium sub praeceptore 
Seneca erudiit. Divitias coegit ineffabiles, ne levis- 
sima quidem pecuniz faciend: occasione prater- 
missa, multis etiam pecunie causa occisis. Inter- 
fecit etiam mulieres nonnullas ex zelotypia, ut 
Lolliam Paulinam , cujus caput ad se allatum cum 
non agnosceret, suis manibus os aperuit, ut den- 
tes aspiceret, quorum peculiaris erat series. Post- 
hec Augustam appellavit Agrippinam Claudius: 
et filium ejus adoptatum, Tiberium Claudium Ne- 
ronem Drusum Germanicum Cesarem nominavit, 
nihil turbatus, quod eo die coelum ardere visum 
est. Deinde filiam Octaviam in aliam familiam 
adoptatam, ne fratrem et sororem copulare vide» 
retur, ei despondit. Agrippina Calpurniam quoque 
principem matronam vel in exsilium egit, vel, ut 
fertur, etiam occidit: quod Claudius ejus formam 
admiratus esset, ac laudasset. Quo die Nero (boc 
enim nomen fere usurpalur) virilem togam sum- 
psit, terra late concussa est, et noctu omnibus ex 
sequo terror incussus. Crescentibus Neronis opibus 
Britannicus sine ullo honore penitus negligebatur, 
ministris ejus ab Agrippina partim fugatis, partim 
occisis. Sosibius autem, cui educatio et institutio 


p illius mandata erat, quasi Neroni insidiatus esset, 


interfectus est. Britannicum vero iis commissum 
quos ipse probabat, nec cum patre vivere, nec pro- 
dire in publicum passa est. Poterat autem omnia, 
cum Claudio dominaretur, et Narcissum ac Pal- 
lantem amicos haberet. Nam Callistus, potentiam 
mmaximam adeptus, obierat. Astrologi tum tota Ita- 
lia pulsi sunt, et qui eos consulebant, multati. 
Caratacus quidam Barbarorum princeps captus, et 
Romam ductus, veniam a Claudio impetravit. Cum 
dimissus esset, et Roin splendorem atque ampli- 
tudinem 66 perlustrasset : Itane, inquit, cwm 
hec εἰ hujusmodi habeatis, nostra luguriola corcw- ᾿ 


Varielectiones et note. 


(99) Καὶ τὸν Σωσίδιον. lta reposuimus ex mss. 
Reg. et Colb. ubi Wolfius Xws!xcv perperam : nam 


Sosibium vocant etiam Tacitus, lib. xt, et Dio iu 
Excerptis Valesianis, p 618. 


9:5 


JOANNIS ZONAWR.E 


986 


riscitis? Julium Gallicum. Claudius causam dicen- A ἐπὶ πολὺ mpüytplju; δυνάµεως «ἐτελεύτησεν, Οἱ 


tem, in Tiberim iratus przcipitari jussit. In quem 
Domitius Afer, optimus jllius xtatis patronus, fa- 
cete admodum jocatus est. Nam cum quidam a Gal- 
lico destiturus, cjus auxilium implorasset : Quis 
tibi, inquit, narravit, me nalalorem illo meliorem 
esse ? 


ἀστρολόχοι δὲ ἐξ ἁ πάσης τῆς Ἰταλίας ἠλάθησαν, xai 
οἱ αὐτοῖς συγγινόμενοι ἐχολάσθησαν. Καράταχος δέ 
τις Βαρθάρων ἀρχηγὸς ἁλοὺς xal εἰς τὴν ᾿Ῥώμην 
ἀχθεὶς, xal συγγνώµης παρὰ τοῦ Κλανδίου τνχών. 
Εἶτα περινοστήσας τὴν πόλιν μετὰ τὴν ἄφεσιν, xal 
ἰδὼν αὑτῆς τὴν λαμπρότητα xal τὸ μέγεθος. Εἶτα, 


ἔφη, ταῦτα xal τὰ τοιαῦτα κεκτηµένοι τῶν σκηγιδίων ἡμῶν ἐπιθυμεῖτε; Ἰουλίῳ δέ τινι Γαλλικῷ 
δ/χην λέγοντι ἀχθεσθεὶς ὁ Κλαύδιος, ἐχέλευσεν αὐτὸν εἰς τὸν Τίδεριν ἐμθληθῆναι: ἐφ᾽ ᾧ δὴ Δομίτιος 
Ὄλφρος, mAslatov τῶν xzz' αὐτὸν bv τῷ συνηγορεῖν ἰσχύσας, κάλλιστα ἀπέσχωψε. Δεηθέντος ὙἹάρ τινες 
τῆς παρ) αὐτοῦ βοηθείας, ἐπειδὴ ὑπὸ τοῦ Γαλλικοῦ ἑἐγκατελείφθη, ἔφη πρὺς αὐτόν ' Καὶ τίς σοι εἶπεν 


ὅτι χρεῖσσον ἐχείνου νγήχομαις; 

XI. Post h:ec Claudio zgrotante, Nero curiam 
ingressus, ludos circenses nuncupavit, si conva- 
luisset. Agrippina enim quidvis tentabat, ut Nero 
populi gratiam colligeret, et unus imperii succes- 
sor fore putaretur. Itaque et ludos circenses, 
quibus maxime Romani studebant, a Nerone ob 
salutem Claudii, quam maxime deprecabatur, pro- 
mittendos curavit : et tumultu ob panis venditio- 
nem subornato, Claudio persuasit, ut populo per 
puhlicum edictum, senatui per litteras significaret, 
€'si ipse moreretur, Neronem jam ad rempublicam 
2dministrandam esse idoneum. Is igitur ex eo 
inagaus fuit, et celeber : Britannicum vero vivere 
plerique ignorabant, exteri ex rumoribus a no- 
verca sparsis, vecordem et lJunaticum esse puta- 
Laut. Cum Claudius corvaluisset, Nero ludos ma- 
gnifice fecit, et sub idem tempus Octaviam duxit, 


ut ex co quoque jam vir esse videretur. Quamvis C 


aulem Agrippina et ea quz Livia habuerat , omnia 
concessa , et plura etiam decreta essent : nibil 
lamen ei salis erat, ni manifeste ex squo cum 
Claudio imperatrix nominaretur : et magno in- 
cendio urbem pervagaute, una. cum eo. ad opem 
ferendam in publicum prodiit. Claudius igitur 
offensus iis qu:? hactenus acla esse cognoverat , 
nec ferenda illa, et mulierem coercendam esse 
ratus, Britannicum data virili toga imperii succese 
&orem designare in animo habuit. Quo Agrippina 
cognito, veneno eum antevertere, priusquam ea 
perficeret, instituit. Quod cum ob merum affatim 
semper a Claudio hauriri solitum , et victus ratio- 
nez qua omnes principes tuend: salutis ergo 
uli solent, fuisset inefficax : Locustam , veneficam 
celebrem, ob id ipsum crimen nuper deprchensam, 
accersivit, cujus opera boletos aliquot vencno 
567 lethifero infecit : ac ipsa de c:eteris edit, et 
ilum ut. venenato qui maximus οἱ paleherrinus 
vesceretur, impulit. Ad hunc. modum fraude cir- 
cumventus, tanquam crapula et ebrietate, ut alias 
&xpius factum erat, oppressus esset, e convivio 
elatis, et à veneno per noctem confectus, fnteriit, 
et lingue et aurium usu statim. adempto. Vixit 
annos Lxin, menses ΧΙ, dies xm; Hnperavit an- 
nos x'it, menses vir, dies xx. Hrec Agrippina fecit, 
Narcissa in Campaniam ad calidas aquas podagrz 
lenienda: causa ablegato. Nam illo ; r:sente, nihil 
J ujusmodi conficere potuisset : tam aecuratus erat 


ΙΛ’. Νοσῄσαντος δὲ μετὰ ταῦτα τοῦ Κλανδίου, 
εἰσῆλθεν ὁ Νέρων εἰς τὸ auvébptov, xal εἰ ἀναῤόω- 


" σθείη ὁ Κλαύδιος, ἱπποδρομίαν ὑπέσχετο. Πάντα γὰρ 


τρόπον tj Αγριππίνα ἐχίνει, ἵνα τῷ τε πλήθει χ1ρί- 
ζο:το xal μόνος ἔσεσθαι νοµίζοιτο τῆς αὐταρχίας 
δ.ἀλοχος. Διὸ τόν τε ἱππικὺν ἀγῶνα, ᾧ προσέκχειντο 
μάλιστα, ἐποίησε τὸν Νέρωνα ὑποσχέσθαι Em: τὴ τοῦ 
Κλαυδίου ὑγείᾳ, ἣν καὶ πἀνυ ἀπηύχετο' χαὶ πρὸς 
την πρᾶσιν τῶν ἅρτων θόρυδόν τινα γενέσθαι παρα- 
σχευάσασα, ἀνέπεισε τὸν Κλαύδιον, τῷ δὲ δήµῳ ἐκ 
προγραφῆς δηλῶσαι, xat τῇ γερονσίᾳ ἐπιστεῖλαι ὅτι, 
xàv αὐτὸς ἀποθάνοι, ὁ Νέρων τὰ χοινὰ ἱχανὸς £n 
ἑστὶ διοιχεῖν. Καὶ ὁ μὲν πολύς τε ἔχτοτε fjv, xal 
διὰ στόματος freto ἅπασι. Tov δὲ Βρεττανιχὸν συ. 
χνοὶ μὲν οὐδ' εἰ ἔξη ἑγίνωσχον, οἱ λο.ποὶ δὲ παρᾳ- 
πλῆγα xal ἑπίληπτον, ταῦτα χηρυττούσης τὶς 
Αγριππίνης, (povxo* ῥαΐῖταντος δὲ τοῦ Κλαυδίου, 
την ἱπποδρομίαν ὁ Νέρων μεγαλοπρεπῶς ἐπετέλεσε, 
καὶ τὴν 'Oxra6lav δὲ τότε ἔγημεν, ὥστε χαὶ ix 
τούτου &vhp εἶναι ἤδη δοχεῖν. Οὐδὲν δὲ ἀρχοῦν τῇ 
Αγριππίνῃ £05xet, xaívot ὅσα τε fj Λιθδία ἔσχε xà- 
χε[νῃ ἑδέδοτο, xai ἅλλα τε πλείω ἑφήφιστο. "H 6 
xai ἰσοχρατῆς τῷ Κλαυδίῳ ἄντιχρυς ὀνομάζεσύαι 
ἤθελε, xal ποτε πολλοῦ τὴν πόλιν ἐπινεμομένου 
πυρὸς, πρὸς τὴν ἐπιχουρίαν ἐχείνῳ συµπαρεγένετο. 
'O yovv Κλαύδιος ἀχθόμενος τοῖς δρωµένοις τοῖς 
τέως εἰς γνῶσιν ἰοῦσιν αὐτῷ, xal Ἡρεττανιχῷ ὁπύτε 
ἐντύχοι φιλοφρόνω; συγγινόµενος, οὐκ Ίνεγχε τὰ 
γινόμενα, ἁλλ᾽ ἑχείνην τε χαταλῦσαι, xal τὸν υἱν 
ἐς τοὺς ἐφήδους εἰσαγαγεῖν xal διάδοχον ἁποῦ-ἶξιι 
παρεσχευάζετο. Γνοῦσα δὲ ταῦτα ἡ ᾿Αγριππίνα προ- 
καταλαθεῖν αὑτὸν Φαρμάχῳ πρίν τι τοιοῦτον πρα- 


) χθῆνα:, ἑσπούδασξν. Ὡς 5 ἐχεῖνο οὐδὲν ὑπό τε τοῦ 


o:vou, ὃν πολὺν ἀεὶ ὁ Κλαύδιος ἔπινεν, ἑξειργάσατο, 
καὶ ὑπὸ τῆς ἄλλης διαίτης, ᾗ πάντες ἐπίπα» οἱ τὸ 
κράτος ἔχοντες χρῶνται πρὸς φυλαχὴν ἑαυτῶν, Λο» 
κοῦσταν φαρμαχίδα τι ἆ περιθύττον ἐπ᾽ αὐτῷ τούτῳ 
viov ἑαλωχυῖαν μετεπέμψαχτο" xai τι φάρμαχον 
ἕτερον ἄφυχτον σχένάσασα δι’ αὐτῆς, sl; ἔνια τῶν 
χαλουµένων μυχέτων ἑνέθαλε, xal αὐτὴ μὲν ix. τῶν 
ἄλλων ἤσθιτν, ἐχεῖνον δὲ Ex. τοῦ τὸ φάρμακον ἔχον- 
τος, ὄντος μεγίστου τε xai καλλίστου, φαχεῖν παρ- 
εσχεύασε. Καὶ ὁ μὲν οὕτω; ἐπ'θουλευθεὶς ὡς ὑπερ. 
χορῆς αφόδρα τῇ µέθῃ γενόμενος, ὅπτρ xal ἄλλοτε 
πολλάχις ἐγένετο, ἐκ τοῦ συμποσίου ἐξεκομί[σθη. 
Κατεργασθεὶς δὲ τῷ qappáxo μετήλλαξε διὰ τῖς 
γυκτὺς, pes εἰπεῖν μήτ' ἀχοῦσχί τι ὄυνηθε];, ζήσας 


951 


ANNALTUM 1.1B. XI. 


053. 


ἔτη bx τρισὶν éEfxovta καὶ μΏνας δύο sail ἡμέρας A demini custos. Sed Clendio defuncto, et ipse sta- 


τρισπαίδεκα, αὐταρχήσας 6* ἐνιαντοὺς τρισχαίδεχα, 
Μῆνάς τε ὀχτὼ xat ἡμέρας εἴχοσι. Ταῦτα δὲ ἡ ΆἉγριπ. 
πένα πεποίηχε, τὸν Νάρκισσον εἰς Καμπανίαν προς 
πάέμψατα, ὡς τοῖς ὕδασιν ἐχεῖ πρὸς τὴν ποδάγραν 
χρησόµενον. Οὐ γάρ ποτε παρόντος ἐχείνου τοιοῦτόν 
τι δεδρακέναι ἴσχυσεν ἂν, τοιοῦτος τοῦ δεσπότον φύ- 
λαξ ἐτύγχανε. θανόντος δὲ τοῦ Κλανδίου xaX αὐτὸς 
«ὐθὺς διεφθάρη, µέγιστον δυνηθείς. Πρὺ δὲ τοῦ 
αφαγῆναι ἔργον λαμπρὸν διεπράξατο. Τὰ γὰρ γράµ- 
ατα τοῦ Κλανδίου ὅσα ἀπόῤῥητα xatá τε τῆς 
Ἁγριππίνης xai παθ᾽ ἑτέρων τινῶν ἔχων, ola τὰς 
ἐπιστολὰς αὐτοῦ διλιχῶν, ἅπαντα xpoxacéxaugav. 
Εσφάγη δὲ παρὰ τῷ τῆς Μεσσαλίνης µνημµείῳ, ὅπερ 
Ex συντυχίας συνενεχθὲν, ἔδοξεν εἰς τὴν ἑκείνης τι; 
µωρίαν γενέσθαι. "QU μέντοι χοµήτης ἀστῆρ ἐπὶ 
πλεΐστον, xai φεχὰς αἱματώδης, xai σχηπτὸς ἐς τὸ 
δορυφοριχὸν σημεῖον ἐνέπεσε, xai ἕτερ᾽ ἄττα συν- 
έπεσιεν ἃ σημεῖα τῆς Κ.λαυδίου τελευτῆς ἑλογίσθασαν. 
Ἰούτου γοῦν μοναρχοῦντος xai θευδᾶς ἐγένετο , οὗ 
x31 ὁ θεῖος Λουκᾶς ἐν ταῖς Ἡράξεοι µέμνηται, χάὶ ὁ 
Ἰώσηπος ἐν τῷ ἐννεαχαιδεχάτῳ λόγῳ τῆς 'Apxauo- 
εἑογίας ἱστοριῖ, Υόητα αὐτὸν ὄντα πολλοὺς ἁπατῆ- 
σα’, ἕως Φάδος ὁ τῆς Ἰουδαίας ἐπίτροπος ἵλην ἱπ- 
κέων πέµψας πολλοὺς τῶν περὶ αὐτὸν ἀνεῖλε, πολ- 
λοὺς 6 ἐζώγρησε, καὶ αὐτοῦ δὲ τοῦ θευδᾶ ζωγρη- 
θέντος τὶν xápav ἀπέτεμε. Καὶ Σίµων 6' ὁ Μάγος 
ἐπὶ τούτου τού βασιλέως τῇ ᾿Ρώμῃ ἐπιδημήαας 
«olloog τῶν αὐτὴν οἰχούντων γοητείαις ἡπάτησε 


tim iaterlit, cum sammem potentiam, tenuisset. 
Antequam autem occideretur, egregium facinus 
edidit. Nam litteras Claudii areanas eontra Ágrip- 
pinam et alios scriptas eremavit, quas, ut qui illi 
esset ab epistolis, omnes babebat. Est autem juxta 
Messaling sepulerum interfecius : quod fortuito 
laetum, in illius ultionem accidisse visum est. 
Cometa longissimo tempore apparuit, et vexillum 
satellitum guttis sanguineis infectum, et de ecelo 
taetum. Contigerunt et id genus alia, quae signa 
interitus Claudii putabantur. Sub hoe principe 
Theudas exstitit, cujus D. Lueas ia Actis meminit ; 
et Josophus Antiquitatum libro xix refert, eum 
fuisse impostorem, qui multos seduxerit, donec 
Fadus Jud: procurator, missis equitibus mulies 
ejus sectatores occiderit, multos ceperit , atque 
ipsi Theuds caput ampularit. Simon quoque Ma- 
gus hoc imperante Rome versaius, multos pre» 
stigiis deceptos in suam sectam periraxit. τά quod 
Justinus philosophus et martyr ia Defensione reli- 
dionis nostre ad Antonium declarat, his verbis : 
Post Domini in colum assumptionem , demones 
quosdant homines subornarunt , qui se deos esse di- 
cereut : qui adeo a vobis pulsi non sunt, ut eis hono- 
rem habueritis, Quorum e numero fuit Simon. Sa- 
maritanus, e pago Gillano : qui cum sub Claudio 
Casare demonum opera miracula edidisset , in urbe 
sestra imperatrice Roma, deus est. habitus : decreta- 


xai ἑσφετερίσατο. Δηλοὶ δὲ τοῦτο "lovczivo; ὁ φιλό- C que ei statua ἐπ Tiberi flusio inter duos. pontes, cui 


σοφός :& xai µάρτυς àv v) πρὸς "Avsuvivov ὑπὲρ 
«oU χαθ) ἡμᾶ; δόγματος ἀπολογίᾳ, γράφων ταῦτα. 
Καὶ μετὰ τἡν ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου εἰς οὐρανὸν, 
προθδά.1.1ουτο οἱ δαίμονες ἀνθρώπουνς τινὰς Aá- 
yortac ἑαυτοὺς εἶγαι θεοὺς, ol οὐ µόνον οὐκ 
ἐδιώχθησαν ὑφ᾽ ὑμῶν, ἆ..λὰ xal τιµῆς ἠξιώθη» 
σαν. ὧν εἷς καὶ Σίμων ὁ Σαμαρεὺς ὁ ἀπὸ κώµης 
Γιττῶν, ὃς ἐπὶ KAavóiov Καίσαρος διὰ τῆς τῶν 
δαιµιόνω» ἐγεργείας δυγἆμεις μαγικὰς ποιήσας 


Romanis literis inscriptum est, Simoni deo sancto. 
Petrus quoque 568 sub Claudio Rome salutaris 
precouii semina sparsit, cui που ex Romanis 
füjem habuerunt : itaque doctrina prineipis apo- 
stolorum cap!i sunt, ut solis ejus verbis non cone . 
tenti, Marcum apostolum, Petri comitem , exora- 
rent ut. conciones summi viri scriptis mandaret 5 
aique in causa essent, ut Marci Evangelium con- 
scriberetur, quemadmodum refert Eusebius. 


ἐν τῇ πὀ.Ίει ὑμῶν τῇ βασιλίδι ᾿Ρώμῃ, θεὸς ἑνομίσθη, xal ἀνδριάντι παρ ὑμῖν τετίµηται ἐν τῷ 
Τιδέριδι ποταμῷ μεταξὺ τῶν δύο Ττεφυρῶν ἱσταμένῳ, ypáppacir ἐπιγεγραμμένφ Ρωμαϊκοῖς, 
Σίµωνι δέῳ cáyxtq ὅπερ ἐξελληνιζόμενον, Σίµωνι θεῷ ἁγίῳ δηλοῖ. Καὶ ὁ Πέτρος δὲ ἐπὶ Κλαυδίου πρῶ- 
τον ἐπεδήμησε τῇ Ῥώμῃ, τὸ σωτήριον κήρυγμα ἑγχατασπείρων abt], xai τῷ φωτὶ τῆς ἀληθείας 
κατανγάζων τὰς διανοίας τῶν ἐν αὐτῇ, ὡς καὶ πολλους πιστεῦσαι τῶν Ῥωμαίων, καὶ οὕτως ἁλῶναι τῷ 
ξιδασχαλἰᾳ τοῦ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων ὡς μηδὲ τοῖς λόγοις αὐτοῦ ἀρκεσθῆναι µόνοις, παραχ; ἧσεσι 
δὲ πρὸς Mápxov χρήσασθαι τὸν ἀπόστολον ὁπαδὸν ὄντα Πέτρου, ἔγγραφον αὑὐτοῖς τῆς του κορυφαίου 
διδασκαλίας ἐχθέσθαι ὑπόμνημα, καὶ αὐτοὺς αἰτίους γενέσθαι τῆς τοῦ κατὰ Mápxov Εὐαγγελίου συγγρα» 


φῆς. Οὕτω ταῦθ᾽ ἱστόρησεν ὁ Εὐσέθιος. 


ID'. Καὶ Κλαύδιος μὲν ὃν εἴρηται τρόπον ἑξάν- D ΧΙΙ. Claudio ad bunc modum, ut expositum est, 


θρώπων ἐγένετο * τὴν δ ἡγεμονίαν Νέρων ἐσφετερί- 
σατο τῆς ᾽Αγριππίνης σπουδῇ, υἱὸς αὐτῆς Qv xal 
εἰσποιητὸς παῖς wp Κλαυδίῳ γενόμενος, τῶν τε δια- 
θηχῶν τοῦ Κ)ανδίου ἀφανισθεισῶν xal τοῦ Βρεττανι- 
x09 πορηγχωνισµένον, ὃς γνήσιος ἣν τοῦ τεθνεῶτος 
v2«, &v παιδικᾖ Een) τυγχάνων τῇ ἡλιχίᾳ. Tou Νέρω- 
vos δὲ αὐτοχράτορος xat Αὐγούστου ὑπό τε τῆς pou- 
λης xal τῆς στρατιᾶς ἀναγορευθέντος, ἡ Αγριππίνα 
πάντα τὰ τῇ ἀρχὴ προσήχοντα διφχει τῷ ἑχείνου 
ὀνόματι χαπηλεύουσφ πάντα. Προϊόντος δὲ τοῦ χράνου 


rebus humanis exempto, Nero adoptivus ejug . 
filius, Agrippinz matris opera sibi vindieavit in^ 
perium, Claudii testamento abolite, cl Britannico 
amoto, qui germanus defuncli filius , pueriliz au- 
nos nondum excesserat. Nerone a senatu et mili- 
tibus imperatore et Augusto declarato , Agrippina 
unperiuin sub illius nomine adminisirans, venalia 
babuit omnia : sed tempore procedente Seneca 
praefectus satellitum, ct Burrus magister Neronis , 
illa submota, imperium quandiu licuit, optime 


- JOANNIS ZONAR.E 


gesserunt. Nero enim cum rertm potiretar, admo- & ὁ Σενέκας ἔπαρχος (v τοῦ δορυφορικοῦ., καὶ à Bev; - 


dem adolescens (annos enim tum xvu habebat) et 
otil quam negotii amentior, indulgebat genie, 
amabat, comessabator , potabat, ludis gladiatoriis 
et circensibus vacabat, non angusti animi homo, 
sed sumptuosus, ac potius prodigus. Cujus vel 
illud argumentum est, quod uni ex sodalibos bis 
milles et quingenties mile drachmas argenti simul 
dari jussit. Cum *ero Agrippina pecuniam coactam 
ei propenendam curasset, ut tanta summa visa 
muiaret consilium : ille re intellecta, rogavit, 
Quantum | esset. id? cum didicisset : Ignorabam , 
inquit, me lam parum donasse, ac summam du- 
plicari jussit. Eo pacto fisco—celeritcr exhausto, 
celeriter novis facienda pecunisz rationibus fuit 
opus. lisque (ínsolita vectigalia ubivis exegit. 
Agrippina vero, ut erat avarissima, vehementer in- 
dignante, corradendz sibi pecunis ademptam oc- 
casionem , et comminata se Britannicum impera- 
torem facturam : Nero territus, illum veneno sus- 
tulit. Qui cum statim diriguisset, et pro epileptico 
efferretur, eum livores ex veneno in corpore ap- 
parerent, gypso inunctus per forum gestalhatur. 
ld adhue liquidum, ingens pluvia prorsus detersit, 
ut facinus nen tantum $69 sudiretur , sed etiam 
oculie cerneretur. Post eliam matrem Agrippinam 
per libertum Anicetum sustulit : que ewm cedis 
ministruzm adesse intellexisset, lacerata veste, nu- 
datoque ventre : Hunc, hunc, inquit, Anicete, feri , 
quod Neronem peperit. Ea iuterfecta, Nero ipee 
intueri facinus voluit, eamque omnem nudatam 
perlustravit, et vulnera numeravit. Noctu sutem 
ita turbabatur, ut ex lecto exsiliret pree terroribus : 
et Rome multis in locis a. quibusdam clam scri- 
bebatur : 


Tres matricide, Orestes, Alcmeon , Nero. 


ἐραύμα-α ἐξηρίθμησε. Ταῖς δὲ νυξιν ἑξεταράττετο, 


ῥος διδάσκαλος τοῦ Νέρωνος, τὴν μὲν ἔπευσαν 
αὐτο) δὲ τὴν ἀργὴν Ίνυσαν ἄριστα Eg' ὄσονπερ ἠδυ- 
νήθτσαν. Ὁ γὰρ Νέρων νεώτατος τυγχάνων Ov po 
νάρχησεν (ἑπτακαιδέκατον γὰρ vo; γε τότε τῆς 
ἡλικίας αὐτοῦ ), καὶ μήτε φιλοπραγµατίας ὧν, ἑτρύ- 
qx xai fjpa xai ἑχώμαζε, xal ἐμέθυε, xal µονοµα- 
χίαις xai ἱπποδρομίαις ἑσχόλαζε. Ἡολυδάπανος δὲ 
xaY οὐ µιχρόφρων ἂν, ἀλλὰ μᾶλλον ἀσωτευόμενος. 
Τεκρήριον δὲ, τινὶ τῶν περὶ αὐτὸν πεντήχοντα ἅμα 
καὶ διαχοσίας µυριάδας ἀργυρίου δοθῆναι χελεύσας, 
ἐπειδὶ fj Αγριππίνα ἀθροίσασα τὸ ἀργύριον, ἑνώ- 
πιον αὐτοῦ τεθῆναι πεποίηχεν, ἵν ἀθρόου ἰδῶν αὐτὸ 
µεταδάληται, αυνεὶς ἐχεῖνος Ίρετο Πόσον atn và 
xsipevor; xaX μαθὼν, 'Hyvónca, εἶπεν, ὁ 1γον 
οὕτω κεχαρισµέγος, xax διπλασιασθῆναι ἐχέλευσεν. 
Οὕτω δὲ ταχὺ τοὺς βασιλικοὺς ἐξήντλησε θησαυρούς, 
ταχὺ δὲ πόρων ἐδεήθη χαινῶν, καὶ τέλη οὐχ εἴθι- 
σβένα πάντοθεν ἐξελέγετο. Τῆς δ ΑἉγριππίνης ὅτι 
μὴ ἀργυρολογεῖν ἠδύνατο, φυλαργορωτάτη οὖσα, 
περιθύµως ὀργισθείσης, xai ἀπειλησαμένης, τὸν 
Βρεττανιχὸν αὐτοχράταρα χαταστήσειν. φοθηθεῖς ὁ 
Νέρων ἀπέχτεινε φαρμάκῳ αὑτόν' xal ὁ μὲν παρα- 
χρῆμα ἀπέφυξε, χαὶ φοράδην ὡς ἑπίληπτος Exxexó- 
µιστο. Ἐν δέ γε τῇ ἐχφορᾷ ἐπεὶ “πελιδνὸς ὑπὸ τοῦ 
φαρμάκου Ὑέγονε, γύψψ χρισθεὶς διὰ τῆς ἀγορᾶς 
Άγετο. Ὑετὸς δὲ πολὺς ὑγρᾶς ἔτι τῆς γύψου οὔσης 
ἐπιπεσὼν, ἅπασαν ἑχείνην ἀπέχλνσεν * ὥστε τὸ δει» 
νὸν μὴ µόνον ἀκούεσθαι, ἀλλὰ xal ὁρᾶσθαι. Ὕστερον 
δὲ xal τὴν μητέρα τὴν ᾿Αγριππίναν, τὸν ἀπελεύθε- 
pov ᾽Ανίχητον πέµψας διεχειρίσατο. "H τὸν πεμφθέν» 
τα ἰδοῦσα, χαὶ γνοῦσα ἐφ' ὅτῳ Ίχει, τὴν ἐσθητα 
περιέῤῥηξε, καὶ τὴν γαστέρα ἀπογυμνώσασα. Has 
ταύτην», ἔφη, Ἀγίκητε, xate, ὅτι Νέρωνα ἔτοκο. 
Καὶ fj μὲν ἑσφάγη, 6 δὲ Νέρων καὶ αὐτόπτης τοῦ 
τολμήµατος YÉyove, καὶ πᾶσαν εἶδε γυµνώσας καὶ 


ὥστε xal ἐκ τῆς εὐνῆς ἀναπηδᾶν καὶ ἑχδειματοῦ- 


$02t. "Ev δὲ τῇ 'Ρώμῃ πολλαχόθι ἐγράφετο παρά τινων ἀφανῶς. 


. Νέρων», 'Opée tnc, 'AAxualur, μητροκεόνοι. 


Augustam Octaviam Claudii filiam, uxorem suam, 
repudiavit. Nam Sabinam adamatain , uxoris loco 
habere voluit : quz verita ne illa revocaretur , 
ealumniatores subornavit, a quibus et adulterii et 


Καὶ τὴν Αὐγούσταν ᾿Ὀκταδίαν τὴν τοῦ Κλα»δίουθυ- 
Υατέρα, τὴν ἑαυτοῦ γυναῖκα ἀπεπέμφατο. Ττς γὰρ 
Ῥοθίνης ἑἐρῶν, ἤθελεν αὐτῇ συνεῖναι ὡς γαμετῇ. 
Δείσασα δὶ ἡ Σαδίνα uf, rots ἡ Ὀκταθία µετακλῃ- 


veneficii aecusaretur, ac. primo relegandaim , de- D θείη, χατηγόρους &z' αὐτῇ xat µοιχίας καὶ γοητείας 


Inde occidendaimn curavit. Post ipsa etiam Sabina 
4 Nerone interfecta est, cum in eam przgnantem 
calcibus insiliissct, quam quidem longo tempore 
luxit : ae tantopere desideravit, ut principio mu- 
Herem ili similem ejus loco teneret : deinde 
peerum libertinum , nomine Sporum , exsectis vi» 
ritibus uxerem duceret , quod is quoque Sabins 
esset similis, quanquam ipse Nero Pythagora li- 
berto nupsisset. Hi duo igitar una rem habebant 
eum Nerone, Pythagoras ut vir, Sporus ut mulier. 
Publice cithara cecinit, quamvis exigua et obscura 
voce praeditus. In eirco aurigavit. "rajecit in 
Gra ciam, ncn ot majores sui, sed saltandi, citharee 
pulsaudz, p*econii faciendi, agendoque wrageedis 


Ψευδοῦς παρεσχευάσατο. Καὶ «b μὲν πρῶτον φυγα- 
δευθῆναι αὐτὴν, ἔπειτα xal σφαγΏναι ἐποίησεν. 
Εἶτα xal αὑτὴ à Σαδίνα ἐκτάνθη ὑπὸ τοῦ Νέρω- 
vog * χνούσῃ γὰρ αὐτῇ λὰξ ἑνέθορεν. Ἐπὶ πολὺ δὲ 
θανοῦσαν ἐπένθηαεν' οὕτως ὁ' αὐτὴν ἐπόθησεν ὥστε 
τὰ μὲν πρῶτα γυναϊχά τινα προσφερῇ ἐκείνῃ µετε- 
πέµφατο xa! ἔσχεν. Ἔπειτα παΐῖδα ἀπελεύθερον, ὃν 
Σπόρον ὠνόμαξεν, ἐἑχτεμὼν ἔγημεν, ἐπειδὴ χαὶ αὖ. 
τὸς τῇ Σαθίνῃ ἑῴχει, χαίπερ Πνθαγόρᾳ εινὶ ἐξελευ- 
(pr γεγαμηµένος. Καὶ ουνεγίνοντο ἅμα τῷ Νέρωνι, 
Πνθαγόρας μὲν ὡς ἀνὴρ, Σπόρος δὲ ὡς γυνή. Καὶ 
ἐχιθαρῴδησε δὲ δηµοσίᾳ, χαίτοι βραχὺ καὶ μέλαν 
φώνημα ἴἔχων' xal ἐν τῷ ἱπποδρομίῳ ἡρμαντλάιη- 
στν. Ἐπεραιώθη δὲ καὶ πρὸς τὴν Ἑλλάδα, οὗτοι ve 








ANNALIUM LIB. χι. 


ο 4 


ὡς οἱ πρόγονοι αὐτοῦ, ἁλι' ἐπὶ ὀρχήσει, καὶ ἐπὶ A causa. Nec enim ei Roma satis ampla erat: sed 


χιθαρφδήσει, χηρύξει τε καὶ εραγφῳδίας ὑποκρίσει. 
Q5 vip Ίρχει αὐτῷ d$ Ῥώμη, &X' ἐδεήθη καὶ 
ἑκστρατείας, ἵνα xoi Περιοδονίχης, ὡς ἔλεγε, γένη- 
παι. ᾽Αλλὰ τί ἄν tt; χαθ) ἕχαστον λέγοι τῶν παρ 
ἐχείνου πραιτοµένων; πάντα γὰρ ἁπλῶς, ὅσα οἱ 
τυχόντες ὑπεχρίνονται, xáxsivog Eleyé τε χαὶ 
ἕπραττε, καὶ ἔπασχε, πλην καθ) ὅσον χρυσαϊῖς 
ἐδεῖτο ἁλύσεσιν " οὗ γὰρ ἔπρεπε Ῥωμαίων αὐτο- 
Χράτορα α.δηραὶς δεῖσθαι. Στρατιώτης δέ τις, ἰδὼν 
αὐτὸν ποτὲ δεδεµένον, Ἰγανάχτησε, χαὶ προσδραμὼν 
ἔλυσεν. Ἕτερος δὲ, ἑρομένου τινὸ; Tí ποιεῖ ὁ αἎ- 
toxpdtup ; ἀπεχρίνατο ὅτι Τέκτει. Ἰοιοῦτον γάρ 
τι ὑπεχρίνετο τότε. "Ἠρξατο δὰ xal «jv. Ἰσθμὸν τῆς 
Πε]οποννήσου διορύξαι, χαίπερ τῶν ἀνθρώπων 


expeditione erat opus, ut Periodonices , hoc cst, 
passim vietor, ut aiebat, evaderet. Sed quis sin- 
gula ejus facta enumeret ? Nam uno verbo, quid- 
quid viles bistriones reprzsentant, ea omnis ipse 
ei dicebat et faciebat et tolerabat, nisi quod au- 
reis catenis vinciebatur : nam ferrez Romanorum 
imperatorem haud decuissent. Aliquando igitur 
miles viuctum conspicatus, prz indignatione ac- 
currit, eumque solvit. Alius interrogatus , quid 
ageret imperator, respondit, eum parturire. Ῥατ- 
tum enim tum reprzsentabat, Coepit etiam lsth- 
mum perfodere; a quo cum homines alihorrerent, 
570 sumpto ligone ipse fodere cepit, idemque 
suo exemplo faeere eateros coegit. Fertur autem 


ὀχνούντων. Λαθὼν οὖν αὑτὸ, δίχελλαν, xal τι xal Β sanguis ebulliis:e , cum terra primum tangeretur, 


ἀνασχάψας, ἔπεισε xat τοὺς ἄλλους ἀνάγχῃ αὐτὸν 
µιµήσασθαι, Αἷμα δὲ τοῖς πρώτοις ἀφαμένοις τῆς 


γῆς λέχεται ἀναθλύσαι xal οἰμωγὰς xai μυκηθμοὺς ἐξακούεσθαι, xal εἰδώλων γενέσθαι φαντασίαν 


πολλῶν. 

ΙΟ. Οὗτος πρῶτος xal τοῦ κατὰ Χριστιανῶν 
Ίρτατο διωγμοῦ, xai Πέτρον καὶ Παῦλον τοὺς κορυ- 
φαίους τῶν ἁποστόλων ἀπέχτεινε χατὰ τὸν αὐτὸν 
λαιρὸν, ὡς ὁ Εὐσέδιος ἰστορεῖ, ἐχ παλαιοτέρων 
συγγραφέων µαρτυρίας παράγων. Ἕτεροι δὲ κατὰ 
τὴν αὑτὴν ἡμέραν qaot τελειωθήναι καὶ ἄμφω νοὺς 


et gemitus el mugitus exauditus esse , el spectra 
molta apparuisse. 


Xlll. Hie persecutionis Christianorum princeps, 
Petrum et Paulum principes apostolorum interfe- 
cit, eodem tempore, ut Eusebius ex antiquorum 
testimoniis asserit, Nam alii eodem quidem die 
utrumque consummetum 6699 tradunt, sed anno 
diverso. Post Petrum, primus pontifex Linus fuit. 


ἁποστόλους, iv ἅλλῳ δὲ ἔτει xo) ἄλλῳ. Μετὰ δὲ C Nero adbuc in Grecia degens. Vespasianum, oon- 


Πέτρον πρῶτος ἀρχιερεὺς τῆς Ῥώμης 6 Λίνος ἐγέ- 
vato. "Bet δ᾽ ἐν τῇ Ελλάδι ὄντος τοῦ Νέρωνος Ἰον- 
δαῖοι εἰς προῦπτον ἀπέστησαν, καὶ kx' αὐτοὺς τὸν 
Οὐεσπασιανὺν ἔπεμιε. Καὶ οἱ ἐν τῇ Βρεττανίᾳ δὲ 
xat οἱ Γαλάται βαρυνόμενοι ταῖς εἰσφοραῖς ἤσχαλ- 
λον kx πλείονος, xoi ἐφλέγμαινον, Γάΐος δὲ Ιούλιος 
Qv (1), ἀνῆρ κατὰ τὸν πατέρα βουλευτὴς τῶν 
Ῥωμαίων, ὁρῶν τοὺς ὀμοφύλους Γαλάτας ὀργῶντας 
πρὸς ἀποστασίαν, δι ὧν ἐδημηγόρησεν ἠρέθισεν 
αὐτοὺς, xa: ὥρχωσε πάντα ὑπὶρ τῆς βουλῆς xal 
τοῦ δήµου τῶν Ῥωμαίων ποιήσειν, xat ἑαυτὸν, ἄν τι 
παρὰ ταῦτα πράξη, φονεύσειν. Αὐτοχράτορα δὲ 
Γάλδαν τὸν Σερουῖλιον τὸν Σρυλπίχιον προεχειρί- 
cato, Ὑενόμενον ἐξ εὐκατριδῶν, xat τότε τῆς Ἰδη- 
Ρρίας ἄρχοντα. Καὶ ὃς τὴν ἡγεμονίαν ἑδέξατο, οὐχ 
Ἠθέλησε δὲ τὰς τῆς αὑταρχίας ἐπικλήσεις προσλα- 
δεῖν τότε. Ἱῆς δ' ἁποστασίας παρατεινοµένης ὁ 
Ουὐῖνδις ἑαυτὸν ἀπέσφαξε, τῶν μετ) αὐτοῦ στρατιω- 
τῶν χινδυνευσάντων ὑπεραλγήσας, καὶ πρὸς «b 
δαιµόνιον ἀγανακτιῄσας, ὅτι τοιούτου πράγματος 
ὁριγνηθεὶς, τοῦ τὸν Νέρωνα χαθελεῖν καὶ τοὺς Ῥω- 
µαίους ἑλευθερῶσαι οὐχ ἐξετέλεσεν αὑτό, Τοσαύτῃ 
Υὰρ προθυµίᾳ πρὸς τοῦτο ἐχρήσατο, ὥστε τοῦ Νέ- 
ῥωνος διαχοσίας xal πεντήχοντα µυριάδας ἔπιχη- 
ρύξδαντος τῷ τὴν κεφαλὴν αὐτῷ χοµίσοντι τοῦ 
Οὐΐνδικος, ἐχεῖνος ἔφη ὅτι Ὁ Νέρωνα ἀποκτείνας, 
xal civ ἐχείνου xopicac µοι κεφαλὴν τὴν ἐμὴν 
ἀντι]ήψεται κεφαλήν. '0 δὲ Νέρων, μαθὼν xal 


Varie lectiones et nota. 


tra Judzos, qui jam aperte defecerant, miait. Bri- 
tanai queque et Galli exactionibus gravari se , ini- 
quis et exulceratis animis paüebantur. aque C. 
Julius Vindex senatorii ordinis, ut et pater fuerat, 
populares suos jam ante ad defectionem propen- 
808 , magis etiam concionibus instigavit, jureju- 
rando adactos, se pro senatu populoque Romano 
faeturos esse omnia : et ipsum, si quid secus fe- 
cisset , occisuros. Imperatorem vero Servilium 
Saelpicinum Galbam designavit, virum patricium , 
tum Hispanie pretorem : ac is principatum qui- 
dem suscepit, sed imperii cognomentia tum assu- 
mere noluit. Cum autem defectio lente procederet. 
Vindex pre dolore propter militum suorum peri- 
culum sibi ipsi manus attulit, fortune iratus , 
quod tam preclarum facinus occidendi Neronis et 
populi Romani liberandi ad exitum perducere non 
potuisset, Quod tanta alacritate ab eo susceptum 
fuit, ut eum Nero bis millies et quingenties mille 
drachmas ei promitteret, qui sibi Vindicis caput 
attulisset, dixerit, se ei qui Neronis interfecti sibi 
caput attulisset , auum. caps sicissim daturum esse, 
Nero vero cum Peironium quoque, contra sedi- 
tiosos cum majori parte copiarum praimissum, ad 
Galbam defecisse cognovisset, spe armorum abje- 
eta, in animo habuit, senatu occiso, et urbe in- 
censa, navigare Alexandriam : atque adjecit : Etsi 
imperio exciderimus, tamen illic ars nos. alet. Quee 


(1) Octréi£t. Qui Βίνδιξ Dioni lib. Lxu, pag. 725. 


f61 


JOANNIS ZONAR.A ᾽ 


ιν] 


dum agítaret, senatas ejus pratsidió avocato , ea- A «^» Πετρώνων, ὃν κατὰ τῶν ἐπαναωθτάντων uec 


gira ingressus, Neronem hostem Judieavit, et (1ἡ- 
bam ejus loco imperatorem ereavit. Nero ubi se a 
577 T satellitibus desütutum esse vidit, vili. veste 
induta, et simili equo conscenso,, tecta facie ne 
agnosceretur, noetu cum Epaphrodito et Sporo 
fugit. Agnitus, et ab obvie quodam imperator sa- 
jutatus , via declinata, in culmis se occultavit. 
Populus Romanus, cum diluxisset , gaudio exsul- 
tans, urbem coronis implevit : quidam etiam , ut 
in libertatem asserti, pileati in publicum pro«ie- 
runt. Senatus, ea qux» imperatorem decent , Gal- 
bz decrevit. Plebs Neronem et salibus incessit , et 
multos qui apud eum potentes fuerant , interem- 
ptos per viam traxit. Milites et alii Neronem quz- 
rantes, cum latebras indagasseid, equites eontra 
eum miserunt. (0808 cum adventare sensisset , οὐ: 
miles jussit et ipsum et semetipsos occidere. Qui- 
bus non obsecutis, ingemuit. Deinde Sporum ir- 
rito conatu occidere aggressus : Ego solus , iuquit, 
nec amicum habeo, nec inimicum Cum jam in pro- 
ximo essent equites, ictu sibi illato : Proh Jupiter, 
inquit, qualis artifex pereo ? Moribundum , el regre 
spiritum trahentem, Epaphroditus plaue confecit. 
Periit mense Julio : vixit annos triginta , menses, 
quinque, dies viginti ; iveperavit annos tredecim, 
menses octo, biduo minus. Octavo ejus imperii 
snno, primus post Mareum apostolum el evan- 
gelittam Alexandrim episcopus factus eet. Aniomus. 
Elta τὸν Σπόρον ἀνδλεῖν θελήσας, wat μὴ δυνηθεὶς, 


τοῦ πλείνος προεπεβπόμφει στρατεύματος. τὰ τοῦ 
ῶάλδα φρονήσαντα, οὐκέτ οὐδεμίαν ἑλπίδα τῶν 
ὅπλων ἔσχεν, ἁλλ᾽ ἐδουλεύσαχο τούς τε βουλαυτὰς 
ἀποχτεῖναι καὶ τῆν πόλιν καναπρῆσαι καὶ αλεῦσαε 
εἰς ᾽Αλεξάνδρειαν, ὑπειτὼν ὅτι "Av xal τῆς dpxsc 
ἐχπέσωμεν, ἆἁ. λὰ τό γε ca,vlov ἡμᾶς διαθράψεε 
ἐκεῖ. Μέλλοντος δὲ ταῦτα πράσσειν, ἡ βουλὴ τὴν περὶ 
τὸν Νέρωνα φρουρὰν ἀποκαλέσασα εἰσῆλθεν εἰς τὸ 
στρατόπεδον (3), xai τὸν μὲν πολέµιον ἀπέφηνε, τὸν 
δὲ Γάλδαν ἀνθείλετο αὑτοχράτορα. Νέρων δὲ, ὡς 
ᾖσθετο ὅτι ὑπὸ τῶν φυλάκων ἐἑγχαταλέλειπται, 
ἐσθῆτά vs «αὔύλην ἑνέδν, xal ἐπὶ ἵππον οὐδὲν β5λ- 
τίονα ἀνέδη, xai χαταχαλυψάμενος ὅπως ὃ αλάθη, 
μετὰ Ἡπαφροδίτου xal τοῦ Σπόρου νυκτὸς ἕφνγε. 


U Ρνωρισ.εἷς δὲ ὡς καὶ παρἀ του τῶν ἀπαντησάντων 


αὑτοχράτωρ προσαγορευθῆναι, τῆς ὁδου ἁπετρά- 
Tito, xal εἰς χαλαμώδη τόπον τινὰ χατεχρύφθτ. 
Ὅ δὲ δήμος àv -j Ῥώμῃ ἐπεὶ ἡμέρα ἐγένετο, 
ὑπερέχαιρον, xal τὴν πόλιν στεφανιµάτων ἐπλήρω- 
σαν, xal τινες xai vila ὡς ἠλενθερωμένοι ἔφερον, 
καὶ dj ῥουλὴ τῷ l'áA6q τὰ τῇ ἀρχῇ προσήχοντα ἔφη» 
φίσατο. Ὁ δὲ ὅμιλος sl, v6 τὸν Νέρωνα ἀπέσχωπτον, 
καὶ συχνοὺς τῶν παβ᾽ αὐτοῦ δυνηθέντων φονενοντες 
εἷλκον. Ἐκείνου δὲ ζήτησιν ol στρατιῶται xal ἄκλος 
πεποίηντο, καὶ γνόντες ὅποι Roth fv, ἔπεμφαν ἐπ' 
αὐτὸν ἐππέας. 'O. δὲ προφιώντας αὐτοὺς αἰσθάμε- 
voc (3), προσέταξε τοῖς παροῦσι xal ἑαυτὸν wal σφᾶς 
ἀποκτεῖναι,. Ὡς 6' οὐχ ὑπήκονον, μέγα kawbvatsv. 


Ej μόνος, ἔφη, οὗτε gi.Aor οὔτε ἐχθρὸν ἔχω. 


Καὶ ἤδη πελασάντων τῶν ἱππέων, αὐτὸς ἑαυτὸν ἐπάταξεν, εἰπών * "0 Ζεῦ (4), οἷος τεχχίτης dséA- 
Aupa:! δυσθανατοῦντα 0 αὐτὸν ὁ Ἰπαφρύδιτος προσχατειργάσατο. Ὁ μὲν οὖν οὕτω κατὰ τὸν "lo2- 
λιον ἐἀτελεύτησε μῆνα, βιοὺό bv τριάχοντα πρὸς μησὶ πέντε xoi ἡμέραις εἴχοσιν' ἀφ ὧν ὄρξεν 
ἔτη ερισχαΐίδεκα, xal μΏνας Óxcó, δυοῖν ἡμέραιν δέοντας. Ἐν δὲ τῷ ὀγδόφ τῆς τούτου μοναρχία, 
ἔτει πρῶτος ἐπίσχοπος Αλεξανδρείας μετὰ τὸν ἀπόστολον καὶ εὐαγγελιστὴν Mápxov ᾽Ανιανὸς Τέ- 


γονέν. 


XIV. Galba post Neronis interitum, decreto sibi C ΙΔ’, Γάλδας 5' ἐπεὶ 6 Νέρων διέφθαρτο χα) ἡ 


a senatu principatu, etiam Ruü copiis auctas , re- 
cepit animum : sed Cxsaris appellationem non ad- 
misit, nec imperatoris nomen in ullis litteris usur» 
pavit priusquam legati a senatu advenissent. Kos 
qui sub Nerone alios calumniati erant, aat falsis 
testimoniis oppresserant , supplicio affecit. Servi 
qui dominos dictis factisve Jsserant , eis ad pe- 
nam dedit: : pecuniz et possessiones, quas Nero 
donarat, repetitee sunt. Ab eodem ob crimen Ίσα 
majestatis in exsilium missos, revocavit : ossa 
eorum qui ex imperatorio genere occisi erant, in 
Áugusti monumentum intulit, eorumque statuas 
reposuit. C:elerum cum À. Vitellium a Germanicis 
legionibus imperatorem salutatum esse audivisset : 


βαυλὴ τὴν ἀρχὴν αὐτῷ ἑφηφίσατο καὶ à Ῥοῦφος αὑτῷ 
προσεχώρησεν, ἀνεθάρσησεν, οὗ μέντοι xal τὸ Καίσα- 
po« ἀνέλαθεν ὄνομα, πρὶν τοὺς τῆς βουλῆς πρεσθεν- 
τὰς πρὸς αὐτὸν ἐλθεῖν, ἁλλ᾽ οὐδὲ τὸ τοῦ αὑτοχράτο» 
poc πρότερον εἰς οὐδὲν Yvpápps ἑνεγεγεάφει΄ τοὺς 
δὲ συχοφαντἠσαντάς τινας ἐπὶ τοῦ Νέρωνο;, ἡ φευδ»- 
gaptupfjsavsac, ἑκόλασε. Καὶ οἱ δουλοι οἱ χατὰ τῶν 
δεσποτῶν πράξαντές τι ἡ εἰπόντες αὐτοὶς ἑἐχείνοις 
ἐπὶ ειµωρίᾳ παρεδόθησαν. Καὶ τὰ χρήματα δὲ xal 
τὰ κτήματα, ὅσα τινὲς παρὰ τοῦ Νέρωνος εἱλήφεσαν, 
ἀπῃτεῖτο. Τούς γε μὴν ὑπ' ἐκείνον φυγαδευθέντα; 
ὡς ἠσεθηχόστας τι εἰς αὐτὸν χατήγαγε, καὶ τὰ ὁστᾶ 
τῶν ix τοῦ βασιλικοῦ γένους σφαγέντων εἰς τὸ 
τοῦ Λὑγούστον μνημεῖον µετεχόμισε, xai τὰς αὖ- 


L. Pisonem, adolescentem nobilem , wodestum , D τῶν εἰχόνας ἀποκατέστησεν. Οἱ δὲ ἐν ταῖς l'epya- 


γατίῶ lectiones et note. 


(3) Στρατόπεδο». Stationem militum vocat Sue- 
tonius, scilicel Praetorianorum, qui circa palatium 
imperatoris excubabant. Ίνα infra hane vocem usur- 
pat in Pertinace, οἱ alibi, Vide Gioss. med. Gra- 
cit. in hac voce. 

(9) /Ipociórcac αὑτοὺς alo0ógeroc. lta. ctia 


Dio : Sylburgius apud utrumque προϊύντας legen- 
dum censel. lbid. lin. seq. xal σφᾶς, absunta 
Dione. 

(4) Eixór - Ὢ Zev. lambus crit, ait Sylburgius, 
$i legamus, "Q Z:9 Όεοί 0* οἷος τεχν.τη, ὄλκυμαιὶ 
Scd apud Suetoiium absque inetro cst. 

















965 


ARNALIUM LIB. ΧΙ. 


968 


vina; σ:ρατιῶτχι προτ:ηΊάμενοι Ago» Οὐϊτένλ-ον A prudentem, adoptatum 879. Cesarem. dixit. 1d 


ἐἑπανέστησαν. '0 οὖν Γάλδα:, τὴν ἑπανάστασιν χυ» 
θόµενος , Λούκιον [Πείσωνα  vcaviawov εὐγενη, 
ἐπιειχῦ. Φρόνιμον υἱοθανήσατο, xal ἀπέδειξε Kal- 
σαρα. Ὁ δὲ 'θων ὁ Μάρχος ὁ Σαλούῖος, ἀγανακτί- 
σας ὃς. μὴ αὐτὸς ὑπὸ τοῦ Γάλθου υἱοθετῆθη, ἑπανέ. 
στη αὐτῷ, τριάκοντα µόνους στρατιώτας ἑτοιμασά- 
utvo. Ἐπεὶ γὰρ θύοντι τῷ Γάλ6ᾳ μόνος τῶν βονυ- 
λευτῶὼν αὐτῷ παρέστη, xai τοῦ ἱερόπτου ἐπιόουλευ» 
θήσεσθαι αὐτὸν εἰπόντες fixouce, καὶ παραινοῦντος 
οἴκοι pstvat, xal μηδαμῆ προςλθεῖν  κατέδραµέ τε 
εὐὐὺς, ὡς ἐπ᾽ ἄλλο τι εἰς τὸ στρατόπεδον ἀπιὼνν 
xa: ὑπὸ τῶν συνομωμµοχότων αὐτῷ στρατιωτων εἰς 
τὸ «slyo; εἰσήχθη, xai τοὺς ἄλλους στρατιώτας 
φτροσαναπείσας, ἡ μᾶλλον εἰπεῖν, ἐκπριάμενος πολ- 
λαῖς ὁποσχέσεσι, map' ἑχείνων τε παραχρῆμα xai 
«uy ἄλλων ἔλαδε τὴν ἀρχήν. 0 Γάλόας δὲ μαθὼν τὰ 


φερασσόµενα, ἔπεμφεν εἰς 9b. στρατόπεδόν τινας, ὡς' 


µΜεταπεῖσαι τοὺς ἐν αὐτῷ δυνησόµενος. Κάν τούτῳ 
ατρατιώτης τις Ὑνλνὸν τὸ ξίφος καὶ ἡμαγμένον àva- 
τείνων, προσηλθεν αὐτῷ, φάσχων ' θάρσει, abtoxpá- 
ζωρ, Ὄθωγα γὰρ ἀπέκτειφα. Πιστεύσας οὖν ὁ l'íj^ 
δας, εἰς τὸ Καπιτώλιον ὡς θύσων Opp ot, xat ἐν µέσῃ 
τῇ ἁγορᾷ ἁπαντήσαντες αὐτῷ καὶ ἰππεῖς xol πεζοὶ 

Σχεῖ τὸν γέροντα τὸν ὕπατον, tbv ἀρχιερέα, τὸν Kal- 
J gapa, τὸν αὑτοκράτορα πολλῶν ὀρώντων χατέχοψαν * 
αἱ τὴν χεφαλὴν ἀποχόφαντες, χοντῷ ἑνέπειραν * καὶ 
Ó μὲν οὕτως ἐφονεύθη τοῦτο µόνον εἰπών * Καὶ εί 
xaxór ἐποίησα; ἈΑπέθανε δὲ xai ὁ Πείσων, καὶ 


M. Salvius Otho zgre ferens, quod ipse adoptatus 
non emet, seditionem movit, xix duntaxat niliti- 
bts fretus. Nam cum (210 immolanti solus ex 
senatoribus astans, àruspicem insidias ei portendt 
dicere audisset, ac monerc ut domi maneret , nec 
"usquam progrederetur :. statim quasi per aliam 
causam in castra decurrit, et 4 conjuratis militi- 
bus in munitionem receptus, cxteris quoque per- 
3ua5sis, aul, ut rectius dicam , magnis pollicitatio- 
nibus emptis, imperator statim salutatus cs'. Quo 
Galba cognito, quosdam in castra misit, qui πι.) es 
a sententia dimoverent. Interes vero miles qui- 
dam cum gladio cruento eum accessit, ac Bono 
animo es, inquit , imperator , Othonem enim occidi, 
Quod Galba credens, cum in Capitoliun ad rem 
divinam faciendam properaret. in medio foro , pe- 
ditum et equitum occursu, senex, cousul, pontifex, 
Cesar, imperator, multis inspeetantibus est 1ruci - 
datus : caput ejus cento prelixum. Cum occide- 
reiur, nihil aliud locutus est , nisi : Ecquid mali 
[εοί ? Periit etiam Piso, et alii multi. His peractis, 
milites capita illerum in castra ad Othonem et in 
curiam alulerunt, Quibus conetermali patres, 
Jztitia simulata, Othoni omnia quae ad imperium 
pertünegt, decreverunt. Neque vero obscurum 
erat, eum senatui vim fecisse, et petulantius at- 
que acerbius ipso Nerone imperaturum esse. Galba 
annos septuaginta duos, dies tres et viginti. natus, 


ἄλλοι συχνοί. Kat πράξαντες ταῦτα ol στρατνῶται, c imperii mense nono, et die decimo tertio, hunc 


πάς τε χεφαλὰς ἑχείνων ἁποτεμόντες, πρὺς civ 


exitum babuit. 


"Όθωνα αὑτὰς iv τῷ στρατοπέδῳ καὶ εἰς τὸ οσυνέδριον ἑκόμισα», ὥστε τοὺς βουλευτὰς κχατατλα- 
Ὑέντας χαίρειν τε προσποιεῖσθαι, xal τῷ ”Όθωνι πάντα τὰ πρὸς τὴν ἀρχὴν φέροντα φηφίσασθαι. 
ὠὐκ ἐλάνθανε δὲ ὅτι αὐτὸς τὴν βουλὴν ἑδιάξετο, xal ὡς ἀσελγέστερον χαὶ πικρότερον τοῦ Νέρωνος 
ἄρξειν ἔμελλε. Γάλ6ᾳ μὲν οὖν ζήσαντι ἔτη δύο xa ἑόδομίχοντα, xat ἡμέρας τρεῖς καὶ εἴχοσιν, ἄρξαντί 
δὲ µῆνας ἑννέα χαὶ f μέρας τρισχαίδεχα, τοῦτο τέλος ἐγένετο. 


ΙΕ. '0 δὲ Ὄθων µετέχνω μὲν ἐπὶ τοῖς πεπ-α-΄ 


γµένοις, τῶν ἱερῶν αὐτῷ θύοντι πονηρῶν ὀφθέντων 
xat. ἄλλων σημείων αὐτῷ Ὑενοµένων * ἀλλ οὐχ εἶχεν 
εἰς την ἀρχὴν ἤδη εἰσελθὼν ἀναδῦναι, xal ἑνέμεινεν 
αὑτῇ, xa δίκην δέδωκεν. Ἐν τούτοις ξέ τις, πλασά- 
µενος Νέρων εἶναι ix τῆς πρὸς τὸν Νέρωνα οὔσης 
ἐμφερείας αὐτῷ, τὴν Ἑλλάδα ὀλίγου πᾶσαν ἑτάραξε, 
xai χεῖρα χαχούργων ἀνδρῶν ἀθροίσας, πρὸς τὰ 


XV. Othonem, cum exta sacriflcanti parum fau- 
βία essent, aliaque signa apparuissent , perpetrati 
faeinoris peenituit : sed imperio, quod semel sus- 
ceptum deponere non lieebat retento , poenas. de- 
dit. Interea. quidam ob lineamentorum corporis 
similitadinem se Neronem esse professus, totam 
pene Greciam conturbavit : et manu sicariorum 
comparata, ad Syriacas legiones properavit. Sed 


ἓν τῇ Συρίᾳ στρατόπεδα ὤρμταεν. Ἐν Kübvp δὲ f) eum Calphurnius in trajectu Cydni amuis compre- 


&epavoópasvoy αὐτὸν ὁ Καλπούρνιος αυνέλαδε xal 
ἀπέχτεινεν, 'O δὲ "Όθων λάθρα πολλοὺς πρὸς τὸν 
Οὐἵτέλλιον ἐπὶ χαταλλαγῇ ἔπεμφεν. Ὡς δὲ οὐκ ἐπεί- 
θετο, πρεσδθευτὰς ἀπέστειλε φανερῶς. Οὔτε δὲ 
ἀπεχρίνατό πι αὐτὸς Οὐ]τέλλιος,οὔτε ἀντέπεμψφεν 
αὐτούς, Εἶτα ἔπεμψεν "Όθων ἰσχὺν κατὰ γην τε 
χαὶ χατὰ θάλασσαν, Ἠττήθη δὲ διὰ πολυαρχίαν, οὐ 
δ. ἀσθένειαν, χὰχ τῆς "Pope δὲ ἐξωρμήθη xal 
τοὺς πρώτους ἐξήγαγε. Μέρος δέ τι τῆς δυνάµεως 
τῷ ΒΠρόχλῳ δοὺς, αὐτὸς ἀνεχώρησε, λέγων μὴ φέ- 
pev µάχην ἀνδρῶν ὁμοφόλων ἰδεῖν. "O0sv µαλαχίαν 
αὐτοῦ χαταγνόντες οἱ στρατιῶται χαὶ οἱ στρατάρ/αι, 
οὐδὶν τῶν δεόντων ἔπραξαν, ἁλλ᾽ ἠττήθησαν, καὶ 


«οῖς τοῦ Οὐϊτελλίου ἐπεχηρυκεύσαντο, xal ἀνεμίχθη- 


bensum interfecit. At Otho clam multos ad Vitel- 
lium reconciliandum , cum nihil impetrasset , 
aperte legatos misit. Quos cum Vitellius nullo 
responso dignatus esset, atque etiam retinuisset : 
copiis terra marique B'73 missis, non ex imbe- 
cillitate, sed propter ducum multitudinem victus, 
ipse Roma cum primoribus egressus est : et parte 
militum Proclo data, recessit , se pugnam civium 
inter se videre posse negans. Itaque milites et du- 
ces ignaviam ejus pertesi, re male gesta, ad Vi- 
tellianos defeceruut. Quod cum eques quidam 
Othoni nuntiasset, atque is non crederet : Utinam, 
inquit, Cesar, hec falsa essent , seque statim. in- 
terfecit. Deinde cum omnes de pugni eventu non 


967 


JOANNIS ZONARUE 


96$ 


amplius dubitantes, denuo »fartis aleam experiri Α σαν aola. Τῷ δὲ "Ὄθωνι ἤγγειλε ταῦτα ἑππεὺς (5) 


parat essent (nam et satellites multi, et alii 
non pauci aberant) eumque rogarent , ne semet- 
ipsum et ipsos dcstitueret : se enim omnes liben- 
ter pro eo morituros. Oibo , multo equius esse, di- 
Xit, unum pro omnibus, quam multos pro uno perire : 
neque se commissurum , ut ob. unum virum populi 
Romani seditio oriretur , et tanta. hominum multi- 
tudo interiret. lis dictis, in conclave ingressus , 
cum nonnulla ad suos, et ad Vitellium de suis 
scripsisset, litteris ad se contra illum scriptis ere- 
inatis, ne cui periculum inde crearetur, singulos 
salutavit, et pecunia. donavit. Interea militum tu- 
multu orto, exiit : eoque sopito , nou prius dis- 
cessit, quam alios alio in loca tuta misisset. Ac 
ita demum, cum tranquilla essent omnia, seipsum 
interfecit. Milites cadaver ejus sepeliverunt, multi 
quoque super eo se jugularunt. Hic Qxhonis fuit 
exilus, cutn annos xxxvii. vixisset, dies xc impe- 
rassel, quo aetatem superiorem impie et scelerate 
actam obumbravit, et vitam omnium flagitiosissimam 
morte honestissima decoravit. Post ejus obitum, 
milites statim tumultuati sunt : el multis invicein 
exsis, gratia reconciliata se ad victores contulerunt. 


xal ἁπιστούμενος, Elós, ἔφη, tavta ψενδη, Kui- 
σερ, ἦν xai εἰπὼν, ἑαυτὸν διεχρίσατο. Πιστω- 
σάντων ὃ ἐκ εούτου πάντων, xai ἑτοίμως ἑχόντων 
ἀναμαχέσασθαι (ol τς γὰρ δορυφόροι συχνοὶ Ίθαν, 
χαὶ ἕτεροι οὐκ ὀλίγοι παρῆσαν) καὶ ἱκετευόντων αὐτὸν 
pf ἑαυτὸν µήτε σφᾶς προδοῦ αι ' Πάντες γὰρ (Le- 
γον) ὑπὲρ cou ἠδέως ἁπαθανούμεθα' ὁ "ὀθων, Πολὺ 
διχαιότερόν ἐστιν, εἶπεν, ἕνα ὑπὲρ πάντων i) xol- 
Aobc ὑπὲρ &xóc ἀπο.έσθαι, καὶ μὴ βού.λεσθαι δὲ 
ἕνα ἄνδρα τὸν δήμον τῶν Ῥωμαίων στασιάζευ, 
καὶ τοσοῦτον Ox.lov ἀνθρώπων «φθείρεσθαι. Tai: 
εἰπὼν εἰς τὸ δωµάτιον ἀνεχώρησε, xal «iva τοῖς τε οἱ» 
χείοις xa τῷ 0ὐίτελλίῳφ ὑπὲρ αὑτῶν ἐπιστείλας, τά τε 
γράµµατα ὅσα τινὲς αὑτῷ xav ixsivou ἐγεγρά- 
φεισαν, ἔχαυσεν, ὥστε µηδένα ἐξ αὐτῶν φωραθένιε 
χινδυνεῦσαι ΄ xal καλῶν ἕνα ἕκαστον τῶν παρόν- 
των, ἡσπάζετο αὐτοὺς, xal ἐδίδου colat χρήματα. 
Κάν τούτῳ ταραχῆς Ὑενομένης στρατιωτῶν, ἐξῆλθε, 
καὶ καταατῆσας αὐτοὺς, οὐ πρότερον ἀνεγώρηκ, 
πρὶν ἐς τὸ ἀσφαλὲς ἄλλους ἀλλαχοῦ πέμψαι, Καὶ 
οὕτως, ἐπεὶ μγδὲν ἔτι ταραχῶδες ἐγίνετο, bovis» 
χατεχρίσατο. xal οἱ στρατιῶται τὸ σῶμα αὐτοῦ 
ἔθαφαν, καὶ τινες αὐτῷ ἐπέσφαξαν ἑαντούς. Τοῦτο 


τὸ τέλος τῷ ΄Όθωνι γέγονε, ζήσαντι μὲν ἑπτὰ xol εριάχοντα ἔτη, ἄρξαντι δὲ ἡμέρας ἑνενήχονα. 
ὅθιν καὶ τὴν ἀσέδειαν xal thv πονηρἰαν τοῦ βίου αυνεσχίασε. Κάχιστα yàp ἀνθρώπων ζήαας, χάλ- 
λιστα ἀπέθανεν. Ol. δὲ στρατιῶται εὐθὺς μὲν ἑταρόχθησαν, xol ὑπ' ὀλλήλων πολλοὶ ἀνῃρέθησαν, 
ἔπειτα ὡμονόησαν, xal προσχεχωρήκεσαν τοῖς κεχρατηχόσιν. 


XVI. Romani cognito Othonis interitu (nam, ul 
ante dictum est, urbe aberat) Vitellium imperate- 


Ισ’. Οἱ à iv τῇ Ῥώμῃ, τὸ πάθος µαθόντες «οὔ 
Ὄθωνος (ἀπεδήμει γὰρ τοῦ ἄστεως, ὡς προείρητε] 


rem designarunt. Cui mors Othonis in Galliis ver- € αὐτοκράτορα τὸν Οὐϊτέλλιον ἀνηγόρευον. "Ovi ὃ ἐν 


santi nuntiata est, ubi eum uxor cum filiolo sex 
annos nato convenit, quem pro suggesto Germani- 
cum εἰ Cesarem designavit. Jam eum divinationi- 
bus deditus esset, nec sine iis vel minima susci- 
peret. tum astronomos, post etiam ariolos pepulit, 
eerto die prafinito, intra quem tota Italia excede- 
rent. Qui noctu vicissim schedis $744 propositis 
ei denuntiarunt, ut intra eum diem e vita excede- 
rel, quo excessit. Dum autem luxui et lasciviz de- 
ditus, et a prima zelate in cauponis, foro aleatorio, 
saltationibus et aurigationibus versatus esset, et 
infinita in eas res pecunia insumpta, multum aris 
alicni fecisset, tum aucto luxu insolentius se gos- 


sit, majoresque sumptus fecit. Maximam diei par-. 


tem, et noctu quoque, se citra ullam satietatem 
ingurgitando, et subinde qua ingesserat, revo- 
mendo, ut solo cibariorum transitu ali videretur : 
qua res efficiebat, ut perpetuam crapulàm tolerare 
posset, cum ejus compotores pessime haberent. E 
quo numero cum quidam propter morbum per 
aliquot dies a sodalitate abfuisset, se omnino peritu- 
rum juisse dixit, nisi egrotasset. Nec totum tempus 
imperii ejus quidquam aliud fuit, nisi ebrietas et 
comessationes. Quis autem singula commemoret ? 
cum iuter omnes constet, eum imperii sui tempore 


εἢ Γαλατίᾳ 6 Ὀάνατος Ἀγγέλθη τοῦ "Όθωνος. "Ηλθε 
δὲ πρὺς αὐτὸν xal ἡ γυνὴ xal τὸ παιδίον, ὃ καὶ iri 
βήματος Γερμανικόν τε xal αὑτοχράτορα ἑπωνόμα» 
σεν, ἑξάετες ὄν. Φιλόμαντις δὲ ὑπάρχων, xal urit 
τὸ βραχὺ πράσσων ἄνευ αὐτῶν, τότε μὲν τοὺς ἀστρο- 
νόμους, ὕστερον δὲ xal τοὺς Ὑόητας ἑξήλασε, πρκι- 
πὼν αφίσιν ἑἐντὸς τῆσδε τῆς ἡμέρας ἐξ ἁπάσις 
ἐχχωρῆσαι τῆς Ἱταλίας. Κάκεῖνοι νυχτὸς ἀντιπρι- 
θέντες προγράµµατα, ἀντιπαρήγγειλαν αὐτῷ àxai- 
λαγῆναι τοῦ βίου ἐντὸς τῆς ἡμέρας ἐν fj ἑτελεύτη: 
σεν, "Hv δὲ ερυφῇ τε xal ἀσελγείᾳ προσχείµενον 
καὶ ἀπ᾿ ἀρχῆς τοιοῦτος Qv olo; περὶ τὰ χαπηλεῖα 
xal τὰ χυθευτήρια, xal τοὺς ὀρχηστάς, xai τοὺς 
ἁρματηλάτας ἑσπουδακέναι. Καὶ ἀμύθητα ἐς τὰ 
D τοιαῦτα ἀνήλισκε, xai διὰ τοῦτο xai ὃἀνειστὰς πολ” 
λοὺς εἶχε. Τότε δὲ xal μᾶλλον ὕδριζε, xal της τέ 
ημέρας τὸ πλεῖστον τῆς τε νυχτὸς ἐδαπάνα ἁπλὴ” 
στως ἐμφορούμενος, xal συνεχῶς ἐξεμῶν, ὡς μόνῃ 
τῇ παρόδῳ τῶν σινίων τρέφεαθαι. 'Aq' οὗπερ χαὶ 
αὐταρχεῖν Ἠδύνατο. Οἱ δὲ αυνδτιπνοῦντες αὑτῷ πάνν 
χακῶς ἁπηλλάσσοντο. "ὀθεν eI; τις αὐτῶν, vootisos, 
καὶ διὰ τοῦτο ἡμέρας τινὰς τοῦ αυσαιτίου ἀπολει- 
φθεὶς, εἶπεν ὅτι El. μὴ ἐνόσησα, πάντως ἂν ἆ0". 
1ώ1ειν. Καὶ ἐγένετο à χρόνος ὁ τῆς ἀρχῆς αὖτου 
αύμπας οὐδὲν ἄλλο ἢ µέθαι καὶ κῶμοι. Καὶ εί ἂν 


Varii; lectiones et note. 


(6) Ἱαπεύς. Dio seu Xiphilinus 


, Ἱππεύ, τὲ, ubi Sylburgius emendat ἱππεύ, τις. 











9 


ANNALIUM LIB. XI. 


970 


τις καθ ἕχαστον αὐτῶν χαταλέγοι; ὁπότε πρὸς Α bis millies, centies, quinqnuagies centena millia 


πάντων ὁμολόγηται δύο µνυριάδας µνυριάδων xal 
χιλίας πανταχοσίας (6) ἓν τῷ τῖς ἀρχῆς αὐτοῦ χρόνῳ 
Ὅ ἓς τὰ δεῖπνα αὐτὸν δεδαπανηκέναι. Πολλάκις δὲ xal 
παρ) ἄλλοις εἰστιᾶτο, xal τῆς αὑτῆς Ἡμέρας ἄλλοι 
μὲν ἑχρατίσασθαι παρεῖχον αὐτῷ, ἄλλοι δὲ ἀριστῆ- 
σαι, ἕτεροι δὲ δεῖπνον, καὶ ἕτεροι µεταδόρπιά τινα 
πλησμονῆς παραμύθια. Οὕτω δὲ βιοὺς, οὐκ ἅμοιρος 
ἦν παντάπασι xol καλῶν ἔργων. Τό τε γὰρ ἐπὶ 
Νέρωνος, καὶ τὸ ἐπὶ Γάλόου, τοῦ τε "Όθωνος χοπὲν 
νόμισμα ἐτήρησεν, οὑχ ἁγανακτῶν ταῖς εἰχόσιν 
αὐτῶν * xal ὅσα τισὶν ἐδεδώρηντο, ἐφύλαξε, µηδένα 
μηδὲν ἀφελόμονος. Καὶ οὔτε τὰ bx τῶν συντελειῶν 
ἀποφληθέντα ἀπῄήτησεν, οὔτε οὐσίαν τινὸς ἑδήμευ- 
σεν, ὀλίγους μὲν πάνυ τῶν τὰ "Όθωνος πραξάντων 
ἀποχτείνας, μιδὲ τὰς ἐχείνων μέντοι οὐσίας τοὺς 
προσήκχοντας σφῶν ἀποστερήσας. Καὶ τοῖς οἰχείοις 
δὶ τῶν πρότερὀν ποτε θανατωθέντων ἐδωρήσατο 
πάντα ὅσα iv τῷ δημοσίῳ εὕρηντο. Ἁλλ' οὐδὲ τὰς 
b:a0fxag τῶν ἀντιπολεμησάντων αὐτῷ xal iv ταῖς 
µάχαις πεσόντων ἠτιάσατο * ἀπηγέρευσε δὲ xal τοῖς 
βουλευταῖς, xaX τοῖς Ιππεῦσ, μονομαχεῖν fj ἐν ὀρχή- 
σ-ρᾷ θέαν τινὰ παρασχεῖν. Καὶ διὰ ταῦτα ἐπῃνεῖτο. 
Ἐπτὶ τούτοις Ιγγέλθη αὐτῷ fj àv. Ἰουδαίᾳ κατ’ αὐ- 
τοῦ ἑπανάστασις, Καὶ δεινῶς χατέδεισε δι αὐτὴν 
ἄλλων τε συµθάντων σημείων, χάλ τῆς σελήνης παρὰ 
τὸ χαθεστηχὸς δὶς ἐχλελοιπέναι δοξάσης. Καὶ γὰρ τς- 
ταρταία xal ἑδδομαία ἑσχιάσθη * ἡλίους τε ἅμα τότε 
6.δον Éx τε τῶν ἀνατολῶν καὶ ἑχ τῶν δυσμῶν, τὸν 


μὲν ἀσθενη xat ὠχρὺν, «bv. δ' ἐξ ἀνατολῶν ἰσχυρόν. σ 


Ἐπράχθη δὲ τὰ τῆς ἑπαναστάσεως ὧδε, Οὐεσπασια- 
Ww». kv Ἰονδαίᾳ διατρίδων, (ὡς γὰρ ἤδη ἱστόρητα", 
παρὰ Νέρωνος ἣν ἐχεῖσε αταλεὶς διὰ τὴν τῶν Ἰεν- 
δαίων ἀποστασαίαν) τῷ μὲν Γάλδι αὐταρχήσαντι τὸν 
υἱὸν ἕπεμψε Titov προσεροῦντα αὐτόν * ἔπανει- 
θόντος δὲ τοῦ Τίτου, ἐπεὶ χαθ᾽ ὁδὺν ἐμεμαθίχει τὴν 
τοῦ Οὐϊτελλίου xal τοῦ "Όθωνος ἑπανάστασιν, πρὶς 
µοναρχίαν καὶ αὐτὸς ὡρμήθη χατὰ τὸν Δίωνα. 'Q; 
δ' à Ἰώστπος iv τῇ τῆς ἁλώσεως ἱστορίᾳ φησὶν, οἱ 
pev αὐτοῦ στρατιῶται, µαθόντες τοὺς μὲν ἐν τῇ 
Εὐρώπῃ Γαλάτας στασιάσαντας Γάλδαν προχειρί- 
σασθαι αὐτοχράτορα, τοὺς δ' ἐν Γερμανίᾳ στρατευο- 
µένους ἀνθελέσθαι τὸν Οὐϊτέλλιον, τοὺς δ ἐν τῇ 
Ῥώμῃ προχειρίσασθαι Ὄθωνα, καὶ αὐτοὶ τὴν µον- 
αρχίαν τῷ σφετέρῳ στρατηγῳ ἐψηφίσαντο, xoi πα” 
ραχροτῄσαντες ἀλλήλους, ἀνηγόρευσαν τὸν. Οὐεσπᾳ- 
σιανὸν αὐτοχράτορα, χαὶ σώξειν τὴν τῶν ᾿ΡῬωμαίω, 
ἡγεμονίαν χινδυννεύουσαν mapexdiouv, ᾿Αρνουμένου 
δ) ἐχείνου, οἱ μὲν ἡγεμόνες προσέχειντο, οἱ δὲ στρα- 
τιῶται περιχνθέντες δξιφῆρεις ἀνελεῖν Ἠπείλουν 
αὐτόν. Πείθεται οὖν, xai πρῶτον τῷ τὴν ἀρχὴν τῆς 
Αἰγύπτου ἰθύνοντι ἐπιστέλλει περὶ τῶν κατ αὐτὸν, 
χαὶ ὃς εὐθὺυς ἀνηγόρευσεν αὑτὸν αὐτοχράτορα. 
Οὐεσπασιανὸς δὲ. τοῦτο μαθὼν, τ)ν μὲν τῆς Συρίας 
ἡγούμενον Μουχιανὸν εἰς τὴν Ἰταλίαν ἐπὶ τὸν 


drachmarum in cenas insumpsisse. Όρο etiam 
apud alios convivatus est : eodemque die alius ci 
jentaculum, alius prandium, a'ius comam, alius 
bellaria post caenam, ad leniendam crapulam prz- 
buerunt. Inter hzc vitia virtutes ei non defnerunt. 


. Monetoam enim sub Nerone, Galba, Othone percus- 


sam retinuit, imaginibus eorum nihil off. nsus : et 
quz aliquibus donata fuerant, omnia rata habuit, 
neque cuiquam quidquam eripuit. Neque ea qux 
ex contributionibus debebantur exegit, neque cu- 
jusquam bona publicavit : paucis duntaxat Otho- 
niana factionis occisis, neque tamen eorum bona 
cognatis eripuit. Eorum item cognatis, qui prius 
occisi fuerant, ea restituit. omnia, qu:e adhuc ia 
publico reperiebantur. Neque testámenta adversa- 
riorum, qui in bello ceciderant, reprehendit. Ve- 
tuit ne senatores et equites in arena pugnarent, 
aut in orchestra se spectandog przberent : atque ob 
heec laudabatur. Nuntiato motu Judaico, in magno 
terrore fuit, cum ob alia prodigia, tum quod luna 
bis defecisse prater solitum videbatur, et quarto 
et septimo die obscurata. Simul eliam duo soles 


. visi, alter ab oceasu, alter ab oriente: ille infir- 


mus et pallidus, 578 hic robustus. Motus illius 
hec ratio fuit. Vespasianus in Judza degens, quo 
eum 3 Nerone propter Judzorum defectionem mis- 
sum fuisse jam diximus, fiiium Titum ad Galbam 
salutandum misit. Tito autem reverso (nam in via 
seditionem Othonis et Vitellii didiceral) et ipsc 
(ut Dion refert) regnum affectavit. Josepho vero 
auctore in excidio Judaico, milites ejus eum au- 
dissent, a Gallis Europas Galbam per seditionem 
imperatorem esse creatum, a. Germanicis lcgioni- 
bus Vitellinm, a Homanis Othonem : ipsi quoque 
900 duci imperium decreverunt , atque aliis alios 
concitanübus, Vespasianum imperatorem saluta- 
runt, horiati ut periclitanti reipubliee subveni- 
ret. Refraganti tribuni instilerunt : .et milites 
strictis ensibus circumstantes, mortem sunt mi- 
nat, Paret igitur, et primum ad /Egypti przetorem 
scribit, quo ]oco res sux sint: a quo statim salu- 
tatus est. imperator. Deinde Mutianuu Syrie prz- 
Lorem in Italiam contra Viiel'ium mitti. Quo tem- 


D pore Josepbum Hebreum, quem, vivente adhue 


Nerone, imperatorem se appellare ausum, capti- 
vum adhuc in vinculis tenebat, ob eam divinatio- 
nem solvi jussit. Tito vero hortante, ut ei una 
cum ferro etiam ignominia demeretur (quod fiebat, 
cum vincula non solvebantur, sed dissecabautur ; 
aique in eos usurpabatur, qui per injuriam vinelj 
essent), approbante Vespasiano, quidam securi 03” 
tenam dissecuit. Josephus enim (ul ipse narrat), 
cum ín sacris Litteris oraculum reperisset, fore ut 
quidam ex Judzxa orbi terrarum imperaret , id ora- 


Varie lectiones et note. 


(6) Αύω pvpidéac μυριάδων καὶ χιλίας πεντα- 


μοσίας. Sic mss. leg. ei Colb. Wolf. legendum 


lATROL. Gn, CXXXIV. 


pntabat £:cy λίας, ut ea summa confletur, quang 
Tacitus punit. 
21 


| i1 JOANNIS ZOXATLE 979 


calum, ob Romanorum seditiones, et imperatorum A Οὐττέλλιον ἔπεμφεν. "Ozs καὶ τὸν Ἑδραϊυν "lay zcvs 
frequentes mutationes , ad Vespasianum retulit, ὃς αὐτὸν, ἔτι ῥῶντος τοῦ Νέρωνος, abtoxpázcoa 
eique vatieinatus est. imperia. Éjus oraculi 16 προσειπεῖν ἰθάῤῥησε, δεσμώτην ὄντα ἔτι map! αὐτῷ, 
ininit etiam Appianus historie Romae libro xxu. — xal αἰχμάλωτον, χαλέσας πρὸς ἑαυτὸν, οἷα προµαν- 
Rectius autem ac verissime id oraculum de Ser- τευσάµενον αὑτῷ τὴν ἀρχὴν, λυθῆναι χελεύει. Tou. 6k 
vatore humani generis, Domino Jesu Christo, in- Τίτου τῷ πατρὶ Οὐεσπασιανῷ δίκαιον εἰπόν-ος εἴνας 
telligetur. Neque enim toti terrarum orbi Vespa- καὶ τὸ ὄνειδος ἐξ Ἱωσήπου ἀφαιρεθῆναι ovv. τῷ 
sianus imperavit: sed Romanis provinciis dunm- σιδἠρῳ * τοῦτο δ᾽ ἔσεσθαι. εἰ μὴ λυθῶς: τὰ ὃ:σμὰ, 
taxot, extra quas multa alia regna fuerunt. At Do- ἀλλὰ διαχοπῶσιν, ὃ ἐπὶ τῶν ph δεόντως δεθέντων 
minus toti orbi dominatus est, et dominatur, cui πράττεται συνευδοχεῖ xal ὁ Οὐεσπασιανὺς καὶ 
a Patre dicium est: Pelito α me, et dabo tibi geu- — rapsi0cv τις διέχοψε πελέχει την ἄλυσιν. Ὁ γὰρ 
tes harreditatem (uam, et. possessionem. tuam. fines Ἱώσηπος, ὡς αὐτὸς ἐχεῖνος ἱσ:όρησε, χρησµόύν τινα 
terre *. Vespasiano Ώ 76 Alexandriam profecto, ἓν ypéágpactv ἱεροῖς εὑρηχὼς δηλοῦντα ὡς ἄρζει 
Roma nunüi venerunt de cede Vitellii : et ut ipse — tw ἀπὸ τῆς χώρας αὐτῶν τῆς οἰχουμένης διὰ τας 
a sensu populoque Romano imperator declaratus, ἐν τῇ "Pour στάσεις καὶ τῶν ix:i βασιλέων τὰς 
et lilius Domitianus principatum in ejus adventum " συνεχεῖς àx)ayà;, εἷς τὲν Οὐεσπασιανὺν τείνειν 
tenere jussus esset. Vitellius autem hoc modo Ρε ῥὑπείληφε τὸν χρησμὸν, xal ol τὸ χράτος προεµαντεύ - 
rii. Vespasiani milites, cuin prope Romam, atque — cato. Τούτου δὲ τοῦ χρησμοῦ µέμνηται xal ᾽Ατπιανὶς 
jn ipsam urbem venissent, nullo violenti genere — àv τῷ εἰχωστῷ δευτέρῳ Xóyp τῆς "Pupalxz4 ἴστο- 
absumuerunt. Cum autem urbs vastaretur, Vitel- µρίας αὐτοῦ. Δικαιότερον δ᾽ ἂν, ἡ ἀληθὲς μάλιστα 
lius sibi meteens, induta pannosa tunicula, in. ob- νοµισθείη, τὸ ἐπὶ τὸν Σωτῆρα τοῦ τῶν ἀνθρώπων 
Bcuram domunculam, «ubi canes alligati erant, se — vívou; τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν χρπαμὸν 
abdidit, noctu Tarracinas ad fratrem confugere co- ἐχληφθῆναι. Οὐ γὰρ τῆς οἰχουμένης ἁπάσης Οὐ.σπα- 
pitans. Milites vero euin repertum, illuvie et san- — atavb; ἐδασίλευσε κατὰ τὸν χρησμὸν, ἀλλὰ τῆς ὑπὸ 
guine plenum (nam a canibus morsus fuerat), Jace- Ῥωμαίου; góvrc* πολὺ δὲ τῆς οἰχουμένης ἦν 6 τῆς 
rata veste, manibus post tergum revinetis, οἱ, la-— 'Ρωμαϊκῆς ἀρχῆς ἂν ἑκτός. Ὁ δὲ Κύριος συμπάστς 
quco collo injecto, partim colaphis ceciderunt, τῆς οἰχουμένης ἐδασίλευσέ τε Χαλβασιλεύει, ᾧ παρὰ 
partin. barbam evellerunt : omnes vero luxum ei τοῦ Πατρὸς ἑῤῥήθη” Αἴτησαι παρ) ἐμοῦ, καὶ δώσω 
opprobrarunt. Ob qu:xe verecundantem, et humum σοι ἔθνη τὴν κληρονομίαν σου, xal τὴν κατᾶ- 
intuentem, cultellis sub mento pupugerunt, ul vel c σχεσἰν cov τὰ πέρατα τῆς γῆς. Οὐεσπασιανὸς δὲ 


invitus vultum attolleret. Verum Gallus quidam, 
ejus misertus : Ego tibi, inquit, quantum unms pos- 
sum, opem feram, eoque vulnerato, seipsum jugu- 
lavit. Sed Vitellius ex eo vulnere nop mortuus, 
cum in earcerem traheretur, ex verberum et con- 
tumneliarum| impatientia : At ego inquit, vester im- 
perater fui. Quo dicto irritati milites, eo diesecto, 
caput amputatum per totam urbem circumtulerumt. 
Vixit annos tiv et dies rxxxix ; imperavit annum 
uaum, x diebus dempus. 


πρὸς ᾽Αλεξάνδρειαν ὥρμησεν, ἔνθα καὶ ἀπὸ τη; 
Ῥώμης εὐαγγέλια Ίχεν αὐτῷ, ὡς Οὐϊτέλλιος μὲν 
ἀπεσφάγη, αὐτὸς δὲ αὑτοχράτωρ τῷ τα δήµῳ xal 
τῇ συγχλήτῳ ἀνηγορεύθη, xai ὁ υὓΏς αὐτον Δους- 
τιανὺς εἰς fjivepo. lav π/,οήχθη μὲχρι τῆς αὐτοῦ πρὸς 
τὴν Ῥώμην ἀφίξεως. Ὁ δὲ τοῦ ὐὐϊτελλίου θάνατος 
τοῦτον τὸν τρόπον ἐγένετο. "Hór οἱ Οὐεσπασιάνειοι 
στρατιῶται πεπλησιαχότες σαν τῇ Pop, xoti ὃς 
αὐτὴν ἑσθαλόντες οὐδὲν ὃ τι τῶν δεινῶν οὐκ ἑἐποίτ» 
σαν. Τῆς δὲ πόλεως πορθουµένης 6 Οὐϊτέλλιος φδη- 


θαλς, Χιτωνίσχον τε ῥαχώδη Ἱεριδαλλόμενος, ἐς οἴχημα αχοτεινὸ», ἐν ᾧ χύνες ἐδέδεντο, κατεχρύφθη, 


διανοούμενος νυκτὸς ἐς τὴν Ταραχίνην πρὸς τὸν ἀδελφὸν ἀποδράναι. Ἀνανητήσαντες δὲ οἱ στρΣτιῶται 
αὐτὸν συνέλαδον φορυτοῦ πεπλησμένον καὶ αἵματος (0x5 γὰρ τῶν χυνῶν ἐλελύμαντο), xat τὴν ἐσθῆητα τερ:ῤ- 
ῥήξαντες αὐτοῦ, καὶ εἷς τοὐπίσω τὼ χεῖρε δεσµήσαντες, σχοϊνόν τε περιθέντες αὐτῷ περιαυχένιον, οἱ μὲν 
εῤῥάπιζον, οἱ δὲ τοῦ Υενείου ἔτιλλον, πάντες δὲ ἔσχωπτον tá τε ἄλλα xal τὴν ἁσωτίαν αὐτοῦ. Αἰσχυνομένου 
δὶ ἐπὶ τούτοις, καὶ χάτω βλέποντος, οἱ στρατιῶται ξιφιδίοις αὑτὸν ὑπὸ τὸ γένειον ὑπεχέντουν, ἵνα xal 
ἄχων ἄνω βλέπῃ. Κελτὸς (T) δὲ τις ἑλεήσας αὐτὺν, Εώσοι, ἔφη, βοηθήσω ὡς µόγος (8) δύναμαι. Καὶ 
ὁ μὲν ἐκεῖνον ἔνρωσε, χαὶ ἑαυτὸν ἀπέσφαξεν. OO μέντοι καὶ ὁ Οὐϊτέλλιος ἀπέθανεν Ex τοῦ τραύματος, ἁλλ᾽ 
ἑσύφρατο £l; τὸ δσσμωτήριν. Περιαλγήσας δὲ οἷς τε ἔπασχε xaY ol; Άκουεν. 'AJA". ἔγωγε, ἔφη, αὐτο- 
κράτωρ ὑμῶν ἐγενόμη». Ὀργισθέντες οὖν οἱ α-ρατιῶται xavíxojav αὐτὸν, καὶ την χεφαλὴν ἆποτςε - 
µόντες αὐτοῦ, xarà πᾶσαν τὴν πόλιν περι/γαγον. ζήσαντος ἔτη τέσσαρα xai πεντῄήχοντα, xa: ἡ ιέρσς 
ἑννέα παὶ ὀγλοήκοντα, µοναρχήσαντος δὲ ἐνιαυτὸν, δέχα ἡμερῶν ἐπιδέοντα. 

XVII... His peraetis, Mutianus advenit, unaque ϱ IZ'. Πεπραγμένων δὲ τούτων ὁ Μουκιανὰς tct 


! Psal. in, 8. 
Varie lectiones οἱ ntm. 


(1) Ke.icóc. lta duo mss. Reg. ct Colb. At inter- 
pcs in altero ex iis quibus usus est, eodice Κελε- 
τό, legi monet, quasi esset. nomen. proor.um non 


nationis, sed viri. 
(8) Ὡς 1'évoc. Ita etiam Dio. Sylburgius legen- 
dum censet ὡς µόνω;, qua sola ratione possum. 





«73 


ANNALIUM 115. XI. 


971 


κα. τῷ Δοιξετιανῷ συνδιῳχει. Λὐτοκράτωρ τε ὁ A cum Domitiano rempublicam capessit. Vespasianus 


Οὐεστασιανὺς xol πρὸς τῆς βουλης εὐφημήθη, xal 
Καΐσαρε; 6 τε Τῖτος xay ὁ Δομετιανὸς ἀπεχλήθησαν. 
'O δὲ Μουκιανὸς ἁδελφὸς παρὰ τοῦ Οὐεσπασιανοῦ 
ὠνομάξετο, xal ἐξουσίαν εἴληρε πἀνθ᾽ 631 ἐθούλετο 
κράττειν χαὶ γράφειν, τὸ ὄνομα τοῦ αὐτοχράτορος 
μόνον ἐπιγραφόμενος, xai διὰ τοῦτο xal δαχτύλιον 
πεμφθέντα οἱ ἕφόρει, ἵνα τὸ αὐτοχρατοριχὸν σφρά- 
Ύισμα λαμθάνῃ τὰ συµδα!νόµενα. Πολλοῖς γοῦν 
ἀρχάς τε xoY ἐπιτροπείας αὐτὶς καὶ ὁ Δομετιανὸς 
ἔδοσσν, χαὶ ἐπάρχους ἄλλους ἐπ) ἄλλοις καὶ ὁπάτους 
ὁπέδειξαν, ὡς αὐτοὶ αὐταρχοῦντες. ὝΏστε «by 
Οὐεσπασιανὸν ἐπιστεῖλαι τῷ Δομετιανῷ ὅτι Χάρι’ 
ἔχω σοι, ΤέΧΦον, ὅτι µε ἑᾷς ἄρχειν, καὶ οὐδέπω 
4€ xataA£Avxac. "E; δὲ τὴν ἸΑλεξάνδρειαν ὁ 


Ὀδεσπασιανὸς ἀφιχόμενος χρήματα πολλὰ ἑκεῖθεν 8 


Τργυρολόγησε, χρηματιζόμενος πάντοθεν, xa τέλη 
πολλὰ τὰ μὲν ἐχλελειμμένα ἀνενεώσατα, τὰ δὲ καὶ 
νομ.ζόμενα προσεπηύξησε, xa:v& τε προσέθετο 
ἕτερα. Τὸ δ᾽ αὐτὸ τοῦτο χαὶ ἓν τῇ ἄλλη ὑπηχόῳ, τῇ 
τε Ἰταλίᾳ xai αὐτῇ τῇ ᾿Ῥώμῃ μετὰ ταῦτα ἐποίησε. 
15v» μὲν οὖν Αἴγυπτον δι’ ὀλίγου κατεστἠσατο, xol 
σῖτον πολ)ὺν εἰς τὴν Ῥώμην ἔπεμψεν ἀπ᾿ αὐτῆς. 
Tov δὲ υἱὸν αὐτοῦ Τῖτον εἰς Ἱεροσόλυμα χατλλε- 
λοιπὼς πορθῆσαι ἀὐτὰ, τὴν ἑχείνων ἀνέμενεν ὅλω- 
91v, ἵνα μετὰ τοῦ υἱέος ἑπανέλθῃ πρὸς τὴν Ῥώμην, 
Τριδομένου δὲ χρόνου kv τῇ πολιορχίᾳ, τὸν μὲν Τῖτον 
Ev τῇ Παλαιστίνῃ χατέλιπεν ' αὐτὸς ἂλ ὀλκάδος ἐπι- 
Φὰς, ἐς Λυχίαν ἔπλευσε, χἀκεῖθεν τὰ μὲ» ned). τὰ 
6t πλ’ Ἰζόμενος εἰς τὸ Βρεντέσιον ἑχομίσθη. Ἐλθὼν 
δ' ἐς Ῥώμην καὶ τοῖς στρατιώταις xal τῷ δὴμφ 
“οφέσχηχε δωρεᾶς, xal τὰ τεμένη καὶ τὰ δηµόσια 
ἔργα τὰ πεπονηχότα ἀνελάμδανε, xal τὰ ἤδη ἐφθαρ- 
μένα ἑπανεσχεύαζε, xal συντελουµένοι; αὐτοῖ, οὗ 
τὸ ἑαυτοῦ ἐἑπέγραφεν ὄνομα, ἀλλὰ τὸ τῶν. πρώτως 
ῥοάησαμένων. Τάς τε οὐσίας τῶν ἑναντιωθέντων 
αὐτῷ, xal ἐν ταῖς µάχαις τε πεσόντων τοῖς παισὶν 
ἐχείνων ἡ τοῖς ἄλλοις οἰκείοις ἀφῖχε. Καὶ τὰ συµ- 
ἔόλαια τὰ τῷ δηµοσίῳ προσήῄχκοντα προσδιέφθειρε. 
λ4εγαιοπρεπῶς δὲ el; τὸ χοινὸν ἀναλίσχων, εὐτελέ- 

τατα διῃτᾶτο, καὶ οὐξὲν ἔξω τῶν ἀναγκαίων ἐδα- 
πάνα. "Hv δὲ οὔτε ἑξ εὐγενῶν οὔτε πλούσιος. 
Ἡ]άντας δὲ τοὺς προσιόντας αὐτῷ προαεδέχετο. Τοῖς 
ξὲ φίλοις xat πρ) τῆς ἔω καὶ ἐπὶ τῆς εὐνῆς χατα- 
κείµενος συνεγίνετο, xal αἱ θύραι τῶν βασιλείων 
Τνεφγμέναι διὰ πάσης τῖς ἡμέρας σαν, xal gpou- 
ps οὐχ ἣν bv αὐταῖ,. Τό τε σύμπαν τῇ μὲν προ: 
voi τῶν χοινῶν αὐτοχράτωρ νενόµιστο, εἰς τἄλλα 
Lk πάντα χοινὸς καὶ ἰσοδίαιτος ἣν τοῖς λοιποῖς. Τῶν 
9' Ἱεροσολύμων ἁλόντων, ὁ Tiro; εἰς τὴν Ἰταλίαν 
ἐπανελθὼν τὰ ἐπινίχια αὐτός τε xal ὁ πατὴρ ἐφ' 
ἅρματος ἔπεμψαν' συνέπεµπε δὲ σφίαίν αὐτὰ καὶ 
ὁ Δομετιανὸς ὑπατεύων ἐπὶ χέλητος. Μετὰ τοῦτο 
διδασχάλους iv τῇ Ῥώμῃ xoi τῆς Λατίνων xai τὺς 
"Βλληνιχῆς παιδείας κατέστησε, μισθὸν ἐκ τοῦ 
δηµυσίου φέροντας. Κατηγορίαν δὲ ὁ Μηνχιανς 
τῶν φιλοσόφων πολλὴν πο.ησάµενος , ἔπεισε τὸν 
(0 νεσπασ.ανὸν ἑδελάσαι αὐτοὺς τῆς ᾿Ῥώμης, καὶ 


a senatu ἱιωροταίου salutatus : duo ejus filii, Cesa- 
res cognominati sunt. Mutianws vero frater a Vc- 
Spasiano vocabatur, accepta petestate quidvis et 
agendi et decernendi, tantum imperatoris nominc 
prescripto: eaque de causa missum sibi annulum 
gesiabat, ut mandata imperatorio annulo signaren- 
tur. Igitur ipse et Domitianus magistratus el pre- 
fecturas multis dederunt, et alios atque alios prze- 
sides et consules designarunt, non secus ac si ipsi 
rerum potirentar. Unde Vespasianus Domitiano 
scripsit, Se illi habere gratiam, quod se imperare pata- 
retur, necJum imperio pepulissei. Alexandriam autem 
cum venisset, magnam pecunjam coecil, nullo quz-tu 
577 prxtermisso, vectigalibus quibusdam obsoletis 
restitutis, usitatis exaggeratis, et novis excogitatis. 
Quod deinde in aliis quoque provinciis, in Italia 
εἰ Roma fecit. Egypto parvo tempore constitula, 
magnam inde frumenti copiam Bomam misit. Filium 
Titum ad oppugnanda Hierosolyma reliquit, ut una 
cum eo jin urbem reverteretur. Sed «um obsidio 
diu traberetur, sine illo-nave oneraria in Lyciom 
venit. Inde partim terra, partim mari Brundusium 
appulit. Romam ingressus, militibus et populo 
munera dedit. Temyja publicaque opera ruinosa 
refecit. ZEdificia, quorum fundamenta jacta erant, 
perfecit, non suo, sed eorum qui inehoarant nomi- 
nibus inscriptis. Bona adversariorum, qui in pre» 
liis ceciderant,eorum liberis aut cognatis reliquit, 


C publicis etiam seris alieni tabulis abolilis, Publice 


magniflcus, privatim 1enuissime vivebat : neque 
ullos sumptus, nisi necessarios, faciebat, genere 
orlus neque nobili, neque locuplete. Ab omnibus 
adiri se patiebatur. Cum amicis ante auroram in 
lectulo recubans, colloquebatur. Palatii fores per 
totum diem patebant, sine ullo custode. Ut paucis 
absolvam, cJratione reipublice princeps agnosce- 
batur ; comilgte, victu, cultuque a cseteris nihil 
differebat. Hierosolymis expugnatis, cuim Tito filio 
triumphum duzit : cui Domitianus quoque consul 
cquo singulari interfuiJ. Postea magistros οἱ Lati- 
narum et Grecarum disciplinarum Ronxe constituit, 
decretis ex zrario stipendiis. Sed Mutianus, philo- 
sophis acriter aecusalis, effecit ul uno Musonio 


D excepto, eosdem urbe pelleret, Avaritic crimen ex 


co subiit, quod decreta sibi a quibusdam statua 
pretio cct millium drachmarum, manu extenta : 
Pecuniam mihi date, inquit, nam luec illius est basis. 
Tito filio ob iustitutum vectigal quoddam succen- 
senti, aureos inde comparatos ostendit, ac pericu- 
lum [acere jussit an olerent ? Alcinus οἱ Marcellus 
insidialores ejus deprehensi sunt : 4ο Aleinus Titi 
jussu in palatio interfectus ; Marcellus judicio dam» 
natüs, novacula sibi gulam precidit. Vespasianus 
ex febri decessit, vel, ut alii de Tito nientiuntur, 
veneno ip couvivio hausto. Objurgatus a medicis, 
quod in 578 morbo omnia munia obiret : Jmpe- 
ralorem, respondit, stantem mori oportere. Exstinge 


915 JOANNIS ZONAR.E 


tus est anno zelatis nono οἱ Lx mense et die octavo, 4 πλην τοῦ Mouctovíoo (9) ἅπαντες ἁτηλάθησαν. 
imperii anno decimu, vi diebus minus. XpniatioTte δ ἑνομίζετο, ὅτι ἀνδριάντα στῖῆσαι 
αὐτῷ φηφισαµένων τινῶν, οὗ τὸ ἀνάλωμα μυριάδες σαν πέντε χαὶ εἴχοσι, πρλέτεινε τὴν χείρα, Acca 
μοι τὸ ἀργύριον, εἰπών' ἡ γὸρ βάσις αὐτοῦ αὕτη ἐσεί. Καὶ πρὸς τὸν Τΐτον ἀναναχτοῦντα τέλει τενὶ 
ᾧ αὐτὸς χαταδέδειχεν, εἶπεν, χρυσοὺῦς ἑξ αὐτοῦ πεπορισµένους λαδθὺ», ἸΙδοῦ, céxvor εἶ τι 6(ovctr ; 
Ἐπεθουλεύθη καὶ ὑπὸ ᾽Αληϊνοῦ καὶ ὑπὸ ἩΜαρχέλλου. Φωραθέντες δὲ. ὁ μὲν ᾽Αληϊνὸς ἐν τοῖς βασιλείοες 
ἑσφάγη, τοῦ Τίτου χελεύσαντος * Μάρχελλος Ck χριθεὶς Ev τῷ συνεδρίῳ, χαὶ καταδιχασθεὶς, αὑτὸς ἑαυτὸν» 
. ἀνεῖε, ξνρῷ τεμὼν τὸν λαιμόν. Οὐεαπασιανὸς δὲ νοσήσας πυρε-οῖς µετήλλαξεν. ὡς δέ τινες ἔφασαν, 
τοῦ Τίτου χαταφευδόµενο: φάρµαχον ἓν συμποσίῳ τινὶ πεπωχώς. Ἐπιτιμώντων δὲ αὐτῷ νοσοῦντι τῶν 
ἰατρῶν ὅτι νοσῶν πάντα τὰ τῇ ἀρχῇ προσίχοντα ἔπραττε, TÓv αὐτοχράτορα, ἔφη, ἑστῶτα δεῖ ἆπο- 
ὑνήσχειν. Απεδίω δὲ ζήσας ἕτη πρὸς ἑννέα ἑφήχοντα xal μῆνας ὀκτὼ xat ἡ μέρας ὀκτώ ^ µεν- 


676 





αρχέσας δὲ ἕτη δέχα ἓξ δέοντα ἡμερῶν. 

X VIit. liuic defuncto Titus successit : qui ίοπρο- 
το imperii, neque crudeliter, neque libidinose 
quidquam fecit, sive ob mutatos mores, sive ob 
exiguum tempus quo imperavit. Nam rerum poti- 
wus, biennium duntaxat, menses v, et dies xsv 
vixil : vitze autem ejus spatium fuit annorum xxxix, 
mensium v, dierum xxv. Quare cum longsvitate 
Augusti coniparatur, quod nec is adamatus esset, 
si paucieres annos vixisset ; nec hic, si plures. 
Quod ille principio propter bella et seditiones as- 
perior, longo illo spatio. beneficientia inclaruit : 
hic moderate gesto imperio, in ipso gloriz fastigio 
decessit. Qaod si diu vixisset, crimini dari forte 
potuisset, eum majori fortuna quam virtule usum 
fuisse. In prineipatu suo nullum senatorem occidit: 
privilegia a superioribus imperatoribus concessa, 
litteris publice propositis confirraavit Pecuniam 
accurate conservavit, nec temere consumpsit, neque 
famen quemquam ex avaritia supplicio affecit. 


IH'. Τούτου δὲ τελευτήσαντας, ὁ Τῖτες τὴν ἀρχῖν 


διεδέξατο. Ὃς µοναρχήσας οὔτε φονιχόν τι οὔτε 


ἐρωτιχὸν ἔπραξεν, T] ὅτι µετεθάλετο, f] ὅτι ἐπὶ βρα- 
χύτατον, ὥς γε ἐς ἡγεμονίαν εἰπεῖν, ἐπεξίω. Δύο 


P q&p ἔ-η μετὰ την αὑταρχίαν xat μῆνας δύο ἡμέρας 
τε εἶχοσιν ἔξδησεν, ἐπ᾽ ἑννέα xal τριάχοντα ἔτεαι, 


xaY μησὶ πέντε, xai ἡμέραις πέντε χαὶ εἴχοσι. Av) 
χαὶ ἐξ ἴσου αὖὐτ.ν ἄγουπι τῇ τοῦ Αὐγούστου πολυ- 
ετίᾳ, ὅτι οὔτ' ἐχεῖνος ἐφιλήθη ἂν, εἰ ἑλάττιω χρόνον 
ἑνήχει, οὔτ᾽ ἂν οὗτος, εἰ πλείονα * 6 μὲν ὅτι, τραχύ- 
«spo; χαταρχὰς διὰ τοὺς πολέμους xai τὰς στάσεις 
γενόμενος, Ἡδυνήθη μετὰ ταῦτα εὐεργεσίαις ἓν τῷ 
πολυχρονίῳ λαμπρύνεσθαι ' ὁ ὃ' ὅτι ἐπιειχῶς ἄρξας 


"ἐν ἀχμῇ τῆς ὄύξης ἀπέθανε, τἀχ᾽ ἂν ἐλεγχθεὶς, εἴγε 


ἐδίω ἐπὶ μαχρὸν, ὅτι εὐτυχίᾳ πλείονι ἐχρήσατο 8 
ἀρετῇ. Οὔτε δέ τινα τῶν βουλεντῶν £v τῇ αὐτοῦ fve- 
µονίᾳ ἀπέχτεινε, xal γράµµατα ἐξέθηχε βεθαιῶν 
πάντα τὰ ὑπὸ τῶν πρότερον αὐτοχρατόρων δ-- 
θέντα (10) τισέν. "Hv δὲ περὶ χρήματα ἀχριθὴς, xal 


Sub eo Pseudonero exstitit, homo Asianus, nomi- C οὐ µά-ην ἀνήλισχεν' οὐδένα μέντοι μετὰ ταῦτα ἑχό- 


ne Terentius Maximus, Neroni et facie el voce 
similis : nam ad citharam quoque canebat. 196 
comparata in Asia factione, et ad Euphratem pro- 
gressus, manu longe majore facta, denique ad 
Artabanum Parthorum regem confugit. Qui Tito 
iratus, illum receptum Romain reducere instituit. 
Primo anno principatus Titi, sub autumnum subito 
ingens in Campania incendium exstitit. Vesuvius 
enim mons juxta Neapolim, copiosos ignis fontes 
continens, in inedio duntaxat ardet, exteriora carent 
igni. Proinde cacumina in circuitu veterem alti- 
tudinem oblinent, medium vero igni consumptum, 
dum magis ac magis subsedit, concavum est reddi- 
tum. Unde noctu flumma, interdiu fumus, alias 
major, alias ininor erumpit : aliquando etiam subito 
dehiscens, cineres eL saxa vi ventorum impulsa 
ejaculatur : et cum murmure resonat, ob spiracula 
non densa, sed rara et libera. Ac talis est Vesu- 
vius. 579 Tum autem. immani. tumultu , quasi 
uwontes inter 86 colliderentur, subito exaudito, 


λασέ mots. Ἐπὶ τούτου δὲ ὁ Wiubovépuv ἐφάνη, ὃς 
ἸΑσιανὸς ἣν, ἐκαλεῖτο δὲ Τερέντιος Μάξιμος, προσ- 
εοιχὼς δὲ τῷ Νέρωνι χαὶ τὸ εἶδος xal τὴν φωνή», 
xii γὰρ χαὶ ἐχιθαρῷδε,. "Ex τε τῆς Ασίας τινὰς 
προσεποιῄσατο, xal ἐπὶ τὸν Εὐφράτην προχωρῶν, 
πο))ῷ πλείους ἀνηρτήσατο * xal τέλος πρὸς 'Ap1á- 
6avov τὸν τῶν Πάρθων χιτέφυγεν ἀρχηγόν * ὃς χοὶ 
δι) prts τὸν Τῖτον ποιλύμενας ἐδέξατο τοῦτον χα] 
καταγαγεῖν εἰς ᾿Ῥώμην παρεσκευά» exo. Ἐν δὲ τῷ 
πρώτῳ τῆς ἡγεμονίας τοῦ Τίτου ἔτει πῦρ iv Kap- 
πανίᾳ πολὺ κατά tb φθ.ινόπωρον ἀθρόον ἐξήνθησε. 
T6 γὰρ ὄρος τὸ B:o6:iov (11), κατὰ Néav ὃν πόλιν, 
ἔχει πυρὺς ἀφθόνου, πηγάς᾽ µέτον δέ γε µόνον πε- 
πύρωται, τὰ δ᾽ ἔξω τούτου εἰσὶν ἄπυρα. Tov οὖν iv 
τῷ μέσῳψ χεραυνουµένων xal τεφρουµένων al μὲν 
πέρ:ᾷ κορυφαὶ τὸ ἀρχαῖον σώζουσιν Ὀψος τὸ δὲ pi- 
σον (13), δαπανηθὲν τῷ πυρὶ, χοῖλον £x τοῦ συνιςἀ- 
νειν ἐγένετο. Καὶ ἀναδίδοται ἐξ αὐτοῦ τῆς μὲν νυν. 
χεὺς φ)ὸς. 15€ ὃ ἡμέρας καπνὸς, xal ποτὲ μὲν 
μᾶλλον, ἑνίοτ: δ᾽ ἑλάττον. "Άλλοτε δὲ xok τέφΓαν 


Varie lectiones et nota. 


(0) Hir. τοῦ Μουσωγ.ου. Vide Scaligerum ad 
Eusebiuin, pag. 201, 2 edit. E 

(10) Δοθέντα. Xiphilinus, seu Dio, inde emen- 
dandus, qui βεδαιωθέντα habet, ex Sueton. Denefi- 
cia a superioribus concessa principibus, etc. 

(44) "Upoc τὸ Béc6wr. Ma Dioni appellatur : 


Constantino lib. n De t(hemat. cap. 11. Obcso»- 
6t5;. 

(12) To δὲ μέσον. Hic Wolfii versionem emen- 
davimus ex senteatia Sylburgi:. Scripserat Wolfius, 
medietate exusta et depressa, 








977 ANNALIUM 5. XI. 


ἀν αθάλλει, ὅταν ἀθρόον ὑφινέσῃ. Καὶ λίθους àva- A primum ingentia saxa exsilierunt, deinde magnus 


πέπει, ὅταν ὑπὸ πνεύματος ἀρθῇ, ἡχεῖ τε xal od 
θυαπεπιληµένας, ἀλλ' ἁραιὰς xol ἑἐλευθέρας τὰς 
ἀναπνοὰς ἔχον. Τοιοῦταν μέν ἐστι ch Βέσθιον. Τότε δὲ 
χτύπος ἑἐξαίσιος ἑξαπίνη- ὡς τῶν ὁρῶν συμπιπτόν- 
των ἐδηκούσθη. Καὶ ἀνέθορον πρῶτον μὲν λίθοι 
ὑπερμεγέθεις, ἔπειτα πῦρ πολὺ xal καπνὸς ἄπλετος, 
ᾧς α4λ τὸν ἤλιον συγκρυφθῆναι, χαὶ σκότος kx φωτὸς 
γενέσθαι, Καὶ τέφρα δὲ ἀνεφυσήθη ἀμύδητος, ὡς 
τῆς τε γῆς xal τῇ; θαλάσαης καὶ τοῦ ἀέρος χατα- 
σκεδασθηναι παντὸς, καὶ τοὺς: ἰχθύας τά τε ὄρνεα 
ξιαφθαρΏναι, xal δύω πήλεις, τὸ. τε ᾿Ερχούλάνεον 
xii τοὺς Παμπηῖους, àv θοάτρῳ τοῦ δήµου αὐτῶν 
χαθηµένου, καταχωσθῆναι. Τοσαύτη δ' ἦν ἡ τέφρα, 
ὥστε οι αὐτῆς xal ἐς 'Apptxtv ἐλθεῖν xal εἰς Συ- 
píav καὶ εἰς τὴν Αἴγνπτον wal εἰς αὐτὴν τὴν Ῥώ- 

μην», ἐξ ὃς ὕανερον λοιµέ δης νόσος ἑνέσκηψεν. "0 δ' 
οὖν Tito; tel; Καμπανοῖς χαὶ οἰχιστὰς ἔπεμψε, vat 
Χ(Άματα ἐδωρήσατο ἄλλα τε xul τὰ τῶν ἀχληρονο- 
µήτων. Λὑτὸς δὲ οὐδὲν παρ) οὐδενὸς, χαίτθι πολλῶν 
διδόντων, ἑἐδέξατο. II λλὰἁ δὰ τῶν δηµοσίων ἔργων 
ἀνέστησεν οἴκοθεν, χαὶ ἀγῶνας ἐποίησε θαυμαστοὺς, 
Lv ol; σφαιρία ξύλινα μικρὰ ὄνωθεν ἑῤῥίπτει, σύμ- 
6ολον ἔχεντα τὸ μὲν ἑδωδέμου τινὸς, τὸ δὲ ἑαθῆτος, 
ἄλλο χρυσοῦ, ἵππων, ὑποξζυγίων, βοσχηµάτων, &v- 
ὁραπόδων * ἃ οἱ ἁρπάξοντες πρὸς τοὺς δο:Ώρας αὖ- 
τῶν ἀἁπάγυντες τὸ ἐπιγεγραμμένον ἐλάμδανον. Τού- 
του ἐστὶ xat fj ἀοίδιμος ἐχείνη φωνᾖ αἱπόντος' Σήµε- 
tov οὐχ ἐδασίλευνσα, ἐπεὶ οὐδόνα εὐηρτέτησα. 
Ἑούτου τῷ κρώτηρ ἔτει Aivo; ὅ α«ρῶτος ἐπίσχοπος 
τὴς Ῥωμαίων Ἐκκλησίας τελευτῶν ᾽Ανεγελήτῳ (13) 
τὴν ἀρχιερωσύνην παρέξωχε. Τῷ δ' ἐπιγχενομένῳφ 
ἔτει µετίλλαξεν ὁ Τΐτο:, ὡς μὲν φήμη κρατεῖ, πρὸς 


18 


ignis et fumus immensus, ut. sol occultaretur , et 
lux in tenebras converterctur. Est et cineris vis 
ineffabilis effusa, quo in aere, terra et mari dis- 


sipato. pisces et volucres perierunt : et duo oppida" 


Herculanum ct Pompeii, populo in theatro consi- 
dente. sunt oppressa. Tantum porro cineris fuit, 
ut aliquantum etíam in Africam, in Egyptum οἱ 
Syriam, ipsamque Roma:n perferretur : unde pe- 
stilentia consecuta est. Titus vero Campanis celo- 
nos nisit, οἱ peeunias donavit, eorum priesertim 
qui sine haeredibus decesserant: ipse a nemine 
quidquam, etsi multi. offerrént, accepit. Multa pu- 
blica zdificia de suo exstruxit : ludos mirabiles 


fecit, in quibus globulos ligneos deficiebat, in quo-- 


rum aliis esculenti aliquid, aliis vestis, atfits aurum, 
equi, jumenta, pecudes, mancipia Ín«cripta erant, 
qui qui rapuerant, eum ad dispensatores pertulis- 
sent, ea accipiebant, que inscripta erant. Hujus est 
etiam celebrata illa vox, cam dixit: Hodie non impe- 


ravi, quia nemini benefeci. Primo ejus anno Linus ,': 
primus Romanorum episcopus, moriens thronum: 
. Anacleto reliqui. Anno sequenti decessit Titus, 


vel insidiis fratris, vel ex morbo: Α Domitiano 
certe quidem spirans adhac , cum diutius forsitan: 
vivere posset, in cistam nive plenam est conjectus, 
quasi morbus refrigerationem postularet. Moritu- 
rus $e unum quiddam peccasse. dixit, quod quale 
esset, non explicavit. Quidam id ad Domitiam 
fratris uxorem, quam duxerat, referunt ; alii ad 
Domitianum, quem aperte sibi insidiantem , non 
peremisset : a quo et ipse interiit, el Romanum im- 
perium tali viro tradidit. 


τοῦ ἁδελφοῦ ἐπιδουλευθεὶς, ὡς δ' ἔνιοι Υράφουσι, νοσῄσας. Ἔμπνουν μέντοι αὐτὸν ἔτι ὄντα xai τᾶγα: 


xai περιγενέσθαι ΄δυνάμενον ἐς λάρνακα πλήρη yivog ὁ Δομετιανὸς ἐνέδαλεν, ὡς δεοµένης τῆς νόσου 
τάχα twbg περιψύξεως Αποψύχων δὲ εἰπεῖν λέγεται ὅτι "Εν μόνον àxAnpyuéAnca. Τί δὲ τοῦτο $9 
οὗ διεσάφησε. Τινὶς μὲν οὖν λέγουσιν ὅτι τὴν Δομετίαν ἔσχε τὴν γυναῖνα τοῦ ἀδελφοῦ ' ἕτεροι 0& 


ὅτι τὸν Δομειιανὺν οὐχ ἀπέχτεινεν, 
xa τὴν ΄Ῥωμαίων ἀρχὴν ἀνδρὶ τοιθύτῳ Ξξέδωχεν. 

(8. Ἔτι γοῦν ποῦ Τίτου ἐμπνέοντος, 
Ῥώμηον ἀφίππευσε καὶ elc τὸ στερατόπεδον εἰσελή- 
λυθς xoi τὴν ἐπ.κλησιν καὶ τὴν ἑἐξουσίαν τοῦ αὗτο- 
πράτορος ἕλαδεν. "Hv δὲ θρασὺς καὶ ὀργίλο:, xai 
ἐπίδβουλος, xai κρυψίνους * ἄνθρωπον δὲ ἑφίλησε μὲν 
ἁληθῶς οὐδένα πλήν τινων γυναιιῶν, Ἑ πλάττετο δὲ 
ἁγαπᾷν ὃν μάλιστα κχτεῖναι Ίθελεν. "Απιστος γοῦν 
xai πρὸς τοὺς χαριζοµένους αὐτῷ καὶ ὑπηοετοῦν- 
τας εἰς τὰ δεινότατα dv. Καὶ ὁπότε τινὲς αὐτῷ 1 
πλεΐῖστα πορίσειαν χρήματα 7| πολλοὺς συχοφαντή- 
σέιαν, τούτους ἐκτίνννεν, (v! ὑπ αὐτῶν µόνων box) 
πρὀδαίνειν τὰ ἁδικήματα. Κάχιστος δὲ ὧν xal τοὺς 


τοῦ πατρὸς xal τοῦ ἁδελφοῦ φίλους ἀτίμως slys, 


τοὺς δὲ χαὶ διώλεσε. Καὶ τὴν γυναῖχα αὐτοῦ Δριι- 
τίαν ὡς ἐπὶ µοιχείᾳ ἀπεπέμφατο, τὸν Πάριν τὸν ὁρ- 


ἐπιδονλεύσντά οἱ σαφῶς, ἁλλ αὐτός τε ὑπ ἔκείνου ἑφθάρη 


εἰς τὴν D XIX. Is Tito adhuc spirante Romam equitavit : 


castraque ingressus, el cognomentum ct potesta - 
tem imperatoris accepit : homo audax , iracundus, 
insidiator, occulti ingenii, mortalium neminem ex 
anime diligens, preter mulieres quasdam : eum- 
mum erga 606 quos maxime perditos cupiebat, 
amorem simulans : infidus iis qui ipsi gratificaban- 
tur, et in rebus 58g atrotissimis operam nava- 
bant. Nam qui inaximam ei pecuniam proeurabant, 
aut multos calumniabantur, eos occidebat , ut ab 
illis duntaxat injuriz proficisci viderentur. Patris et 
fratris amicos, ut homo pessimus, partim ignomi- 
niose tracfabat, partim oceidebat. Uxorem Domitiam 
per causam adulterii repudiavit, Paride saltatore in 
media via illius causa occiso. Cum filia (rais Julia, 


Varie leetiones et nota. 


13) 'Arsyx.lito. lta etiam tres 1199, quem no- 
stri vulgo Anacletum vocant, quasi istius Pontificis 
homani nomen affectatione quadam efferendum 


crediderit Zonaras. Sic 
dices preferre monet 


ep. 15. 


orro scriptos Eusebii co- 
enr. Valesius ad lib. 111, 


9:9 


JOANNIS ZONARUE 


9:0 


tanquam uxore, haud dissimulanter rem habebat. A ynsthv àv µέσῃ τῇ ἐδῷ δι αὐτὴν φονεύσας. Καὶ τῇ 


Deinde à populo exoratus, in gratiam cum Domitia 
rediit, sed Julize consuetudine nihilo secius usus est. 
Ín Galliam profectus, et trans Rhenum, agros eoruin 
cum quibus pax intercedebat, populatus, quasi re 
przclare gesta superbiebat,aucio militibus stipendio 
ob victoriam scilicet. Nam cum eis septuagens 
quinz drachm:e solverentur, centenas dari jussit. 
Cujus largiiionis cum poenituisset , stipendiis non 
imminutis, sed numero militum contracto, utraque 
re reipublice multum incommodarit : quod ncc 
satis erant qui eam defenderent, et magna stipen- 
dia accipiebant. Eos a quibus observabatur, et a 
quibus negligebatur , ex aequo oderat : alteros ut 
adulatores, elteros ut conteinptores. Falsis victo- 
riia j'clandis consulatam in decennium, censuram 
per omnein zelatem accepit. Multi provinciales ob 
violentas exactiones defecerunt, ut Nasamones : 
qui et quiestores occiderunt, οἱ Numidia preto- 
tem Flaccum ita vicerunt, ot castris ojus potiren- 
tur in quibus cum preter alia cibaria, vini quo- 
que copiam reperissent , inebriati obdormiverunt. 
Quo Flaccus cognito, eos aggressus internecione 
delevit, ac ne imbelli quidem ztati pepercit. Quo 
tuccessu elatus Domitianus, ad senatum dizit so 
Nasamonibus vita interdixisse. Jam enim Deum se 
perhiberi volebat, et Deum ae Dominum nominari 
summopere l:tabatur. Átque hzec non tantum dice- 


ἀδελφιδῇ Ἰουλίᾳ (14) 30vfjv ἁπαρακαλύκτως, ὡς γα- 
pet. Εἶτα δεηθέντος τοῦ δήμου χατηλλάγη μὲν τῇ 
Δομιτίᾳ, ἐχρῆτο δ οὐδὲν ἧττον «fj. Ἰουλίᾳ. Καὶ µε- 
τὰ ταῦτα εἰς Γαλατίαν ἐβρρμήδας, xai λεηλατίσας 
τινὰ τῶν πέραν Ῥήνου τῶν ἐνσπόνδων, ὠγκοῦτο ὃς 
τι μέγα χατωρθωχὼς, xaY τοῖς δτρατιώταις ἑππό- 
Ense τὴν μισθοφορὰν τάχα διὰ τὴν νίχην. Πέντα 
γὰρ xat ἑδδομίχοντα δραχμὰς ἑκάστου ap 6kvovtoz , 
ἑχατὸν ἑχέλευόε δίδοόθαι. Μεταμελτθεὶς δὲ τὴν μὲν 
ποσότητα οὐχ ἐμείωσε, vb δὲ «λήθης θῶν στραττυο- 
µένων σννέστειλε. Καὶ ἑχατέρωθεν μεγάλα τὸ δη- 
µόσιον ἔόλαγε, μἠθ᾽ ἐκανοὺς τοὺς ἀμύνουτάς αὐτῷ, 
xal τούτους µεγαλομίσθους ποιήσας. Καὶ τοῖς 0:- 
ραπεύουσι δὲ χαὶ τοῖς μὴ ἀμφοτέροις ὁμοίὼς Ίχθετο, 
vol; μὲν ὡς θωπεύόυσε, τοῖς δὲ ὡς χαταφρονοῦσι. 
Νίΐχας δὲ φευδεῖς προσποιούµενος, ὕπατος μὲν tx" 
ἔτη δέκα, τιµητὴς δὲ διὰ βίου κεχειροτόνητο. Πολαοὶ 
δὲ τῶν ὑποτελῶν Ῥωμαίοις ἀφίσταντο, χρήματα 
βιαίως πρἀσσόµενοι, ὡς xat ot Νασαμῶνες. Τούς τα 
γὰρ τῶν χρημάτων πράκτορας ἔφθειραν, xaX ον 
Νουμεδίας ἄρχοντα Φλάχκον kxsxüóvta σφἰσιν ἧττη- 
όαν οὕτως ὡς πορθῃσαι xat τὸ στρατόπεδον. Eo póv- 
τες δὲ kv αὐτῷ «Aa cs ἑπιτήδεια χαὶ olvov, ἔμπλη- 
σθέντες ὕπνωσον. Καὶ γνοὺς ὁ Φλάκχος τοῦτο ἐπέθετο 
αὐτοῖς χαὶ πάντας ἁπώλεσε καὶ τοὺς ἁποβάχους (18) 
δι/φθειρεν ἅπαντας. "Eq' ᾧ ὁ Δομετιανὺς ἐπαρθεῖς, 
εἶπε πρὸς τὴν βουλὴν ὅτι Νασαμῶνας (16) ἐχώλυσα 


bantur, sed etiam pingebantur. Cum in spectaculo { εἶναι. "Ἠδη Ὑὰρ καὶ Osho tou νοµίζεσθαι, xat 


magna pluvia et tempestas subito erupisset,neminem 
discedere aut alia3 vestes induere passus, ipse pe- 
hulas subinde mutavit : unde muli lesa valetudine 
perierunt. Éos quos suppliciis affecit, nemo nume- 
rare queat : ac inter cseteros ob adulterii crimen 
mulií locupletes 8&1 et viri et mulieres, quarum 
aliquas ipse constuprarat, poenas dederunt. Sunt et 
aliis de causis multi e multati et interfecti. Nam 
mulier quadam quod se ante illius statuam exuisset, 
occisa est : alius, ut cum astrologis collocutus. Me- 
lium quemdam, quem rerum potiturum esse fama 
erat, relegatum occidit, per eam causam, quod 
orbem terrarum in cubieuli sui parietibus pictum 
haberet. Rhetorem quemdam, quod cxercendi 
ingenii causd eontra tyrannos declamassel , oapite 
multavit. Muiti ob philosophie studium  perie- 
runt, pulsis reliquis. Ad hunc modum grassanti 
jinsidie struete sunt a Parthenio et Sigero cubi- 
culi custodibus, et ab Entello qui a libellis erat 
reipublice, et a Stephano liberto. Earum insidia- 
rum et lomitia uxor, et Norbanus przfectus, et 
collega Petronius conscii foerunt. Nam Domitia, 
qua se invisam illi esse.sciret, cedem metuebat, 
cseteris non amplins eum diligentibus. Fertur 


δεσπότής καλούμενος, xai Ocbz ὑπερηγάλλετοι Ταῦ- 
τα οὐ µόνον ἑλέγετο, ἀλλά staV ἐγράφετο. "Ev δὲ 0έᾳ, 
ὑετοῦ πολλοῦ xa χειμῶνος σφοδροῦ ἑξαίφνη; Ύενα- 
µένου, οὐδένα εἴασεν ix τῆς θέας ἁπαλλαγῆναι, ἀλλ’ 
αὐτὸς μανδύας ἀλλασσόμενος, ἐχείνοις οὐδὲν µεταμ- 
Φιάσασθαι παρεχώρησε * κἀντεῦθεν πολλοὶ,νοσήσαν- 
πες, ἑτελέύτησαν. Tou; 0 ὑπ' αὐτοῦ κολασθένοας 
οὐχ ἄν τις ἑξαριθμήσασθαι δύναιτα, συχνοὶ δὲ xat 
ἄνδρες xot γυναῖχες τῶν πλουσίων ἐπὶ µοιχείᾳ ἔχο- 
λάσθησαν ’ ὧν ἔνιαι καὶ ὑπ' αὐτοῦ ἐμοιχεύθησαν. 
Καὶ ἄλλαις ὃ) αἰτίαις πολλοὶ καὶ ἑζημιώθησαν καὶ 
ἀπέθανον. l'uvh γάρ tie, ὅτι ἐναντίον εἰκόνος αὐτοῦ 
ἀπεδύσάτο, ἐφονεύθη καὶ ἕτερος ὡς ἀστρολόγοις 
ὠμιληκώς. Μέτιον δέ τινα, ὃν fj φήμη μοναρχῆσαι 
μέλλειν ἐχήρυττνεν, ἑδορίσας ἑφόνενσεν, ἐγκαλέσας 
αὐτῷ ὅτι ἐν τοῖς τοῦ ποιτῶνος Τοΐχοις οἴχο γεγραµ- 
µένην τὴν οἰχουμένην. Καὶ σοφιατήν τινα, ὅτι ἆσπων 
µελέτην κατὰ τυράννων συνεγράφατο, θανάτῳ ἐκό- 
λασε. Πολλοὶ δὲ xa ὡς φιλοσοφοῦντες διώλοντο, xal 
οἱ λοιποὶ ἐξηλάθησαν. Τοιαῦτα δὲ πράτεων ἕπεθον - 
λεύθη παρά τε Παρθενίου καὶ Σιγήρου τῶν προκοί» 
των αὐτοῦ, xdi ἙΕντέλλου τοῦ τὰ τῆς. ἀρχῆς βιδλία 
διέποντὸς, xal Στεφάνου ἀπελευθέρόν. Tbv à. ἐπι- 
θουλὴν oUtz f rov αὐτοῦ Δομιτία ἠγνόησεν, οὔτε ὁ 


Varia leetiones et nota. 


(14) Τῇ ἁἀδεῖφῇ "ovJtg. Alter codex. inquit 
Wolfius, habet ἀδελριδῇ, οἱ sic legendum ex Suetonio 
tnstat, lta etiam legitur in Regiis et Colberteo. 

(15) Απομάχους. S.c mss. Reg. et Culb. ἆπτο- 


μάγους, alter e Wolfianis, sed perperam, praetulit. 
(16) Νασαμῶνας. Yi:e Scaligerum ad Eusebiutu, 
pag. 205, 9 edit. 














081 


ANNALIUM LiB. ΧΙ. 


C63 


É αρχος Nop6 vh:, οὓς: ὁ συνάρχων Πετρώνιος. A autem. eos omnes ob suspicionem | occidere. in 


'H τε γὰρ Δομιτία ὑπ αὐτοῦ µισουµένη ἑδεδίει μὴ 
ἀπ,θάνῃ, καὶ οἱ ἄλλει οὐκέτ' αὐτὸν ἐφίλουν. Λέγεται! 
δὲ ὅτι πάντας ἅμα αὗτοὺς ὁ Δομετ:ανὸς ὑποπτεύων 
ἀπηχτεῖνα: ἑ. ελέτα * xal τὰ ὀνόματα αὐτῶν dro paw 
φάμένος iy τῇ κλίνη ὑπέθετο ὑπὸ τὸ προσχεφάλαιον’ 
καὶ τι παιδίον την ἀπογραφὴν ἀφελόμενον ἔφερε, 
μὴ εἰέὸς εἰ φἑρει. Ἐντυχοῦσα δὲ fj Δομιτία αὐτῷ, 
καὶ ἀναγνοῦσα τὰ γεγριλµµένα, χἀχείνοις ἐμήνυσε, 
xix τούτου συνετάχυναν τὴν ἑπ.έονλἠν. Καὶ πολλὰ 
δὲ σημµεῖα ἑγένοντό οἱ οὐχ οἴσια. Λαργῖνος δὲ τις 
11 όχλος, bv Γερμανίᾳ προειπὺ v ὅτι χατὰ «fjvós τὴν 
ἡμέραν τελευτήσει 6 Δομετιανὸς, ἑπέμφθη διὰ τοῦτο 
σνσχεθεὶς εἰς shv Ῥώμην ΄ xat ἐρωτηθεὶς παρ) αὐ- 
7,0 ἔφη xal τότε οὕτω γενήσεσθαι. Καταδεχασθεὶς δὲ 
θανεῖν, ἀνεδλήύη, ὅπως μετὰ tbv ἡμέραν ἓν f] ἔφη 
ἀποθανεῖσθτι µέλλειν τὸν Δομετιανὸν φονενθῇ' σφα- 
Ὑέντος δὲ τοῦ Δομετιανοῦ xac ἐχείνην, ἐσώθη. 
"Etepo; δὲ τις εἰπὼν αὑτῷ ὁπότε xai ὅπως φθαρή- 
σεται, ΠἈρωτήθη ὁποίῳ καὶ αὐτὸς τρόπῳ θανεῖται - 
χαὶ φῆσας e; ὑπὸ χυνῶν ἀνα) ωθήσεται, (iv κατ- 
ε ρίθη κχαυθῆναι, καὶ τῷ πυρὶ προσεῤῥίφη, Ὑετοῦ 
6t χαταῤῥαγέντος πολλοῦ ἢ μὲν πυρὰ ἑσδέσθη, 
ἐκεῖνον δὲ ὁπίσω τὼ χεῖρε δεδεµένον, xal ἐπιχείμε- 
vov αὐτῃ. χύνες εὑρόντες διεσπάραξαν. Tq δὲ Aope- 
ειανῷ τὸ μετημόθρινὸν ἀναπανομένῳ, τὸν Στέφανον 
(og τῶν ἄλλων ἑῤῥωμενέστερον εἰσέπεμφεν ὁ Tlap- 

ἐν ος. Καὶ ἐπ)ήγη μὲν ὁ Δομετιανὸς, οὐ μὴν χαι» 
pízv, ἀλλὰ χαταθληθεὶς ὑπὶ αὐτοῦ ἔχειτο ' εἶτ᾽ αὖθις 


animo habuisse, eorumque nemina pugillaribus 
inscripta, sub cervirali sno posu:sse. Eam «descri- 
ptionem pusio quidam abstulit, quid ferret. igma- 
rus : qua Domitia forte fortuna lecta , et cateris 
indicata, effecit, ut insidi: maturarentur. Iuteri- 
tus ei inultis signis est prienuntiatus. Nam Pro- 
clus quidam Larginus, quod in Germania predise- 
rat, certo die Domitianum obiturum esse : coin. 
preliensus, eaque de causa Romam missus. et a^ 
ipso rogatus, idem affirmavit : el capitis damnatus, 
εἰ asservatus , ut post eum diem quo Domitianum 
periturum esse dixerat, occideretur, eo die illo 
interfecto, evasit. Alius, qui ei tempus et. modum 
interitus przedixerat, interrogatus ab eo, quo. ipse 
morlis genere ohiturus esset * Respondil se a 
canibus esse lacerandum. Damnatas igitur ui vi- 
vus cremaretur, et in ignem eonjectus est, Sed. in- 
genti pluvia rogo exstincto, ille revinctis post 
tergum tanibus a canibus est discerptus. Caeterum 
Paruirenius Stephanum ut robustiorem contra Do- 
mitianum meridíantem misit, qui icu, sed ron 
Íicthali, prostrato ineubuit, donee aliis adjuvan- 
tibus tyrannum plane confecit. Occiso Domitiano , 
Stephanus etiam 589 coucureu eorum qui conja- 
rationis expertes erant, periit. Apollonius vero 
Tyaneus, Pythagoricus philosophus , et magus in- 
signis, tuun. Ephesi ad populum verba faciens ea 
hora qua Domitianus ecdebatur (ut post ex iis 


ὑπ) ἐχείνου xai ἑτέρων προχατειργάσθη. Καὶ ὁ μὲν ϱ qu:£ utrolique acciderunt, certo compertum est, 


οτω χατεσφἀγη, xal ὁ Στέφανος δὲ προσαπώλετο, 
συνδραµόντων En' αὐτὸν τῶν οὐ µετεσχηκότων τῆς 
"συνωμοσίας. Απολλώνιος δὲ ὁ Τυανεὺ; (φ:λόσυφος 
6: οὗτης ἦν Πυθαγοριχὸς, Υόης 63 µάλιατα) ἐν Ἐφέ- 
σῳ τότε Otáqtov, καὶ τῷ πλήθει διαλεγόμενος, κατὰ 
τὴν ὥραν καθ) ἣν ὁ Δομετιανὺς ἀνῃρείτο, ὡς ὕστερον 
&x τῶν ἑχατέρωθεν γενοµένων Γχριθώθη, ἐπί τινα 
ὥραν bycb; ἔστη, εἶτα ἑξεδόησε ' Εὖγε,Στέφανε, xa- 
Joc, Στέφαγθ, aai τὸν ἁ.ιτήριον ' ἔπ.ληξας. 
ἔζρωσας, ἀπέκτειγας. Τοῦτο δὲ xaX ὁ Φιλόστρατρ:, 
τὸν τοῦ ᾽Απολλωνίου βίον συγγεγραφὼς, οὕτως àv- 
ένραφενε Ἔρησε δὲ Δομετ'ανὸς Ex πρ)ς τέσσαρσι 
τεσσχρἀάχονῖα xal μῖνας δέχα vol ἡμέρις EZ xoi 
εἴκοσιν * ἐμονάρχησε ὃ᾽ ἐνιαντοὺς πεντεχαίδεχα xal 


cum aliquandiu attonitas stetisset , tandem exela- 
mavit: Éuge Stephane, reete, Stephane, [eri scelera- 
(μὴν : percussisti, vuluerasti, occidisti. Hoc Philo- 
stratus Lemnius in Apollonii Vita refert. Vixit 
lPomitianus annos xLEv, menses xi», dies vi et xx. 
Fnperavit snnos xv et dies v. Quarto anno impcrii 
ejus, Alexandrin:s Eeclesi» primo post Marcum 
apostolum pontifici defuneto, Abilius suceessit , 
seeundus Alexandri:x poniifex. Decimo auno prin- 
cipatus ejus defuncto Anacleto, Cleruens poniifica- 
tam Romanum suscepit, tertius, Eusebio auctore , 
urbis episcopus. Hie odiosissimus tiuperator per- 
secutionem Christianorum post. Neronem redinte 
gravit, illius in oppugnando Numine audaciam 


ἡμέρας πέντε. Tip δὲ τετάρτῳ ἔτει τῆς αὐτοῦ µοναρ- D imitatus : et Joannem. apostolum, eumdemque 


y/24 6 τῆς ᾽Αλεξανδρέων Ἐκκλησίας πρῶτος μετὰ 
Μάρχον τὸν ἁ πόστολον ἀρχιερεὺς γεγηνὼς ἑτελεύτη- 
σε, χαὶ Αθίλιος αὐτὸν διεδέξατο, δεύτερος ἑπίσχο- 
«og Αλεξανδρείας γενόµενο:. Tip δωδεχάτῳ ὃ ἔτει 
τῆς Ἁγεμονίας αὐτοῦ τελευτήσαντος ᾿Ανεγχ]ήτου, 
Κλίμης την ἀρχιερωσύνην τῆς 'Ῥώμηῆς παρέλαθε, 
τρίτος ταύτης χρηµατίσας ἐπίσχοπος, κατὰ v5» Εὺ- 
σἱδιον. Οὗτος ὁ ἔχθ,στος αὐτοχράτωρ μετὰ τὸν Νέ- 
Ρωνα αὖθις τὸν κατὰ τῶν Χρ:στιανῶν διωγμὸν 
ἀνεχίνησε τῆς ἐχείνου θεοµαχίας διάδεχος γεγονὼς, 
ὃς xai τὸν ἁπόστολον xaX εὐαγγελιστὴν Ἰωάννην ἓν 
Πάτμῳ τῇ via διὰ τὸ χήρυγµα περιώρισε, xal 
τοὺς ἀπογόνους Δαθὶδ ἀνχιρεῖσθαι προσέταξε. Ta 0" 


evangelistam , ob przconinam ín iusulam Patmon 
relegavit, Davidisque posteros tolli jussit. Quam 
rem Eusebius Egesippi verbis ad hune exponit 
modum : Adhuc superstites erant nepotes Jude, qui 
frater Domini secundum carnem. diciwr, quos wt 
Davidis posteros quidam delulerunt. Eos Domitianus 


* ed se adductos percunctatus est, an Davidici essent ? 


Illis affirmantibus, interrogare perrexit, quot fundos 
possiderent, et quantum. pecunie haberent ? Cui illi 
responderunt, ix millia denariorum tantum se κα: 
bere : caque non in pecunia, sed in eestimatione fun- 
dorum, unde et ipsi labore suarum manuum victita- 


. rent, εἰ tributa. penderent , et manutim  callos pro 


085 JOANNIS Ζ0ΝΛΒΑ, 98& 


laboris argumento ostenderunt. Interrogati etiam de 4 ἰστορῶν ὁ Εὐσέδιος (17) τν Ἠγήσιππον παράχεε 
Christi regno, cujusmodi id essel ? et ubi, et quando — Aiyovta οὕτως: Ἔτι δὲ περιῆσαν υἱωνοὶ Ἰυύδα 
revelandum ? id non esse mundanum, dixerunt, ne- τοῦ χωτὰ cápxa. Asyogáérov dócAgpev tov Κυρίου, 
que terrenum, sed celeste , et in consummatione s&- — oüc εινες προσήγγειλαν ὡς ἐκ 1ένους ὄντας Aa- 
culorum revelandum. llis auditis Domitianus, eos οὐ Εἰδ. Τούτους πρὸς αὐτὸν ἀγθέντας ὁ Δομετιανὸς 
tilitatem contempsit, et liberos dimisit, et persecu- — fjpeco εἰ ἐκ Δαθίδ &ici, xal κατέἐθεντο. Ilpoc£& i 
tionem edicto inhibuit, Ut autem pessimus fuit, ita pero οὗ» πόσας πέκτηνται κτήσεις xal πέσων 
vitam violenter abrupit : quod utinam ante sus- εὐποροῦσι χρημάτων: οἱ δ' ἔρασαν &rraxic gi dca 
ceptum imperium factum esset ! δηνάρια ὑπάρχειν αὑτοῖς póra, xal ταῦτα Oba 
ἐν ἀργυρίοις ἔχειν, dl £v. διατιµήσει γῆς Ec αὐτούς τε διατρέρεσθαι, αὐτυυργοῦντας, x«l 
τοὺς φόρους εἰσφέρειν" καὶ τὴν τῶν χειρῶν δὲ τραχύτητα ἐπεδείκνυον τῆς αὐτουργίας uapco - 
piov. Ἐρωτηθέντες δὲ καὶ περὶ τῆς τοῦ Ἀριστοῦ βασιλείας, ὁποία τις εἴη xal zoi xal πότε αντ] - 
σοµέγη, οὐ χοσμικὴν αὐτὴν εἶναι οὐδ' ἐπίγειο" ἀπεκρίναντο, ἀ.ἱ.1’ ἐπουράνιο», ἐπὶ συντελείᾳα 
τῶν αἰώνων parnconérqr. 'Eg'olc ὡς εὐτε]ῶν αὐτῶν xacagporíücac ὁ Δομετιανὸς ὀλευθέρους 
ἀφῆκε, καὶ τὸν διωγμὸν προστάγµατι ἔπαυσεν. Ὁ μὲν οὖν κάκιστος Ἱεγονὼς βιαίως ἀπέῤῥηξε «bv 
ζωὴν, ὡς εἴθε καὶ πρὸ τῆς μοναρχίας ! 

XX. Qui autem Domitiano insidiabantur, id fa- Β K'. Ἡ δ' ἡγεμοία εἰς Νερούαν µετήνεχτο. 
cinus non prius 583 aggressi, quam cerium suc- ἄνδρα καὶ tüyevisravoy xal ἐπιειχέστατον. Ol γὰρ 
cessorem nacli essent, principatum Nerva optimo τῷ Δομετιανῷ ἐπιθουλεύοντες 0) πρότερον Épyoo 
et nobilissimo viro detulerunt, qui ob predictum Ίψαντο, πρὶν τὸν διαδεξόμενον τὴν αὑταρχίαν &6e- 
ab astrologis imperium pene periisset. Domitianus — 6a:5avzo. Ἠλθον οὖν ἐπὶ τὸν Νερούαν, ὃς ἄστρ-- 
enim omnium principum nataliliis diebus et horis λόγων ὅτι µοναρχήσαει Φπσάντων, μιχροῦ διώλετο 
indagatis : ea quoque de causa non paucos, qui ἄν. 'O γὰρ Δομστιανὸς πάντων τῶν πρώτων τάς τ 
potentes fore putabantur, sustulit, occidisset et ἡμέρας xat τὰς ὥρας ἐν αἷς ἐγεγένηντο διασκοπῶν. 
hune, nisi astrologus quidam jlli benc cupiens, οὐκ ὀλίγους xàx τούτου τῶν ἐλπιζομένων ἓν τινι 
eum inira paucos dies esse moriturum dixisset. δυνάµει ἔσεσθαι npoavi)iaxce. Καὶ τοῦτον ἀπέχτει- 
Quod cum verum esse crederet, czde ejus absti-: νεν ἂν, el µή τις τῶν ἀστρολόγω» αὐτῷ εὐνοῶν 
nuit, quem jam ab ipsa natura quasi capitis dam- ἔφη ὅτι δι ὀλίγων ἡμερῶν τελευτήσει πιστεύσας 
naium esse putabat. Nerva autem ob eam praedi- ΎΥ2ρ ὕντως touv' ἔσεσθαι, οὐχ ἠθέλτσε χἀχεῖιον 
ctionem faeilius persuaderi sibi passus est, ul, πεφονευχέναι, ὡς πάντως μετὰ μικρὺν τιθνηξό- 
Dcmitiano interfecto, statim susciperet imperium. . psvov. Διά ταῦτα γοῦν ῥᾷον ἔπεισαν αὐτὸν συνθέ- 
Cujus prima cura fuit, ut ab illo actos in exsilium,  σθαι «fj τῆς ἡγεμονίας ναταδοχῇ. xal φθαρέντος 
decreto revocaret, bonis etiam restitutis. Patres — toU Δομετιανοῦ οὐθὺς αὐτὸ, τὴν αὐταρχίαν ἑδέξατο, . 
vero conscripti honores Demitiano decrelos seng- καὶ τοῖς ὑπ' ἐχείνου ἐξελαθεῖσι δύγµατι ἐπανελθεῖν 
tusconsulto abrogarunt. Tum etiam magnus apo- ἑφῆχε, καὶ τὰς οὐσίας ἀπολαθεῖν. Ἡ δὲ γε σὺγ- 
solus Joannes e Patmico exsilio Ephesum rediisse Ἅἆλητος χαθαιρεθΏναι τὰς Δομετιανοῦ τιμὰς ἑφηρί- 
ferlur. Nerva ct justitixw amans, et alienus ab ava-— σατο. Τότε τοίνυν xal τὸν µέγαν ἁπόστολον Ἰω- 
riia fuit. Nam cuim Atticus, Herodis rhetoris ἀννην ἀπὸ τῆς Ev. τῇ Ἱάτμῳ ὑπερορίας λόγος ἔχει 
pater (ut Philostratus in libro quem De rhetorum ἐπανελθεῖν πρὸς την Ἔφεσον. "Hv δὲ 6 Νερούας 
φίία inscripsit, referi) domi suz ingentem tlhe- φιλοδίκαιος χαὶ χρημάτων. οὐχ Ἱττητο. Ἐκείνου 
saurum reperisset, ne quid ex eo periculi sibi }Υὰρ μοναρχοῦντος, Αττιχκὺὸς ὁ τοῦ σποφιστοῦ Ἡρώ- 
erearetur timens, Nervae seripsit: Thesaurus a me δου πατὴρ, ὡς ὁ Φιλόστρατος i) τοῖς βίοις τῶν 
invenius est. Quid ergo jubes? ei rescripsit Nerva : σοριστῶν ἀνεγράφατο, θᾳησαυροῦ τι εὗρεν ἐπὶ τῆς 
Uiere invento. Cum ille nondum securus denuo  oixía; χρῆμα ἀμύθητον. Καὶ φοθτθεὶς ἔγραψε τῷ 
scripsisset : At conditionem meam inventum superat; — Nepoóq. ὡς θὴσαυρὸς ἐπὶ τῆς οἰκίας εὑρέθη μοι" 
respondit imperator : Etiam abutere. Hoc impe- [py τἰ οὖν χελεύεις περὶ αὑτοῦ. Καὶ ὃς ἀντέγραφς' 
rante, secundus Alexandrinus episcopus Abilius — Xpo τῷ εὑρήματι. 'O δ' ἔτι εὐλαθηθεὶς Eypagty 
diem suum obiit, et Cerdo ejus Ecclesie guber- αὖθις: 'AA ὑπὲρ ἐμὲ τυγχάνει τὸ εὑρεθέν * xx 











nationoem suscepit. Antiochenz Ecclesie Ignatius 
tum praefuit, vir Deo plenus, secundus ct ipse 
ejus loci episcopus post Evodium. Similiter Hiero- 
solymitane quoque fidelium Ecclesie Symeon 
praefuit, alter et hic a cognato Jacobo qui frater 
Domini dicitur, episcopatum sortitus. Hic impe- 
rator compesitiones gladiatorum interdixit. Nihil 
egit nisi de sententia principum senatorum. Legem 


Varie lec!iones et notae. 


(17) Εὐσέδιος. Lib. i cap. 20. 


6 αὐτοχράτωρ πρὸς τοῦτο, Kal καταχρῶ, ἀντετέ- 
στειλε. Τούτου βασιλεύοντος ὁ δεύτερος Emlaxomag 
Αλεξανδρείας ἸΑθίλιος µετήλλαξε τὴν ζωήν, xai 
Κέρλων τῆς ἐχεῖ Ἐχχλησίας προέστη. Τῆς U iv 
Αντιοχείᾳ ᾿Εχκλησίας Ἰγνάτιος τότε ὁ θεοφόρος 
προῖστατο, δεύτερος χαὶ οὗτος ἐπίσχοπος ἐχεῖ μετὰ 
Εὐόδ.ον γνωριζόµενος, "Ομοίως δὲ xal τῆς iv 
Ἱεροσολύμοις τῶν πιστῶν Ἐκκλησίας Συμεὼν 





985 

ἐξηγεῖτο, δεύτερος xa obzoz μετὰ 
Ἱάκωδον 55v ἁδελρὸν τοῦ Κυρίρυ λεγόμενον τὴν 
ἐπισχοπὴν λελογχώς. Παρὰ τοότου τοῦ αὐτοχκρᾶτο- 


pos al µονοµαχίαι χχὶ fj τούτων θέα ἀπτγορεύθη--᾿ 


σαν. ΄Ἔπραττε Cb οὐδὲν γνώμης ἅτερ τῶν ἐξόχων 
τῶν τῆς βουλῆς, Οὗτος ἐνομοβέτησε καὶ τὸ µή τινα 
τὰ παιδογὀόνα µόρια παρὰ Ῥωμαίοις ἑκτέμνεσθαι, 
μήτε μην ἄγέόθαι πρὸς γάμον ἀδελφιδὴν (18). Φω- 
ράσας δὲ τὸν Καλπούρνιον Ἐράσσον καὶ ἄλλους 
ἐπιδουλεύοντάς ol, ἓν τινι θέᾳ πλησίον αὐτοῦ καθίσας 
αὐτοὺς µήπω Ὑνόντας ὅτι πεφώρανται, ξέφη αὐτοῖς 
Evzyelpusev, ἵνα τάχα ἴδοιεν αὐτὰ εἰ cU ἐξείργασταὶ 
τε χαὶ τέθήχται τῇ δ' ἀληθείᾳ, ἵνα γνοῖεν ὡς κατα- 
περρόνηταἰ oi ὁ θάνατος. "EX)aye δὲ ὅτι Οδτως 
ἧρξα ὥστε δύνασθαι καὶ τὴν ἂρχὴν ἀκοθέσθαι, 


ANNALIUM LIB. ΧΙ.) 
τὸν συγγενή A tulit, ne quis in Romano imperio castretur, neve 


936 


fratrum aut sororum filias ducere liceat. Cum a. 
Calpurnio Crasso, et "aliis insidias fleri depretien- 
disset, eis in spectaculo quodam proxime se 584A 
collocatis, enses in manus tradidit, ignaris adhuc 
indici, ut. viderent scilicct an ;affabre facti atque 
aculi essent : enin revera innueret, morlem a se 
contemni. Aiebat autem se ila femperasse, ut. etiam 
deposito imperio vilam privatam tuto posset agere. 
Sed cum ob morum lenitatem et :tatem. contem- 
neretur, Capitolio conscenso, exclamavit : Quod felix 
faustumque sit senawi populoque, M. Ulpium Ner- 
vam Trajonum adopto. Dein Czsarem quoque eum 
appellavit, eique sua manu Germaniam tum obti- 
nenti scripsit : | 


sal ἀσφαλῶς ἰδιωτεῦσα:. Ad δὲ τρόπων γριστότητα xat γΠρὰς βαθὺ καταφρονδύμενος, ἀναθὰς εἰς τὸ 
Καπιτώχιον ἐξεθήησεν, ᾽Α]αθῇ εύχῃ τῆς τε JSovAnc καὶ τοῦ δήμου Μάρκο» Οὔ πιο» Νερούαν 
|" 1ραϊανὸν εἰσποιοῦμαι. Eixa χαὶ Καΐσαρα ἀνεζτεν αὐτὸν, καὶ αὐτοχείρως ἐπέστειλε τῷ ἀνδρὶ τῆς T'eg- 


Μανίας ἄρχοντι τότε ' 


Τίσειαν Δαναοὶ ἐμὰ δάχρυα coici βἐλεσσι». B Sentiat ob lacrymas nostras tua spicula Graius. 


᾿Αρξας οὖν Νερούας ἐφ᾽ ἕνα ἐνιαυτὸν xat μηνῶν 
τετρακτὺν, pathAlats τὴν ζωὴν νοσήσας, καὶ 
αὑτοχράτορα τὸν Τραϊανὸν προδαλλάμενος. . «. 

ΚΑ’. Τραϊανὸς δὲ τὸ γένος εἶλχεν ἐξ Ἰδηρίας, 
δεύ-ερον τος ἄγων ἐπὶ τεσσαραχοστῷ ἀπὸ γενέσεως 
ὅτε τῆς αὐταρχίας τετύχηχεν, ὥστ' ἓν ἀχμῆ αὐτὸν 
εἵναι καὶ τῆς φυχῖς χαὶ τοῦ σώματος, καὶ µῄτε 
θράσους ὑπὸ νεότητας πίµπλασθαι, µήτ' ὑπὸ γήρους 
ἀμθλύνεσθαι,. Ἐτίμα δὲ τοὺς ἀγαθοὺς, καὶ εὖ 
πρὸς πάντας διατιθἐέµεύας,. οὔτ᾽ ἑδεδοίχει τινὰς, 
οὔτε μὴν ἀπηχθάνετο, οὔτε προσεῖχε τοῖς διαβάλλου- 
σιν, οὔτ) ἣν ὀξύῤῥαπος πρὸς ὁργὴν, τῶν τε χρηµά- 
των τῶν ἁἀλλοτρίων [sa xai φόνων τῶν ἀδίχων 
ἀπείχετο' χαΐτοι µεγαλόφρων καὶ µμεγαλογνώμων 
γενόμενος, καὶ ἓν ὁδοίς xal. Ev λιµέσι xol ἐν δηµο. 
σίοις οἰχεδομήμαδιν ἐδαπάνα πολλά. Καὶ ἐπειδὴ τὸν 
ἐν τῇ Ῥώμῃ ἱππόδραμον φθαρέντα ἀνήγειρε µείζω 
*& xai περικαλλέττερον, ἐπέγράψεν αὐτῷ ὅτι ἑξαρ- 
x;,Uvza τῷ τῶν 'Popalev oft. ἐπαίησε. Καὶ μᾶλ- 
àov ἔχχερε φιλούμενος 3) τιμώμενος, xal ἀγαπησὸς 
Ίθελεν εἶναι τοῖς ὑπηχόοις, τοῖς παλεµίοις δὲφοθερός., 
Ἱῆς μὲν οὖν à» λόγχις παιδείας οὗ µετέσχηχε, «b 
δ' ἔργον αὐτῆς xal Ἡπίστατο καὶ εἰργάσετο. θίνου 
€ ἠττώμενος νήφων ᾖν' xal ἑπτοημένος περὶ pute 
ῥάχια, οὐδένα ἑλύπησε. Φιλοπέλεμος δὲ .γεγονὼς, 
xai πλεῖστα χατωρθωχὼς, οὐχ ela τοὺς δτράτιώταφ 
ὑπερφρονεῖν, οὕτως ἑγκρατῶς αὐτῶν Ίρχεν. "Ην δ' 
αὐτῷ Ὑυνὴ Βλωσίνα. Εστράτευσε μέντοι ἐπὶ Δάχας, 
3| Δαχοὺς, χατὰ "ωνας, ὡς 6 ᾽Αππιανὸς bv τῷ εἰ- 
ποπτῷ tplu: Ἰόγῳ τῆς 'Ρωμαϊκῆς Ἱστορίας qnot, 
μήτε χρήματα & ἐπετείως ἑλάμδανον διδόναι αὐτοῖς 
ἀνεχόμενως, αοὶ δίκας εἰσπράξασθαι τῶν πεπραγ- 
µένων αὐτοῖς ἰμει ὀμενος. Πνθόμενος οὖν ὁ Ἀεχά- 
6αλος, 0; Δαχῶν Ίρχε, τὴν τοῦ Τραϊανοῦ xatà τοῦ 
E0vco; ὁρμὴ», ἔδεισν, εἰδὼς τὸν ἄνδρα στρατηγικώ- 


Obiit ex. morbo : imperavit annum unum, ei 
menges iy, Trajaso imperatore designate. 


: XXI. Trajanus genus ex Hispania ducens, anno 
setális χι imperio potitus est,- in Ipse animi cor- 
porisque vigore, et a juvenili audacia, et senili 
socordia alienus. Bonis hoeorem habebat: beno 
affectus erga omnes, neminem timebat, neminem 
oderat: delatores contemnebat, non proclivis erat ad 
iracundiam : aliena pecunia seque ac cxedibus injustis 
abstinebat : quamvis magno animo, nagnoque in- 
genio praeditus, m vias, portus, operaque publica 
magnos sumptus faceret. Cuin circum equestrem col. 


C lhpsum instaurasset, msjoremque et pulchriorem 


fecisset, inscripsit, se fecisse tantum, ut populus Ro- 
menus satis spatii baberet. Magis gaviuus esl sc amari 
quam honerari: subditis charus, hostibus terribili 
6186 voluit. Quamvis disciplina litterarum erudilss 
non esset, rem ipsam tamen el novit οἱ eserenil, 
Vini fait avidior, sed citra ebrietalem.: puerorum 
mognus Amator, sed. ciwa cujusquam aolestiam. 
Cum vir bellicesus esset, et res magnas gessisset : 
ea disciplina milites continebat, nme eos efferri 
animis pateretur. Uxorem Plotinam habuit. Bello 
aggressus est Dacas, eeu Dacos, secundum lones, u£ 
Appianus ait xxiu Romane Hjetoriz libro : quod et 
annua tributa pendere recuaabat, et eorum facta 
ulcisci cupiebat. Cujis adventum Decebalus gentis 


D ejus princeps timuit : uon. ignarus, Trajanum vi. 


rum esse rei bellic:e peritissimum. Pugna com- 
missa, Romani multos hostes occiderunt, 885 
mec pauciores ex.ipsis vulnerali sunt : quorum 
4λβία multitudo fuii, ut cuj [ascia deesset, 
Trajanus ne sus.quidem vea pogereerii. Cum 
suinmis cacuminibus magno labore occupatis, ipsi 


Vario lectiones et nota. 
(18) ᾿Αδελφιδήν. Vide Cujaciuzm, lib. viu, Observ. cop. 38. 


951. JOANNIS ZONATLE 988 
regi: appropinquaret, Decebalus per legatos, À τατον. Καὶ πολέμου συῤῥαγέντος σφίαι, πολλοὺς uiv 


pollicitus, se arma, machinas ei fabros traditu- 
rum, οἱ quidquid prxterea a se postularetur fa- 
cturum : ipse a. imperatorem venit, eumque humi 
prostratus. adoravit. Deinde Trajanus in Laliam 
reversus, legatos Decebali sceum adduxit : qui in 
senatum introducti, positis armis, manibusque 
captivorum instar conjunctis, multis verbis suppli- 
carunt, el pace iinpetrata, arma receperunt, Tra- 
Ίσως triumpho acto, Dacicus cognominatus est. 
Neque vero propter rei militaris studium cztera 
heglexit, sed multis in locis et szpe jus pro tribu- 
nali dixit. Cum Decebalus paclis et conventis vio- 
jatis, res novas moliri nuntiaretur, denuo contra 
ilum duxit exercitum : qui quia viribus impar 
erat, dolo imperatorem vincere studebat. Quein 
cum accessu esse facilem, et quemvis ad collo- 
quium adinittere sciret, transfugas subornavit, qui 
eun, si possent, occiderent. Sed unus eorum ob 
suspicionem comprehensus, in quzstionibus arca- 
nut. effatus est. linperator autem ponte per Istrum 
facio, quod opus einnem admirationem οἱ comme- 
morationemà superat, tradweteque exescitu, vix ille 
quidem et cum periculo, sed vicit tamen Dacos. 
Becebatus pro despérauone seipeum inerfeclt : 
ex eoque gens Daeorum, eorumque provincia Βο- 
manis parere ccepit. Reperit ei thesauros Decebali, 
quamvis diflieilis eorum essel inventio. Barbarus 
euim fhwvio, qui regiam preterfüluebat, alio tra- 
ducto, in alveo foveam priealtam excavarat, quam 
megna auri, majore argent, aliarumque rerum 
qvibus humiditas nen nocet, copia iajecta, lapideis 
tabulis obsirusxerat : aggestaque terra, fluvium in 
veterem alveum reduxerat. Mula etiam in spe- 
lencis abdiderat. σε nemine presente nisi captivis 
faciebat ; quos, alseluto opere, et rebus occuil- 
tatis, interflciendos curabat, me arcauam prode- 
vent, Unus tamen familiaris ejus, gnorus. ubi we- 
suuri esyent, indicium fecit. Cum Licinia 386 
Suram, virum divitem, quem matuo amabet, qui- 
dom u$ insidiaterem criiinati essent ," invocatus 
comatum ad eum abiit, et, satellitibus ablegatis, 
Sure médico oculos curandes, ejus tonsori berbam 
radendam prsebuit. Deinde lavit et ecnavit. Postri- 
die ealumniatoribus dixit : δὲ me occidere, Sura vo- 
(nisset, nihil ei obetitisset, quominus | id heri fecisset. 
Cum prifectom. pretorie designaret, eique ensem 
porrigeret, quo is accingi debebat: Cape hunc, 
iuquit, et sí bene impero, pro me, sit male contra me 
illo utitor. Instruxit etiam bibliotheeas. Post, contra 
Parthos et. Armenios duxit exercitum : quod Ar- 
menius- dialema non a se, sed a Parthorum rege 
accepisset, Ea causa preetexebatur bello, cum tota 
res ab ambitione et glorie cupiditate profieisee- 
retur. Ármenia subaeta, multa ei a senatu decreta 


τῶν πολεμίων ἀπέκχτειναν οἱ Ῥωμοῖοι, οὐ µείους 
δὲ xal αὐτῶν ἑτραυματίσθησφ». Τοσοῦτοι δ' σαν 
οἱ τραυµατίαι, ὡς ἐπιλιπόντων τῶν ἐπιδέσμων ατδὲ 
τῆς ἑαυτοῦ ἐσλῆτος φείσασθαι τὸν Τραϊανόν. Ἐπεὶι 
δὲ τά τε ἄχρα δυσχερῶς μὲν, χατέλαθε δὲ, καὶ 
πέλας τῶν βασιλείων ὦλθεν αὐτῶν, πρέσδεις ὁ Az- 
χέδαλος πέποµφε, συντιθέµενος τά τε ὅπλα xal τὰ 
μηχανήματα xal τοὺς μηχανοποιαοὺς παραδοῦναι, 
καὶ ἅπαν ἕτερον ὃ ἂν ἀπαιτοῖτο ποιῆσαι. Καὶ πρὸς 
τὸν αὑτοκράτορα ἐλθών, ἐς οὖδας καταχλιθεὶς αὐτῷ 
προσεχύνησεν, Else εἰς τὴν Ἰταλίαν ὁ Τραϊανὸς 
ἀναζεύξας. καὶ τοὺς τοῦ Δεχεδάλου πρέσθε:ς ἐτ- 
Ίγχετο. Οἵπερ, ἐἰσαχθέντες εἰς τὸ συνέδριον, τὰ ὅπλα 
ἀποθάμενοι, xal τὰς χεῖρας συνάψαντες ἐν αἲχ- 
µαλώτων σ(ηματι, πολλά τε εἶπον xal ἑχέτευσαν. 
Καὶ οὕτως σπονδῶν τυχόντνες αὖθις τὰ ὅπλα ἀπέλα- 
6ov. Τραϊανὰς δὲ xol ἑθριάμόευσε, xai Aaxtx^ 
ὠνομάσθη. Οὐχ ὡς ἀρέῖος δὲ τῶν ἄλλων ἡμέλει, 
3| Ίττον ἑδίκαζεν, ἀλλὰ xal πολλαχοῦ xai πολλάσις 
ἐπὶ βήματος ἔχρινεν. 'f; δὲ ἀπηγγέλλετο 6 ἀεπκέ- 
6αλος αὖθις νεωτερίζων, xal ταῖς συνθήχαις οὖκ 
ἑαμένων, αὐτὸς ue πάλιν πρὺς ἐκεῖνον ἑστράτευσε. 
Καὶ ὁ Δεκέθαλος, ἠετώμενος ἰσχυῖ, 801; actus 
περιγενέσβαι διεµελέτησε, Καὶ εἰδὼς εὑπρόσιτον 
ὅνις Τραϊανὸν, καὶ «bv βουλόμενον εἰς ὁμιλέαν δε- 
yóusvov, ψενδαυτοµβόλους ἀπέστειλεν, Uv εἶδυντθεξεν 
αὐτὸν διαχρῄσαιντο. Ef; 8 ἐχείνων ὑποπτευθεὶς 
συνελήφθη, καὶ ἐτασθεὶς ἨΜέφηνε ϱ) ἀπόῤῥητον. 


C Γεφυρώσας δὲ τὸν ΄Ισερον 6 αὐτοχβάτωρ, xai ἔργον 


τοῦτο διαπραξάµενος, μήτε θαᾳυμασθῖναι ἀξίως, 
piv ἐξηγηθῆναι δυνάµενον, διὰ τῆς γεφύρας τε 
«αύττς τὸν ποταμὸν περαιωθεὶς, μόλις μὲν xai 
χινδυνωδῶς ἑχράτησε τῶν Δαχῶν, ἐκράτησε ὃ οὗν. 
Καὶ ὁ Δεχέδαλος, Δπογνοὺς, διεχειρἰαατο ἑαυτόν. 
Κάντεῦθεν τὸ ἔθνος τὸ τῶν Δαχῶν καὶ ἡ χώρα σφῶν 
Ῥωμαίοις ὑπήχους Ὑέγονε (19). Kol τοὺς θησαν- 
βοὺς δ᾽ εὗρε τοὺς Δεκεδάλον, καίΐτοι δυσχεροῦς οὗ» 
σης τῆς τούτων εδρέάεως. Ἡοταμὸν γὰρ ὃς τοῖς 
βασιλείοις αὐτοῦ παρέῤῥρει, μετοχετεύσας ὁ βάρ6αρος, 
vhv Yüv ἐφ' Wo διῄει τὸ ὕδωρ ὤρυξεν εἰς βάθος 
foo, καὶ πλεῖστον μὲν χρυσὀὸν, πλείω δὲ ἄργυρον, 
καὶ ἄλλα τῶν τιµίων ὅσα ph πέφυχεν ἐξ ὑγρότητος 
φθείρεόθαι, xasalápsvo; τῷ ὀρύγματι, πλαξί «s 


D καιέστρωσε τὴν ἐχεῖ γῆν καὶ χοῦν ταύταις ἑκή- 


νεγχε, xai οὕτως αὖθις τὸ ὕδωρ εἰς τὴν πρώην µὲ- 
φέατρεφε Φδίοδον, καὶ ἐς σπήλαιον δὲ πολλὰ iv 
πέθετο. Ἐαῦτα ὃ ἐποίει μή τινος ἄλλου παρόντος 
fj αἰχμαλώτων, ol περὶ ταῦτα ἐπόνουν xal μετὰ τὴν 
χατάχρυψιν τοὺς αἰχμαλώταυς ἐχείννυεν, ἵνα μὴ 
ἔχφορα τὰ παρ) αὐτῶν γεγονότα ποιέσωσιν. El; δέ 
εις bsalpo; τοῦ Δεχεδάλου, συνειδὰς τά «s θησαν- 
pispéva, ὑπέδειξεν αὗτά. Tov δὲ Aexivuov Σούῤῥαν 
πλούσιον ἄνδρα φιλῶν, xa ὑπ' ἐκείνου φεχούµανος, 
ὃ αθαλόντων τινῶν τὸν ἄνθρωκον ὡς ὑπιδονλεύοντα 


Varie lectiones οἱ note. 


(19) 'Ῥωμαίων ὑπήκοος γέγονΒ. Addit. Lactan- 


tius, in lib. De mortibus persecutorum, n. 95. Traja- 


num Dacis assidue rebellantibus censum poner gratia 
tictorem  imposutese, 








95) ANNALIUM LIB. XT. 920 


αὐτῷ, ἄχλητος πρὸς ἐχεῖνον ἐπὶ δεῖπνον ἀπῖλθε, sunt: οἱ preter extera, Optimi, post etiam Par- 
καὶ τοὺς δορυφόρους ἀποπέμφας, τὸν ἰατρὸν τοῦ "' thici cognomentum tributum; sed Optimi appella- 
Σνύῤῥα ixálsst, χαὶ δι᾽ kxsivou τοὺς ὀφθαλμοὺς, tione, quod mores suos exprimeret, magis est de- 
διὰ δὲ τοῦ χουρέως ἐἑχείνου τὴν ὑπήνην ἐξύρατο: — lectatus. 

εἶτα xai ἑλούδατο καὶ ἐδείπνησε,. Καὶ τοῖς τὸν Σούῤῥαν διαδάλλουσιν ἔφη τῇ ὑστεραίᾳ» El ἠθειέά 
gie Σούῤῥας ἁποκεεῖναι, οὐδὲν ἑκώλυε τὸν ἄνδρα χθὲς τοῦτο ποιῆσαι, Ἔπαρχον μὲν τοι τῶν δορυ. 
φὔρων πρ)χειριζόμενος, xa! ὀρέγων αὐτῷ τὸ ξίφος ὃ παρατνώννυσθαι αὐτὸν ἐχρῖν, Λάδε τοῦτο, ἔφη, 
καὶ &l μὲν ἄρχω κανῶς, ὑπὲρ ἐμοῦ τούεῳ χρῆσαι, εἰ δὲ xaxóc, κατ’ ἐμοῦ. Ἑποίησε δὲ xai βιθλίων 
ἀποθήχας. Καὶ μετὰ ταῦτα κατὰ Πάρθων xa ᾽Αρμενίων ἑστράτευσεν, ὅτι τὸ διάδηµα ὁ ᾽Αρμένιος 
οὐχ ὑπ αὑτοῦ ἔλαδεν, ἀλλὰ παρὰ τοῦ Πάρθων βααιλέως, "Ην δὲ σχΏψις τοῦτο, τὸ δ' ὅλον φιλοτιµία 
xai δόξης ἔρως. Ἐχειρώσατὸ οὖν τὴν Ἁρμενίαν ' καὶ αὑτῷ d βουλὴ πολλὰ ἑγηφίσατο, πρὸς δὲ τοῖς 


ἄλλοις καὶ "Όπτιμον ἔπωνόμασεν, ἄριστον δὶ τοῦτο δηλοῖ ἐξελληνιζόμενον * 


ἐπίχλτόιν ἔθετο. Ὁ δὲ μᾶλλον τῶν ἄλλων τῇ 
τρόπους ὑπεδήλου αὐτοῦ. 


ΚΙ’. Σεισμοῦ δὲ ἔπὶ εἲς αὑταρχίας αὐτοῦ σφο. 
ὃ οτάτου συµδάντος, καὶ ἄλλαι μὲν ἔπαθον πόλεις, 
μᾶλλον δὲ τῶν ἄλλων fj rphz τῷ ὑρόντῃ πέπονθεν 
"Αντιόχεια ὅτε xal αὐτὸς 6 Τραϊανὸς, ἐχεῖ διατρί- 
έων, μιχροῦ χεχινδύνευχεν ἄν. Ἐπλήγη δὲ τέως 
Ex τοῦ τῆς οἰχίας, ἓν ᾗ διῆγε, συμπτώματος. Αριθ- 
μοῦ δὲ χρεῖττον πλῆθος συγχέχωστο τοῖς συµπτώ- 
past. Καὶ οἱ μὲν συντριδόµενοι τῷ βάρει τῶν 
καταπιπιόντων ἁπώλλυντο οἱ δὲ ἐν δ.αχένοις τιοὶ 
τυχαίως συµδαίνουσιν, οὕτω τῶν ὑλῶν συµπιπτου- 
gov διασωκόµενοι, ἐξελθεῖν δ᾽ ἐχεῖθεν οὖχ ἰσχύοντες, 
λιμῷ δ.εφθείροντο' ἐπεχράτει γὰρ 6 χλόνος τῆς γῆς 
&£q' ἡμέρας πολλάς. "Hón δὲ παυσαµένης τῆς συµ- 
ερορᾶς, ἐπέδη τις ἀναθαρσήσας τῶν ἑἐρειπίων, καὶ 


Sixouct βοώσης χάτωθεν Ὑυναιχός. Ανορύξαντες (C. 


οὖν thv ἄνθρωπον ἀνεσώσαντο, xal παιδίον φέ- 
ῥουσαν ὑπομάζιον, ὃ τῷ γάλαχτι ἔτρεφεν, ἀλλὰ 
μέντοι xol ἑαυτήν,. Ἐκ τούτου xai τὰ λοιπὰ 
ἀνεχώννυον * àXX οὐχ) εὗρον ῥῶντάς τινας πλὴν 
πα:δίου ἑνὸς, τῷ λιμῷ δὲ φθαρέντας πολλούς. 
Ἔαρος δ᾽ ἐπιστάντος, χατὰ τῶν Πάρθων αὖθις 
ἐχώρῆσεν ὁ Τραϊανός. KoX τῆς τε” Αδιαθινῆς 
ἀπάσης ἐχράτησεν, fj µέρος ἑστὶ Συρίας τῆς περὶ 
Nivov xal τῶν Γαυγαμήλων, xal τῶν Ἀρδήλων, παρ᾽ 
οἷς Αλέξανδρος τὸν Δαρεῖον ἑνίκησε. Καὶ µέχρι 
ττις Βαθυλῶνος προηλθεν αὐτῆς. Ἐπεραιώθη: δὲ 
xai τὸν Τίέγριν, χαὶ εἰς tr» Κτησιφῶντα εἰσῃλθεν. 
Ἱμείρετο μέντοι χαὶ τὴν Ἐρυθρὰν εἰσπλεῦσαι 
θάλασσαν, ἢ µμοῖρα μὲν τοῦ Ὠχεανοῦ λέγε- 
ται, κχἐχληται ὃ) οὕτως ὑπό τινος ἐν αὐτῇ 
δυναστεύσαντος. Ἐνενόει δὲ χαὶ Ἰνδοὺς, καὶ ἔλε- 
Υεν ὡς, El ὅτι νέος ἦν, καὶ àx' αὑτοὺς ἂν ἐπε- 
ραιώθην. Ἐν ᾧ δὲ χρόνῳ ἐπὶ τὸν Ὠχεανὺν χατέ- 
πλει, xal αὖθις ἀνήγετο, ὅσα ἑάλωσαν πρότερον 
ἁἀποστασίαν ὶνόσησαν. "0 δὲ, δείσας ph χαὶ οἱ Πάρ- 
θοι τὸ αὐτὸ δράσωσιν, ῥμογενῆ σφίσι βααιλέα προε- 
χειρίσατο, αὐτὸς αὐτῷ τὸ διάδηµα ἐπιθέμενος. Eiza 
καὶ τῶν ᾿Αράδων ἀφιστηκχότων ὤρμησε χατ αὐτῶν" 
xai μηδὲν ἀνύσα;, ὀλίγον δεῖν ἐτρώθη ἂν, χἀχεῖθεν 
ἀπᾶλθε νοφῶν. Καὶ οἱ χατὰ Κυρήνην δὲ Ἰουδαῖοι 
ἀπέστησαν, xal ἔχτεινον καὶ Ῥωμαίους xai Ἕλλη- 
vac * καὶ ol iv. Αἱἰγύπτῳ xal οἱ iv. Κὐύπρῳ οὐχ 
fv:eve ὁμοίως διέφθειραν. Κατεστρέψατο δὲ souuou; 


εἶτα xai Παρθικὸν αὑτῷ 


τοῦ Ὀπτίμου προσηγορίᾳ fjv σεμνυνόµενος, ὅτι τοὺς 


B XXI. Maximo terremotu sub cjus imperio cum 


alue urbes quassats sunt, tum prater ezteras 
Ántiochia ad Orontem, ubi Trajanus quoque pene 
periisse, ruina sdifleii in quo degebat ictus. In 
iis ruinis innumera multitudo periit. Alii gravi- 
tate molis oppressi : alii, qui fortuito mdificiorem 
casu in cavis locis inclusi perfringere nen poterant, 
Hla coneussione per dies complures durante, fame 
perierunt. Tandem sedata calamitate, quidam 
Puinas conscendere ausus, mulierem infra vocife- 
rantem audivit : quam, remuta materia eduxe- 
runt. Ferebat aurem. illa puerum in uinis : quem, 
ut et semctipsam, uberibus suis aluerat. Deinde 
ruinis etiam ceteris remotis, nmellos viventes 
preter unum puerum repererunt : qui autem 
(ame perieramt, multos. Sub vernum tempus Tra- 
jonus deuuo contra Parthos profectus, tota Adia- 
bene potitus est. Ea. pars est Syeie juxta Ni- 
num et Gaugamela et Arbela, ubi Darium Alozander 
vicit, et ad ipsam usque Babylonem progres- 
sus, Tigri trojecto, Ciesiphentem est ingressus. 
Cupiebat ctiam Erytbreum mare lustrare, qua 
Occani pars est, a rege ejus loci quodam nomen 
887 sdepta. Etiam Indos animo agitabat; 6ἱοῦ» 
batque, εἰ junior esset, se ios quogue petiturum. 
Dum vero ad Oceanum tendit, atque inde rever- 
L4ur, ii quos dadum subegerat, ad defcetionem 
spectabant, Veritus igitur, ne Parthi quoque idem 
faterent, regem eis sux gentis przfecil, eique ipse 


D diadema imposvit. Deinde Arabes etiam sub jugum 


reducturus, re infecta peno vulneraius esset, atque 
egrotans inde dicessit. Defecerunt etiam Cyrenenses 
Jjudsi, et Romanis οἱ Gracis trucidatis. ldem ον 
Jbgyptiaei οἱ Cyprii imitati sunt. Sed hos miseo 
exercitu domuit. liujus Judeies defectiopis etiam 
Eusebius meminit Keclesiastice Historie libro εν. 
Cum in Mesopotamiau ire cuperet, morbo oppres^ 
sus, cursum lialiam versus intendit, P. JElio 
Adriano Syriacis legionibus preposito. Sed cum 
Selinuntem Cilicixe urbem, que etiam Trajanopolis 
dicitur, venisset, vita functus est, ut Ipse putabat, 
veneno hausto : ut alii dicunt, ob suppressum 5ane 
guinem, quem quotannis per alvum oxceraere solc- 
bat. Aecessit apoplezia, consecuta resolutione οοὔ- 


991 JOANNIS ZONARAE. 092 
poris ex parte. Verum aqua inlereus omnino mortis A Τραϊανὸς, ozpácsupa xav! σὗτῶν πεπομφώ;. Mi- 
ei causa fuit, Imperavit annos »!x cum semestri. — pvnzat τῆς τῶν Ἰουδαίων ταύτης ἀποστασίας xaX ὁ 
Eo imperante Symeon Clopz filius, secundus Hie- ὮΕὐσέδιος (20) ἐν τῷ τετάρτῳ λόχῳ τῆς Ἐκχληδ:α- 
r0:0 ymorum post sanctum Jacobum pontifex, mar- ατικῆς Ἱστορίας. Ἐχεένῳ δ᾽ ἣν πρὸς Μεσοποταµίαν τὸ 
tyrium subiit, post dierum complurium cruciatus, ὄρμτμα, τῇ δὲ νόσῳ καταπονούµενος, ἤρξατο του 
ad crücem damnatus, anno zatis vicesimo et ϱ0η- πρὸς "IraMav πλοδς, [όπλιον Αἴλιν Αδριανὸν 
tesiio. Post eum Justus ex circunicisione terlius ἄρχειν ἐπιστήσας τῶν στρατευμάτων ἐν τῇ Zopia. 
llierosolymorum pontifex est delectus. Alios quo- Ἐλθὼν δ᾽ εἰς Σελινοῦντα (31) τῆς Κιλικίας, fj xat 
que multos tum pluribus in locis martyrium obiisse  ραϊαγούπολις κέχληται, τὸν Blow κατέλυσεν, ὡς 
re'e t Eusebius. Deinde imperatorem cognita eo- μὲν ἐχεῖνος φήθη, φαρμάχῳ δια ρθαρξὶς, ὡς δέ τινες 
τισ qui occiderentur mulütudine, qui nihi] im- — Jéyous:, δι ἐπίσχεσιν αἵματος ἑτησίως αὐτῷ ixx2t- 
p um agerent, nisi quod matutino lempore Chri- — vogé£vou διὰ γαστρός Συνέδη δὲ οἱ xaX àáxoriv £2, 
stum pro Deo cel brarent, et tantum simulacris — fj πάρεσις τοῦ σώματος ἐκ µέρους ἐπηχολούθησεν. 
imnolare recusarent, edixisse, ne inquirerenlur — *Y6spo; &' fv ὡς ἐπίπαν αὐτῷ τοῦ θανάτου τὸ αἷ- 
Christiani, sed oblati punirentur, ita perseculio- — «tov. Ἡρξε δ' Errj ἐννεαχαίδεχα mob; μησῖν EL. 
nem factam esse mitiorem. Tum etiam sauctus B' Τούτου κρατοῦντος Συμεὼν ὁ τοῦ Κλοτᾶ, δεύτερος 
binatius alier Antiochi: Coelesyriz: pontífex, vin- ἀρχιερεὺς γεγονὼς Ἱεροσολύμων μετὰ τὸν θεῖου 
etus Romam missus est :ubi cum bestiis decer- Ἱάκωθον, ἐμαρτύρησξν, αἰκισθεὶς μὲν πρότερον ἔτὶλ 
tando, martyrium absolvit. Ei successit Heros in πλείσται; ἡμέραις, εἶτα σταυρὸν καταδικασθεὶς, 
poutificatu. Teriio anno imperii Trajani, Clemente ἑτῶν ὢν ἑκατόν τε xaY εἴχοσι. Μεθ' ὃν τρίτος "Is po- 
tertio Romano pontifiee defuncto, post Ecclesiam σολύμων ἀρχιερεὺς Ἰοῦστος ἐκ περιτομῆς xal αὖ- 
fidclium novem $86 annis gubernatam, quartus τὸς ἐχρημάτισε. Καὶ ἄλλους δὲ τότε πολλοὺς ἓν 
ie ejus lecum suffectus est. Evarestus: qui an- Ἅµτόποις πλείοσι μαρτυρικοῦ τέλους ἀξιωθῆναι ἰστό- 
Bis viu sacerdotio functus, decessit Alexandro sue» ρησεν ὁ Εὐσέθιος: εἶτα v5 πλῆθος τῶν χτεινοµένων 
cessore, qui Romanorum v fuit pontifex. Alexan- µμµαθόντα τὸν αὐτοχράτορα, xal ὡς οὐδὲν ἀνόσιον 
drinus quoque episeopus ordine tertius, Cerdo, πράττουσιν, ἁλλ᾽ f| πρωῖΐθεν ἐξεγειρόμενοι τὸν 
hac vita relicta, Primum babuit successorem. Χρ.στὸν ὑμνοῦσιν ἴσα θεῷ, µόνον δ' εἰδώλοις θύξιν 
οὗ πείθοντα:, θεσπίσαι μὴ ἐχοητεῖσθαι τοὺς αεκλημένους ix τοῦ Χριστοῦ, ἑἐμπεσόντας δέ ys χολά- 
ῥεσθαι. Kal οὕνως γενέσθαι τὸν διωγμὸν μετριώτερον. Τότε χαὶ 6 θΘεοφρόρος Ἰγνάτιο;, δεύτερος τῆς 
xavX Κοίλην Συρίαν ᾿Αντιοχείας τυγχάνων ἀρχιερὲὺς,. συλληφθεὶς, «i; Ῥώμην ἐπέμφθη δέσµ.:ος, 
ἔνθα θηρίοις παραδοθεὶ; διήνυσε τὸ μαρτύρ:ον. Καὶ pez αὐτὺν τὴν ἱεραρχίαν διεδέξατο ΄Ηρως. Tq 
"plug δ᾽ ἔτει τῆς αὐταρχίας Τραϊαιοῦ Κλήμεντος ἐχλελοιπότος, ὃς τρίτος ἦν £v Ῥώμῃ ἀρχιερεὺς, καὶ 
ἔτασιν ἑννέα τὴν ἸῬακλησία» ἴθυνε τῶν πιστῶν, τέταρτος ἀντεισήχθη Εὐάρεστος "ὃς, ὄγδουν ἀρχ:ς- 
ῥᾳτεύσας ἐνιαυτὸν, µετέθετο τὸν ζωὴν, ὑπ ᾿Αλεξάνδρου διαδεχθεὶς, πέµπτου Ὑεγονέτος τῶν Ῥωμαίων 
Ἀρχιερέως. Καὶ ὁ τῆς ἸΑλεξανδρέων χατὰ τρίτην τάξιν ἐπίσχοπος γεγονὼς Κέρδων, μεταστὰς τῶν 
ἑνθένδε, διάδοχο» ἔσχηχε Πρίμο». 

' πχηι, Trajano sine liberis defuneto, Adrianum ο KI". Απαιδος δὲ Τραϊανοῦ τελευτῄσαντος, Kat- 








Piotina Trojani conjux ex amorut illecebris, et 
Tatianas ejus procurator, Cesarem et imperato- 
rei. designarunt, Antiochie Syrim, cui praeerat, 
tn agentem, οἱ Trajanuth affinitate contingentem, 
sc illius efratre nepti tum matrimonio iunctum. 
Fuit ille fllius Afr Adriani, vir admodum eruditus: 
libros et versu et soluta oratione conscriptos reli- 
quit : cxrerum tam immense ambitionis, ut omnia 
&ffectaret, seque nihil ignorare profiteretur. itaque 
mulos aliqua arte celebres dignHate | privavit: 
multos perdidit, ut ipse in omnibus excellere vi- 
deretur. Quare in eo nimis sabtilitàs, curiositas, 
et moram varietas reprehendebatur. Sed hec vi. 
tia, providentia, diligentia, magnificentia, et dex- 
ter.ias ingenii pensabant. Ad hsc nullum belium 


σαρά τε καὶ αὐτοχράτορα τὸν ᾿Αδριανὸν fj τε τοῦ 
Τραϊανοὺ σύζυγος Πλωτίνα, ἐξ ἐρωτιχης φιλίας, 
xai ὁ Τατιανὸς (22) ἑπίτροπος αὗτοῦ γεγονὼς 
ἀπέδειξαν, ἓν ᾽Αντιοχείᾳ τῆς Συρίας διάγοντα, ἐπεὶ 
xat ἦρχεν αὐτῆς, προσγενη (23) v: ὄντα Τραϊανοῦ 
καὶ συνοικοῦντα ἐχείνου ἁδελφιδῆ. "Hv δ οὗτος 
vib; "Άφρου ᾿Αδριανοῦ, φιλολόγος ἀνὶρ, ὃς καὶ 
ποιἡματὰ τινα πεζά τε xal ἓν ἔπεσι χαταλέλοιπεν 
ἁπιήστως δέ γε πρὸς φιλοτιμίαν ἔχων πάντα τε 
ἐπετίδευσε, xai τῦὔκει μηδὲν ἀγνοςεῖν. Ὅθδεν xal 
τῶν Év τισιν εὐδοχιμούντων Χαθεῖλε guyvodo" xai 
oj µείους ἀπώλεσεν, (v! αὐτὸς χρατεῖν Ev. πᾶτι 
δοχῇ. 'Exax!Qero μὲν οὖν διά τε ταῦτα xal τὸ πάνυ 
ἀχριθὲς, xal τὸ περίεργον, xai. πολύτροπον. Ανε- 
λάμθανε δὲ ταῦτα, καὶ ἐθεράπευς τό τε mpovorni- 


Varim leetiones et nota. 


(20) Εὐσέδιος. Lib. iv. 

(21) Σε.1ινοὔνγτα. Vide Cujacium , lib. xxvi, 
Observ. cop. 3. 

(33, Τατιανός. Corrupte apud Xiphilinum, Ατ- 
Νιανός. Tacianus, apud Vopiscum, tame:si id nomi- 


. 
- 


nis varie elferri in codd. mss. observet Uasaubo- 
nus. 

(23) Προσγενῆ. Adrianum consobrinum Trajani 
fuisse scribit Spartianus. Neseio cur hc verha in 
δια versione omiserit interpres. 





aug 


6 ANNALIUM LIB ΧΙ. 
xbv αὐτοῦ xal ἡ ἐπιμέλεια xal s). μεγαλοπρεπὲς Α inc'picbat, coyp:a sedabat, opes nemini per injn- 
x31 dj δεξιότης ^ xal τὸ uf ἄρξαι πολέμου xa. 


τοὺς hpypévouc xatamaUcat* xal ὅτι οὐδενὸς 


ἀδίχως ἀφείλετο χρήματα, ἀλλὰ xal πολλοῖς mapi- 
67:10, μάλιστα αὔθορ fto; xzi μηδ᾽ αἰτούμενος, 
καὶ πόλεσι συµμμµάχοισί τε χαὶ ὑποφόροις πάσα:ς, 
ὧς εἰπεῖν, ἔπεχούρησε, ταῖ; μὲν ὕδωρ χαταγανὼ,, 
τοῖς 565 λιμένας οἰκοδομίέσας, ταῖς δὲ αἶτον xo 
Épva χα) χρήματα xai τιμὰς δούς (34): τῷ τε 
δἡμφ τῶν Ῥωμαίων οὗ θωπευτιχῶς, ἀλλ᾽ ἐμδρ'θῶς 
προσεφέρετο. Καΐ ποτέ τι αἰτοῦντι θρασύτερον, 
οὐχ ἕνειμεν, ἁλλ᾽ εἰπεῖν ἑκέλευσε τῷ χήρυχι Σιω- 
πήσατα ὡς δ οὐδὲν εἰπόντος ἐχείνου, ttv χεῖρα 
ὃξ ἀνατείναντος, ἐσιώπησαν, οὗ µόνον χατὰ τοῦ 
κρυχος οὐχ ἐξώργιστο, ὦς ph πεποιηχέτος τὸ 
χελευσθὲν, ἀλλὰ καὶ tcp]; τὸν ἄνδρα Ἀξίωσεν, ὅτι 
ὃ ἣν αὐτῷ βουλόμενον ἤνυσε, μὴ ἐχφήνας τὸ τραχὺ 
τοῦ xtltócpato; Οὐ γὰρ Ἱγανάκτει, εἴ τι χαὶ 
παρὰ Ὑνώμην αὐτοῦ πρός τινος ἐγίνετο, τὸ δ᾽ 
ἀφεώρα πρὸς αὑτοῦ λισιτέλειαν. Παριόντος ὃ' aó- 
τοῦ ποτε γυνή τις ἑδέετο, xal εἰπόντος ὡς Ob 
σχο.ϊάζω, ἀνέχραξεν ἡ yovh, Kal μὴ BaelAeve. 
Ὁ δὲ αὐτίχα τε ἑστράφη, xat προσέσχε τῇ δεοµένῃ. 
Καὶ πάντα τὰ μεγάλα καὶ ἀναγχαῖα οὐκ ἰδίᾳ, ἀλλὰ 
μετὰ τῶν βουλευτῶν ἔπραττε. Καὶ μετὰ τῶν πρώ: 
των ἑδίχατεν ἀπὸ βήματος, ὥστε δημοσιεύεσθαι τὰ 
γινόμενα * xai τοῖς ὑπάτοις συνδικάζουσι (23) «^ p- 
εγίνετο, ἀεί τε περὶ αὑτὸν τοὺς ἀρίστους siye καὶ 
τοῖς ἀρίστοις συνεδείπνει. Καὶ Tfjv αὑτῷ vf psc λό- 
γων παντοδαπῶν τὸ συσσίτιον. Τούς τε πάνυ νο- 
σοῦντας τῶν φίλων ἐπεσχέπτετο, καὶ συνδιῃμτᾶτο 
τῶν συνήθων τοῖς ἑορτάζουσιν. Ἐπεὶ 6 ἐς τὴν Ῥώ- 
µην χε, χρεοχοπίαν ἑχήρυξε τοῖς ὄφλουσι (20) τῷ 
βασιλιχῷ ταµείῳ xal τῷ δη µοσίῳ τῷ τῶν Ῥωμαίων. 
Εἶτα εἰς ἄλλην ἐξ ἄλλης φοιτῶν ἑπαρχίαν, xat τὰς 
χώρας ἐπεσχέπτετο, καὶ τὰς πύλεις, xal μετεσκεύχ» 
ζεν ἔχαστον πρὸς τὸ βέλτιον. Καὶ οὗ τὰ χοινὰ τῶν 
στρατοπέδων ἑφώρα δι’ ἑαυτοῦ xal ἑξήταζε µόνον, 
ἀλλὰ χαὶ τὰ τοῦ χαθ) ἕχαστον. Καὶ ὅσους πρὸς τὸ 
ἁδρότερον εὕρισχεν ἐκδεδι]τημένους, πρὸς τὸ στρα- 
τιωτικώτερον μετήῆγε χαὶ µετεῤῥύθμιξε, xal &ól- 
ὅασκεν ἅπερ ἔδει ποιεῖν. Καὶ τοὺς μὲν ἑτίμα, τοὺς 
δὲ ἑνουθέτει, καὶ διῃητᾶτο σκληρότερον, ἵν' ὁρώῃ τὸ 
στρατιωτιχὺν αὐτὸν, χαὶ οὕτω διαιτᾶσθαι χἀκεῖνο 
ἐθίζοιτο. Ἐντεῦθεν τοὺς ατρατιώτας  TOtoUtOU; 
ἐποίησεν, ὡς xal ἱπποτῶν ἴλην σὺν γε τοῖς ὅπλοις 
τὸν "I3tpov εὐμαρῶς διανήξασθαι, xal τοὺς βαρθά- 


961 


riam eripiebat , sed pot'us multis, ultro presertim 
non rogatus donabat. Urbibus omnibus, sive sociis 


" Sive vectigalibus opem fercbat : aliis aqua intro- 


ducenda, aliis portubus cxstruendis, aliis fru- 
mento, operibus, pecunia, honoribus daniis. 
Adversus populum ΠΟΠΙΑΠΙΠΙ non sulinissc, scd 
pro auctoritate se gerebat : cui aliqnid aliquando 
audacius postulanti non cessit, sed przconem ed:- 
cere jussit : Tacete. Qui cum nihil locutus, extenta 
tantum manu silentium fecisset : nen modo non 
suoccensuit homini, qua:i dicto minus audiens 
fuisset, sed et honorem habuit, quod id effecisset, 
quod voluerat, dissiniulata imperii asperitate. Ne- 
que enim agre ferebat, si quid ab aliquo contra 
suam sententiam fiebat,.modo ad utilitatem suam 
spectaret. Pricteriens aliquando, cum. mulieri in- 
terpellanti sibi non esse otium dixisset, atque illa 
exclamaret : Ergo inperare noli, statim conversus, 
eam audivit. Omnes res magnas et necessarias 
non 589 privato consilio, sed senatoribus adhi- 
bitis egit. Cum primoribus jus pro tribunali dixit, 
ut acta publicarentur. Consulibus in concilio 
adfuit. Semper optimates apud se habuit, et cum 
principibus atque optimis concomnavit. Convivia 
ejus plena erant sermonum omnis generis. Amicos 
graviter zegrotantes invisebat, familiarium suorum 
festivitatibus interesse solebat. Romam ubi venit, 
quidquid fisco imperatorio et zrario Romano de- 
bebatur, abolevit. Provincias et urbes invisit, ct 
omnia in melius provexit. Non exercitus duntaxat, 
seed etiam singulorum militum negotia per se 
lJustrabat atque excutiebat : el quos ad mollitiem 
declinasse videbat, quid agendum esset evoctos, 
ad militarem frugalitatem reducebat, alios honora- 
bat, alios castigabat. Asperius et ipse vivebat, ut 
$uo exemplo milites ad eamdem victus rationem 
assucfaceret. Eo pacto milites tales effecit, ut 
turma equitum Istrum in armis facile tranaret, 
Quo spectaculo attoniti barbari, ei arbitrium defe- 
rebant controversiarum, ob quas bela inter se 
gerebant. Fuit etiam venationi deditus, in qua 
membra aliquot fregit : et in Mysia urbem condi- 
dit, quam Adriani venationes appellavit. Cum in 


D /Egypto Pompeii Magni sepulcrum collapsum vi- 


disset, defuncto ut heroi immolavit : et hoc versu 
pronuntiato, 


povs ταῦθ) ὁρῶντας ἐχπλήττεσθαι, ὥττε καὶ χρᾶσθαι διαλλακτῇ τούτῳ τῷ αὐτοκράτορι, ἐφ᾽ οἷς 023120; 
ἐχπεπολέμωντο. Ἐσπούδαζε δὲ χαὶ περὶ θήρας, ὡς ἐν ταύταις καὶ τινά οἱ µέλη χατεαγῶΏντι. Καὶ ἐν 


Varie lectiones et nota. 


(24) Taic δὲ σῖτον καὶ ἔργα, καὶ χρήματα, xai 
τιμὰς δούς. Wolflus ἔργα munera γης: malim 
opera, ut publica intelligantur, qux civitatum uti- 
Jitati construenda curabat Trajanus. 

(25) Συνδικἀζουσι. Ma mss. codd. et recte, ne- 
que enim video cur vocem asterisco notarit. inter- 
pres : quippe auvó:xágecv dicebantur duo consules, 


qui una judiciis przerant, quibus ntererat Adrianus. 

(23) Toic ὄφ.1ουσι. Spartianus : Ad. colligendam 
autem gratiam nihil pretermittens, infinitam pecu- 
niam que fisco debebatur, privatis debitoribus .. . . 
remisit. id porro tum actum innuit Zonaras, cuu 
Hom: venit, quod hausit ex Dione. 


895 


JOANNIS ZONATUE 


rei 


Mucía πόλιν ᾧχισεν ᾿Αδριανοῦ θήρας (37) χαλέσας αὑτὴ». Εἰς Άϊγυπτον δι ἀπιὼν, xal τῷ τόφω Πομ- 
π.ηῖου (38) Μ4άγνου διεφθαριένῳ περιτυχὼν ἐνήγισε, καὶ toov" εἶπε τὸ ἔπος, 


Templa cui superant, adeone carere sepulcro? 


monumentum instauravit. Drbem in Palestina pro 
eversis Hierosolymis conditam. /Eliam Capitolinam 
nominavit : et quo in loco Dei templum olim fue- 
yat, eo in loco post Jovis lucum condidit. Judaei 
yero cum suam metropolim a Grazcis alienigenis 
jucoli, et peregrinos in ea deos coli ferre non pos- 
sent: dum Adrianus circa /Egvptum et Syriam 
versabatur, metu quiescebant, Sed cum inde dis- 
cessisset, opportunis regionis locis oecupatis, quo 
se in tutum reciperent, multa Romanis detrimenta 
et clam et aperte intulerunt. Nam et Jud:ei ex om- 
nibus provinciis eo confluebant: et alienigenze 
tulti, spe lucri eis opitulabantur, Adrianus igitur 
duces clarissimos contra illes misit, quibus Seve- 
rus Julius 590 praefuit : qui cum hostibus, ob 
multitudinem ecrum, et desperationem, non de- 
cernendum esse ratus, probibendo commeatu, 
obsidendo, el conira partes illorum pugnando, gen- 
tem eam tardius ille quidem, ged minori cum pe- 
riculo attrivit et afflixit, ut paucissirai superessent. 
Nam castella eorum 1, frmissima gunt expugnata, 
pagi eorum pcccc et Lxxxv eeleberrimi eversi, vi- 
rorum Dp et Lxxx millia in incursionibus et praeliis 
interfecia. Eorum vero multitudo, qui morbo, 
[ame, incendio perierunt, nec inquisita, nec com- 
perta est. Tota quidem Judsa fere vastata est. 
Q:am calamitatem Deus prodigiis denuntiavit, 
Nam Salomonis sepulcrum nulla evideoti de causa 


Α TQ vaoic βρίθονει πόση σπάνις ExJeto τύμέον. 


Καὶ τὸ μνῆμα ἀνῳκοδόμησεν. Ἐν δὲ Παλαιστίνῃ 
πόλιν οἰχοδομήσχς ἀντὶ τῆς χατασχαφείσης "lepoo- 
σαλὴμ, Δἰλίαν Καπιτωλίναν ὠνόμασε' xal ἕνθς 
πρώην ὁ τοῦ Θεοῦ νεὼς ἵδρυτο, τῷ Ad τέμενος 
ἀνθιδρύσατο ἕτερον. ᾿Ἰουδαῖοι δὲ μὴ φέροντες Ti 
σφῶν παραπολαύοντας µητροπόλεως (Aou, ὁρᾷν 
(Ἕλληνες Υὰρ ἐν αὐτῇ κατρχίσθισαν) μτδὲ ξενι- 
xou; τιμᾶσθαι θεοὺς ἐχεῖ ἀνεχόμενοι, ἕως μὲν 
ΣΛδριανὸς παρά τε τῇ Αἰγύπτῳ καὶ τῇ Xupiz 
διέτριδεν, ἐρέμουν διευλαθούµενοι * ἐπεὶ δ᾽ ἐκεῖθευ 
ἀπῆλθε, τὰ v: τῆς χώρας ὀπίχαιρα κατελάµδανον, 
Iv ἔχοιεν αὐτὰ ὁρμητήρια, xal πολλὰ τους Ῥω- 
µαίους ἑχάχωσαν λάθρα τε xal ἀναφανδὺν, τῶν τε 


B ἁπανταχοῦ γῆς Ἰουδαίων συνιόντων ἐχεῖ, xal πολ- 


Mov ἀλλοφύλων ἔρωτι χέρδους συνεπιχοιρούντων 
αὐτοῖς. 'O μέντοι Αδριανὸς τοὺς ἐπιφανεστάτους 
τῶν στρατηγῶν τοῖς Ἱουδαίοις ἐπήγαγεν, ὧν ExT,p4s 
Σευῆρος Ἰούλιος ὃς κατὰ αυστάδην συμίέαλεῖν τοῖς 
ἑναντίοις οὐχ ἔχρινε σύμφορον, τὸ πλῆθος αὐτῶν 
xai τὴν ἀπόγνωσιν εὐλαθούμενος. Τροφῆς δὲ σφᾶς 
ἀπείργων χαὶ χατακλείων, ἔστι δ' οὗ xai ὅκη παπρ- 
ἦχοι τοὺς στρατιώτας µοίραις αὐτῶν Σπάχωνι 
χρονιώτερον μὲν, ἀχινδυνώτεραν δὲ τὸ ἔθνος αὐτῶν 
ἑνέτριφέ τε χαὶ ἐξετρύχωσεν, ὡς χομιδῆ βραχίστους 
περιγενέσθαι. Φρούρια μὲν Υὰρ αὑτῶν τὰ χρεξττω 
πεντῄήχοντα χατεατράφησαν, κῶμαι δὲ τέντε καὶ 
ὀγδοίκχοντα ἐπ᾽ ἐνναχοσίαις ὀνομαστόταται χατεσχά- 
φησαν. ᾿Ανδρῶν δὲ μυριάδες ὀκτὼ xal πεντήχοντα 


 dissiliit et concidit : lapi et hyzenze multas urbes C ἐν ταῖς χαταδρομαὶς xal ταῖς µάχαις ἑσφάγησα». 


eorum cum ululatu. intrarunt. Casterum. Romani 
quoque multi perierunt. Itaque Adrianus cuin ad 
senatum scriberet, usitato exordio non est usus, 
quod erat hujusmodi : Si vos liberique vestri valetis, 
bene est : ego εἰ exercitus palemus. Et bic belli Ju- 
daici fiit exitus. 


Τὸ 5k πλῆθος τῶν Xipap xal νόσοις xat πυρὶ φθα- 
ρέντων ἀντεξερεύνητον τυγχάνον οὐκ ἔγνωσται, 
ὥστε πᾶσαν σχεδὸν τὴν Ἰουδαίαν ἐρημωθῆναι, ὃ xai 
πρὸ τοῦ πολέμου αὐτοῖς συµθόλοις ttal τὸ Osio, 
ἑνέφηνε. Τό τε γὰρ μνημεῖον τοῦ Σολομῶντος ἐξ 
οδεμιᾶς δήλης αἰτίας διελύθη τε χαὶ συνέπεοε" 


xai λύκοι καὶ ὕχιναι πλεῖσται εἰς τὰς πύλεις αὐτῶν εἰσέπιπτον ὠρυόμεναι, Πολλοὶ μέντοι χαὶ Ῥωμαῖα 
τε ἀπώλοντο, ὥστε καὶ ᾿Αδριανὸς Υράφων πρὺς τὴν βαυλὴν οὗ ti συνήθει προοιµίῳ ἐχρήσατο. Τὸ 
δ' $» El καὶ αὐτοὶ xal οἱ παῖδες ὑμῶν ὑγιαίνετε, εὖ ἂν ἔχοι" καὶ ἐγὼ δὲ καὶ τὰ στερατεύ- 
para ὑγιαίνομαεν. 'O μὲν δὴ πρὸς Ἰουδαίους πόλεμο; οὕτως ἤνυστο, 

XXIV. Albanicam vero bellum (Albani, Dione D — KA'. Ὁ δὲ πρὸς ΑἈλδανοὺς (siot δὲ Μασσαγέ-αι 


8uctorc, MassageLe sunt) a Plarasmano est commo- 
tum, qui Mediam admodum affl.xit, Armeniom vero 
et Cappadociam attigit. Sed Albanis partim mu- 
neribus delinitis, partim metu aversis, maleficio 
abstinuit. Romam reversus Adrianus, populo ser- 
vun aurigantem, ut in libertatem assererctur, fla- 
ginti, restitit, his verbis : Neque me alienum 
servum libertate donare, neque vos domino ejus vim 
afferre decet. Cum ex profluvio sanguinis per nares 


xivà τὸν Δίωνα) ὑπὸ Φαρασμάνου χεχίνητο. Kal 
τὴν μὲν Ἠηδίαν λίαν ἐλύπησε (20), τῆς δ΄ Αρμενίας 
4M τῆς Καππαδοχίας Ίψατο μὲν, τῶν 0 ᾿Αλθανῶν 
X μὲν δώροις πεισθέγίων, xf δὲ δεισάντων 
ἑπαύσατο. Ἐλθὼν δὲ zi; τὴν Ῥώμην ᾿ἈΑδριανὸς, 
αἱτοῦντι τῷ fuo ἁρματηλάτην δοῦλον ἐλευθερίας 
ρυχεῖν ἀντεῖπεν ὡς Ob «απροσήχει οὔὓς ἐμοὶ 
ἁλ.Ίότριον ἑἐλευθερῶσαι δοῦ.ον. οὔθ' ὑμῖν τὸν 
δεσπότη» αὐτοῦ τοῦτο ποιῆσαι βιάνεσθαι. Nosf,- 


Varie lectiones et nota. 


(21 Αδρια,οὃ θήρας. Spartianus : Oppidum 
Adrianolheras in quodam loco, quod illic et feliciter 
€sset venatus, et ursam occidisset. aliquando, consti- 
tut. 


(28) Πομπηϊῖον. De l'ompeii M. tumulo, vide Sal- 


masium ad Spartian. in Adriano. 

(20; Καὶ civ μὲ Μηδίαν Alur ἑλύπησε. l:cor- 
ium an h:zec ver. a relerantur. ad Pharass auum, 38 
vero ad Adrianum, inquit Wolfius : sed, ni flor, 
referuntur ad vocem πόλεμος. 








997 


ANNALIUM LIB. XT. 


998. 


σα; δὲ αἵμαυ»; αὐτῷ δ.ὰ τῆς ῥι)ὸς κενσυµένου xat À sinc spe salutis.vgrotaret, Lucium Commedum Ce - 


ἀπογνωσθεὶς, Κόμοδον Λούχιον Καίΐσαρα ᾿Ῥωμαίοις 
ἂν. ἴπε. Σευηριανὺν δὲ καὶ Φοῦσπον τὸν ἔγγονον 
ἁγαναχτοῦντας ἐπὶ τούτῳ ἐἑφόνευσεν. Ην δὲ 
Σενηριανὸς (30) ἐνενηκοντούτης. "Oz ἀποσφαγῖναι 
µέλλων πῦρ ᾖτησε xal θυμιῶν ἔφη. Ὑμεῖς, ὦ 
0sol, ἴστε ὅτι οὐδὲν ἁδικῶ. Εὔχομαι δὲ τὸν 
Ἀδριανν ἐπιδυμῆῇσαι ἁποθανεῖν, μὴ δύνασθαι 
ὃδ. "Οθεν xal χοονίως voofjsa; Αδριανὸς ηὔξατο 
πολλάχις ἁποσθῆναι, ὥστε xai ἑαυτὸν ἐθελῆσαι 
διαχειρίσχσ»χι. Ὁ μέντοι Σευτρ.ανὸς xal αὐτῷ τῷ 
Αδριανῷ ἄριος τῆς αὐταρχίας νενόμιστο. Βἰπὼν γὰρ 
«oic φίλοις ποτὲ, ἵνα δέχα ἄνδρας δοκίµους εἰς αὖτ- 
αρχίαν ἑξονομάδωσι, μικρόν τι διαλιπὼν ἔφη ὡς 


sSarem Romanorum designavit : Severiano et Fusco 
nepolc, qui id zgre ferebant, occisis. Eroai autem 
Severianus annos xc natus. Qui cum occidendus 
esset, igni postulalo, suffituque facto, dixit : Vos, 
0 dii immortales, nostis me insontem esse. ll!ud 
aulem precor, ut Adrianus mori cupiat, nec possit, 
Ác Adrianus diuturnitatem morbi pert»sus, sepe 
mortem optavit sspe manus sibi ipsi afferre voluit. 
c Severianumret ipse imperio dignum judicavit, 
Nam cum amicos aliquando sibi x viros imperie 
diguos nominare 59] jussisset, paulo post, se no- 
vem duntaxat nosse velle dixit : unum enim Seve- 
rianum sibi notum esse. Fuerunt et Turbo et Si- 


Ἐννέα θέλω μαθεῖν. τὸν γὰρ ἕνα γινώσκω, τὸν B milis inter optimos clarissimi. Ac Turbo, ut rci 


Σευηριανόν. Ἠσαν δὲ καὶ Τούρδων xal Σίµιλις τῶν 
ἀρίστων ἐπιφανέστατοι. Καὶ ὁ μὲν Τούρδων oia 
στρατηγιχώτατος, ἔπαρχο; Ὑεγονὼς, εἴτων ἂρ- 
χων τοῦ δρρυφορικοῦ, ὡς εἷς τῶν πολλῶν διεθίω, ὃς 
οὕποτε ἡμέρας οἴκοι ὥπτο , οὐδὲ νοσήσας, ἀλλὰ 
πρὺς τὸν βασιλέα διέἑτριθε. Kal ποτε νοσοῦντι 
ἀτρεμήσειν αὐτῷ τοῦ αὐτοχράτοοος συµθουλεύοντος, 
εἰπεῖν ὅτι Τὸν ἔπαρχον éctoca δεῖ τεϊεντᾷ». 
'O δὲ Σίµιλις ἡχιχίᾳ χαὶ τάξει πρ’, ήχων αὐτοῦ (31), 
χχὶ ὁχατονταρχῶν ἐπὶ Τραϊανοῦ, καὶ κληθεὶς παρ’ 
αὐτοῦ πρὺ τῶν ἐπάρχων, ἔφη αὐτῷ εἰσελθών ’ 
Alexpór ἐστι, Καΐσαρ, τῶν ἑπάρχων ἑστώτων 
ἔξω, ἑκατογτάρχῃ σε ὁμιεῖν. Eva xal τῆς τῶν 
ὃρρυόρων ἀρχῆς ἅκων ἀξιωθεὶς, ἔλαδε μὲν, 
ἐξέστη δ᾽ ἑχὼν, xal ἐν. ἀγρῷ διεδίω. Ἔνθα καὶ 
τάθνγχεν, ἐνιαυτοὺς ἐχεῖ δ.ατρίψας ἑπτὰ, ἐπ͵,γράφας 
τῷ µνήµατι, ὅτι Σίμωῶις (92) ἐνταῦθα κείται, 
βιοὺς μὲν ἔτη τόσα (533), ζήσας δ᾽ ἑπτά. Αδριᾳ. 
wh; δὲ φθόῃ τ' ἑλίφθη ἐκ πολλῆς τοῦ αἵματας ῥύ- 
σεως, χαὶ ὑδέρφ. Ὡς δὲ ὁ Καΐσαρ ὁ Λούκιος Κό- 
µοδος αἷμα ἐμῶν ix πλείονος ἑξαίφνης ἑξέλιπεν 
&0p4ov πλείστου αἵματος ἐμεσθέντος, συνεχάλεσε 
τοὺς πρώτους τῶν βουλευτῶν, xal εἶπεν Τὸν Λού- 
x:ov τὸ δαιμόνιο ἀφεί.ετο ἡμῶν. Εὗρον δὲ 
αὑτοκράεορα piv εὐγενῆ, πρᾶον, εὔεικεον, 
φρόνιµον, μήθ) ὑπὸ γνεότητος προπετὲς, μἠθ) 
ὑπὸ γήρως ἀμε.ές τι ποιῄήσοντα, τὸν Ἁγτωνίνον 
A ^p] ior. Καὶ ὁ μὲν οὕτως προχεχείριστο αὐτο- 


militaris peritissimus, cum prefectus prztorio fa- 
ctus esset, ut unus e populo vilam exegit : nec un- 
quam ob perpetuam cum imperatore consuetudi- 
nem domi, licet sgrotans, interdiu visus est. À 
quo aliquando adversa valetudine admonitus, vt 
quieti se daret, respondit: Prefectum pretorio 
saniem mori oportere. Similis autem illo natu 
grandior, et ordine prior, cum sub Trajano cen- 
turio ante prsfectos ab ill vocatus esset, in- 
gressus dixit: Turpe est, Cesar, pref[eciis foris 
stantibus, Le cum centurione colloqui. Deinde prze- 
torio prefectus, dignitatem illam et invitus accepit, 
εἰ ultro ca repudiata, ruri vii annis exactis mor- 
tuus, sepulero suo inscribi jussit : Similis hic situs 
est, qui in. vita. fuit [οί annis: vizit annos eeptcm. 
Adrianus voro ex vehementi sanguinis fluxu, et 
tabe et aqua intercute laborans, cum Casar L. Com» 
modus longo lempore sanguinem vomere solitus, 
immodica egestione subito exslinctus essel , prire 
cipibus senatoribus convocatis dixit : Lucium ncbis 
fortuna. eripuit. Verum reperi vobis imperatorem 
nobilem, clementem, facilem, prudentem , qui nequa 
pre adolescentia temere, neque pre senio quidquam 
segniter est (acturus, Aurelium Antoninum. Quo sic 
imperatore creato, quia is quoque filio carebat, de 
seculuris imperatoribus sollicitus, Commodum 
Commodi lilium ei adoptandum dedit: qui cum 
ante Catilius diceretur, ab avo Ánnino Vero, tcr 


χράτωρ. Φροντίζων δὲ xal περὶ τῶν μετὰ ταῦτα D) consule et tribuno, M. Annini Veri nomen accepit. 


αὐταρχησόντων ᾿Αδριανὸς, ἐπεὶ ἄῤῥενος ὁ "Avto- 
νῖνος Ἡμοίρει γονῆς, τὸν ἨΜομόδου νἰὸν Κόμοδον 
αὐτῷ εἰσεποίησε, xat Mápxov "Άννινον Βηρον (23) 
ὠνόμασεν, ὃς Κατίλιος ὠνόμαστο πρότερον 'Avvlvou 
Βήρου τρισυπατεύσαντος xai χιλιαρχήσαντος ἔγγο- 
voc (v. Ὑδέρῳ δὲ περιπεσὼν ὁ ᾿Αδριανὺς, µαγγα- 


Adrianus vero, cum per magiam el prestigi:s 
quasdaim aliquando noxios humores exbausisset, 
nec multo post aliis effluentibus in dies pejus ha- 
beret, mortem optavit : sed voti compos fleri non 
potuit, cum nemo ei ensem aut venenum praeberet, 
Denique cum seipsum occidere non possel, omissa 


Varie lectiones et note. 


(60) Σευηριανός. Servianum sororis virum. nona- 
gesimum jam. annum agentem, ne sibi superviveret, 
mori coegit. Quasi scilicet affectatorem imperii, uu 
narrat Spartianus. 

(31) 'H.Uxig καὶ τάξει προσήκων αὐτοῦ. lta 
Reg. οἱ Colb. Alter. cod. apud Wolfium, τὸ χα) 
τάξει proetulit, qued additamentum redundare exi- 
eut at, 


ο (89) Eljtdtc.. Σίµιλος, Symeoni Logothetx in 
Chron. ms. et Cedreno, qui Latinis Similis. 

(92) Βιοὺς μὲν ἔτη τόσα. Vide Gloss. med. 
Grzcit. in. τάσος. 

(25) "Avriror Βήρον. lta etiam Xiphilinus, sed 
legendum Άννιον censet. Sylburgius, quem cone 
sule, p. 992. 


JOANNIS ZONARE 


109, 


Curiesióre victus ratioke, cibis οἱ potionibus ei Α νείαις μέν «to, xai Ὑοητείαις ἐχένου morb «ὁ 


morbo alienis utendo, mortem accersivit, Vixit 
annos Lxi menses v, dies xix; imperavit annos 
xxi, mense uno dempto. Sub ejus principatu 
Alexander pontificatu urbis Romz x aunis 599 
fuucius, in vitam senectutis expertem migravit ; 
cui successit Xystus. Primus Alexandrinus, duode- 
cimo episcopatus auno defunctus, Justum habuit 
successorem. lHierosolymitanos episcopos usque ad 
Jadaicam sub Adriano defectionem fuisse xv omnes 
cx judaismo chriatianismum | amplexos, comme- 
morat Eusebius: quos non diu vixisse apparet. 
Eorum primus fuit Jacobus, qui frater Domini di- 
cüur; alter Symeon, tertius Justus, quartus Zac- 


chzeus, quintus Tobias, sextus Benjamin, septimus , 


Joannes, octavus Mattbias, nonus Philippus, deci- 
mus Seneca, alter Justus undecimus, Levis duode: 
cimus, Ephres decimus tertius, Josephus decimus 
quartus, Judas decimus quintus. Xysto post de- 
cennium defuncto, Roma successit Telesphorus, 
ordine septimus. ÁAlexandrime Ecclesiae guberna- 
Bonem Eumenes, numero sextus, est sortitus, 
Justo post annuin. undecimuin defuncto. llic ime 
perator propter seditiones jam commemoratas, post 
insignem illum populi interitum, Jud:zis ingressu 
H.erosolymorum et totius provincie interdixit. 
Deinde cum urbs a gentilibus incoleretur, et de 
nomine Adriani Elia vocaretur : primus ejus pon- 
lifex post circumcisos fuit Marcus. Tum etiam Sa. 


ὑγρόν * δι ὀλίγου δ᾽ αὖθις ἠθροίξετο ἕτερον, καὶ ὡς 
ἐπεδίδου πρὸς τὸ χεῖρον ἀεν, ἀποθανεῖν ἐπεθύμει, 
οὐχ. ἠδύνατο δὲ, μηδενὸς αὐτῷ διδόντος μὴ ξίτος, 
μη φάρμαχον. Καὶ τέλος μὴ οἵό; τε ὢν Ez 
διαχρήσασθαι, τῆς χατὰ «ho δίαιταν ἀχριθείας 
µεθῆχε * χαὶ μὴ προσ/κουσιν Σδωδίμοῖς xai ποτοῖς 
χρώµενος, χατέλυσε τὴν ζωἣν, ζήσας ἔτη Boo xà 
ἐξήχοντα, πρὺς μησὶ πέντε xai ἡμέραις ἐννεαχα[. 
δεχα, µοναρχήσας δὲ ἐπὶ εἴχωσι xal ἕνα ἐνιαυτὸν, 
μηνὸς ἑνὸς λείποντος. "Ez δὲ τῆς ἡγεμονίας αὐτοῦ 
λλέξανδρος, ἀρχισρατεύσας ἓν ᾿Ῥώμῃ δέχατο 
ἔτος, εἰς τὴν ἀγήρω µετέδη ζωήν. "Ov διεδέξατο 
Σύστος. Καὶ Πρίμος δὲ, Ἁλεξανδρέων ἐπισχοπήσα; 
δωδέχατον ἑνιαυτὸν, xol µεταλλάξας τὴν βιοτν, 
Ἱοῦστον ἔσχε διάδοχον. Τῶν δ᾽ iv Ἱεροσολύμας 
ἐπισχόπων τὸν ἀριθμὸν elc πεντεχαίδεκα περιστῖγι 
µέχρ: τῆς κατὰ ᾿Αδριανὺν Ιουδαίων ἁποσ-ασίας, 
βραχυδθἰίωνιὼς ἔοιχε, γεγονότων, ὁ Εὐσέθιος ἱστορεῖ, 
πάντας δ' ἐξ Ἰουδαίων πιστεύσαντας εἶναι" ὧν 
πρῶτος Tv 'láxu6o; ὁ τοῦ Κυρίου λεγόμενος Αδελ- 
σὸς, xai δεύτερος Συμεὼν, xol τρίτος Ἰρῦστο, 
2ακχαῖος τέταρτος, Τοθίας πέμπτος, ἕχτος Βενι.. 
tv, ἵόδυμος Ἱωάννης, ὄγδοος Ματθίας, “ἔννατοι 
Φίλιππο:, δέχατος Σενεχᾶς, Ἰοῦστος ἄλλος ἐνδέχτ- 
τος, Λενῖς δὲ δωδέχατος, Ἑφρῆς τρισχαιδέχατ», 
τεσσαρεσκαιδέχατος ἸΙωσὴφ, xa: Ιούδας πεντεχαι- 
δέκατος, Ἀύστον δὲ μετὰ χρόνον δεχαετῆ τελευ:ῇ» 
σαντα ἕθδομος ἐν Ῥώμῃ διεδέξατο Τελεσρόρο,. 


Purninus, Antiochenus, Basilides Alexandrinus, C Tr; δὲ τῶν ᾽Αλεξανδρέων Ἐκκλησίας τὴν προττα" 


εἰ Carpocrates, diversarum sectarum auctores 
mascebantur: et Hegesippus apostolici preconii 
fraditionem quinque libris conscripsisse fertur : 
et Justinus Philosophus, post etiam martyr, a Grz- 
cis disciplinis ad Dei cultum transiit. Is narrat; 
Herennium Granianum Asi» proconsulem  scri- 
psisse Adriano, non esse xquum, Christianos ob 
ullum facinus plecli : eum vero respondisse, ne- 
minem nisi criminis alicujus judicio damnatum, 
occidendum csse, 


glav Éxvog Εὐμενὴς ἐχληρώσατο, Ἱούστου piri 
ἑνδέχατον θανόντος kv:autóv. Οὗτος οὖν ὁ αὐτοχρά- 
twp διὰ τὰς ἤδη ῥηθείσας στάσεις μετὰ τὸν roiv 
τῶν Ἰουδαίων ὄλεθρον xal δόγµα ἐξέβετο χωλόν 
τὸ ἔθνος αὐτῶν ἐπιθαίνειν τῶν Ἱεροσολύμων, xa 
τῆς χώρας αὐτῶν ἁπάσης. Καὶ λοιπὸν ἐς ἐθνῶν 1f 
πόλεως οἰχισθείσης, χαὶ Αἱλίας κληθείσης (94), 9; 
6 ᾽Αδριανὸς ἐχρημάτιζε, πρῶτος ταύτης ἀρχνερίν 
μετὰ τοὺς ἐκ περιτομῖῆς κατέστη Μάρχος, τότε x: 
Σατορνῖνος ᾽Αντιοχεὺς, καὶ βασιλείδης ᾽Αλεξανδρεὺς, 


καὶ Καρποχράτης, αἱρίσεων διαφόρων πατέρες xai ἀρχηγοὶ ἑγνωρίζοντο. Καὶ ᾿Ιγήσιππος δὲ τότε τΏν 
τοῦ ἀποστολικοῦ κηρύγματος παράδοσιν ἐν πέντε λόχοις συγγρἀφασθαι ἀναγράφεται. Καὶ Ἰουστῖνο; 
ὁ Φιλόσοφος, ὃς μετέπειτα xol µάρτυς ἐγένετο, τότε πρὸς Οξοσέδειαν ἐξ ᾿Ἑλληνικῶν σπουδασµάτω» 
µετέθετο, "Oc ἱατορεῖ Ἐρέννιον Σραν'ανὸν τῆς Ασίας ἀνθυπατεύο,τα ἐπιστεῖλαι ᾿Αδριανῷ μὴ 
δίχα:ον εἶναι ἐπ᾽ ἐγχλήματι μηδενὶ κολάζεσΊαι τοὺς Χριστιανούς * xal τὸν θεσπίσαι, µηδένα, εἰ μὴ tod. 
νατι £x χατηγορίας ἁλῷ, κτείνεσθαι. 








LIBER DUODECIMUS. 


I. Antonino rerum potit, quem Adrianus ado- D ΛΑ’. Λὐταρχήσαντος δὲ Αντωνίνου, ὃς εἰσποιηβεῖ 


ptatum et Caesarem et imperatorem designarat, se- 
natus Adriano divinos honores, ub clarissimos vie 
ros interfectos, decernere uoluit. Qua de causa An- 


παρὰ τοῦ Αδριανοῦ Kolcáp τε xal οὐτυχράτιρ 
ἐγένετο, ἡ γερουσία οὐκ ἤθελε τὰς ἡρωϊχὰς τιμή 
ψηφίσασθαι τῷ ᾿Αδριανῷ διὰ φόνους ἀνδρῶν Est 


Variz lectiones el note. 


(54) Kal τῆς Aldíac κ.ηθείσης. Haec. verba in Greco textu. omiserat vel interpres, vel typogrt 


phus. 


100] 


ANNALIUM LIB. XII. 


1002 


Φανεστάσων, οὓς Exclvog εἰργάσα-ο. Ad) xai διειλέ- A toninus alia plura cum lacrymis disseruit, et se illis 


χθη αὐτοῖς ὁ ᾽Αντωνῖνος ἆλλα τε πλείω σὺν δάχρυσε, 
καὶ ὅτι Οὐδὲ ἐγὼ dpa ἄρξω ὑμῶν. Πάντα γὸρ 
τὰ ὑπ ἐκείνου yerópeva, ὧν ὃν xal ἡ ἀνάῤῥυσις 
ἡ ép, ὡς ἐχθίστου te καὶ καχίστου ἀθετηθή- 
σεται. Ταῦτα δ' ἡ γερουσία αἰδεσθεῖσα, οὗ μεῖον 
μέντοι καὶ τοὺς στρατιώτας εὐλαθτθεῖσα, τῷ χει- 
μένῳ τὰς τιμὰς ἑφψηφίσατο, Εὐσεβὴς δ ἐπεχλίθη 
οὗτος ὁ ᾿Αντωνῖνος, ὅτι ἄρτι τῆς αὐταρχίας fju- 
μένου αὑτοῦ, πολλοὶ Υεγόνασιν ἐπ) αἰτίασιν, xol 
«wi; ἐξ ὀνόματος εἰς σφαγὰς ἐζητήθησαν, ὁ δὲ 
οὐδένα ἐχόλαξε, φάµενος ὡς Ob δεῖ µε ἑκ τοιού- 
των ἄργων τῆς α«αροστασίας ὑμῶν ἀρέασθαι. 
Γέγονε δὲ χαὶ δι’ ὅλης αὐτοῦ τῆς ἀρχῆς καὶ δίχχιος 
καὶ χρηστὸς, xal moi τοῖς ὑπηχόοις ἀνεπαχθᾶς 
καὶ αὑτοῖς δὲ Χριστιανοῖς. Οὐ µόνον γὰρ οὖν ἑχά- 
«ou αὐτοὺς, ἀλλὰ μέντοι xal αἰδοῦς Ἀδίου. Λέγεται 
δὲ ζηςητικὸς γενέσθαι, xax περὶ μιχρῶν ἀκριόο- 
λογούμενος, ὅθεν αὐσὺν Κυμινοπρίστην ἑκάλουν οἱ 
σχώπτοντες, Οὐ μὲν διὰ τοῦτο ἐκ τῶν ὑπηχόων 
ἐχρηματίζετο, ἁλλ᾽ ἐν ἀπορίᾳ ποτὲ γεγονὼς àp- 
γυρίων (95), πολέμων ἑκιχειμένων, οὔτε τέλος 
καινὸν ἀπενόησεν, o0s' αἰτῆσαι παρά του Ἱνέσχετο 
χρήματα, ἁλλ᾽ ày τῇ ἀγορῷ πάντα τὰ kv τοῖς βα- 
σιλείοις κειμήλια θέµενος, καὶ εἴ τι αρὺς χόσμον 
$v τῇ αὐτοῦ γαμετῇ, ὠνεῖσθαι ταῦτα τὸν βουλό» 
psvov προετρέπετο * ὅθεν ἀθροίσας ἀργύρια τοῖς 
στρατιώταις διέδωχε * καὶ νιχήσας τὸν πόλεµον 
ἐχτήσατο πολυπλάσια * καὶ χήρυγμα ἴἔθετο τὸν 


βονλόμενον ἐκ τῶν ὠνησαμένων τὰ κτήµατα τὰς 


βοᾳσιλικἁ ἀναδιδόναι τὸ ὠνηθὲν, x«l λαμδάνειν τὸ 
τίμημα. Kel τινες μὲν τοῦτο ἐποίησαν, οἱ δὲ 
πλείους ἀνένευσανι, xal οὐδένα ἀναδοῦναι τὸ χτηθὲν 
αὐτῷ ἱδιάσατο. Τούτου λέγεται νοµοθέτηµα elvai, 
S) τῶν τέχνων ἁδιαθέτων τελευτώντων κληρονόμους 
ἀναφαίνεσθαι τοὺς Ύονεῖς, xal διατιθεµένοις τοῖς 
παισὶν kv ἀπαιδίᾳᾷ ἀνάγχην εἶναι τὸ νόμιμµον µέρος 
«ol; Ὑονεῦσι χαταλιµπάνειν. Ἐπὶ τούτου κλόνος 
ςῆς qns σνυνέδη φριχώδης περὶ τὴν Βιθυνίαν xat 
«by Ἑλλήσποντον, ἐξ οὗπερ πλείους πόλεις χατέ- 
πεσον, μάλιστα ὃ d Κύξιχος ἔπαθεν * ὅτε xol 
ὁ ἐν αὐτῇ περιδόητος χατεπτώθη ναὺς (56), οὗ 
λέγονται τετραόργνιοι τὸ πάχος εἶναι οἱ χίέονας, τὸ 
& Udo; αἴρεσθαι µέχρι πεντήχοντα πῄήχεων, «ἐκ 


imperalurum esse negavit : sic enim omnia ejus acta, 
inter que et sua $99  designatio esset, ut hominis 
inimicissimi et pessimi, abrogatum iri. Scnatus igi- 
tur, cum ex verecundía Antonini, tum militum 
metaü, honores defuncto decrevit. Pius autem hic 
Antoninus appellatus est, quod recens suscepto im- 
perio, multis accusatis, nonnullis etiam nominatim 


ad exdem postulatis, de nullo penss sumpsit. Ne- 


gavit enim a lalibus operibus imperinm sibi esse au- 
spicandum. Et per omne tempus justus et clemens 
permansit, et subditis omnibus, atque adeo Chri- 
stianis etiam minime gravis: quos adeo non male 
tractabat, ut etiam  veneraretur. Fertur autem ad 
rem attentus fuisse, ac ne minima quidem nme. 


B glexisse : qua de causa ul sordidus est derisus. Nec 


tamen 3 subditis pecuniam exegit: nam cum ali- 
quando bellis urgentibus pecunia egeret, nec ve- 
etigal novum excogitavit, nec a quoquam postulare 


' pecuniam voluit, sed omnibus regie ornamentis et 


uxoris suze mundo muliebri in foro venum expo- 
sitis, pecuniam coactam militibus dedit. Vietis au- 
tem hostibus longe majore paria, per praeconem 
edici jussit, qui imperatoria inswumenta restittere 
vellent, iis pretium redditam iri. Ac nonnullí id 
fecerunt: sed eorum qui recusarunt, qui plures 
fuere, neminem coegit. Hujus lex esse fertur, ut 
parentes liberorum, qui intestati decedant, hire- 
des sínt : et qui testamento facte orbi decedant, 
necessario legitimam partem parentibas relinquant, 
Eo imperante, horribili terreemotu complures Bithy- 
nise et Hellesponti urbes coneiderunt. Sed Cyziens 
in primis est afflicta : in qua etiam celebre illud 
templum: eorruit, eojes eolumns ex unico saxo 
quatuor orgyas crassi», in altitudinem t cubitorum 
asserrexisse perhibentur: quod οἱ cui incre'tibile 
videbitur, is csetera etiam ejus operis omnia ntira: 
bilia fuisse cogitet. In hoc imperatore illud etiam 
eelebratur, quod. senatusconsultum Julii Ciesavie 
jussu factum eremavit, quo edicebatur, ne eui tei 
stamenti factio esset, nisi certam partem zrarío le- 
garet. Unde moris est ad hoe usque tempus in- 
seribi testam eatis, Hoc imperatorio fisco relinquo. 
Decessit Antoninus Pius senex, morte somno le- 


λίθου συνεστῶεες ἑνὸς, εἶ τῳ ταῦτα μὴ ἄπιστα p niesimo haud absimili, anno iniperii. xxiv. Hujus 


δόξατεν ^ xal τἆλλα δὲ xou ἔργου ἐχείνου θαυμάσια 
ξύμπαντα. Περὶ τούτου τοῦ αὐτοχράτορος ἄδεται, 
ὅτι καὶ τὸ τῆς συγκλήτου χατέκαυσε φἠφισμα, ὃ 


κατ ἀπιταγὴν τοῦ Ἰρυλίον γέχονε Καίσαρος, 0s- 
απίζον μηδενὶ ἑφείσθαι διαθήκην ποιεῖν, εἰ μὴ 


µέρος ὡρισμένον τῷ κθινῷ χαταλείψει ταµείῳ. 


"O0sv νοµίζεται xai µέχρι τοῦδε ταῖς διαθήχαις 
ἐγγράφεσθαι ὅτι Καὶ τῷ βασιλικῳ capsio κατα- 


primo $594 anno Telesphorus Romz episeopus, 
undecimo anno ministerii sui, martyrii corona in« 
signitus, ut ]renzus narrat, felicem exitum sorti- 
tus est, Hygino in Romanam sedem collocato, sub 
quo Valentinianus haereticus exstitit, et Cerdo se- 
ctm Marcionis auctor. Hygino post quartum pon: 
tiicatus annum defuncto, Pius Romanam Ecclesi:ze, 


"Alexandrinz Marcus est prefectus, post Eumenem 


Varie lectiones et nolee. 


(55) Ἐν dxoplg ἁργυρίω». lta reposuimus ex 
codd. Reg. et Colb. cum Wolfius ἀργυρίου edidis- 
«set, qui itaex ingenio emendavit, ut ct infra pro 
aUpotsza: ἀργύρια, àpyop:ov reponendum censet, 
Certe infra in Didio Juliano, ἀργύρ.ον nuicrossin- 


ParROL. Ga. CXXXIV. 


gulari pro vecunia usurpat Zonaras. — — 

(96) Ναός. Eadem habet ex Dione Xiphilinus. De 
templo Cyziceno consulendus Leo Allatius ad Phi- 
lonem, De vt! orbís miraculis. 


Jà 


10;3 - JOANNIS ZONAILE Mi 


poutificotu annis xii funetum; Marco etiam post Α «ἐιμπάνω τέδε. Απεδίω δὲ ὁ εὐσεθῆς ᾽Αντωνίνς, 
decennium mortuo, Celadius ministerium suscepit. ΎΥπραιὸς, θανάτῳ  Ünwp ῥἀἐριχότι ublaxotáu, 
Pio Rom:z post annos xv episcopatus defuncto, µμοναρχῆσας ἐνιαυτοὺς σὺν τἐσσαραιν εἴχοσι. Τούνν 
successit Anicelus: quo tempore Justinus etiam τῷ πρὠτῳ ἔτει Τελεσφόρος ὁ Ῥώμης ἐπίσχοτς 
martyr et philosophus, vera doctrinz assertor, flo- ἐἑ'δέχατον ἔτος ἀνύσας ἐπὶ τῇ λειτουργίᾳ, κ 
ruit. Is et librum contra Marcionem edidit, οἱ a4 µμαρτυρίῳ ταινιωθεὶς (ὡς εἰρηναῖος ἱστόρησε) τέλος 
Antoninum Pium defensionein Christianorum scri- — gaxàp:ov εὕρατο, χαὶ ἀντιδρύθη εἰς τὸν τῆς Ῥώμις 
psit, qua imperator impulsus, decreto ad civitates — 8póvov Ὑγίνος. Ἐφ οὗ Οὐαλεντινιανὸς aiptzdpys; 
Asianas misso cavit, ne quis Christianos propter ἐγένετο, xal Κέρδων τῆς χατὰ Μαρχίωνα alpictw; 
religionem supplicio afficeret: quod si quis eo no- ἀρχηγός, "Yybvou δὲ μετὰ τὸ τέταρτον ἔτος d; 
müue accusaretur, reum  absolvendum, accusato- Ρώμης ἀρχιερατεῦσαι ἐχλιπόντος τὸν βίον, D; 
rei multandum esse. Hzc sub Pio gesia sunt. τῆς Ῥωμαίων Ἐκχχλησίας προέστη. Ti; 0 Άλεξ» 
δρέων Μάρχος ἠγήσατο μετὰ Eüpévn τρ'σχαιδέκατον ἔτος ἀνύααντα kv τῇ ἀρχιερωσύνῃ, Καὶ τὸ 
Mápxoo μετὰ δεχαετίαν µεταχωρήσαντος πρὸς ἑτέρᾳν ζωὴν, Κελαδίων τὴν λειτουργίαν περέλθι 
Κάν τῇ "Popp τοῦ Πίου ἐχλελοιπότος πεντεχα.δεχάτῳ ἑνιαυτῷ τῆς ἐπισκοπῆς, ἀντικατέστη 'Avixrs, 
τε xal ὁ φιλόσοφος xal µάρτυς ΈΏχμαζεν Ἰουατῖνος, τοῦ ὀρθοῦ λόγου ὑπεραγωνιζόμενο:, ὃς xai xen 
ἹΜαρχίωνο; ἐξέθετο σύ]γραμμα, καὶ πρὶς τὸν εὐσεδῃ ᾽Αντωνίνον (ST) ἀπολοχίαν ὑπὲρ Χρ.στιανῶν ουκ» 
ράφατο. "Oüev à αὐτοκράτωρ οὗτος ὀρμηθεὶς, δόγµα τῷ xe.wp τῆς Ασίας ἑἐπέστελε, μηδέν 
Χριστιανὺν διὰ τὴν θρησκείαν χολάζεσθαι ' ἀλλὰ κᾶν τις ὑπό 9ου διὰ ταύτην χατηγοροῖτο, «bv μὲν 
κατηγορούμενον ἀπολύεαθαι, τὸν δὲ κατήγθρον δίκης ἔνοχον Ἠίνεσθαι. — Tavta σννέδη ἐπὶ tà 
ΚΕώαεθοὺς. 

. M. Post cujus vero obítum M. Aurelius Antoni- B. B. Μετὰ δὲ τὴν τελευ-ἣν αὐ.οῦ (28), Μάρ 


mus, a Pio, ut dicium est, adoptatus, imperio sus- 
cepto, statim L. Commodum Verum, L. Comirodi 
filium, collegam sumpsit. Erat enim Marcus et im- 
becilli corpore, οἱ disciplinis ita deditus, ut etiam 
imperatorem factum scholas frequentare non pu- 
deret, Cum. Sexto igitur. Βωοίο philosophaba- 
tur, et Hermogeni rhetori operam dabat, sed 
ftoicis mag.s addictus erat: Lucius vero, utpote 
junior, εἰ Jahorum 1olerans, et ad rem militerem 
n3tue erat. itaque Marcus ei, Lucia filia desponsa, 
bellum Parthieum mandavit, cum Vologesus mul- 
tos Romanos sagittis coufecissel, ac tolum exerci- 
ium peremisset, seque Remanorum hostem ἀθοία- 
rasset, et Syriacas urbes magno cum terrore inva- 
deret. Lucius igitur Antiochiam profectus, Cassio 
legieues dedit : qui Vologesem victam Seleuciam 
weque persecutus, urbem cremavit, ei ejus regiam 
Ciesipho;em evertit. Quo successu Lucies elates, 
socero ei imperatori deinde struxit ineidias ; sed 
et priusquam ad rem eonferrentur, veneno periit, 
]nde Cassius 508 universe Asie procurator est 
designatus. imperator vero cum Barbaris, qoi 
eirca Isyrum iucolunt, Jazygibus, Marcomannis, et 
alias aliis οσο tempore in Pannonia belluui ges« 
sit. Galli Transrhenani usque ad Μίνα sunt pro- 
gressi : inter quorum «adavora, cliam muliebria 
corpora acinata sunt inventa. ju tantis autem bellis 
ca prudentia εί gravitate imperavit, ui inilitibus 
neque ullo verbo adularetur, neque anetu eorum 


Αὑρήλιος Αντωνίνος εἰσποιητὺς αὐτῷ γεγονὼ , ó; 
ἰατόρηται, τὴν αὑταρχίαν ἐἑδέξατο, xal αὐτίκα 
ποινωνὸν τοῦ χράτους ποποίηται Λούχιον Btpo 
Κόμοδον, Aovxlov τοῦ Κομόδον vióv, "Hy μὲν γὲρ 
ὁ Μάρκος καὶ ἀσθενὴς τὸ σαρχἰον  ἑσχόλασε δὲ κ 
λόγοις οὕτως, ὥστε xal αὐτοχράτωρ Ὑενόμενο on 
ἡδεῖτο ἐς διδασχάλου φοιτᾷ», ἀλλὰ καὶ Σέξεῳ 6υνε- 
Φιλοσόφει cp Βοιωτῷ, xai "Epporive cip ῥήτηι 
πρυσωµίλησε, μᾶλλον δ᾽ ἀντεποιεῖτο τῶν Xtoburs 
'O δέ γε Λούχνς νεώτερος ὧν, xal αρὺς κύνν 
ἕῤῥωτο, xal ἐπεφύχει πρὸς ατρατιωτικῶν ttt 
χείρισιν. "O0ev τῇ θυγατρὶ Λουκίᾳ τοῦτον ὁ Mir 
αυνάψας, αὐτῷ τὸν πρὸς ἔλάρθους ἀνέθβετο πόλεμο, 
τοῦ Οὐολογαίσου πολιοὺς Ῥωμαίων χατανξύπν 
τος, καὶ ὅλον «b σερατόπεδον διαφθείραντος, xi 
πολέμιον Ῥωμαίοι; ἑαυτὸν ἀποφήναντος, x3 ϱ 
θερὸν ἐπιόνια τῆς Συρίας ταῖς πόλεσν. Ek jor 
Ἁντιόχειαν ὁ Δούχιος γεγονὼς, Kasolo τὰ στρ. 
τεύµατα ἕνειμεν ^ ὣς τῷ Ὀὐολογαίσφ συμθελό» 
Brent τε χαὶ μέχρι Σελευκείας ἐδίωξε, xai τεὐτ) 
ἑνέκρησε, xal τὰ βασίλεια αὐτοῦ τὰ dv Kot 
φῶντι χατέσχαφε τῷ δὲ Λουκέφ tavta bx 
περιαεποίει χεὶ φρόγηµα, ὥστε μετὰ ταεῦτ och 
ἐπιδουλεῦσαι τῷ κηδεστῇ τε xal αὐτοκράτορι * 127 
δέ τι δράσαι, φαρμάκῳ διώλετο. Ἐνεεῦθεν ὁ Κάν- 
σ.ος τς Ασίας ἀἁπώτης ἐπίτροπος αρικεχείρισο 
Ὁ &' αὐτοχράιωρ τοῖς περὶ viv "la:pov βερθάμ 
Ἰάζυξί τε καὶ Αάχρχομάννοις, καὶ ἄλλοτι Doer 
χρόνον αυχνὺν ἐπολέμησε, tfj Παιονίᾳ χεχρηµή 


Yariao lecuones οἱ nola. 


($7) Kal πρὸς τὸν εὔσεδη Ἁγτωνϊνον. Sic etiam 
Eusebius, lib. 1v, cap. 15, sed D. Mirco reponen- 
dum contendit Valesius. Hunc consule. 

(08) φι.Ιοσόφου. Ma. in Zonar ms. marginibus, 
el in Capitolini Hbris veteribus scribitur, tametsi, 
inquit. Casaubonus, Philosophi appellatio inter M. 
Autonini titulos. nuliibi occurrat, seu in veteribus 


inscriptionibus, seu in nummis, adeo ut recenlit 
rum scriptorum inventum sit : licel philosophi 
potissiniun: studium impendisse tradant scripture 
J»annes Antiechenus ;. Ἓπῄει δὲ τῶν 90267 
τοὺς ἀπὸ τῆς στοᾶς, xal ἣν ρα ὀχείνων μιμη ὃν. ήν 
póvov xaxa τὴν τῶν διαιτηµάτων ἐπιτέδευσιν, 64 
κατὰ th» τῶν µαβη άτων σύλληψιν. 





1005 


ANNALIUM LIB. XII. ' 


1606 


ὁρμητηρίῳ. Καὶ οἱ ὑπὲρ τὸν ἜῬΐνον Κελτοὶ (9) A quidquam faceret. Cum a bellis otium erat, jus di: 


ἕως Ἱταλίας ἐπήλασαν, ὧν iv τοῖς νεκροῖς καὶ 
"Ὑυναιχῶν σύματα ὠπλισμένα εὑρέθη. Οὕτω δὲ 
«παλ σωφρόνως xal ἑγχρατῶς Άρχεν, ὥστε ἐν τη- 
λικούνοις πολέμοις ufts τι θωπευτικὸν πρὸς τοὺς 
«στρατιώτας εἰπεῖν, μήτε τι φόδφ ποιῆσαι. "Occ 
δὲ μὴ πολέμοις fjv οχολάνων, ἑδίκαζε, καὶ τοῖς 
ῥέτορσι πρὸς ὕδωρ λέγουσι πλεῖον ἐγχεῖσθαι τὸ 
Όξωρ ἐχέλενεν, (v! ἔχοι πάντοθεν τὸ δίχαιον ἀχρι- 
Φοῦν. " Hv δὲ καὶ φιλόπονος, ὡς xai νυχτὸς διχάζειν * 
xai οὐδὲν ἂν παρέργῳ oft! ἐποίει, οὔτ' ἔγρα-εν, 
οὖτ ἔλεγχε» phà δεῖν νοµίζων εὺν αὑτοχράτορα 
àv παρέργῳ τι πράττειν, μηδὲ τοὐλάχιστον, xal 
ταῦτα οώματος τυχὼν ἀσθενοῦς. Μαρχομάννους μὲν 
οὖν καὶ ἹἸάζυγας πολλοῖς καὶ µεγάλοις ἀγῶσι 


cebat : et oratoribus ad 964098Ώ verba facientibus 
plus infundi juhehal, ut ab omni parte zquitatem 
indagare posset. Adeo laboriosus, idque in tenui 
valetudine, ut noctu etiam pro tribunali sederet :. 
atque obiter nihil neque diceret, neque scriberot, 
neque faceret. Neque enim decere puiabat, ut im- 
perator vel minimum perfunctoria opera admini- 
straret. Marcomannos et Jazygas multis magnis pre- 
liis et periculis subegit. Contra Quados gravissimo 
bello suscepto , adimirabilem victoriam divinitas 
est adeptus. Qui cum Romanos undique circum- 
dedissent, hi vero testudine facta fortiter se de- 
fenderent, Barbari, omissa pugna, cireumjecta loca 
omnia obsepserunt, ne cubi aquari possent: rati 


καὶ πινδύνοις ὁ αὐτοκράτωρ οὗτος ὑπέταξε. Πρὸς B go cos siti et sestu. afflictos facilius superaturos. 


δὲ τοὺς Κονάδους, xal πόλεμος αὐτῷ βαρὺς ουγ- 
κπεχρότητο, xai νίχην παράδοξον αὐτῷ τὸ θεῖον 
φαρέσχετο. Κύχλῳ vàp τῶν Κουάδων τοὺς Ῥω- 
µαίους περισχόντων, θδυνασπίσαντες οἱ ᾿Ῥωμαῖοι 
καρτερῶς ἀντημύνοντο. Οἱ δὲ Βάρθαροι ἀπέσχοντο 
μὲν τοῦ µάχεσθαι, τὰ δὲ πέρις ἀπέφραξαν, ὥστε 
μήποθεν αὐτοὺς ὑδρεύσασθαι δύνασθαι, οἱόμενοι ῥᾷον 
αὐτῶν περιγενέσθαι, μὴ olov τε ἑσομένων πρὸς 
δίφαν ἀντέχειν καὶ καύσωνα. Τῶν οὖν Ῥωμαίων xat 
Φαμάτῳ χαχουµένων, xa) χαύματι xal δίψει xai 
πραύμασιν, νέφη ἀθρόην τὸν ἀέρα περιέσχον ἐχεῖνον, 
xai σέ ys πλεῖστα, οὐχ ὡς ὁ Δίων (40) ἱστόρησεν, 
Αἱγυπτίου µάχου τὸν Ἑρμῆν ἁἀπικαλεσαμένου, xal 


Romanis autem labore, zstu, siti, vulneribus con- 
fectis : acre subitis nubibus densato vehementer 
pluit, non, ut Dion seribit, propter AEgyptii magi 
prestigias, Mercurium obtestati : sed Deo Chri- 
stianorum precibus exorato, et ipsi et wnivereus 
exercitus per imiraeulum sent. conservati. Nam 
cum in Romanis castris Christiana legio esset, 
pretorio prefectus imperatori z2estuanti οἱ de tose 
ezercitu sollicite dixisse fertur, populum Chrisuo- 
norum nihil non posse, esse autem in exercit« 
integram ex eo hominum genere legionem. Que 
ille audito, eos rogarit, u&. suum Dewm implora- 
rent. Qo facto, fulmina in bostes sint illais, im- 


τοητείαις 8v αὐτοῦ τὸν ὑετὸν δυνηθέντος ἐπαγαγεῖνν c ber in. Romanos. Quare obstupefactes Marcus, 


Δ)λὰ τοῦ θείου Χριστιανῶν παρακληθέντος ἐντεύξεσι, 
xai ῥυσαμένου τότε χἀκείνους παραδοξοποιίᾳ xal 
ἅπαν τὸ στράτευμα. "Hv Υάρ τις Ev τῇ τότε "Po- 
μαϊχῇ στρατ'ᾷ λεγεὼν, ol πάντες σαν Χριστιανοί. 
᾽λμηχανοῦντι δὲ τῷ αὐτοχράτορι xol δεδοικότι 
περὶ παντὶ τῷ στρατεύµατι, λόγος ἑστὶ φάναι τὸν 
ἔπαρχον τοῦ δορυφορικοῦ, ὡς οὐκ ἔστιν ὃ μὴ δύναται 
ch γένος τῶν καλουμένων Χριστιανῶν. Εΐναι δὲ 
παρὶ τῇ στρατιᾷ ἀνδρῶν τοιούτων τάγμα ὀλόκληρον, 


Chrisiianos ἀθοεείο honoravit, οἱ Fulminatrioem 
legionem iilam appellavit. Ac eic fuisse appellatom 
Dion et caeri consentiant, sed causam mon ad« 
dunt. Miraculi hujus etiam Busebius $99 in 
Ecclesiastica Historia meminit. Geteruem Dion 3it, 
imbre facto, Biomanos bibende occepatos, subi 
incursione Barbarorum pene periisse, nisi vehe- 
menti grandine et multis falminibus hostes peliti 
essent. 


Τὸν δὲ ἀχούσαντα δεηθῆναι τούτων ἐπιχαλέσασθαι τὸν olxsioy Θεόν. Κάκείνων εὐξαμένων, wspasvin 
μὲν βληθῆναι τοὺς ἑναντίους, ὅμθρον δὲ Ῥωμαίοις καταῤῥαγῆναι, Οἷς ἐκπλαγέντα sbv Mápxev, εικῆ- 
σαι μὲν τοὺς Χριστιανοὺς δέγµατι, Κεραννοδόλον (M) δ' ἐχεῖνο καλέσαι τὸ σύνταγμα. Καὶ δει μὲν οὕτως 
ὃ λεγεὼν ἐχεῖνος ἐκλίθη, xal παρὰ τοῖς ἄλλοι, Ἕλλησι xai παρὰ τῷ Δίωνι ὠμολόγηται, τὴν δὲ αἰτίαν 
οὐ προστιθέασι. Μέμνηται δὲ τῆς παραδοξοποιίας ταύτης iv ed ἑχκησιαστικῇ Ἱστορία καὶ ὁ Εὺ- 
σέθιος. "O γε phy Δίων φησὶν ὅτι, τοῦ ὄμόρου Υενοµένου, ol. Ῥωμαῖοι περὶ «5 πίνειν ἀσχοληθέντεά 
ὀλίχου δεῖν ἀπολώλεισαν ἂν, τῶν Βαρδάρων ὀπιτιθεμένων αὐτοῖς, εἰ ph χάλαζα χατεῤβῥάγη ὀφοδρὰ 
«aX χεραυνοῖς ἐθάλλοντο οἱ πολέμιοι. 


I". '0 δὲ Ἱκάτσιος àv τῇ Συρίᾳ διάγων ἑνεωτέρι Ὁ 1]. At Cassius in Syria ngens, novas res molitus 


σεν, ὃς Σύρος fv, ἀνῆρ δὲ ἄριστος, xal οἷον ἄν τινες 
έξειν εὔξαιντο αὐτοκράτορα. Ἐκινήθη δὲ πρὺς 
ἁποστασίαν, ἀγγελίας αὑτῷ ψευδοῦς χοµισθείσης, 
c»; ὁ Μάρχος ἀπέθανεν. "Anat 0b πρὸς τὸ ἔργον 
ὤρμησας, οὐχ ἀπέστη, μετ ὀλίγων μαθὼν τὴν 
Δγγελίαν εἶναι Φενδη. Ἡτοιμάξετο δὲ πολέμῳ 


est, homo Syrus, sed vir optimus, ct qualis impe-- 
rator exopiari queat. Est autem nantio de Marei 
interitu ad defectionem impulsus, quei cum paulo 
post falsum esse comperisset , » re semel coepta 
desistere noluit, it2 se parans, ut qui imperium 
vi occupare vellet, Marco vero milites. pro con- 


Varie lectiones et nota. 


(39) 


videtur :;ut infra in. Commodo, ὑπὲρ την Aoxíav, 
Kt in /Emiliano : αἱ ὑπὲρ τὰς "Άλπεις δυνάμεις. 


P d 


Οἱ ὑπὲρ τὸν ᾿Ρήνον KsAcol. Galli qui supra 
Rhenum incolunt, ubi ὑπὲρ idem quod "e valere 


(M) Δίων. Ex Xiphilino. 

(41) Κεραυγοόό.ον. Ex Xiphilino. Legionis xu 
Fulminatricis non semel habetur mentio in. veie- 
ribus inscriptionibus apud Gruterum. 


1077 


JOANNIS ZONAW.E 


ires 


tione ad rem strenue gerendam cohortato, et ad Α τὴν ἐξουσίαν ESctv. Ὁ δὲ Μάρκος τοὺς στρατιώτες 


bellum se patanti, vietoriz: plurima: contra diver- 
.s0s Barbaros nuntiatz sunt, et Cassil cades : quem 
. centurio quidem in tinere aggressus, subito vul- 
weravit, non tamen lethaliter, sed csedem cjus 
decurie absolvit, Sic ille per tres menses et dies 
sex imperio somniato periit. Est et filius ejus »libi 
occisms. imperator vero nullum qui cum co defe- 
eerat, occidit : sed clementer tractavit omnes. Ad 
senatum etiam scripsit, neminem ex Cassti adjuto- 
ribus esse occidendum : Absit enim, inquit, ne 
quisquam vestrum propter mc. vel meo vil vestro 
suffragio perimatur. Quod nisi inpe:ro, quamprimum 
moriar. Adeo in rebus omnibus et pius et clemens 
fuit. Postea lex lata est, ne quis ei provincie prz- 
esset, e qua natus esset : propterea quod Cassius 
Syriee praetor, in qua patriam habebat, regnum 
&ffectarat. Athenas profectus Marcus, civibus hono- 
rein babuit, et omnium disciplinarum magistros 
erdinavit, αληπὶς stipehdiis e publico decretis. 
Cum Romau venisset, omnibus qui zrario aut 
fisco debebant, 399 alienam eondonavit, eivitatibus 
pecüniam dedit, et Smyrnam terrzmotu afflictam 
jnstaurari jussit. Seythicis gentibus denno tumul- 
iwantibus, fiio maturius quam stataerat, Crispina 
uxore data, expeditionem suscepit, pecunia ex 
erario petita. Qmnia enim senatus populique esse 
dieebat. Barberis debellatis, decimum imperator 
est appellatus. Quod si vixisset diutius, loca illa 


συγκσλεσάµενος, ἐδημηγέρησε, καὶ παρεβάῤῥνν 
σφᾶς πρὸς τὸν πόλεμον. Παρασχευιζομένῳ δὲ viai 
τε π'εἴστα: χατὰ Ἡχρθάρων διαφόρων ἡγγέλῶποαν, 


χαὶ d Κασσίου σφαγΏ, ὃν ἑκατόνταρχός τι; Bal- 


ζοντι προσελθὼν, ἔτρωσεν αἱφνίδιον, ob μένα 
κἀιρίως, προσκατειργάσατο δὲ τὸν φάνον ὀέχαρχες» 
(216 μὲν οὕτως ἀπώλετ», uva; τρεῖς καὶ ἡμέρας 
£; τὴν àpjtv ὀνειρώξας. Kal ὁ υἱὸς δὲ αὐτοῦ ἐφδ- 
νεύθη τυγχάνων ἑτέρωθι. Ὁ δ᾽ αὑτοχράτωρ οὐδέν 
τῶν Exelwup συναποστάντων διεχρίσατο ' ἁλὶ Ez» 
χὼς ἐχρῄήσατο ξύμπασι. Καὶ τῇ βουλῇ δὲ ἐπέστελε 
próiva τῶν Κασσίῳ συναραρμένων τεθνάναι' Mi 
γὰρ Τέγοιτο, ἔφη, µηδένα ὑμῶν δὲ ipi, piu 
τῇ ἐμῃ, μήτε τῇ ὑμετέρᾳ yri-o σᾳαγῆναι. "Ar 
δὲ μὴ τούτον τύχω, σπεύσω Qareiv, Οὔτν ài 
πάντων xal εὐσεβρῆς ἐγένετο xal χρηστός. Ἐν, 
µοθετήθη δὲ τότε µηδένα τοῦ ἔθνους ἄρχειν, diy 
ἐγένετο, ὅτι ὁ Κάσσιος iv τῇ Συρίᾳ ἡγεμονεύων, 
ὅπου xal ἡ πατρὶς αὐτοῦ fv, ἑνεόχμωσεν, Ἑλθων 
ὃ εἰς Αθήνας ὁ Μάρχλς, τιμᾶς τε τοῖς ᾿Αθεναίης 
ἕνειμε, xaX διδασκάλους ἐπὶ πάσης παιλεία; Eos, 
μισθὸν ἐτήσιον Ex. τοῦ ταμείου χομ!ζοµένους. E, 
δὲ τὴν Ῥ μην ἐλθὼν, τοῖς ὄφλουσι τῷ βασιλιῷ 
ταµείῳ xaY τῷ ὀημοσίῳ πᾶτιν &zrxs τὰς ὀφεμὰς, 
πΊλεσί τε χ,ήματα δέδυχε, xal τὴν Σμύρνν ὑτὸ 
σεισμοῦ παθοῦσαν ἀνοιχοδομηθΏναι προσέταςν. Ὡς 
ὃ) αὖθις τὰ Σκυθικὰ χεχίνητο, γυναῖκα τῷ vij 
θᾶττον f| ἐθούλετο Κρισπίναν αυνῴχισε, xal κατ 


omnia subegisect. Sed obiit, a medicis, ut aiunt, (» αὐτῶν ἐξεστράτευσε, xa χρήματα ἐκ τοῦ δηµοσί ο 


ia Commodi gratiem confectus : 89/7 quem ta- 
men jam moriturus militibus commendavit, ne ab 
eo iuterlici videretur. Tribuno tesseram 'postu- 
lenti : Ad orientem (inquit) ilo: ego enim jam oc- 
eido, Obiit annos Lix natus, diebus xxxvin minus. 
Imperio annos xix et dies χι optime przfuit. Nam 
eum natura vir bonus esset, doctrina longe melior 
evasit : neque tamen felicitas virtuti ejus respon. 


dii. Quo megis adimirandus est, quod in asperri- 


mis οἱ difficillimis rebus et. semetipsum et impe- 
rium conservavit. Eo imperante, sanctus Polycar- 
pas Smyrneus ponifex martyrii corona redimitus 
esi ; ei eloquentia magnus, confessione major, 


Justinus eeriamen obiit, eujus multa scripta etiam- 


num exstant. Oetavo anno imperli hujus M. Anto- 
nini Veri, Anicelus obit, Ecclesia Romana per 
annos zi: gubernata. Bi successit Soter. Celadione 
post annos xiv vita functo, Alexandrinus episco- 
patus Agrippino est traditus. Cornelio Heronis suc- 


cessori, ordine qnarto, successit quintus Eros ;' 


ji Theophilus sextus, qui scriptis eontra Marcio- 
»» m pugnavit. Ei successit Maximinus VII. Sotere 
Homauorum pontdice rebus lerrenis exempto, in 
ejus tbrono colloestus est Eleutherus. 


fi*2os. Πάντα γὰρ τῆς βουλῆς xal τοῦ δήμου ἔχεγεν 
εἶναι. Καταπολεμηθέντων δὲ τῶν Βαρθάρων, αὖ- 
τοχράτωρ προστγορεύθη τὸ δέχατιν (42). Καὶ d 
ἔτι ἐζήχει, τὰ bat πάντα ὑπὸ Ρωμαίους ἂν ἐπαη 
dato  ἁλλὰ µετήλλαξε, τῶν ἰατρῶν αὐτὸν χατε 
γασαµένων, ὡς λέγεται, τῷ Κομόδῳ χαρινοµένων, 
"Apzt δὲ θνήσχων τοῦτον τε τοῖς στρατιώταις κ1ρε” 
κατέθετο, ἵνα μὴ δοκῇ ὑπ αὐτοῦ θνῄσκειν. Καὶ τῷ 
Χιλιάρχῳ τὸ σύνθηµα αἰτοῦντι, Πρὸς τὸν drati- 
ἆοντα, εἶπεν, ἅπιθι, ἐγὼ γὰρ Ovoya ᾖδη. ΑΡ. 
ατα οὖν ἄρξας µετήλλαξε, ζίσας μὲν ἔτη uvis 
χοντα xa: ἑννέα, αὐταργήσας δὲ ἔτη ἐννεαχαίδεχᾶι 
xaX ημέρας ἔνδεχα. "Hv Υὰρ xoi φύσει ijs 
ἀνῆρ, πλεΐστα δὲ xal ὑπὺ παιδείας βελτίων ἑγένε ὃν 


D 95 μέντοι ἀξίως τῆς ἀρετῆς εὐδαιμόνησεν, Eve 


θεν δὲ μᾶλλον θαυμάσειεν ἄν τις αὐτὸν, ὅτι xil 
ἀλλοκότοις καὶ ἐδαισίοις χρησάµενος πράγματῦν 
αὐτός τε περιεγένετο, xal τὴν ἀρχὴν διεσώσῖ, 
Τούτου κρατοῦντος. ὁ ἱερὶς Πολύχαρπος ὁ Σαύρη” 
ἀρχιερεὺς tbv μαρτυρικὸν ἀνεδήσατε στέἐφνο 
καὶ ὁ μέγας ἐπὶ λόγοις xai μείζων tv épox rt 
Ἰονστῖνος ἐνήθλησεν, οὗ πολλὰ µέχρι τοὺδε TJ] 
γράμματα σώζονται. Τῷ δὲ ὁγδόῳ ἔτει τῆς Mépis 
Οὐήρου τοῦ Αντωνίνου τούτου ἀρχῆς Ανίκην 


τελευτ 1, ἔτη δέχα ἐπὶ bA τῆς Ῥωμαίων Ἐχχκλησίας προστάς. Καὶ τοῦτον Σιοτὴρ διαδέχεται" »l 


Varie lectiones et noto». 


. (63) Αὐτοχράτωρ tó δέχατον. Ha infra in Com- 
i3udg : αὑτοκράτωρ τὸ ὄγδοον. Toties quippe im- 


peratores acclamabantur, quoties hostes vicerant, 
aut certe expeditiones bellicas susceoera! 














Li 


1009 


ANNALIUM LIB. XII. 


1614 


Κελαδίωνος μετὰ δέχα καὶ τέσσαρα ἔτη τὴν ζωὴν ἐχμετρήσαντος, Αγριππῖνος τὴν ᾿Ἀλεξανδρέων ἔπι- 


σχοπὴν ἑγχεχξείριστο (45). Καὶ τῆς ᾿Αντιοχέων Ἐκκλησίας μετὰ 


"Hpova Κορνηλίου προστάντος 


τετάρτου, πέμπ-ος Ἔριυς αὐτὸν διεδἐξατο. Κάχεῖνον ἔχτος Θεόφιλος, ὃς xai χατὰ Μαρχίωνος ἐγγράφως 
ὦ τλίσατο * ὃν ἔδδομος διεδἐξατο Μαξιμῖνο:. Too ᾿Ῥωμαίω, δὲ ἀρχιερατεύσαντος Σω:ἣρος μεταστάν- 


τος τῶν Υπῖνιων, ἀντεισῆχτο Ἐλεύῆερος. 


.A'. Κόμοδος δὲ ὁ 9o; ᾿Ἀντωνίνου Μάρκου, ἄρι- A 


στα παρὰ τοῦ πατρὸς τραφείς τε xal ἀναχθεὶῖς, οὗ 
νατὰ τὴν παιδείαν ἀποδεδήχει, ἤνπερ πεπαίδευτο, 
ἁλλ᾽ ἄχαχος μὲν ἣν xal πρὸς πανουργίαν ámoms- 
qox: δειλὺς Cb Ov. καὶ τιῖς συνοῦσι πειθόµενος 
δι ἁπλότητα, τὰ ἔθη τε διεφθάρη χαὶ εἰ; ἀσέλ- 
χειαν xol μιαιφονίαν προήχθη, ἐννεαχαιδεχάτης 
τυγχάνων ὅτε τῆς ἑξουσίας ἐχράτγσεν. "δεν τὰς 
a» uova τῶν ἀριστῶν τῆς βουλΏς παριυσάµενος, 
οὓς ἐπιτρόπους ἐπέστησεν αὐτῷ 6 πατῇρ, σπἑνδεται 
τοῖς Dzp6ápot;, χαὶ εἰς «hv ᾿Ῥώμην ὑπονοστεῖ, οὔτε 
πνεῖν ἐθέλων, καὶ ἑῤῥῥᾳαστωνευμένης ἐρῶν βιοτῆς. 
"OBsv καὶ πλειστάχις ἐπεδουλεύθη, xol ἀυχνοὺς 
ἀπέκτεινεν (41) οὐχ ἄνδρας µόνον, ἀλλὰ χαὶ γυναῖ- 
κας, xal σχεδὸν πάντας τοὺς τότε ἀνθήσαντας, ἅτερ 
Πομπηϊανοῦ, xat Περτίναχός, xat Β.χτωρίνου, ὥστ' 
ἅπορον λογίζεσθαι τοῖς ταῦτα συγγραφαµένοις, ὅπως 
ἐκεῖνοι τὸν φόνον τότε διέφυγον. Εἰσελθόντι δὲ αὐτῷ 
εἰς τὸ θέατρον τὸ χυνηγετικὸν ἐπεθούλευσε Κλαύ- 
διος Πομπηϊανός (45). Ἐίφος γὰρ kv τῇ τῆς εἰσόδου 
ἀνατείνας στενοχωρίᾳ ἔφη, Τοῦτό σοι πέποµφεν 
ἡ βουλή. "Q χατηγγύητο μὲν ἡ θωγάτηρ Λουχίλλης, 
τῆς τοῦ Κομµόδου ὁμαίμονος, συνεφθείρετο δὲ xal 
αὐτῃ lj Λουκίλλα οὔτ ἐπιεικχεστέρα οὔτε σωφρονε- 
στέρα οὖσα τοῦ ἁδελφοῦ. Διὸ xa τὺν Πομπηϊαν)ν 
ἀνέτεισεν ἐπιθέσθαι «ip Κομόδῳ, χαὶ ἐχεῖνον xo 
ἑαυτὴν προσαπώλεσεν. ᾿Ανεῖλε δὲ χαὶ τὴν γυναῖχα 
Κρισπίναν ὁ Κόμοδος, µοιχείαν ἐπεγχαλέσας αὐτῃ 
xal εἴ τις ἕχαστον τῶν ὑπ Exelvou. χτανθέντων vi 


διὰ συχοφαντίας φευδεῖς, f] δι’ ὑπογίας εἰχαίας, διὰ C 


πλοῦτον βαθυν, j| διὰ yévoug λαμπρότητα, ἢ διὰ 
παιδείας ὕπεροχην, 7| OU ἀρετῆς εὐδοχίμησιν ἄχρι- 
6ώσασθαι τῇ συγγραφῇᾗ βουληθῇ, ὄχλον ἂν παρέξει 
τοῖς ἐπιέναι τὸ σύγγραμμα µέλλουσιν, ᾿Ἐγένοντο 
δὲ χαὶ πόλεμοι αὐταρχοῦντος αὐτοῦ, πρὸς τε τοὺς 
ὑπὲρ thv Δαχνίαν Ἡαρδάρους καὶ μέγιστος ὁ Βρετ- 
τανιχὸς, ἐφ᾽ ὃν Μάρχελλον Οὔλπιο» ἔπεμ-εν, ἄνδρα 
ἁγχρατῶς τε ζώντα xal στρατιωτικῶς, ἀδωρότατόν 
τς καὶ φύσει ἀθπνότατον, xal ἔτι μᾶλλον ἐξ ἔγνρα- 
τείας. "Iva. γὰρ μηδὲ ἄρτου χορέννυται, πολυἡμερόν 
τε xal παλαιότατον αὐτὸν Ἀσθιεν, ὥστε μηδὲ δύνα- 
αθαί τι φαγεῖν τοῦ ἀναγχαίου πάνυ ἐπέχεινα. Οὗτος 
τοὺς lv Βρεττανίᾳ Ἡαρθάρους ἑχάχωσεν σφόδρα. 
"Όθεν διὰ τὴν ἀρετὴν αὑτοῦ ὀλίγου ἀπέχτεινεν ἂν 


[V. Commodus vero, M. Antonini filius, ojtime 
a patre educatus el institutus , discipline qua cru- 
ditus erat non respondit. Sed cum simplex esset, 
ac minime callidus et timidus, paruit familiaribus 
suis: corruptisque moribus, ab iis ad luxuin et 
ceedes est impulsas, xix annos natus cam imperio 
potiretur, principum senatorum, quos ei pater 
curatores dederat, consiliis repudiatis, pace facta 
enm Barbaris, t»dio laborum et dissolutme vitse 
amore Romam revertitur. Quibus de causis crebris 
insidiis appetitus, plurímos non viros tantum, sed 
etiam mulieres, et fere omnes ilius statis claros 
homines, Pompeiano, Pertinece et Victorino exce- 
ptis, interfecit, ut qui res illasscripserunt, dubitent, 
quo pacto illi ezedem effugerint.i Thestrum venato- 
rium ingredienti insidiatus est Claudius Pompeia- 
nus, et in aditus angustiis striete ense dixit : lunc 
tibi senatus misit. Ei Pompeiano filia Lucille sore- 
risCommodi nuplaerat, sed et ipsa $968LuciHa ejus. 
consuetudine utebatur, fratre nibilo humanior aut 
meodestior. Eaque de eausa Pompetano persuaso, 
ut Commodum aggrederetar, ct ipsum et semeti- 
psani perdidit, Sustulit et Crispinam uxorem Gom- 
modus ob adulterii erimen. Quod si quis eos omnes. 
quos vel ob falsas criminationes, vel: ργορίος - 
inanes suspiciones, vel propter magnas divitias, 
vel generis splendorem, vel eruditionem excellen- 
tem, vel gloriam virtutis interfecit, exquirere .Stu« 
deat, ns is magnam lecteribus molestiam paret, 
Bella quoque sub ejus imperio gesta sunt adversus 
Barbaros qui supra Daciam incolunt, ct Britanni - 
cum omnium maximum : ad quod Ulpium Marcel- 
]um misit, virum et continentis et militaris vitse, 
ahbstineotissimum, nec tam natura quam ex sobrie - 
late. vigilantissiinum. Nam ut nec pane saliaretur, 
eo minime recenti, sed ante multos dies ceeto.. 
vescebatur: ut nihil ultra. posset edere, quan. 
summa necessitas postularet. Qui cum Britannos 
graviier afflixisset, parum abfuit quin ob virtutem . 
a Commodo necaretur. Perennius vero praetorio 
prefectus, imperatore aurigationibus et luxui va- 
cante,et rempublicam et rem militarem administrare . 
cogebatur. Λο οἱ quid militibus adversi accidebat, 
id illi iraeunde imputabant. Qui igitur in Britaunia- 


Yario lectiones. et note. 


ο (10) Thy 'AJstavüpéor. ἐπισκοπὴν ἐγκεχείρι- D 


στο. lta etiam alter ex Reg. coil. Wolflanus àpytv 
raelulit : sed liec verba aliter habentur η altero 
teg. et Colb. : Καὶ Κελαδίωνος μετὰ δέχα καὶ c£a- 
capa ἔτη τὴν τῶν ᾿Αλεξανδρέων Ἐχχλησίαν ᾽Αγριπ- 
«vo; ἐγχεγείριστο. 

(44) Απόκτδιγε». Domesticas Commodi cedes 
«versi generis, quas separatim exposuerat Dio, 
unde sua bausit Zonaras, Xiphilinus in unam pe- 
riodum congessit, 


(43) Κ.Ιαύδιος Πομαηϊανός. Hunc. Quint'anum 
vocat Ammianus, lih. xix de Commodo : Adeo ut: 
post intestiua pericula multa εἰ varia, alter in am- 
phitheatruli cavea, cum adfuturus spectaculis intro- 
iret. a Quintiano senatore, illicite cupidinis homine, 
ad debilitatem pene pugione vulneraretur. ]ta etiam 
hunc vocat Herodianus. At Lampridius et Xiphili- 
nus Pompeianum cum Zonara nominant, Vide. 
Henr. Valesium ad Marcellin. 


1011 


JOANNIS 20ΝΛΒΕ 


1 


militabant, ob motam seditionem objurgati, mille Α τὸν ἄνδρα 6 Κόμοδος. Περένν.ος δὲ ὁ τοῦ Δορυφν- 


quingentos sui ordinis in Haliam miserunt, quibus 
Romz appropinquantibus Commodus obviam pro- 
fectus : Qua de causa venitis, inquit, commilitones ? 
Qui cum respondissent, eo se adesse, quod Perennius 
ei insidiaretur, credidit ille, virumque illis dedidit : 
a quibus excruciatus interiit, cum magistratum 
modestissime et integerrime gessisset. Quo amoto, 
Cesarianl, quorum dux et auctor erat Cleander, 
nullo facinore abstinuerunt : impune omnia ven- 
dentes, et nibil non audentes, quod superbia et 
libido suasisset. Cleander vero a fortuna in altum 
sublatus, et donavi! εἰ vendiditsenatorias digni- 
tates, expeditiones, przfecturas, provincias, omnia 
denique. Λο nonnulli omnibus suis bonis ordinem 
senatorium redemerunt : ut de Julio Solone ho. 
mine obscurissimo diceretur, eum bonis 599 
sdemptis in euriam relegatum esse. Consules in 
"num annum καν designavit, quod nec ante nec post 
unquam factum est. Itaque pecunia undique colli- 
genda magnas opes est adeptus, de quibus plurima 
Commodo et ejus concubinis donabat . Nibllosecius 
tamen in tanto fortuna fastigio ignominiose periit. 
Nam cum angone penuria Roma laborsretur, 
Dionysius Papyrius rei [rumentarizs prafectas, eam 
rjagis coarctavit : ut Cleander, tanquam ob furta 
malorum auetor et. invisus populo, facilius inter- 
iret. Ludis igitur Circensibus cum equi jam excur- 
suri essent, multitudo puerorum in circum accurrit, 


ριχοῦ ἄρχων, τοῦ Κομόδου ἁρματηλασίαις χε] 
ἀσελγείαις ἐσχολαχότος, ἠναγκάξετο τὰ «t ma- 
τιωτιχὰ, χαὶ τὰ τοῦ χοινοῦ διοιχεῖν. Εἴ τι γηῦν 
tolg στρατιώταις ἁπήντα που ὁνσχερὲς, iz 
ἐχεῖνον τοῦτο ἀνέφερον, χαὶ ἑμπνίων αὐτῷ, 
Οἱ iv Βρεττανίᾳ τοίνυν στρατιῶται οτασιά» 
ζοντες, xat διὰ τοῦτο ἐπιτιμηθέντες, χιλίους tx 
πενταχοσίοις ἐξ ἑαυτῶν εἰς τὴν Ἰταλίαν ἔπεμφαν, 
o τῇ Ῥώμῃ πλησιάσασιν ὁ Kópobo; προὐπήν- 
τησε xai εἶπεν, "D συστρατιῶται, εἰ βουόμετοι 
πάρεστοε; οἱ δὲ, "Ηχομεν, ἔφασαν, éxel σοι ize 
θουεύει Περένγιος * καὶ ὃς ἐπείσθη, xal τὸν ἄνδρς 
ἑξίδωχεν. Καὶ οἱ στρατιῶται αὑτὸν xal ᾗκίσαντ 
καὶ χατέχοφαν, διαγαγόντα τὴν ἀρχὴν ἀδωρότατά 
τε χαὶ σωφρονέστατα. Οὗπερ ἁπαλλάχοντες οἱ Ka- 
σάρειοιι Qv ὁ Κλέανδρος χορυφαιότατος ἐτύγχανεν ὧν, 
ἅπαν ἕδρων χείριστον ἁδεῶς ' πάντα γὰρ ἱκώλοων, 
xai Ὀδριζον xal ἡσέλγαινον. 'O δὲ Κλέανδρος µέγε 
ὑπὸ τῆς τύχης ἀρθεὶς, xal ἔχαρίσατο, xal ruine 
βουλείας (46), στρατείας, ἑπιτροπείας, fjytuovan 
καὶ ἁπλῶς ξύμπαντα. xal τινες πάντων ὧν εἶχον $ 
βουλευταὶ γενέσθαι ἑπρίαντο. ὥστε xal λεχόῆυαι 
ἐπὶ Ἰουλίῳ Σόλωνι ἀφανεστάτῳ ἀνδρὶ, ὅτι τὴν οὐσίαν 
ἀφαιρεθεὶς, ἑξωρίσθη εἰς τὸ Συνέδριον. Καὶ ὑπάτως 
εἰς ἕνα ἐνιαυτὸν εἴχοσι xai πέντς ἀπέδειζεν, ὁ 
µήτε πρότερον µήτε ποτὲ ὕστερον ἐγέ-ετο. Π1γ” 
τοθεν οὖν ἀργυρολογῶν ἑκτήσατο máy mola, ἂφ' ὧν 
πλεῖστα τῷ τε Κομόδῳ ἑδίδου καὶ ταῖς αὐτοῦ παὶ- 


quos magna quzdam virgo torvo vultu ducebat, C λαχαῖς' χαίτοι δ' οὕτως ὑπὸ τῆς τύχης ἀρθεῖς, 


quie dea postmodum credita est : ortoque a pueris 
clamore, populus etiam vociferans ad Commodum 
in suburbio agentem conlendit, ac illi benepre- 
c9tus, Cleandro diras est imprecatus. Imperator 
vero satellites conira eos misit, qui cum nonnullis 
vulneratis, nonnullis occisis, populum repellere 
non possent : multitudine et robore anilitum fretus, 
ipse prodiit. Sed cum turbam oppropinquantem 
vidisset, homo ignavissimus ita pertimuit, ut Clcan- 
drum et filium ejus statim occidi juberet. Puer 
Romani excarnificatum traxerunt, et caput ejus 
haste affisum circumtulerunt. Sunt et aliquot alii 
palatini proceres interfecti. 


ἀτίμως ἀπώλετο. Σιτοδείας γὰρ tv "Pop cvgGin, 
πλέον αὐτὴν Παπείριος Διονύσιος ἐπὶ τοῦ αἶτον 
τεταγµένος ἑπέτεινεν, ὡς ἂν τὸν Κλέανδρον οἱ Te 
pato: µισῄσωσί τε xaX διαφθείρωσιν, ὡς aftu τον 
χαχοὺ διὰ χλέμματα. "Ἠγετο τοίνυν Ir: Rob gopi a * 
τῶν δ᾽ ἵππων ἀγωνιεῖσθαι μµελλόντων εἰσέδρμ 
παιδίων πλῆθος εἰς τὸν ἱππέδρομον ᾿ xal τῶν z30- 
θένος τις ἡγεῖτο µεγάλη καὶ βλοσυρὰ, fj Galen 
ὕστερον ἐνομίσθη (47): xol συνεδόησαν μὲν Ἡ 
παιδία, καὶ ὁ δηµος ἐκ τοῦτου ἐξέχραγε, xal ppt 
πρὸς τὸν Κόμοδον ἐν προαστείῳ ὄντα, ἐχείνυ pl 
ὑπερευχόμενας, τοῦ Κλεάνδρου δὲ κατευχόµεν, 
Ὁ δὲ στρατιώτας ἔπεμφεν ἐπ᾽ αὐτοὺς, ol xai ἔτρν- 
cá» τινας xal ἀπέχτειναν, ἀνεῖρξαι δὲ τὸν πμ 





οὐχ ἴσχυσαν. ᾽Αλλὰ τῷ πλήθει θαῤῥῶν καὶ τῇ τῶν δορυφόρων ἰσχύϊ ἐκεῖνος ἠπείχθη. Πλησιαζόνιν 
δὶ οὕτως ὁ Κόμοδος ἔδεισε, δειλότατος Qv, ὡς αὐτίκα τὀν τε Κλέανδρον καὶ τὸ παιδίον αὐτὸ οφ» 
Tfvat χελεῦσαι. τὸ μὲν οὖν παιδίον προσουδισθὲν διεφθάρη. Τὸ δὲ τοῦ Κλεάνδρου αῶμα λαδόντς 
Ῥωμαῖοι, ἔσυραν καὶ ἡχίσαντο. Καὶ fj χεφαλὴ αὐτοῦ ἐπί δόρατος περιενήνεκτο, xai τινας ἑτέρος ω 


* παρὰ τῷ αὐτοχράτορι δυναµένων διέφθειραν. 


V. Coumodus vero ad cedes incitatus, viros Ὁ E'. Κόμ-δος δὲ ἑφόνα, καὶ τοὺς ἐπιφανεῖς bip 
illustres occidebat : et in omnes Romanos savis- διεχειρίσετο, καὶ ἣν Ῥωμαίοις ἅπασι χαλεπωτατό, 
simus, ea sibi tribui cogebat , quz patri ejus ul- ἀναγκάζων αὐτῷ ἓξ ἀνάγκης φηφίζεσθαι, bes ii 
wo ex benevolentia delata fuerant. Igitur prawer πατρὶ αὑτοῦ ἐχόντες Di εὔνοιαν ἑφηφίζοντ' 


Varie lectiones et notes. 


titt 
47) *H δαίµων ἐς ὕστερον ἐνομίσθη. 1 eto 
μον ^t Colb, mss., ubi alter Wolfianus codex. 1 
δαίµων, ὡς ὕστερον ἑνομίσθη, eive dea, ut peti 
est creditum. 


(46) BovAs(ac. Senatum vertit interpres : malim 
s-natorias dignitates, atque ita reposui, quod et 
qna mox sequuntur satis suadent, χαίΐ τινες πάν- 
των ὧν εἶχον τὸ βουλευταὶ qevé£cOa: ἑπρίαντο, 





1013: 


ANNALIUM LIB. XII. 


10:1 


τε οὖν αὐτῷ πἀμπολλα ἑφηφίσθησαν, xal χρυσοῦς A alia plurima , statua aurea mille poudo librarum 


ἀνδριὰς σταθμοῦ λιτρῶν yov, xal τοὺς μῆνας 
ἅπαντας ἀπ' αὐτοῦ χεχλῆσθαι τεθέσπιχε, xal κατη- 
ρἴθμηντο οὕτως ᾽Αμαξόνιος (18), Ανίχητος, Εὔὐτυ- 
xh: Εὐσεδῆς, Λούχιος, Af:o;, Αὐρήλιος, Κόμοδος, 
Αὔγουστος, Ἡράκλειος, Ῥωμαῖος, Ὑπεραίρων. 
Πάντα Τὰρ ταῦτα Εαυτῷ ἐπέγραφε τὰ ὀνόματα, xal τῆ 
Βουλή οὕτω; ἐπέστελλεν  Αὐτοχράτωρ Καΐσαρ Λλού- 
xtoc Αἴχιος Αὐρήϊιος, Κόμοδος, Αὔγουστος, εὖ- 
ευχἠς, εὐσεθὴς, ἀνίκητος, Ῥωμαῖος, Ἡρακῆς, 
ἀρχιερεὺς, δηµαρχ,κῆς ἑξουσίας τὸ ὀχτωκαιδέ- 
sro, αὐτοχράτωρ tà ὅ]δυον, ὕπατος τὸ Σέδο- 
eov, Πατλρ πατρίδος, ὑπάτοις, ὀτρατη]οῖς, δηµ- 
αρχικοῖς, Τερουσίᾳ Κομοδιαν ῇ εὐτυχαῖ, χαίρει’. 
Καὶ πολλοὺς ἔστησαν αὐτῷ ἀνδριάντας iv 'Hpa- 
χλέος σχήµατι, xal τὸν αἰῶνα τὸν χατ αὐτὸν ἀπ' 
αὐτοῦ Χρυσοῦν ὀνομάζεσθαι xol γράφεσθαι ἑψηφί- 


σῦη. Ἐχαλεῖτο γὰρ πρὸς τοῖς ἄλλοις ὀνόμασι xai. 


Ἀρυσοῦς καὶ θεός. Πολλὰ δὲ δαπανῶντι ἐπέλιπε τὰ 
χρηματα, ἔθεν ἐγχλή"κατα xal ἀνδρᾶσιν ἐπιφέρων 
καὶ Υυναισὶν, οὓς μὲν ἐφόνενεν, ol; δὲ τὴν σωτηρίαν 
νῆς αὐτῶν obcla; ἑπίπρασχεν. Ἡρματηλάτου δὲ 
of xot (δηµοσίᾳ γὰρ ᾖδεῖτο τοῦτο ποιῆσαι) χαὶ ἔμονο- 
µάχει, οἴκοι μὲν µέχρι φόνου, y δὲ γα τῷ θεάτρψ 
ὰσ δήρως, χαὶ αἵματο; ἀνθρωπίνου χωρίς. Οἴχοι δὲ 
τιγῶν τὰ; τρίχας ξυρῶν τῶν μὲν τὰς ῥίνας ἁπ- 
έτεωνε, τῶν δὲ τὰ ὥτα, ἑνίων 8 ἕτερόν τι’ εἰσίών δ᾽ 
ἐς τὸ θέατρον τῷ τοῦ Ἑρμοῦ ἐκέχρητο σχήµατι, Xpu- 
σοῦν κηρύκ.ον µεταχειριζόμενος. Ἐφρόνει δὲ μέγα, 
καὶ ὅτι fv. ἑπαρίστερος. Κάμνον δ' tv τῷ ἀγωνίζε- 
dai ἔπινε, χ1) ol τῆς ῥουλῆς xat οἱ τῶν ἱππέων παρὀν- 
τες, Ζήσειας, ἐξεδίω», xat, Κύριος sl, καὶ, Πρῶ- 
τος εἶ, καὶ, Πάντων θὐτυχεστάτας víxac νιχήσεις, 
xat, ᾽Αμαζόνιε, γικᾷς, κράζειν συνεχῶς ἐκελεύοντο. 
Τοὺς δὲ ποδῶν ἑστερημένους ἢ τούτους πεπηρωµένους 
tx νόσου ἤ συμφορᾶς ἀθροίσας ποτὰ, χαὶ δραχόντων 
εἴδη αὐτοῖς περιπλέξα; π:ρὶ τὰ γόνατα, ofa γίγαντας, 
ὡς ᾿Πρακλῆς ῥοπάλῳ παίων ἀπέκτεινε. Μέλλων δ᾽ 
ab μονομαχῆσαι, ἐνετείλατο τοῖς ἱππεῦσι xal τῇ 
β.υλῇ, tv τῇ στολῇ τῇ ἱππάδι xai τοῖς μανδύαις εἰς 
τὸ θέατρον κεἰσελθεῖν. ὃ οὐκ εἴθιστο Ὑίνεσθαι, 
εἰ ufj τις αὐτοχράτωρ ἔτνχε τεθνηκώς. Kot τὸ κρά- 
νος δ᾽ αὐτοῦ τῇ τελευταίᾳ τῶν ἀγώνων ἡμέρᾳ διὰ τῶν 
πυλῶν ἐξεχομίσθη, δὲ ὧν οἱ τελευτῶντες ἑξεφά- 
ρουτ». Καὶ ταῦτα τιχµήρια τοῦ μέλλειν ἤδη ἁπιλλα- 
γήσεσθαι τῆς αὐτοῦ τυραννίδης ἅπααιν ἴἔδοξε, xal 
τοῦτο μετ) ὀλίγον ἐγένετο. Αἱμίιος γὰρ Λαΐτος ὁ 
έπαρχος, xal πρόχοιτος ἔκλεκτας, τοῖς ὑπ αὐτοῦ 
Ὑινομένοις ἀχθόμενοι pi ταῦτα ποιεῖν παρῄνουν 
αὐτῷ. Ὅ δὲ Ἠπείλει σφίσι, xat ἐμηνία. xüxsivot 
δείσαντες, ἐπεθούλευσαν αὐτῷ, δόντες ἐν βοείοις 
x5:a3t φἆρμαχον. Mf; ταχέως δὲ τῷ φαρμάκῳ χατ- 
εργασθέντα, ἀλλὰ χαὶ ἑἐξημεχύτα, ὑποτοπῄσαντά τε 
^) γεγονὸς xal ἀπειλοῦντα, ἀπέπνιξαν αὐτὸν διά τινος 
Ἱναρκίσσου λαυόµενον, ἔτη δώδεχα χαὶ μῆνας ἑννέα, 


ei decreta est, et omnes menses de se nomiuari 
jussit, qui boe ordine« numerabantur : Amazo- 
nius, Invictus, Felix, Pius , Lucius, /E£lius, Aurc- 
lius, Commodus, Augustus, Herculanus, Romanus, 
Excellens. Nam hsec sibi nomina omuia viudica- 
bat. ltaque ad senatum scribebat : 2mperator ζα- 
sar Lucius /Elius, Aurelius , Commodus , Augustus, 
Feliz, Pius, Invictus, Romanus, Hercules, Pontifex, 
lribunitig potestatis xvii, imperator vii , consul vn, 
paler patrie : consulibus, pra'toribus, tribunis, sena- 
iui Comanodiano [elici salutem. 00 Multas ei 
quoque staiuas Herculis habitu erexerunt. Est et 
decretum, ut ejus szecolum ab eo aureum ssmcu- 
lum diceretur. Nam prater alia nomima efiam 
Aureus et Deus voeabatur. Cum autem sumptibus 
immodicis fiscum exhausisset, viros οἱ mulieres 
criminando, alios occidit, alios salufeih suam 
omnibus bonis redimere passus cst. Aurigabat 
domi : nam id in publico facere verebatur. Pu- 
gnabat domi usque ad cedes: in theatro vero, 
àine ferro et sanguine bamano. Domi quoque ca- 
pillis quorumdam radendis, aliis nasos precidebat, 
aliis aures, aliis aliud membrum. Theatrum Mer- 
curii bahitu ingrediebatur , aureum  caduceum 
manu versans. Magn: sibi laudi ducebat, quod 
$c»va esset. Certando fessus polabat, senatu ct 
equestri ordine acclamantibus : Vivas, dominus es, 
primus es, vicloriis omnium — faustissimis potieris. 


C ttem, Amazonie, vincis, subinde clamare jubelan- 


tur. Aliquando pedibus mutilatos, aut ex morbo 
aliove casu claudos coegit, et draconum formis ad 
eorum genua annexis, miseros lanquam I[lerculeg 
pro gigantibus clava occidit. Denuo cum gladiato- 
ribus pugnaturus, equitibus et senatui mandavit 
ut habitu equestri et penulati theatrum ingrede- 
renjur, quod  nounisi mortuo injperatore fleri 
solebat : οἱ galea ejus in extremo die ludorum per. 
eam portam est elata, qua mortui efferebantur. 
Qui omnibus liberationem ab ejus tyrannide brev& 
portendere videbantur , id (ue paulo post accidit, 
Nam /£milius Lxtus prefectus, ct Electus cubi- 
cularius, cum eum factis illis offensi, monuissent, 
ut des'steret : iracundiam et minas illius. metuen-. 
tes, in bubulis carnibus venenum ci prebuerunt., 
Quod cum, ut parum efficax, cvonuisset : ac quid. 
actum essel, suspicatis, minas. spiraret ς lavan- 
tem a Narcisso quodam | occidendum curaverunt , 
annos xi, menses ix , dies xiv, rerum potitum ; 
nà:um annos xxxi et menses 1v. In. quo germana, 
Aureliorum familia imperare desiit. Primo anno. 
ejus imperii, Juliano Alexandrinus episcopatus est 
traditus, Agrippino xi! gubernationis anno defun- 
cto. Tum quoque Clemens Contextor floruit , et 
Panuenus Philosophus arcanorum nostrorum se- 


Varic lectiones et noto. 


(48) Αμιαζόνιος. Ex Dione liausit Zonaras, cujus 
mensium Coinmodianorum orgiucin et signitk 2t:0- 


nem pluribus expendit Salmasius ad Eampridium, 
p. 11V. 


1018 


IOANNIS ZONAR.E 


le 


ctator GO et prxco. De Hierosolymis supra nar- A xal ἡμέρας τεσσαρεσχαἰδεκα µοναρχήσαντα, βεθιω- 


ravimus , illam Ecclesiam post circumcisos a 
Marco esse gubernatam, urbe ab Adriano instau- 
ràta, et a gentilibus habitata. Ei successit Cassia- 
nus, huic Publius, Publio Julianus, Juliano Caius, 
Caio Symmachus, Symmacho alter Caius, Caio 
alter Julianus , Juliano Capito , Capitoni Valens, 
Valenti Dolichtanus : post quos omnes Narcissus , 
tricesimus ab apostolis Hierosolymorum episcopus 
fuit. Decimo anno imperii Commodi Eleuthero , 
TIvomani episcopatus anno decimo tertio, defuncto, 
Victor cetui fidelium przfuit. Juliano post deci- 
mum annum episcopatus Alexandrini mortuo, id 
munus Demetrio est commissum, In Antiochena 
Eeclesia Serapio post Maximinum Christianorum 


κότα δὲ τριάχοντα ἐνιανυτοὺς ἐφ᾽ Ev, xal μῆνας τέο- 
capaz, el; ὃν ἡ olxla τῶν ὡς ἀληθῶς Αὐρηλίων τὶς 
αὑταρχίας Κομόδου Ἰουλιανὸς τὴν ἐπισχοκὴν "Aug 
ανδρείας ἑνεχειρίσθη, ᾽Αγριππίνου ἐπὶ δώδεκα ἔτι 
ταύτην οἰκονομήσαντος, χαὶ µεταστάντος τῶν velis, 
Τότε xaY Κλήμης ὁ Στρωματεὺς ἐγνωρίζετο, xal Ila 
ταῖνος ὁ φιλόσοφος σπουδαστἠς τε καὶ xi pot τοῦ καθ’ 
ἡμᾶς μυστηρίου. ᾽Ανωτέρω δὲ τῆς Ἱεροσολύμων 'Ex- 
χλησίας ὁ λόγος ἱστόρηαε Mápxov μετὰ τοὺς ix περι. 
τομῖΏς χαθηγἠσασθαι τῆς πόλεω; παρὰ τοῦ αὐτοχράτο» 
po; ἀνοιχοδομηθείσης ᾿Αδριανοῦ συνοιχιαθείσης τε ἐς 
ἐθνῶν. Ὃν Κασσιανὸς διςδέξατο, xal τοῦτον Πούτλιος, 
χαὶ Πούπλιον Ἰουλιανὸς, κἀχεῖνον Γαἷος, χαὶ Totti 
Σύμμαχος. Ὁ δ' ἐφ᾽ ἑτέρρ Tatp μµετήλλαξι τν 


pastor fuit, octavus ab apostolis pontifex. Tune p ζωήν. ET" ἕτερος Ἰουλιανὸς τὴν ἑπισκοπὴν δ0- 


Apollonius Philosophus inclyta doctrine fama, 
senatus Romani decreto condemnatus, per marty- 
rium in zterna tabernacula migravit. 


ξατο, xai τούτου διάδοχος Καπίτων ἐγένετο, xal Οὐά- 


λης Καπίτωνος, Οὑάλεντος δὲ xat Δολιχιανὸς, καὶ ἐπὶ 


πᾶσι Νάρκισσος τριαχοστὸς ἑπίαχοπος τῶν "tpe 





σὀλύµων ἀπὸ τῶν ἁποστόλων ἐγένετο. Δεκάτῳ δ᾽ ἔτει τῆς Κοµόδου ἀρχῆς Ἐλεύθερος ὁ τῶν Ῥωμαίω 
Εκχλησίας ἐπισχοπήσας ἐπ᾽ ἔτη τρισχαίδεκα τῶν τῇῆδε µετέστη, καὶ Βίκτωρ τῶν Exel προέστη πιστῶν, 
Καὶ ᾿Ιουλιανοῦ ἐπὶ δέχατον ἔτος τὴν ᾿Αλεξανδρέων Ἐκκλησίαν ἰθύναντος, καὶ τὸ χρεὼν λειτουργήσαντς͵ 
Δημήτριος τὸ ἐπισκοπῆς ἑνεχειρίσθη λειτούργημα. Ἑν δὲ τῇ ᾿Αντιοχέων Ἐκχλησίᾳ μετὰ Μαξιμίνη 
Σαραπίων ἐπεσχόπτει τοὺς γριστωνύµου:, ὄγδοος ἀρχιερεὺς ἀπὸ τῶν ἁποστόλων γενόμενος. Τότε xd 
Ἁπωλλώνιος, &vho ἐπὶ παιδείᾳ καὶ φιλοσοφίᾳ βεδοηµένος, μαρτυριχῷ τέλει ty. Ῥώμῃ δόγματι ti 





αυγχλήτου πρὸς τὰς αἰωνίους µετέστη σχηνάς. 

Vi. Commodus, imperio ad hunc modum per- 
dito, ut expositum est, ipse quoque periit. Electus 
vero et Lxtus ad Pertinacem, ob virtutem et di- 
gnitatem viri, principatum detulerunt : qui, explo- 
rata Commodi morte, suscepto imperio in castra 
venit, militumque favore et L:li presentia et 
magnis pollicitationibus conciliato , curiam in- 
gressus, se α legionibus appellutum esse impera- 
torem, sed propter atatem οἱ imbecillitatem et 
rerum difficultatem cedere imperío, dixit. Cum vero 
a senatu quoque laudaretur et probaretur , im- 
perator declaratus est : Commodus vero hostis 
judicatus, et a senatu populoque contumeliis affe- 
etus est. Αο revulsis ejus statuis, in animo habe- 
bant cadaver etiam per vicos raptare : sed cum 
id Pertinax jam sepultum esse dixisset, ea re 
omissa, Commodum nefarium , tyrannum, auri- 
gam, gladiatorem , et pluribus aliis nominibus 


Q*. 'O μὲν οὖν Κόμοδος τὰ τῆς ἀρχῆς διαφθείρας, 
ὡς εἴρηται, κἀχεῖνο διέφθαρτο. Οἱ δὲ κερὶ s» 
Ἔχκλεχτον χαὶ τὸν Λαΐῖτον τὸν Περτίναχα εἰς thy 


C αὐταρχίαν διὰ τὴν ἀρετὴν χαὶ τὸ ἀξίωμα αὐτοῦ ἐπ» 


ελέξαντο. Ὁ δὲ, ὅτι τἐθνηκα Κόμοδος ἀχριδωσάμενο, 
ἐδέξατο τὴν ἀρχὴν, καὶ εἰσῆλθεν εἰς «b στρατόσι- 
δον, xat τῇ τε παρουσίᾳ τοῦ Λαἰτου xal ἀδραῖς 0g 
σχέσεσι τοὺς στρατιώτας προσεποιῄσατο. Εἶτα di 
τὸ αυνέδριον ἀφιχόμενος, εἶπεν ὅτι ᾿Ωνόμασμαι ὑπὶ 
τῆς στρατιᾶς αὑτοκράτωρ, ἐξίσταμαι δὲ τῆς dp 
χῆς διά τε τὴν ἡ.1ικίαν καὶ ἀἁῤῥωστίαν, καὶ τὴν 
τῶν πραγμάτων δυσχέρεια»'. Ὡς δὲ xol παρὰ Ἡν 
βουλῆς xal ἐπῃνεῖτο xal ἠρεῖτο, ὁ μὲν αὐτοχράτωρ 
ἀπεδείχθη, ὁ 5t Κόμοδας ἐφηφίσθη πολέµιο;. Καὶ ἡ 
βουλὴ xai ὁ δῆμος εἰς ἐχεῖνον ἐξύδριζον, καὶ τὰς tha 
vag αὐτοῦ χατέσπων. "Hüsloy δὲ xal τὸ opa αὐτοῦ 
διασῦραι xal διασπἀσαι’ εἰπόντος δὲ τοῦ Περτίναχος, 
ἤδη τῇ yfj κεχρύφθαι αὐτὸ, τοῦ μὲν ἀπέσιονο, 


appellarunt. Pertinax Afer ex Alba Pompeia , pa- D ἁλιτήριον δὲ xal τύραννον ἀπεχάλουν αὐτὸν, xal 


tre haud nobili, natus, tribunus equitum fuit, 
aditu facilis, haud gravatim audiebat, et respon 
debat qua videbantur. Potitus imperio, prater 
alios titulos etiam princeps senatus veteri more 
dictus est. Prava instituta, sua cura et providentia 
$029 correxit, atque in. melius mutavit : per 
injuriam czsos ignominia exemit. Cum autem 
pecunia tanta inopia in palatio esset , ut in fisco 
non amplius ccr millia drachmarum invenirentur : 
iegre ex statuis, armis, domestico instrumento et 
dcliciis Commodi tantum coegit, ut militi solveret 
qua promiserat, et populo centenas drachmas 
distribueret. Ea enim omnia quibus Commodus 
ad delicias, compositiones gladiatorum , et auri- 


ἁρματηλάτην, καὶ povopáyow, xol Tslo ἕτερα. 
Λίδους ὅ ἣν ὁ Περτίναξ ἐξ "Άλδης Πομπεῖας, mat 
οὐκ εὐγενοῦς. ἓν τοῖς ἱππεῦσι χιλιαρχήσας. "By 
ὃ εὑπροσήχορος, fjxoué τε ἑτοίμως xal ἀπειρί" 
νατο ὅσα οἱ ἑδόχει. Οὕτω μὲν ὁ Περτίναξ τῆς ppt 
ἐπελάδετο. Καὶ πρὸς ταῖς ἄλλαις ἐπικλῆσεσι καὶ 
πρόκριτος τῆς γερουσίας χατὰ τὸ ἀρχαῖον ἐπωνο” 
µάσθη. "Oca γοῦν διέχειτο πλημμελῶς πρὸς sx 
σµον μετεσχεύαστο οἰχονομίᾳ xat περονοίᾳ τοῦ αὐτθ' 
κράτορος, xai dj ἀτιμία τῶν ἀδίχως πεφονευ pivot 
ἐλύθη παρ αὐτοῦ. Τοσαύτη δὶ χρημάτων αμ. 
xatà τὸ βασίλειον ἣν, ὡς πέντε καὶ εἴχοσι μυβΗ" d 
δραχμῶν εὑρεθῆναι µόνας. Μόλις δ' οὖν 6 Περτοοί 
ἐξ ἀνδριάντων, καὶ ὅπλων, wa ἐπίπλων, xal so! 








1017 


ANNALIUM LID. XII. 


1018 


τοῦ Κομήδου παιδικῶν ἀθροίσας ἀργύριον, τοῖς τε Α gationes usus fuerat, Pertinax in foro vendidit. 


δορυφόροις & ὑπέσχετο ἔδωχε, xai τῷ ᾿δήµῳ vat 
ἑχατὸν δρχχμάς. "Όσοις γὰρ 6 Κάμοδος ἐς τρυφὴν 
καὶ ἐς ὁπλομαχίαν καὶ ἁρματτλασίαν ἐκέχριτο, 
βύμπαντα προὐτέθειτο εἰς τὸ πωλητήριον,. 'O δὲ 
Λαἴτος εὐφήμει μὲν τὸν Περτίναχα, τὸν δὲ Κόμο- 
o» ὕδριζε. Kal τινας Ἠαρβάρους χρύσιον παρ ixcí- 
vou χομισαµένους ἐπ᾿ εἰρήνῃ πολὺ, ἔτι τυγχάνοντας 
ἐν &p µετεπέµφατο, xal τὸ χρυσίον ἀφείλετο, 
φράσαι τε τοῖς οἴχοι fios ὅτι Περτίναξ ἄρχει (ῇδε- 
σαν Υὰρ τ) Ῥνόμα τοῦ ἀνδρὸς ἐξ ὧν ἐπεπόνθεισαν]), 
xai ἄλ]α δὲ τοιχῦτα ἐπὶ δ.αθολῇ τοῦ Κομόδου ὁ Λαΐτος 
ἐποίησεν. Αλλ οὐχ ἐπὶ μακρὸν οὗτος ἔμεινε πιστὸς 
τῷ Περτίναχι. "Qv γὰρ ἰμείρετο μὴ τὐγχάνων, τοὺς 
στρατ!ώτας παρέθηξε χατ᾽ αὐτοῦ. Οἱ δὲ ἁρπαγῶν 
εἰργόμενοι παρ) αὐτοῦ, ἐμίσουν αὐτὸν, xal ἐπεδού- 
λευην σὺν τῷ Λαίτῳ. Διὸ «by ὕπατον Φάλκωνα χέ- 
vit xai πλούτῳ λαμπρυνόμενον αὐτοχράτορα ποιη- 
σχι συνἑθεντο: ὃ μαθὼν ὁ Περτίναξ ἐς θάλασσαν 
διατρίδων διὰ τὴν τοῦ σἰτου παρασχευ}, , sig 
Thy πύλιν Ἠπείχθη, καὶ εἰς τὴν βουλὴν παρελ- 
θὼν δ.ελέχθη. Μελλόντων δὲ τῶν βουλευτῶν xata- 
Φηφιεῖσθαι τοῦ Φάλκωνος, 6 Περτίναξ ἀνακραγὼν, 
Mh γέγοιτο, ἔφη, τινὰ BovJevetyy ἐμοῦ ἄρχοντος 
/:ηδὲ δικαίως θανατωθῆναι ! Ὁ δὲ Λαΐτος τινὰς τῶν 
στρατιωτῶν ὡς ἐχείνου χελεύοντος ἔφθειρε" φοδη- 
θέντες δὲ οἱ λοιπυὶ ἑθορύδησαν. Δακόσιοι δὲ οἱ θρα- 
σὗτεροι ἠρχότες τὰ ξίφη, πρὸς τὸ παλάτιον ὥρμη- 
σαν. Ὡς 8* ἑντὸς ἐγένοντο, ἡ γυνη αὐτῷ τὴν τούτων 


L:etus vero et Pertinacem laudabat, et Commodum 
proscindebat : et Barbaros aliquot ex via revoca- 
tos, qui magnam pecuniam a Commodo servanda 
pacis ergo acceperant, erepto auro suis populari- 
bus nuntiare jussit ? Pertinacem imperare , cujus 
illi nomen suis cladibus didicerant. H»c et alía 
traducendi Commodi causa L'etus fecit, sed Perti- 
naci fidem non diu servavit. Cum enim votorum 
non compos fleret, milites rapinis assuetos, et 
Pertinaci, quod iis prohiberentur, infensos, ad in- 
sidias ei faciendas impulit. Itaque Falconem con- 
sulem, virum et genere et opibus illustrem, im- 
peratorem designare statuerunt. Quo Pertinax 
cognito, quod annonze parande causa ad mare 
agebat, propere in urbem profectus, et curiam 
ingressus, orationem babuit, senatuque Falconem 
damnaturo, exclamavit : Absit ut me imperante 
ullus senator vel jure condemnetur. Lx:ttus vero mi- 
litibus aliquot, quasi ab imperatore jussus , ocei- 
sis, effecit ut ceteri sibi metuentes tumultuarentur, 
et cc audacissimi strictis ensibus ad palatium con- 
tenderent. Quos cum uxor adesse Pertinaci nun- 
tiasset, ille quamvis resistere, eosque per noctur- 
nas excubias et equiles occidere posset, tamen nec 
hocfecit, nec se occultare aut effugere voluit. 
Sed spe forsitan concepta, se conspectu suo illos 
territurum, et oratione sedaturum , accedentibus 
obviam ivit. Illi vero primum verecundia ducti, 


παρουσίαν ἐμηνύσεν. 6 δὲ, χαίτοι δυνάµενος ἀντι- C gladios vaginis condiderunt. Deinde cum unus 


στῆναι καὶ διαφθεῖραι αὐτοὺς τῇ τε φυλακῇ τῇ νυ- 
χτερινῃ χαὶ τοῖς ἱππεῦσιν, οὔτε τυῦτ' ἐποίησεν, οὔτε 
χρυδθΏναι καὶ δ.αφνγεῖν ἠρετίσατο" ἀλλ ἑλπίσας 
ἴσως χαταπλήδειν αὐτοὺς ὀφθεὶς καὶ πείσειν δια- 
λεχθεὶς, ἁπήντησε προσιοῦσιν. Οἱ δὲ τὸ μὲν πρῶτον 
α δοῖ ὑπεστάλησαν, xat τοῖς κουλεοῖς τὰ ξίφη ἓν- 
έθεντο. Ὡς δ' εἷς αὑτῶν προπτδήσας, Τοῦτό σοι, 
ἔφη, τὸ ξίφος δείξας, ol στρατιῶται πεπόµφασι, xal 


stricto gladio prosiluisset , eumque percussisset , 
eum gladium illi a militibus missum esse dicens : 
etiam czteri concitati , el ipsum imperatorem et 
Electum occiderunt. Deinde Pertinacis coput ha- 
ste affixum, 603 quasi re bene gesta, cireumte- 
lerunt. Vixit hic vir annos txvu , quatuor men- 
Sibus demptis , dies non amplius Lxxxvu impe» 
ravit. 


αὐτὸν ἔπληξε, xal ol ἄλλοι συνεχινήθησαν, χαὶ χατέχοψαν αὐτόν τε τὸν αὐτοχράτορα, χαὶ τὸν Ἔκλεκτον, 
Εἶτα τὴν τοῦ Περτίναχος κεφαλὴν δόρατι περιπείραντες περιῆγον, τῷ ἔργῳ ἑλλαμπρυνόμενοι. Ἐδίω 
δι ὁ àvhp ἔτη ἑπτὰ xal ἑξήχοντα δέοντα τεσσάρων μηνῶν, ἄρξας µόνας ἡμέρας ὀγλοήχκοντα xal 


i«:á. 


Z'. Διαγγελθείσης δὲ τῆς σφαγῆς τοῦ Περτίνακος, Ὁ — VII. Nuntiata Pertinacis cede, Sulpicianus ab 


Σουλπικιανὸς σταλεὶς εἰς τὸ ατρατόπεδον map ἑχεί- 
νου, ἵνα τὰ ἐχεῖ χαταστῄσηται, ἔμεινεν ἐν αὐτῷ, 
xai ἕπραττεν ὅπως ἂν αὑτοκράτωρ ἀποδειχθῇ. Κάν 
τούτῳ ᾿Ἰουλιανὸς 6 Δίδιος χρηματιστής τε xal 
ἄπληστος, νεωτέρων ác) πραγμάτων ἐπιθυμῶν, xal 
πρὸς τοῦ Κομόδου διὰ τοῦτο εἰς Μεδιόλανα (49) τὴν 
ἑαυτοῦ πατρίδα ἐξελαθεὶς, μαθὼν τὴν τελευτὴν τοῦ 
Περτίνακος, σπεύσας eig τὸ στρατόπεδον παρεγέ- 
210, X3Y πρὸς ταῖς πύλαις ἑστὼς, ὁ μὲν ἔξωθεν, ὁ 
δὲ Σουλπίχιος (50) ἔσωθεν, τὴν ᾿Ρώμην, xai τὴν 


illo in castra, tumultus sedanii causa, missus, ibi 
mansit : operamque dedit , ut imperator crearetur. 
Jnterea Didius Julianus, homo inexplebilis avari- 
tiz , novis rebus subinde studens, eaque de causa 
Mediolanum in patriam suam a Commodo rele- 
gatus, Pertinacis obitu cognito, festinanter in 
castra venit. Ibi ad portam, hoc extra, Sulpiciano 
intra stante, quibusdam Romam et impe:lum 
emendum esse affirmantibus, et utrique dicenti- 
bus : Hic tantum dat, ille tantum; quantum. tu 


Varim lectiones et note. 


(49) Μεδιὀλαγα. Ἱία infra semel ac iterum, et 
Symeon Logotheta i Chron. ms. Dio et Xiphilinus 
Mz6 ó*avov. Mediolanus, apud Marium Aventicen- 
sem. Balsamon ad can. 61 concilii. Carthag, παρὰ 


x&v Μεδιολάνων. Vide Scaliger. ad Eusebium, p. 
25 


9. 
(50) Zov.z/xioc. lia tres mss. qui mox, ut et 
Dioni, Silpicianus nuncupatur. 


1019 
addis ? Julianus tamen cum multam pecuniam 
promisisset, est przelatus, timentibus militibus, ne 
Sulpicianus Pertinacis soccri necem uleisceretur. 
Julianus vero in castra receptus, et imperator sa- 
lutatus, inde ad forum οἱ cariam maximo satelli- 
tum comitatu contendit, ut per illos senalui po- 
puloque Romano terrorem incuteret ,- ac ;enatui 
dixit : Vobis principe opus est : et ego pre ceteris 
omvibus sum principatu dignissimus. Quamvis igitur 
et ob oratiosis insolentiam, et circeumdatos ουσία» 
milites, invisus esset : lamen ex melu a senatu 
ctiam imperio confirinato in. palatium ascendit, 
P.siridie senatores eum convenerunt, ne suum in 
illum odium animadverteretur. Sed populus uni- 
versus maestitia haud dissimulata, iniperatorem 
curiam ingressurum , quasi ex composito cum 
magnis clamoribus parricidam et raptorem imperii 
appellavit. Illo vero iram dissimulante, et pecu- 
niam pollicente, indignati , quasi largitionibus 
corrumperentur, universi exclamarunt : Τομ voln- 
ws, non accipimus. Cum Julianus eos qui ista 
Wcerent occidi jussissct , populus magis etiam 
concitatus, mentione Pertinacis facta , Julianum 
derisit : et quamvis multi passim per urbem ct 
vulnerarentur et occiderentur , tamen non cede- 
bani : ac sumptis armis in curiam equestrem con- 
cursu facto, noctem et diem ibi sine cibo durarunt : 
reliquos milites inclamantes, Pescennium Nigrum 
in primis, et Syriacas ejus legiones. Deinde fame 
et viyiliis fatigati, 8()/& domum quisque se rece- 
perunt. Julianus vero ut imperium rapuerat, sic 
Mliberaliter eo usus est, senatui et lis qui aliquid 
poterant assentando, ac partim donando, partim 
pollicendo. Quamvis autem nihil non ad cultum 
potentiorum faceret, tamen nemini fidem faciebat. 
Qux dum Rom: aguntur, tres exercituum duces, 
Severus Pannonis, Niger Syrie, Albinus Britan- 
nii, cognitis Juliani rebus, ad eum opprimendum 
properarunt. Cxterum Severus ceteris callidior, 
cum prospiceret, everso Juliano reliquos tres 
inter se de principatu dimicaturos esse, unum sibi 
conciliandum esse statuit. Sed quia Niger longius 
aberat, elatoque animo esse videbatur , propterea 
quod populus, ut dictum est, eum nominatim im- 
plorasset : ad Albinum inclinavit, eique clam 
scripsit, se eum Cxsarem facturum essc. Eo auteta 
Severi collegam se fore sperante, eodemque loco 
manente, Romam contendit. Quo cognito, Julianus 
Severum a senatu hostem judicandum curavit, 
&cque ad bellum paravit, palatio carceribus et 
robustis portis munito. Nam quia putabat. niiliteg 
Pertinacem non facile occisuros fuisse, si se in- 


. JOANNIS ZONAR.E 


103) 
Α ταύτης ápytv, ὠνητέον ix. τῶν στρατιωτών διαγ- 
γελλόντων τ'νῶν, xal Ἀθγόντων ἑχατέρῳ ὅτι Τόσον 
οὗτος, καὶ τόσον ἐκεῖνος δίδωσε, tlobr σὺ προσ. 
τίθης; ὅμως πολλῶν ὑπεσχημένων τοῖς στρα"μύ- 
ταις παρὰ τοῦ Ἰονυλιανοῦ, ἐχεῖνον προξτιμέσαντο 
(51), «οθπθέντες μάλιστα ον Σουλπικιανὸν, ὡς τι- 
μωρβσοντα τῷ Περτίναχι. ofa. 6h χτδεστῇ. Εἰσδε- 
χθεὶς 8$ εἰς τὸ στρατόπεδον ᾿Ἰουλιανὸς, xai αὖὐτο- 
χράτωρ ἁἀποδειχθεὶς, ἐχεῖθεν πρὸς thv Oves 
ἑφοίτησε, xai τὸ βουλεντέριον, δαρυφόρως παμπ). 
θεῖς ἐἑπαγόμενος, ἵνα δι ἑχείνων xaX τν Ὑγερουσίαν 
καὶ τὸν δημον δεδίξηται. Καὶ εἶπε τρὲς τῶν Βιν- 
λὴν ὅτι Καὶ ὑμεῖς ἄρχοντος δδεσθε. καὶ αὐτὸς, 
& xal τις ἆ. λος, ἀξιώτατός εἰμι ἡτεμενεῦσει 
ἡμῶν. EL οὖν xal ἐμισεῖτο διὰ τὴν µεγαλαυχίαν, 
B καὶ διὰ τοὺς τὸ βουλευτέριον χυχλωσαμένους Cxil- 
τας, ἀλλὰ διὰ τὸ δέος xàx τῆς βουλής τὴν αὗταρ. 
χίαν Σ6εθαιώσατο, xal ἀνηλθεν εἰς τὸ παλάτιον. Tj 
6 ὑστεραίᾳ., οἱ μὲν τῆς βουλῆς προσῖλθον αὐτῷ, ἵνα 
μὴ φωραθεῖεν ἀχθόμενοι ἐπ᾽ αὐτῷ. Ὁ δὲ ὄξμος φα- 
νερῶς EaxuÜ ptas" xai iq τὸ συνέδρων ἑλθόντνς 
τοῦ αὐτοχράτορος, ἔξέχραγον ὡς ἐκ συνθήµατος 
ἅπαντες, πατροφόνον αὐτὸν χαλοῦντες, καὶ ἄρπαγα 
τῆς ἀρχῆς. Ἐκείνου δὲ μὴ χαλεπαίνειν προστοιου- 
µένου, χαὶ ἀργύριόν τι σφίσιν ὑπιαχνουμένον, Ίγα- 
νάκτησαν ὡς δεκαζόµενοι, xal ξύμπαντες iis 
σαν * Οὐ θέ.Ίομεν, οὗ «ἰαμδάνομεν. Ὁ δὲ Ίουλια- 
νὸς τοὺς ταῦτα λέγοντας ἑχέλευσε χτείνεσθαι, x: 
ὁ δΏμος ἔτι παρώξυντο, χαὶ τοῦ τε Περτίναχος ἐμέ» 
μνηντο, xal ἐς τὸν ἸΙουλιανὸν ἁπέχιοπτον. Καὶ τοὶ» 
λοὶ πολλαχοῦ τῆς πόλεως τιτρωσχόµενοι xal χτε- 
νόµενοι &vt:lyov, καὶ ὅπλα λαθόντος, συνέδραµο 
εἰς τὸν ἱππόδρομον, ἕνθα νύχτα τε xal ἡμέραν Gd; 
γαγον ἄσιτοι ἐπιδοώμενοι τοὺς λοιποὺς στρατιώταν 
xai μᾶλλον τὸν Niypov τὸν Πεσκέννιον, xal 705 
μετ) αὐτοῦ ἐν τῇ Συρίᾳ ὄντας. Εἶτα τῷ Apo xi 
^] ἀγρυπνίᾳ καχωθέντες, διελύθηδαν xal ἡσύχα- 
ζον. Ἰουλιανὸς δὲ οὕτως τὴν ἀρχὴν ἁρπάσας, àvt- 
λευθέρως αὐτῇ ἐχρῆτο, θωπεύων τὴν βουλὴ» xol 
τούς τι δυναµένους, καὶ τὰ μὲν χαριζόµενος, EE) 
ἐπαγγελλόμενος, Καὶ πάντα ἐπὶ θεραπείᾳ ἐποί 
τῶν δυνατῶν, οὐ μέντοι χαὶ ἐπιστεύετο' ταῦτα μὲν 
οὖν κατὰ τὴν Ῥώμην ἑπράττετο. Οἱ δὲ τῶν στρατο” 
πέδων Ἠγεμόνες τρεῖς ὄντες, ὃ τς Σευῇρο; τῆς 
p Παννονίας ἄρχων, τῆς Συρίας δ ὁ Νίγρος, τῆς 
Βρεττανίας δὲ ὁ Αλθϊνος, εἰς καθαίρεσιν τοῦ "lov- 
λιανοῦ τὰ περὶ αὑτοῦ µαθόντες χεχίνηντο. Τῶν &- 
Mov δὲ ὁ Σευῆρος δεινότερος ὢν ἑλογίσατο &;, εἰ 
τὸν Ἰουλιανὸν καταλύσουσι, αφίσιν αὐτοῖς οἱ τρεῖς 
ἀμφισθδητήσουσι περὶ τῆς ἀρχῆς. Ἔγνω τοίνυν 5 
ἕνα προσοιχειώσασθαι. Ὅτι δὲ ποῤῥωτέρω αὑτοῦ ὁ 
Niypog ἐτύγχανεν Qv καὶ µέγα φρονεῖν αὐτὸν dxo- 


Varie lectiones et note. ' 


(54) Ὅμως zoAAov ὑπεσχημένων τοῖς στρα- 
τιώτως παρὰ τοῦ Ἰουλιανου ἐχεῖνον προετιµή- 
φαντο. Quz verba sic expressit interpres : Julia- 
nus, quamvis ab allero magna pecunia promissa, est 
pré&latus. ino horum sensus. est, uti. edi curavi- 


mus, multa pecunia aduliano militibus promissa, 


eumdem praelatum, quod οἱ diserte ait Dio, et et 
co Xiphilinus, 4 quo sua hausit Zonaras: qui sCr' 
bit in hac unperii auctione, ducentis in singu 
milites aureis a Sulpiciano promissis, alteroa quin 
quaginta adjecisse Julianum. 











M, αι n 7 


1631 ANRALIUM LIB. ΧΙΙ. 1021 
δεν ἐπιχεχλημένον ὑπὸ τοῦ δίµου, ὡς εἴρηται πρὺς Α clusisset : se incolumem evasuram credebet, si 


τὸν ᾿Αλθίνον ἀπένευσε, xal δι ἀποῤῥήτων αὐτῷ 
ἔγραγε Καΐσαρα ποιῄσειν αὐτόν. Καὶ ὃς χατὰ χώ- 
pav ἔμεινεν, ὡς χοινωνήσει τῆς ἀρχῆς τῷ Σευἠρῳ 
τεθαῤῥηνώς, Ὁ δὲ ΣενΏρος ἐπὶ τὴν Ῥώμην πεί- 
Υετο, xa! ὁ Ἰουλιανὸς ταῦτα μαθὼν πολέμιόν τε 
Ψηφίσασθαι τὸν Σευ]ρον τὴν βουλὴν παρεσχεύασε, 
xdi πρὸς πόλεμον ἠτοιμάζετο, xal τὸ παλάτιον χιγ- 
χλίσι xai θύραις ἰσχυραῖς ἐκρατύνατο" ὅτι γὰρ 
ἑνόμιζε μὴ ἄν ποτε ῥᾳδίως τοὺς στρατιώτας κτανεῖν 
τὸν Περτίνακα, εἴγε 5h. συνεχέχλειστο, (exo ὡς 
δυνῄσεται χατακλεισθεὶς Ev αὐτῷ περιγενέσθαι ἂν 
ὀττηθῇ. Ἐφόνενσε δὲ xai τὸν Λαΐτον, καὶ ἐπὶ τὸν 
ΣενΏρον χαθῆχκε συνοὺς ὡς τὸν ἄνδρα δολοφον]- 
σοντας. Ἐπεὶ δ' ἐκεῖνος εἰς τὴν Ἰταλίαν εἰσέδαλε, 


καὶ τὴν Ῥάδενναν ᾠκειώσατο, χαὶ οἳ πεµμπόμενοι B 


προσεχώρουν αὑτῷ, xat οἱ δορνφόροι διὰ τὴν π;ρ- 
ὀνσίαν Σευήρου ἑἐδειλαίνοντο, συγχαλέσας τοὺς τῖς 


victus intra elaustra se contineret. L:xtum quoque 
eccidit, et complures emisit, qui Severum dolo 
occiderent : qui cum in Italiam irrupisset , et Ra- 
Yvennam occupasset , et qui eontra eum mitteban- 
tur ad eum se conferrent, et satellites ob illius 
sdventum trepidarent : convocato senatu, Seve- 
rum collegam imperii decerni jossit. Sed cum is 
militibus impunitatem promisisset, si Pertinacis 
percussores dederent, obtemperarunt iisque compre- 
hensis Silio Messalz consuli rem indicarunt. Is 
vero senatu in zedem Minervz convocato, (ας ab 
institutione adolescentiz? ita vocabatur : qux a 
militibus accepisset, exposuit. Senatus igitur Ju- 
liano capitis damnato, Severum stati. imperato 
rem dixit. Julianus vero cum occideretur : Quid, 
inquit, mali feci ? aut quem occidi ? Vixit. annos xx 
menses iv et dies totidem : imperavit dies Lx. 


βουλῆς, ἐχέλευσε xowovbv αὐτῷ τῆς ἀρχΏς τὸν Σε»Ώρον Φηφίσασθαι. Τοῦ δὲ XZeufpou τοῖς στρα- 
τιώταις μηδὲν χαχὺν πείσεσθαι γράψαντος, ἐχδοῦσι τοὺς σφχγεῖς 150 Π:ρτίναχος πεισθέντες  ἐκείνους τε 
αυνέλαβον, χαὶ τῷ Σ.λίρ MzssiAa ὑπατεύονει ταῦτα ἰμήνυσαν. Ὁ δὲ τὴν βουλὴν ἀλροίσας εἰς τὸ Α΄ ἡ avo, 
οὕτω χαλούμενον ὡς ἓν αὐτῷ τῶν παιδευοµένων ποιουµένων τὴν ἄσχηχιν, τὰ παρὰ τῶν στρατ'ωτῶν αὑτῃ 
ἑχοινώσατο. Καὶ fj βουλὴ τοῦ μὲν Ἰουλιανοῦ κατεφηφίσατο θάνατον, τὸν δὲ Σευτρον ἀνεῖπεν εὐθὺς 
αὐτοκράτορα. Κάντεῦθεν ἓν τῷ παλατίῳ ὁ Ἱουλιανὺς ἐφονεύθη, εἰπών * Τί γὰρ δεινὀν Exolnca, xal 
vira ἀπόκεεινα; Ἐδίω δὲ ἔτη ἔξβχοντα πρὸς μῆαὶ τέσσαροι, xal ἰσαρίθμοις ἡμέραις, Mpix, Αμέρας 


ἁέχοντα. 

H'. Σευἑρος μέντοι τὴν αὑταρχίαν λαζθὼν τοὺς 
μὲν αὐτόχειρας τοῦ Περτίναχος τῶν στρατιωτῶν 
θανάτῳ ἐδιχαίωσε, τοὺς δ) ἄλλους ὀνειδίσας πικρό- 
τατα, τῶν τε ὅκλων ἀπεῖρζε, xal τοὺς ἵππους ἀφεί- 
Àeto, xal 126 Ῥώμης ἀπήλασε’ χαὶ οὕτως εἰς τὴν 
"Ῥώμην εἰσήλασε βαδίζων, xat οἱ à στρατὸς ὀπλίτης 
παρείπετ., χαὶ fj πόλις ἄνθεσί τε xat δάφναις ἅπασα 
ἑστεφάνωτο, xat οἱ ἄνθρωποι λευ(ειμονοῦντες εὐφή- 
µουν αὐτὸν, xal ἀχοῦσαι αὐτοῦ xal θεάσσσθαι λίαν 
ἑσφάδαζον.  Εἰσελθὼν δὲ ἐνεανιεύσατο οἷα xai οἱ 
πρώην ἀγαθοὶ αὑτοχράτορες, ὡς οὐδένα τῶν βου- 
λεντῶν ἀποχτενεῖ, xal ὤμοσε περὶ τούτου, xal 
Ψηφίσματι χοινῷ τοῦτο χνρωθῆναι προσετετάχει. 
'AXM οὐχείς μαχρὰν τὸν νάμον τοῦτον παρέόη. 
Αὐτὸν γὰρ τὸν Ἰούλιον Σόλωνα, τὸν χαὶ τὸ δόγμα 
τοῦτο, αὐτοῦ κχελεύσαντος, συγγραφάµενον, οὐ 
πολλῷ ὕστερον ἔχτεινε, xal ἄλλους ἀνεῖλε πολλοὺς, 
καὶ τῇ βονλῃ οὗ χαταθύμια ἕπραττε. Καὶ εἰθισμέ- 
νου, τοὺς σωματοφύλακας, kx τῆς Ἰταλίας εἶναι, xal 
ἄλλων ἑθνῶν ἐπιειχεστέρων τοῖς είδεσι, xal ἁπλου- 
στέρων τοῖς Ίθεσι, ἐχεῖνος παρὰ τὸ ἔθος στρατιω- 
ziv τὴν πόλιν ἑνέπλησε xat ἰδεῖν ἀγριωτάτων, xal 
ἀχοῦσαι φοθερωτάτων, xat ὁμιλῆσαι ἁἀγροικοτάτων. 
Ἐγένετο δὲ αὐτῷ σημεῖά τινα τὶν Ἠγεμονίαν προ- 
μαντευόµενα. "Έδοξέ ποτε ὄναρ λύχαιναν θηλάζειν, 
ὡς περὶ ᾿Ῥωμύλου ἱστόρηται' xal ὕδωρ χαθεύδον- 
tog ὥσπερ ix πηγῆς ἀνεδόθη, xal καθ Όπνους 
αὐτῷ 1j τῶν Ῥωμαίων σύµπασα βουλὴ xal ὁ δημος 
προσῄει τε xol ἠσπάζετο. Καὶ αὖθις ἐδόχει Lv τῇ 
ἀγορᾷ 3fj Ῥωμαίᾳ ἱππεύοντα τὸν Περτίναχα τοῦ 
ἵππου ἁποῤῥιφθῆναι, αὑτὸς δὲ τούτου ἑχόντος ἔπι" 
λαθέσθαι. Ἔφηδος δὲ iv ἐς τὺν βασιλιχὸν δίφρον 
ἀγνοῶν, ἀλλ’ οὐκ ἐκ προνοίας ὑπερεκάθισεν. Αὖ: 


VITI. Severus rerum potitus , milites Pertinacis 
pereussores supplicio affecit; c:xteros acerrime 


. 605 insectatus, et armis equisque privatos, Roma 


expulit. Hoc peracto, pcdes urbem ingressus, ar- 
mato exercitu sequente, plateis floribus, coronis et 
laureis passim exornatis, a populo candidato letis 
vocibus exceptus est, properantibus omnibus eum 
et videre et audire. llle vero statim, veterum bo- 
norum imperaterum more, se neminem senatorem 
occisurum esse jurejurando aflirmavit, idque com- 
muni decreto confirmari jussit. Sed id jurisjuran- 
dum non diu servavit, ipso Julio Solone, qui id 
decretum de illius sententia scripserat, non multo 
post occiso, atque aliis multis sublatis : eaque 
fecit, que senatui minime cordi essent. Jam cum 
moris esset, salellites ex 1ltalia cxterisque gen- 
tibus, quarum et vultus humaniores et more& 
simpliciores essent , deligi : ille. preeter solitum , 


D urbem militibus et aspectu. sxvissimis, et auditu 


horrendis, et a civilitate morum alienissimis im- 
plevit. linperium ei signis quibusdam przsigni- 
ficatum est. Nam aliquando se lupam sugere, ut 
de Romulo proditum est, somniavit : ex. eoquo 
dormiente aqua, tanquam e fonte scaturiit, et in 
somnis a senatu populoque Romano salutari sibi 
visus est. Accessit aliud quoque somnium : puta- 
bat Pertinacem per forum equitantem, ab equo 
exeuti, qui sibi tergum ultro conscendendum prz- 
beret. Adolescens in sella imperatoria non de in- 
dusiria, sed ignorans consedit. Imperium ade- 
pus, Pertinaci plurimos honores habuit, ei 
sumptucsissimum funus quamvis pridem defuncto 
fecit. Deinde contra Nigrum est profectus , l'omi- 


1223 


JOANNIS ZONATLE ΄ 


104 


nem Llualum,ex οφμοοἰτὶ erdine, noa αἀκιοήῃι Α ταρχήσας δὲ διὰ πλείστων τρόπον ἑτίμῆσε τὸν 


clarum Qui, variis praliis commissis, denique 
lesi Cüicie ad Purtas, que ab angwstia loci hoc 
nomen accepere (hinc enim prarupli montes 
3ssurgunt : inde ingentia pr:ecipitia od mare 
de:cendunt ) acri pugna superatus, maxima co- 
piarum parte czsa, captus in fuga et interfectus 
est : caput ejus Byzantium inissum, et cruci af- 
üxum, ut eo Byzantini conspeéto, deditionem (a- 
cerent. Cum Severus de Nigri studiosis panas 
seumerel , senator quidam Cassius Clemens reus 
actus, dicere non dubitavit : £go neque te, neque 
Nigrum agnovi : sed in illius 806 portibus depre- 
hensus, non te oppugnare , sed Julianum expugnare 
siudui. Cum igitur idem mihi quod libi propositum 
fuerit, non peccavi : ac ne in ευ quidem, quod postea 
non ad te transii. Nam (u quoque noluisses quem- 
quam εν amicis tuis ad illum deficere. Inquirito 
igilur nom in personas nosiras, aut nomina , sed. in 
res ipsas. Nam utcunque nos damnaris, ἐν amicique 
lui in eodem crimine futuri estis. Scverus hominis 
libertatem admiratus, semissem bonorum ei reli- 
quit. At Byzantini et vivente et mortuo Nigro, 
multa fecerunt admiratione digna, cum triennium 
obsiderentur. Naves enim aliquot prztereuntes, 
et triremes in hostium stationibus ceperunt, an- 
coris earum per urinalores resectis : quas cla«is 
iu fundos earum impactis, annexisque funibus ita 
aurahebant , ut uliro accedere viderentur. Rebus 


Περτίναχα, xai ταφἣν αὐτοῦ xalvot πάλαι θανόντος 
πολνυτελεστάτην ἐποίησεν. Elva κατὰ τυὺ NMiypo 
ἑστράτευσεν, ὃς Ἰταλὸς ἣν ἐξ ἱππίων, οὗ τᾶν 
πάνν δ᾽ ἐπισήμων. Καὶ διαφόρων πολέμων συγχρι- 
τηθέντων, τέλος ἐν Ἰσσῷ tr; Κιλιχίας περὶ τὰς 
Χαλουμένας Πύλας, al διὰ τὴν τοῦ τόπου στενότητα 
οὕτω χέχληνται (ἔνθεν μὲν γὰρ ὅρι, ἀνατείνει ἀπή 
τοµα, κρημνοὶ ὃ) ἐχεῖθεν βαθεῖς χαθίχονσιν εἰ; 
τὴν θάλασσαν) µάχης καρτερᾶς γενομένης, ἠττίθη 
ὁ Νίγρος, καὶ τὸ πλέον μὲν τῆς αὐτοῦ δυνάμεως 
ἐχεῖσε διώλετο. Ἐκεῖνος δὲ φεύγων κατελήφθη xol 
ἀνΏρέθη. OD τμηθεῖσαν τὴν χεφαλὴν ὁ Σενῖρο 
πέµψας el; τὸ Βυξάντιον ἀνεσταύρωσεν, Iv ἱδόντες 
αὑτὴν οἱ Βυζάντιος προσχωρήἠσιὀσι. Τοὺς δὲ τὰ Ν- 
Υρου φρονῄσαντας δικαιοῦὔντος Σευήρου, βουλεντής 
τις Κάσσιος Κλήμης χρινόµενος παρ᾽ αὐτῷ ἔπαρῥη- 
σιάσατο φῄσας, ὡς, "ETÀ οὔτε σε obre Niypor 
ἠπιστάμη», κατα ληφθεὶς δὲ ἐν τῇ ἑκείνου µε» 
ρίδι, οὐ col πολεµήσειν ἤθε]ον, ἀλλ "Iovdue- 
φ όν κατα.λύσειν' xal τὰ αὐτά σοι σκονδάσας, 
obx ἠδίκησα. 'AJA' οὐδ' ὅτι μὴ πρὸς σὲ ὅὕστερ 
µετέστην * οὐδὲ γὰρ οὐδὲ σὺ ἂν ἠθέίησας οὐ. 
δέγα τῶν σῶν ἑταίρων πρὸς ἐκεῖνον αὑτομολὴ- 
σαι. Εξέταζε οὖν μὴ τὰ σώματα ἡμῶν, μηδὲ 
τὰ ὀνόματα, αὑτὰ δὸ τὰ πράγματα xà» γὰρ 6 
τι ἂν ἡμῶν καταγγφς, εοῦτο xal σεαντοὺ καὶ 
τῶν σῶν ἑταίρωγ χαταψηφιῃ. Τοῦτον ὁ Σευῆρος 
τὶς παῤῥησίας θαυµάσας, ἀφΏηχεν ἔχειν τῆς οὐσίας 


omnibus consumptis, nihilominus perseverantes, ϱ τὸ ἡμισν. Οἱ δὲ Βυζάντιοι, καὶ ζῶντος τοῦ Νίγρου 


tignia sedium ad naves, detonsis mulierum capillis 
ad funes plectenJos utebantur. Cum monia oppu- 
gnabantur, et marmoreas et zneas slatuas tam 
equorum quam hominum in hostes jaculabantur. 
Cibariis omnibus usitatis destituti, coria macerata 
comederunt : iis quoque absumptis, carnibus hu- 
manis gustatis, alii alios devorarunt. Sed cum tan- 
dem vcl inviti deditionem fecissent. Romani et 
milites et magistratus omnes occiderunt : et Se- 
Verüs, ea expugnatione mirifice lz:tatus, urbem, li- 
bertate εἰ dignitate civili adempta , tributariam 
fecit : et publicatis civium bonis, ipsam et agros 
eorum Perinthiis donavit. Meenibus autem robu- 
stissimis eversis, non tam illos majore molestia 
affecit, aut. gloria fortitudinis privavit, quam Ro- 
manorum arcem munilissimam contra Barbaros 
Ponticos et Asianos ac tutissimum asylum destruxit, 


xai θανόντος, πολλὰ xal θαυμαστὰ ἕδρασαν ἐπὶ χρό- 
vov πολιορχούμενοι τριετῃ. Ἡρουν μὲν yàp x 
π)οἷά τινα παραπλέοντα. Ἡρουν δὲ xai εριήρεν 
τῶν iv τῷ ὅρμῳ τῶν ἑναντίων οὐσῶν. Τὰς γὰρ ἆγ. 
χύρας αὐτῶν ὑφύδροις χολυμθηταῖς ἀποτέμνοντε, 
καὶ Άλους ἐς τοὺς ταρσοὺς σφῶν πηγνύντες, xa 
τούτων χαλώδια ἑξάπτοντες, ἑπεσπῶντο αὐτὰς, αὖ» 
τομάτας προσπλέειν δοχούσας. Ἐπεὶ δὲ πάντα αὖ- 
τοῖς ἐξεδαπανήθησαν, ὅμως ἀντεῖχον, xal ξύλοι ἐκ 
τῶν οἰχιῶν ἐς τὰς ναῦς ἐχρῶντο, καὶ σχοίνοις ἂς 
ἔπλεχον χείροντες τὰς τρίχας τῶν γυναικών. Μα 
ὅτε τοῖς τείχεσι προσέδαλλον οἱ πολέμιει, λιθίνους 
τε xal Ex χαλχοῦ πεποιηµένους xai ἀνδριάντας xe 
ἵππους ἡχόντιζον εἰς αὐτοὺς. Ὡς δὲ xai ziv αὐτοὺς 


D inane νενομιαμένον ἐδώδιμον, βύρσας διαύρέ- 


χοντες ᾖσθιον. Καὶ τούτων δὲ ἀναλωθεισῶν, x2 ad 
ἀλλήλους ἑτράποντο, καὶ capxüv ἀνθρωπείων tyt 


οντο, Εἶτα καὶ ἄχουτες τὴν πόλιν παρέδοσαν, xal οἱ Ῥωμαῖοι τοὺς στρατιώτας καὶ τοὺς ἓν τέλὲι σύμπαν» 
τας διεχρῄσαντο. Ὁ δὲ ΣενΏρος ἤσθη λίαν ἐπὶ τῇ ἁλώσει τοῦ Βυζαντίου. ᾿Αφείλετο δὲ τὴν τε ἐλευθερίαν 
τῆς πόλεως, xa τὸ ἀξίωμα τὸ πολιτιχὸν, xal δασµοφόρον ἀποφήνας, δημεύσσς τε τὰς οὐσίας τῶν πολι” 
τῶν, Περινθίοις αὐτήν τε xal τὴν χώραν αὐτῆς ἑχαρίσατο. Τὰ δὲ τείχη τῆς πόλεως χαθελὼν ἐχείνους 
μὲν οὐδὲν πλέον ἐλύπησεν, ἡ ὅτι τῆς δόξης αὐτοὺς ἑστέρησεν, ἣν ἑχαρποῦντο ἐκ τῆς αὐτῶν ἐπιδεί» 
ξτως. Τῶν δὲ Ῥωμαίων µέχα καθεῖλεν ὁρμητήριον πρὸς τοὺς ix Πόντου xai τῆς Ασίας Βαρθάρουό 
ἀλλὰ μὴν χαὶ χρησφύγετον' ἣν γὰρ τὰ τείχη τοῦ Βυζαντίου χαρτερώτατα. 


IX. Jam cum insano glorie Studio teneretur, 
Barbaris Osroenis, Adiabenis, et Arabibus bellum 
intulit : ac Nisibim profectus , missis ducibus et 
legionibus. illarum gentium agros vastavit, οἱ 
urbes exp'iynavit. Sed cum Albino Czsaris hono- 


&. Σευῆρος δὲ δοξομανῶν, κατὰ τῶν 'Üsponwuv 
βαρδάρων, καὶ τῶν ᾿Αδιαδηνῶν, καὶ τῶν Αραδίων 
ἑστράτευσε, xal εἰς τὴν Νίσιδιν ἀφιχόμενος ἐκεῖθεν 
ἔπεμφε στρατηγούς τε καὶ τάγματα κατὰ τῶν εἰρημέ- 
Wy ἐθνῶν, of τὴν τε χώραν αὐτῶν ἐδῄουν, χαὶ τὰς 0 














] 35 


pup ἐμφύλιος. Ὁ μὲν γὰρ (52) τῷ ᾽Αλθίνῳ οὐδὲ τὴν τοῦ 
Καἰσαροςξδίδου τιμὴν, 60" cet χαὶ τὴν τοῦ αὐτοχράτο- 
po:. Συγχινουμἑνης δὲ διὰ ταῦτα τῆς οἰχουμένης, ὁ δη- 
µος ἓν ἱπποδρομίᾳ συνειλεγµένος πολὺς ἐκφανέστατα 
χατωδύρατο, Μέχρι πὀτε τοιαῦτα πἀάσχοµεν, xpá- 
ζοντες, xal µόχρι ποῦ πο.εμούμεθα; χαὶ ἄλλα 
δέ εινα τοιαῦτα ὡς Ex θειοτέρας τινὺς ἐπιπνοίας 
ἐνθουσιῶντες ἐδόησαν. Πῶς γὰρ τοσαῦται μυριάδες 
ὡς ὑπὸ χορολέχτη (53) εἶπον ἁπταίστως, ἃ εἶπον ; 
Tio; μέντοι μάχης συγχροτηθείσης, xai πολλὰς 
ἰδέας τε xai τροπὰς, xai μεταχλίσεις τοῦ πολέμου 
ἐσχηλότος, ὁ ᾿Αλθῖνος ἠττήθη, πεσόντων μὲν ág- 
φοτέρωθεν σχεδὸν ὑπερθαινόντων xal ἀριθμὸν, τοῦ 
0t ᾿Αλδίνου ἑαυτὸν ἀνελόντος. Ὦ χειµένῳ ἔπεν- 
πρυφίσας ὁ Σευῆρος, xal γλωσσαλγήσα:ς, τὸ μὲν 
ἆλλο σῶμα ῥιφῆναι ἐκέλευσε, τὴν χεφαλὴν δ' ἐς 
τὴν Ῥώμην στείλας, ἀνεσταύρωσε. Καὶ πολλοὺς 
τῶν τῆς γερουσίας ἀπέχτεινε, τινὰς δὲ χαὶ ἀπέλυπτει 
Μετὰ ταῦτα δὲ χατὰ τῶν Πάρθων ἑστράτευσε τὴν 
Νεσοκοταμίαν ἑλόντων. Καὶ πλοῖα κατασχευάσας 
ἓν τῷ Εὐφράτῃ, τὴν τε Σελεύχειαν καὶ τὴν Βαθυ- 
λῶνα ἐχλειφθεῖσαν ἔλαδε. Καὶ τὴν Κτησιφῶντα 
ἑλὼν, διαρπάσαι τοῖς στρατιώταις ἀφῆκε, πολλούς 
qs ἀνεῖλε, xal ζῶντας πλείονας εἶλεν. Οὔτε δὲ τὸν 
Οὐολόγαισον ἐπεδίωξε, τὺν τῶν Πάρθων Ίγεμονεύ- 
οντα, ἀναχωρήσαντα οἴχαδε, οὔτε τὴν Κτησιφῶντα 
κατέσχεν. ᾽Αλλ’ ᾧχετο ὥσπερ ἵνα διαρπάσῃ ταύτην 
µόνον ἑστρατευκώς. Ἐν ᾧ δὲ ἐπολέμει, ἄνδρας δύω 
ἀπέχτεινε τῶν ἐπιφανῶν, τὸν μὲν Κρίσπον Ἰούλιον 


πολέμου καχώσει, χαίΐ τι xol παρεφθέγξατο, xai 
4$)» χατηγορέσαντα αὐτοῦ ατρατιώτην χιλίαρχον 
ἀπέδειξεν ἀντ᾽ αὖ «οὗ. τὸν δὲ Λαΐτον, ὅτι φρόνηµα 
εἶχε, xai ὅτι ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν ἠγαπᾶτο, xal οὖχ 
ἄλλως στρατεύσειν ἔλεγον, εἰ pj Λαΐτος αὐτῶν 
ἡγοῖτο, καὶ τὸν φόνον αὐτοῦ τοῖς στρατιώταις προσ- 
ἅπτεν, ὅτι φθόνῳ αὐτὸν ἀνελὼν, οὖκ εἶχε λέγειν 
αἰτίαν. Elxa ἐπὶ τὰ "Ατρα ἑστράτευσε. Πόλις δὲ 
ταῦτα ᾿Αράδιος, ἓν fi πολλά τε ἄλλα ἀπέχειντο χρί- 
µατα, xai τὰ τοῦ Ἡλίου δὲ ἀναθήματα, ᾧ fj πὀλις 
ἀνεῖτο. 0ὐδὲν δὲ ἀνύσας, καΐτοι τὸ ἑκτὸς τεῖχος χαθ- 
Ἱπρηχὼς, xai πολλοὺς τῶν οἰχείων ἀποδαλὼν, ávt- 
χώρησε, xat εἰς τὴν Παλαιστίνην ἀφίχετο, xai ἐς 


ANNALIUM LID XII. 
λεις ἐλάμδανον. Άυθις δὲ πόλεμος συνηνέχθη τῷ Σευή- A 


1036 
rem negaret, isque imperatoriam jam amLires iti» 
gnitalem, iterum civile bellum cum totius orbig 
motu est exorlum, et magna populi Romani χω» 
titudo in circo equestri apertissime foriunae suas 
607 est miserata : Quousque tandem ista fezomus? 
quandiu oppugnabimur ? el slia id genus ουδ 
numine afllatus vociferans. Nam alioqui fleri qui 
potuisset, ut toL hominum millia, ea quz dicebant, 
tanquam chori magistro praeeunte, citra errorem 
pronuntiarent? ld bellum magna varietate et an- 
cipiti Marte gestum : sed Albinus tandem victus, 
Romanis utrinque pene innumerabilibus czsis, 
sibiipsi manus attulit. Cujus cadaveri Severus in- 
solentibus et atrocibus verbis insultavit : trunco- 
que abjecto, eaput Romam missum, cruci afligi 


B jussit. Senatores multos occidit, nonnullos etiam 


dimisit. Post hzc contra Parthos est profectus, 
qui Mesopotamiam occuparant : el navibus in 
Euphrate zdificatis, Seleuciam et Babylonem de- 
serias cepit. Ctesiphontem expugnatam militibus 
diripiendam dedit: ac multis interfectis, plurea 
vivos cepit. Sed neque Vologesum Parthorum 
principem domum reversum fugavit , neque Ctesi- 
phontem retinuit : ita inde profectus, quasi expe- 
ditionem direptionis causa duntlaxal suscepisset. 
Hujus belli tempore , duos claros viros interfecit ; 
Julium Crispum tribunum militum , belli vexatio- 
nes zegre ferentem , et nescio quid locutum , milite 
a quo accusatus fuerat, in ejus locum suffecto ; 


, Lzietum ob animi magnitudinem et gratiam apud 
᾿χιλιαρχοῦντα τῶν δορυφόρων, ὅτι Ίχθετο τῇ τοῦ — 


milites, qni se nonnisi illo duce militaturos aflir- 
mabant, et crimen c:xdis ejus in milites transtulit, 
quod eo ex invidia interfecto , causam dicere non 
poterat. Deinde Átta urbem Árabiz Soli dicat;un 
oppugnavit, in qua, praeter alias magnas opes, 
etiam Solis donaria reposita erant. Sed quamvis 
exterlori muro capto, re infecta multis militibus 
amissis in Palestinam discessit, atque in  Agy- 
ptum, quam totam perlustravit, arcanis quoque 
rebus indagatis. Eo enim erat ingenio, ut. neque 
divinum neque humanum quidquam impervesti- 
£atum relinqueret. Libros arcanarum rerum quos 
quidem invenire poterat, ex omnibus adytis sus- 
tulit. Atque hrec hactenus. Nunc obiter illa quo- 


Αἴγυπτον, καὶ πᾶσαν εἶδε, χαὶ τὰ xexpuppéva ἔπο- D que referam, qux apud Dionem de Nilo memorix 


λυπραγμόνησεν. "Hy γὰρ οἷος μήτε θεῖον μήτε áv- 
θρώπινον καταλιπεῖν ἀνερεύνητον. Καὶ τὰ βιθλία & 
€t εἶχον ἀπόῤῥητον, ix πάντων τῶν ἁδύτων ἀνείλε- 
το, ὅσα τέως εὑρεῖν δεδύνητο, ᾽Αλλὰ ταῦτα μὲν o0- 
«ως" εἰρήσθω δ᾽ ὡς bv παρόδῳ, καὶ ὅσα τὸν Δίωνα περὶ 
«o0 Μείλον λέγοντα εὕρομεν, ὅθεν τε ἀναδίδοταν, 
καὶ διὰ τί χατὰ τὸ θέρος πεποΐίηται τὴν ἀνάθασ.ν. 
Αέγει τοίνυν, ὡς ἐκ τοῦ ΄Ατλαντος ἀναδίδοται, τὸν 


prodita suut : unde is oriatur, cur aestivo tempore 
ascendat. Narrat autem, eum ex Allante oriri, 
monte Macennitidis, ad 608 ipsum occidentalem 
Oceanum, omnium montium altiss'mo : qua de 
causa coli columna a poetis appelletur. Neque 
enim quemquam ejus cacumen ascendisse, neque 
fastigia vidisse , semper oppleta' nivibus. Unde 
teslivzó tempore magna aquarum copia defluente, 


Varie lectiones et nous, 


52) "O μὲν γὰρ, etc. In. versione hie quedam 
in avita : Wolfius scripserat, sed quia Albino 
imperutoriam — majestatem. flagitanti, vel. Casaris 
honorem megabat, elc. Alius enim est. sensus ex 
Dione : quippe cum Alb:no promissam Czsaris di- 


Itatem negaret, tum is imperatorem sese appel- 
avit. uu 
-(93) Ὡς ὑπὸ χορολέκτη. Dio, ὥσπερ τις ὄχρι- 

6ῶς yophg δξδιδαγμένος. Occurrit haec vox. apud 
Pollucem. 


10] JOANNIS ZONAR.E 1023 
Nitus exundet : et. lixc. Romanos ex inferioris A δὲ ΄Ασλαντα ὅρος εἶναι ἐν τῇ Μακεννίτιδι πα. 
Mauritanie hominibus Macennitidi finitimis com- αὐτῷ τῷ Ὠκεανῷ πρὸς ἑσπέραν, καὶ ὁρῶν azáv. 
perisse, ae maltos Romanos exercitus ad ipsum — «uv ὑπερανίστασθαι, ὥστε διὰ s Όψος xal χίονα 
Atlimtem pervenisse. Hiec de Nilo Dion refert, | a5:5v παρὰ τῶν ποιητῶν χληθῆναι τοῦ οὐρανοῦ, 
etsi alii diversa eadem de re tradiderunt. Μήτε γὰρ ἀναθῆναί τινά ποτε εἰς ἄχρον αὐτοῦ, uis 
ἰδέσθαι τὰς αὐτοῦ χορυφὰ; χιόνος ἀεὶ πληθούσας, ἐξ ἧς πολὺ καταῤῥεῖν τὸ ὕδωρ ὑπὸ τὸ θέρος" xai 
διὰ τοῦτο τότε τὸν Νεῖλον πλτθύνεαθαι λέγει, xal ταῦτα Ῥωμαίοις ἀχριδωθῆναι ἐκ τῶν τῆς xa: 
Μαυῤιτανίας ἀνθρώπων, προσ»ίχων ὄντων τῇ ᾗΜαχεννίτιδι, xal πολλους τῶν ἐχεῖ στρατευσαμένω 
Ἰρωμαίων ἀφιχέσθαι xal πρὸς τὸν "΄Ατλαντα. Ταῦτα μὲν οὖν περὶ τοῦ Νείλου τῷ Δίωνι, εἰ xol ἄλλοις 





οὐχ) οὔῦ τω τὰ περὶ τούτου ἱστόρηται. 

X. Caeterum Plautianus prefectus, imperii pene 
ewm Severo particeps et summa potestate subni- 
xus, multos claros viros et pari dignitate pra- 
ditos interfecit : et prz insatiabili avaritia ab om- 
hibus aliquid flagitaus, neque provinciam neque 
urbem ullam protermisit, quam non spoliaret. Unde 
ὀιμηος ei plura quam ipsi Severo dabant. Idem cen- 
tum nobiles Romanos, non pueros duntaaat et ado- 
Jescentes, sed maritos etiam castravit, ut iidem et 
viri et eunuchi, et patres intestabiles (ut comici 
verbo utar) et castrati barbatique conspicerentur. 
Verum ante id facinus ingens cetus in Augusti 
portum delatus est, et captus : enjus simulacrum in 
Àmphitheatrum perlatum, ursos L abscondisse fer- 
(ur. Plautianus vero fili: Plautille a Severo Ànto- 
fiino filio desponsze tantum dedit, quantum regi- 
nis pluribus satis fuissct. Qui cum amplissimus 
evasisset , adeoque Severum ipsum potentia supe- 
taret, insidiis Antonini generi occisus, et ex supe- 


riore loco in viam projectus est. Quo tanquam px- 6€ 


dagogo amoto, Severi filii Antoninus et Geta nullo 
flagitio abstinuerunt. Éo tempore Bulla Felix, homo 
BMalus, pc latronibus coactis , Italiam per bien- 
nium infestiavit. Et quamvis multi eum compre- 
hendere siuderent, tamen variis subinde rationi- 
bus magnaque solertia persequentes eludens, non 
capiebatur : cujus hoc specimen esto. Centurionem 
Severi jussu sibi insidiantem, ipse quasi alius es- 
sel accessit, latronem ei se traditurum, si seque- 
retur, pollicens : et hominem verum id esse putan- 
tem, inlocum insidiarum perductum, facile cepit. 
Deinde pro tribunali sedens, ut dux latronum, cen- 
turionen capite raso cum his verbis G9 dimisit : 
Nuntia domino tuo , ul seryos. suos alat, ne latro- 
cinentur. Multi enim Casariani liberti se ad eum 
contulerant. Post tamen captus, el bestiis obje- 
clus est. Severus autem expeditionem in Britan- 
niam suscepit, ne et filii luxu corrumperentur, et 
legiones otio remollescerent. Sunt autem dus 
gentes. Britannice maxime, Calydonii οἱ Μπας, 
utrique asperos monies et campos incultos ac pa- 
lusires incolentes, neque urbes babent, neque 
terram colunt : sed ex pastu, venatione, frucii- 
bus arborum viciilant. Piscibus enim, quamvis 
sbaedet insula, non vescuntur : in tabernaculis 
habitant, nudi et sinc calceis degunt, mulieribus 


' F. Πλαντιανὺς δὲ παραδυναστεύων τῷ X:hpy, 
xo thv ἐπαρχιχὴν ἔχων ἑξουσίαν, xal μέγιστα ὃν. 
νηθεὶς, πολλοὺς τῶν ἑλλογίμων ἀνδρῶν xa: ὁμοτί- 
μων αὑτῷ ἐθανάτωσεν. "Απλησιος δὲ ὧν παρὰ xdv. 
των ᾖτει, καὶ οὔτε ἔθνος (54) οὔτε πόλιν ἀφῖχει 
ἀσύλητον. χαὶ πλείονα αὐτῷ πάντες, f| τῷ Σευήρφ 
ἐδίδουν. Ἐξέτεμε δὲ xai ἀνθρώπους Ῥωμαίως χεὶ 
εὐγενεῖς ἐχατὸν, οὐ παΐδας µόνον, οὐδὲ μέντοι uti 
páxta, ἁλλὰ χαὶ ἄνδρας γυναῖχας ἔχοντας, ὥσθ' ὁρᾶ- 
σθαι τοὺς αὐτοὺς καὶ εὐνούχους xal ἄνδρα:, xe 
πατέρας ἀόρχεις καὶ ἐχτομίας, xal πωχωνἰας. Ug 
δὲ τούτου χῆτος ὑπέρογχον εἰς τὸν Αὐγούστο κε- 
κλημένονυ λιμένα ἐξώχειλε, xai ἑάλω, xai plusque 
αὑτοῦ Ὑεγονὰς, xal εἰς τὸ Κυνηγέσιον εἰσαχθὶν 
πεντήχοντα ἄρχτους εἴσω λέγεται δέξασθαι, Ti 
6b τοῦ Πλαυτιανοῦ θυγατέρα Πλαυτίλλαν τοῦ Li- 
fpow τῷ vip ἸΑντωνίνῳ συζεύξαντος, τοσαῦτα τῇ 
ῥυγατρὶ ὁ Πλαυτιανὸς ἔδωκεν, ὅσα πολλαῖς βασιλἰο- 
σαις ἤρχεσεν ἄν. Οὗτος ὑπερμέγας Ὑεγονὼς καὶ 
πλεῖστον δυνηθεὶς, ἢ καὶ ὑπὲρ τὸν Σευῆρον αὐτὸν, 
ὑπὸ τοῦ γαμθροῦ Αντωνίνου ἐπιδουλευθεὶς ἑσφάτῃ, 
xai ἄνωθεν εἰς ὁδόν τινα ἑῤῥέρη, Οἱ δὲ τοῦ Σενέρν 
παΐδες ᾽Αντωνῖνος xai Γέτας, ὥσπερ τινὰ παιδ 
γωγὸν τὸν Πλαυτιανὸν ἀποσεισάμενοι, ἅπαν pit- 
ᾖεσαν χείριστον. Τότε xai Βούλλας Φῆλιξ, hal 
ἀνὴρ, λῃρτήριον αυστησάµενος ἐξακοσίων ἀνδρών, 
ἑληῖζετο τὴν Ἰπαλίαν ἐπ᾽ ἔτη δύο. Πολλῶν δὲ que 
τιµουµένων χατασχεῖν αὐνὺν, ὁ δὲ οὐχ ὀλίσεετο, 
εὐμιθόδως διὰ τρόπων πολλῶ»ν τοὺς αὐτὸν διώχο; 
tag χατασοφιζόµανος * ὧν ἕνα εἰς ἕνδτιγμα τῶν 
ἄλλων ἐροῦμεν, Ἑχατοντάρχου παρὰ Σενήρον χι” 
λευσθέντος λοχῆσαι αὐτὸν, αὐτὸς ἐχείνῳ προσῇλθε 
6; ἑαυτοῦ ὡς ἄλλος τις, καὶ διεθεδαιώτατο, εἰ Eye 


j το, παραδοῦναι αὐτῷ τὸν λῃστήν. Too δὲ πεισθέντοι 


εἰς λοχώδη τόπον ἁἀπαγαγὼν αὐτὸν ῥᾳδίως συνέ- 
Aa6av. Εἶτα ἐπὶ βήματος καθίσας, ὡς δψθεν ἄρχων 
τοῦ λῃστηρίου µεταστειλάμενος τὸν ἐἑχατόνταρίον 
τὰς τρίχας τῆς χεφαλῇς αὐτοῦ ἀπεξύρησε, καὶ ἀφῖ 
xiv αὐτὸν, εἰπών' "Α]Ύει]ε τῷ δεσπόεῃ σου ὅτι 
Τοὺς δούλους ὑμῶν τρέρετε, Iva μὴ «Ἰἠστούωσι» 
Πολλοὺς γὰρ τῶν Καϊισαρείων εἶχεν αὑτῷ αροεχυ” 
ρήσαντας. Ὕστερον μέντοι ἐλήφθη, xal θηρίο 
ἐρόθη. Σευῆρος δὲ εἰς τὴν Βρεττανίαν ἑστράτενσεν, 
ἕνα μἠθ' οἱ παῖδες ἐχδιαιτῶνται αὑτοῦ, µήτε i 
σερατεύµατα ὑπ ἁρτίας ἑχλύωνέαι, Δύο δὲ Té 
τῶν Βρεττανῶν εἰσι μέγιστα, Καλυδόνιοι καὶ Mad- 


Varic lectiones et note. 
(54) Ἓθνος. Wolf. gentem. Emendavimus, provinciam. Vide Gloss. med. Graecitat. 

















{044 ANNALIUM LIB, XII. 1020 
ται, xal νέµονται ἑκάτεροι ἄγρια ὄρη, xal πεδία A prowiseue utuniur, infantes omnes educant. Re- 


ἔρημα καὶ ἑλώδη, μήτε πόλεις ἔχοντες µήτε γεωρ- 
γοῦντες τὴν γῆν, ἀλλ’ ἐκ νομῆς, xat θήρας, xal &xpo- 
ἁρύων τὰ πρὸς. τὸ (fv ποριζόµενοι. Ἰχθῦς γὰρ 
καίτοι παμπληθεῖς παρὰ τῇ νὴσῳ τυγχάνοντας οὐ 
σιτοῦνται, σχηνῆται δ εἰσὶ, γυμνοί τε ζῶσι xol 
ὀνυπόδετοι , χοιναῖς κεχρηµένοι zai; γυναιβὶι, καὶ 
«X γεννώμενα πάντα ἑχτρέφοντες. Δημοκρακοῦνταί 
τε χαὶ ληστεύουσιε, xal στρατεύονται ἐπὶ ἁρμάτων, 
ἵκππους ἔχοντες μιχροὺς xal ταχεῖς, χα) πεζοὶ ερέ- 
χουσί τε ὀξύτατα.. "010v; δὲ χέχρηνται ἁσπίδι te, 
καὶ Bpayst τινι δόρατι χαὶ ἐγχειριδίῳ. Λιμῷ δὲ xd 
ψύχει ταλαιπωρρούμενοι xal ἅλλαις χακώσεσι φέ- 
ῥονσι, καὶ εἰς τὰ ἔλη καταδυόµενοι χαρτεροῦσιν 
ἐπὶ πλείους fjudpa;, µόνην tbv χεφαλὴν ἔξω τῶ 
ὕδατος ἔχοντες, χαὶ ἐν ταῖς Όλαις τρέφονται ταῖς 
ῥίδαις xal τῷ π)οιῷ. Σχενάξδονσι δὲ xal τι βρῶμα 
ἐξ οὗ ὅσον χνάµαν μέγεθος ἑμφαγόντες οὔτε πεινῶσιν 
οὔτε διγῶσιν. Ἡ μὲν οὖν Βρεττανία τοιαύτη τίς 
ἐστι νΏσος, xai ὑπὸ τοιούτων ἡ μὴ Ῥωμαίοις ὑπο- 
χειµένη τότε, ᾠχεῖτο. Elyov γὰρ ταύτης μοῖραν 
Ῥωμαῖοι oóx ἐλαττουμένην πολ)ῷ τοῦ ἡμίσιος, 
χαὶ τὸ μὲν μΏῆχος τῆς ὅλης νήσου ἐς στάδια ἑπτα- 
χισχίλια xal ἑχατὸν τριάχοντα δύο ἐχτείνεσθαι )έ- 
ἵεται, τὸ δὲ πλάτος ὡς ἐπίπαν ἐς δισχίλιά που 
χαὶ τριακόσια, ἔστι δ) οὗ καὶ ἑλάττονα. 'O 6' οὖν 
Σευ]ρος πάσης χρατῆσαι τῆς νήσου διανοούμενος 
εἰς τὴν Καλυδονίαν εἰσέδαλε, xai πράγµατα ἔσχε 
µήτε μµαχεσάµενος. phv ἐν παρστάξει πολέμιον 
θεατάµενος, ἀλλ᾽ ὑλοτομῶν xal «à μετέωρα κατα» 
σχάπτων. Οἱ δὲ αὐτοῦ στρατιῶται σχιδνάµενοι ἐχ- 
τιγκύοντο ἐπιδουλευόμενοι, xa) πολλα) χιλιάδες ἁπώ- 
Àevto. Τέως μέντοι ἐς ὁμολογίαν τοὺς Βρεττανοὺς 
ἐλθεῖν κατηνάγχασε. Δροντίσι δὲ αὐτὸν ὁ ᾽Αντωνίνος 
ὁ υἷὸς περιέθαλλεν ἀχολάστως βιοὺς, χαὶ Odio; ὧν εἰ 
δυντηθείη τὸν. ἀδελφὸν διαχειρισόµενος. Καὶ αὐτῷ δὲ 
τῷ πατρὶ ἐπιδούλευε, xal ἐπεφώρατο δὶς, ἀλλ οὐὗ- 
δν δεινὺν ἔπαθεν ὁ ᾽Αντωνίνος πρὸς τοῦ πατρός" 
χαλίσας δὲ αὐτὸν καὶ τὸν Παπιανὸν (55), καὶ τὸν 
Κ άστορα (δούλος 6' hv ὁ Κάστωρ αὐτοῦ, ἄριστος 
&vhp καὶ πιστότα-ας), xal ξίφος εἰς τὸ μέσον θέμε- 
νος, ἔφη πρὸς τὸν υἱόν' El ὁποκτεῖϊναί με θέλεις, ἐΥ- 
ταῦθά µε κατάχρησαι, xal μὴ πάντων ὀρώνζων. 
Ki ὃ αὐτόχειρ µου γενέσθαι ὀχγεῖς, κέλευσον 


publiea pepulari utuntur, οἱ latroe'mantur, ig 
eurribus militant, equos babent parvos ei celeres : 
ipsi quoque celerrime cursitant. Arma sunt, οἱ)” 
prus, brevis basta et pugio. JErumnas famis, fri». 
goris, aliasque vexaliones tolerant. Paludes sub- 
eunt, et in iis per dies complures morantur, so'is. 
capitibus ex aquis eminentes, et in silvis, radici- 
bus et corlicibus se sustentant. Parant etiam quod-, 
dam edulii genus, de quo si fabz maguitudine 
gustarint, neque sitiunt , neque esuriunt. Τα] ο 
igiiur insula Britanuia erat: εἰ quatenus eam 
Bomani non tenebant, a talibus hominibus incole- 
batur. Nam partem cjus Romani, semisse Laud 
multo minorem, obtinebant. Longitudo ejus ad 


B vu millia cxxxu extendi, in jatitudinem bis mille 


cCC fere stadia patere dicitur : alicubi etiam angu-. 
stior. Severus igitur iotius insule potiri cupiens,. 
in Calydoniam impressione facto, occupatus fut 
non pugnando (neque enim hostilem aciem vidit), 
sed succidendis silvis, el montibus comp'anandis. 
Ejus vero mililes palantes, per insi'ias occidelian- | 
tur, eoque pacto multa millia perierunt. Ác Dr.-. 
tannos quidem ad deditionem compulit. Antonini 
autem filii luxus et immodeslia, se fratrem, si pos- 
set, occisurum haud dissimulantis, sollicitudigem 
ei attulit. Quin patri etiam insidians, bis depre- 
hensus, graviores penas non dedit, Nam pater ei, 
Papiniano et Castore presentibus (erat autem Ca- 
stor servus ejus, vir optimus et iotegerrimus). 
6160) ense in medium posito, iliud duntaxat dizit : 
$i me cupis. interficere, hic me conficito, non inspe- 
clantibva omnibus : ain 1uis. manibus me orcidere 
dubitas, Papianaum prefectum. pratorio id facere 
jub to. Neque enim tibi, cum sis imperator, nem. 
parebit. Cum Britanni delecissont , in ip:o belji . 
apparatu ex morbo in insula decessit, morte (ut, 
amni) ab Antonino accelerate. Sed priusquam 
exspiraret, filiis mandasse fertur, wt concordes. 
essent, milites. ditarent, ceteros non. negligerent., 
Lmperavit annos xvi, menses vut, dies iu. Vixit 
SnROS LXV, menses ix, dies xx. Ejus vile ralio, 
hujusmodi fnit. [n pace, noctu agebat aliquid sub 
qilueulum. Deinde ambulando ea mandalat εἰ 


zupórsi Hosiaro τῷ ἐπάρχῳ ἵνα µε éCepyácm- p audiebat, quae ad imperiun pertinebant : alque 


τωι. 00 γὰρ ἀπειθήσβι σοι αὐτοκράτορι ὄνει. 
Αποστάντων b αὖθις τῶν Βρεττανῶν, ἠτθιμάζετο 
ὧς πολεµήσων αὐτοῖς. Ἐν δὲ τῷ με-αξὺ χατὰ τὴν 
νησον δἰάχων, ἀπήλλαξε νοσῶν, xal τοῦ 'Avttovl- 
νου, ὡς λέγεται συνεργασαμένον πρὸς τοῦτα, Πρὶν 
90v ἐκπνεῦσαι, λόγος αὐτὸν τοῖς παισὶν εἰπεῖν» 
'Ouoroesite, tobc στρατιώτας πιονείζεοα, τῶν 
ἄλλων μὴ ἁμελεῖεε (5U). Ηρξε δὲ ἑπταχαίδεχα 


iia jus dicebat usque ad meridiem, nisi magnum 
festum esset, assessoribus sententiae libere diceméan. 
potestate data. Posibac equitabat, deinde lavabat, 

prandebat, meridiabat. Experrectue reliqua nego- 
tia peragebat, et inter deambulandum Όσο οἱ et 
Latinis disciplinis vacabat. Vesperi denuo lavabak 
ei conabat. Diebus summe necessariis convivii 
publica frequentabat. 


Ken καὶ µῆνας ὀκτὼ ἐφ᾽ Ἀμέραις τριαὶ, βιώσας τὸ σύμπαν ἔτη ἑδήχοντα xal πέντε xal uva; ἑννέβ 
xai ἡμέρας ἑννέα καὶ οἴχοσν. Τοιαύτη δ' fjv atti fj διαγωγῆ àv εἰρήνης χαιρῷ' ἔπραττέ τι νυχτὸς ὑπὸ τὸν 
Vari lectiones et πο. Dc i 


(55) laxiarór. ΙΙ tres mss. Αι Dio Παπινια- 
vóv habet. 
(56) Mij djie.tsies. Ma tres mas. At omittitur 


ncgaliva apud Dionem, ul sensus sit : ceteros om- 
Μιδ contemuite. 


1031 


JOANNIS ZONAR.E 


1033 


ὄρθρο». εἴτα ἐδάδιζε λέγων wo ἀχούων τὰ τῇ &pyf) πρόσφορα, καὶ οὕτως ἐδ'χαζεν ἕως τῆς µεσημθρίας 
εἰ µή τις µεγάλη fjv ἑορτῇ, xat τοῖς συνδ:κάζουσι παῤῥησίαν übibov- xol ἐπὶ τούτοις ἵππευαν, ah, 
ἑλούετο, ἑρίστα τε xal ἐχάθευδε, καὶ ἀναστὰς τὰ 'λοιπὰ wposebupxtt, χαὶ λόγοις ὠμῖλει bv. περιπάτω 
Νατίνοις τε χαὶ Ἑλληνικοῖς, xai πρὸς ἑσπέραν ἑλούετο, αὖθις xai ἐδείπνει, καὶ bv ταῖς πάνυ ἀναγ. 


παΐαις ἡμέραις τὰ πολυτελή δεῖπνα συνεκρήτει. 
X1. Mota sub ejirs imperio persecutione contra pios, 
muli fortiter obito certamine martyrii coronam 
meruerunt. Tum etiam Leonides, Origenis pater, 
captus οἱ post alia supplicia obtruncatus, fllinm 
admodum parvur reliquit : qui puer adhuc mar- 
tyrii cupidus fuisse perhibetur. Mater igitur cum 
eum verbis frustra a sententia deduecre conaretur, 
vestibus omnibus occultatis, effecit αἱ vel invitus 
maneret domi. Cum autem egredi non posset, 
patrem per litteras ad martyrium est. cohortatus, 
inter cetera his etiam verbis positis : Perseverato, 
neque nostri causa. mutaris sententiam. In pueritia 
sacrarum Litterarum studium potris jussu cum 
liberalibus disciplinis conjunxit : neque divina 
oracula obiter legit, sed ad reconditam doctrinam 
penetrare studuit, patri frequentibus interrogatio- 
nibus molestus. Qui cum ejus curiositatem verbis 
objurgaret, revera ingenium mirabatur : et pueri 
dormientis pectus nudatum, ut sancti Spiritus 
habitationem, szpe deosculabalur, sibique talem 
fllium gratulabatur. Post martyrium patris 811 
Ἱπορὶα laborans, a clarissima et locuplete quadam 
Alexandrina matrona susceptus est, quae Ántioche- 
num Paulum ex hzreticis Alexandrinis unum sibi 
adoptarat : ad quem cum ob eloquentiz opinionem 
in dies tarba confiueret, Origenes necessario illi 
familiaris nunquam vel precanti consensisse fertur, 
perversam hominis opinionem abominatus. Annos 
xvn patus, iustiteendis Christiane religionis tiro- 
nibus prafait: et martyres, cum &d mortem raperen- 
tur, comitans aique ad certamen fortiter obeundum 
cohortans, carnifices s:epias contra se concitatos 
divina ope effugit. Neque vero doctrina duntaxat 
excelluit, sed et vitam philosopho dignam doctri- 
Bz«que  consentaneam egit. Neque enim daas 
habuisse tunicas, neque calceis pluribus annis 
0sus esse, et vino abstinuisse, neque cibum nisi 
necessarium cepisse fertur. Ac, ut narrat Eusebius, 
exstitatis amore genitales sibi partes ipse precidit, 
Veruti alii non prscisas illas, sed adhibita herba 
Ma emarcuisse ferunt, ut mortüz esse viderentur. 
.Zephirino pontifice, Romam profectus est. Inde 
Alexandriant reversus, Hebraico sermone cognito, 
scripta Hebraeorum enarravit: eaque litteria He- 


[A'. "Exi τούτου (27). διωγμοῦ κινηθέντος χατὰ 
τῶν εὐσεδῶν, mol pv ἠνδρίσαντο xal µτριν. 
ρἷου στεφάνους Ἱραντο. Τότε δὲ καὶ Λεωνίδη: ὁ 
πατ]ρ Ὡριγένους κατασχεθεὶς καὶ ἐφ᾽ ἑτέραις τι- 
µωρίαις τέἐλο; τὴν χεφαλὴν ἐχτμηθεὶς, viov χομιδὴ 
χαταλείπει τὸν malóz, ὃς ἔτι malc ὢν ὀργᾷν xp; 
τὸ µαρτύριον λέγεται. Ἡ δέ γε μητὴρ αὐτοῦ λέγος 
πρότερον ἐπειρᾶτο τὸν υἱὸν ἀλάχειν τῆς ἐγγειρί- 
σεως. Ὡς δ’ οὐκ ἔπειθε, τὴν ἑἐσθητα πᾶσαν ἀφεί- 
λετο xai οὕτως οἴκοι µένειν xaX &xovta παρεσχιύ- 
ασεν, 'O δὲ ἀπρόϊῖτος Gv ἐπιστέλλει τῷ πατρὶ κα- 
θειργµένῳ, ὑπαλείφων ἐχεῖνον πρὺς τὸ μαρτύριο, 
πρὸς τοῖς ἄλλοις xal ταῦτα Ὑράψφας. Ἔπεχε, μὴ 
δι ἡμᾶς dAJo ει φρογήσῃς. Παῖς δ ἔτι ονγχά» 
νων χαὶ τὴν ἐγχύχλιον μετιὼν παιλείαν xal ταῖς 
B θείαις Γραφαῖς ἑνησχόλητο, τοῦτό οἱ τοῦ κατὸς 
ἐπιτάσσοντος. Ὁ δὲ οὐχ ὡς mal; τοῖς λόγοις τοῖς 
ἱεροῖς ἐξ ἐπιπολῆς ἐνετύγχανεν, ἁλλὰ χαὶ βαθυτέρας 
ἥπτετο θεωρίας, xai ἑἐρωτῶν συνεχῶς τὸν xátcpz, 
πράγµατα παρεῖχεν αὐτῷ, Ἐκεῖνος δὲ λόγῳ μὲν 
ἑπέπληττε «bv παῖδα τῆς πολ,πραγμοσύνης, ti 
ὃ ἀληθείᾳ τὴν αὐτοῦ διάνοιαν ἐξεπλήττετο καὶ 
ὑπνοῦντι τῷ vig ἐφιστάμενος, ἐγύμνου τὰ στέρνα 
πολλάκις τούτου, καὶ Χατισπάζετο ὡς Oulu 
Πνεύματος οἰχητήρια, καὶ τῆς εὑταχνίας ἑαυτὸν 
ἑμανάριξζε. Tou δὲ πατρὺς αὐτοῦ μαρτυρίφ tt- 
λειωθέντος ἑσπάνιζε τῶν ἀναγκαίων ὁ Ὡριχέης, 
Ἡροσληφθεὶς δὲ παρά τινος γυναιχὸς τῶν ἔπιφανε» 
στάτων ἐν ᾿Αλεξανδρεί1, ᾗ χαὶ πλοῦτος ἦν δαγιλἠ;, 
παί τις ἀνὴρ ᾿Αντιοχεὺς εἰς θεςοῦ τάξιν αὐτῇ sic. 
πεποίητο, Ἡαῦλος τὸ ὄνομα, elc τις τῶν ἐν Αλεξ. 
ανδρεἰᾳ αἱρεσιωτῶν, ἐφ᾽ ὃν πλήθους χαθ᾽ ἑχάστην 
ἀθροιξομένου (ἐδόχει γὰρ ἰκανὸς kv λόγοις ) ἐξ ἀνάχ- 
xni συνὼν αὐτῷ ὁ Ὠριγένες, οὐδέ ποτε αὐτῷ ουν. 
(esato κατὰ τὴν εὐχὴν, ὡς ἱατόρηται, βδελυττόµε- 
νος tbv ἄνδρα ώς ph ὀρῦόδοξον. Ὀκτωχαίδεχα ἕ 
ἑτῶν γεγονὼς, τοῦ iv ᾿Αλεξανδρείᾳ χατηχητικοῦ 
προέστη διδασχαλείαυ, χαὶ τοὺς τότε ἀθλοῦντας 
ἑπώτρυνὲ πρὸς τὴν ἄθλησιν, xal ἀπιοῦσι τὴν ἐπὶ 
θάνατον παρώµάρτει xal ἐπεθάῤῥννεν, ὡς καὶ πολ” 
λάχις αὑτῷ τοὺς δηµίους ἐπιμανῆναι, οὓς ἐκ θείας 
ἀρωγῆς διεδ'δρασχεν. Ob λόγῳ δὲ µόνῳ μέγας Tv ὁ 
ἀνῃρ, ἀλλά χαὶ βίον διεδίω φιλόσοφον, καὶ τῷ λόγψ 
αυνᾷδοντα. Οὔτε γὰρ δεύτερον ἔχειν χετῶνα ἰστ» 


Λ 


braicis exarata, adjunctis interpretationibus, vide- D ρηται, o00* ὑποδεῖσθαι νοὺς πίδας ἐπ ἔτεσι κλείο: 


Hcet Septuaginta duorum, Aquilv, Symmachi, 
Theodotionis, et duorum sliorum interpretum, 
quorum nomina ignorantur, commentar.a quee 
Πεκαρία, quasi Sextuplicia dicas, elaboravit. In 
Psalnis vero etiam septimz interpretationis me- 
minit, Hierichunte repertz. Aquile vero, Syunia- 


civ, οὔτ oivep χεχρῆσθαι, οὔτε εροφὴν παρὰ τῇ) 
ἀναγχαίαν προσίεσθαι. Ὡς δὲ ὁ Εὐσέθιος ἱστορί 
, ὅτι ἔρωτι σωφροσύνης, xat ἀπέκοψε τὰ παιδογόνα 
μόρια αὐτὸς ἑαυτοῦ» ἄλλοι δὲ φασι μὴ ἐκτεμεῖν 
αὐτὸν ταῦτα, πόαν δὲ τινα εούτθις ἐπενεγκεῖν, M 
$i; ναρχωθῆναι ταῦτα συνέδη τοποῦτον, ὡς χάὶ 


Varie lectiones et nota. 


(67) 'Ezl τούτου, etc. Ex Euscbio lib. νι Πε. 


eccl. eap. 4, 3, 5, 4, ele. 











1333 


ANNALIUM LIB. XII. 


1034 


νεκροῖς ἐοιχέναι. 'Aglxsto δὲ καὶ ei; "Pour Zs- A cii et Theodotionis editione rectisime cum septua- 


φυρίνου τῆς 5v abt] Ἐχκλησίας προϊοταμένου, εἲτ 
αὖθις ἐπανῖλθεν εἰς ᾽Αλεξάνδρειαν. Ἑξηγεῖτο δὲ τὰ 
'E6paixà, xal τὴν ᾿Ἑδραΐδα διάλεχτον ἐχμαθὼν, 
xai τὰς παρὰ τοῖς Ἰουδαίοις οὔσας γραφὰς 'E6pat- 
xoi; στοιχείοις χτησάμενός τε xal ἐπιὼν, χαὶ τῶν 
ταύτας ἡρμηνευχότων συναγαγὼν τὰ συγγράµµατα, 
τῶν ἑθδομηχκονταδύο δηλαδη, τοῦ τε ᾽Αχύλα xal τοῦ 
Συµράχου, xal τοῦ θΘεοδοτίωνος xai δύω ἄλλων 
ἀνωνύμων ἑρμηνέων (ἠγνόηται γὰρ τὰ ἐχείνων 
ὀνόματα ) ἐφιλοπόνησε τὰ τῶν Ἑξαπλῶν (58) λεγο- 
pévov συγγράµµατα. "Ev δὲ τοῖς Ψαλμοί, χαὶ ἐθδι- 
pus µέµνηται ἑρμηνεῖας, ὡς ἓν Ἱεριχοῖ εὑρημέ- 
νης. Ἰδιαίτατα δὲ τὴν ᾽Αχύλα καὶ Συμμάχου καὶ 
Θεοδοτίωνος ἔχδοσιν µετά γε τῆς τῶν ἑόδομήχουτα 


ginta duorum interpretatione comparata, Com:ren- 
laria Tetrapla, hoc est quadruplicia composuit. 
Demetrio, quem supra Ecclesie Alexandrin:ze pra- 


fuisse memini, defuncto, Ilera«]a:, Origenis auditor, 


pontifex est delectus. WMicrosolymitanze Ecclesi:e 
praefuit Narcissus, vir miraculis clarus, οἱ vity 
solitari: amans : qui cum ob falsam cr:minationeia 
clam profugisset atque in desertis lateret, in. cjus 
locum bDius introducitur. Post eum desigmatur 
Germanio. Inde Gordius : sub quo Narcissus in 
urbem reversus cum Eccles : ministeria, ad quam 
gubernandam a fidelibus G19 vocabatur, obire 
pre senio non posset, Alexander pridem confes- 
sione Christi inclytus, tum vero in Cappadocia. 


xai δύο παρατιθεὶς, τὰ λεγόμενα Τετραπλᾶ mapa- B episcopus, ex revelatione a. ficlibus Hierosolymi- 


δέδωκε. Δημητρίου μέντοι, οὗ ἄνω ὁ λόγος ἑμνί- 


805, τῆς ἐν Αλεξανδρείᾳ Ἐχχλησίας προστῆναι, 
θανόντος, ᾿Ηραχλᾶς τῆς ἐπισχοπῆς ἀξιοῦται, φοιτη- 
τς Ἡριχγένους γενόμενος. Τῆς δ᾽ ἐν Ἱεροσολύμοις 
Ἐχχλησίας προῖστατο Ἰνάρχισσος, àvhp θαυματο: 


«og, ὃς ψεῦδος παρά τινων κατηγορηθεῖς, ἑραστῆς 
ἐν ἑρημίαις πηὐλίζετο ἀγνοούμενος. Tou δὲ ἀνακεχωρηχότος, ἀντεισάγεται Δίος, 


(αιιΐς accersitus est, uL una cum Narcisso Ecclesiain 
administraret, Serapione defuncto, Antiocbenm 


Ecclesie factus est Asclepiades cpiscopus, cujus 
commentarios exstare narrat Eusebius. Atque liec 


hactenus. 
ó& βίου ὢν ἀναχωρητιχοῦ, διέδρα λα[ζὼν καὶ 
μεθ ὃν πρ)οχειρίζεν 


ται Γερµανίων, εἶτα Γόρδιος ἐφ᾽ οὗ ἐπανελθὼν αὖθις ὁ Νάρκ:σσος, ὑπὸ τῶν πιστῶν ἐπὶ τὴν προ- 
στασίαν παραχαλεῖται. ΜΗ δυναµένου δὲ τοῦ ἸΝαρχίσσου διὰ 7,024 γαθὺ λειτουργεί», Αλέξανδρος 
διαπρέφας πρότερον τῇ διὰ Χριστὸν ὁμολονίᾳι τότε δὲ ἐπισχοπΏῆς ἐν τή τῶν Καππ.δοκῶν χώρᾳ th£uw- 
μένος, ἐξ ἁποχαλύφεως προσελ/φθη παρὰ τῶν ἐν Ἱεροσολύμοις πιστῶόν ἅμα τῷ Ναρκίσσῳ διέπειν τὰ 
τῆς Ἐκχλισίας. Ἐν δὲ τῇ Λ᾿Αντιοχέων Ἐχχλτσίᾳα, ΣαΓαπίωνος ἀναπανσαμένου, ᾿Ασκληπιόδης τὸν 


ἐπισχοπὴν παρτιλίφει, οὗ καὶ ὑπομνήῆματα σώζεσθαί φησιν ὁ Εὐσέδιος, ᾽Αλλὰ ταῦτα μὲν οὕτω". 
IB'. Αντωνΐνος δὲ ἑδύχει μὲν χοινωνὸν ποιεῖ- ο XII. Autoninus etsi potestatem cum (ratre. Geta 


σθαι τῆς ἀρχῆς Γέταν τὸν ἁδελφὸν, τῇ 0. ἀληθείᾳ 
µόναρχος T». Καὶ τοῖς μὲν πολεμίοις τῶν Βρεττα- 
νῶν αὐτίχα ἑσπείσατο, τῆς τε χώρας αὐτοῖς xa τῶν 
φρουρίων ἑκστὰς, τὸν δὲ ἔπαρχον τὸν Παπιανὸν 
µετέσττας τῆς ἀρχῆ:, ἑτέρους δ ἀπέχτεινε, xai 
τὸν τροφέα αὐτοῦ Ἐὔοξον, τὸν xal Κάστορα, xat 
τὴν ἰδίαν γυναῖκα τὴν Πλαντίλλαν, xal τὺν αὑτῆς 
ἀδελφὸν τὸν Πλαύτιαν, καὶ ἐπὶ τούτοις τὸν ἑαυτοῦ 
ἁδελφόν. Ἐπεθούλενυε μὲν γὰρ αὐτῷ πρὸ μαχροῦ, 
οὐκ 150vazo δὲ χκτεῖναι αὐτὸν ὑπὸ στρατιωτῶν qu- 
λαττόμενον xai ἑτέρων συχνῶν. Εἶτα ἔπεισε τὴν 
μητέρα μόνους σφᾶς ἐπὶ χαταλλαγῇ µεταπέμφα- 
5031. Καὶ ὁ Γέτας πιστεύσας εἰσηῃλθε μετὰ τοῦ 
Αντωνίνου εἰς τ) δωμάτιον, xal ὀπίσω σφῶν ἕχα- 
τοντάρχαι πρὸς τοῦτο ἠτοιμασμένοι παρὰ του 'Av- 
τωνίνου εἰσωθήσαντες ἑαυτοὺςιέχεῖ τὸν Γέταν xat- 
ἐχοφαν, τῷ τραχήλῳ τῆς μητρὸς προσρῦντα, καὶ 
τοῖς μαστοῖς xat τοῖς στἠῦεσιν, ὥστε τοῦ αἵματος 
αὐτοῦ ἀναπλησθΏναι αὑτῃν, πληγΏναι δὲ xal τὴν 
χεῖρα. 'H δ' ἐκ τοῦ φύθου οὐδὲ τοῦ τραύματος 
ᾖσύετο, οὐδὰ πενύῃσαι αὑτῃ τὸν υἱὸν ἐξεγένετο, 
οὕτως οἰχτρῶς xaX ἀώρως ἁπρλωλότα (695 Υὰρ xal 
εἴχοσιν Estoy Tv, xal ἑννέα μηνῶν) δεδοικυΐα ph 
καὶ αὐτῃ συναπόληται. 'O Αντωνίνος, δ αὐτίχα 
καταλαθὼν τὸ στρατόπεδον, Χαίρετε, εἶπεν, ὦ ἄν - 


communicare videbatur,tamen revera solus domina- 
batur : et cum Britannis hostibus statim pace facta, 
agris et castellis cedens, Papiniano prafecto prz- 
torio magistratum. abrogavil, alios occidil, atque 
inter czxteros Evodum, qui οἱ Castor qicebater, 
nutritium suum, et uxorem l'l»utillam, ejusque 
fratrem Plautium. Denique fratrem quoque Getam : 
quem cum jampridem insidiis appetitum, propter 
custodiam militum et plurium aliorum occidere 
non potuisset, landem matri persuasit, vt ipsos 
solos reconcilianda gratix causa accerseret. Quod 
Geta verum esse ratus, cum Antonino conclave 
ingressus est. Tum centuriones ab Antoniao subor- 
nati per vim subsecuti, Getam collo, mamilks et 


D pectori matris inhzreutem occiderunt, ut sanguine 


sinus illius impleretur, manu quoque vulnerata. Sed 
ea pr.e timore vulnus non sensit, nec lugere filium 
ausa est, adeo miserabiliter et immalura etate 
interfectum (natus enim tum erat annos xxu el ix 
menses), verila ne et ipsa occideretur. Antoninus 
autem propere castra ingressus : Gaudete, inquit, 
commilitones, nunc enim mihi vobis benefacere licet: 
quoniam unus e volis sum, el vobiscum et per vos vi- 
vere tolo, ut mulla in vos beneficia conferam. Quod 
si non potero, mori tobiscum opto. Postridie post 


Varie lectiones et nota. 


(58) Τῶν 'Ἑξαπλῶν. Vide Henric. Valesium ad 
Eusebii Hist. lib. vi, cap. 16. ubi observat prze- 


'ParROoL. Gn. CXXXIV. 


terea. qui sequuntur es. eodem Eusebio descri- 


psisse Zonaran. 


3J 


1035 


JOANNIS ZONAR.E 


10:6 


tenyam orationem apud. senatum habitam, dixit: A ὄρες συστρατιώται, xal tp. fg. ἔξεστί ya. 


Aedile me, wt totus orbis lerrarum gaudeat, omnes 
exeules redeunto. Ἐκ Casarianis autem et Gets 
militibus ad xx millia oceidit : Roma multis viris 
fortibos spoliata, ensem quo [γαίες occisus est, 
consecravit. Α czedibus ad ludos descendit, ac ne 
cos quicem incruentos. In milites liberalissimus : 
exteros mortales, senatorii prxsertim ordinis, ve- 
xare, spoliare, deglubere studio habuit. Sie 
613 autem per omne tempus imperii illius, 
eines popuii Romani provincia: vastatze sunt, ut 
eun aliquando Julia dixisset : Nullus nobis, neque 
justis neque injustus questus relinquitur,stricto ense 
responderit : Bono animo es, o mater, dum enim 
hunc tenmuerimus, nihil nobis deerit. Ad,omnia cztera 
flagitia etiam perfidus fuit. Nam Osrocnes regem 
Ahgarum per amiciti:z speciem-ad se vocatum, in 
vincula eonjec;t : itaque regno illias potitus est, 
Armeniorum quoque rcgem cum [iliis suis rixan- 
tem, amieis litteris tanquam compositurus con- 
troversiam, acccrsitum, eodem modo quo Abga- 
rut tractavit, sed Armenios non subegit. Hi eniin 
ad arma descenderunt, neque quisquam ci amplius 
fidem habuit. Verum in necessitatibus οἱ expedi- 
tionibus qux moram non ferebant, tenuis et fru- 
galis fuit. Cum militibus una et ambulavit et cur- 
sitavit: nos lavit, mon vestem mutavit, scd 
«quodvis opus una aggressus est, eodemque cum 
illis victu «sus. Flostes insigaiores aliquando ad 
singulare ceriunen. provocavit. Sed. ducis inunia 
parum eominode obiit : omnesque res ejus adulte- 
rinz fuerunt, atque adeo ipsum numisnia. Labo- 
ravit el mauifestis et οσοι τς morbis, ac sspe ct 
patreia. et. fratrein. strictis ensibus in se irruere 
putavit. Quare patris, Commodi et aliorum manes 
elicuisse fertur, sed solus ci Commodus respon- 
disse : Perge ad suppliclum. Deinde de morte: 
Quem gravis ορεκίία urget circum loca morbus. 
Delafores ct speculatores aluit, per quos etiam 
minutiss.ma q'xque ad eum referebantur. Judicia 
et Πίας püblicas actiones mane denantiabat : sed 
ulhra meridiein, aut in ipsam vesperam diffcrebat, 
senatorum cotu nec. in vestibulum admisso, 
spretisque multis salubribus matris suz monitis, 
c :dibus, injuriis, pecunie profusionibus se oble- 
ctavit. Fuit et inagorum et prazstigiatoruim amator, 
Bello Parthis illato,cum Ántiochiz luxui οἱ ludis gla- 
Aiatoriis vacaret, non secus querebatur. ac si magnis 
in laboribus et periculis versaretur, et senatui igpa- 
viam opprobrabat. Denique ad eum scripsit : Scire se 
acta sua illi non placere ; sed hac de causa wilites ct 
arma habere, ne curaret nugatores. Denuo expedi- 
tione contra Parthos suscepta, G1 4 quod Artabanus 


εὐεργετεῖν ὑμᾶς, ἐπεὶ elc ἓξ ὑμῶν du, µε; 
ὑμῶν δὲ xal δι ὁμᾶς ζῇ» ἐθέλω, ἵν' ὑμῖν xoli 
χαρίζωµαι. El δὲ μὴ, dA46 μεθ’ ὑμῶν γε θανεῖν 
εὔχομαι. Πρὸς δὲ «tv σύγχλητον τῇ ὑστεραίᾳ sii. 
στα διαλεχθεὶς, τέλος εἶπεν, Αχούσατέ µου, ἵνα 
πᾶσα ἡ οἐκουμιένγη χαρῇῃ, πάντες οἱ φυγάδες 
κατελθδέζωσαν. Τῶν δὲ Καισαρείων xal τῶν μετ 
^00 Γέτα στρατιω-ῶν ἐς δύο µυριάδας ἀπέκτεινι, 
xa ἐκ τῶν ἐπιφανῶν ἀνδρῶν Ίπαμπόλλους i 
φῦειρε, xal πολλῶν ἀγαθῶν ἀνδρῶν τὸν Ῥώμην 
ἐσ-έρησε. Τὸ δὲ ξίφος δι᾽ οὗ ὁ ἁδελφλς αὐτοῦ ἁτε- 
σφάγη, ἀνάθημα ἐποι{άατο. "Ex τῶν ϱὄνων εἰς 
παιδιὰς μετιὼν, val iv ταύταις ἑφόνα. Καὶ i; 
μὲν τοὺς στρατιώτας φιλοδωρότατος ἂν, to; ἃ 


DB λριποὺς ἀνθρώπους περιδύειν, ἀποσυλᾶν, ἐκτρύχυ 


ἑτίθετο σπούδασµα, χαὶ οὐχ Ίχιαστα τοὺς copus. 
τ.κούς. Οὕτω δὲ παρὰ πάντα τὸν τῆς ἀρχῆς cio 
χρὀνον ἡ ὑπήχρος αὐτῷ ΥΠ ἐπορθήθη, ὥστε, x«i 
τῆς Ἱουλίας εἰπούσης, ὃτι Οὐχεθ' ἡμῖν οὔτε δί 
χαιος οὔτ) ἄδιχος πόρος ὑπο.είπεται, ἀπεχῃ- 
vato τὸ ξίφος ἑρχώς.' θάρσει, κῆτερ, ἕως τὴρ ἂν 
τοῦτ) ἔχομεν, οὐδὲν ἡμᾶς ἐπιλείψει. Ἂν δὲ: 
πᾶσι καὶ ἄπιστος. Καλέσας γὰρ «bv τῆς "Üsponii; 
βασιλέα ΑΌγαρου Ίχειν παρ) αὑτὸν ὡς φίλον, En 
σεν ἑλθόντα, xol οὕτω τὴν ὈΟσρρηνὴν ἐχειρώστ, 
Kai τὸν τῶν ᾽Αρμενίων βασιλέα πρὸς τοὺς Wo; 
παῖδας διαφερόµενον γράµµασι φιλικοῖς ὡς εἴρη- 
νεύσων αὐτοὺς µετεπέµψατο, xal τὰ αὐτὰ τῷ λὺ- 
γάρῳ xai εἰς ἐχείνους ἐποίησεν, AV οὐ χὶ xal τὸν 
ἸἉρμενίων ἐκράτησεν. εἰς ὅπλα δ᾽ ἐχώρησαν, vi 
οὐδεὶς ἔτι ἐχείνῳ ἐπίστευεν. "Ev μέντοι ταῖς àvi;- 
xat; xal ταῖς χατεπειγούσαις στρατείαις λτὸς ὃν 
xai ἀπέριττος, xal αυνεθάδιζε τοῖς στρατιώται, 
xil συνέτρεχε, μὴ λουόμενος, ph µεταμφιενύµ- 
νος, ἀλλὰ πᾶν ἔργον συνεργαζόμενος, xal τὰ αὐτὰ 
ἐχείνοις σιτούµενος, xal τοὺς προέχοντας δὲ τῶν 
πολεµίων εἰς µονομαχίαν προεχαλεῖτο ἑγίοτε. Ti 
μέντοι στρατηχιχἁ οὐχ εὖ ἐχείνῳ µετεχερίντ 
πάντα ὃ Tv αὐτῷ σίδόπλα, χαὶ αὐτὸ τὸ vópispo 
'Evósit 0k καὶ ἐμφανέσι xa ἀῤῥήτοις ἀῤῥωση, 
pact. Καὶ πολλάκις xal τὸν πατέρα αὐτοῦ xal ὃν 
ἀδελφὸν ξιφἑρεις ἐδόχει ἑλαύνειν αὐτόν. AD λέγεται 
xai τὰς ψνχὰς ἐπῳδαῖς ἀναγαγεῖν (59) τοῦ τε 72- 


D τρὸς xai τοῦ Κομόδου xat ἄλλων, µόνον 0t tbv Kó- 


pobov αὐτῷ φάναι' Στεῖχε δίκης decor. Καὶ ἐπ 
τελευτῆς (60), Κρυφίοισι τόποις ἔχων δυσαἰθέο 
γοῦσον. Eiys δὲ xai ὡταχουστὰς xal διοπτεύδνταίι 
xai πάντα αὑτῷ xai τὰ βραχύτατα ἀνηγγέλλετ, 
KoX ἐπήγγελλε μὲν, ὡς πρωϊαίτερον διχάσων, 1 
ἄλλο τι δηµόσιον πράξων. Παρέτεινε δὲ xot ὑπὶρ 
τὴν µεσημθρίαν f| καὶ εἰς ἑσπέραν αὐτὴ», pri tls 
τὰ πρόθυρα εἰσδεχόμενος τοὺς συνειλεγµένς Vs 


Varie lectiones et note. 


(59) Τὰς Yrvxéàc ἐπῳδαῖς drayagyeir. Dio unica 
Voce, ἐφυχαγώγησε. 

(60) Καὶ ἐπὶ cs.tevtrc. [ο verba male vertit 
interpres, quie ex Dione habet Zonaras * lwza 
libi parata est. Sub obitum in occultis locis malum 


insanabile habuit. Sic antem. Dio : Scit iae 
ἆσσον εἰ) ἕτερει και ἐπὶ τελευτῆς | Κρυφίασι *o- 
vw Eo) ὀνσαλύξα νο-σον, Perge ad suppliciim e 
deiude. alterum, idque de morte, 

Quem gravis occulta vexat circum loca mori. 








1031 


ANNALIUM LIB. XI. 


1078 


γερουσίας, ἀλλὰ xal ἐμιαιφόνει καὶ παρηνόµει xal A filiam ei dosponsam nen dedisset (norat enim eum 


Φ ο 


τὰ χρήματα χητανἡλισκεν, οὐδ ἐπείθστο τῇ unte 
xzi περὶ τούτων xai τῶν ἄλλων παραινούσῃ πολλὰ 
καὶ χρηστά. "Έχαιρε δὲ xal µάχοις καὶ Τόησι. 
Ka:à ἠάρθων δὲ στρατεύσας, καὶ ἐν Αντιοχείᾳ 
Ὑενόµενος xal τρυφῶν, xal ἀγῶνας μονομαχίας 
συνιατὰς, ὧς ἐν µεγάλοις Ἀόνοις ἐγχινδυνεύων καὶ 
χαρτερῶν ἁπωδύρττο, xal τὴν vepouciav ὡς iv 
ῥᾳστώνῃ ζῶσαν ὠνείδιζε, xal τέλος ἔγραφεν αὐτῇ, 
ex έἶδα δει οὐκ ἀρέσκει ὁμῖν τὰ ἐμά' ἆ 1.λὰ διὰ 
τοῦτο xul óxJa καὶ σεραειώτας ἔχω, ἵνα μὴ τῶν 
«Ίογοποιουμένων ἐπιστρέφωμαι. Δὖθις δὲ εἰς τοὺς 
Εάρθου. στρατεύσας, ὅτι ὁ Αρτάδανος, τὴν θυγα- 
πέρα ἐαντοῦ αὐτῷ μνηστευσάµενος, οὐ παρέσχε 
ταύτην αὐτῷ (1 πίστατο γὰρ. ὅτι πρόφασιν τὸν γά- 
po» τοῦ τὴν Πάρθων σφετερἰσασθαι βασιλείαν 
πτεποίητο), πολλὰ μὲν τῆς χώρας αὐτῶν ἑκάχωσε, 
καὶ τὰ "Αρότλα παρεστῄσατο, xai τὰ μνημεῖα τῶν 
βασιλέων τῶν Πάρθων ἀναῤῥήηξας, διέῤῥῥιφε τὰ ὁατᾶ, 
πόλεμος δὲ αὐτῷ πρὸς τὸ ἔθνος οὗ σνγχεκρότητο. 
Τᾶἆλ)α τε οὖν παρηνόμει ἐν τοῖς ατρατείαι;, xal 
φινα ἰδίαν ἔνδυοιν βαρδαριχῶς πως συγχόπτων i 
μανδύα τρόπον προσεξεῦρε, xat συνέχῶς αὐτὸν ἑνε- 
δύετο” ὅθεν x31 Καράκαλλος ἐπεχλήθη. Kal τοὺς 
στρατιώτας δὲ οὕτως ἑστολίσθαι ἐχέλευεν. ᾽Ανῃρέθη 


per speciem παρίατωιη de ;vindicando sibi reguo 
Cogitore), agros passim vastavit, Arbela subegit, 
vevulsisque Parthorum regum. sepulcris, 0584 
disjeci. : cum ipsa autem gente acie non depu- 
gnavit. In re militari multa contra morem  ma- 
jorum egit, εἰ peculiarem quaudam νεδίοια bar- 
barico more in penule modum ἱλοίδαμι οἱ conte- 
claui, crebro iuduit, eademque milites uti jussit ; 
unde Caracalla cognominatus est, Tamen a mi- 
tibus est occisus. Nam Macrinus pratorio przfe- 
clus, cui vates quidam imperium  przdixerat , 
verilus ne ea de causa ab Autonino tolleretur, 
nihil cunctatus, per duos tribunos militum | insi- 
dias ei struxit. Nam cum Edessa Carras profi- 
ciscens, exonerandi veniris causa equo descen- 
dissel, miles quidam a tribunis supmissus, tanquam 
dicturus aliqnid, eum pugione percussit. Sic ilie 
vixit ei periil, anno xxix, imperii νι, cum duobus 
mensibus et diebus aliquot. Fertur, cum postremo 
Antiochie eseet, somniasse, pairem stricto ense 
astantem sibi dieere : Ut ἐν [rairem occidisti, sic 
ego te occidam. Est et, a vatibus monitus, ut diem 
illum caveret. Memorantur alia quoque signa 
ejus interitum przcessisse. 


μέντοι ὑπὸ avpacussov. Ὁ γὰρ Μακρῖνος ὁ ἔπαρχος, ἐχ µάντεώς τινος πρρειρηµένον ἔχων αὐτῷ ὡς 
αταρχήσει, καὶ φοδηθεὶς ph διὰ τοῦτο ὑπὸ τοῦ Αντωνίνου διαφθαρῇ, οὐκ ἀνεθάλετο, ἀλλὰ δύω 
εινὰς χ.λιαρχοῦντας ἐν τῷ δορυφορικῷ «παρασχευάσας, ἐπεθούλενσεν αὐτῷ. Καὶ ἐξ Ἐδέσης ic Κάρες 
ἀπιόντι, χαὶ ἀποδάντι τοῦ ἵππου δι ἁπόπατον, προσηῃηλθέ τις στρατιώτις, τῶν Χχιλιάρχων ἆπο- 
πεµφάντων αὐτὸν, ὡς εἰπεῖν τι δεόµενος, xal προσελθὼν ἑπάταξεν αὐτὸν δξιφιδίῳ pop. Καὶ ὁ μὶν 
οὕτως ἐδίω, xal οὕτως ἀπώλετο, ζήσας ἔτη ἑννέα χα) εἴχοσιν, αὐταρχήσας δ ix τούτων ἐνιαυτοὺς ἐς, 
ἐπὶ δύω μπαὶ xai ἡμέραις τισέ. Λέγεται δὲ ἐν ᾽Αντιοχείᾳ τὸ τελευταῖον ὄντι αὑτῷ δύξαι χατ' ὄναρ 
τὸν πατέρα ξιφήρη ἐπιστῆνα:, λέγοντα" Ως σὺ τὺν ἀἆδειφὸν ἕκτεινας, καὶ ἐγὼ σὲ κτενῶ. Καὶ μἀν- 
ττις δὲ εἶπον αὐτῷ τὴν ἡμέραν ἑκείνην φυλάσσεσθαι, καὶ ἄλλα δὲ φασι τοῦ ὀλέθρορυ αὐτῷ ουμθῖ. 
ναι τεκμήρια. 

II". To) δ᾽ Αντωνίνου διαφθαρέντος, ὃν xac XI. Antonino, qui et Caracalla, ut dictum est, 


Καράχαλλον ἐχάλουν, ὡς εἴρηται, ἁλλὰ μέντοι xal 
Τάραντα, bx µοομάχου τινὸς Σἰδεχθεστάτου καὶ 
µιαιφοωτάτου, ὁ Μακρΐνος μετὰ τετάρτην ημέραν 
«nv Ἁγεμονίαν εἰλῆγει παρὰ τῆς στρατιᾶς, τὸ μὲν 
γένος Μαῦρος τυγχάνων ix. Σικελίας (01) καὶ Ὑο- 
νέων ἁσημητάτω,, ὅθεν κατὰ τὺ τῶν Maüprov ἔθος 
τῶν ὥτων τὸ ἕτερον διετέτρητο, ἐπιειχῆς δὲ καὶ 
τῶν νόµων φύλαξ πιστότατος. "Oz xal ἔπαρχος v«- 
299; ἄριστα τὰ τῆς ἀρχῆς διῳχῄσατο. Αὐταρχή- 
σας δὲ οὗ πάντα χαλὼς ἕπραξεν. Αναξίους γὰρ 
ἑφίστα ταῖς ἀρχαῖς, ὃ τὸ µέγιστόν ἐστι µέρο; 
τῆς βασιλικής διο.χήσεως * xol τρυφερωτέρᾳ &- 
χοἱσατο βιοτῇ, ἁλιὰ µέντο; καὶ σοδαρότητι. 'lov- 
^ia δὲ ἡ µήτηρ τοῦ Αντωνίνου ἐν Ἀντιοχείᾳ 


δ:άγουσα, xai τὸν θάνατον τοῦ νἱοῦ μαθοῦσα, ἑἐαν- D 


τὴν δ.αχρῄσασθαι ὥρμησεν οὗ διὰ τὸν νἱὸν, 
ἀλλὰ δεδοιχυῖα περὶ ἑαυτῇ ph ἰδιωτεύσῃ. Ἐπεὶ 
δὲ οὐδὲν ἡλλοίωτο τῶν περὶ αὐτὴν, ἀλλὰ καὶ τὴν 


εἰ Taras de gladiatoris cujusdam turpissimi εἰ 
crudelissimi | nomine — vocabatur , interempto , 
Macrinus quarto die post ^ militibus accepit im- 
perium, natione Maurus Siciliensis, parentibus 
crtu3 obscurissimis : unde Maurorum more alte- 
rim aurem perforatam habuit, sed vir moderatus, 
et legum eustos fidelissimus : qui przfectus prz- 
torio, magistratum eum optime adininistrarat, sed 
imperium non per omnia recte gessit. Nam 1πα- 
pistratus indignis largiebatur, qui roaxima pars 
est imperalorii muneris : οἱ ratione victus delica- 
tiore utebatur, οἱ fastum queindam pr:e se ferebat, 
julia vero, Antonini mater, Antiochi degens, 
c*de Antonini cognita, sibi ipsi manus afferre 
statuit, non propier filium, sed private vit» metu. 
Sed cum res ejus non immutarentur, ministeriis 
et satellitibus retentis, in vila manere maluit. 
615 Post cum Macrinus audivisset, eam sib. 


Varie lectiones et nota. 


(61) Μαῦρος τυγχάνων ἐκ IixsMac. Wa in 
uibusdam Dionis Excerptis mss. legi adnotat 
saubonus. Xiphilinus ἀπὸ Σικελίας Καισαρείας 


habet. Vide conjecturam 


ejusdem Casauboni ad 
Macrinum Capitolini, .. 


1039 


JOANNIS ZONARAE 


1049 


maledicere, et imperium affectare : relicta Autio- A Ὀεραπείαν καὶ τοὺς ζορυιφέρους εἶχεν, ἐφιλιφύχν- 


thia, quo vellet. abire. jussa, tom demum sibi 
mecem conscivit, Macrinus vero ab Ártabano 
magnis copiis Romanos invadente, circa Nisibim 
his aeic vielus, pacem magna pecunia redimere 
coaetus est. Partbhíco bello sedato, civile bellum 
inter Romanos exarsit. Nam Eutychianus quidam 
Caiesarianus, militum ediis in Macrinum perspectis, 
quod ad largiendum Antonino restrictior esset, va- 
tamque predietionibus incitatus, contra Macrinum 
insurrexit. Cum autem Mesa Julix imperatrieis 90- 
ror, duas haberet filias, Soxmidem et Mamm«sm, 
totidemque nepotes ex eis : horum alterum Euty- 
chianus adulterinum esse Caracalle (ilium men- 
tius, noetu in castra perduxit, ac milites jam anie 
seditionis occasionem captantes, ad studium nova- 
rum rerum impulit: qui eum, nomine Antonini 
facto, statim imperatorem consalularunt, quamvis 
puerum : eoqne assumpto, conira Macrinum Αη” 
W4ochis ageRiem sunt profocu, ab eoque in loco 
quodam procul ab Antiochia dissito victi sunt. 
-ed Macrinus cum eos reparare aciem videret, in 
fugam versus, Anüochiam pro victore se contulit : 
ne urbe excluderetur, filio ad Artabanuin misso. 
Ejus autem clade nuntiata, cum multa czedes Πο” 
rent, raso capite et barba, pullam vestem indu:us, 
me agnosceretur, nociu aufugit : nec multo post 
JEgas Cilicie, aique inde per Cappadociam, 
Galatiam οἱ Bithyniam, usque ad  Eribolum 


σεν. δἶτα τοῦ Μακρίνου λοιδορεῖσθαι παρ ἐχείνη: 
ἀχούσαντος, xai «f, αὑταρχκίᾳ αἰσθομένου ἑπιχει. 
ροῦσης, ἐχελεύσθη ἐχλελοιπέναι τὴν ᾿Αντιόχειαν, 
χαὶ ὕπη βούλοιτο ἀπελθεῖν. 'H 5: τότε δ.ἐφθειρν 
ἑαυτήν. Tou δ' Αρταῦάνου δυνάµεσι µεγχάλαις cc 
ροµένου κατὰ Ῥωμαίων, συμθσαλὼν αὐτῷ περὶ ze 
Νίσιθιν ὁ Μακρΐνος δὶς ἠττήθη xal ἠναγχάσίη 
πολλὠν χρημάτων τὴν εἰρήνην ἐχπρίασθαι. Ὁ μὲν 
οὖν πρὸς ᾽Αρτάδανον χατηύναστο πόλεμος, ἀνιῤ, 
Υ9 δὲ τοὶ; Ῥωμαίοις ἐμφύλιος ἕτερος. Εὐτυχιανὸ; 
γάρ τις τῶν Καισαρείων, τὴν τῶν στρατιωτὼν ci; 
τὸν Μακρῖνον ἀπέχθειαν συνιδὼν, ὅτι μὴ ἄτλειε 

€ ὁ Αντωνίνος αὐτοῖς ἑχαρίζετο, xal ὑπὸ po 
τείων ἀναπεισθεὶς, ἑπαναστάσει xatà «ou Μαχρί- 
νου ἐπικεχείρηχε. Μαΐσης ouv τῆς ὁμαίμονος sic 
Ἰουλίας τῆς βασιλίδος θυγατέρας ἐχούσης du, 
Σοαιμίδα xal Mapalav, xo δύω ἑγγόνους ἄρσενε; 
ἐξ αὐτῶν, τὸν ἕνα τούτων λαθὼν ὁ Εὐτνχιανὸς, καὶ 
υἱὸν εἶναι µοιχίδιον τοῦ Κ.2ρακάλλου πλασάμενο, 
εἰς τὸ στρατόπεδον ὑπὰ νύχτα εἰσήγαγε, xal tox 
στρατιώτας λαθὴν ζητοῦντας ἑπαναστάσεως we 
τερίσαι ἀνέπεισεν. Οἱ καὶ ᾽Αντωνϊνον αὐτὸν ὀγιμά: 
σαντες αὑτοχράτορα αὐτίχα ἀνεῖπον, καίτοι πα. 
τυγχάνοντα" xai τοῦτον παρα)αθόντες ἐπὶ vv Me- 
xolvov ἤλασαν àv ᾽Αντιοχείᾳ τυγχάνοντα * xol συµ» 
6αλόντες αὐτῷ Ev τινι χωρίῳφ πολὺ τῆς "Avuoys 
διέχοντι, ἠττήθγσαν μέν’ εἶτ αὖθις ἐπισυστάντε; 
αὐτοὺς ὁ Maxpivo; ἰδῶν, εἰς φυγἣν ἑτράπη, ve 


navole e regione Nicomedie situm — profectus, C ἀπλει εἰς Αντιόχειαν ὡς ὅ]θεν νενικηχὼ;,, os 


Cbalcedonem trajecit : ac per ministros pctita 
a procuratore quodam pecunia, agnitus, ab 
iis qui cum PseuJantonino faciebant, compro- 
hensus, et ad Cappadociam usque reductus est ; 
ubi captivitate filii cognita, e vehiculo se dejeci!, 
eoníractoque liumero, non multo post occisus est, 
anno ziatis quarto οἱ quinquagesuno, imperii 
primo, cum duobus mensibus, triduo dempto, a 
puerulo eversus. ld quod his ei versibus pradi- 
cuuui fueral ; 


ph ànoxAstgUf τῆς πόλεως. Τὸν δὲ υἱὸν xp; τν 
Ἀρτάδανον ἔπεμψεν. ᾽Αγγελθείσης δὲ τῇ; honus 
αὐτοῦ, xaX φόνων γενοµένων πολ)ιῶνι ἀπέδρα v» 
χτὸς, τὴν χεφαλὴν ξυράµενος xal τὸ Υένειο, xal 
φαιὰν ἐσθῆτα λαθὼν, ὡς ἂν μὴ ἐπιγινώσκοιτο' 14ἱ 
μετ᾽ ὀλίγων εἰς Αἰγὰς τῆς Κιλιχίας zapzyevóuvss 
xaX διὰ Καππαδοχίας Γαλατίας τε xat Βιθυνίας ἐν» 
θὼν µέχρις Ἱριθώλου τοῦ ἐπινείου, κατ ἁνταώ 
κδιμένου Νικομηδείας, διέπλευσεν εἰς Χαλχιό». 
Καὶ πρὀς τινα στείλας τῶν ἐπιτρόπων, pip 


ᾖτησεν. Όθεν γνωσθεὶς συνελήφθη παρὰ τῶν τὰ Ψενδαντωνίνου φρανούντων, xai Άχθη μέχρι Ka-- 
za80x:.ag. "Ένθα μαθὼν ὡς ὁ υἱὸς αὑτοῦ ἑαλώχει, ἔτι τοῦ ὀχήματος ἑαυτὸν E? pe, χαὶ τὸν ὤμην ow 
τέτριπτο. Mit' οὐ πολὺ δὲ xoi ἑσφάγη, ζήσας μὲν ἔτη τέσραρα καὶ πεντήχοντα αὐτορχήσας δὲ To 
pato ἕνα ἐνιαυτὸν καὶ µῆνας δύω τριῶν δέοντας ἡμερῶν, καὶ καταλυθεὶς ὑπὸ παιδαρίου. Ata 


ἐὰ τοῦτο τὸ ἔπος ἓν τῷ χρησμῷ ῥηῤῆναι αὐτῷ * 


Heu tua vis resoluta, senex, cadit, agra senectus, 
Te domat, et jurenis carpit tua robora miles. 

616 XIV. Avitus vero. Pseudautoninus, sive 
Assyrius et Sardanapalus, ubi Romam venit, unam 
rem fecit bono imperatore dignam. Nam cum 
mulis contumeliis privatim el publiee a Romanis 
affectus. esset, ob  Macrini litteras contra $e 
scriptas, de nemine penas sumpsit, πίστα θ4- 
giliosissimus, injustissimus, et savissimus catr- 
nifex. Eutychianus vero yprat!orianis militibus 
prefectus, bis ac tertium consulatum gessit. Alii 
vero iliustres viri, qua causis con(iciis, qua sine 
causis occidebantur, quod ejus facinora non pro- 
barent. Neque enim ad serat :d scribere cum 


D 'Q γέρο», ἦ gd.4a. δή σε νέοι ταίρουσι payntel, 


iR ὃν Bi AéAuvrai, χαλεπὸν δά σε γήρας ἰκάνει. 


ΙΔ’. "Αθιτος δὲ ὁ Ψευδαντωνῖνος, ἡ Ασσυρις 3 
xai Σαρδανάπαλος ἐς τὴν Ῥώμην ἐλθὼν bv st yere 
στοῦ αὐτοχράτορος ἔργον ἐποίησε, Πολλἁ yàp xx 
ἰδίᾳ xoi χοινῇ λόγῳ τε καὶ ἔργῳ ὑδρισθεὶς 72; 
τῶν bv 'Pópn, τοῦ Μακρίνου περὶ αὐτοῦ αὐτὰ; 
ἐπιστείλαντος, οὐδένα ἐχόλασεν. "Eg τἆλλα δὲ xi 
αἰσχρότατος xal παβανομώτατος xal μιαιφονώτατ” 
TV. Ὁ μὲν οὖν Εὐτυχιανὸς τῶν δορυφόρων brtos 
xai μετὰ τοῦτο χαὶ ὑπάτευσε xal δὶς xat spl; 0 
δὲ ἄλλοι τῶν ἐπιφανῶν ἀνδρῶν f] προφάσεων xit 
τοµένων ἡ xal δίχα προφάσεως ἐφοντύοντο, ὅτι σὲ: 
πραττομένοις παρ᾽ ἀὑτοῦ οὐκ ἀρέσκοντο, Οὐδὲ n 


1041 


ANNALIUM LIB; XIf. 


ων 


{τχύνβη τοῦτο τῇ βουλῇ Υράφαι. Ἐκεῖνος δὲ ἡνδρί- Α puduit. Agebat autetn et virum ef mulierem, et 


ζετό τε xal ἐθηλύνετο, xal ἔδρα καὶ ἔπαδχεν Exá- 
τερα ἁσελγέστατα, Καὶ οὗ τοὺς ἄλλους ἔχτεινε pó- 
vov, ἀλλὰ xal τῶν πάνυ φιλτάτων τινὰς, ol. σωφρό- 
vex; αὑτὸν παρῄνουν βιοῦν. Καὶ θεὸν δὲ τινα ζενι- 
xbv εἰς τὴ» ᾿Ῥώμην εἰσήνεγχεν, ᾿Βλεαγάδαλον xa- 
λούμενον, παὶ τοῦ Are αὑτὸν προετίµησεν, ὅθεν 
xÀxsivo; ἐπωνομάσθη Ἑλεαγάδαλος. Περιετμλθη 
τε τὸ αἰδοῖον, χαὶ κρεῶν χοερείων ἀπείχετο, xal 
:«ἐσθῆτα βαρθαριχῖν δημυσιεύων ἠμπίσχετο, o'm οἱ 
τῶν Σύρων χέχρηνται ἱερεῖς, ὅθεν xat ἔπεχλήθη 
Ασσύριος. Ἔγημε δὲ πρὸς ταῖς ἄλχχις xal depu 
µένην τῇ Ἑστία παρθένον, ἀσεθήσας περὶ τὰ má- 
«p:x ἀναιδέστατα. Καὶ ἔλεγε διὰ τοῦτο γῆμαι τὴν 
τῆς Ἑστίας l£pe:av, ἵν ἐξ txslvou ἀρχ.ερέως ὄντος 
soU Ἐλεογαθάλου xai τῆς ἱερείας γένωνται παῖδες 
θςοπρεπεῖς. Καὶ οὗ µόνον βαρθαριχὰς ᾠδὰς ἅμα τῇ 
μητρὶ καὶ τῇ τήθῃ τῷ ξένῳ θεῷ αὐτοῦ ᾖδε, xaY 
ἀποῤῥύτους προσῆγε θυσίας, παΐδας σφαγιάζων xal 
γοητεύμασι χρώμενος, xaX περιάπτοις µυρίοις Exá- 
6το:ε, ἀλλὰ xal γυναῖκα τῷ θεᾷ αὐτοῦ Σκςίνφ ἑμνή- 
6στεντεν ὡς xal παίδων δεοµένψ, xal τὴν γυναῖχα 
ἐς τὸ παλάτιον καθιδρύσατο, χαὶ ἕδνα αὑτῇ ix. τῶν 
ὑπηχόων ἑπράξατο, αὐτὸς δὲ ἀσελγέστατα διεδἰω. 
*AxÀ' ἕχαα-ον τῶν ἑἐχείνου χαταριθμεῖν, χαὶ τοῖς 
λέγουσι xal τοῖς ἀχούουσεν ἀἁηδέστατον εἱρήσθω 5' 
ὀλίγα τινά. "Ez χαπηλεῖα νυχτὸς εἰσῇεε, χόµας πε- 
ριάπτων τῇ χεφαλῇ, καὶ ταῖς χαπηλίσι συνΞξητάξετό 
τε χαὶ συνειργάζετο, Καὶ εἰς τὰ περιθόητα τῶν 
πορνείων Egolsa, xal τὰς ἑταίρος ἐξελαύνων ἑπόρ- 
viue, Καὶ ἐν τῷ παλατίῳ οἴχημά τι ἀἁποτάξας, γυ- 
pvós τε ἐπὶ τὰς θύρας τούτου ἑστὼς' ὡς αἱ πόρναι, 
xoi τὸ σινδόνιον γυναικώδη καὶ ἀδρᾷ χαὶ χεχλα- 
σµέ.ῃ φωνῇ τοὺς παριόντας πρρόηταιρἰζετο, ypf- 
µατά τς συνέλεγε παρ) αὐτῶν. Καὶ πρὸς τοὺς αυν- 
ασχηονοῦντας αὐτῷ διεφέρετο, πλείους αὐτῶν 
ἑραστὰς ἔχειν αὐχῶν, καὶ μᾶλλον αὐτῶν ἀργυρίζε- 
σθαι. Καὶ οὐχ οὕτω µόνον ἠσέλγαινεν, ἁρματηλά- 
τει τὰ xal ὠρχεῖτο, ἀλλὰ καὶ ἄνδρα ayelv ἤθελεν ἕνα 


ὥσπερ Ὑαμέτην δἠ τινα νόμιµον, καὶ Καΐσαρα αὖ-' 


«v ἐθδούλετο προχειρίσασθαι, καὶ δέσποινα καὶ β;- 
σιλὶς ὠνομάζετο, xat ἐφόρει χεχρύφαλον, καὶ ἐρι- 
οὗρχει, xal τοὺς ὀφθαλμοὺς ὑπεγράφετο. "Anat τε 
τ) γένειον ἀποχείρας μετέπειτα ἐφιλίζετο, ἵνα δο» 


utraque. οἱ faeieliat et patiebatur impàdicissime z 
nec alios duntaxat, sed ex amicissimis nonnullos 
ad' vive modestiam adhortantes, occidebat. Pere- 
grinum quemdam deam fleleagabalum, Romant 
introductum, Jovi optimo maximo pretulit : unde 
ipsi quoque cognomentum — Heleagabali factum. 
Pudenda sua cireumcidit, suillis carnibus abstinuil : 
vesto barbarica ín publicum prodiit, quali Syriact 
sacerdotes utuntur, unde Ássyrius appellatus est.' 
Prater exteras virginem vestalem &xorem dusit, 
patría religione per summam impudentiam violats : 
quam ideo sc accepisse ferebat, ut ex sacrificula 
et se sacriftenlo Hleliogabali, pueri divini gigne- 
rentur. Neque vero barbarieas duntaxat canti- 


B jenas, cum matre et avia peregrino deo cantabat, 


et nefandas hostias immolabat, pueros sacrifl- 
cando et prastigHs utendo, et sexcenta amuleta 
subinde appendendo ; sed uxorem etiam deo ilb 
8110 tanquam liberis egenti- despondit, quam in pa- 
latio collocavit, dote a. subditis exacta. lpsius 
vero tam corrupta fuit vita, ut singula neque 
commemorari neque audiri sine molestia summa 
possint. Pauca tamen delibabimus. Noctu cau- 
ponas-ingrediebatur, capite apposititia coma redi- 
mito : et inter cauponias mulierculas, operas fa-' 
ciebat, famosaque prostihula frequentabat : et 
meretriculis expulsis, pro meretrice quibusvis sui 
copiam faciebat. In palatio quoque peculiare 


C conclave habuit, cujus pro foribus instar mere- 


tricularum nudus stans, et flammeum vibrans, 
effeminata, molli, fraetaque voce pretereuntes 
617 2d coitum invitabat, et pecuntam ab eis cxi- 
gebat. Cum ejusdem vero quzstus smulis rixaba- 
tur, et se plures quam illos amatores habere, 
majorenque pecuniam colligere gloriabatur, Neque 
lie flaghiis eontentus, aurigabat, saltabat, nubere 
etiam volebat, ut unum legitimum maritum habe-- 
ret, quem Caesarem designaret : ac domin οἱ im- 
peratricis nomine gaudebat, ealanticam gestans, 
et lanam tractans, ei genas pingens. Semel quoque 
barbam abrasit, ut glabra et levi facie muliercula. 
videretur, cujus muliercule maritus erat Carieum. 
mancipium, nomine Hierocles. Voluit et adulterii. 


πρίη γυνή. 0 δὲ ávhp αὐτῆς Καριχὸν ἣν ἀνδράπο- p suspectus esse, uL nequissimas-feminas- imi!aretur : 


6o», ἐκαλεῖτο &' Ἱεροχλῆς. "Ίΐθελε δοχεῖν χαὶ ροι- 
χεύεσθαι, ἵνα τὰς ἀσελγεστάτας μιμῆται τῶν }Υν- 
ναικῶν. Καὶ ἑπαυτοφώρῳ ἐχομσίως ἡἠλίσκετο, xat 
ἑλοιδορεῖτο πρὸς τοῦ ἀνδρὸς, ἑπλήττετό τε ὑπώπια. 
Kaí τις δ' Αὐρήλιος χαλὸς μὲν xal πᾶν τὸ σῶμα, 
τὰ δ᾽ αἰδοῖα φέρων ὑπερμεγέθη ἐμηνύθη αὐτῷ, καὶ 
αὐτίχπα ὑπὸ πομπῇ μεγαλοπρεπεῖ προσήχθη, ᾧ προσ- 
ειπάντι, Χαΐρε, χύριε αὐτοχράζωρ, ὀκεῖνος θρύ. 
d: γυναιχώδει τὸν αὐχένα παρεγχλίνας, χαλ .ἐπι- 
μύσας βραχύ τι τὰ ὕμματα, Μή ue. «Ἰέγε κύριον, 
ἔφη, ὁγὼ γὰρ xvpla ell. Ἐπεὶ δὲ συλλοναάμµενος 
αὐτῷ, εὗρε τὴ» φήμην οὗ ψευσαµένην, Év τα ταῖς 
στέρνοις αὐτοῦ χατεχλίθη, xal ἐν τοῖς χόλποις ὡς 
ἐρωμένη ἑδείπνησε. Δείσας οὖν 4 ἹἹεροχιῆς uh 


et in ipso stupro. de industria deprehensus, a ma- 
rito objurgabatur e& vapulabat, ut livore eculi 
suffunderentur. Aurelium quemdam, cum toto 
corpore elegantem, tum pudendis ingentibus prz- 
ditum, comitatu magnifico statim adducendum ad 
se curavit; qui cum ei dixisset : Salve, domine 
imperator, ille muliebri mollitie collo inclinato, et: 
oculis nonnihil conniventibus : Ne me dominum, 
iuquit, dizeris, domina enim sum. Cum autem una 
cui eo lotus famam non mentiri comperisset, in 
pectore ejus recubuit, ei in sinu ejus cosnaeit, ia- 
star amice. Veritus igitur Hierocles, ne pre Aw 
relio negligeretur, enm prestigiis aut veneficiis. 
quibusdam elfeminavit et stupefecil ut per totam. 


1013 


JOANNIS ZONAR/E 


INI 


Roctem ignavus ad coltam jaceret : qua de eausa Α ὑπὸ τοῦ Λὑρηλίου παρευδοχιμτθῇ. γοπτείσις ἡ χα 


et palatio et Roma et tota Jialia pulsus est. Tan- 
dem eo lasciviee venit, vt ingentibus premiis pro- 
positis, a medicis postularet, ut per incisiones 
vulvam sibi facerent. His de causis omnibus invi- 
sus fuit, ut Sardanapalus, flagitia et mollitiem ejus 
nen fcrentibus. Postea Dassianum Mamme ma- 
terierze filium in euriam adductum adoptavit, et 
Alexandrum appellari jussit; nec multo post, 
omnes suspectos habere cepit, cumque illi pleros- 
que bene cupere didicisset, facti poenitens, de eo 
perimendo cogitavit. Sed cum is a militibus dili- 
genter custodiretur, eaque de causa magnus tu- 
multus satellitum ortus esset, ejus scedandi causa 
cum Alexandre cesta ingressus, animadversis 


φαρµαχείᾳ τινὶ ἐξ:θήλονεν αὐτὸν xal ἑνάρκως,, 
ὡς ἐπὶ πᾶσαν civ νύχτα μεῖναι πρὸς µίξιν ἀχίνττνι, 
Διὸ xai Ex τοῦ παλατίου ἐξηλάθη, xal ix ci: TI 
pne, χαὶ ix τῆς Ἱταλίας αὐτῆς. "Ec τοταύτην δὲ cu. 
Πηλάθη ἀσέλγειαν, ὡς xal τοὺς ἱατροὺς ἀξιοῦν cilà 
γυναικείαν 5v ἀνατομῆς αὐτῷ µηχανλσεσθαι, µε. 
γά4λους ὑπερ τούτου μισθούς αὐτοῖς προϊσύμος, 
Διὰ ταῦτα ἐμισήθη ὑπ) πάντων ὁ Yaplavázais;, 
pi στεγόντων τὰς µιαρίας αὐτοῦ. Elta Βασιενι 
τὸν vit» Μαμοαίας τῆς ἁδελφῆς τῆς μητρὸ ao 
εἰς τὸ αυνέδριον ἀγαγὼν παῖδα ἔθετο, καὶ "Alten. 
ὅρον αὐτὸν χαλεῖσ᾽αι Σχέλευσεν. Mas! οὗ πολὺ μέν» 
τοι πάντας ὑποπτεύων, µα»θάνων δὲ καὶ cordi 


— ἐκείνῳ τοὺς πλείονας, µετέγνω, καὶ τέλος dvd 


insidiis, que a nnlitibus sibi parabantur, effugere D αὐτὸν ἐπεχείρει. 'O δὲ ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν tru 


studui. Sed. deprehensus 618 in amplexu ma- 
iris una cum ipsa jwgulatus est, amborumque 605: 
pora nuda per mediam urbem tracta sunt. Deinde 
Sardanapali cadaver in Tiberim abjectum, cogno- 
mentum ei praler reliqua Tiberini fecit, Occisus 
est cum eo Hierecles quoque, el alii multi. lmpe- 
ravit annos 1H, menses ix, et dies iv, ex quo Ma- 
crino acie victo rerum potitus fuit. Eo imperante, 
Zephyrinus Ecclesie Romane episcopus decimo 
octavo sud gubernationis anno vitam eum. morte 
commutavit, Post qvem ceetui fidelium praefuit 
Callistus, per quinquennium. Ei suceessit Ur- 
banus. 


λῶς ἐφυλάτσετο, xat οἱ δορνφόροι διὰ τοῦτο li 
ἐθορύθησαν. Ἐκεῖνος δὶ σὺν τῷ Αλεξάνδρῳ εἰς κα 
ατρατόπεδον εἰσελθὼν, ἑἐπειρᾶτο κχαταπαῦσαι ὃν 
θόρυδον. Ὦς δ᾽ ᾖσθετο παρὰ τῶν στρατιωτῶν ἐν 
θουλευόµενος, ὥρμησε μὲν ἑκδρᾶνα:. Φωραθις ἃ 
ἀνῃρέθη, καὶ ἡ μητὴρ περιπλαχεῖσα αὐτῷ συνατν- 
λετο, v ἀμφοῖν γυµνωθέντα τὰ σώματα boite 
διὰ μέσης τῆς πόλεως. Εἶτα τὸ τοῦ Σαρδανεπόλ 
εἰς τὸν Τίθεριν ἑνεθλήθη, διὸ πρὸς τοῖς ἄλλοις xi! 
Τιθερῖνος ἐπωνομάσθη. Συγκατεσφάγη v αὐτῷ xl 
6 Ἱεροκλῆς καὶ ἄλλοι πολλοὶ, ἄρξαντι ἔτη spi 
ἐπὶ μησὶν ἑννέα ἡμέραις τε τἐσσαρσιν, bite 3η 
Μακρῖνον νιχῄήσας, tv τῇ iym τῆς αὐταρχίας stti- 


Χτχε. Τούτου κρατοῦντος, Ζεφυρῖνος ὁ Ῥωμαίων τῆς Ἐκχλησίας ἑπίσχοπος µεταλλάττει τὸν fi 
ἱθύνας ταύτην ἔτεσιν ὀχτωχαίδβεκα. MsO' ὃν Κάλλιστος προέστη τῶν ἑχεῖσαο πιστῶν ἐπὶ πέντε ἐν 


τοὺς, καὶ τοῦτον Οὐρδανὸς ξιαδέχεται. 


XV. Pseudantonino interfecto, Alexander Mam- ϱ 


mee filius, consobrinus illius, imperium adeptus, 
statim matrem Mammzam Aogustam declaravit : 
que rerum administratione suscepta, viros erudi- 
Los ad filium acecrsivit, per quos mores ejus for- 
maremtur, et optimum quemqte ex senatu aeci- 
vil, cmm quibus omnium aetiomum consilía com- 
miunicaret. Domitias Ulpianus prztorto prefectus, 
reipeablico gerends eura süscepta, multa Sardana- 
pali acta rescidit : qui flaviano et Chresto occisis, 
ut eis succederet, not multo post et ipse 2 niliti- 
hus noctu occisus est. Quo adhuc superstite, levi 
de eausa inter milites et populum orta seditione, 
per triduum est dimicatum. Sed cum milites victi, 
jgnem adibus injieerent, populus vel ingratis cam 
ei$ in gratiam rediit. Sunt et alli motus sedati. 
Cetermn  Alesandri mater avara mulier, undique 
pecuniam coegit. Uxorem filio despondit, quam 
nec Àwgustam appellari passa est, et aliquanto 
"0st ab eo avulsam in Africam relegavit : quam 
etsi Alexander diligebat, tamen fnatri, in cujus 
poteststé erat, refragari non audebat. Interim 
Artaxerxes Persa, homo obseuro et inglorio genere 
ortas, Parthorum reghum ad Persos translatum 
sibi vindicavit : a quo Chosros genus deduci 
fertur. Nam post Alexaadrt Macedonis obitum, 
s8ccessores Hlias Macedones longissimo tempore 


18’. Τοῦ δὲ Ψευδαντωνίνου ἀναιρεθέντος, "itr" 
δρος ὁ Μαμαίας ὁ ἐχείνου ἀνεψιὸς (οὕτω γὰρ οἱ tt 
λαιοὶ τοὺς ἐξαδέλφους ὠνόμαζον) τὴν aicut 
ἀπεκληρώσατο. "Oc αὐτίχα τὴν οικείαν μητέρα Mr- 
µαίαν Αὐγούσταν ἀνεῖπεν, Ά τὴν τῶν πραγμάτων 
οἰχονομίαν µεταχεχείριστο, xat espi ὧν vliv e 
φοὺς ἄνδρας dovfjyayrv, ἵνα δι᾽ ἐχείνων αὐτῷ 8 
ἤθη ῥυθμµίζοιτο, κάκ τῆς γερουσίας τοὺς ἀμείν; 


"συμόσύλους προφείλετο, ἅτπαν πρακτέον κοινουμέή 


αὐτοῖς. Δομιίῳ 86 ye Οὐλπιανῷ τῆς τῶν δορή' 
ριον ἀνατεθείσης ἀρχῆς xal τῆς τῶν κοινῶν διοαᾖ” 
σεως, πολλὰ τῶν ὑπ) Σαρδαναπάλου πραχθέτω 
παρ' ἐχείνου ἑπηνωρθώθη. "Oc «bv. afi xi 
ὧν Χρῆστον ἀποχτείνας, ἵν αὐτοὺς διαδέηαι, 
καὶ αὐτὸς οὐ παλλῷ ὕστερον ὑπὸ τῶν δορυρ” 


D νυχτὸς ἐπιθεμένων αὐτῷ xavesoáyn. ὔύντος 6 τν 


τοῦ Οὐλπιανοῦ, στάσις Ex τινος βραχεία left; 
μέσον τοῦ δήμου xal τῶν δορυφόρων ἐγένετο, ni 
bmi τρεῖς ἡμέρας ἀλλήλοις ἐμάχοντο. Ἡπωμνα 
δὲ εῶν στρατιωτῶν, καὶ xvp ταῖς οἰκδίαις ὑποφα]- 
λόντων, δείσας 6 δῆμος περὶ εῆς πόλεως χατηλλέη 
καὶ ἄχων αὐτοῖς. Καὶ ἄλλαι δ ἑπαναθτάσεή Lud 
µεναι χατεπαύθησαν. ΄Ἡττων 8 οὖσα xenon | 
Ἀλεξάνδρου µήτηρ ἐχρηματίφετο πάντοθιν. "rt 
γετο δὲ καὶ τῷ νἱῷ γαµετὴν, fjv οὐ συντχώρ 
ἀναῤῥηθῆναι Λὐγούσταν" ἀλλὰ xal μετά τινα po 
τοῦ υἱοῦ αὐτὴν ἀποσπάσασα εἰς Λιδύην rii 














1015 


ANNALIUM LIB. XII. 


104; 


καΐτοι στεργομένην παρ bxelyou. Ὁ δὲ ὀντειπεῖν A l'ersig et Parthis impcrarunt, eed tandein | intesti- 


τῇ μητρ' ox Ἠθύνατο, χαταρχούσῃ αὐτοῦ. 'Ap:a- 
ξέρξης μέντοι ὁ Πέρσης. ὃς ἐξ ἀφανῶν xai ἀδόξων 
T^. την τῶν Πάρθων βασιλείαν Πέρσαι; περιεποιή- 
82:0, xal αὐτῶν ἐδασίλευσεν. Αφ’ οὗ λέγεται xal 
τὸ Χοσρύου κατάγεσθαι γένος. Μετὰ γὰρ τὴν Άλε- 
ξάνδρου τοῦ Μαχεδόνος τελευτὴν οἱ ἐχείνου διάδοχοι 
Μακεδόνες ἐπὶ πλεῖστον μὲν Περσῶν τε xai Παρ- 
θωαίων ἔρχον, καὶ τῶν ἄλλων ἐθνῶν' κατ’ ἀλλήλων 
δὲ Υε χωρήσαντες, ἀλλήλους κατέλυσαν. Ἐκείνων 
ὃ οὕτως ἠσθενηχότων, πρῶτος ᾿Αρσακίδης Παρθυ- 
αἴος τῇ ἐξ αὐτῶν ἁποστασίᾳ ἐπιχεχείρηχε xai Παρῦυ- 
α΄ων ixpáznae, καὶ τοῖς ἑαυςοῦ ἀπογόνοις κατέλιπε 
την ἀρχὴν, ὧν τελευταῖος γέγονεν ὁ ᾽Αρτάδανος» τὸν 
δὲ ὁ ῥηθεὶς Αρταξέρξης µάχαις νικῄσας τριοὶ, συν - 
ἔλαδε xol ἀπέχτεινεν. Εἶτα xal ἐπὶ τὴν ᾽Αρμενίαν 
ἑλάσας, ἠττήθη τῶν ᾽Αρμενίων xal Μήδων μετὰ τῶν 
παίδων τοῦ ᾽Αρταδάνου προσθαλόντων αὐτῷ. Ὁ dk 
οὖθις ἀναχτησά ενος ἑαυτὸν, μετὰ δυνάµεως µεί- 
ζρνος τῇ Μεσοποταµίᾳ καὶ τῇ Συρία ἐφήδρενε, xal 
Επείλει ἀνακτήσατσθαι πάντα ὡς Πέρσαις ix mpoyó- 
vto) προσήχοντα. Εἶτα Καππαδοχἰαν ὁ Αρταξέρξης 
οὗτος σὺν τοῖς Πέρσαις χατέτρεχε, xal ἐπολιόρχει 
τὴν Νίσιδιν. Ὁ μέντοι Α)έξανδρος οὗτος πρέσδεις 

πεµψε πρὸς αὐτὸν, εἰρήνην αἰτῶν. Ὁ δὲ Βάρδαρος 
τὴν πρεσδείαν μὲν οὐ προσῄήχατο, ἄνδρας ἓὲ µε- 
Υΐστους τετραχοσίους πολυτελέσιν ἀμφιέσας στολαῖς 
καὶ ἵπποις τῶν ἐχκρίτων ἐπιθιθάαας, καὶ ὅπλοις 
κυσµῄσας λαμπροῖς ἔπεμψε πρὸς τὸν ᾽Αλέξανδρον, 
οὕτω χαταπλήξειν αὑτόν τε καὶ τοὺς Ῥωμαίους 
οἱόμενος. Ot ἀφικόμενοι xal εἰς ὅψιν ἑλθόντες τῷ 
"Ἀλεξάνδρῳ, Κε.εύει ὁ µέγας βασιλεὺς "Apcatép- 
ξης, εἶπον, ἀφίστασθαι Ῥωμαίους Συρίας xal 
τῆς ἀντιχειμένης τῇ Εὐρώπῃ Ασίας πάσης, καὶ 
παραχωρῆσαι Πέρσαις ἄρχειν µέχρι θαλάσσης. 
Τούτους συλλαδὼν 6 ᾽ΑἈλέξανδρος, xaY περιδύσας τὰ 
, ὅπ)λα xai τὰς στολὰς, ἀφελόμενός τε τοὺς ἵππους, 
εἰς χώµας πλείστας διέσπειρε χα. ἠνάγχαζε Ύεωρ- 
ystv: χτεῖναι γὰρ αὐτοὺς οὐκ ἔχρινεν ὅαιον. Λὐτὸς 
δὲ τὰ οἰχεῖα στρατεύματα εἰς τρεῖς διελὼν μοίρας 
τριχῆ τοῖς Πέρσαις προσέδαλε. Καὶ πολὺς μὲν τῶν 
Περσῶν συµθέδηχεν ὄλεθρος. πλεῖστοι δὲ καὶ τῶν 
ἙῬωμαίων ἑφθάρησαν, οὐ τοσοῦτον ὑπὸ τῶν πολε- 
Μίων, ὅσον ky τῷ ἑπανιένχι διὰ τῶν τῆς ᾽Αρμενίας 


nis bellis alii alios everterunt. Quorum fractis 
viribus primus Arsacides Parthus ab eis deficere, 
et l'arthis dominari capit, rcgno in succersores 
619 prorogato : quorum posiremus fuit. Artaba- 
nus, quem hic Artaxerxes tribus przliis victum et 
comprehensum interfecit. Deinde bello Àrmenke 
illato, ab Armeniis et Medis alquo Artabani filiis 
snperatus, ei reparatis viribus, Mesopotamie Sy- 
rigque occupande cum majoribus copiis intentng, 
omnia se, ut qux: antiquitus aid reguum l'ersicum 
pertinerent, recuperaturum esse migabatur. Sed.. 
Cappadocia incursata cum Nisibim obsideret, Ale- 
xander per lcgatos pacem ab eo petiit. Barbarus. 
vcro legatione repudiata, cccc procerissimos viros. 
pretiosis vestibus amictos, et splendidis armis ex- 
ornatos, in equis eximiis ad Alexandrum misit, ea 
ratione 66 Alexandro οἱ Romanis terrorem incus- 
surum putans. Qui cum in imperatoris conspe- 
cium venissent, dixerunt : Jubet imagnus res Αγία. 
zerzes Romanos cedere Syria, et universa Asia, qug 
E:ropam spectat, et Persis imperium usque ad mare 
coucedere. Ilos Alexander comprehensos, οἱ vesti- 
bus atque armis exutos, ademptisque equis, in 
pluritmos pagos distributos, agro; colere jussit 
(nam eos occidere nefas esse putabat), ac suis 
legionibus in tres partes distributis, trifariam l'er- 
sas est adortus, quorum multi sunt occisi, Perie- 
runt Romani quoque plurimi, non tam ab hostibus, 
quam in reditu per Armenie montes : qui cum gelu 
rigeant, euntium pedes et quorumdam manus sunt 
mutilatz, frigore adustie atque emortuz. (Qaa dc causa 
Romanis conquerentibus, Alexander sive ex ma7ore 
sive ex aeris mutatione graviter zgrotavit. Recupee 
rata valetudine contra Germanos est profectus, cos- 
que per ferentarios et sagittarios vexavit. Deinde pe- 
cunia oblata, ad pacem invitavit, Quamobrem mili- 
tes ei irati, defecerunt : et Maximinum quemdam 
natione Thracem, qui a pucro armentarius fucrat, 
postea miles factus est, invitum scilicct, ad impe- 
rium pertraxerunt, Qui iis militibus assumptis, a 
quibus imperator appellatus fuerat, statim ad 
Alexandri tentorium contendit. Quo is audito, mi- 
lites quos secum habebat, ad sui defensionem hor- 


ὁρῶν. Δυσχειμέρων γὰρ ὄντων τούτων, οἱ τῶν ὅδον- Ὦ latus est: qui cum operam suam pollicerentur, 


πορούνιων Ά΄δες, ἑνίων δὲ χαὶ χεῖρες ἐκ τοῦ φύχους 
ἠχρωττριάσθησαν μελανθεῖσαι καὶ νεχρωθεῖσαι. Διὺ 
xai iv αἰτίᾳ "Ῥωμαίοις γἐγονεν ὁ ᾿Αλέξανδρος, ὅθεν 
ἐξ ἀθυμίας ἢ χαὶ &rb τῆς τῶν ἀέρων ἑναλλαγῖΏς 
σφόδρα ἑνόσησεν. ᾽Αναῤῥωσθεὶς δὲ xol εἰς Γερμα- 
νοὺς ἐμθαλὼν δι ἀχοντιστῶν xal τοξοτῶν ἑλύπει 
αὐτούς. Στέλλει δὲ xal πρὸς αὐτοὺς πρέσθεις περὶ 
συµθάσεων ἐπὶ χρήµαχι. Διὸ χαλεπήναντες οἱ στρα. 
τιῶται, πρὸς ἁποστασίαν ἀπεῖδον. Kal τινα Μαξι- 
μῖνον θρᾷκα τὸ γένος, bx παίδων δὲ ποιµαίνειν λα- 
χόντα, xal μετὰ ταῦτα σερατιώτην γενόµενον, 
ἄχοντα δῆθεν λαδόντες ὠνόμασαν αὐτοχράτορα. Ὁ 
δὲ τοὺς ἀνειπόντας αὐτὸν παραλαδὼν, ἀπῄει εὐθὺς 
ὅπου διέτριδεν ὁ ᾿Ἀλέξανδρος. Ταῦτα δ᾽ ἐχεῖνος πυ- 


exercitum coegit, et cum Maximino decertare jus- 
sit. Ceterum | illi matri ejus maledicentes, 690 
οἱ ejus avaritiam criminantes, ipsi quoque ut ti- 
mido insultantes, eo relicto abierunt. Cum igitur 
se omni ope destitutum eerneret, in tentorium 
regressus, et matrem amplexus, fortunam suam 
deploravit. Maximinus vero per centurionem οἱ 
ipso et matre et familiaribus corum occisis, rerum 
potitus est. Mammza Alexandri inatcer virtutis ho- 
nestzque vite studiosa, dum Antiochi? eum filio 
degeret, Origene, fama hominis permota, Alexan- 
dria accersito, ab eoque doctrina fidei erudila, 
Deum sanctissime coluit, ut Euscbius ct alii me- 
morix prodiderunt. Quo factum est, ut persecutio 


1041 


JOANNIS ZONAR.E 


In 


Christianorum eo. tempore non modo conqnicsce- 4 06psvoz, τοὺς pst! αὐτοῦ στρατιώτας :l; ἀντΏτόν 


ret, scd et honos maximus Christi cultoribus ha- 
beretur. Sub Urbano Romano episcopo etiam 
lippulytus, vir sanctissimus et doctissimus, Ro- 
mani Portus episcopus floruit, qui in multa saerz 
Scripturzx opera commentarios conscripsit. Tum 
Antiochiz priefuit, et ceetum cjus loci fidelium re- 
xit As. lepiades, Hierosolymis Sardianus. 


αὖτ,ῦ παρεχάλει. Οἱ δὲ ἐπηγγέλοντο, χαὶ ἐπιστάντ: 
τοῦ Μαξιμίνωυ, συνῆγαγε τὴν στρατιὰν ὁ 'Alita- 
δρος, xa συμδαλεῖν τοῖς τοῦ Μαξιμίνου ἐπέτρεει, 
Οἱ δὲ τήν τε μητέρα αὑτοῦ ἑλοιδόρουν, χαὶ iri φὶ- 
χρηµατίᾳ δ.έσυρον, καὶ el; Σχεῖνον ἐξύβρινον ἐς 


, δειλόν᾽ καὶ χαταλιπόντες αὐτὸν ἀνεχώρουν. '08 


ἔρημον βοηθείας ὁρῶν ἑαυτὸν, ἐπανῆλθεν εἰς e 


σχηνὴν, καὶ τῇ μητρὶ περιπλαχεὶς, ὠλοφύρετο. Καὶ ὁ Μαξιμίνος, Exatóvcapyov στείλας, χα) αὐτὸν ἂν; 
καὶ τὴν μητέρα, xal τοὺς o! συνῆσαν αὐτοῖς, xxi τῆς ᾖβασιλείας γἐγονεν ἐγχρατῆς. ἹΜαμαῦ ἃ ἡ 
Αλεξάνδρου µήτηρ ἀρετῆς ἣν ἀντιποιουμένη, xal P! o σεμνοῦ, fj ἓν ᾿Αντιοχείᾳ συνδιάχουσα τῷ υἱψ, 
xal περὶ Ἡριγένους πυθοµένη, µετεπέµμφατο ἐξ ᾿Αεξανδρείας αὐτόν xaX ὑπ αὐτοῦ τὸν λόγον ut 
πχηθεῖσα τῆς πίστεως, θεοσεθεστάτη ὙΥέγονεν, ὡς ὁ Εὐσέδιος ἱστορεῖ, χαὶ ἄλλοι δέ τινες τῶν eorr 
φέων φασίν. "Όθεν οὗ µόνον ὁ κατὰ Χριστιανῶν Ἱρέμτσε διωγμὸς τότε, ἀλλὰ xol τιμῆς ἵπωνπι 
μάλιστα οἱ σεδόµενοι τὸν Χριστόν. Τότε Οὐρδανοῦ τῆς ἐπισχοπῆς τῆς Ῥωμαίων πόλεως προεσὼτα, 
xai Ἑππόλυτος Ἠνθει, ἀνῆρ ἱερώτατος χαὶ σοφώτατος, ἑπίσκοπος τοῦ χατὰ Ῥώμην Πάόρθου γενόμον, 
ὃς xai πολλὰ συγγράµµατα αυνεγράψατο, διάφορα τῆς θείας Γραφής ἐξηγησάμενος. Αντιοχείας n 


εηνιχαῦτα προεστοχὼς 
Ἱερλσυλύμων. 

XVI. Alexandro, cum «decennium Romanis im- 
perasset ad hunc nodum interfecto, Maximinus 
statim susceplo imperio persecutionem contra 
Christianos movit, et Ecclesiarum gubernatores ut 
doctores Christianorum arcanorum ac praecones, 
tolli jussit : Idque indignatione contra Alexandrum, 
qui Christum coluisset, fecísse perhibetur. Ejus 
enim imperatorís insano odio flagrabat : a quo dux 
delectus, ei a Persis turpissime superatus, iram 
illius expertus fuerat. Erat et altera persecutionis 
causa, quod in Alexandri familia multi Christum 
Deum  agnoscebant. Quo tempore Ambrosius 
etiam, vir eruditionis amans, qui Originem ad sa- 
 crarum Litterarum enarrationem impulit, sumpti- 
bas abunde suppeditatis, et vit expeditis notariis 
adhibitis, qui per vices scriberent, ac librariis 
nop paucioribus et virginibus eleganter scribere 
edoctis, martyrii corona cum Proiocteto presby- 
tero redimitus esse perhibetur. Maximinus rerum 
potitus, senatui statim, ut a militibus imperator 
appellatus esset, significavit. Nec in Christianos 
duntaxat szvus atque immanis exstitit, sed in sub- 
ditos eque omnes. Nam et superbus erat, el pe- 
cuni avidus, eaque de causa injustissimus G2] 
el sanguinarius, denique plane tyrannus, ad ra- 
pinas et cedes hominum sine ulla probabili causa 
ruens : ad quas adeo propensus fuit, ut nec uxoris 
sua vit» parceret. Occultandaz porro ignobilitatis 
sux studio patriciis despectis, hominum obscuro- 
rum familiaritate utebatur. Quibus de causis om- 
nium odia suscepit. Bello Germanis illato, przedas 
ex agris egit, Barbarorum nemine in conspectui 
veniente, Deinde circa paludes ct perpetuas silvas 
apparuerunt. Quo cum Romani irruissent, magnam 
eorgm multitudinem occiderunt. Ita victor Maxi- 
minus, cum maxima captivorum turba reversus 
est. Sed quia sibi omnia subditorum bona vindi- 
cabat, nec ullam pecunie rapiendz occasionem 
ncgligebat, ac ne sacris quidem ipsis abstinebat, 
omnibus eos mililes, a quibus imperator creatus 


xai τὴν ἐχεῖ τῶν πιστῶν Ἐχχλησίαν Ιθύνων ᾿Ασχληπιάδης, 


x3 Lio; 


B Ι6’. Καὶ ὁ μὲν Αλέξανδρος, ἔτη "Poyaluy trc 


μονεύσας δέχα, ὃν εἴρηται τρόπον ἀνῥριτο. Ὁ ἃ 
Μαξιμῖνος τὴν ἀρχὴν διεδέξατο, ὃς αὐτίχα ui 


δ.ωγμὸν κατὰ τῶν Χριστωνύμων ἐπήγειρε, χα τὸ | 


τῶν Ἐκκλησιῶν πρρεστῶτας ἀναιρεῖσθαι xexttum 
ὡς διδασχάλους τοῦ χατὰ Χριστὰν μµυσττρίω ni 
χήρυχας. Λέγεται δὲ κατὰ μῆνιν ctv πρὸς Aia 
δρον χινῆσαι τὸν διωγμὸν, ὡς Exzlvou τιμῶντη v4 
σεθοµένους Χριστόν. Ἐμεμήνει γὰρ χατ ἐχείη τή 
αὑτοχράτορος, ὅτι στρατηγὸς ὑπ ἐκείνου πχ" 
σθεὶς, χαὶ κατὰ Περσῶν ἐχκστρατεύσας, xal ala 
ἠττηθεὶς, ὀργῆς ἔπεικάθη βασιλιχῖς. Ἡν 8 τὰ 
δ.ωγμοῦ xaY δεύτερον αἴτιον, ὅτι πολλοὶ χατὰ t 
᾽Λλεξάνλρου οἶχον ἦσαν τὸν Χριστὶν VUA 
θεόν. "Ότε καὶ ᾽Αμθρόσιος φιλολόγος àyho (5 7^ 
Ὠριγένην ἠρέθισεν εἰς ἐξήγησιν τῆς θείας Toig 
xai δαψιλἠ αὐτῷ ἐχορήγει τὰ ἀναλώματα, xil 5x 
χυγράφους ἑπτὰ αὐτῷ παρεστήσατο duoi? 
τῇ γραφῇ χρωμµένους χατὰ χαιροὺς , xal ΑΙ 
φους οὐχ ἧττους χόρας τε χκαλλιγριφεῖν ooi 
τῷ τοῦ µάρτυρίου λέγεται χοσμηῦ ναι dd i 
ἅμα Πρωτοκτήτῳ πρεσθυτέρω. Λὐταρχήσας 0 os 
ὁ Μαξιμῖνος , εὐθὺς ἐπέστειλε τῇ συγκλήτῳ cia 
τῶν στρατευμάτων ἀνάῤῥησιν ταύτῃ δηλῶν E 5 
03 µόνοις δὲ Χριστιανοῖς βαρὺς ὑπΏρχς xa! ἀπ 
λλὰ καὶ πᾶσι τοῖς ὑπηχόοις. 'Ὑθριστής τε net 
χαὶ ἑρασιχρήματος, χἀντεῦθεν xai ἁδικώτατο, x 
φύνων ἑργάτης, xal τύραννος ἄντιχρυς, χωρήσᾶ: ud 
ἁρπαγὰς καὶ ἀναιρέτεις ἀνθρώπων EE ool: piis eir 


p Y? λαθῆς. Τοσοῦτον &' εἰς µιαιφονίας Hox 


ὡς μηδὲ τῆς ἰδίας φείσασθαι γνναιχός) χάχεινρ 
γὰρ ἀνεῖλε. Τὴν οἰχείαν δ᾽ oiov ἐπικαλύπτων b 
γένειαν , τοὺς μὲν εὐπατρίδας Ἱτίμου, mposurs gm 
δὲ τοὺς ἐξ ἀφανῶν. Διὰ ταῦτα τοίνυν ὑπὶ πόντων 
µεμίσητ». Ἑκστρατεύσας δΣ κατὰ Γερμανῶνι Ἡ et 
χώραν αὐτῶν ἑληΐσατο, τῶν Βαρδάρων μηδνὸ; ὑπ 
φαινομένου. Εἶτα περὶ τὰ ἔλη xal τὰς συνεγεῖν $4 

φάνηταν ὕλας. Κάχεῖ δὲ τῶν "Ρωμαίων εἰσελατάγ- 
των, πλήθη πολλὰ ἀνῃρέθησαν. Καὶ οὕτω xit 
ἐπανῖλίθεν 6 Mat givo;, αἰχμα)ώτων zwi 











1049 


ANNALIUM LIB. XIí. 


1050 


αγόµενυς. 1t2)1a δὲ τὰ τῶν ὑπηχόων αφετεριζόµενος, À esset, culpantibus, Afrlcanz legiones tum ca de 


x21 χρηματιζόμενος πἀάντοθεν, οὐδὲ τῶν ἱερῶν ἁπ- 
ἑσχετο. Αἰτιωμένων οὖν ξυµπάντων τοὺς ατρατιώτας 
τοὺς αὐτὸν βασιλεύσαντας, οἱ ἓν Λιθύῃ στρατευό- 
µενο:, ταῦτα µαθόντες, «ph. ἀποστασίαν ἀπεῖδον, 
xal τινας ἑτέρας αἰτίας ἐρεθισάσης αὐτοῦς. Οἱ γὰρ 
τῶν τῆς Λιθύης πραγμάτων ἑἐπίτροποι τῶν Ev αὐτῇ 
εὐπορούντων τὰς οὐαίας ἐξ οὐδεμιᾶς εὐλόγου ἀφ- 
T οῦντο λαθῆς, καὶ τοὺς χεχτηµένους αὐτὰς προα- 
απώλλυον. Ἐντεῦθεν ἀγαναχτήσαντες οἱ ἐχεῖ Emav- 
έστησαν, xa τινα τῶν Ex τῆς βονλῆς ἄνδρα πρεα- 
62:9» χεχλημένον Γορδιανὸν xa ἄχοντα χατασχόντες, 
διάδηµά τε τούτῳ περιτιθέᾳσι, καὶ πορφύραν ἑνδύ- 
ουσι, χαὶ ἀναγορεύουσιν αὐτοχράτορά τε καὶ ΛΌῦγου- 
στον. Ὁ δὲ iv Καρθαγένῃ παραγίνεται, xoi αὐτὸν 
ἁαμένως τῷ πρὺς τὸν Μαξιμῖνον µίαει ἐδέξαντο 
σύμπαντες. Ἐπιστέλλει οὖν τῇ βουλῇ, καὶ τοὺς ἀγ- 
γελοῦντας τὴν ἀνάῤῥησιν αὐτοῦ τοῖς àv τῇ "Pop 
ἀπέστειλε. Τῶν δὲ σταλέντων χρονισάντων χατὰ τὸν 
πλοῦν, xai οἱ ἐν τῇ Ῥώμῃ μὴ φέἑροντες τὴν τυραν- 
νίζα τοῦ Μαξιμίνου, πρὸς ἁποδτασίαν χεχίνηντο, 
xil τὰς Exsívou εἰχόνας χαθῄρουν χαὶ τῷ τυράννῳ 
ἑλοιδοροῦντο. Εἶτα Υνωσιµαχήσαντες, ὡς εἰ σώζοιτο 
Μαςιμῖνοςιοὺκ ἔσται σφίσι σωτηρίας ἑλπὶς. δύω προ- 
""θάλλονται στρατηχοὺς, Μάξιμόν τε χαὶ Αλθϊνον, 
χαὶ ἄμφω τῇ βουλῇ συναριθµουµένους. Τινὲς δὲ 
Καΐσαρας αὐτοὺς πρὸς τῆς συγχλήτου ἱστόρησαν 
ἀναγορευθῖηναι, µήπω μαθούσης τὴν ἀνάῤῥηαιν τοῦ 
Γορδιανοῦ, 'O δέ γε Μαξιμῖνος ταῦτα μαθὼν, ὅρ- 


pog» ὁπὶ Ἰταλίαν, πολλὰ τῇ συγχλήτῳ ἀπειλησά-ρ 


µενος. Γνοὺς 68 «bv Μάξιμον χωρήσαντα κατ) αὐτοῦ 
(6 γὰρ ᾿Αλθΐνος εἰς φυλαχὴν τῆς Ρώμης ἔμεινεν 
ἐν αὐτῇ) ἐπὶ ᾽Αχυληῖαν ἀπένευσε, Μανυρουσίους 
ἔχων μεθ) ἑαυτοῦ, ταύτην σπεύδων προκατασχεῖν 
( 'AxvAnta δὲ ἡ νῦν Βενετία λέγεται), ἁλλ᾽ ἀπεχρούσθη, 
τῶν àv αὐτῇ ἀντιταξαμένων αὐτῷ γενναιότερον. 
ΑἈποχρουσθεὶς δὲ τῆς ᾽Αχυληΐας 6 Μαξιμίνος, xal 


causa, tum alia quadam re irritate defecerunt. 
Nam Africanarum provinciarum procuratores , 
bona locupletum sine ulla probabili specie invade- 
bant : nec iis contenti, ipsos quoque possessores 
trucidabant. Quarum rerum indignitate ad seditio- 
nem concitati milites, virum senatorii ordinis 
Gordianum, hominem provectz ztatis vel invitum 
rapiunt : impositoque diademate, dataque purpura, 
imperatorem et Augustum salutant. Qui Carthagt- 
nem profectus, et Maximini odio ab omnibus be- 
nigne susceptus, litteras legatosque de sua dest- 
gnatione ad senatum mittit. Qui cum in navigatione 
morati essent, Romani tyrannidis Maximini pertzesi 
defecerunt : et statuis ejus eversis, convicia ih 
tyrannum jecerunt. Deinde cum temeritatis ρωπί- 
terct, quod Maximino incolumi nulla eis. salutis 
spes relinqueretur, duos ex senatu Maximum et 
Albinum duces crearunt. Quidam etiam Cesares 
a senatu appellatos esse ferunt, designationem 
Gordiani adhuc ignorante. Quibus rebus Maximi- 
nus cognitis, minas contra senatum spirams, in 
lialiam contendit. Sed ubi Maximum, Albmo ad 
urbis custodiam relicto, contra se adventare didi- 
cit, Aquileiam, qua potiri in primis studebat, eum 
exercitu Maurorum declinavit. Aquileia vero ea 
fuii, que nunc Venetis dicitur. Sed civibus 622 
fortiter se defendentibus, ab urbe repulsus, et a 
Maximo acie victus, in suum tabernaculum rediit : 
ortoque inter ipsius satellites et milites tumultu, 
egressus, ut eos alloqueretur, impetu illorum una 
cum (lio, quem secum adduxerat, est occisus : 
natus annos v et Lx, unde νι imperavit. Amborum 


.capita amputata, Aquileiensibus ostentata, Ro- 


mamque missa sunt. Romani vero Maximini esput 
in foro palo afüxerunt, ut omnibus eonspicuum 
esset. 


πρῃσθαλὼν τοῖς περὶ τὸν Μάξιμον ἠττήθη, xal ἐς τὴν οἰχείαν σχηνην ἀνεχώρησε, Στασιασάντων δὶ 
τῶν στρατιωτῶν xal τῶν δορυφόρων αὐτοῦ, προΏλθε τῆς σκηνῆ: μετὰ τοῦ οἰχείου πα!δὸς, ὡς σφίσι Diae E^. 
µενος. Οἱ δὲ αὐτίχα ἐπελθόντες ἀμφοῖνι ἀνεῖλον αὐτούς. "Hv δὲ ὁ Μαξ.μῖνος ἑτῶν πέντε xai ἑξίκοντα, 
&o' ὧν ἐδασίλευσεν EG. Al κεφαλαὶ δὲ τῶν ἀναιρεθέντων τούτων ἐχτμτηθεῖσαι τοῖς τε Év ᾽Αχυληϊΐς 
ἐπεδείχθησαν xat εἰς τὴν Ρώμην ἐπέμφθησαν. Οἱ δ' ἐν τῇ "Popp χατὰ τὴν ἀγορὰν «tv πεφαλὴν τοῦ 


Μαξιμίνου ἀνεσκολόπισαν, ἵν εἴη πᾶσι περίοπτος. 

IZ'. Ἐντεῦθεν ὁ Μάξιμος εἰς τὴν  'Ῥώμην ἑπανελή- 
λνθε, χα) ὁ 'AX6lvog ὑπηντήχει αὐτῷ, χαὶ ὁ ὅημος 
δὲ καὶ fj σύγκλητος σὺν εὐφημίαις xal χρότοις αὐτὸν 
ὑπεδέξαντο, xal συνῆρχον ἄμφω, xat Ίρχον κχαλῶς, 
Οἱ δέ γε στρατιῶται bbáxvovto ὅτι οὐχ αὐτοὶ, ἀλλ d 
βουλὴ καὶ ὁ δηµος τοὺς αὐτοκράτορας προεθάλοντο. 
Εἶτα xal αὐτοὶ οἱ βασιλεῖς πρὸς ἀλλήλους ἔσχον 
διαφορὰς, xal τοῦτ αἴτιον αὐτοῖς τῆς ἁπωλείας 
ἐγένετο. Γνόντες γὰρ οἱ στρατιῶται ὡς διαφέρονται, 
ἐπῆλθον αὐτοῖς, καὶ ἀμφυτέρους δεσµήσαντες, διὰ 
πάσης τῆς πόλεως αὐτοὺς περιηγαγον, ἑμπαροίνου» 
µένους τε καὶ ἐμπαιζομένου:, ἀλλὰ μὴν xol αἰχιζο- 
µένουςο Εἶτα πνθόµενοι ὡς οἱ Γερμανοὶ ἀφελέσθαι 
αὐτοὺς xal περισῶσαι βουλεύονται, ἵνα pi τοῦτο 
γένηται, ἀπέχτειναν αὐτούς. "Qv ὁ μὲν Μάξιμος 
ἑτῶν Ty ἑθδομήχοντα xal τεσσάρων, à δὲ ᾽Αλθίνος 


XVII. Posthzec Maximus Romam reversus, Álbino 


D obviam egresso, a senatu popsloque cum ketis 


acclamationibus et plausu est susceptus. inde 
anibo una, et quidem bene imperarunt. Sed mili- 
tes zgre ferebant eos non a se, sed a senatu po- 
puloque declaratos esse. Post ipsi etiam imperato- 
res inter se dissentientes, exitio suo causam prz- 
buerunt. Nam ea dissensione milites cognita, απ» 
bos vinculis constrictios per totam urbem, per 
ludibrium et contumeliam, nec sine verberibus, 
circamduxerunt. Deinde cum audivissent, Germa- 
nos eripera et conservare illos velle: utrumqua 
occiderur:, quorum Maximus annos Lxxiv, Alti- 
nus Lx nalus erat. lmperarunt vel, ut nonnulli 
auctores sunt, dies xxi, vel, ut alii tradunt, non 
tres menses integros. Post hos quidam Ponmpria- 


1051 


JOANNIS ZONARAE 


1059 


num rerum politum esse wadunt; sed imperio A ἑξήκοντα. Καὶ ἑόασίλευσαν xatá τινας μὲν fgipa: 


vix per somnium degustato, celerrime excidisse. 
Priusquam enim duo menses elaberentur, una 
cum imperio vita etiam privatum esse : a quibus 
autem, et quibus de causis, cum scriptum non 
invenerim, silentio οἱ ipse praeterii. Ei P. Balbinum 


successisse tradunl: qui, «um per tres menses 
imperii fructum brevem percepisset, in Gordiani 
designati imperatoris (ut dictum est) ex Africa 
adventu occisus fuerit. Gordianum vero, cum Ro- 


mam "venissel, sgrotasse, partim ob extremam 
eiatem (annos enim Lxxix habebat), partim quod 
ex longiore navigatiomis vexatione afflictus esset, 
obiisse, xxi duntaxat diebus in imperio exactis : 


filiumque Gordianum successorem reliquisse. At- 
que alii hec ita consecuta esse tradunt. Alii scri- 
bunt, quosdam Gordiano in Africa imperatori ap- 
pellato, seditionem movisse, et Gordiani 893 mi- 
lites succubuisse : multisque cesis, atque ipso 
Gordiani fllio, senem pra doloris impatientia, la- 
queo vitam (nivisse. Alii, qui juniori Gordiano 


post patris obitum ex morbo imperium attribuunt, 


eum Pervis intulisse bellum ferunt: dumque in 
pugna equo incitato aciem circumvolitans, suos 


3d rem strenue gerendam cohortatur, ex equi lapsu 


femore fracto Romam perlatum decessisse, cum 


$cx annos imperassei. Urbanus Romano pontificatu 
annis octo [unetus, Maximino imperante obiit, 


Pontiano successore. Antiochens Ecclesie post 


Pbhiletum Zebinus praefuit. Sub Gordiauo filio, Pon- 
tiano Romano pontifici, sexto ministerii anno de- 


functo, successit Ánteros, ac paulo post in aliam 
vitam migravit. Post quem Flavianus, divino suf- 
fragio, ut narrat Eusebius, episcopatum.est ade- 
pius, Fertur enim, fidelibus deligendi pontificis 
causa congregalis, Flavianum quoque recens ex 
»sgro advenisse, neque ab ullo mentionem esse 


íaciam, quasi is Eeclesim proíuturus esset : sed 
concilium curasse, quemnam ex aliis anteferret. 
l1nerea columbam advolantem 
disse, atque inde omnes veluti signo dato una voce 
cxclamasse, eum dignum pontificatu : ac citra ullam 


cunctationem in throno collocatum esse. Tum 769. 


bino quoque Antiochi defuneto, successit Babyla. 
Origenes vero sub id tempus Caesares Palestine 
degens, prster alios qui undique confluxerant, 


capiti illius inse- 


δύο χαὶ εἴχοσι, χαθ᾽ ἑτέρους δὲ οὐχ ὅλους μῆνας τρεῖ;. 
Μετὰ τούτους ol. μὲν Πομπηϊανόν τινα (62) συγγεγρά- 
φασι την Ῥωμαίων ἐσχηχέναι ἀρχὴν, ταχύτατα 5 
ἐχπεπτωχέναι αὐτῆς, ὡς ἓν ὀνείρῳ τῆς ἑξουσίας 
ἁπολαύσαντα. Οὕπω vàp δύο παρεληλυθέναι μῆνας, 
καὶ στερηθῆναι αὐτὸν πρὸς τἩ µοναρχίᾳ xoi τῆς 
ζωῆς ἀναιρεθέντα' παρὰ τίνων δὲ καὶ διὰ xiva αἰτίαν, 
ph εὑρηχκὼς, παρεσιώκησα καὶ αὐτός. Μεθ' ὃν (6), 
Πούπλιον ἀντεισαχθῆναι Βαλθῖνον ἱστόρησαν. Καὶ 
µικρόν τι χἀκεῖνον τῆς αὑὐταρχίας ἀπογευσάμενον 
(ὰπὶ τρισὶ γὰρ μησὶν αὐτῷ τὴν ἀρχὴν περιγράφου- 
ew), ἀναιριεθῆναι κἀχεῖνον, ἄρτι χαταλαθόντος ix 
Αιθύης Γορδιανοῦφ ὃς ἐχεῖ, ὡς Ίδη pot ἑἐῤῥήθδη, 
προανηγόρευτο. Τὸν δὲ Γορδιανὸν τῆς Ῥώμης iv- 
6εθηχότα νοσῆσαι, τὸ μὲν ὅτι ὑπέργηρως ἦν {ἐ66ο- 
μήχοντα γὰρ xai ἑννέα ἐδίω ἐνμαυτοὺς), τὸ δ' ὗτι 
χροφτριδήσας kv τῇ θαλάσσῃ κατὰ τὸν πλοῦν, távo 
τεταλαιπώρητο, καὶ ix τῆς νόσου ταύτης ἐχλελοιπὲ- 
vat, µόνας εἴχοσι xal δύω ἡμέρας iv. ταύτῃ ὅ-αγα. 
γόντα» xal σχεῖν ἐπὶ τῇ βασιλείᾳ διάδοχον τὸν οἱ- 
κεῖον υἱὸν, Γορδιανὸν xüxslvow καλούμενον, xal 
ὁμωνυμοῦντα τῷ οἰχείφ πατρἰ. Οἱ μὲν οὖν οὕτω 
παρηκολουθηχέναι ταῦθ) ἱστορήχασιν' ol Bk τῷ πρε- 
σθύτῃ Γορδιανῷ ἀναῤῥηθέντι χατὰ Λιδύην qaot vav- 
τοχράτορι, ἑπαναστῆναί τινας, xol μάχης συγχρο 
τηθείσης, ἠττηθῆναι τοὺς τοῦ Γορδιανοῦ, καὶ πολλοὺς 
αὐτῶν, ἀλλὰ μὴν xai τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἀναιρεθῆναι. 
Τὸν δὲ ὑπεραλγήσαντα ἁπάγξεσθαι, xal οὕτως 


C ἑαυτὸν τῆς ζωῆς ὑπεξαγαγεῖν. Οἱ δὲ εῷ υἱῷ ἐχείνου 


«ip vit Γορδιανῷ τὴν τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίαν μετὰ 
τὸν ἐχ νόσου θάνατον τοῦ «πρεσθυτέρου Γορδιανοῦ 
προσχληροῦντες, χατὰ Περσῶν αὐτὸν γεγράφασιν 
ἑχστρατεύσαντα xol συµδαλόντα αὐτοῖς, χὰν τῇ 
μάχη τὸν ἵππον ἑλαύνοντα, xal τοὺς οἰχείους xapa- 
θαῤῥύνοντα, χαὶ πρὺς ἁλκὴν ἑπαλείφοντα. Ὀλισθί- 
σαντος δὲ τοῦ ἵππου xal συμπεσόντος αὐτῷ, t^v 
μηρὺν κατεαγῆναι, Καὶ οὕτως ἀναχομισθῆναι cl; 
Ῥώμην, xal ix τοῦ κατάγµατος τελευτῆσαι, ἐπὶ 
ἐξ ἐνιαυτοὺς αὐταρχήσαντα. Οὐρδανὸς δὲ ὁ τῆς 
Ῥώμης ἀρχιερεὺς ἔτεσιν ἀρχιερατεύσας ὀκτὼ, τοῦ 
Μαξ:μίνον βασιλεύοντος ἀπεδίω, ὃν Ποντιανὸς δις” 
δέξατο. Τῆς δ᾽ ᾽Αντιοχέων Ἐχχλησίας μετὰ Φιλητὺν 
προέστη Ἐηθϊνος. Ἐπὶ δέ ya Γορδιανοῦ τοῦ νέου ὁ 
τῶν ἐν ᾿Ῥώμῃ πισιῶν προεστηχὼς Ποντιανὸς µετ- 
αλλάξας τὸν βίον, ἔσχε διάδοχον τὸν ἸΑντέρωτα, bv 


Varie lectiones et noue, 


(62) Πομµαηϊανόν. Maximo et Albino Publium 
successisse scribit auctor Chronici Alexandrini, 
huieque Gordianum seniorem ; is autem Publius 
Maximus Balbinus Pupienus vocabatur, quem 
eumdem esse cum Pompeiano Zonar» putat Ca- 
saubonus. Is vero, Ponipeianus Civica, consul fuit 
cum Gordiano secundum, cujus consulatus men- 
3ο est in veteri inscriptione nupcr edita a Thoma 
Reinesio : κ 


ΑΝΤΩΝΕΙΑ MovCA 
ΚΑΙ M. ANTONEINOC 
ΑΛΚΜΑΝ €D.0609. 
CTOIK, ANEG 


"n. T. 

ΑΥΤ KAIC. M. ANTONIG 
ΓΟΡΔΙΑΝΩ TE ( scrib. B.) 
KAI ΠΟΜΠΗΛΝΩ 
KIUYIKA KOC. 


Hujus Pompeiani gentilis fuit Sextus Vetulenas 


'Civica Pompeianus consul cum L. Calonio ὅοιι- 


modo an. Vl. C. 898. 


(65) Παρεσιώπησα xal αὑεός' οἱ 0* ἕτερόν tt- 
γα μεθ 6v. Locum hunc Wolfius ut. mendosum 
notat in tribus Codicibus unde tria hxc verba in 
versiope, οἱ δ ἕτερόν τινα ormisit : et. revera 
desunt in codd. Rcg. et Colbertco. 








1058 


ANNALIUB LIB. XIT. 


1054 


ἐξ ἔτεσι τῇ λειτουργ/ᾳ ἐσχολαχώς, ΄0 δέ ye 'Avel- A etiam magnum Gregorium, mirifenm illam, audi- 


proc, ἐπὶ βράχιστον πάνυ καιρὸν τὴν Ἐκκλησίαν 
ἰθύνας, πρὸς ἄλλην ζωλὰν µετελέλυθε. Μεθ᾽ ὃν 9Φλα- 


wrem habuit, et fratrem ejus Athenodorum. Tum 
«quoque Africanus historicus noscebatur. 


6ιανὸς θείᾳ φήφῳ vf; ἀρχνερωδύνης τετύχηχεν, ὡς ἱσιόρησεν ὁ Βὐσέδιος, Αέγαται γὰρ τῶν πιστῶν 
ἀθροισθέντων, ὥστε τὸν μέλλοντα τῆς ἐπισκοπῆς προστῆναι, παρ) αὑτῶν ἐκλεγῆναι' παρεῖναι xal 
τὸν Φλαθιανὸν ἄρτι ἥχοντα ἐξ ἀγροῦ, μὴ µέντπι παρᾶ «συ λόγον γενέσθαι περὶ αὐτοῦ. ὡς προστησο» 
µένου τῆς Ἐκκλησίας, ἁλλ᾽ ἑτέρους εἶναι περὶ ὧν ἦν «of; συνειλεγµένοις φροντὶς τὶς ἂν προκριθείη 
αὐτῶν. Ἑν τοσούτῳ δὲ περ.στερὰν καταπτῆναι, καὶ ἐφιζῆσαι τῇ τοῦ Φλαδιανοῦ πεφαλῃ’ χἀντεῦθεν ὅπαν- 
τας τοὺς ἠθροισμένους &xst μιᾷ φωνῇ χρήσασθαι, ὥσπερ ἀπὸ συνθήµατος, xal "Αξιος, ἐπιθοῆσαι αὐτῷ, 
λα. τῷ τῆς ἀρχιερωσύνης θρόνῳ τὸν ἄνδρα προσενεγχεῖν, μηδέν τι µελλίσαντας. Τότε χαὶ ὁ ες ἐν 
Αντιοχείᾳ τῶν πιστῶν Ἐκκλησίας πρὀεστηκὼς Ze6lvo; «bv βίον "λιπὼν, ὑπὸ Βαλύλα διαδέχεται. "Üpe- 
γένης δὲ χατὰ την ἐν Παλαιστίνῃ διατρίδων τηνικαῦτα Κσισάρειαν, πολλοὺς μὲν καὶ πολλαχόθον 
ἑκέπτητο φοιτητάς. Elye δὲ χαὶ τὸν µέγαν Γρηγόριον ὧν θαυματουργὸν, xal τὸν τούτον ὁµαίµονα ᾿Αθη- 


νόδωρον τῶν ἑαυτοῦ λόγων ἀχροατάς. Τότε δὲ χαὶ ᾽Αϕριχανὸς 6 συγΥραφεὺς ἑἐγνωρίζετρ. 
IH. Μετὰ δὲ τὸν viov Γορδιανὺν ἕτερος αὖθι Β — XVIII. Post Gordiantm juniorem, alias Gordia- 


Γορδιανὸς τῆς ἀρχῆς ἐπελάδετο, xarà γένος (ὡς 
λόγος) προσήχων τοῖς ἀπελθοῦσι Γορδιανοῖς,. "Oz 
ἔχστρατεύσας εἰς ΠἩέρσας, χαὶ πολεμήῄσας αὐτοῖς, 
Σαπώρου τοῦ υἱοῦ Αρταξέρξου τοῦ Έθνους ἠγεμο- 
νεύοντος, Ἠττησέ τε τοὺς ἑναντίους, xal Νίσιδιν 
xai Κάρας Ῥωμαίοις αὖθις ἑπανεσώσατο, ὑπὸ Περ- 
σῶν ἐπὶ Μαξιμίνου ὑφαρπασθείσας. Εἶτα πρὸς Κτη- 
σιφῶντα Ὑενόμενος, ἐξ ἐπιδουλῆς Φιλίππου τοῦ 
ἐπάρχου τοῦ δορυφοριχοῦ ἀνῃρέθη. Οὗτος γὰρ ὁ 
Γορδιανὸς ἄρξας, ἔπαρχον τὸν οἰχεῖον προχειρίσατο 
«ενθερὸν, Τιμησοχλέα καλούµενον, Μέχρι μὲν οὖν 
περιῆν οὗτος, χαλῶς εἴχε τὰ τῆς ἑξουσίας τῷ αὐτο- 
xpávop:, xai χατὰ ῥοῦν ἐφέρετό οἱ τὰ πράγματα. 
Τιρησοχλέους δὲ τελευτήσαντος Φίλιππος προχεχεἰ- 
ριστο ἔπαρχος. Καὶ στασιάσαι τοὺς στρατιώτας 
βρυλόμενος, χὰς αὐτῶν σιτήσεις Ἰλάττωσεν, ὡς τάχα 
40570 χεχελευχότος τοῦ αὑτοχράτορος. Οἱ δέ ϕασιν, 
ὅτι τὸν αἶτον ἐπέσχε τὸν εἰς τὸ στρατόπεδον χοµιζό- 
µενον, ὥστε τοὺς στρατιύτας ἑνδείᾳ πιέξεσθαε, 
χὰντεῦθεν αὐτοὺς πρὸς στάσιν ἐρεθισθῆναι. Στασιά- 
σχντες δὲ χατὰ τοῦ αὑτοχράτορος ἑπανέστησαν, ὡς 
αἱτίου αὐτοῖς γεγονότος λιμοῦ, xal ἑπελθόντες αὐτῷ, 
ἀτπέχτειναν αὐτὸν, ἐπὶ ἐνιαυτοὺς ἡγεμονεύσαντα 
ἓξ, χαὶ αὐτίχα ὁ Φίλιππος ἐἑπιπήδησε τῇ ἀρχῇῃ. Ὡς 
δ ἀπηγγέλη τῇ Ὑερουσίᾳ fj τοῦ Γορδιανοῦ σφαγῇη, 


nus, defunctis, ut fertur, genere conjunetus, im- 
perium suscepit. Is Sapore Artaxerxís Persarum 
regis fllio acie superato, Nisibim et Cariam recu- 
peravit, a Persis, Maximino Ἱπιρογάπίο, Romanis 
ereptas. Deinde Ctesiphontem profectus, insidiis 
Philippi prefecti prztorio perlit. Nam cum rerum 
potitus esset, Timesoclem socerum praefectum prze- 
torio designavit : eoque superstite, $69 res Im- 
perii bene se habuerunt prospereque successerunt. 
Eo vero defancto, Philippus prefectus designatus, 
ut seditionem concitaret, stipendia militam ml- 
nuisse dicitur, quasi id jussisset Imperator. Ali 
frumentum, quod in castra perferendum esset, 
eum inhibuisse ferunt : itaque milites commeatus 
penuría Jaborantes, contra imperatorem tanquam 
famis causam insurrexisse, eumque sexto imperli 
anno occidisse, Plilippum vero stati summar 
rerum arripuisse. Nuntíata Gordiani czde, a se- 
natu Marcum quemdam plitlosophum statim Cz- 
sarem renuntiatum esse : qui ante firmatum im- 
perium, in palatio repente obierit. Eo mortuo, 
rerum potitum Severum Ilostilianum : qui et ipse 
fere priusquam habenas inmperii capesseret, vena 
propter morbum incisa, naturz debitum persol- 
verit. 


ἕτερον αὑτοχράτορα διήγειρεν αὐτὴν προχειρίσασθαι, χαὶ ἀνεῖπεν αὐτίχα Ἱαΐσαρα Μάρχον (04) 
τινὰ φιλόσοφον. Ὁ δὲ πρὶν ἐρεῖσαι τὺν πόδα τῇ αὑταρχίᾳ, θνῄσχει αἰφνίδιον ἐν τῷ παλατίῳ διάγων. 
Τοῦ δὲ θανόντος, χρατεῖ τῆς Ῥωμαίων ἡγεμονίας Σευῆρος ὁ Στιλιανός. Αλλὰ xai οὗτος οὕτω σ(εδὸν 


καὀτης ἐπειλημμένος, ἀπέτισε τὸ χρεών. Νοσήσας γὰρ καὶ φλεδοτομηθεὶς ἑτελεότησεν. 
J&. Ἐπανελθὼν οὖν ὁ Φίλιππος (85), ἐγκρατὴς Ὁ ΧΙΧ. Philippus ab expeditione reversus, impe- 


ἐγένετο τῆς τῶν Ῥωμαίων ἀρχῆς. Ἐν δὶ τῷ ἐπαν- 
έναι τὸν υἱὸν ΦΔίλιππον χοινωνὸν τῆς βασιλείας 
προπείλετο. Σπονδὰς δὲ πρὺς Σαπώρην θέµενος τὸν 
«ῶν Περσῶν βασιλεύοντα, τὸν πρὺς Πέρσας χατέλυσε 
πύλεµον, παραχωρήσας αὐτοῖς Μεσοποταμίας xol 
Ἁρμενίας. Γνοὺς δὲ Ῥωμαίους Δχθομένους διὰ τὴν 
*üv χωρῶν τούτων παραχώρησιν, μετ ὀλίγον ἢθέ- 
4101 τὰς συνθήχας, καὶ τῶν χωρῶν ἐπελάδετο. "Hv 


tium Romanum occupavit, Philippo filio in via 
collega ascito. Cum Sapore Persarum rege pacem 
fecit, Mesopotamia et Armenia concessis. Sed cum 
Romanos earum provinciarum jacturam graviter 
ferre intellexisset, paulo post pace abrogata, eas 
defendendas suscepit. Fuit autem Sapores, ut fe- 
runt, tanta mole corporis, quania 00 tempore visa 
nondum fuit. Philippus a bello Persico reversus, 


Varie lectiones et note. 


.. (64) Μάρκον. Marci et. Severi Hostiliani impe- 
ri memoria uni Zonar» debetur, ut pridem ob- 
&ervatum | a viris doctis, Posteriorem Stylianum 
perperam vertit Wollus, divulso a voce ὁ. Cor- 
1gpile etiam Ἱουστινιανός appellatur apud Cedre- 


num, qui Marci pariter meminit, sed in annis 
utriusque imperii mirum in modum peccat. 

(65) 'ExaxsA00v οὖν ὁ ΦίΊιππος. Alter codex 
addit ix τῆς στρατείας, inquit Wolfius Σ οἱ desunt 
in Reg. οἱ Colbert. 


105b 


JOÀNNIS ZONARAE ' 


102^ 


erga Chrisüsnos behe affectus fuit; ae pOtius A δὲ 6 Σαπώρης, ὥσπερ ἱστάρηται, ὑπερμεγίθης τὸν 


auctores quidam sunt, eum Christianam fidem am- 
piexum, in eeclesia communia cum Christianis 
vota fecisse, et peccata sua non gravaum confes- 
sum esse, Nam cum a przepositg Ecclesize ad com- 
munionem non admitteretur, nisi confiteri vellet, 
et nomen suum inter poenitentes profiteri : haud 
recusasse. Qui vero eum martyris Eugenise patrem 
esse tradunt, errant. Nam is quidem et ipse ργᾶ- 
fectus fuisse narratur, sed "Egypti, non praetorio : 
ac post Christianam fidem, posito magistratu, Ghri- 
stum fortiter professus, ac martvrii corona ornatus 
est. Hic autem Philippus imperator cum suscepto 
adversus Scythas bello, Romam rediisset, Marinus 
quidam ordinum ductor a militibus in Mysia impe- 


ὄνχον τοῦ σώματος, xai οἷος οὕπω τότε ὤφθη ἀνήρ. 
Ἑπαναζεύξας 6k ὁ Φίλιππος, εὐμενὴς ἣν τοῖς Χρι- 
στιανοῖς, μάλιστα δὲ χατὰ ἑνίους, xai προσετίθη τῇ 
πίστει Χριστοῦ, ὥστε xal εὐχῶν ἐπὶ Ἐκχλησίας 
χοινωνῆσαι Χριστιανοῖς, xal ἀσμένως ἐξαγορεῦσαι 
ὅσα οἱ ἡμάρτητο. Oo γὰρ ἄλλως εἰς χοινωνίαν παρὰ 
τοῦ προεστῶτος τῆς Εκκλησίας ἑδέχετο, εἰ μὴ 
ἐξομολογήσεται, καὶ τοῖς αἰτοῦσι µετάνοιαν ἑαυτὸν 
καταλέξει' χἀχεῖνον λέγεται πειθαρχῆσαι, Gad 
μέντοι τινὲς τοῦτον εἶναι τὸν πατέρα τῆς µάρτνρος 
Εὐγενίας (66), ἀλλὰ περὶ τὴν δόξαν ταύτην πεπλά- 
νηνται. Ἔπαρχος μὲν γὰρ χἀχεῖνος Υενέσθαι ievi- 
ρηται, ἀλλ Αἰγύπτου, καὶ οὗ τοῦ δορυφοριχοῦ’ xat 
μετὰ τὴν εἰς Χριστὸν πίστιν ἐχεῖνος παραιτησάµε- 


rator est delectus. Qua seditione turbatus cum B γος τὴν ἀρχὴν, ὑπὲρ τῆς εἰς Χριστὸν ὁμολογίας 


apud senatum verba faceret, caeteris tacentibus, dc 
Marino 8425 ei non laborandum esse dixit Decius, 
quod ut homo regno indignus, ultro a militibus 
occidendus esset : idque ut ille predixerat, paulo 
post accidit. Qua de causa Pbilippus Decium admi- 
ratus, in Mysiam abire et seditionis auctores pu- 
nire jussit. ls vero eam legationem, quod nec sibi 
neque mitlenli futura esset utilis, deprecatus : 
tamen urgente Philippo, abiit invitus, οἱ a militi- 
bus statim strictis ensibus accipere imperium, 
quaniumvis recusaret, coactus, Philippo scribit, 
ne turbetur : se enim, ubi Romam venerit, posi- 
turum esse insignia imperii. Quod Philippus non 
credens, bellum ei intulit : commissoque przlio, 
in prima acie dimicans una cum fllio Pbilippo ce- 
cidit. Quibus sublatis, universi s&e ad Decium con- 
tulerunt. Reguavit autem, ut quidam tradunt, an- 
nos v, ul alii vi, et totidem menses. Fuit autem 
Bostris oriundus, ubi reguo potitus, Philippopolim 
de suo nomine condidit. 


ἠνδρίσατο, xai μαρτυρίῳ χεχόσµηται. Οὕτως 05 
αὐτοχράτωρ ὁ Φίλιππος πρὸς Σχύθας ἀράμενος πύ- 
λεμον, εἰς ᾿Βώμην ἐπανῆλθεν, Ἐν δὲ Μυσοῖς Ma- 
ρἶνος (67) τις ταξιάρχης ὢν, παρὰ τῶν στρατιωτὠν 
βασιλεύειν ᾖρέθη. Καὶ διὰ τοῦτο ὁ Φ/λιππος τεθορύ- 
6ητο, xal τῇ συγχλήτῳ διειλέχθη περὶ τῆς στάσεω;. 
T&v ἄλλων δὲ σιωπώντων, ὁ Δέχιος μὴ δεῖν φρον” 
τίζειν εἶπεν αὐτῷ περὶ τοῦ Μαρίνου, ὡς παρ αὖ- 
τῶν ἀναιρεθησομένου τῶν στρατιωτῶν, ola ἀναξίου 
τῆς βασιλείας cus χάνοντος. "O μετ ὀλίγον xazà τὴν 
ἐχείνου γέγονε πρόῤῥηαιν. θαυμάσας οὖν ὁ θίλικ- 
voc διὰ τοῦτο τὸν Δέχιον. ἀπελθεῖν προετρέπετο εἰς 
Μυσίαν, xaX κολάσαι τοὺς αἰτίους τῆς στάσεως. Ὁ 
δὲ τὴν ἀποστολὴν παρῃτεῖτο, λέγων μἠθ'» lavi 
pite τῷ στέλλοντι συμφέρειν αὐτὸν ἐχεί ἀπελθεῖν' 
ὁ δὲ Φίλιππος xal ἔτι ἐνέχειτο * χἀχεῖνος xal ἄχων 
ἁπῄει, xal ἀπελθόντα εὐθὺς αὐτὸν οἱ στρατιώται 
βασιλέα εὐφήμησαν. Tou δὲ ἀπαναινομένου, τὰ Gig 
σπασάµενοι, δέξασθαι αὐτὸν ἠνάγχασαν τὴν ἀρχὴν. 
Γράφε, οὖν ἐχεῖθεν τῷ Φιλίππῳ μὴ ταραχθῖναι’ εἰ 





γὰρ ἐπισταίῃ τῇ Ῥώμῃ. ἀποθήσεται τὰ τῆς βασιλείας παράσημα. 'AXÀ ἀπιστήσας τούτῳ ὁ Gm 
πος, ἐξεστράτευσε κατ αὐτοῦ  χαὶ συμθαλὼν τοῖς «οῦ Δεχίου ἔπεσεν ἐν τοῖς πρώτοις ἀγωνιζόμενος, 
Σὺν αὐτῷ δὲ xal ὁ υἱὸς αὑτοῦ ἀνῄρητο Φίλιππος. ὧν θανόντων, τῷ Δεχίῳ ξόμπαντε, προσεχώρησαν. 
Ἑθασίλευσε δὲ χατὰ µέν τινας πέντε ἐνιαυτοὺς, χαθ) ἑτέρους δὲ ἓξ, ἐπὶ «οσούτους μῆνας. "Üppnte 
δ' ix Βόστρων, ὅπου καὶ πόλιν βασιλεύσας ἐπώνυμον ἑαυτῷ ἐἑδομήσατο, Φιλιππούπολιν (08) ὀνομάσας 


αὐτήν. 


XX. Enimvero Decius omnibus legionibus ac- D 


ceptis Romam profectus, imperium firmavit ; atque 
ejus amplitudine ac negotiorum multitudine con- 
siderata, ut quidam aiunt, Valerianum collegam 
ascivil : et uterque alterum cohortatus, persecutio- 
nem atrocissimam contra Christianos instituerunt, 
Sunt qui dicant, Philippi odio, Christianorum cul- 
toris, Decium nostros persecutum esse. Utut esl, 
contra fideles profecto insaniit. Eo tempore Fla- 
vianus, Ecclesie Romanz episcopus, martyrio 
vitam fiuiit. Item Babylas Antiochenus, et Alexan- 


K'. Ὁ γε μὴν Δέχιος πάντων, à; εἴρηται, sw 
στρατευμάτων προσχωρησάντων αὐτῷ, εἰς τὴν Pu- 
µην ἐπανελήλυθε, xal τῆς ἡγεμονίας Υέγονεν ἐγ- 
χρατής. ᾽Αποσχκοπήσας δὲ πρὸς τὸν τῆς ἑξρυαίας 
ὄγκον, xaX τὴν τῶν πραγμάτων οἰχονομίαν, ὡς ἔνιοι 
λέγουσι, τὸν Βαλεριανὸν ἐπὶ τῇ τῶν πραγμάτων 
διοικήσει προσείλετο, Καὶ αὐτίχα ἀλλήλους εἰς θεο- 
paylav παρακροτήσαντες, διωγμὸν ἐπήγειραν καῖὰ 
τῶν Χριστωνύμων αφοδρότατον. Εἰσὶ à οἳ xal δὲ 
ἔχθος τὸ πρὸς τὸν Φίλιππόν φασι τοῖς Χριστιανοῖς 
ἐπιθέσθαι τὸν Δέχιον, οἷα παρ ἐκείνου σεδαζομά- 


Varie lectiones et note. 


(66) Εὐγενίας. Vide Casaubonum ad Hist. Au- 
gustam, P. 201, mn edit. 
(67) Mapiroc. Istius Marini, prater Zonaram, 


meminit etiam Zosimus : cujus ceterum vix 


alibi mentio oceurrit. 
(64) Φιωιππούπο.ιν' ὀνομάσας. Vide obserrat? 
a Scaligero ad Eusebium, pag. 245, n edil. 





"ow ὁ 


Bt 


i Y As E» * 


1051 ANNALIUM LIB, XII. 1058 


νοις. Ἑμεμήνει Υοῦν χατὰ τῶν πιστῶν, ὅτε xot A der Hierosolymitanus episcopus, qui non tum pri- 


Φλαθιανὸς ὁ τῆς ἐν Ῥώμῃ προϊστάμενος Ἐκχλη- 
σίας ἔτυχε τέλους μαρτυρικοῦ, xal Ἡχθύλας ὁ τῶν 
ἐν ᾽Αντιοχείᾳ πιστῶν τὴν Ἐχκλησίαν διέπων, xoi 
Ἀλέξανδρος ὁ τῶν Ἱεροσολύμων ἐπίσχοπος, ὃς οὗ 
τότε πρώτως ὑπερήθλησε τῆς εἰς τὸν Σωτῆρα Κύ- 
prov πίστεω.. ἀλλὰ καὶ πρώην, ὡς ἤδη προείρητα:, 
xal τότε δὲ χαθειρχθεὶς , κατὰ τὸ δεσµωτῄριον 
τελευτᾷ. ᾽Αλλὰ xal ὁ µέγας Κυπριανὸς τῆς Kap- 
θαγέντς ἐπίσχοπος ὢν τηνικαῦτα τῆς εἰς Χριστὸν 
ὑπερήθλησε πίστεως. Tov οὖν εἰρημένων ἀρχιερέων 
μετηλλαχότων τὸν βίον, ἐν μὲν Ῥώμῃ ἀντὶ Φλαθια- 
vou Κορνήλιος ἐπεσχόπησεν, ἓν ᾽Αντιοχείᾳ δὲ ἀντὶ 
ΓΠ.θύλα Φλαθιανὸς, xaX ἐν ᾿Αλεξανδρείᾳ Διονύσιος, 
ἐν 6' Ἱεροσολύμοις ἀντὶ ᾽Αλεξάνδρου Μαξαθάνης, 
xai ἄλλο: δὲ πλεΐστοι μαρτυρίου τότε χατηξ.ώθησαν. 
Τότε xa Ὀριγένης παρήχθη μὸν εἰς βήμα τυραν- 
νιχὸν ὡς σεθόµενος τὸν Χριστὸν,οῦχ ἔτυχς δὲ τέλους 
μαρτυριχοῦ, οἶμαι τοῦ Θεοῦ ταύτης αὐτὸν μὴ χρί- 
ναντος ἄξιον διὰ τὸ περὶ τὰ ὀρθόδοξα δόγµατα τοῦ 
ἁθλίου &xs(vou ἑιάστροφον. Λειποταχτεῖ γὰρ. χαὶ 
ταῦτα μετὰ πεῖραν βασάνων. Οὗτος, ὡς ἔμπροσθεν 
εἴρηῖαι, Μέγας ἓν λόγοις Ὑενόµενος, χκἀντεῦθεν 
ὑπερφρονήσας xal ἁλαζονευσάμενος, οὐ τοῖς τῶν 
πρὸ αὐτοῦ Πατέρων ἱερῶν ἠκολούθησε δόγµασιν, 
ἁλλ᾽ ἑαυτῷ θαῤῥήσας, χαινῶν δογμάτων εἰσαγωχεὺς 
ἐχρημάτισε, xat βλασφηµίας efc τε τὴν ἁγίαν Τριάδα 
καὶ τὴν θείαν ἑνανθρώπησιν ἐκ τοῦ πονηροὺ 0n- 
σαυροῦ τῆς καρδίας αὐτοῦ ἐξηρεύξατο, xal πάσης 
σχεδὸν αἱρέσεως ἐγένετο ἀρχηγός. Τόν τε γὰρ µο- 
νοχενῃ τοῦ Θεοῦ Υἱὸν χτιστὸν ἑδογμάτισε, xal τῆς 
δόξης αὐτὸν ἡλλοτρίου καὶ τῆς οὐσίας τῆς πατρικῆς᾽ 
καὶ cb Πνεῦμα τὸ ἅγιον ὑπεθίδαξε τῆς τοῦ Πατρὶς 
ἁξίας xai τοῦ Υἱοῦ, λέγων ὡς οὔτε τὸν Πατέρα 
δύναται ὁρᾷν ὁ Υἱὸς, οὔτε μὴν τὸν Υἱὸν τὸ Πνεῦμα, 
ὥσ. ερ οὐδὲ οἱ ἄγγελοι τὸ Πνεῦμα, οὔτε τοὺς ἀγγέ - 
λους ol ἄνθρωποι. Αὖὗται μὲν αἱ περὶ τῆς ἁγίας xal 
ὁμοουσίου Τριάδος βλασφημίαι Ὡριγένους. Περὶ δὲ 
γε τὴν ἐνανθρώπησιν τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ ἑθλατφή- 
ptt, δυσσεθῶς εἰσάγων uh σάρχα ἑψυχωμένην ἐκ 
τῆς ἁγίας Παρθένου λαθεῖν τὸν Χριστόν. ᾿Ηνώσθαι 
γὰρ ἐμυθεύετο τὸν μονογενῆη τοῦ Θεοῦ ὙΥἱὸν πρὸ 
καταθολῆς χόσµου τῷ v, ὃν ἀνέπλαττεν ἐχεῖνος 
ἐχλελεγμένον, xal χλόνον οὐχ ὑποστάντα, καὶ σὺν 
τούτῳ ἐπ᾽ ἑσχάτων ἐνανθρωπῇσαι, xal σάρκα προσ- 
ειληφέναι δίχα φυχΏς νοερᾶς τε χαὶ λογικῆς. Καὶ 
ἀποθέσθχι δὲ τὴν σάρχα πάλιν τὸν Κύριον, xal τέλος 
ἕξειν τὴν βασι)είαν αὐτοῦ ἑδογμάτιζε. Καὶ τῶν δα:- 
µόνων εἰσηγεῖτο ἔσεσθαι µέλλειν ἀποχατάστασι», 
καὶ τὴν χόλασιν χρονιχὴν, ἀλλ οὐκ αἰωνίζουσαν' 
πρὸς κάθαρσιν δὲ τῶν ἁμαρτημάτων Ὑενῄήσεσθαι, 
μετὰ τὸ χαθαρθῆναι δὲ, πάντας eig τὴν ἑνάδα ἀπο- 
γαταστῆναι, καὶ τοὺς ἀνθρώπονς χαὶ τοὺς δαίμονας. 
Τὰ 6x περὶ τῆς ἑνάδος ταύτης πολλῆς μαχρηγορίας 
δςόμενα, 0v! ὁ ταύτης ὕθλος σαφηνισθείη, παρείθη» 
σαν, ὥσπερ xal ἄλλα τῶν ἐχείνου βλασφημιῶν. Τὰ 
μὲν οὖν κατὰ τὸν Ἠριγένην, ὃν ἐχάλονυν xal 'Aóa- 
µάντιον, ἐν τούτοις. Τότε δὲ xai Navátog, 17; χατὰ 
ερώμην Ἐκκλησίας πρεσδύτερος, αἱρεσιάρχης 


mum pro Christiana fide decertavit, sed prius 
etiam, ut jam expositum esL; tum vero in carcere 
obiit. Sed οἱ magnus Cyprianus , Carthaginiensis 
episcopus, pro Christiana fide certavit. His igitur 
pontificibus defunctis, Roms Flaviano Cornelius, 
Antiocheno Babyle Flavianus, Alexandrie Diony- 
sius, Hierosolymis Alexandro Mazabanes successit. 
Sed et alii plurimi martyrii dignitate sunt ornati. 
Tunc etiam Origenes ad tyrannicum tribunal nt 
Chrisü cultor &dducius est, sed bonore martyrii 
caruit miser, ei negato, ut opinor, a Deo ob per- 
versas opiniones. Nam tormenta $896 jam exper- 
tus, tamen ordinem déseruit. Hic, ut ante dictum 
est, cum doctrina et eloquentia excelleret, super- 


B yia et arrogantia elatus, veterum sanctorum Patruin 


decretis neglectis, novaruin opinionum au'tor esse 
non dubitavit ; el blasphemias in sanctam Trinita- 
tem, divinamque inhumanationem ex improbo cor- 
dis sui thesauro eruclavit, nec ulla fere secta est, 
cui non initium prebuerit. Nam ct unigenitum Dei 
Filium conditum esse docuit, a paterna gloria et 
essentia alienum : et Spiritum sanctum infra Patris 
et Filii dignitatem collocavit, affirmans, neque 
Patrem a Filio, neque Filium a Spiritu sancto posse 
cerni :ut nec Spiritum ab angelis, nec angelos ab 
hominibus.Ac hz sunl Origenis in sanctam et con- 
substantialem Trinitatem blasphemis. Circa Cbrisu 
vero inhumanationem, Christum animatam carnem 


C ex sancta Virgine $ssumpsisse impie negal; sed 


unigenitum Dei Filium ante mundum conditum 
menti unitum fuisse fabulatur, οἱ electum esse 
fingit, c& ramum qui aliquando non fuerit, cum 
eoque exiremis temporibus inbumanatum esse, 
assumpla carne absque anima intelligente et ra- 
lione praedita: ac rursus deposuisse carnem Do- 
minum, ct finem habiturum esse ejus regnum sta- 
tuit. Et da&mones in integrum restituendos essa 
Lradit: et supplicium finiti, non :eterni fore tem- 
poris, purgationi delictorum omnium destinatum: 
qua peracta, omnes ad unilatem redituros esse, 
tam homines quam damones. Unitatis autem illius 
rationem, seu nugas potius, cum sine multis ver- 
bis declarari haud possint, pralermisimus, ut et 


p alias ejus blasphemias. Atque hzc de Origene, qui 


etiam Adamantius dicebatur. Tum Novatus quoque, 
Romaua Ecclesiz presbyter, hzeresiarches exstitit: 
eorumque qui se Catbaros seu Puros dicunt, prin- 
ceps : iis qui persecutione territi, simulacris imimo- 
larunt, et post, agnito peccalo, se convertunt, 
poenitentiam negans, εἰ supplices ac delicti medi- 
ciuam dolecnter afllicioque animo requirentes non 
admittens. Contra hunc Romz concilium est indi- 
ctum, cui Cornelius praefuit : in quo decretum est, 
lempore persecutionis lapsos recipiendos, si se 
converterint, 697 et ponitentie medicina cu. 
randos esse. Novatum vero sancti illi patres, con- 
cilii decreto non acquiescentem, Ecclesia pulsum, 
ut frairum bostem,, abdicarunt. Eusebius quoque 


1059 


JOANNIS ZONAIULE 


1060 


historiam quamdam ex epistola Dionysii Alexan- A ἐγένετο, χαὶ τῶν χαλούντων ἑαυτοὺς Καθαροὺς 


drini episcopi, hujusniodi, ils verbis ab ip.o de- 
scripta, quie sequantur, refert : Fuit apud nos fi. 
delis quidam senex Serapio, vita inculpate acta, 
sed in persecutione lapsus, qui cum sepe opem im- 
ploraret, ac ob sacrificium simulacris factum a ne- 
mine audiretur :. egrotus, per integrum. triduum 
mutus ^t sensus expers jacuit. Die quarta. morbo 
nonnihil remisso, per nepotem sibi festinanter pre- 
sbyterum aliquem accersi jussit, ac rursus mutus ja- 
cwil, Accurrit. puer αά presbyterum , qui cum. ob 
morbum venira non posset, ego autem eos qui e vita 
discederent , si peterent, prasertim si. prius etiam 
supplicassent, absolvi jussissem, ut. cum spe bona 
morcrentur : parum de Eackaristia dedit puero, ac 
jussit, at madefaceret, ac seni in os instillaret. Quam 
cum puer afferens appropinquasset, priusquam ingre- 
deretur, denuo recreatus Serapio : Ades, inquit, fli? 
etsi autem. presbyter. venire non. poluit, tu tamen 
quod mandatum est, exsequere, meque absolvito. 
Instillavit puer Eucharistiam in os. senis ; qui cum 
parum deglutisset , statim exspiravit. Noune vero 
evidenter conservalus, eo usque exspeciavit, dum sol- 
seretur ? peccatoque soluto, propter multa bona que 
fecerat confiteri posset ? Haec. in epistola Dionysii 
referuntur. Decius vero sic erga Christi cultores 
affectos, nondum integro biennio in imperio exacto, 
turpissime periit. Nam cum barbarorum, Bospho- 
rum populantium, multos occidisset, hique in an- 
gustias redacti, se omnein predam reddituros pro- 
mitterent, si discedere sinerentur , Decius negavit, 
et Gallum senatorem transitu eos prohiLere jussit. 
At Gallus Docio insidians, monuit Barbarus, ut 
juxta. profundam paludem aciei instruerent : quo 
illi (acto, cum terga dedissent, Decius eos perse- 
quens cum lilio et magna multitudine Romanorum, 
in paludem incidit, ubi omnes perierunt, ut nec 
córpora eofum invenirentar, cene obruta. 


ἀρχηγὸς, ἀρνούμενος τοῖς Ev τῷ διιογ μῷ ὑποχύψασι, 
xai θυσίαν τοῖς εἰδώλοις προσαγαγοῦσιν, tle ἐκι- 
στρέφουσι, xai ἐξομολογουμένοις, τὴν µετάνοιαγ’ 
xai προσπίπτοντας αὑτοὺς, καὶ θεραπεἰαν ζητοῦ»- 
τας τοῦ σφάλματος ἐν µεῖαμελείᾳ χαὶ ονυτριθή 
Χαρδίας, μη προσιέµενος. Καθ' οὗ xal σύνοδος b 
Ῥώμῃ συνέστη, Κορνηλίου ταύτης προϊσταμένου, 
Ἐν ᾗ προσδέχεσθαι μὲν τοὺς Ev τῷ καιρῷ τοῦ διω- 
γμοῦ παραπεπτωχκότας δεῖν, ἔδοξεν, ἐπιστρέφουτας, 
καὶ µετανοίας φαρμάχοις θεραπεύειν αὐτούς. Τὸν 
65 Νανάτον τοῖς τῇ συνόδῳ δόξασι μὴ πε:θόµενον, 
οἱ θεῖοι Πατέρες ἐχεῖνοι τῆς Ἐκχλησίας ἁπηλλο- 
τρίἰωσαν, xal ἀπεχήρυςαν ὡς µισάδελφον. Μέμνττιι 
δὲ τινος ὁ Εὐσέθδιος ἱστορίας ἐξ ἐπιστολῆς Διονυσίου 
B τῆς Αλεξανδρέων Ἐκκλησίας ἐπισχοπβσχντος τοιαύ- 
της. Φησὶ γὰρ saos! ἐπιστεῖλαι πρὸς ῥῆμα τὸν Ao- 
vóctoy* Σαραπίων τις ἤν παρ) ἡμῖν πιστὸὺς T 
pov, ἁμέμπίιως μὲν βιοὺς, ἐν δὲ τῷ πειρασμφ 
πεσών. Οὗτος zxoAAdxic ἐδεῖτο, καὶ οὐδεὶς πρυσ- 
& xev. αὐτῷ (καὶ γὰρ ἐτεθύκει) γοσήσας δὲ τριῶν 
ἑξῆς ἡμερῶν ἄφωνος διετέλεσε καὶ ἀγαίσύητος. 
'Avac g1Jac δὲ τῇ τετάρεῃ βραχὺ, προσεχαλέ- 
cato τὸν θυγαςιιδοῦν, xal, Σπεῦσον, εἶπε, 
xdáJAecór uot τῶν πρεσδυτέρων vwd. Καὶ zddw 
ᾗν ázwroc. "Έδραμεν ὁ παῖς ἐπὶ τὲν αρεσέύτε- 
pov, d δὲ ἀρικέσθαι μὲν οὐχ ἠδυνήθη (καὶ p 
ἠσθέγει), ἐντολῆς δὲ παρ᾽ ἐμοῦ δεδομένης, τοὺς 
àxaAAattouérovc τοῦ βίου, εἰ δέοιντο, καὶ pá- 
λιστα εἰ πρότερον ἱκετεύσαντες τύχοιεν, ἁγίε- 
σθαι, ἵν' εὐέάπιδες ἀπαλλάττοιντο, βραχὺ τῆς 
Εὐχαριστίας δέδωκα τῷ παιδαρίφ, ἀποέρέξαι 
x&sAsócac, καὶ τῷ πρεσδύτῃ χατὰ τοῦ στόματος 
ἐπιστάξαι. Ἐπανῆκεν ὁ παῖς φέρων. ᾿Εγγὺς δὲ 
γεγοµένου, πρὶν εἰσεθεῖν, ἀγεγέγκας sd ὁ 
Σαραπίων, "Hxsc, ἔφη, τέχγον» xal à μὲν αρε- 
σθύτερος ἐθεῖν obx ἠδυνήθη σὺ δὲ ποἰησο 
ταχέως τὸ προσταχθὲν, καὶ ἀπά 1λαττέ µε. Ἀπί- 








ὄρεξεν ὁ παῖς, xal dpa τε ἐνέχει τῷ στόµατι τοῦ πρεοθύτου, xal μικρὸν ἐκεῖνος κἀταῦροχόϊ- 
σας εὐθέως ἀπέδωκε τὸ πγεῦμα" "Ap! οὖχ ἐναρ]ῶς διετηρήθη, καὶ za έµειγεν ἕως AvO( xal τῆς 
ἁμαρτίας «Ἰυθείσης ἐπὶ πολοῖ͵ clc ἔπραξε καλοῖς ὁμυλογηθῆναι δυνηθῇ (69): Ταῦτα d τὸ 
Διονυσίου διέξεισιν ἐπιστολή Δέχιος δὲ οὕτω διατεθεὶς εἰς τοὺς τὸν Χριστὸν σεδοµένους, οὐδὲ HT 
ὅλους ἐνιαυτοὺς ἐπὶ τῇ τῶν "Poua ων ἀνύσας &pyf, αἴσχιοτα ὃ εφθάρη. Βαρθάρων γὰρ ληϊζομένων τν 
[άκπορον, ὁ Δέχιος absol; συνεπλέχετο, xal πολλοὺς ἀνῄρει ' τῶν δὲ στενοχωρηθέντων, καὶ αἰτουμένω) 
ἀφεῖναι τὴν λείαν πᾶσαν, εἰ παραχωρηθεῖεν ἀναχωρῃσαι * ὁ Δέχιος οὖκ ἑνέδωκεν, ἀλλὰ Γάλλων ἕνα 
τῶν τῆς συγκλήτου τῇ διόδφῳ τῶν Βαρθάρων ἐπέρτησε, μὴ συγχωρῆσαι κχελεύσας αὐτοῖς παρελθεῖ.. 
Ὁ δὲ Γάλλος ὑπέθετο τοῖς Βαρδάροις, ἐπιδουλεύων Αεχίῳ, πλησίον τέλματος βαθέος ὄντος, ἐχεῖ παρα" 
τάξασθαι. Οὕτω δὲ παραταξαµένων τῶν Ῥαρθάρων, χαὶ τὰ vota τρεφάντων, ὁ Δέχιος ἐπεδίωχε  χὶὶ 
αὑτός τε σὺν τῷ υἱῷ, καὶ πλῆῦθος τῶν Ῥωμαίων, ἐνεπεπτώχει τῷ τέλµατι, xal πάντες ἐχεῖσε ám 
λοντο, ὡς μηδὲ τὰ σύµατα (70) αὐτῶν εὑρεθῆναι, χαταχωσθέντα τῇ ἱλύῖ τοῦ τέλµατος. 

XXI. Gallus re:um potitus (quem scriptores D ΚΑ’. Νρατεῖ οὖν ὁ Γάλλος, ὅν τινες μὲν 797 
quidam etiam Volusianum vocant, ut binominem : συγγραφέων xai Βολουσιανὸν χεχλησθαί ᾳασ.ν, 6s 
ajiis asserentibus, fijum eumdemque ϐ28 colle- — ó«vopov  ἄλλοι δὲ «by Βολουσιανὸν υἱὸν αὐτὸ Cat 


Varia lectiones ct note. 


(69) "Ex! πο..]οῖς οἷς ἔπραξε xaAoic cpoAo- 
γηθῆναι δυνηθῃ. Ma. in mss. et in. tribus codd, 
Wolíli : qui locum mendosum, aut certe obscu- 
runi scribit. 

(10) Ὡς μηξὲ τὰ σώματα. Ya. Victor in Epi- 


tome. Lactantius, De mortibus persecut, n. 1, ot 
Decio : Circumventus α Darburis, et cum. magit 
exercitus parie deletus, nec sepultura. quidem potu 
honorari, sed exutus ac nudus, ut hostem. Dei oper- 
tebat, pabulum [eris ac volucribus jacuit. 





1061 ANNALIUM LIB. XII. 1062 


γεγράφασι, καὶ συνάρχειν αὐτῷ. Κρατήσας τοίνυν A gam ejus , Volusianum appellatum esse ), paetus 
τῆς τῶν Ῥωμαίων ὁ "άλλος ἀρχῆς σπένδεται toig — cum Barbaris, ut annuo tribato accepto, Reme- 
Dapháp.t; ἐπὶ συνθήχαις τοῦ λαμθάνειν ἐχείνους nia provinciis abstinerent, Romam abiit, ac filium 
παρὰ Ῥωμαίων δασμὸν ἐνιαύσιον xal μὴ τὰ Ῥω. — Volusianum Caesarem declaravit. Fuit et hic Chri- 
µαίων ληΐνεσθαι * καὶ σπεισάµενο; οὕτως ἐπανῆλθεν — stianis gravis, non minore quam Decius perseca- 
el; Ῥώμηνι xai tbv υἱὸν αὐτοῦ τὸν Βολουσιανὸν — tione inchoata, multisque interfectis. Sub hoc mo- 
ἀνηγόρευσε Kaícapa. Βαρὺς δὲ καὶ εἴτα véyove sol; — tue Persarum recruduit, qui Armeniam occuparunt, 
Xp:ortavolg, xa οὐχ ἥττονα Δεχίου διωγμὸν κατ  Tyridate rege fuga elapso, cujus fllii se ad hostes 
αὐτῶν ἐγείρας, xal πολλοὺς ἀνελών. "Ἡρξατο ὃ' contulerant. Scytharum quoque multitudo pene 
αὖθις ἐπὶ τούτου ἡ κἰνήσις τῶν Περσῶν, xal κατ. innumerabilis in. Italiam impressionem fecit : ii- 
εσχέθη παρ) αὐτῶν ἡ 'Apptvla, τοῦ ταύτης βασιλέως — demque Macedoniam , Thessaliam et Greciam 
Τυριδάτου φυγόντος, τῶν δὲ παίδων ἐχείνου mpos- — incursarunt. Eorum quoque pars, Mxotide palude 
Ρυέντων τοῖς Πέρααις. Καὶ Σχύθαι δὲ εἰς τὴν Ἴτα- superata, per Bosporum , in Pontum Euxinum 
λίαν εἰσέθαλον, πλῆθος ὄντες σχεδὸν ὑπερθαῖνον xai — irripuisse fertur, ac multas vastasse provincias. 
ἀριθμὸν, xa Μακεδονίαν, xal θεσσαλίαν, xat 'EJ- — Sunt et alise plures gentes contra ditiones Roma- 
λάδα κατέδραµον. Λέγεται δὲ τούτων μοῖράν τινα B norum concitate. Pestis quoque tum 'provineias 
διὰ Βοσπόρου παρελθοῦσα», xal τὴν Μαιώτιδα λί- invasit: quse ab Ethiopia orta, totumque pene 
µνην ὑπερθᾶσαν, ἐπὶ τὸν Εὔξεινον Yevéctüat Ἡόντον, — Orientem et Occidentem pervagata, multas urbes 
χαὶ χώρας πορθῆσαι πολλάς. Καὶ ἄλλα δὲ πολλὰ τῶν — civibus desolavit, duravitque per annos quindecim. 
ἑθνῶν τότε κατὰ τῆς Ῥωμαϊκῆς ἐπιχρατείας ὡρ- — Scythz vero annuo tributo ex paeto a Romanis 
µήκεσαν. ᾽Αλλὰ xal λοιμὸς τότε ταῖς χώραις ἑνέ- — petito, pauciora sibi quam protnissa essent , dari 
σχ Φε, ἐξ Αἰθιοπίας ἀρξάμενος, xal πᾶσαν σχεδὸν — questi, minitabundi abierunt. Ceterum JEmilia- 
ἐπινεμηθεὶς χώραν iav τε xal ἑσπέριον, xal πολ — nus, homo Afer, Mysiis legionibus prefectus, τοὶ- 
λὰς τῶν πόλεων τῶν οἰκητόρων ἑχένωσεν, ἐπὶ πεν- — litibus ea oinnia promisit que Scythis penderen- 
«sxaíbsxa διαρχέσας ἐνιαντούς. Οἵ γε μὴν Σχύθαι — (ur, si cum illis pagnarent. Qui Barbsros ex im- 
τεταγµένα παβὰ Ρωμαίων χατὰ συνθήχας AapÓá- — proviso aggressi, paucis exceptis, omnes occide- 
νοντες ἐπετείως, fixast ταῦτα ληψόμενοι, xal ἧτ- — runt: et opimis spoliis partis, regionem eorum 
τονα λέγοντες εἶναι τῶν ὑπεσχημένων τὰ σφίσι — incursarunt.Eo successa elatus. /Emilianus , a suis 
διδόµενα, ἀπῄεσαν ἀπειλούμενοι' Αἱμιλιανὸς δέ τὶς — legionibus impetravit, ut imperator salutaretur : 
Λίθυς àvho, ἄρχων τοῦ àv. Μυσίᾳ στρατεύματος, .. coactisque in unum copiis, ad ltaliam oceupandam 
τοῖς στρατιώταις δώσειν πάντα τὰ τοῖς Exobaw; — properavit, Quo Gallus cognito, et ipse contra se 
5:6óusva ἐπηγγείλατο, εἰ τοῖς Βαρθάροις αυνάψειαν — paravit : commissoque prelio victus, a suis mili- 
πόλεμον. Ol δὲ, ἁπροόπτως ἑπελθόντες τοῖς Σχύθαις, — tibus una cum filio occisus est, cum biennium et 
ἅτερ ὀλίγων ἀπέχτειναν ἅπαντας, xal λάφυρα ἐξ — menses octo imperasset. Ejus vero milites et ipsi 
ἐχείνων πλεῖστα συνἠγαγον, τὴν χώραν χαταδρα- — Amiliano conjuncti, imperium confirmarunt. 
µόντες αὐτῶν. Ἐντεῦθεν ὁ Αἱμιλιανὸς ὑπερφρονήσας τῷ κατορθώματι, µέτει σι τοὺς ὑπ' αὑτὸν στρατιώ” 
*2;,XGl Ῥωμαίων αὐτὸν ἀναγορεύουσιν αὑτοκράτορα. "Ος αὑτίχα τὰς δυνάµεις ἁχείρας, ΄ ἔσπευδε 
τὴν Ἰταλίαν χαταλαθδεῖν, Ὡς γοῦν εἰς γνῶσιν λθον ταῦτα τῷ Γάλλῳ, χἀκεῖνος ἑτέρωθεν παρασκενασά- 
µενος, τῷ Λἰμιλιανῷ ἀντιπαρετάξατο, xal συῤῥαγέντων ἀλλήλοις τῶν στρατευμάτων, Ίττηντο οἱ τοῦ 
1 άλλον. Ἠττώμενοι δὲ ἑπέθεντο τῷ σφῶν αὐτοχράτορι. xal ἀνελόντες x&xslvov, xal τὸν παϊΐδα αὐτοῦ, 
βασιλεόσαντας ἔτη δύο καὶ µῆνας ὀχτὼ, προστίθενται τῷ Αἱμιλιανῷ, xal αὐτοὶ τὴν βασιλείαν αὐτῷ 
φηγιαάµενοι. 

KB', ᾿Αναῤῥηθεὶς δὲ οὕτως αὑτοκράτωρ ὁ Λἰμι- XXII. Appellatus imperator /Emilianus senatui 
λιανὸς ἐπέστειλς τῇ συγκλήτῳ, ἑπαγγελλόμενος ὡς — per litteras promisit, se Barbaros etiam "Thracia 
παὶ thv Opáxry ἁπαλλάξει Ἡχρδάρων, xai κατὰ D pulsuruin, et Persis bellum illaturum : omniaque 
Περσῶν ixs:patiógetat, xal πάντα πράξει καὶ — facturum οἱ dimicaturum , ut ducem eorum , iin- 
ἀγωνίσεται ὡς στρατηγὸς αὐτῶν, τὴν βασιλείαν «fj, perio ipsis relicte. ted priusquam horum aliquid 
γερουσίᾳ χαταλιπών. Αλλ᾽ οὐδὲν τούτων ἔφθη πε- — faceret, Valerianus Transalpinarum legionum dux, 
ποιηκὡς, (0 ὐβλεριανοῦ ἑπαναστάντος αὐτῷ ὃς τῶν — rebus AEmiliani cognitis, et ipse regnum αΠθοία- 
ὑπὲρ τὰς "Άλχεις ἄρχων δυνάµεων, τὰ κατὰ vbv — vit: conductisque in. 829 unum suis copiis, 
Αἰμιλιανὺν μαθὼν, καὶ αὐτὸς τυραννεῖ. Καὶ τὰς Romam properavit. Quare ii qui sub ZEmiliano 
ὑπ αὐτὺν δυνάμεις συναγαγὠν, πρὸς τὴν Ῥώμην stipendia mercebant, quia se Valeriano impares 
ἠπείγετο, Οἱ γοῦν τῷ Αἱμιλιανῷ συστρατευόµενοι, esse norant, et Romanos mutuis perire caedibus , 
εὐχ ἀξιομάχους ἑαυτοὺς ὀγνωχότες πρὸς τὴν τοῦ ο intestina bella conflari nefas putabant. Eodem 
Οὐαλεριανοῦ ὀτρατιὰν, μηδὲ φθδέρειν xal φθεἰρεσθαι — accedebat, quod. Zmilianum, ut inglorium et hu- 
Ῥωμαίους ὑπ ἀλλήλων ὅσιον χρίναντες καὶ πολέ — milem, regno indignum judicabant : Valerianum 
µους συγκροτεῖσθαιὁμργενῶν, xal ἄλλως δὲ τὸν μὲν — vero ad principatum aptiorem, ut qui majori cum 
Αἱμιλιανὸν ἀνάξιον λογιζόµενοι βασιλείας, ὡς ἅδοξόν — auctoritate res administraturus esset : /Emiliano 
τε x3i χαμερπῆ, τν Οὐαλεριανὸν δὲ oixeiótepo» nondum quatuor menses imperio polito, annos 


1063 


JOANNIS ZONATJE 


1064 


vero quadraginta nato, interfecto , ad Valerianum A ἠγούμενοι τῇ ἀργῃ ofa δῆτα xal τῶν πραγμάτων 


wranseunt, eique citra. dimicationem Romanorum 
imperium tradunt. Flaviano sub Decio martyrü 
corona ornato , Cornelius Romanus pastor factus , 
munere suo per triennium praeclare »5bito , deces- 
sit. Lucio in pontificatus solium evecto , et anie 
expletum in eo octavum annum mortuo , Stepha- 
Du$ est subrogatus. Hujus sanctio est, ne Chri- 
stiani ab haereticis ad Ecclesiam revertentes , re- 
haptizeniur, sed precatione per manuum impasi- 
tionem lustrentur : eaque de re epistola ejus ad 
Cyprianum martyrem exstat. Cum Sieplianus post 
duos annos obdermisset, Xvstus in pontilicio 
Rom:ze solio consedit. Tum etiam Sabelliana hzere- 
αἱ Ptolemaide Pentapoleos urbe mota est. Atque 
lec de Romanis pontificibus. 


ἐπιληφόμενον ἀρχικώτερον, χτείνουσι τὸν Αἰμιλια- 
νὸν οὕπω τέσσαρας prac ἡγεμονεύσαντα, ἄγοντα 
δὲ vro ἡλικίας ἐνιαυτὸν τεσσαραχοστὀν᾽ xal προσ- 
ίασιν Οὐαλεριανῷ xat ἁμάχως αὐτῷ τὴν Ῥωμαίων 
ἀρχὴν ἐγχειρίζουσι. Φλαθιανοῦ δὲ. ἐπὶ Δεχίου, ὁς 
εἴρηται, µαρτυρήσαντος, Κορνήλιος τὴν τῆς "Po- 
µης ποιμαντικήν διεδέξατο. Καὶ ἐπὶ τρισὶν ἑμπρ΄ψας 
ταύτῃ ἐνιαυτοῖς τὴν ζωὴν ἐξεμέτρησε. Καὶ Λούκιος 
ἐπὶ τὸν τῆς ἀρχιερωσύνης ἀνήχθη θρόνον, ὃς οὗδ' 
ὄνδοον ἐκπλήσας ἐνιαυτὸν ἐν τῇ τῆς 'Ῥώμης ἔπι- 
σχοπῇ τελευτᾷ. Καὶ Στέφανος τὸ τῆς ποιµαντιχης 
λειτούργημα διεδἑέξατο. (ὗπερ τυγχάνει διάταγμα, 
τοὺς ἐξ αἱρέσεων ἐπιστρέφοντας Χριστιανοὺς μὴ 
βαπτίζειν, ἀλλά τῇ διὰ χειρὼν ἐπιθέσεως εὐγχῇ χα- 


B θαΐρειν αὐτοὺς, οὗ καὶ ἐπιστολὴ περὶ τυύτου πρὸς 


Κυπρ:ιανὸν τὸν ἱερομάρτυρα ἀναγράφεται, Στεφάνου δὲ χοιμηθέντος μετὰ Dow ἑἐνιαυτοὺς. Ξύστος εἷς 
τὸν ἀρχιερατικὸν vn: "Perg 0póvov ἑχάθισε. Ἱότε xai 5 χατὰ Σαθέλκιον γεχίνητο αἴρεσις iv Πτολε- 
μαῖδι τῆς Πενταπόλεως. ᾽Αλλὰ τὰ μὲν κατὰ τοὺς τῆς Ῥώμης ἀρχιερεῖς ἔσχον οὕτως. 


XXIII. Valerianus aulem , cum Galieno filio re- 
rum politus, et ipse Christianos vehementissime 
persecutus est : ac multi diversis in locis martyres 
(acli sunt, variis pro Christi fide certaminibus 
defuncti, Sub loc quoque , propter exterarum 
gentium motus, male se res Romana habuit. Nam 
Scythe Istrum transgressi, Thraciam denuo po- 
pulati, urbem illustrem Thessalonicam obsederuit 
illi quidem, sed non expugnarunt : ac terrorem 


ΚΓ’. Οὐαλεριανὺς δὲ σὺν Γαλιῖνφ τῷ υἱῷ tfc 
Ῥωμαίων ἡγεμονίας δραξάµενος, χαὶ οὗτος σφοδρύ- 
τατον ἐχίνησε κατὰ Χριστιανῶν διωγμὸν, xol τολ- 
Ao κατὰ διαφόρους χώρας μάρτυρες veyóvaatv, 
ὑπὲρ της εἰς Χριστὸν πίστεως πολυειδῶς ἑναθλί- 
σαντες. Ἑθνῶν οὖν xal ἐπὶ τούτου γενοµέντς 
ἑπαναστάσεως, κακῶς slyov Ῥωμαίοις τὰ xoá- 
γματα. Οἵ τε γὰρ Σχύθαι τὸν "Ictpov Σιαδάντες 
καὶ αὖθις τὴν θρᾳχφαν χώραν Ἰνδραποδίσαντο, xat 


tantum intulerunt omnibus, ut Athenienses sua C πόλιν περιφοῃ τὴν θΘεσσαλονίχην ἑπολιόρχησαν 


monia jam inde a Sylle temporibus prostrata , 
instaurarent : Peloponnenses vero isthmum a mari 
ad mare ducto muro intercluderent. Perse quo- 
que Sapore rege Syriam incursaruul , οἱ Edessam 
obsederunt : quos Valeriamus prius non aggredi 
ausus, cum Edeasenos milites eruptionibus facien- 
dis multos Barbaros cxdere, et plurimis potiri 
spoliis didicis-et, recepto animo adortus est.. Qui, 
ut longe plures, Romanos 630 circumdederunt , 
quibus maxiua ex parte occisis, nonnullis ctiam 
e.apsis, Valerianus cum suis satellitibus ab hosti- 
bus captus, atque ad Saporem abducius est. ls 
vero cum imperatorem teneret, omnia se jain 
vicisse ratus, liomo per se crudelis, multo dete- 
rior evasit. Nonnulli ad hunc modum a Persis 
Valeriaaum esse captum. tradunt. Suit. el qui 
euin ultro deditionem fecisse narrent , quod cuin 
Edessa ageret, milites fame laborantes , seditione 
mota, de interliciendo ipso cogitarint. Eum vero 
ne a suis occideretur, ad Saporei profugum, ho- 
sti se tradidisse, ac nibilo secius ipsas legiones : 
q«i quod ad ipsum attinet, sane periissent , mi- 
lites tamen non perierunt, sed proditione cognita, 
paucis occisis , effugerunt. Enimvero imperator 
sive in acie coptus, sive ultro profugus ,  ignomi- 
niose a Sapore traciabatur. Perse. vero sine ullo 
metu urbes adorli , Antiochi:un ad Orontem , et 


D 


μὲν, οὐ μέντοι xai εἶλον. El; δέος δὶ τοσοῦτον 
ἅπαντας περιέστησαν, ὡς Αθηναίους (71) μὲν ἀνοικ- - 
δομῆσαι τὸ vel, τῆς ἑαυτῶν πόλεως, xaÜnonuivov 
ἐχ τῶν τοῦ Σύλλα χρόνων , Πελοποννησίους δὲ δι:- 
τειχίσαι τὸν Ἰσθμὸν ἀτὸ θα)άσσης tiq θάλασσαν. 
Αλλὰ μὲν xai Πέρτα,, Σαπώρου σφῶν βασιλεύοντο-. 
τὴν Zuplav κατέδραµον, xai τὴν Καππαδοχίαν ἔδβω- 
σαν, καὶ τὴν "Ἔδεσαν ἑπολιόρχουν. Οὐαλεριανὸς ἐὶ 
ὤχνει προσµίξαι τοῖς πολεµίοις. Μαθὼν δὲ ὡς ol £v 
Ἐδέσῃ στρατιῶται ἐξιόντες τῆς πόλεως χαὶ αυμ- 
πλεχόμενοι τοῖς Βαρδάροις πολλοὺς ἀναιροῦσι x:l 
πλεϊστασχύλα λαµθάνουσιν, ἀνεθάρσηαε, χαὶ ἆπε]- 
θὼν μετὰ τῆς συνούσης αὐτῷ στρατιᾶς συνεπλέχη 
τοῖς Πέρσαις. Οἱ δὰ πολυπλασίους ὄντες τοὺς Ῥω- 
µαίους ἀχύχλωσαν, xal οἱ πλείους μὲν ἔπεσον, 
ἔνιοι δὲ xal διέφυγον. Οὐαλεριανὸς δὲ σὺν τοῖς το pi 
αὐτὸν συνελήφθη τοῖς moltuíote, xol πρὸς τὸν Ex- 
πώρην ἀπήχθη. 'O δὲ τοῦ βασιλέως αχρατήσας, 
πάντων ἤδη κρατεῖν isto, χαὶ ὠμὸς ὧν πρὶν, πολ)ῷ 
χείρων εἰσέπειτα γέγονεν. Οἱ μὲν οὖν οὕτως αἰγμά- 
λωτον ἑαλωχέναι τὸν Οὐαλερ.ανὺν τοῖς Πέρσα:ς 
ἱστόρησαν. Εἰσὶ δ᾽ οἳ ἑχόντα cac τὸν Οὐαλεριανὺν 
πρ)σχωρῆσαι τοῖς Πέρσαις, ὅτι ἐν ᾿Εδέση διάγοντις 
αὐτοῦ, λιμὸς ἐπῦκτηο τοῖς στρατιώταις, κἀντεῦθεν 
εἰς στάσιν κεχίνηντο, xal ἀνελεῖν ἐξήτουν τὸν αὗτο- 
χράτορα. 'O δὲ τὴν τῶν στρατιωτῶν δεδοικὼς ἑπανά- 
στασιν πρὶς τὸν Σαπώρην κχατέφυχεν, ἵνα μὴ ὑπὸ 


Varie lectiones et note 


(71) Ὡς Αθηναίους. Vide Sca'igerum ad Eusebium, p. 213. 





1065 


ANNALIUM LIB. XII. 


1000 


τῶν οἰχείων ἀπόληται, τῷ πολεμίῳ προδεδωκὼς A clarissimam Cilieiz civitstem Tarsum, οἱ Cappado- 


ἑαντόν. Αλλά µέντοι ὅσον τὸ ἐπ᾿ αὐτῷ καὶ τὰ Ῥω- 
Μαΐων στρατεύματα, οὗ μὴν οἱ στρατιῶται ἀπώλοντο, 
ἀλλὰ Ὑγνόντες τὴν προδοσίαν διέφυγον, ὀλίγων ἀναι- 
ρεθέντων. Εἴτε δὲ δοροάλωτος ἐλήφθη τοῖς Πέρσαις 
ὁ βασιλεὺς, εἴθ ἑκὼν ἑαυτὸν αὐτοῖς ἐνεχείρισεν, 
ἀτίμως Άγετο παρὰ τοῦ Σαπώρου. Οἱ Πέρσαι δὲ, 
κατὰ πᾶσαν ἄδειαν ταῖς πόλεσιν ἐπιόντες, τὴν τε 
πρὸς τῷ Ὀρόντῃ αἱροῦσιν (72) ᾿Αντιόχειαν χαὶ τὴν 
περ!φανεστέραν τῶν τῆς Κιλικίας πόλεων τὴν Ταρ- 
σὺν, xal τὴν £v Καππαδοχίᾳ Καισάρειαν. Καὶ πλῆ- 
θος αἰχμαλώτων σαυναγαγόντες, οὐδὲ τροφῆς αὐτοῖς 
µετεδίδουν, εἰ μὴ βραχίστης, ὥστ' ἀποζῇν., οὔτε 
μὲν ὕδατος µετέχειν εἰς χόρον εἴων αὐτοὺς, ἀλλ᾽ 
ἅπας τῆς ἡμέρας οἱ τούτων φρονυροὶ Ώλαυνον αὐτοὺς 
&?' ὕδωρ, ὥαπερ βοσχήµατα. Thv Καισάρειαν 6b 
πολυάνθρωπον οὖσαν (περὶ τεσσαράχοντα γὰρ µν- 
ριάδας ἀνθρώπων ἐν αὐτῇ λέγεται κατοιχεῖν) οὗ 
πρότερον εἶλον, γενναίως τῶν ἐν αὐτ] τοῖς πολε- 
plots ἀντικαθισταμένων, xal στρατηγουµένων ὑπό 
τινος Δημοσθένους, ἀνδρὸς xal ἀνδρείου καὶ συνετοῦ, 
πρινή τις δορνάλωτος κατασχεθεὶς ἰατρὸς, καὶ τὰς 
ἐπαγομένας αὑτῷ μὴ Φφέρων αἰκίας, ὑπέδειξέ τινα 
τόπον, ὅθεν νυχτὺς εἰσῆλθον οἱ Πέρσαι χαὶ πάντας 
ἀνεῖλον. 'O δέ γε τούτων στρατηγὸς Δημοσθένης 
ὑπὸ πολλῶν χυκλωθεὶς Περσῶν χελευσθέντων ζωὺν 
αὐτὸν συλλαθεῖν, τὸν ἵππον ἀναθὰς xal γυμνὸν «b 
ξίφος ἠρχὼς, εἰσώθησεν ἑαυτὸν μέσον τῶν πολεμίων 
xai πλείστους Χαταθαλὼν διεξέπεσε τῆς πόλεως, 
καὶ διαφυγεῖν ἴσχυσεν. Οὕτω bb τῶν πραγμάτων 
τοῖς Πέρσαις συνενεχθέντων, xazà πᾶσαν τὴν ὑπο- 
κειµένην Ῥωμαίοις ᾿Εῴαν διςσχεδάσθησαν χώραν, 
καὶ ἑπόρθουν αὐτὴν ἁἀδεῶς. Οἱ μέντοι Ῥωμαῖοι 
φυγόντες, ὡς εἴρηται, στρατηχὸν ἑαυτοῖς ἐπέστησαν 
Κάλλιστόν τινα, ὃς σχεδαννυµένους τοὺς Πέρσας 
ὁρῶν, καὶ ἀπερισκέπτως ἐπιόντας ταῖς χώραις, τῷ 
μή τινα οἴεσθαι αὑτοῖς ἀντιτάξασθαι, ἐπιτίθαται 
ἀθρόον αὐτοῖς, χαὶ φόνον τῶν Βαρθδάρων πλεΐστον 
εἰργάσατο, xai παλλαχὰς εἷλε Σαπώρου σὺν πλούτῳ 
πολ) ῷϕ. Οἷς ἐχεῖνος περιαλγήσα- οἴκαδε σπουδαίως 
ὑπέστρεψε, xat τὸν Οὐαλεριανὸν ἐἑπαγόμενος, 0; καὶ 
ἓν Περσίδι κατέστρεφε τὴν ζωὴν, ὡς αἰχμάλωτος 
ὀνειδιζόμενός τε χαὶ ἐμπαιζόμενος,. UU μόνος δ' ὁ 
Κάλλιστος Πρίστευσε τότε κατὰ Περσῶν, ἀλλὰ xal 


cie Cesarem ceperunt, nec captivorum multiu- 
dini cibi plus dederunt, quam quantum ad ten- 
dam vitam satis esset : imo nec aquam affatim 
bibere siti sunt , sed a custodibus in die sem«! 
instar peeudum aquatum acti. Cassaream vero 
Cappadocie írequentissimam urbem (nam si 
quadringenta hominum millia eam ineoluisse tra- 
duntur), non prius hostes ceperunt , obsessis stre- 
nue se defendentibus, Demosthene , viro forti et 
cordato, duce : quam captivus quidam medicus . 
excarnificationum hostilium impatiens, locum eis 
quemdam demonstravit, per quem Persa noctu 
ingressi, omnes interfecerunt, Civium vero dux 
Demosthenes , a multis Persis circumdatus , eni 
eum viventem capere jussi erant, conscenso equo , 
et stricto ense sublato, in medios hostes se immi- 
sit, et plurimis prostratis urbe elapsus effngit. Hoc 
rerum statu Perse, omnes: Romanas in Oriente 
provincias pervagati, sine ullo metu vastarunt. At 
Romani fuga, ut dictom est, elapsi , (σαι 
quemdam ducem crearunt, qui cem Persas pale - 
tes : ac omnis hostilis metus, expertes: temere 
provincias incursare videret : aggressione repen- 
tina maximam Barbarorum czdein. edidit , et Sa- 
poris concubinas eum magnis opibus eepit. Qva 
clade ille 631 dolens, festinanter domum abiit , 
sbducto etiam Valeriano secum : qui in Persia 
vitam inter captivitatis opprobria οἱ ludibria ex- 


c 9g! Neque vero Callistus. duntaxat rem contra 


Persas tum bene gessit : sed et Odenatos Palmy- 
renus, Romanorum socius, muitos occidit, rede- 
untes juxtà. Eupliratem adortus, eaque de causa a 
Galieno imperatore, grati animi ergo , dux Orientis 
est creatus, Inter spoliandum cadavera Persarut, 
dicuntur etiam mulieres habitu. et armis virormm 
ornate repertse, et tales aliquot. vivas a Remanis 
capte esse. Sapores vero cum in reditu in pro- 
fündam vallem incidisset, per quam jomenus 
transitus non patebal, captivos interüci , et in 
vallem *bjiei jussisse : itaque complanata valie , 
per cadavera jumenta tradaxisse fertur. Ac cum 
Valeriano sic actum est. Romanam autem — Ec- 
clesiam gubernavit Xystus : Antiochenem De- 


τις Παλμυρηνὺς ἀνῆρ, xex)npévoz Ὀδέναθος σνµ- p imetrianus, Flaviani successor : llierosolymitanam 


μαχῶν Ῥωμαίοις πολλους διέφθειρε τῶν Περσῶν, 
ἀναστρέφουσιν αὐτοῖς χατὰ τὴν Κὐφρατησίαν ἔπι- 


Mazabeno mortuo  Hymenzeus,  Álexandrinam 


Dionysius. 


θέµενος χώραν' ὃν Γαλιηνὸς τοῦ στρατηγήµατας ἀμειθόμενος, τῆς "Ea; Ἠπροεχειρίσατο ezpatn rbv, 
"Ev μέντοι τοῖς πεσοῦσιν àx τοῦ Περσιχοῦ ατρατεύματος σκυλευοµένοις λέγονται καὶ γυναῖχες εὑρε- 
Όηναι xai ἄνδρα. ἑσταλμέναι xal ὡπλισμέναι, ἀλλὰ xal ζὦσαι «οοιαῦται χατασχεθῆναι ὑπὸ Ῥωμαίων. 
ἙἝν δὲ τῇ ἐπανόδῳ φάραγγι βαθείἰᾳ περιτυχὼν ὁ Σαπώρης, ἣν διελθεῖν τοῖς ὑποξυγίοις ὅπορον f$, 
αἰχμαλώτους ἐχέλενσεν ἀναιρεθῆναι, xal ῥερῆναι κατὰ τῆς φάραγγος, ἵν οὕτως τοῦ βάθους αὐτῖς 
πληρωθέντος διὰ τῶν νεχρῶ» σωμάτων τὰ αφῶν διέλθωσιν ὑπονύγια. Καὶ οὕτω δι.λθεῖν ἱστορεῖτοι 
τὴν φάραγγα. Καὶ τὰ μὲν χατὰ τὸν Οὐαλεριανὸν ἐν τούτοις. "Irc 6b τῶν Ῥωμαίων ᾿Εκκλησίας xat- 
τγεῖτο Ξύστος» τῖς δὲ τῶν Αντιοχέων Δημητρ.ανὸς διαδεξάµενος Φλαθιανόν τῆς δὲ τῶν Ἱεροσολύμων 
Ὑμέναιος, Μαζαθάνου θανόντος τῆς δ᾽ £v ᾿Αλεξανδρείᾳ προῖστατο Διονύσιος. 


Varie lectiones οἱ notre. 


(12) 'Avtioysuav. Id sub initium Galieni Marcel- 
linus, lib. xxii, capto scilicet Valeriano ; ante ip- 


PaTrnoL. Gn. UXXXiV 


sam vero infelicem pugnam, accidisse scribit Tre- 
bellius Pollio in xxx Tyrannis. 
Já 


10^1 


JOANNIS ZONARUE 


1065 


XXIV. Post Valcrianum, Galienus illius flios, A — KA'. Mexà δὲ τὺν Οὐαλεριανὸν Γαλτηνὸς ὁ ἐχείνν 


imperii Romani politus est, a patre contra Persas 
abeunte in Occidenie relictus, ut iis qui Italie 
male coyitarent, ei Thraciam vastarent, resisterei : 
* qui cum nos amplius decem millia haberet, 
trecenta millia Alemaanorum juxta M«diolanusm 
vicit. Deinde Herulos etiam, gentem Seytbicam, 
et Gotbicam profligavit. Gessit et cum Francis 
bellum. Aureolus vero ex provincia Getiea (sic 
enim Dacia quondam vocabatur) obscuro genere 
ortus (pastor enim fuit) cum a fortuna evehendus 
esset, militavit, sique indwiiria €onseculus ea, 
ut equi imperatorii &uz fidei mandarentur. Quos 
quia preclare iractabat, charus habebatur im- 
peratori. Deinde eum Mysie legiones ingenuum 
per seditionem imperatorem dixissent, et Galienus 
preler cmieros etiam Mauros (hos a Medis pro- 
pagstos esse aiunt) contra eum ad Sirwium ad- 
duxisset : Aureulus magister equilum atrenge 
dimicando, mukis hostibus caesis, reliquos, ip- 
peumque Ingengum rebus desperatis in fugam con- 
jecit, in qua a suis saiellitibus est occisus. Hoc 
domito, Posihuuus contra imperatorem insurgit 
tali de causa. Galiegus filium Galienum, 89342 
adolescentem solertein et furmosuim, quem. impe- 
rii successorem destinabat, in urbe Agrippina reli- 
querat : ut Gallis, quus Scythae premebani, opem 
ferret, Albano cuidain propter setatein commissum. 
Postbumus vero ad custodiam Rheni fluminis reli- 
eius, ut Tianerbenanos Barbaros Romanarum 
provinciarum ineuresione prohiberet : transitu eo- 
rum non aninadverso, in reditu preda onusies 
adortus, multis occisis, predam omnem receptam 
imer milites stalim divisit. Cum autem Albanus 
posuujeret ut ea ad se et Juniorem Galienum 
alferretur : milites ea repetita ad seditieneun im- 
pulsos, ad Agrippinee menia adduxit, Albanumque 
et Jumiorem Galienum e civibus sibi deditos occidit. 
Galienus igitur bello contra Posthumum suscepto, 
primo congressu victus est. Deinde tyraupum in 
fugam conjeetum, Aureolim persequi jubet : qui 
cum euui) assequi possel, diutius persequi nolens, 
causalus esl, se eum adipisci non posee. Quare 
Postbuspum sic elapsum, εἰ copias reparantem, 


vib; τῆς τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίας γέγονεν ἔγχμα 
τῆς, ὃν ὁ πατ]ρ, χατὰ Περσῶν στρατευόµενος, di; 
33 ἑασπέρια εἴασε τοῖς ἐν τῇ Ἰταλίῳ ἐφεδριύουι 
xai τοῖς τὴν θράκην ληϊζομένοις ἀντικαθίστασθα., 
"0; Αλαμανοῖς περὶ τριάκοντα μυριάδας qua 
περὶ τὰ Μεδιόλανα συμθαλὼν μετὰ µυρίων ἑνίκ- 
σεν. Εἶτα καὶ Αἱρούλοις (75), Σχυθιχῷ γένει χαὶ 
Γοτθιχῷ, ἐπεξελθὼν ἑαράτησεν. Ἑπολέμησε δὲ xo 
Φράγγοις. Αὐρίολος δὲ kx χώρας ὧν Γετικῆς, ci; 
ὕστερον Δαχίας ἐπιχληθείσης, καὶ γένους ἀσλμε 
(ποιμῆν yàp ἐτύγχανε πρότερον) τῆς τύχης ἃ 
αὐτὸν εἰς µέγα βουληθείσης ἑπᾶραι, ἑστρατεύσαιν 
χαὶι περιδέξιος Ὑεγονὼς, τῶν βασιλιχῶν ἵππων 
φροντιστὴς προκεχείριστοι Καὶ περὶ τούτους εὐὰ- 


D κιμῶν, κεχαρισµένος ἔδοξε € χρατοῦντι. Té & 


ἐν τῇ Μυσίᾳ στερατιωτῶν στασιασάντων, καὶ rv 
νοῦρν αὐτοχρότορα ἀνειπόντων, xal τοῦ Γαλιλκὺ 
αὐτῷ ἀντιταξαμένου περὶ τὸ Σίρµιον, μετὰ si 
ἄλλων xei Mavpousiouc ἑπαγομένου, ol ἀπὸ Mile 
Ἀφτάγεσθαι λέγονται, ὁ Δὑρίολος ἱπκαρχῶν vt 
ναίως μετὰ τῶν ἱππέῳν ἀγωνισάμενος, πολλοὺ; tiv 
τὰ Ἰγγενούου φρονούντων διώλεσε, καὶ τοὺς λοικεὺς 
ὀτρέφατο εἰς φυγΏν, ὡς καὶ αὐτὸν «y. "Irytwo 
φεύγειν ἀπεγνωκότα καὶ ἐν τῷ φεύγειν ἀναιρεβῆνει 
παρὰ τῶν δορυφόρων αὐτοῦ. Αὖθις οὖν Ilostoops, 
(14) τῷ Γαλιηνῷ ἑπανίσταται. Παῖΐδα yàp ἔχων ἡ 
αὐτρχράτωρ οὗτος ὁμώνυμον, δεξιόν τε χαὶ εὑπρόν- 
ὠπον, ὃν xai τῆς βασιλείας εἶχε διάδοχον, ἐν 
Αγριππίνῃ τῇ πόλει κατέλιπε, τοῖς Γάλλοις ὑτὶ 
Σκυθῶν πορθουµένοις ἀπικουρῄσαντα, Ὢ xai tmi 
᾽Αλθανὸν χεχληµένον ἐπέστησε διὰ τὴν wónya 
αὐτοῦ τοῦ υἱοῦ. ΒΠοστοῦμος δὲ, εἰς φυλαχὴν το 
Ῥήνου ποταμοῦ ἐαθεὶς, ὥστε χωλύειν τοῖς πέρα) 
οἰχοῦσιν Βαρδάροις τὴν εἰς τὴν Ῥωμαῖδα yopw 
διάδασιν, λαβοὺνσί τισι͵, καὶ διαθᾶσι τὸν ποταμὺν, 
xai λείαν ἑπαγομένοις πολλὴν ἐν τῷ ἐπανιένι 
ἐπέθετο, χαὶ πολλοὺς μὲν ἀνεῖλε, τὴν δὲ λείαν ἀφεί. 
λετο ξύμπασαν, xal ταύτην αὐτίχα τοῖς στρατιώ- 
ταις διένειµεν. "O μαθὼν ó 'Ax6avbc, πέµψας ἀο- 
κομισθῆναι αὑτῷ xal τῷ νέῳ Γαλιηνῷ chy λεία 
ἀπῄτει. Καὶ ὁ Ποστοῦμος, συγκαλέσας τοὺς ότρα- 
τιώτας, εἰσέπραττεν ἐξ αὑτῶν τὰ τὴς λείας εἰς 
ἁποστασίαν αὐτοὺς παραχινῆσαι μηχανώμενος, à 


Galienus denuo adortus, in quoddam Gallis oppi- D xai γέγονε' xal μετ’ αὐτῶν τῇ πόλει «ἡ App 


dum compulsum obsedit : sagittaque in dorso 
'etus, ob vulneris dolorem obsidionem solvit. 
, Sed aliud quoque bellum a Macrino est exortum : 
qui cuim duos filios haberet, Macrianum et Quin- 
tum, regnum affectavit, Ac ipse quidem ob alterum 
pedem inutilatum, vestem imperaloriam non induit, 
sed lios induere jussit : atque ab Asianis cupide 
susceptus, cum ad breve tempus adversus Persas 
commoratus esset, contra Galienum se parabat : 


πἰνῃ Λροσέδαλε, xat ol τῆς πόλεως τόν τε malla 
τοῦ βασιλέως xai τὸν ᾽Αλθανὸὺν αὐτῷ ἐχδεδώχασιν, 
οὓς χαὶ ἄμφω ἀπέχτεινε,. Ταῦτα γνοὺς ὁ Γαληνὸς 
πρὸς τὸν Ποστοῦμον ἀπῄει, xal συμμίξας αὐτῷ 
πρότερον μὲν ἠττήθη, εἶτα καὶ ἔπεκράτησεν, ὡς 
καὶ τὸν Ποστυῦμον φεύγειν. Στέλλεται οὖν ὁ Αὐρ:0- 
Ἂος καταδιῶξαι αὐτόν. Ὁ δὲ, καίτοι ὀυνάμενο 
καταλαδεῖν αὐτὸν, οὐκ ἠθέλησεν ἐπιδιῶξαι i5 
πολὺ, ἀλλ ἐπανελθὼν εἶπε μὴ ὀυνηθῆναι αὐτὸν x1ta- 


Varie lectiones et note. 


(73) Αἱρού.οις. lta mss. codd. ut ;Eruli, in 
Regio cod. Amnggni, ut monet Henr. Valesius, 
quos alii Κλούρονς vocant, Lexicom ms. Αιλου- 
poc. Ἑλούρος δὲ ἔθνος, ψιλόν. 


(74) Ποστοῦμος. Ita Zosimo appellatur, Viclor 


et Eutropio /'osthumus, Trebellio, et in Numuims 
Posthumius. 








1069 


συνίστα σερατόν. Καὶ πάλιν 6 Γαλιηνὸς fiauvev 
kn; αὐτὸν, xai Ev πόλει τινὶ τῆς Γαλλίας καταχλεί- 
σας ἐπρλιόρχει «by τόραννον. Ἐν δὲ τῇ πολιορχίᾳ 
πλήττεται βέλει ὁ βασιλεὺς τὰ µετάφρενα, χαὶ νο- 
σσας àx τούτου, τὴν πολιορχίαν διέλυσε. Καὶ 
ἄλλος δὲ «p Γαληνῷ κχεχίνητο πόλεμος παρὰ Μα- 
xpivou (75), ὅς, δύο ἔχων υἱοὺς Μαχριανὺν καὶ 
Koivvov, τυραννίδι ἐπικεχείρηνε. Καὶ αὐτὸς μὲν, 
ὅτι θάεερον πεπήρωτο τῶν σχελῶν, οὐκ ἑνέδυ τὴν 
στολὴν τὴν βασίλειον, τοῖς ὃ᾽ υἱοῖς αὐτὴν περιέδαλε, 
καὶ οἱ àv τῇ ᾿Ασίχ ἀσμένως αὐτὺν προσεδέξαντο. 
Ὁ δὲ ὀλίγα πρὺς Πέρσας ἑνδιατρίφας, ἐπὶ Γαλιηνὺν 
παρεσχευάζετο. Καὶ τοῖς Πέρσαις Βαλλίσταν ἀἄντι- 
κατέστησεν, ὃν αὐτὸς προεχειρίσατο ἴππαρχον, 
καὶ σὺν τούτῳ τὸν νἱὸν αὐτοῦ καταλέλοιπε Κὐϊντον. 
Πέμπει οὖν ὁ βασιλεὺς χατὰ Μαχρίνου xai Μα- 
χριανοῦ τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ «bv Αὑρίολον, μετὰ xal 
στρατηγών ἑτέρων' χαὶ προσµίξαντες αὐτοῖς, ἑχύ- 
χλωσαν σφᾶς, xal τινας ἀνεῖιον,. Ἐφείδοντο γὰρ 
αὑτῶν ὡς ὁμογενῶν, καὶ Ἠλπιζον προσρνῆναι αὖ- 
φοὺς τῷ βασιλεῖ ἐκεῖνοι δ  oüx ἑνεδίδουν, ἐκ δὲ 
τινος *uyalou σνµθάµατος ἅπαντες τῷ βασιλεῖ 
προσεχώρησαν. Βαδίζοντες γὰρ οἱ περὶ τοὺς τυραν- 
νυῦντας ὁρθίας τὰς σηµαίας ἀνεῖχον. El; δὲ τῶν 
σημαίας φερόντων ἓν τῷ βαδίζειν συμποδισθεὶς 
πέπτωχε, καὶ ἡ σηµαία ἐχείνο πεσόντος χατή- 
νεχτο. Ἰδόντες οὖν οἱ λοιποὶ ὅσοι τὰς σημαίας 
ἔφερον, τὴν χλινθεῖσαν σηµαίαν, xaX ἀγνοῄσαντες 


ANNALIUM LIB. XII. 
λήφεσθαι. Ποστοῦμος δ' οὕτω διαφυγὼν, αὖθις A Dalista, quem magistrum equitam crearat, 


1070 
^'ntra 
Persas relicto, adjuncto etiam Quinto filio. Quare 
imperator Aureolum cum afiis ducibus contra Ma- 
crinum et Macrianum misit : qui hoste circum- 
vento nonnullos occiderunt (parcebant enim eis, 
ut popularibus suis) sperantes, eos ultro ad impe- 
ratorem  transituros. Sed cum non cederent, 
fortuito accidit, ut omnes ad officium redirent. 
Nam dumtyrannorummilites erectis signis incedunt, 
quidam ex signiferis impeditus concidit : signoque 
una inclinato, reliqui signiferi causs ignari, pu- 
tantes illum ultro $393 se imperatori submisisse, 
humi prostrati omnes idem fecerunt, Galienum 
faustis ominibus prosequentes ; neque ulli, prater 
Paones, apud Macrinum manserunt. Qui cum et ipsi 
transituri essent, Macrino et fllio, ipserum rogatu, 
ne in hostium potestatem venirent, interfectis, 
imperatori se dediderunt. Galienus vero contra 
Quintum, juniorem Maerini filium, qui totum pene 
Orientem subegerat, Odenatum Palamyrenorum 
ducem misit. Verum Macrini et Macriani clade 
Pannonica nuntiata, multe urbes a Quimto et 
Balista defecerunt. Quos Odenatus Emesm aggressos, 
vicit ; ac Balistam ipse oc^idit, Quintum cives. 
Qua de causa in rei fortiter gest»? premiem dut 
totius Orientis ab imperatore designatus, fidelem 
se erga Romanos prabuit : magnaque parta gloria, 
varias gentes : multis bellis devicit, contra Persas 
etiam re bene gesta. Sed tandem a (ratris sui 8Η9 


ὅπως &xelvr ἐχέχλιτο, ὑπέλαδον (76) ἑχόντα τὸν (1 est occisus. Qui eum jn venatione belluam surgen- 


ταύτην xatéyoyta ἐπιχλῖναι αὐτὴν τῷ βασιλεῖ µε- 
καθέµενον. Καὶ αὐτίχα κἀχεῖνοι πάσας χεχλίκασι, 
καὶ προσούδισαν, xat τὸν Γαλιηνὸν εὐφήμησαν, μό- 
νων τῶν Παιόνων περιλειφθέντων τοῖς περὶ τὸν 
Maxplvov. Εἶτα χἀκείνων µεταθέσθαι βουλομένων, 
ὁ Maxglvoc σὺν τῷ υἱῷ αὐτοῦ μὴ ἐκδοῦναι αὐτοὺς 
αὐτῶν ἐδεήθησαν, ἀλλ ἀνελεῖν πρότερον σφᾶς καὶ 
οὕτω προσχωρῆσαι τῷ βασιλεῖ, ὃ πεποτηχότες οἱ 
Παίονες παρέδωκαν ἑαυτούς. Κύὐϊντός γε μὴν ὃ 


tem prior emisso jaculo dejecisset, eaque de causa 
8 patruo objurgatus, iterum ac tertio idem fecisset : 
Odenatus iratus, equum ei ademit, qux» magná 
ignominia habetur apud Barbaros : et hominem 
ea de causa minas spirantem, in vincula conjecit. 
Sed postea rogatu filii Odenati natu majoris solu- 
tus, stricto gladio ipsam Odenatum, et ejus filium 
liberstorem suum, in convivio interfecit, atque 
ipse etiam ab aliis est occisus. 


νεώτερος τοῦ Μακχρίνου υἱὸς kv τῇ Ἑφᾳ fjv σὺν Βαλλίστα, πᾶπαν αὐτὴν σχεδὸν πεποιηµένος ὀφ' ἐαυτόν. "Eg 
οὓς ὁ Γαλιηνὸς ὩὨδέναθον ἔπεμφψεν, ἡγεμονεύοντα τῶν Παλμυρηνῶν. Τῆς sene δὲ τῶν Maxplvov τῆ; 
κατὰ Παιονίαν συµθάσης ἀγγελθείσης τῷ Κυῖντῳ καὶ τῷ Βαλλίστᾳ, πολλαὶ τῶν ὑπ' αὐτοὺς ἁπέστησαν 
πόλεων. Οἱ 5 ἐν Ἐμέσῃ διῆγον' ἔνθα Ὑενόμενος J Ὠδέναῦος, xat συμθαλὼν αὐτοῖς vixi * καὶ τὸν μὲν 
Βαλλέσταν αὐτὸς ἀναιρεῖ, τὸν δὲ Κὐύῖντον οἱ τῆς πόλεως, Ὠδέναθον δὲ τῆς ἀνδραγαθίας ὁ βασιλεὺς 
ἀμειθόμενος. πάσης ᾿ΔνατολΏς αὐτὸν προεχειρίσατο στρατηγόν. Οὗτος 6 Ὠδέναθος, μέγας γενόμενος, xat 
Ῥωμαίοις πιατὸς, xat ἐν πολλοῖς πολέμοις διαφόρων ἐθνῶν καὶ κατ αὐτῶν τῶν Περσῶν ιστεύσας, 
τελευταῖον ὑπὸ τοῦ ἰδέου ἁδελφόπαιδος ἀνῃρέθη. Ἐν γὰρ Ofjpq τῷ θείῳ συνὼν ἐπεῖνος, ἔπεὶ θηρίον ἑξ- 
έθορε, προεπεχείρησε, καὶ «bv θῆρα βαλὼν áveDav* ὁ δὲ Ὠδέναθος ἠγανάκτησε, καὶ Ἠπείλησε τῷ ἀνε- 
Ψιῷ. 'O δὲ οὖκ ἑπαύσατο, ἀλλὰ καὶ δις καὶ τρὶς τοῦτο &molnse* ὀργισθεὶς ὁ Ὡδέναθος ἀφείλετο τὸν 
ἵππον αὐτοῦ” τοῦτο δὲ εἰς µογάλην Όδριν τοῖς ΒἩαρδάροις λογίζεται. ᾿Αχθόμενος τοίνυν ὁ νεανίας, 
ἡπείλει τῷ θείῳ' ὁ δὲ διὰ τοῦτο τοῦτον ἑδέσμησεν. Ela 6 πρεσθύτερος τῶν Ὠδενάθου υἱῶν λυθῆναι 
τὸν δέσµιον τὸν πατέρα Ἰτήσατο χἀκεῖνος λυθεὶς, συμπισιάζοντι τῷ Ὠδενάθρ ἐπελθὼν μετᾶ 
ξίφους, χἀχεῖνον ἀνεῖλε, xal πὸν ἑκείνου υἱὸν, δι οὗπερ ἑλέλυτο. ᾽Ανῃρέθη δὲ κἀκεῖνος, τινῶν ἐπιθε- 
µένων αὐτῷ. 
Varie lectiones et note. 


(15) Παρὰ Μακρίνου. Quem, ut et filium, Ma- — dosium : Aliquanto melius manus. illa consuluit, 
erianum appellat Trebellius Pollio. que submissis precabunda vexillis petii! veniam 

(76) 'Yxála6orv. id enim signum erat defeetio- — necessitatis, etc. Vide Lucanum, 18. vi ; Orosium, 
nis et deditionis. Pacatus in Panegyr. ad Theo- Jib. vu, cap. 56 ; Aimianum, lib. xxvi, ete... 


. 4011 


IOANNIS ZONARJAE T 


XXV. Deinde Aureolus toti equitatui prefectus, A — KE'. Λὖθις δὲ ἑτέρα χατὰ τοῦ Γαλιηνιῦ izosi- 


homo potens, contra Galienum  insurrexit : εἰ 
Mediolano occupato, se ad invadendum impera- 
torem paravit. Sed ab eo, multis suorum amissis, 
et vulnere accepto, Mediolanum compulsus, ubi- 
que obsessus est. Dum autem Galienus contra 
hostes excursiones facit, imperatrix, quam secuin 
adduxerat, in periculo fuit. Nam cum hostes val- 
jum a paucis admodum militibus custodiri animad- 
vertissent, imperatoris tabernaculum invaserunt, 
imperatricis rapiendz causa. Sed miles quidam 
gregarius, qui ante tabernaculum sedens, calceuim 
pede detractum G23/& consuebat : arrepto clypeo 
et pugione, in eos ferociter irruit, et uno atque 
altero percusso, czeteros illius audacia territos re- 


στασις Υέχονεν, ἣν Αὑρίολος συνεστῄσατο, πάσης 


ἄρχων τῆς ἵππου καὶ µέγα δυνάµενος" ὃς, τὸν 


πόλιν τὰ Μεδιόλανα κατασχὼν, ἠτοιμάξετο au uita, 
τῷ βασιλεῖ. Ἐλθὼν δὲ χἀχεῖνος μετὰ δυνάμεως, 
καὶ τῷ τυραννοῦντι ἀντιταξάμενος, πολλοὺς τῶν 
αὐτῷ αυνόντων διέφθειρεν. Ὅτε χαὶ ὁ Aüplok; 
ἑτρώθη, xal εἰς Μεδιόλανα χατεχλείσθη, παρὰ τῷ 
βασιλέως ἐκεῖσε πολιορκούμενος. Too δὲ T rw) 
ἐπεχδρομὰς ποιουµένου κατά τινας τῶν πολεμῶν, 
ἐν κινδύνῳ ποτὲ γέγονεν ἡ. βασίλισσα: συνῆν γὰρ 
αὐτῷ. Ὡς γὰρ ὁ βασιλεὺς ἐπεξέδραμε μετὰ t» 
πλειόνων στρατιωτῶν, ὀλίγοι πάνυ περισλείφθησαν 
περὶ τὸ χαράχωµα, "περ οἱ πολέμιοι θεασάµενο. 
ἐπηλθον τῇ τοῦ βασιλέως σχηνῇ, ἁρπάσαι ἐιανύ. 


pulit, dum plurium concursu conjux imperatoris B µενοι τὴν βασίἰλισσαν. Εἷς δέ τις τῶν ἐμελημέκη 


erepta est. Quo Mediolanum adhuc obsidente, 
Aurelianus cum equitibus ad Galienum venit : 
cujus occidendi consilium proceres cum Aureliano 
in tum, dum Mediolanum caperetur, differre habe- 
bant in animo. Sed cum id esse proditum intel- 
lexissent, maturaüis insidiis, Galieno hostiuin ad- 
ventum nuntiant, contra quos illi statim sub prandii 
tempus paucis comitantibus egredienti, occurrunt 
equites. Qui cum non procul ab eo distantes , nec 
ex equis descenderent, nec ullum alium honorem 
imperatori debitum baberent : comiles suos rogat, 
quid illi sibi vellent? qui cum respondissent, eos 
imperium illi abrogaturos : statim laxatis habenis 
in fugam conversus, insidiatores equi celeritate 
eflugisset, nisi is ad fossam quamdam territus 
substilissel, ubi persequentibus eum  assecutis , 
& quodam hasta ictus, decidit equo: nec multo 
post ex sanguinis profluvio decessit. lmperavit 
solus, et «um patre, annos quindecim. Animo 
liberali fuit, atque omnibus gratificari studuit, 
neque quemquam voli impolem dimisit: ne ad- 
versariis quidem suis, aut jis qui tvrannos secuti 
fuerant, supplicio affectis. [Ac alii sic periisse Ga- 
lenum, alii ab Heracliano prefecto cxsum esse 
wadunt. Nam cum Aureolus, qui Gallicis legio- 
nibus praerat, mota seditione cum exercitu in 
étaliam contenderet , Galienum contra eum ab- 
euntem, dum noctu in iabernaculo dormil, ab 


στρατιωτῶν πρὸ τῆς σχηνῆς καθήµενος, xai τ d- 
xsiov ὑπόδημα τοῦ ποδὸς ἐχδαλὼν συνέῤῥαστη 
αὐ.ό. Ὡς οὖν εἶδε τοὺς πολεµίους ἐπερχομένας, 
ἁρπάσας ἁσπίδα xal ἐγχειρίξιον, περιθύµως üpyss 
κατ᾽ αὑτῶν, xai πλήξας ἕνα, καὶ δεύτερον, ἀνέχψι 
τοὺς λοιποὺς, ἀποδεδειλιαχότας πρὸς τὴν ἐχείνυ 
ὁρμήν. Καὶ οὕτω πλειόνων συνδραµόντων στρατω- 
τῶν fj τοῦ βασιλέως διασέσωστο Υαμετή. "Ex. ἃ 
π,λιορχοῦντος τοῦ βασιλέως τὰ Μεδιόλανα, Aio. 
λιανὸς σὺν ἑππεῦσι προσῇλθεν αὐτῷ, με cj àv 
ελεῖν αὐτὸν οἱ μεγιστᾶνες τεροεθουλεύσαντο * ύπει- 
τίθεντο δὲ τὸ σχέµµα, ἕως άλφεν τὰ Μεδιβλαν., 
Μαθόντες δ᾽ ἐγνῶσθαι τὸ σφῶν διαδούλιον, ἔπετα- 
χυναν τὴν ἐπιδουλῆν xal στέλλουσἰ τινας πολεµίον 
ἐπιέναι τῷ Γαλιηνῷ ἀγγέλλοντας. Ὁ b αὐτία 
ἐξώρμησε xaz' αὐτῶν, ὥρας ἤδη ἐφεστώσης giam, 
καὶ ὀλίγων συνερεποµένων αὐτῷ. πιόνι ἃ 
συναντώσιν ἰππεῖς' ὧν οὐ πόῤῥω που ἀφεσιώτωι 
αὐτοῦ, xal µήτε τῶν ἵππων ἀποθάντων, µήτε τι 
ἕτερον ποιούντων ἃ πρὺς βααιλεῖς νενόµισται γίν- 
σθαι, Ίρετο τοὺς παρόντας ἐκχεῖνος, Τί οὗτοι jo 
λονται; οἱ δὲ, Παῦσαί σε τῆς ἀρχῆς, ἀπεχρίθησιν. 
Καὶ ὃς αὐτίχα τὸν χαλινὸν τῷ nmt ἑνδοὺς, d; 
φυγὴν ἑτράπη. Καὶ κἂν διέρυγε τοὺς ἐπιδονλεύον- 
τας τῇ ταχυτῆτι τοῦ ἵππου, sl μὴ ὕδατος ἐνέτυχν 
ὀχετφ. Παρελθεῖν γὰρ τοῦτον à ἵππος ἁἀποδ.δειλιΣ- 
κὼς, ἔστη * xal οὕτω νατέλαδον οἱ διώχοντες, xii 
τις xav αὐτοῦ τὸ δόρυ ἠχόντισεν. 'O 6b mint 


Ἠετασ]ίαπο Aureoli conjurato excitatum esse. Qui Ὦ τοῦ ἵππου χατήνεχτο, καὶ ἐπὶ μικρὸν διαρχέσαι, 


cum ei et Claudio viro bellicosissimo, Aureolum 
jam cum magnis copiis adventare nuntiasset, 
Galienum subito nuntio perterritum, ac seminu- 
dum lecte exsilientem, armaque petentem, ab 
illo cz:sum csse. llujus temporibus Xystus, un- 
. decimo Romani episcopatus anno defunctus, Dio- 
" nysium successorem habuit, Demetriano Antio- 
cheno mortuo, Paulus Samosatenus successit qui 
de Christo humiliter docuit, eum bominem esse 
natura communi praditum, οἱ non Deum. Contra 
6385 hunc aliarum Ecclesiarum pastores concilium 
indixerunt, cui etiam Gregorius Thaumaturgus, 
et fraier ejus A&henodorus in:erfuerunt : eumque 
πι perperam de Christo sentientem, convictum, 


ix τῆς τοῦ αἵματο; «τελεύτησε ῥύσεως, βασιλεύσα; 
ἐνιαυτοὺς πεντεχαίδεχα σὺν τοῖς τοῦ πατρός. "Ἡν δὲ 
την Ὑνώμην φιλότιμος xal πᾶσι θέλων χαρίζεσθαι, 
xat οὐδεὶς αἰτούμενος αὐτὸν διηµάρτανεν * οὔτε μὲ) 
τοὺς ἐναντιωθέντας αὐτῷ, i] προστεθέντας τος s» 
ῥαννῄσασιν, ἑτιμωρήσατο. Οἱ μὲν οὖν οὕτως στὸ 
gnoav ἀναιρεθῆναι τὸν Γαλιηνόν * ol δὲ παρὰ "Hoc- 
Χλειανοῦ τοῦ ἐπάρχου σφαγῆναι τοῦτόν φασι. Τώ 
Υὰρ Αὑριόλου ἓν Κιλτοῖς στρατηγοῦντος, xol iz 
α,αοτάντος αὐτῷ Ἠκοντός τε ἐπὶ Ἰταλίαν σὺν ταῖς 
δυνάµεσι, καὶ ὁ Γαλιηνὺς xav! ἐχείνου ἐξωρμτα. 
Ννκτὸς δὲ πρόσεισιν αὐτῷ, bv τῇ σχηνῇ χαθεύδονι 
ὁ Ἡρακλειανὺς κεχοινωνηκὼς πῆς ἐπιδουλῆς xL 
Κλανδίῳ, ἀνδρὶ στρατηγιχωτάτῳ, ἁπαγγέλλων i 











1013 


ANNALIUM LIB. XII. 


1074 


Λὑρίολος ἤδη ἔπεισι μετὰ βαρείας δυνάµεως. 'O δὲ, A Ecclesia cedere jusserunt. Recnsantem, apud Au- 


ποὺς τὸ τῆς ἀγγελίας αἰφνίδιον τεθορυδηµένος, τῆς 
xiivng ἀναθορὼν xat ἡμίγυμνος ᾖτει τὰ ὅπλα. Καὶ 
ὁ Ἡραχλειανὸς πλήττει τοῦτον xatpíav, καὶ ἀπο- 
Χτίννυαιν. Ἐν τοῖς τούτου χρόνοις Βύστος, ὃ τῆς 
Ῥωμαίων Ἐκχλησίας ἐπ ἔτη προστὰς ἔνδεχα, 


relianum, qui tum imperabat, detulerunt. ortho- 
doxi : qui cum deereto iis Ecclesiam auribui 
jussisset, quibus Romani et Italici episcopi suffra - 
garentur, Paulo per ignominiam pulso, Domnus 
successit. 


τελευτᾷ, xal Διονύσιος αὐτὸν διαδέχεται. ᾽Αλλὰ καὶ τοῦ ἓν "Avtvoyeía τὴν τοῦ Χριστοῦ ποιµαίνοντος 
ποίµνην Δημητριανοῦ τὴν ζωὴν ἐχμετρήσαντος Παῦλος ὁ Σαμοσατεὺς παραλαμδάνει τὴν Ἐχχλησίαν, 
ὅς ταπεινὰ περὶ Χριστοῦ ἑδογμάτισεν, ὡς ἀνθρώπου κχοινοῦ τὴν φύσιν γενοµένου, καὶ οὐ Θεοῦ. Καθ’ οὗ 
σύνοδον οἱ τῶν λοιπῶν Ἐκκλησιῶν ποιμένες συνηθροικότες, ἓν fj παρῆν xai Γρηγόριος 6 θαυμάχουριὸς 
χαὶ ὁ τούτου αὑτάδελφος ᾽Αθηνύήδωρος, Ίλεγξαν αὐτὸν κακῶς περὶ Χριστοῦ φρονοῦντα, xal ἀπεχήρυξαν. 
MR πειθοµένου δ᾽ ἐχείνου ἀποστῆναι τῆς Ἐκχλησίας, Αὐρηλιανὸς τότε κρατῶν, xai ἔντευξιν περὶ τούτου 
δεξάµενος παρὰ τῶν ὀρθοδόξων, διάταγμα Edevo, Exclvorg νεμηθῆναι τὴν Ἐκκλησίαν, οἷς ἂν ol κατὰ τὴν 
Ῥώμην καὶ τὴν Ἰταλίαν ἐπίσχοποι πρόσθοιντο. Ἐντεῦθεν ἀτίμως ἐξηλάθη τῆς Ἐχκλησίας ὁ Παῦλος, καὶ 
ἀντεισήχθη Δόμνος. | 

KQ'. Too μέντοι Γαλιηνοῦ ἀνῃρήημένου, Κλαύδιο Β XXVI. Galieno interfecto, Claudius Casar est 


ἀνεῤῥήηθη Καΐσαρ. Καὶ ὁ Αὐρίολος, τὰ ὅπλα χατα- 
ξέμενος, αὐτῷ ὑπετάγη * ὃς, αὖθις τυραννῆσαι ἑτι- 
χξιρῶν, ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν διεφθάρη. Κλαύδιος 
6t (77), χραχστὸς τυγχάνων ἀνὴρ, καὶ δικαιοσύνῃ 
στοιχῶν, ἁπηγόρευσε πᾶσι ζητεῖν ix βασιλέως ἆλ- 
λότρια πράγματα. Νενόμισται γὰρ τοὺς βασιλεῖς 
δύνασθαι δωρεῖσθαι xal τὰ ἁλλότρια, ὅθεν χα) οἱ ἔτι 
χείμενοι νόμοι παρὰ τῇ πολιτείᾳ ἐσχήχασι τὴν ἀρ- 
χἠν. ΠροσΏλθεν οὖν γυνή τις, ἧς χωρίον αὐτὸς πρὸ 
Tf; βασιλείας εἱλήφει Ex βασιλικῆς δωρεᾶς,λέγουσα 
KR λαύδιος ὁ ἵππαρχος ἠδίκησέ µε. Ὁ δὲ, Ὅπερ ὁ 
Κ.αύδιος ἱδιώτης ὢν ἀφείλετο, εἶπεν, ἡνίκα µή 
τ; αὐτῷ τῶν νόμων ἔμελε, εοῦτο βασιᾖεύσας 
ἁποκαθίστησιν. Ἐν Ῥώμῃ δὲ vs, dj σὐγχλητος 
μαθοῦσα τὴν τοῦ Γαλιηνοῦ ἀναίρεσιν, «bv ἀδξλφὸν 
ἐκείνου xai τὸν vibv ἑθανάτωσαν. Too μέντοι Πο- 
στούµου τνραννοῦντος ἔτι, καὶ Βαρδάρων διὰ τῆς 
Μα:ώτιδος διαδάντων λίμνης εἰς ᾿Ασίαν τε xa 
Εὐρώπην καὶ ληϊζομένων αὐτὰς, βουλῆς τε προτε- 
Βείσης τίνι πρὀτέρον ἐπιχειρητέον molépup * ὁ Κλαύ- 
ὃ-ος ἔφη ὡς 'Ο αρὺς τὸν τύρανγον πὀλεμος &pol 
διαφέρει, ὁ δὲ πρὸς τοὺς Βαρδάρους τῇ πο.λτείᾳ. 
καὶ χρὴ προτιµηθηναι τὸν τῆς πο.λιτείας. Οἱ 
Ἡάρθαρο: bà πολλὰς μὲν κατέδραµον χώρας. τὴν δέ 
4€ θεσσαλονίχην ἐπολιόρχουν, f, πάλαι μὲν Ἡμαθία 
καλεῖσθαι λέγεται, Θθεσσαλονίχη δὲ μετονομασθῆναι 
ix τῆς Φιλίππου μὲν θυγατρὸς, Κασάνδρου δὲ γυ- 
ναικὸς Θεσσαλονίχης Αλλ᾽ ἐχείνης μὲν τῆς πόλεως 


designatus, cui Aureolus armis positis se submi- 
sil : sed cum denuo regnum affectaret, a militibus 
oceisus est. Claudius vero cum vir bonus [usti- 
tizeque sectator esset, interdixit ne ultra cuiquam 
bona aliena ab imperatore peteret. Receptum id 
enim moribus erat imperatores etiam aliena do- 
nare, quandoquidem idem jus reipublice stanti 
per leges fuerat. Itaque mulier quaedam, cujus 
predium ipse ante imperium ex dono impera- 
toris acceperat, accessit, a Claudio magistro equi- 
tum injuriam sibi esse factam conquerens. Tum 
ille : Quod, inquit, Claudius, dum privatus erat, 
nec leges curabat, abstulit, hoc [actus imperator 
restituit. Senatus Romanus, Galieni czle eognita , 
fratrem illius et Glium etiam occidit, Cum autem 
Posthumus adhuc tyrannidem obtineret, et Barbari 
Maotide palude superala, Asiam Europamque 
vastarent, ac utrum bellum prius conficiendum 
easet, deliberaretur, Claudius dixit, Bellum Post- 
humicum mea interest, Barbaricum  reipublica, 
cujus in primis habenda est ratio. C:eterum Barbati 
multas provincias incursanies, Thessalonicam , 
que, cum olim Emathia diceretur, a Philippi fllia 
Cassandro nupta hoc nomen accepisse fertur, ob-: 
sederunt : ab eaque repulsi, Alhenas ceperunt. 
Ubi cum omnes libros in unum acervum congo- 
8ί05 crematuri essent, unus ex cordatioribus. 
populares suos a proposilo revocavit : quod Graci,. 


ἀπεχκρούσθησαν * ἐπελθόντε δὲ ταῖς ᾿Αθήναις, Ὦ dum iis rebus occupati, rem militarem neglige- 


ελον αὐτὰς, xal συναγαγόντες πάντα τὰ ἓν τῇ 
πόλει Βιθλία, χαῦσαι ταῦτα ἠθούλοντο. Ei; δέ τις 


rent, facile superari possent. Enimvero Cleode- 
mus, vir Atheniensis, fuga elapsus, coactaque 


Varim lectiones et note. 


(77) Κλαύδιος δὲ. H»c de Claudii justitia, 
verbis Petri Fabri Sanjoriani, lib. n Senestr. cap. 
95. reddidimus, cum lorum sensum vix ceperit 
inlerpres, et quz salebrosa agnovit Henric. Vale- 
sius ad Dionis Excerpta, p. 208. Ea vero de opti- 
mo quodam auctore suipta existimat idem Faber, 
et vocem ἀλλότρια, sive aliena, hoc loco, intelligi 
non debere omnia qui privatus quisque jure do- 
minii pertinet. Nam quis. inquit, fando unquam 
andivit, ea vel peti solita esse, vel ab imperatore 
olim donari potuisse ? nisi forte quod multo ante 


in Asia factitasse Antonium scribit Plutarchus, 
id imperatoribus usuvenerit : quod quidem Fabro 
non placet, qui pertinere edictum istud putat ad 
titulum De petitionibus bonorum sublatis ; ita vut 
aliena intelligi debeant, ca scilicet quie reorum 
quidem, sed indemnatorum adhuc et viventium 
bona sunt, itenique caduca seu vacantia : Imo 
vero ctiam damnatorum et proscriptorum bona, 
qui tamen fisco nuntiata, nondum addita, seu 
incorporata sunt, eum hic quoqué aliena quodam- 
modo esse videantur. 


1015 


JOANNIS ZONATIUE 


M6 


mu.titudine, navibus ex mari hostes adortus, tan- Α τῶν συνετῶν παρ) αὐτοῖς boxoóvcew ἀπεῖρξε τοὺς 


tam cedem edidi, ut reliqui etiam inde aufuge- 
rent. Claudius vero cum eos in variis provinciis 
dispersos, &236G partim navalibus, partim ter- 
yestribus praeliis superasset, multis etiam tempe- 
statum vexationibus et fame consumptis, Sirmii 
sgrotane : eum primoribus exercitus eonvoeatis , 
de imperatore creando diseereret, Aurelianum 
imperio dignum esse dixit. Sunt, qui eum statim 
imperatorem salutatum esse dicant. Alii aaserumnt, 
senatum, Claudii morte audite, Quintiliano fratri 
ejus, ob ipsius desiderium , detulisse imperium : 
qui ut homo simplex ,et ad res gereadas parum 
idoneus, cum Aurelianum a militibus iffiperato- 
rem salutatum esse audivisset , incisa manus vena 
ex profluvio sanguiris uMro necem sibl consciverit, 
per xvi duntaxat dies quaei ssmhiato imperio. De 
spatio imperii Claudii, seriptores won consentiunt : 
quorum alii, enu ueum annum, alii, u£ et Euse- 
bius, biennium imperasse ferunt, Hujus impera- 
toris Claudii ex filia wepos fuit Constans Chlorus, 
Magni Constantini pater. 


ὀμοφύλους τοῦ ἐγχειρήμάτος, φάµενος ὡς περὶ 
ταῦτα ol Ἕλληνες ἀδχολούμενοι πολεμιχῶν Asche; 
σιν ἔργων, καὶ οὕτως εὐχείρωτοι Υίνονται. Κλεδι. 
poc (78) δὲ, ᾽ΔΑβηναῖος ἀνὴρ, διαδράναι ἰσχύσας, 
xai πλῆθος δυναγαγὼν, μετὰ πλοίων Ex. θαλάσσης 
ἐπῆλθεν αὐτοῖς, χαὶ πολλοὺς ἀνεῖλεν, ὥς xal τοὺς 


- περιλειφθέντας ἐκεῖθεν φυγεῖν. Κλαύδιος δὲ χατὰ 


εούτων ὁρμήσας, tv πολλαῖς οχεδασθέντων χώβαις, 
ποτὲ μὲν ναυµαχίαις ποτὲ δὲ χατὰ γῆν συτισταμἰ. 
vat µάχαις ἑνίχησε. Καὶ χειμῶνες δὲ αὐτοὺς ἐχά- 
πωσαν, xai λιμὸς ἐπίεσε καὶ διέφθειρεν. Ἐν ἃ τῷ 
Σιρµίῳ διατρίδων ὁ Κλαύδιος ἑνόσησ6, xal όυγχα- 
λέσας τὸ λογιμώτερον τοῦ στρατεύματος περὶ fan- 
λέως διελέχθη αὐτοῖς , xai τὸν Αὐρηλιανὺν Bion 
τῆς βασιλείας εἶπε τυγχάνειν. Rle: 8 ol λέγουσιν 
ὅτι xal αὐτίχα βασιλέα ἀνεῖπεν αὐτόν. Ἔνοι ἃ 
λέχουσι τὴν σύγχλητον ἓν 'Ῥώμῃ, μαθοῦσαν τῷ 
Κλαυδίου τὸν θάνατον, Κοντιλιανὸν (79) τὸν ἀδελφὺν 
ἐχείνου, διὰ τὸν πρὸς ἱζλαύδιον πόθον ἀξιώσαι τῆς 
βασιλείας, τὸ δὲ στρατιωτιχὸν ἀναγοπεῦσιι τὸν 
Λὐρηλιανόν. ᾿Αφελῆς 85 6v ὁ Κυντιλιανὸς, καὶ πρὸ; 





πραγμάτων ἀποπεφυκὼς µεταχείρισιν, μαθὼν τὴν ἀνάῤῥησιν τοῦ Αἀρηλιανοῦ, ἑαυτὸν ἀνεὈε, τεμὼν 
τὴν φλέδα τῆς οἰχείας χειρὸς, xai τῇ ἐχεῖθεν τοῦ αἵματος ἑναπο! ώξας oh. ἑπταχαίδεχα μήνας ἡμ. 
ρας (80) ὀνειρώξας ὥσπερ τὴν αὐταρχίαν. Ἁλλ' οὐδὲ περὶ τοῦ χρήνου τῆς τοῦ Κλαυδίου ἀρχῆς ἑλ- 
λήλοις συμφωνοῦάιν. ot αυγγραφεῖς. Οἱ μὲν γὰρ ἐφ᾽ ἕνα ἄρξαι τοῦτον ἱστοροῦσιν ἐνιαντὸν, οἱ δ 
ἐπὶ δύο, ὧν ἐστι καὶ Εὐσέδιος. Τούτοα τοῦ βασιλέως Κλαυδίονυ θυγστριδοῦς ἣν Κώνστας 6 Χλωρὸς, i 
τοῦ μεγάλου Κωνσταντίνου πατἡρ. 

XXVII. Aurelianus prineipatu Romanorum po- C KZ. Αὐρηλιανὸς δὲ, τῆς ἡγεμονίας ἐπιθεθηὼς 





tilus, magnates rogavit, quo pacto imperandum 
esset. Quorum unus ei respondit : Si rempublicam 
vite ad ministrare volueris, auro εἰ ferro te munitum 
esse oportebi : ac ferro quidem contra hostes uti, 
μή vero. observantes auro remunerarl. Atque is pri- 
mus sui consHii tulisse fructunr fertur, non multe 
post Aureliani ferrum expertus. Qui principio im- 
perii Christianis clementem so prasbult : sed pro- 
gessu temporis mutatus, perseeutlonem et ipse 
contra eos meditatus est. Verum cum jam decreta 
eontra Christi eultotes. scriberentar, divina vin- 
dieta improbitatem ejus, vita adempla, coercuit. 
Sed nondum de ejus obitu, donec res sub eo gestas 
exposuerimus. Nam cun rei militaris peritissimus 
esset, multa bella prospere confecit. Palamyrenos 
subegit, eorumque γερίπαπι Zenobumam, Probo 
praetore capto, gypto potitam doebellavit et. sub- 
egit. Hanc alíi Romam  perductam viro claro 
nupsisse ferunt : alii in itinere prz animi egritu- 
dine ob mutatam fortunam obiisse : defuncte filiam 
unam uxorem duxisse Aurelianum, czeteras nobili- 
hus Romanis despondisse. Hic Gallias etiam, plu- 
rimis annis a tyrannis occupatas, imperio Romano 


Ῥωμαίων, fjpsto τοὺς àv τέλει ὅπως βασιλεύεη 
χρεών. "Qv εἷς εἶπεν αὐτῷ ὡς 'Eàr βούλειβα 
σιλεῦσαι καλῶς, χρυσῷ σε δεῖ καὶ σιδήρφ αφ" 
φράξαι σεαυτὸν , κατὰ μὲν τῶν «νκούντω 
κθχρηµένον σιδήρῳ, τοὺς δέ ve θερακεύοντας 
χρυσῷ ἁμσιδόμενον. "Oc πρῶτος, ὡς λέγεται, ti 
οἰχείας ταύτης ἁπώνατο συμθουλῆς, μετ οὐ £9 
φοῦ σιδήρου πειραθείς. Οὗτος ὁ αὐτοκράτωρ πρό’ 
pov μὲν τοῖς τὸν Χριστὸν Φεδοµένοις Unt 
προσεφέἐρετο προϊόντος δὲ οἱ τοῦ χρόνου τῆς αὖτ- 
αρχίας, Ἀλλοίωτο, καὶ διωγμὸν ἐγεῖραι χατὰ τῶν 
πιστῶν xoi αὐτὸς ἐδονλεύσατο, καὶ ἤδη χαὶ δι 
τάγματα συνεγράφετο. Αλλ ἐπέσεν 1, θεία δίχη 
τὴν κατὰ τῶν σεδοµένων Ἰησοῦν «bv Χριστὸν ὀρμὴν 


D ες χαχίας αὐτοῦ, ὑποτεμοῦσα τὴν kxslvov ζωήν. 


'AMA µήπω περὶ τοῦ τέλους αὐτοῦ, τὰ ὅ ἓν ἡ 
αὐξαρχίᾳ αὐνῷ πραχθέντα διηγητδον. Zuge 
κώτατος Υὰρ Ov πολλοὺς πολέμους ἑνίκηπε. Tex tt 
γὰρ Παλμυρηνυὺς ἐχειρώσατο, xal τὴν αὐτῶν fer 
λισσαν Ἰηνοδίαν χρατήῄσασαν χαὶ Λἰγύπτου χαὶ τὸν 
ἐχεῖ τότε στρατηγοῦντα Πρόδον ἕλοῦσαν αὐτὸς 1: 
αὐτῆς στρατεύσας χατεπολέμησε xai ὑπέταξε, 
"Hv ἔνιοι piv εἰς Ῥώμην (81) ἀπαχθῆναίι 959 


Varie lectiones οἱ note. 


(78) Κλεόδηµος. Sic tres mss. alter e Wolfianis, 
Κλεομίήδης. | 

(719) Κυντιιαγόν. Quem Quintillum vocat Tre- 
bellius Pollio, ut et Vopiscus in Aureliano : Κύν- 
vtÀ*ov, Zosimus, lib. 1. 

(80) ᾿Επτὰ xal δέχα ἡμέρας. lta etiam Pollio ’ 


Victor paucis diebus imperium tenuisse Quinüillum 


ait. 

(81) "Ην ἔνιοι μὲν εἰς ᾿Ῥώμην. Locum εσας 
Zonar expendit Scaliger ad Eusebium p 339, | 
e M. 








1077 


ANNALIUM LIB. XII, 


1018 


xai ὁ.,δρὶ συναφθῆναι τῶν ἐπιφανεστέρων ἓνί, οἱ A recuperavit : et magistratibus ibi ordinatis Romam 


δὲ xa0' ὁδὺν αὐτὴν θανεῖν λέγουσι, περιαλγήσασαν 
διὰ τὴν τῆς τύχης µεταθολἠν' μίαν δὲ τῶν θυγα- 
τέρων αὐτῆς εἰς γυναῖχα λαδεῖν τὸν Αὐρηλιανὺν, 
τὰς δὲ λοιπὰς ἑπισήμους τῶν Ῥωμαίων συζεῦξαι. 
Οὗτος δὲ τὰς Γαλλίας ἐπὶ πλείστοις ἔτεσι παρά 
τινων τυραννούντων κατεχοµένας, τῇ ᾿Ῥωμαίων 
Ὦγεμονίᾳ αὖθις ἐπανεσώσατ», xal ἄρχοντας ταύταις 
ἐγχαταστῆσας, αὐτὸς ἐπὶ Ῥώμῃην ἐπανελήλυθε, xal 
ἑβριάμδευσεν ἐπὶ ὀχήματος ἑλιφάντων τεσσάρων. 


Αλλὰ χαὶ Γάλλους τάξε πινηθέντας χατηγωνίσατοα.. 


Ἐπεὶ δὲ xal ἐπὶ Σχύθας τὴν στρατείαν ἔθετο, 
ἀνῃρέθη, γενόμενος χατὰ τὴν θρᾷκῴαν Ἡράκχλειαν. 
Ἔρως Υάρ τις χαλούμενος, xaV τῶν ἔξωθεν φερο- 


reversus, $37 quadrigis elephanterum 1trimnpia 

vit. Gallos quoque, tum res novas molitos, devicit. 
Sed cum expeditionem contra Scythas suscepisset, 
juxta Thracie Heracleam est occisus. Nam Eros 
quidam a responsis externis, aut, ut alii tradunt, 
delator, imperatori ea que in eum dicerentur , 
referre solitus, insidias Aureliano, a quo per ira- 
cundiam objurgatus erat, comparavit : et. manum 
cjus imitatus, litteras composuit , quibus potentes 
quidam viri capitis damnarentur, iisque ostensis, 
eosdem ad caedem imperatoris incitavit : qui vite 
sue meluentes, Àurelianum sustulerunt, v1 annis. 
imperio potitum, paucis mensibus demptis. 


µένων (82) ἀποχρίσεων ὧν µηνυςὴς, ὡς δέ swez ἱστοροῦσιν, ὠτακουστὴς xai προσαγγέλλων τῷ pa- 
σ.λεῖ τὰ παρά τινων περὶ αὐτοῦ λεγόμενα, ὀργιαθέντος αὐτὸν τοῦ Αὐρηλιανοῦ, ἐπεθούλευσεν αὐτῷ. 
Kal µιµησάμµενος τὰ ἐχείνου γράµµατα, γραφήν τινα συνέταξεν ὀνόματα περιέχουσάν τινων δυνατῶν 
χελεύουσαν τὴν ἐπὶ θάνατον ἐκείνονς ἀχθήσεσθαι * ἣν ἀχείνοις ὑποδείξας, παρέθηξε τοὺς ἄνδρας πρὸς 
φόνον τοῦ αὐτοχράτορος. Δείσαντες γὰρ ἐχεῖνοι περὶ τῇ σφετέρᾳ ζωῇ, ἐπιτίθενται τῷ Δὐρηλιανῷ, xal 
ἀναιροῦσιν αὐτὸν, ἐξ ἐνιαντοὺς ἠνυκπότα παρὰ τῇ βασιλείᾳ, μηνῶν ὀλίγων (83) ἑνδέοντας.. 

KNH'. "Ov διεδέξατο Τάκιτος, πρεσθύτης dvfp: B ΧΧΥΗΠΙ. Ei successit Tacitus, bomo senex, qui 


πέντε γὰρ ἑτῶν εἶναι xal ἑδδομήχοντα ἀναγράφεται, 
ὅτε ἠρέθη εἰς µοναρχίαν. Τὸ στρατιωτικὸν (84) δὲ 
αὐτὸν ἀνηγόρευσε χαὶ ἀπόντα (iv Καμπανίᾳ γὰρ 
τότε διέτριδεν), ἔνθα δεδεγµένος τὸ ψήφισμα, εἰς 
Ῥώμην εἰσήλασε μετὰ σχήματος ἰδιωτικοῦ, xoi 
γνώµῃ τῆς συγχλήτου τε xal τοῦ δήµου τὴν στολὴν 
περιεθάλετο τὴν βασίλειον. Σχύθαι δὲ «àv Μαιώτιδα 
Σίμνην xdi τὸν Φᾶσιν ποταμὸν περαιωθέντε; [Πόντῳ 
«αἱ Καππαδοχίᾳ ἐπῆλθον καὶ Γαλατίᾳ xat Κιλικία. 
Τούτοις 6 Τάκιτος συµµίξας, xal ὁ Φλωριανὸς 
ὕπαρχος ὢν πολλοὺς ἀνεῖλον ' οἱ δὲ λοιποὶ φυγῇ τὴν 
σωτηρίαν ἑπραγματεύσαντο. Μαξιμῖνον δέ τινα auy- 
γενη ἑαυτοῦ ἡγεμόνα τῆς Σνρίας προεχειρίσατο 
Τάκιτος. Ὁ δὲ χἀκῶς vfj ἀρχὴ χρώμενος ἀνῃρέθη 
παρὰ στρατιωτῶν. Καὶ δείσαντες οἱ τοῦτον ἀνελόν- 


annos Lxxv natus imperium suscepisse dicitur , et 
absens in Campania deelaratus esse a militibus. 
Ubi decreto accepto, privato habitu Romam in- 
gressus, de sententia senatus populique impera- 
toria insignia sumpsit. Cum autem Seyib:», M»o- 
tide palude et Pbaside amne superato, Pontuin, 
Cappadociam, Galatiam et Ciliciam invasissent : 
Tacitus et Florianus prafectus multos occiderunt, 
reliqui fuga salutem quazsiverunt. Cum vero Mazi- 
minum quemdam, a Tacito cognato Syrie ducem 
creatum, milites potestate abutentem oecidissent, 
supplicium ejus facinoris metuentes, imperatorem 
quoque persecuti, nondum vel septimo mense , vel 
juxta quosdam necdum integro biennio in iimpe- 
rio exacto, trucidarunt. 


τες, ὡς οὐχ ἀτιμωρήτους αὐτοὺς ὁ αὐτοχράτωρ παρόψεται, ἐπιδιώξαντες κἀκεῖνον ἀνεῖλον, οὕπω 
ἑθδομον µῆνα παρὰ τῇ βασιλείᾳ ἀνύσαντα, χατὰ δὲ τινας μὴ ὅλους δύω ἐνιαντούς. 


Κ6'. Καὶ toutou. σφαγέντος, δύω χατὰ ταὐτὺν 
ἀνεῤῥήθησαν βασιλεῖς, Πρόδος μὲν ἐν τῇ "Etpa παρὰ 
τῶν στρατιωτῶν, ἓν δὲ "Pop παρὰ τῆς συγχλήτου 
Φλωρ/ανός. Καὶ Ίρχον ἄμφω, Πρόδος piv iv τῇ 
Αἰγύπτῳ xal Συρίᾳ xai Φοινίκῃ xat Παλαιστίνῃ , ὁ 
δὲ γε Φλωριανὺς ἐκ Κιλικίας μέχρις Ἰταλίας καὶ 
τῶν ᾿Εσπερίων. Αλλ' οὗτος οὐδ' ὅλον τρἰµηνον 
ἀνύφας ἐν τῇ ἀρχῇ xaX τῆς ζωῆς ἅμα καὶ τῆς ἔξδου- 
σίας ἑχπέπτωχεν ἀναιρεθεὶς ὑπὸ στρατιωτῶν παρὰ 
Ἡράδου λεγομένων σταλῆναι. Τοῦ δὲ θανόντος, ὡς 
εἴρηται, ὁ Πρόβος τὴν ὅλήν ἐξουσίαν περιεξώσατο, 
ὃς ἑλλογιμώτατος εἶναι ἱστόρηται, καὶ κατὰ πολλῶν 


XXIX. Tacito sublato, duo imperateres eodem: 
tempore sunt declarati, Probus in Oriente a mili- 
tibus, Rome a senatu Florianus. Ac uterque im. 
peravit ; Probus in Egypto, Syria, Phoenicia et 
Palestina : Florianus a Cilicia usque ad Italiam et 
Occidentem Ceterum hie nondum tertio mense 
exacto, et vitam et imperium amisit : a militibus, 
quos Probus subornasse ferebatur, interfectus, 
Quo sic mortuo, Probus totius imperii habenas 
accepit, qui eruditissimus fuisse, et de multis po- 
pulis triumphasse fertur, et milites Aureliani ct 
Probi percussores convoeatos, cum multis oppro- 


ἐθνῶν τρόπαια στήσασθαι, καὶ τοὺς στρατιώτας, D briis occidisse. Saturnino Mauro, qui erat ipsi 


Varic& lectiones et note. 


(82) Kal τῶν ἔξωθεν φδροµέτων. Quibus verbis 
(rumentarium describit, ut observat Casaubonus. 

ide Gloss. med, Lat. 

(85) Μηνῶν dA( yov. Sic mss. minus paucis die- 
bus, Vopiscus. 

(84) Τὸ cepatuwtixóv. Atqui Tacitus impera - 
tor a sot4tu clectus, non a militibus, ut scribit 


Vopiscus : neque eorum sententia requisita, !a- 
metsi prefectus. urbis ZElius C:esianus sic exerci- 
tum. est allocutus in Campo Martio : Vos sanctissi- 
wi milites, et sacratissimi vos. quirites | habetis 
principem, quem. de sententiu omnium exercituum: 
senalua elegit, Tacitum dico, amguatissimum . virum, 
etc. 


1079 


JOANNIS ZONARn.E 


108) 


cnarissimus, regnam affectante, ejus facinoris A οἳ «bv Αὐρηλιανὸν καὶ τὸν Τάχιτον ἀνῃρήχασιι ουν. 


6398 indicem mentiri putans, supplicio affecit : 
Saturninum vero milites occiderunt. Cum alius 
quidam in Britanniis defectionem mmeditaretur , 
quem ipse Probus, Victorini Mauri familiaris sui 
commendatione adductus, ad magistratum eve- 
xerat : cum Victorino expostulavit, qui impetrata 
aJ illum abeundi potestate, se imperatorem fugere 
simulans, amanter a tyranuo gusceptus, noctu oc- 
ciso homine, ad Probum rediit, ob mansuetu- 
dinem, placabilitatem et munificentiam charum 
omnibus. €um Germanis Romanas civitates vexan- 
tibus resisteret, bello diutius durante, ex penuria 
comineatus periclitatus est. Fertur autem maximo 
imbri in castra ejus delato, mulium quoque fru- 
menti (si cui credere libet) depluisse : quo milites 
collecto et. famis periculum effugerint, et hostes 
proffigarint. Est et alia seditio contra Probum 
:nota. Nam Carus, qui parti Europe praerat, 
2nimadverlit suos milites de se imperatore creando 
agitare : qua re Probo significata, petiit ut inde 
revecaretur. Sed cum is ei successorem dare nol- 
let, milites corona facta. Carum vel invitum su- 
scipere imperium coegeruni, statimque cum eo in 
l:aliam properarunt. Quo Probus cognito, exerci- 
trm et ducem, qui illi resisterent, misit. Cum au- 
tem a Caro prope abessent , ducem suum in vin- 
cula conjectum, seque una illi dediderunt. Probus 
vero, ea militum transitione cognita, a suis satel- 


αγαγεῖν, xaX πολλὰ ὀνειδίσαι, καὶ ἀποκτεῖναι * Σ1- 
τορνΐνου δὰ Μαυρουσίου τυραννίδι ἐπιχειρήσαντος, 
ὃς fv αὑτῷ φίλτατος, τὸν τοῦτο µεμηνυχότα ἔτιμω- 
pf,aavo, τῇ ἀγγελίᾳ διαπιστῶν » 6 δὲ Σατορνῖνος ὑπὸ 
στρατιωτῶν ἀνῃρέθη. Ἔτερος δέ τις iv Βρεττανίαις 
ἀποστασίαν διεµελέτησεν, ὃν ἐπὶ «t.c ἀρχῆς ὁ βασι- 
sug ἐποιῆσατο, Βεκτωρίνου Μαυρουσίου ᾠχειωμένου 
αὐτῷ, τοῦτο αἱτησαμένου. Kat τοῦτο μαθὼν ὁ Πρ. 
δος, ditio τὸν Βικτωρῖνον. Καὶ ὃς πεμφθῆναι πρὶς 
ἐκεῖνον ᾖτήσατο, xal ἀπῄει ὡς δῆθεν φεύγων τὸν 
αὑτοχράτορα, καὶ ἁσπασίως παρὰ τοῦ τυραννήταν- 
τος ὑπεδέδεχτο. 'U δὲ διὰ τῆς νυχτὸς ἀνελὼν αὐτὸν, 
ἐπανῆλθε πρὺς Πρόδον. Ἐφιλεῖτο δὲ παρὰ πάντων 
ὁ Πρόδος, ὡς πρᾶος χαὶ εὐμενῆς xol φιλόδωρος, 
Οὗτας τῷ ἔθνει τῶν Γερμανῶν ἐπιτιθεμένων ταῖς 
ὑπὸ Ῥωμαίους πόλεσιν ἀντιταττόμενος, τοῦ κο)ί- 
pov πλείονα χρόνον ἐπικρατήσαντος, ἓν περιστάσει 
ἐγένετο, λιμοῦ συµθεθηχότος ἐπὶ τῇ αὐτοῦ στρατιᾷ. 
Ὅτε λαῦρος λέγεται χοαταῤῥαγῆναι ὄμδρης tv τῷ 
αὐτοῦ στρατοπέδῳ, τῷ δ᾽ ὑετῷ xal οἵτον συγκατι- 
νεχθῆναι πολὺν, εἴ τισι τοῦτο πιστεύοιτο” xal τῆν 
στρατιὰν συναγαγοῦσαν αὐτὸν, δι αὐτοῦ τραφῆναι 
καὶ διαπεφευγέναι τὸν χίνδυνον, καὶ τοὺς ἑναντίους 
κατατροπὠσασθαι. Γέγονε δὲ xav αὐτοῦ xol ἄλλη 
τις ἐπανάστασις. Μέρους γὰρ τῆς Εὐρώπης ὁ Κάρος 
ἄρχων ἔγνω τοὺς ὑπ αὑτὸν στρατιώτα; βουλενομέ, 
νους ἀνειπεῖν αὐτὸν αὐτοχράτορα, xoi τοῦτο τῷ 
Πρύδῳ ἑδήλωσε, δεόµενος ἐχεῖθεν ἀναχληθῆναι. Ὁ 


| tibus est interfectus, non integris νι annis impe- ϱ δὲ οὐχ ἤθελεν ἀφελέσθαι αὐτὸν τὴν ἀρχὴν. Περι- 


rio functus. 


στάντες οὖν οἱ στρατιῶται τὸν Κάρον, xal ἄχοντε 


καταδέξασθαι τὴν τῶν 'Puopalov ἀρχὴν ἑδιάσαντο, καὶ αὐτίχα σὺν αὐτῷ ἐπὶ Ἱταλίαν ὡρμήκχεσιν. Καὶ 
Πρόδο: τοῦτο μαθὼν στράτευμα ἔπεμφε σὺν ἄρχοντι ἀντιστῆναι αὐτῷ ' ἤδη δὲ πλησιάσαντες οἱ πεμφθέν- 
τες τῷ Κάρῳ, ὁ:σμήσαντες τὸν ἄρχοντα ἑαυτῶν, χἀχεῖνον καὶ ἑαυτοὺς τῷ Κάρῳ παραδεδώχαπιν, Ὁ 
δὲ Πρόδος ὑπὸ τῶν οἰχείων δορυφόρων ἀνῄρητο, µαθόντων τὴν τῶν στρατιωτῶν πρὸ; Κάρον προσχώ: 
ρησιν. 'O δὲ χρόνος τῆς αὐταρχίας τοῦ Πρόδου οὐχ ὁλόχληροι Υεγόνασιν ἐνιαυτοὶ EE. 


XXX. Carus rerum potitus , filiis suis Carino οἱ 
Numeriano imperatorio diademate ornatis, sta- 
tim contra Persas profectus, Numeriano filio co- 
mitante, Ctesiphontem et Seleuciam occupavit. 
Sed Romani eum in cavo quodam loco castra 
haberent, pene undis essent oppressi, fluvio prz- 
terfluente per fossam a l'ersis in eos emisso. Ve- 
rum Carus profligatis hostibus re bene gesta cum 
magna captivorum multitudine, opimaque przda 
Romam rediit. Deinde Sarmatas tumultuantes 
acie vicit, et gentem subegit. Fuit natione Gallus, 
sed vir fortis, et rei militaris peritus. De morte 
ejus non eadem historici prodiderunt. Nam alii in 
expeditione Hunniea occisum ferunt; alii, cum 
639 ad Tigrim fluvium castra baberet, una. eum 
tabernaculo suo fulmine confílagrasse. Quo sive 
hoc sive illo modo sublato, Numerianus filius 


A'. Κάρος δὲ τῆς βασιλείας γενόμενος Lyxpatis 
τοὺς οἱ εείους υἱοὺς (85) Καρῖνον καὶ ἵΝουμεριανὸν 
ἑταινίωσε βασιλιχῷ διαδήµατι. Καὶ αὐτίκα χατὰ 
Περσῶν ἐξεστράτευσεν ἅμα τῷ Ev τῶν παίδων τῷ 
Νουμεριανῷ xal χατέσχε Κτησιφῶντά τε xal Σελεύ- 
χειαν. Μικροῦ δ ἂν ἐκινδύνευσε τὸ στράτευµα τὸν 
Ῥωμαίων. Ἑν κοίλῳ γὰρ ἑστρατοπεδεύσαντο τόπψ’ 
ὃ οἱ Πέρσαι θεασάμενοιτὸν ἐχεῖ παραῤῥέοντα ποτα” 
μὸν εἰς τὺν κοῖλον ἐχεῖνον τόπον διὰ διώρυγος πα" 


D φἔχασι. Τοῖς Πέρσαις δὲ προαδαλὼν ὁ Κάρος, εὐτύ- 


χησε, xai χατετρωπώσατο αὐτούς. Καὶ ἑπανέζευξεν 
εἰς Ῥώμην, ἄγων αἰχμαλώτων πλτθὺν xal iav 
πολλἠν. Εΐτα τοῦ ἔθγους ἑπαναστάντος τῶν Σαρµα” 
τῶν, κἀχείνοις προσµίξας νιχᾷ, χαὶ τὸ ἔθνος ὑπέτα- 
ξευ. "Oc τὸ μὲν γένος Γαλάτης (86) v, ἀνδρεῖος δὲ 
xai τὰ πολέμια δεξιός. Ὁ δὲ περὶ τῆς τελευτῆς 
αὐτοῦ λόγος οὐχ ὁμοίως τοῖς ἱστορήσασι GvT[É- 


Varie lectiones et note. 


(83) Τοὺς οἰνείους υἱούς. Hinc in legum aliquot 
Cari inseriptionibus : /mpn. Carus, Carinus, et 
Numerianus A. A. A. quod observatum a Casau- 
hono, qui id Zonaram 23 probo quodam auctore 
accepisse existiuiat. 


(86) Γαλάτης. ld est Gallus. inquit Casaubones 
ad Vopiscum in Caro, qui illius patriam incer- 
tam fuisse ait, et Rome natum videri vult. At 
uterque Victor οἱ Sidonius Narbone geuitum 
scribunt. Wolfius Gulata, verterat. 











1081 


ANNALIUM LIB. χι. 


1082 


Υοαπται. Οἱ μὲν γάρ φασι χατὰ Οὕννων BoxpazeU- A ejus, solus in exercitu relictus imperator , statim 


χότα ἐχεῖσε ἀναιρεθῆναι, oi δὲ παρὰ τῷ ποταμῷ 
Τέγρητι λέγουσιν αὐτὸν ἐσχηνῶσθαι, ἐχεῖ xal τᾶς 
αὐτοῦ στρατιᾶς βαλομένης τὸν χάρακα, Ev0a χεραυνῷ 
την Exelvou σχηνὴν βληθῆναι, xal συνδιαφθαρῆναι 
αὑτῇ χἀχεῖνον ἱστόρησαν. "Q ἐπεὶ τὸ βιώσιμον εἴθ) 
οὕτως εἴτ' ἄλλως ἐπιλελοίπει, Νουμεριανὸς ὁ υἱὸς 
αὗτοῦ μόνος βασιλεὺς iv τῷ στρατοπέδῳ περιελέ- 
λειπτο, xal αὐτίκα χατὰ Περσῶν ἑστρατεύσατο. Καὶ 
συῤῥαγέντος πολέμου ἐπικρατεστέρων τε τῶν Περ- 
σῶν γεγονότων, xat κλινάντων νῶτα Ῥωμαίων, οἱ 
μὲν αὐτὸν ἓν τῇ ouyfj, συλληφθῆναι ἱστόρησαν, χαὶ 
ὅλου τοῦ σώματος τὴν δορὰν ἀποσυρῆναι δίχην 
ἁἀσχοῦ, xal οὕτω διαφθαρῆναι * οἱ δὲ ἐκ Περσίδος 
αὐτὸν ἓπανιόντα ὀφθαλμίᾳ περιπεσεῖν συνεγράφαντο, 
καὶ παρὰ τοῦ οἰχείου πενθεροῦ ἐπάρχοντος τοῦ 
στρατοπέδου ἀναιρεθῆναι, τῇ αὐταρχίᾳ ἔποφθαλ- 
µ,άσαντος, μὴ μέντοι χαὶ τυχόντος αὑτῆς. 'H γὰρ 
στρατιὰ τὸν Διοχλητιανὸν αὑτοχράτορα εἴλετο, ἐχεῖ 
τότε παρόντα, xat ἀνδρείας ἔργα πολλὰ Ey τῷ χατὰ 
Περσῶν πολέμῳ ἐπιδειξάμενον. Θάτερος μέντοι τῶν 
Kápou viov ὁ Καρῖνος εἰς 'Ῥώμην διάγων, χαλεπὺς 
τοῖς Ῥωμαίοις ἐτύγχανεν, ἁἀσελγῆς γενόμενος, xal 
cube, xal µνησίκαχος. "Oc ὑπὸ Διοκλητιανοῦ εἰς 
"Ῥώμην ἐπιδημήσαντος διεφθάρη. 'O 55 τῆς τούτων 
ἀρχῆης χρόνος οὗ γέγονε καθ) ὁλόχληρον τριετής. Ἐν 
τούτοις τοῖς χρόνοις Μάνης ὁ τρισκατάρατος Ex τῶν 
Περσῶν εἰς τὴν xa0' ἡμᾶς οἰκουμένην παρεισφθα- 
pt, ἓν ταύτῃ τὸν οἰχεῖον ἰὸν ἐξήμεσεν, ἀφ᾽ οὗ τὸ 
τῶν Μανιχαίων ὄνομα μέχρι τοῦ νῦν οὐχ ἐπέλιπεν" 
ὃς ποτὲ piv Παράκλητον ἑαυτὸν χαὶ Πνεῦμα ὦνό- 
giae ἅγιον, ᾧ τὸ τῆς πονηρίας πνεῦμα προφανῶς 
ἐγχατῴκιστο” ποτὸ δὲ Χριστὸν ἑαυτὸν ἑχάλει, ὁ ὑπὸ 
τῶν δχιµόνων εἰς λειτουργίαν ἐχείνους χρισθεὶς, 
x31 μαθητὰς ἐπήγετο δώδσχα, τῆς αὐτοῦ φλυαρίας 
2: ινωνούς τε xal χήρυχας, ἣν ix πολλῶν ἀθέων 
δογμάτων τῶν fn ἀπεσθηχυιῶν αἱρέσεων συν- 
εόρησε. Διονυσίου μέντοι τοῦ τοὺς ἓν Ῥώμῃ πι- 
στοὺς ποιµαίνοντος ἕτη ἑννέα ἐν ταύτῃ τῇ λειτουρ- 
γίᾳ ἠνυχότος xal µεταστάντος, Φήλιξ τὸν τῆς 'Ῥώ- 
µης ἱερατικὸν διεδέξατο θρόνον. Τούτου δὲ μετὰ 
χρόνον θανόντος πενταετῆ, Εὐτυχιανὸς Ἠξιώθη τῆς 


Persis bellum intulit, commissoque prelio, cuin 
Romani a Persis superati terga dedissent, alii eum 
in fuga comprehensum, pelle toto corpore utris 
instar detracta periisse memorant : alii, cum in 
reditu ex l'ersia ex oculis laboraret, a socero suo 
pretorio prefecto cupiditate imperii interfectum 
esse : quod tamen non sit assecutus, Diocletiano 
a militibus delatum, eo bello Persico multis forti- 
bus facinoribus nobilitato. Ceterum alter Cari 
fillus Carinus, cum Romanis gravis esset, luxurio- 
sus, crudelis, et ultor injuriarum, a Diocletiano 
Romam ingresso occisus est. Tempus imperii ho- 
rum trium, triennium ron explevit. His tempo- 
ribus Manes, homo detestandus, ex Persia in 
nostrum orbem delatus, suum venenum evomuit : 
unde Manichzorum nomen in hunc usque diem 
durat. Is alias Peracletum et Spiritum sanctum se 
esse profitebatur, cum Spiritus improbitatis evi- 
denter in eo habitaret : alias Christum se nomi- 
nans, cum a d::monibus ad ipserum ministerium 
unctus esset ; duodecim discipulos sui delirii, ex 
multis sectis jam desilis coacervati, socios εἰ prse- 
cones cireumducebat. Dionysius cum Romse fideles 
ix annis pavisset, defunctus, Felicem successorem 
habuit. Cui post quinquennium mortuo, Eutychia- 
nus successit. Quo intra x menses illum conse- 
cuto, pastoris munus Caio est mandatum : qui cum 
annos circiter xv Ecclesie przfuisset, Marcellinum 
habuit successorem. Hi temporibus persecutionum 
fuerunt. In Antiochena Ecclesia post Domnum 
episcopus fuit Timzus, Timzo successit Cyrillus, 
Cyrillo Tyrannus : sub quo Ecclesiarum oppagna- 
tio viguit, ac tyrannis facta est intolerabilis. Hie- 
rosolymitanam Ecclesiam post Hymens:um guber- 
navit Zabdas : quo paulo post defuncto, thronum 
eum Hermon ornavit. Alexandrie Maximo, qui 
post Dionysium xvi annis Ecclesiam inoderatus 
est, mortuo, AQ Theon factus est episcopus : 
cui successit Petrus, qui obtruncatus martyrii co- 
ronam suscepit. Ác pontificum successiones hz 


fuerunt. 


τῶν Ῥωμαίων ἐπισχοπῆς. Οὕπω δὲ μησὶ δέχα καὶ οὗτος ἐπισχοπήσας μετήλλαξς τὴν ζωὴν, χαὶ ἀντεισ- 
Ίχθη εἰς τὸ τῆς ποιμαντικῖς λειτούργημα Γάϊος. Οὗπερ ἀμφὶ τὰ πεντεκαίδεκα ἔτη προστάντος τῆς 
Ἐκκλησίας Μαρκελῖνος διάδοχος γέγονεν. Οὗτοι δ᾽ ἦσαν ἐν τοῖς χρόνοις τῶν διωγμῶν. Ἐν δὲ γε τῇ 
᾽Αντιοχέων Ἐκχλησίᾳ μετὰ Δόμνον ἐπεσχόπησε Τίμαιος, τὸν δὲ Τίμαιον διεδέξατο Κύριλλος, καὶ 
μετὰ Κύριλλον Τύραννον ὁ θρόνος ἐδέξατο, καθ ὃν ἡ τῶν Ἐκκλησιῶν πολιορχία τὴν ἀκμὴν ἔσχηκε χαὶ 
$ τυραννὶς ἀφόρητος Ὑέγονε. Τῆς δὲ τῶν Ἱεροσολύμων Ἐγχλησίας μετὰ τὸν Ὑμέναιον προέστη 
Ζάθδας (81), οὗ μετ οὐ πολὺ κεχοιµηµένου, Ἕρμων τὸν θρόνον τοῦτον ἑχόμισεν. Ἐν δὲ τῇ ᾽Αλεξανδρείᾳ 
Μαξίμου τοῦ μετὰ Διονύαιον ἔτεσιν ὀχτωχαίδεκα τὴν ἱερουργίαν ἀνύσαντος, τὸ χρεὼν λειτουργήσαντος. 
Θ: ὤνας ἐπεσχόπησεν. "Ov διεδἐξατο Πέτρος, ὃς xat τὸν τοῦ μαρτυρίου στἐφανον ᾖρατο, τν χεφαλὴν 
ἑκταηθείς. Αἱ μὲν οὖν τῶν ἀρχιερέων τούτων διαδοχαὶ ἔσχον οὕτως. 

ΛΑ’. Διοχλητιανὸς δὲ τὴν ἡγεμονίαν λαχὼν, ὃς Ὁ XXXI. Imperium autem Diocletianus est adeptus, 
Δαλμάτης μὲν ἣν τὸ Ὑένος, πατέρων δ' ἀσήμων — natione Dalmata, obscuris ortus parentibus, ct, 
(sib; δὲ ἀπελεύθερον αὐτόν φασιν ᾿Ανουλίνου — ut quidam tradunt, Anulini senatoris libertus, ex 
συγχλητικοῦ), t£ εὐτελῶν στρατιωτῶν δοὺξ Μυσίας — milite gregario Mysia dux evasit. Alii vero co- 


Varie lectiones et nota. 
(51) Ζάέξαγ. Duo codd. Reg. ct Colbert. Ζάμόδαν, alter Reg. Zü.óav proferunt. 


1083 


JOANNIS ZONARJE 


18 


mitem domestcormm fuisae tradunt, quos non- A ἐγένετο ἄλλοι δὲ κόκητα δοµεστίχων αὐτὸν γενέσθαι 


nulli equites esse putant. Apud Γιο pro con- 
cione affirmavit, se οδούς Numeriani non fuisse 
conscium : simulque ad Aprum praefectum militum 
conversus : Hoc, inquit, illius percussor est, eumque 
ense arrepto, interfecit. Romam cum venisset, 
rerum administrationem suscepit : considerataque 
principatus amplitudine, sive quarto, sive, ut 
alii docent, secundo imperii anno, collegam 
Maximianum Herculium asciscit, tantzz moli rerum 
so unum imparem esse ralus. Ambo igitur con- 
sentientibus animis persecutionem contra Chri- 
stianos instituerunt, superioribus omnibus vehe- 
menliorem et imimaniorem. Summo enim studio, 
4ο potius furore, Dei nostri Jesu Christi aalutare 
nomen in omnibus delere terris sunt eonati. Quo 
wmpore tanta eoram qui pro Christi confessiene 
ia omnibus civitatibus et provinciis fortiter oc- 
cumberent, multitudo fuit, ut eorum iniri nu- 
merus zgre possit. Hanc enim carnificinam ca- 
teris rebus omnibus antevertendam esse putabant. 
Busiridem vero et Coptum urbes, Thebis ZEgy- 
ptiacis vicinas, cum  defecissent, Diocletianus 
cepit atque evertit. Post, Alexandria quoque et 
Agyptus Aehille quodam auctore arma contra Ro- 
manos Sumpserunt: sed Diocletiano haud diu 
restiterunt, multique seditionis concitatores una 
eum Achille prenas dederunt. Diocletianus porro 
et Maximianus, suum uterque generum Czsares 
declararunt : Diocletianus Maximinum Gallerium, 
«ui filiam Valeriam desponderat : Herculius Maxi- 
mianus Constantium, quí a pallore Chlorus voca- 
batur, nepotem Claudii, qui paulo ante imperarat, 
ut jam exposui, desponsa filia Theodora. Quamvis 
autem ambo Cesares uxores haberent, tamen re- 
pediatis illis, imperatorum affinitatem prsetulerunt. 
Maximianus in Gallias GA profectus, Amandi 
cujusdam motum repressit. Crassum, qui Britan- 
niam per triennium occuparat, prxfectus Ascle- 
piodotus sustulit. Quinque-Gentianos qui Africam 
occuparant, Hereulius debellavit. Constantius 
Casar in Galliis adversus Alemannos bellum ge- 
rene, eodem die et victus est, et vicit. Nam pri- 
mum cum Álemanni magno impetu in ejus exerci- 


φασί. Δομεστίχους bé τινες τοὺς ἱππέας νοµίζουσι, 
Διαλεγόμενος δὲ τοῖς στρατιώταις διεβεδαίου μὴ 
χοινωνῆσαι τῷ φόνῳ τοῦ Νουμεριανοῦ * xal ἐν τῷ 
ταῦτα λέγειν στραφεὶς πρὸς τὸν "Άπρον ἔπαρχον 


εὕντα τοῦ στρατεύματος, Οὗτος, ἔφη, ὁ ἑκείγου 


φονεύς. Καὶ αὐτίχα τῷ μετὰ χεῖρας ξίφει αὐτὸν 
ἀνεῖλεν. "Ev δὲ τῇ ᾿Ρώμῃ γενόμενος τῶν τῆς ἀρχῆς 
πραγμάτων ἀντεποιῆσατο, xal τῆς τούτων fito 
διοικήσεως. Απιδὼν δὲ πρὸς τὸ εἲς βασιλείας 
ὑπέρογχον, χοινωνὸν αὐτῆς προσλαμθάνεται xoti 
τὸ τέταρτον ἔτος τῆς ἡγεμονίας αὐτοῦ, f xo 
ἑτέρους χατὰ «b δεύτερον Μαξιμιανὸν τὸν Ἔρχοί- 
)wv, μὴ ἑαυτὸν µόνον ἁρκοῦντα πρὸς τοδαύτης 
ἀρχῆς διοίχησιν λογισάµενος. "Αμϕω τοίνυν συµ»- 
πνεύσαντες διωγμὸν ἐγείρουσι χατὰ Χριστιανῶν, 
τῶν πρὶν Ὑεγονότων ἁπάντων σφοδρότερὀν τε xdi 
ἀγριώτερον. Ἑκθύμως γὰρ, μᾶλλον δὲ περιμανῶς 
τὸ τοῦ θεοῦ ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἔσπευδον ἐκ zi- 
σης γῆς ἑἐξαλέῖφαι σωτήρ'ον ὄνομα. "Ote χατὶ 
πᾶσαν πόλιν χαὶ χώραν τοσοῦτοι ὑπὲρ τῆς εἰς 
Χριστὸν ὁμολογίας ἡνδρίσαντο, ὡς μηδ ἀριθμψ 
σχεδὺν αὐτοὺς ὑπαχθῆναι ῥάδιον εἶναι: ἔργον γὰρ 
τοῦτο τῶν ἄλλων ἁπάντων ἑτίθεντο σπουδαιύτερ». 
Βουσίρεως δὲ xoi Κοπτοῦ πόλεων Αἰγυπτιαχῶν 
περὶ τὰς ἑἐχεῖ Θήδας οἰχουμένων εἰς ἀποστασίαν 
ἐχχλινασῶν, ὁ Διοχλητιανὸς ἑχστρατεύσας xxt 
αὐτῶν εἷλέ τε xai αὑτὰς χαὶ κατέσκαψεν. E αὖ- 
θις Αλεξάνδρεια καὶ ἡ Αἴγυπτος ἀντῆραν χεῖρα Ῥω- 
μαΐοις, Αχιλλέως τινὰς εἰς τοῦτο τοὺς Αἰγυπτίους 
ὑπαγαγόντος ΄ ἀλλὰ ᾿Ῥωμαίων αὐτοῖς ἑπελθόντων 
σὺν Διοχλητιανῷ, οὐκ ἀντέσχον ἐπὶ πολὺ, xal πο]- 
λοὶ τῶν αἰτίων τῆς στάσεως ἀνηρέθησαν, χαὶ at 
Αχιλλεύς. Διοχλητιανὸς δὲ xal Μαξιμιανὺς Καίσε- 
pac ἐχειροτόνησαν τοὺς ἑαυτῶν χηδεστὰς, ὁ μὲν 
Διοχλητιανὸς Μαξιμῖνον τὸν Ῥαλλέριον, τὴν οἰκείεν 
θυγατέρα συζεύξας αὐτῷ Βαλερίαν ' ὁ ὃ 'Epxoi- 
λιος Μαξιμιανὸς Κώνσταντα (88), ὃς ἐπεχλήδη 
Χλωρὸς διὰ τὴν ὠχρότητα, θυγατριδοῦν ὄντα Κλαι- 
δίου τοῦ πρὺ μικροῦ βασιλεύσαντος, ὡς ἤδη µ 
εἴρηται, xai αὐτὸς τούτῳ τὴν ἑαυτοῦ θυγατέρα 
Θεοδώραν κατεγγυήσας. Καὶ ἄμφω δὲ xo Καΐσαρε 
τούτω Υαμετὰς εἰχέτην: ἀλλὰ διὰ τὸ πρὸς τοὺς 
βασιλεῖς χῆδος τὰς μὲν ἁἀπώσαντο, ταῖς δὲ τῶν 


tum irruerent, terga omnes dederunt, quos dum D! βασιλέων θυγατράσι συνῴχησαν. ᾽Αμάνδου δὲ ste 


Constantius fuga postremus consequitur, parum 
abfuit quin portis jam clausis caperetur : ac plane 
ab hostibus comprehensus esset, in eum capiendum 
intentis, nisi funibus ex muro demissis aitractus 


esset. lta conservatus, atque in urbem receptus, 


convocato statim exercitu, oratione habita, qua 
militum animís alacritatem ad rem strenue geren- 
dam attulit, ac fiduciam quamdam quasi inspi- 
ravit, statim duxit contra hostem, atque illustri 
victoria politus est, circiter Lx millibus Aleman- 


νεωτερίσαντος ἐν Γαλλίαις, Μαξιμιανὺς iris 
γενόμενος τὸν νεωτερισμὸν κατέστειλε. Κράσσον 3$ 
Πρεττανίαν χατεσχηχότα ἐπὶ ἐνιαυτοὺς τρεῖς ὁ 
ἔπαρχος ἀνεῖλεν ᾽Ασχληπιόδοτος: xal πέντε τικυν 
Γεντιανῶν (89) τὴν ᾽Αφϕρικὴν κατασχόντων, ὁ Ἐρ- 
κούλιος τούτους κατηγωνίσατο. Ὁ δέ γε Καΐσιρ 
Κώνστας ἓν ταῖς Γαλλίαις πρὸς Λλαμαννοῦς μαχό- 
µενος τῆς αὐτῆς ἡμέρας ἵττητο xal νενίχηχ, 
Πρότερον μὲν γὰρ τῶν ᾽Αλαμαννῶν τῇ αὐτοῦ 
στρατιᾷ μετὰ ῥύμης ἑφορμησάντων σφοδρᾶς, εἰς 


Varie lectiones et note. 


(88) Κώνσταντα. Ita Zonaras (οπείαπίοπι per- 
pe'uo vocat, quem alii. Constantium : quemadmo- 
dum ctiam Constantinus l'orobyrog. lib..De adin, 


imp. cap. ult. et Mensa 21 Maii. —. i Fu- 
(89) Τινῶν Γεντιωινῶν. Vide Scaligerum 30 7 
sebium, p. 215, 11 edit. 











. 1085 


ANNALIUM LTI8. XII. 


1086 


qurhv ἑτράπησαν ἅπαντες, οἷς xal αὐτὸς ὁ Κώνστας Α norum  ezsis. Apud Persas autem regnavit 


συναποδιδράσκων ἑόλω ἂν παρὰ βραχύ. Ὀπίσω γὰρ 
ἑρχόμενος, χεχλεισµένας εὗρε τὰς πύλας τῆς πὀ- 


λξως. Οἱ δὲ διώχοντες ἐγγίζοντες Ίδη ἔτοιμοι ἦσαν ᾿ 


ἐχεῖνον συλλήψεσθαι, καὶ xàv ἀπήχθη δέσµιος, εἰ 
μὴ σχοίνους ἐκ τοῦ τείχους ἄνωθεν χαθιµῄσαντες, 
ταύταις αὐτὸν ἀνιμήσαντο, Οὕτω δὲ περισωθεὶς xal 
The πόλεως ἑντὸς γεγονὼς, xai τὴν στρατιὰν 
ἀβροίσας αὐὑτίχα, xal λόγοις αὐτὴν παρακλητικοῖς 
sl; ἀλχὴν διεγείρας, xal θάρσος οἷον ἐμπνεύσας 
αὐτῇ, ἔξοισιν εὐθὺς, xal συµµίξας τοῖς πολεμ/οις 
νιχᾷ νίχην περιφανῆ, ὥστε περὶ ἑξήχοντα χιλιάδας 
ἑκείνων πεσεϊν. Βερσῶν δὲ Ναρσοῦ βασιλεύοντος, 
ὃς ἔθδομος ἀναγράφεται βασιλεῦσαι Ἡερσῶν ἀπὺ 
Αρταξέρξου, οὗ πρόσθεν 1) τῆς ἱστορίας συγγραφὴ 
ἐμνημόνευσεν, ὡς αὖθις Ἡέρσαις ἀνανεωμένου τὴν 
βασιλείαν΄ (μετὰ γὰρ τὸν ᾽Αρταξέρξην τοῦτον f| τὸν 
Αρταξάρην, διώνυµον ὄντα, Σαπώρης Ἶρξε Περσῶν, 
xal μετ ἐχεῖνον Ορμίσδας, εἶτα Οὐαραράνης, καὶ μετὰ 
τοῦτον θὑαραράκης, xal αὖθις ἄλλος θὑαραράνης, 
χαὶ ἐπὶ τούτοις Ναρσῆς. Τοῦ Ναρσοῦ τοίνυν τούτου 
τότε τν Συρίαν ληϊζομένου, τὸν ἴδιον γάµθρον τὸν 
} αλλέριον Μαξιμὲνον ὁ Διοκλητιανὸς διὰ τῆς Αἰγύ- 
πτου ἐπὶ τοὺς Αἰθίοπας ἀπιὼν, συμδαλεῖν αὐτῷ μετὰ 
δυνάμεως ἀξιομάχου ἐξέπεμψεν' ὃς xal συμμίξας τοῖς 
Πέρσαις ἠττήθη xal ἔφυγεν. Αὖθις δὲ μετὰ πλείονος 
αὐτὸν ὁ Διοκλητιανὸς ἐξέπεμφε στρατιᾶς. Συμδαλὼν 
οὖν αὑτοῖς πάλιν οὕτως ἐνίκησεν,ὡς xat τὴν προτέραν 
ζεταν ἀναχαλέσασθαι. Τούς τε γὰρ ηλείονας ἀχέχτεινε 


Narses, qui septimus ab Artaxeérxe numeratur : 
cujus supra facta est mentio, ut regni Persiet in- 
siauratoris. Nam post hune sive Artsxerzem, sive 
krtaxarem (utroque enim nomine appellatur ) 
Sapores Persis imperavit. Hunc fHormisdas, Hor- 
ποὶκάαπι Vararanes, Vararanem Vararaces secauis 
est: huic alius Vararanes smecessit, et post hos 
Narses$ regnavit. Contra hunciyitur Narsen, Sy- 
riatr vastantem, Diocletianus per Agyptum in 
AEthiopiam profeetas, generum Galleriue Maximi- 
num, cum justis copiis misit : a Persis victum et 
profligatum, cam majore exercitu ablegavit. Denuo 
igitur hostes adortus, tam illustrem victoriam 
adeptus ost, ut accepte cladis ignominiam abo- 
leret. Persa?um certe quidem partem majorem 
occidit, Narsem yulneratum asque ad interiorem 
Persiam persecutas, ejus uxores, liberos et sorores, 
ac'multos illustres Persas cepit, omnique peeunia 
a Narse in militiam advecta potitus est. Narses 
vero ex vulnere recreatus, per legatos a Diecle- 
tiano et Gallerio, ut sibi 1nulieres et liberi redde- 
rentur, et pacis fedes feriretar, impetravit, cum 
Romanis, rebos omnibus quas volebant, cessisset. 
Aliis quoque multis bellis Diocleíianug et Mazimia- 
mus partim per se, G4 partim per Casares et 
duces prospere conlectis, imperii fines amplifiea- 
runt. Quibus vietoriis elatus Diocletianus, se non 
smplius, ut. prius, a senatu s»latati, sed adorari 


τῶν Περσῶν, καὶ τὸν Ναρσῆν τρωθέντα µέχρι τῆς (y voluit: vesten saas et calceos auro, gernmis, marga- 


ἑνδοτέρας Περσίδος ἑδίωχε, xal τὰς τούτου Tovalxa; 
καὶ τοὺς παΐδας, καὶ ἀδελφὰς αἰχμαλώτους ἀπήταγε, 
xal χρήματα ὅσα ἐπήγειο Ναρσῆς στρατενόµεένος 
ἐχειρώσανο, καὶ πολλοὺς τῶν iv Πέρσαις περι- 


ritis exornavit, et jmwperatoria insignia majoribus 
sumptibus decoravit. Superiores enim imperatores 
consulari duntaxat honore affliciebantur, et im- 
perii ineigne purpuram tantum gestabent. 


φανῶν. ᾿Αναῤῥωσθεὶς δ ἐκ «oU εραύµατος ὁ ἹΝαρσΏς, πρεαδείας πρὸς Διοχλητιανὺν xal Γαλλέριον 
ἐποιήσατο, τοὺς παῖδας καὶ τὰς Ὑυναῖχας ἁποδοθῆναι αὐτῷ ἀξιῶν, xai σπονδὰς θέσθαι εἰρηνιχάςο 
Καὶ ἔτνχε τῆς αἰτήσεως, ἑχατὰς τοῖς Ῥωμαίοις ὅσων ἐἑδούλοντο. Καὶ ἄλλους δὲ πολλοὺς πολέμονς 
χατώρθωσαν Διοχλητιανὸς xal Μαξιμιανὸς, τοὺς μὲν δι ἑαυτῶν f| τῶν Καισάρων, τοὺς 6b διὰ στρστ- 
ηγῶν, καὶ τοὺς ὅρους τῆς βασιλείας ἐπλάτυναν. Οἷς ἐπαρθεὶς ὁ Διοχλητιανὺς xat μέγα φρονῄσας, οὐχέτι 
προσατορεύεσθαι παρὰ τῆς Ὑερουσίας ὡς πρώην Ἠνείχετο, ἀλλὰ προσχυνεῖσθαι (90) ἐθέσπισε, xal 
τὰς ἐσθητας ἑαυτοῦ, xal τὰ ὑποδήματα χροσῷ xal λίθοις xal µαργάρρις ἑκόσμησε, xal πλείονα πολυ- 
τέλειαν τοῖς βασιλικοῖς παρασήμοις ἑνέθετο. Οἱ πρώην γὰρ βασιλεῖς κατὰ τοὺς ὑπάτους τετίµηντο, 
καὶ νῆς βασιλείας παράσηµον µόνον εἶχον πορφυροῦν περιδόλαιον. 

AB'. Τοῦ διωγμοῦ δ' ἐπιταθέντος, xo ἄναρι- D.— XXXIII. Persecutione gliscente, virisque et mu- 


θµήτων ἀνδρῶν καὶ γυναιχῶν ὑπὲρ τῆς εἰς Χριστὺν 
ὁμολογίας θνησχόντων, xai τῶν πιστῶν ἔτι πλεονα- 
ζόντων, ἐχμανέντες ol τόραννοι οὗτοι περὶ τὸ ἑν- 
νεακαιδἐκαἑον ἔτος τῆς Δισχλητιανοῦ βασιλείας 
θεσπίσµατα πανταχοῦ διεπέµφαντο, χαθαιρεῖσθαι 
καὶ χαταακάπτεσθαι τὰς τῶν Χριστιανῶν ἐχχλη- 
σίας χελεύονία, xal τὰς βίδλους αὐτῶν  xata- 
χαίέσθαι, xai τοὺς ἱερεῖς αὐτῶν ὡς διδασκάλου: xal 
χήρυχας τῆς πίστεως ἀσυμπαθῶς προσαπόλλυσθαι. 


lieribus innumeris pro Christi confessione morien- 
tibus, cum nihilominus magna fidelium multi- 
tudo superesset : hi tyranni sub annum xix imperii 
Diocletiani, edicta quovis terrarum mittebant, 
quibus ecclesie Christianorum  dirui, libri cre- 
mari jubebantur, et sacerdotes eorum, ut doctores 
et prcones fldei, crudeliter interfici. Ceteros qui 
aut dignitotibus prediti, aut in militiam aseripti 
essent, ignominiose ejiei atque exauctorari. Pri- 


Varie lectiones et note. 


(90) 'A.Ltà προσκυνεῖσθαι. ld. ipsum narrant 
Eutropius (cujus interpretem Pa anium hic exscri- 
sit, υἱ alibi sepe, Zonaras), Aurelius Victor et 
Eusebius in Chronico, atque adeo Ammianus, lib. 


. Xy : Omnium primus extero ritu et regio more. in- 
stituit adorari, cum semper antea. ad. simvlitudinem 
judicum. salutatos principes legerimus. 


1087 


vaue vero conditionis homines, in serviuttem rapi 
xx anno imperii Diocletiani exacto, ambo impe- 
ratores consentientibus animis imperio se abdi- 
carunt, publice profitentes, se moli negotiorum 
succumbere : sed apud eos quibus arcana sui pe- 
ctoris credebant, id ex desperatione facere se fate- 
bantur. Quia enim nec Christianos superare nec 
praeconium Christiani nominis exstinguere possent, 
se nec imperio velle frui. Cum autem ambo 
eodem die imperio se ex composito abdicassent, 
Diocletianus Nicomediz, Maximianus Mediolani : 
ille Salonis in Dalmatia, quas patriam habebat, 
hic in Lucania vitam egit. Prius tamen de Persis 
Roma triumpharunt, in quo triumpho Narsis 
uxores, liberos et sorores, aliarumque gentium 


duces duxerunt, oinnesque divitias ex Persia ap- B 


portatas. Haud vero abs re fuerit explicari, unde 
triumphi nomen sumptum sit, ac id quidem a 
Thriis, qua ficulna folia sunt, factum putant. 
Priusquam enim personas scenici excogitassent, 
ficulnis foliis facies velati, dicteria versibus iam- 
bicis proferebant. Eamdem et milites in victoriae 
festivitate licentiam eodem ornatu in victores usur- 
pabant, atque hinc triumpho nomen esse factum an- 
tumant. Alii vero ex eo, quod tribus constet ordini- 
bus, senatu, 6453 populo, et militibus, una inceden- 
tibus, litterarum in Greco vocabulo θρίαµδος non- 
nulla mutatione facta. Ea agitur victorig festivi- 
late peracta imperatoriam potestatem in Casares 


transtulerunt, et partiti imperium, Orientalem par- (C 


tem una cum Illyrico Gallerio Maximino assigna- 
runt : Constantio Chloro provincias occiden'ales, 
. una cum Africa attribuerunt. His ita gestis, milites 
pretoriani filium Herculii Maxinjani Maxentium 
Rome imperatorem declararunt. Ex his tribus 
igitur, Constantius in Britanniis, Cottiis Alpibus el 
Galliis dominans, Christi cultores admodum cle- 
menter tractavit, atque adeo subditos suos omnes : 
el pecuni: contemptor fuit. Sed Maximinus Orien- 
tis imperator, tum Christianos acerrime persecutus 
est, tum czteris subditis gravissimus fuit. Nam 
cum libidine arderet, ac summus adulter esset : 
non private conditionis solum mulieres ad stupra 
rapiebat, sed etiam illustrium virorum conjuges a 
maritis per vim avulsas, expleta libidine sua domum 
remitiebat : divinationibus adeo deditus, αἱ nul- 
lam rem minimam iis inconsultis susciperet, et ar- 
canorum illorum patratoribus honorem haberet. 
Hic pios homines ad internecionem condemnavit, 
eorumque facultates publicavit, nullo alio crimine 
insontibus objecto, preterquam Dei cogniUone et 
fide in Christum. 


JOANNIS ZONAR/E 


1088 
A Τοὺς δ᾽ ἄλλων τοὺς ἀξίαις f) στρατείαις χατειλε- 
γμένους ἀτίμως ἐξελαύνεσθαι xal τῆς ἀξίας χα) 
τῆς στρατείας, τοὺς δὲ τύχης ἰδιώτιδος (91) 
ὄντας δουλοῦσθαι. "Ἠδη δὲ εἰχοστὸν ἀνύσαντος 
ἐνιαυτὸν Διοχλητιανοῦ παρὰ τῇ Gpyl, ix συµ- 
φώνου ἅμγω τὼ αὑτοχράτορε τὴν βασιλείαν ἀπ 
έθεντο, δηµοσίᾳ μὲν τὸν ὄχλον τῶν πραγμάτων 
ἀποσκευάξεσθαι λέγοντες * οἷς δὲ τὰ τῆς καρδίας 
ἐξεχάλυπτον χρύφια ἐξ ἁπονοίας ὡμολόγουν ἆπο- 
τίθεσθαι τὴν &pyhv, ὅτι μὴ περιγενέσθαι Χριστια- 
νῶν Ἰδυνήθησαν, μηδ) ἀποσδέσαι τὸ Χριστώνυμον 
κήρυγμα, μηδὲ τῆς βασιλείας ἁπολαύειν αἱρούμε- 
vot. ᾿Αποθέμενοι δὲ τὴν ἀρχὴν χατὰ τν αὐτὴν 
ἡμέραν ix σννθῄµατος, ὁ μὲν ἐν Νικομιδείᾳ (92), 
ὁ δὲ Μαξιμιανὸς ἐν Μεδιολάνψ, χαὶ ἰδιωτεύσαντες 
Διοχλητιανὸς μὲν Ev Σάλωνι πόλει τῆς Δαλματίας 
διῆγεν, ἧτις ἣν αὐτοῦ xal πατρὶς, 6 δ Ἑρχούλιος 
ἐν Λουχανἰχ. Π ρὺ δὲ τῆς ἀποθέσεως τῆς ἀρχῆς tv 
ἐπὶ τῇ νίκῃ τῶν Περσῶν ἑπανελθόντες ἐν Ῥώμῃ 
κατήγαγον θρίαµθην, ἓν ᾧ τάς τε τοῦ Ναρσοῦ γα- 
μετὰς xal τὰ τέχνα xai τὰς ὁμαίμονας ἑθριάμδευ- 
σαν, xal ἀρχηγοὺς ἑτέρων ἐθ)ῶν, xal τὸν πλοῦτον 
ὅσων ἐκ Περσῶν ἑληΐσαντο. ᾽Αλλ᾽ ἐνταῦθα δηλωθη- 
ναι χαλὸν, ὅθεν xal τὸ τοῦ θριάµδου ἐξείηπται 
ὄνυμα. Φασὶν οὖν χληθῆναι τοῦτον ἐκ τῶν θρίων, ἆ 
ἐστι τὰ τῆς αυχῆς φύλλα. Πρὸ γὰρ τοῦ τὰ προσ- 
ωπεῖα ἐπινοηθῆναι τοῖς σχηνιχοῖς, auxtc φύλλοις τὰ 
ἑαυτῶν καλύπτοντες πρόσωπα, δι) ἱάμδων ἐποιοῦντο 
τὰ σχώµμµατα”’ xoi οἱ στρατιῶται δὲ tv ταῖς ἐπινι- 
χίοις top mal; φύλλα συχῆς ταῖς ἑαυτῶν ἑπάγοντες 
ὄψεσιν, εἰς τοὺς τὰς mop. às ποιοῦντας ἀπέσχωπτον 
κἀντεῦθεν ὀνομασθῆναι νοµίξεται θριάµδους τὰς 
ἐπινιχίους ποµπάς. Ἕτεροι δέ φασιν ὀνομασθῆναι 
τὸν θρίαµθδον, ὅτι Ex τριῶν οἱ τἣν πομπὴν πλη: 
ροῦντες συνἰσταντο «άξεων, τοῦ δήμου, τῆ; συγχλ/- 
του, καὶ τῶν στρατιωτῶν, xal £x τοῦ βαίνειν ὁμοῦ 
τὰς τάξεις τὰς τρεῖΐς, τρίαµδόν τινα χλιθῆναι, 
ἀντὶ δὲ τοῦ t, τὸ ϐ παραληφθῆναι διὰ τὸ εὐφωνό» 
τερον. Μετὰ δὲ τὴν ἐπινίχιον ταύτην πομπὴν ἐχιῖ- 
vot μὲν τῆς ἐξουσίας ἁπέστησαν, τοὺς Καίσαρας ὃ' 
ἀνέδειξαν αὐτοχράτορας, µερίσαντες absol; τὴν 
ἀρχὴν, xai τὴν μὲν ᾿Εῴαν μοῖραν τῷ Γαλλερψ 
προασχληρώσαντες Μαξιμίνῳ σὺν τῷ Ἰλλυριχῷ, τῷ 
Χλωρῷ δὲ Κώνσταντι προσνείµαντες τὰ ᾿Εσπέρια 
D σὺν τῇ ᾿Αφϕρικῇ. Τούτων δὲ οὕτω γεγονότων, οἱ 

στρατιῶται, οἳ πραιτωριανοὶ ἑἐκαλοῦντο, τὸν vliy 

τοῦ ᾿Ερχουλίου Μαξιμιανοῦ τὸν Μαξέντιον βᾳσιλέ 

ἐν «fj Ῥώμῃ ἀνεῖπον. Ἐκ τοίνυν τῶν τριῶν τοῦ 

των ὁ μὲν Κώνστας ἐν Βρεττανίαις xal ταῖς Κοῖ- 

τίαις "Αλπεσι xal ταῖς Γαλλίαις κρατῶν, vol; τὸν 

Χριστὸν σεθοµένοις µάλα ἐπιειχῶς προτεφέρετο, 

ἀλλὰ μέντοι xal πᾶσι τοῖς ὑπ'ὶ αὐτὸν, καὶ ὑπερόπτης 


Vario lectiones et nota. 


(91) Τοὺς δὲ τύχης ἰδιώτιδος. Eusebius, lib. 
vin, cap. 2 : Too; δὲ ἐν οἰχετίαις ἐλευθερίας στερεῖ- 
σθαι. 

(12) Ἐν Νικομηδείᾳ. Ubi palatia construxerant 
imperatores aute Diocletiauum, ut iudicat Socrates, 


lib. 1 Hist, eccl, cap 6. Vide nostram. Constante 
nopolim lib. iv, sect. 15, n. 4. Aliud palatium pre- 
terea Nicomedize zdificavit Constantinus Heraclii 
tilius. Niceph. CP, 








1089 ANNALIUM LIB. XII. 1090 


χρημάτων icóvyxve* Μαξιμῖνος Cb τῆς "Etpac ἄρχων, χαὶ xasà Χριστιανῶν διωγμὸν κεχίνηχεν ἐπαχθέττα- 
τον, Χαὶ τοῖς ἄλλοις τῶν ὑπηχόων βαρύτατα Ἱπροσαφέρετο. Γυναιχομανέστατος γὰρ xal μµοιχικώτατος 
ὢν, οὐχ ἰδιώτιδας µόνον γυναῖχας ἀχούσας ἐἑλάμδανε, xal ταύτας ἐμοίχευεν, ἀλλὰ xal τὰς «0» 
περιφανῶν ἀνδρῶν Υαμετὰς, βίᾳ τῶν ἀνδρῶν ἀποσπῶν, xal ἐνυθρίζων αὐταῖς οὕτως πρὸς τοὺς ἰδίου 
ταύτας συνεύνους ἀνέπεμπα. ἨΜαντείαις δ' Tfjv προεσχηχὼς τοσοῦτον, ὡς μηδὲ τοὐλάχιστον ποιεῖν 
ἄνευ μαντειῶν, xal διὰ τιμῆς αὐτῷ οἱ ποιοῦντες τὰ ἀπόῤῥητα Ἠγοντο. Οὗτος τῶν εὐσεξῶν πανολεθρίον 
χατεφηφίσατη, χαὶ τὰς ὑπάρξεις αὐτῶν δηµεύεσθαι ἀπεφήνατ», οὐδὲν ἕτερον τοῖς ἀναιτίοις προσάπιων 
αἰτίχμα ἢ τὴν θεογνωσίαν xal τὴν πίστιν τὴν εἰς Χριστόν. 

AT". Μαξέντιος 5' ky ᾿Ῥώμῃ οὐδέν τι μετριώτεροςΑ ἉχΧΙΠ. Maxentius vero Romz nibilo clementior 


τύραννος τοῖς ὑπηχόοις ἐτύγχανεν ὢν, ἀλλ’ ἐπίσης 
τῷ Μαδιμίνῳ διεῖπε τὰ τῆς ἀρχῆς, λυττῶν χἀχεῖνος 
κατὰ τῶν ὑπὸ χεῖρα Χριστιανῶν, xal πάσαις αὑ- 
τους ὑπάγων χαχώσεσι, xal πρὸς πάντας δὲ τοὺς 
ὑπ αὐτὸν πικρότατα διαχείµενος. Σφαγάς τε γὰρ 
πολλῶν περιφανῶν ἀνδρῶν ἐξ οὐδεμιᾶς ἑνδίχου δί- 
xt ἐτίθετο, xal µοιχείας ὀσημέραι εὐγενῶν ὀτόλμα 
γνναίων xai παρθένων φθοράς, ἑνυθρίζων αὐταῖς 
ἀναιδέστατα, xat οὐσιῶν ἀφαιρέσεις ἀδίχους τοῖς εὖ- 
ποροῦσιν ἐπῆγε, xal καιναῖς εἱσπράξεσι xai βα- 
ῥρείαις ἐπίεζε ὑπήχοσν. Οὗτος àv ᾿Ῥώμῃ εὖγενε- 
οτάτη» τινὸς γυναικὸς, ἀλλὰ μέντοι xal σώφρονος 
ἀνδρὶ συζώσης τῶν iv Ῥώμῃ ἐπιφανῶν ἐρασθεὶς 
ἁχόλαστον ἔρωτα, ἔστειλε τοὺς τὰ τοιαῦτα διάχονον- 
μάνους 
ἐπιστάντας τῷ οἴκῳ τοὺς πρ;αγωγοὺς ἔγνω, xat τὴν 
αἰτίαν τῆς αὐτῶν ἐπιδημίας µεµαθήχει, xat ἆπα- 
ῥαίτητον τὴν πρὸς τὸν τύραννον ἀπέλευσιν ᾖσθετο 
(ὁ γὰρ ἀνὴρ αὐτῆς φόδῳ τοῦ θανεῖν ὑπυπτήσσων, 
λαθεῖν τὴν γυναῖκα xal ἄγειν ἐπέτρεπεν) ἑτέρωθεν 
ὃ οὑὖκ ἣν αὐτῇ ἐπιχούρημα, ὥραν αὐτῇ βραχεῖαν 
ὁνδοθῆναι ᾖτήσατο, (v ἐπικοσμηθείη xat οὕτω σὺν 
αὐτοῖς ἀπαλεύσοιτο. "Hy δὲ xal τὸν Χριστὸν fj γυνὴ 
σεθοµέ»η, xai τὸ θεῖον µεμνημένη μυστήριον. Elc- 
Πλθεν οὖν εἰ; τὸν ἑαυτῆς Χοιτωνίσχον, xal µονο- 
θεῖσα διεχειρίσατο ἑαυτὴν, ἵν' ἀνύδριστος µείνῃ xat 
τὴν σωφροαύνην μὴ πρόοιτο, ἑλομένη τὸν ἐχούσιον 
θάνατον, καὶ τὸ σῶμα vexpbv τοῖς προαγωγοῖς xal 


τῷ ἐναγεῖ ἐραστῇ καταλδίψασα. Οἱ -μὲν οὖν οὕτως ϱ 


ὥρχον, Διοχλητιαν)ς δὲ καὶ Μαξιμιανὸς ἰδιωτεύοντες 
ἔθανον. Περὶ δὲ τῆς σφῶν τελευτῆς διαφωνοῦσιν οἱ 
συγγραφεῖς. Ὁ μὲν γὰρ Εὐσέθδιος (95) ἐν τῷ ὀγδόφ 
λόγῳ τῆς Εκκ.ησιαστεικῆς ᾿Ιστορίας, ἕχστασιν τὸν 
Διοκλητιανὸν ὑποστῆναι λέγει φρενῶν, xal νόσῳ 
χρονίφ τὸ σῶμα χκατασκελετευθέντα, βιαίως τὴν 
ἁθλίαν αὑτοῦ ψυχἠν ἀπερεύξασθαι. Τὸν δέ γς Ma- 
ξιμιανὸν τὸν Ἐρχούλιον ἀγχόνῃ ἑαυτὸν τῆς ζωῆς 
ὑπεξαγαγεῖν * ἕτεροι δ) οὐχ οὕτως ἱστοροῦσι τού- 
τους θανεῖν, ἀλλὰ µεταμεληθέντας, χαὶ τῆς ἀρχῆΏς 
αὖθις ἐπιλαθέσθαι βουλενομένους, φωραθῆναι, xal 
δόγµατι τῆς συγκλήτου ἀναιρεθῆναι, Εἰσὶ δὲ xat ot 
τὸν ᾿Ερχούλιον λέγουσι τῆς βὰσιλείας αὖθις ἐφιέμε- 
vov τῷ Διοχλητιανῷ χοινώσασθαι τὸ αὖθις πειραθη- 
ναι τὴν βασιλεἰαν ἀναλαθεῖν. Tov δὲ παραιτῄσασθαι, 
ἐχεῖνον δὲ πρὸς τὸ τῶν 'Ῥωμαίων παρελθόντα φάναι 
συνέδριον, μὴ ápxeiv τὸν υἱὸν αὐτου εἰς τὴν τῶν 


αὐτῷ τὸ γύναιον ἄξοντας. Ὡς δ᾽ ἐχεῖνο b 


tyrannus fuit, sed :que ut Maximinus, imperium 
administravit, in proximos quosque Christianos iu- 
saniendo , et omnibus :erumnis exagitando, sui. 
maque perfidia in omnes suos subditos grassando. 
Nam et multos claros vitos nullo justo judicio οἱ: 
cidebat, el nobiles matronas ac virgines in dies per 
summam contumeliam constuprabat, etlocupletib: s 
bona per injuriam eripiebat, et subditos novis, 
lisque gravibus exactionibus atterebat. dic αἱι- 
quando Home nobilissimae cast:que malronz , 
qua viro illustri nupta erat, iiumodesto amore cor- 
reptus, talium operum ministros ad eam adducen- 
dam misit. Qua cum lenones adibus suis astare 
videret, advenlusque causa cognila, citra ullam de- 
precationem ad tyrannum abeundum esse intelli- 
geret 84/4 (nam maritus mortis metu attonitus, 
ab illis abduci mulierem patiebatur), neque ullum 
aliunde auxilium exspectaret : exiguum mura 
postulavit, ut se exornarel prius, quam abiret. Co- 
lebat autem Christum, et divino mysterio initiata 
erat. Ingressa igitur cubiculum, remotis arbitris, 
sibi necem conscivit, αἱ contumelie expers mo- 
destiam conservaret, voluntariam mortem amplexa, 
cadavere lenonibus et nefario amatori relicto. 
His ita imperantibus Diocletianus et Maximianus 
in vita privata obierunt : etsi de illorum obitu scri- 
ptores non consentiunt. Nam Eusebius Ecclesiastice 
historie lib. vi, Diocletianum mentis errore aí« 
fectum, et diuturno morbo tabescentem, miserain 
animam violenter eruciasse scribit: Maximianum 
vero herculium laqueo sibi necem  conscivissc. 
Alii vero tradunt eos, cum depositze potestatis poa- 
niteret, in conatu recuperandi imperii depreheu- 
$08, el senalusconsulto interfectos esse. Sunt 
etiam qui dicant, Herculium rursus imperium de- 
siderantlem, consilium cum Diocletiano de eo re- 
cuperando eommunicasse: eoque conatum illum 
recusante, curiam ingressum dixisse, filium suuiu 
reipubl.cz:e gerendz esse imparem. Militibus autei 
iis verbis ad iram concilalis, quasi imperiuiun sibi 
vindicaret : periculo lerritum, negasse id se in 
animo habuisse, sed militum animos ut erga filiu: 
suum affecli essent, periclitari voluisse : itaque 


D sedasse tumultum. Deinde in Gallias ad Constanti- 


num Magnum, qui Faustam filiam ejus οἱ ipse in 
matrimonio haberet, abiisse, ac in regno ejus per 


Varie lectiones ef notae. 


(96) 'O μὲν γὰρ Εὐσέδιος. Eusebius, lib. vilt, 
cap. 13, ei in. Orat. Constantini ad sanctorum ce- 


tum cap. 25, ubi consulendus Valesius. Vide prze- 
terea Lactantium, De mortib. persecutor. cap. 43. 


1061 


JOANNIS ZONARJE 


199) 


nsidias sibi vindicande ibi quoque deprehensnen, A κοινῶν πραγµάπυν δωίχῃσιν. Κινηθέντων Gb «ὧν 


eogue conatu dejectum, tum demum vitam laqueo 
finivisse. Verum isti uno quopiam modo ex bis, 
naturz debitum persolverunt. Constantius autem 
undecimo anno in imperio exacto, ex quo Cesar 
appellatus fuerat, potestate clementer et humani- 
ter usus, in Britannia extremum diem clausit, cum 
luctu subditorum, bonitatem ejus desiderantium : 
fllio natu majore, Magno videlicet Constantino, ex 
priore conjuge, imperii successore declarato. Habuit 
enim «€ secunda quoque Herculii filia Theodora 
alios filios, Constantinum, Anaballianum et jCon- 
Slantium. Sed magnus Constantinus $445 prelatus 
est, quod hi patri ad imperium inepli esse vide- 
bantur. Imo totum negotium diving Providentiee 
fuit, salutari pra«conio ac potius omnibus Romani 
imperii subditis consulentis, ut per eum tyranni- 
des deatruerentur. Fertur enim, Constantio 2gro- 
tanti, οἱ ob cxterorum filiorum ineptam indolem 
maosto, angelus astitisse, qui juberet, ut Constan- 
tino relinqueret imperiuin. Hunc igitur Constanti- 
num pater, adolescentem etiainnum, Gallerio de- 
disse obsidem memoratur, ut interim etiam in re 
militari exerceretur. Qui cum ei ob ingenii dexzte- 
ritatem ex invidia insidias strueret, in pugna Sar- 
matica mandarit, ut Barbarorum ducem armis 
insignem aggrederetur. Constantinum vero pa- 
ruisse, eumque correpium, viventem ad Gallerium 
portasse, Deinde leonem iumaneim ei cruentam 
belluam jussisse subsistere ; illum vero id quoque 
certamen, quamvis non sine periculo, divina tamen 
gratia incolumem obiisse. Unde cum Gallerium in- 
videre sibi alque insidiari intellexisset, nociu cum 
lis quibue fidebal, fuga elapsum ad patrem rediiase: 
eoque pacto et periculum evasisse, et paterno im- 
perio potitum ease. 


στρατμυτῶν πρὸς θυμὸν ἐπὶ cep λόγψ αὐφοῦ ὡς 
οφετεριζοµένου τὴν ἀρχὴν, τὸν ᾿Ερχούλιον tby xlv 
ὄυνον δείσαντα, μὴ οὕτω γνώμης ἔχειν εἰπεῖν, ἀλλὸ 
διάπειραν τῶν στρατευοµένων ποιούμενον, ὅπως 
ἔχονυσι πρὸς τὸν υἱὸν αὐτοῦ διαθέσεως, ταῦτα εἰπεῖν 
καὶ οὕτω καταστεῖλαι τὸν θόρνδον τῶν στρατιωτῶν, 
Εἶτα εἰς Γαλλίας ἑλθεῖν πρὸς τὸν µέγαν Κωνσταν- 
tlvov, κηδεστὴν αὐτοῦ xai αὐτὸν ὄντα ἐπὶ Φαύστῃ 
τῇ αὐτοῦ θυγατρὶ, κἀχείνῳ ἐπιδουλεύοντα xal mu- 
ρώμενον τὴν ἐχείνου βασιλείαν λαθεῖν' γνωσθὴνα 
δὲ χἀχεῖσε xai ἁἀποκρουσθῆναι τοῦ ἐγχειρήματος, 
καὶ οὕτως ἀπάγξασθαι. 'AXA' οὗτοι μὲν ἑνί γε τῷ 
τρόπῳ τῶν εἰρημένων τὴν ζωὴν ἐξεμέτρησαν' Κών 
στας δὲ ἐνδέχατον ἠνυχὼς ἑνιαντὸν παρὰ τῇ ópyt 


B itévoy Καΐσαρ ἀνηχορεύθη καὶ Ἀπίως ἄρξας xal 


πρασηνῶς, ἐν Βρειτανίαις διάγων, Χατέλνσε τὴν 
ζωὴν, πένθος ἑαυτοῦ τοῖς ὑπ αὐτὸν χαταλελοιπὰς 
διὰ τὴν χρηστότητα, πρότερον τὸν πρεσθύτερον τῶν 
οἰχείων υἱῶν τῆς ἀρχῆς καταστῄσας διάδοχον, civ 
µέγαν δηλαδὴ Κωνσταντῖνον, ὃν kx. τῆς προτέρας 
αὐτοῦ ἑγείνατο γαμετῆς. Elye δὲ χἀκ εἲς δευτέρες 
tfc τοῦ Ἐρχουλίου θυγατρὸς βεοδώρας xai ἑτέρος 
νἱοὺς, Κωνσταντῖνον, ᾽Αναδαλλιανὸν, καὶ Κωνστά»- 
φιον. Προτετίμητο δὲ τούτων ὁ μέγας Κωνσταντῖνος, 
ὅτι ἐχεῖνοι τῷ πατρὶ ἀνεπιτήδειοι αρὺς τὴν βεει. 
λείαν ἐχρίθησαν. Tà δ᾽ ὅλον fjv ἐκ θεοῦ olxevop: 
θὲν ὑπὲρ τοῦ θείου κηρύγματος. ἢ μᾶλλον καὶ ὑπὲρ 
πάντων τῇ τῶν Ῥωμαίων ὑποκειμένων ἀρχῇ, ἵνα 
δι αὐτοῦ χαταλνθεῖεν αἱ τυραννίδες. Αέτεται γὰρ 
ὅτι νοσοῦντι Sip Μώνσταντι xal ἀθυμοῦντι διὰ τὴν 
ἀπὶ τοῖς ἄλλοις παισὶν ἀποτυχίαν ἄγγελος ἐπέστη, 
τῷ Κωνσταντίνφ χελεύων «ὖν ἐξουσίαν xatd 
«ε]ν. Τοῦτον δὴ «bv Κωνσταντῖνον ὁ πατὴρ µε» 
ῥάκιον ὄντα τῷ Γαλλερίῳ εἰς ὀμηρείαν παρίσχιτο, 
ἵν ὁμηρεύων ἅμα xai πρὺς ἄσεκησιν γυµνάζυτει 


τῆς τέχνης τῆς στρατιώτιδος. Ὁ δὲ περιδέξιον τοῦτον ὁρῶν, καὶ «φθονῶν, αὐτῷ ἐπεθούλευε. Κὰὶ 
πρῶτον μὲν τοῖς Σαρµάταις μαχόμενος τῷ ᾖἐἑκείνων ἀρχηγῷ ἐκ τῆς πανοπλίας ἐπισήμῳ ᾖτυγηέ- 
γοντι προσέταξεν ἐπελθεῖν, 'U δὲ καὶ ἐπῆλθε, xal ἁρπάσας αὐτὸν ζῶντα τῷ Γαλλερίῳ ἑχόμισεν. Eita 


λέοντα φρικτόν τινα θῆρα xai παλαμναῖον ἑχέλευσε δέξασθαι. 


*O δὲ xai τοῦτον τὸν ἆθλον fivvot? 


ἐπιχινδύνως μὲν, τῆς θείας δέ γε χάριτος ουντηρούσης αὐτόν. Γνοὺς δ ἐντεῦθεν φθονούµενος παρὶ 


τοῦ Γαλερίου, xa ἐπιδουλευόμενος νυχτὸς µετά τινων ofc ἐθάῤΖει 
Καὶ ὁ μὲν οὕτως τόὀν τε χίνδυνον διαπέφενχε, καὶ τῆς πατρῴας βασιλείας ἠξίωτο. 


ἐἑπανελήλυθε. 


ἀπέδρα, xol πρὸς τὸν πατέρα 


XXXIV. Maximinus Licinium, natione Dacum, D ΑΔ’. Μαξιμῖνος δὲ χοινωνὸν τῆς ἀρχῆς tiv Δε 


qui Constantini Magni sororem in matrimonio ha- 
bebat, imperii collegam asciturus, in Illyrico reli- 
quit, ut Thracibus qui a Barbaris vexabantur, opem 
ferret. Ipse Romam profectus est, ut cum Maxentio 
pugnaret. Deinde cuin suis militibus diffideret, me- 
tuens ne ad hostem transirent, omisso bello reces- 
sit. Ac Licinium, quia collegam eum ascivisse poe- 


χίννιον (94) προσειλήφει, ἐκ Δακῶν ἕλχοντα siy 
400 γένους σειρὰν, xol Υαμθρὺν ὄντα ἐπὶ ἀδελτῆ 
«oU μεγάλου Κωνσταντίνου. Κοινωνὸν δὲ τῆς βασ:- 
λείας αὐτὸν ποιησάµανος «bv μὲν ἐν τῷ Ἰλλυριχῷ 
καταλέλοιπεν Iv! ἀμύνῃ τοῖς θρᾳξὶν ὑπὸ Βαρδάρων 
ληϊζομένοις * ἐχεῖνος €' εἰς Ῥώμην ἀφίχετο, µαχύ- 
µενος πρὸς Μαξέντιον, Εἶτα, τοὺς οἰχείους ὑπόπτουι 


Varie lectiones et note. 


(94) TÓv. Λιχίνγιον. Scribit anonymus in Vita 
8. Basilei archiepiscopi Amazeni, n. 5 et 6, Lici- 
nium siinulasse se esse Christianum, ut Constau- 
liam Constantini M. sororem in uxorem obüneret 
et adepto imperio in Oriente, ad vomitum rediisse. 
Certe Consiantinus Christianismunm: amplexus fue- 
ξαί apte initum inler Licinium et Consiantiam 


matrimonium, an. 312, verum scribit Laclantíts, 
ín Jib. De mortib, persecutor. n. 46, 47 et 48, al- 
quanto post initas cum sorore Constantini nuptias, 
ac cum Maximino congressurum, somno monilun, 
Christum invocasse, dedisseque litteras ad provin- 
ciarum przesides de restituendis Christianis eccle- 
siis, GCoustantino eL ipso st coss. 











1093 


ANNALIUM LID. XH. 


1094 


σχὼν στρατιώτας, xal φοῦτθεὶς μὴ πόσθοιντο vip A nitwerat, píimaum clam per insidias, deinde apettu 


ἐχθρῷ, ἁπέστη τῆς µάχης, καὶ ἀνεχώρησε. Μετα- 
μεληθεὶς 6 ἐπὶ τῇ προσλήψει τοῦ Λικεννίου, πρό- 
τερον μὲν λαθραίως αὐτῷ ἐπεθούλενεν, εἶτα xal 
μάχην κατ αὐτοῦ εἰς τοὺμφανὲς συνεστήσατο. Καὶ 
σαυμθαλὼν αὐτῷ τρέπεται, xol ἠττώμενος ἔφυγε, 
καὶ ἐν τῇ φυγῇ ἑαυτὸν διεχρἠσατο, Οἱ μὲν οὖν 
τοιούτιο τέλει Χαταλῦσαι ttv ζωὴν ἱστόρησαν τὸν 
Μαξιμῖνον, οἱ δὲ κατὰ Χριστιανῶν αὐτὸν Expa- 
νέντα μετελθεῖν τὴν θείαν δίκην παραδεδώκασιν. 
"Ἔλχος γὰρ ἑνασχῆφαν αὐτοῦ περὶ τὸν βουδῶνα καὶ 
τὴν αἰδῷ χαλεπώτατον, τὰ τῆς ἀχολασίας αὐτοῦ 
ἐπιθόσκεσθαι ὄργανα. Ἐχ 66 γε τῆς σήψεως τούτων 
χαὶ σχώληχας ἀναθράφσεσθαι, xai εἶναι τὸ πάθος 
ἀνίατον. 'Ia- piv δὲ τοὺς μὲν αὐτόθεν ἁπαγορεύοντας 


marte adertus, in fegam vertitur, in qua seipsum 
interemit. kt hoc modo Maximinum periisse, qui- 
dam tradunt. Alii auctores sunt, eum furore quo- 
dam contra Christianos grassantem , divine vin- 
diete peenas dedisse, ulcere gravissimo circa bu- 
bonem et pudernda orto, quod instrumenta libidinis 
ejus consumpserit : nam ex ea putrefactione etiam 
vermes erupisse, et malum fuisse immedicabile. 
Medicos autem, qui conatam faciendae medicine 
statim vetu«rint, crudeliter esse jugulatos : qui 
vero curatione suscepta nihil G/$G profecerint, 
immanissime irncidatos, quod ea praestare non 
possent, qus artis facultatem superarent. Sero 
tandem suspieatum tyrannum, se injustarum ca 


τὴν ἑγχείρησιν ὠμῶς ἀποσφάττεσθαι, τοὺς δ' ἐπι- B dium eultorum Christi dare poenas, ubique edictis 


χειροῦντας μὲν, μὴ δνναµένους 8 ἀχέσασθαι, xsel- 
νεαθαι ἀπηνέστατα, ὅτι μὴ χατώρθουν ἀδύνατα. 
Ὀψὲ δ᾽ οὖν ὑκοτοπῆφαι «όν τύραννον διὰ τοὺς ἁδί- 
χους φόνους τῶν τὸν Χριατὸν σεθοµένων τιννύναι 
δίχην, xai ἐχθέσθαι θεσπίσµατα πανταχοῦ χελεύοντα 
πανθῆναι τὸν κατὰ Χριστειανῶν διωγμὸν, καὶ ζᾗν 
ἐχείνονς χαὶ θρησκεύειν ὡς βούλοιντο, εὔχεσθαί τε 
ὑπὲρ αὐτοῦ, Κάνταῦθα δὲ διττοὶ λέγονται λόγοι’ ὁ 
μὲν γὰρ ἁπαλλαγῆναι αὐτὸν τοῦ πάθους παρὰ πᾶ- 
σαν ἑλπίδα φησὶν, es" αὖθις ἐπεγεῖραι τὸν διωγμὸν 
xal ἁδιέρθωτον μεῖναι, ἕως οὗ τοῦ ἐν χειρὶ Κυρίου 
ποτηρίον τὸν τρυγίαν ἐξέπιεν  ὁ 0 ἕτερος ἀρνεῖται 
τῷ ἀσεθεῖ την ἀνάῤῥωσιν, ὡς ἐχ τῆς εἰρημένης τε- 
λευτήσαντι νόσου, xal ἀνρνεγχόντι àx sou. στόµατος 
σχώληκας. Ὁ μὲν οὖν καθ) ἕνα τρόπων τῶν ἱστο- 
ῥιθέντων βιαίως ἀπέῤῥηξε τὴν ζωήν. "Ev δὲ τῇ 
Ῥώμῃ (08) τῆς τῶν πιστῶων Ἐχχλησίας προέστη 
μετὰ Μαρκχελλῖνον ἐν ἔτεσι δυσὶ τὴν λειξουργίαν &x- 
πιλήσαντα Εὐσέθιος, ὃν μετὰ ἑνιαντὸν θανόντα Gv 
αδέξατο Μιλτιάδης. Kal ἐπὶ τέσσαραι προστάντος 
ἐνιαυτοῖς τῶν Ev Ῥώμῃ πιστῶν τοῦ Μιλτιάδον, 
Σέλθεστρος διάδοχος γέγονεν. Ἐν ᾽Αντιοχείᾳ δὲ μετὰ 
Τύραννον ἔτος ἐπισχοπήααντα τρισχαιδέχατον, προ- 
δχειρίσθη Βιτάλιος, xat τοῦτον ἕκτον ἔτος ἀνύσαντα 
διαδέξατο Φιλογένῆης, xàxtiwp πέντε ἀνυσθέντων 
ἐνιαυτῶν, yéyove Παμλίνος διάδοχος. Tov 9 Ἱερο- 
σολύμων μετὰ Ζάδδαν ἐπὶ δέχαταν λελειτουργηκότα 
ἀνιανοὺ» Ἔρμων ὀχληρώσατο τὸν θρόνον τὸν àp- 


propositis persecutionem Christianorum inhiberi, 
atque illos vivere, ac Deum suo arbitratu colere, 
et pro ipsius salute voja facere jussisse. Atque hic 
etiam duplex rumor ortus est. Nam alii tradunt, 
preter omnem spem eo morbo liberatum, reno- 
vasse persecutionem non mutatis moribus, donec 
poculi quod Dominus manu tenet, fecem exhause- 
rit : alii valetudinem recuperatam negantes, ex ea 
malo impium decessisse tradunt, ac vermes eliam 
per os rejecisse. Uno certo ex his modis vitam 
abrupit. Rom: catui fidelium post Marcellinum, 
duobus annis sacerdotio functum, Eusebius pra- 
fuit : cui post annum mortuo, successit Miltiades, 
qui cum fldelibus quadriennium prafuisset, Sil- 
vestrum successorem reliquit. Antiochís post Ty- 
ramnum xir annis episcopatu functum, delectus ert 
Vitalis. Huic post sexennium successit Philogenes, 
atque is quoque annis v exactis, Paulinum habuit 
suecessorem. Hierosolymis post Zabdam, qui mi- 


-nisterium ad decimum annum obiit, Hermon pon- 


tiflciam sedem est sortitus. Alexandri: post sanctum 
mnertyrem Petrum, qui pontificiam sedem per an- 
nos xi ornarat, Alexander pontificatum obtinuit. 
Reme Silvestro per annos xxvii episcopatu functo, 
Julius Ecclesie xv annis przfuit. Post quem Libe- 
rius sextum absoivit annum ; eique successit Dama- 
sus, qui xxvii! annos fldeles pavit. Hunc Siricius 
seentus, annis xvi ministerium obiit. Deinde Inno- 


χιερατιχόν. Tfj; 0 ᾽Απεξανδρείας μετὰ τὸν iepo- p) centius est electus, qui populum Domini per annos 


μάρτυρα Βέτρον, δέχα ἔτεσιν ἐφ᾽ ἑνὶ τὸν τῆς áp- 
χιερωσύνης Üpóvov αοσµήσαντα, ᾽Ἀλέξανδρος τὴν 
ἀρχιερωσύνην ἔσχηκεν. Ἐν δὲ "Popr μετὰ Σἰλδε- 
«pov ἐπ᾿ ἔτεσι λελειτουργηχότα εἴκοσι καὶ ὀχτὼ 
ούλιος προέστη τῆς Ἐκκλησίας ἔτη πεντεχλίδεχα. 
Άιεθ) ὃν Λιθέριος ἕκτον ἤνυσεν ἐνιαυτὸν, χἀχεῖνον 
ὁ-εδέξατο Δάμασο»ς, ὀχτὼ καὶ εἴχοσιν ἐνιαυτοὺ»ς 
αποιµάνας τοὺς πιστούς: xai τοῦτον Σιρίχιο , ἔτη 
λειτουργήσας ἐχχλίδεκα. Βἶτα προκεχείριστο Ἴννο- 
κέντιος (90), àv πεντεχαίδεχα ἐνιαυτοῖς διδάξας τὸν 


xv erudiit. Quo mortuo, Zosimus in Εοι]οςὶο Ro- 
mane solio est collocatus: cui duodecimo anno 
exacto successit Coldestinus, qui annis decem in 
pontificatu claruit, Hujus successor fuit Xystus, qui 
vit anuos duravit. Deinde Leo in ejus locum suf- 
fectus est, qui veram doctrinam per annos xxiv 
defendit. Leone defuncto, Hilario in sede collo- 
catus est : qui vi annis expletis, electioni Simplicii 
locum fecit, qui et ipse aano xix ministerii deees - 
*it. 6447 In ejus locum introduetus est Felix : qui 


Vari& lectiones e! note. 


(95) Ἐν» δὲ τῇ Ῥώμῃ. Quas deinceps adduntur, 
absunt ab uno e codd. Keg. et Colb., describuntur 
4 ero in tribus aliis Reg. atque hazc quidem suppo- 


sitilja, nee Zonarz esse videntur. 
(90) "Ivroxérctoc. Keg. Ἰνοχέντιος. 


1895 


JOANNIS ZONAR.E 


1095 


nono anno defunctus, Gelasio honorem reliquit per A τοῦ Κυρίου λαόν. Καὶ Ζώσιμος τῷ θρόνψ τῆς "Pu. 


quinquennium fruendum. Post eum Anastasius est 
electus : qui anno quarto elapso, Symmachum suc- 
cessorem habuit, qui cum annos xi in. pontificatu 
exegisset, Hormisdas est electus, Sed hic quoque 
decimo anno ministerii mortem obiit, Romane 
vero Ecclesi:e sedes Joannem in triennium suscepit. 
Post quem Felix Romanis fidelibus przfuit, quatuor 
annos eo honore gavisus. Deinde Bonifacius per 
biennium episcopatum gubernavit. Post hunc Aya- 
peius designatus est, qui cum summi pastoris Chri- 
sti gregem Romanum duobus annis et ipse pavisset, 
naturz debitum persolvit. Romae autem pontifex 
electus est Silverius : unoque anno pontificatu 
functus, vitam exegit. Hujus successor Virgilius, 
cum xviii annis Ecclesi: prafuissel, in ejus locum 
 suflectus est Pelagius: qui quinque annis obito 
ministerio, decessit. Romana vero sedes Joannem 
in vin annos suscepit, et post bunc Gregorium in 
annos xiv. Post hunc perpetua sedes eorum qui 
Romans Ecclesi? przfuerunt, non reperitur. Au- 
tiochiz vcro Celesyrize Eustailiius Paulino, qui 
miuisterio quinquennium vacarat, successit, Cum 
Eustathius fideles annos xviii pavisset, Euphronius 
per annos viii ministravit. Post quem Phlacitus xu 
explevit annos. Deinde Stephanus Arii sectator, 
Ecclesi: per triennium se ingessit. Post hunc in- 
troductus est. Leontius, qui *i1 auno episcopatus 
mortem obiit. Post hunc Antiochenz Ecclesix Eu- 
d.xius alterum annum prafuit. Post Eudoxium 
Arianus quartum annum fuil episcopus. Post hunc 
Meletius annos xxv. Post hunc Flavianus Christia- 
nis annos xxvi przfuit. Deinde Theodotus ministe- 
rium suscepit, in eoque annos 1v exegit. In hujus 
locum Joannes introductus, per annos xvii duravit, 
Pro Joanne Doinnus electus, annos viu postea vixit. 
Post quem in Anüochenz Ecclesixz thronum Maxi- 
inus introductus, in eo munere quadriennium vixit: 
successore Martyrio, qui ix explevit in magistratu 
annos. Deinde Julianus in ea pontificia sede, annos 
vi Consedil, et Petrum suecessorein habuit. 648 
Cui trienuio post Stephanus successit, totidem an. 
nos pontificatu functus. lu Stephani locum Calaa- 
dio su/fectus est, et huic post quadriennium alius 
Petrus successit, qui Ecclesiam per triennium gu- 
bernavit. Hujus successor exstitit Palladius, decein 
annis in magistratu exactis. Deinde Flavianus 
creatus episcopus, xiu annis. Post eum Severus 
vu annis gubernata Ecclesia, Euphrasio sacram 
sedem reliquit : cai post annum quintum Ephrai- 
inus successit, et in ministerio annos xviii. vixsiL. 


μαίὼν Ἐχκλησίας ἑνίδρυτο, 0avóvto; ννοχεντίῳ, 
Ὃν δωδέκατον ἠνυχότα ἑἐνιαντὸν Κελεστῖν; διεδέ- 
ξατο, ἐπ) ἔτη τῇ ἀρχιεριωσύνῃ δέχα ἑνδιαπρένας, 
Τούτῳφ εΒύστος διάδοχος Ὑέγονεν, ὄγδουν (viai 
διαρχέσας. Elsa Λέων ἀντεισήχθη, τῶν ὀρθῶν i. 
γµάτων ἁντιποιησάμενος, Em ἔτεσιν εἴχοσι πρὸς τοῖς 
τέσσαροι. Καὶ ἐχλιπόντος τοῦ Λέοντος "Dopluy ci; 
τὸν θρόνον ἀνθίδρυτο, ἕκτον ἐκπλήῆσας ἐνιαντόν, 
Ανθ) οὗπερ Σιµπλίκιος (97) κεχειροτόνητο, xoi 
ἐπὶ ἐννεακαιδέχατον ἔτος τὸ τῆς πυιμαντικῆς xol 
οὗτο; λειτούργημα διανύσας, ὀξέλεπε: xol ἀντεις- 
ηχτο Φῆλιξ. Ἐννάτῳ 0 ἐνιαυτῷ καὶ οὗτος ἐχλελιι- 
πὼς, Γελασίῳ τὴν τιμὴν χαταλέλοιπε, πέντε ταύτης 
ἀπολαύσαντι ἔἄτη. Μεθ) ὃν ᾽Αναστάτιος ἐπελέγι. 
Μετὰ τέταρτον δὲ xal οὗτος ἐνιαυτὸν ὑπὸ Συκ- 
µάχου διεδέχθη. OU δυοχαίδεχα ἐνιαντοὺς ἐπὶ τὴ 
ἀρχιερωσύνῃ διαγαγόντος, Ὁρμίσδας ἐξείλεχιο, 
Δεχάτῳ δὲ xal οὗτος ἐνιαντῷ τὸ λειτούργημα &a- 
νύσας, Χατέλυσε τὴν ζωὴν, καὶ Ἱωάννην ὁ θρύης 
τῆς Ῥωμαίων Ἐκκλησίας διοδέξατο ἐπὶ τριςταν, 
Mz0' ὃν Φηλιξ τῶν ἐν Ῥώμῃ προέστη πιστών, tt- 
τραετίαν τῆς τιμῆς ἀπολαύσας. Elta Βονιφάτιος ἐπὶ 
διετίαν τῆς προσφασίας ἡἠξίωτο, xol ἐπὶ ty 
᾽Αγακητὸς (98) προκεχεέριστο. Δύω δὲ xal το 
ἐνιαντοὺς πηιμάνας τὸ ἐν ᾿Ρώμῃ τοῦ ἁρ/ιπομένς 
Χριστοῦ ποίµνιον, ἁπέτισε τὸ χρεών, xal ἐχειροτ- 
νήθη Ῥώμης ἀρχιερεὺς Σιλθήριος,. "Eva δὲ xai οἷ- 
τος ἀρχιερατεύσας ἐνιαυτὸν τὴν ζωὴν ἐξεμέτρης. 


C Καὶ τούτῳ διάδοχος Βιγίλιος Ὑέγονεν. "Oxsoxadi- 


κατον 6b τούτου ἕἔτος διηνυχότος àv τῇ ἀρχῇ, iv 
θῃρέθη Πελάγιος. "Oc, πέµπτον ἐνιαυτὸν τῇ 1ειτδυβ- 
γίᾳ ἐσχοιαχὼς, ἀπῆλθε, καὶ Ἰωάννην ἡ ἀρχιερατιχὴ 
χαθέδρα τῶν Ῥωμαίων ἑδέξατο ἐπὶ χρόνοις 6x, 
καὶ μετὰ τοῦτον Γρηγόριον ἐπὶ πεντεχαίδεχα. Μεν 
ὃν οὐχέτι κατὰ συνέχειαν οἱ τῆς Ῥωμαίων Ἐκχιη- 
σίας προστάντες εὕρηνται. Ἐν ᾿Αντιοχείᾳ ἓ 5j 
κατὰ Κοίλην Συρίαν τὸν Παυλῖνον Et πέντε τῇ 
λειτουργίᾳ σχολάσαντα Εὐστάθιος διεδέξατο, xi 
τοῦ Εὐσταθίου ἐπ ἔτη ποιµάναντος τοὺς mowx 
ὀχτωκαίδεχα, Ἐὐφρόνιος ἐλειτούργησεν Exo; Uie. 
Μεθ᾽ ὃν Φλάκιτος δωδέκατον Ίνυσεν ἔτος ' εἶτα Eci- 
φανος αἱρεσιώτης Αρείου παρεισεφθάρη τῇ Ev 
χλταίᾳ ἐπὶ τρίτον ἐνιαυτὸν, xal μετὰ tovtov εἰσ- 
Qx:o Λεόντιος. "Oyóoov δὲ καὶ οὗτος ἔτος Emo 
πίσας, κατέλυσε τὴν ζωὴν, καὶ ἐπὶ τούτῳ προέστή 
τῆς Ἀντιοχέων Ἐχκλπαίας Εὐδόξιος ἔτος δεύτερον, 
xal ἐπὶ τῷ Εὐδοξίῳ ᾽Αῥῥιανὺς ἐπεσκόπησεν ἔτδι 
τέταρτον. Καὶ μετὰ τοῦτον Μελέτιος, ἐνιαυτοὺ: d 
κοσιν ἀπὶ πέντε. Ma0' ὃν Φλαδιανὺς προΐστη τῶν 
Χριστωνύμων bm ἔτεσιν εἴκοσι πρὸς τοῖς Ef. Εἶτα 


Θεύδοτος τὴν λειτουργίαν διεδέξατο, καὶ Ἱετραετίαν Ἠνυσε. Καὶ ἀντὶ τούτου Ἱωάννης εἰσήχθη, n 
Gfjpxsa&v ἐπ᾽ ἔτος ὀκτωχαιδέχατον. Ανιὶ δὲ Ἰωάννου Δόμνος κεχειροτόνητο, ἐπιζήσας τῇ χειροτον: 


ἔγδοον ἔτος  χαὶ ἀνθιδρύθη τῷ θρόνῳ τῆς 


Αντιοχέων 


Ἐκκλησίας Μάξιμος, ἐπ᾿ ἐνιαντοὺς EAUUEYSS 


τἩ προστασἰᾷφ τέσσαρας. "Oc ὑπὸ Μαρτυρίου διεδἐχθη, ἔννατον καὶ τούτου τῇ ἀρχὴ δ-ανύσανό 


ἔτος. Ἰουλιανὸς ὃ ἔπειτα εἰς τὴν ἀρχιερατικὴν 


ταύτην κχαθέδραν ἐκάθισεν ἐπὶ ἔκτον ἐνιαντὸν, x 


Varic lectiones et note. 


(97) ZuizAixioc. Reg. Συμιλίχιος. 


(98) Ἁγαπητός, Reg. Αγαπητός. Meliosalil 








1091 ANNALIUM LIB. XiLI. 1093 
οὗτος ἔσχε Πέτρον διάδοχον. Ὃν μετὰ τριετή χρόνον Στέφανος διξδέξατο, ἱσαρίθμους ἀρχιερατεύσας 
ἐνιαυτούς. Ti δὲ. Στεφάνῳ Καλανδίων (99) ἐγένετο ἔφεδρος. Καὶ τούτῳ μετὰ τετραξτίαν Πέτρος ἄλλος 
ἐφήδρευσε, τριετῃ χρόνον τὴν ᾿Εχχλησίαν κατεσχηχώς. Οὗ διάδοχος Παλλάδιος Ὑέγονε, δεχαετίἰαν 
ἀνύσας iv τῇ àpyf. Εἶτα Φλαθιανὸς ἠρέθη, ἐπὶ δέχα καὶ τρεῖς ἀρχιερατεύσας ἐνιαντούς. Μεθ᾽ ὃν 


Μευηρος ἔθδομον Ἀλειτουργήσας ἐνιαυτὸν ἀφῆχεν Εὐφρασίφ. την κχαθέδραν τὴν ἱεράν. 


Ὃν μετά 


πέμπτον ἔτος Ἐφραῖμιος διεδέξατο. ὀκτὼ ὃ) ἐπὶ δέχα χρόνους ἐπεθίω οὗτος τῷ Ἀειτουργήματι, 


/, 








— ------- 


LIBER DECIMUS TERTIUS. 


e. Οὕτω piv οὖν, ὡς εἴρητα:, τῆς τοῦ πατρὸς Α — Yi. Sicigitur, ut dictum est, Constantinus Magnus 


βασιλείας ὁ µέγας Κωνσταντῖνος διάδοχος Υέγονεν, 
ὁ ἐν βασιλεῦσιν ἀοίδιμος χαὶ ἐν ὀρθοδόξοις ἔπιση- 
µότατος. "Oc ix τῆς µακαρίας Ἁλένης Υγεγένητο 
τῷ πατρὶ, περὶ Tj; διαφωνοῦσιν οἱ συγγραφεῖς, xat 
παρ) αὐτοῖς τὰ περὶ ταύτης οὐχ ὡὠμολόγηται. O! 
μὲν γὰρ τῷ Κωνσταντίῳ νόμφῳ γάµου φασὶν αὐτὴν 
αυνοιχεῖν, ἀποπεμφθῆναι δὲ, τοῦ Μαξιμιανοῦ 'Ep- 
κουλίου, ὡς ἔμπροσθεν εἴρηται, τὴν οἰχείαν παῖδα 
τὴν θεοδώραν τούτῳ χατεγγυήσαντος, xai ἀναδεί- 
ξαντος Καίσαρα. Οἱ δὲ οὐ γαμετὴν  vóptpov αὐτὴν 
γενέσθαι τοῦ Κωνσταντίου ἱστόρησαν, ἀλλὰ πάρερ- 
yov ἐρωτικῶν ἐπ.θυμιῶν, καὶ ἐξ ἐχείνου τοῦτον δὴ 
συλλαθέσθαι τὸν µέγαν Κωνσταντῖνον. Διαδεξάμενος 
δὲ τὴν βασιλείαν τὴν πατρικὴν Ἶρχε τῆς Βρεταννίας 
χε χαὶ τῶν "Αλπεων, xai ἐπὶ ταύταις τῶν Γαλλιῶν, 
ἔτι τῇ τῶν Ἑλλήνων θρησκείᾳ προσχείµενος, xat 
τοῖς Χριστιανοῖς ἀντικείμενος, παρὰ Φαύστης τῆς 
γαμετῆς εἰς ζζλον τῆς τῶν εἰδώλων τιμῆς ἐχκαλού- 
µενος. θυγάτηρ δ ἣν dj Φαύστα τοῦ Μαξιμιανοῦ, 
Αὐτὸς γὰρ καὶ ὁ πατὴρ ἀδελφαῖς συνῴκουν ὃνσι. 
Τριῶν 6' ὄντων τῶν βασιλέων, αὑτοῦ τε Κωνσταν- 
τίνον xal Λιχινίου καὶ Μαξεντίου, ὃς ἐν τῇ "Pop 
xai tv τῇ Ἰταλίᾳ ἐκράτει ὁ Μαξέντιος οὗτος οὐχ ὡς 
βασιλεὺς, ἀλλ᾽ ὡς τύραννος ἄντιχρυς διηγε, πλεῖστα 
δεινὰ καὶ ἄτοπα «ol; ὑπ αὑτοῦ τυραννουµένοις 
ἐπάγων, ὡς Ίδη µοι ἀναγέγραπται. "A. μὴ φέροντες 
oi ἐν τῇ Ῥώμῃ διαπέµπονται πρὸς τὸν Κωνσταν- 
τῖνον ἀπαλλάξαι σφᾶ» τῆς τυραννίδος τοῦ Μαξεντίου 


regni paterni successor exstitit, imperator perpetua 
memoria dignus, et inter orthodoxos illustrissimus. 
Eum ex be:sta Helena procreavit pater, de qua 
dissentiunt hislorici. Nam alii legitimo conjugio 
nuptam fuisse Constantio, ac dimissam, cum Maxi- 
mianus Hercenlius, ut ante dictum est, filia Theo« 
dora desponsa, Cxisarem eum designasset. Alii non 
mairemfamilias, sed concubinam, forma gratia 
Constantio coneiliatàm , Constantinum ei peperisse 
wradiderunt. Qui suscepto paterno regno, Britanniz, 
Alpibus et Galliis imperavit, gentilium adhuc reli- 
gioni addictus, et Christianis infestus, Fausta 
uxore ad simulacrorum cultum eum provocante. 
Fuit autem Fausta Maximiani filia. Nam ipse et 
pater duas sorores in matrimonio habuerunt. Cum 
vero ires essent imperatores , Constantinus , Luci- 
nius, et Maxentius : hic Romz et in Italia rerum 
potiens , non regein agebat, sed plane pro tyranho 
se gerebat, importune 9 et crudeliter ih eos gras- 
sando, quibus doiminabatur : quemadmodum jam a 
me perscriptum est. Qux» Romani haud ferenda 
rati, legatos ad Constantinum missitant, ut Maxentii 
tyrannide se liberet, supplicantes. lis precibus ad 
pellendum illum commotus, Romam versus cum 
exercilu profleiscitur. Maxentius vero, cum diu intra 
menia se contineret, nec in aciem contra eos, a 
quibus obsidebatur, descenderet, salibus a nonnul- 
lis incessebatur. Sed tandem educit exercitum, 


δεόµενοι. Ἐντεῦθεν πρὸς καθαίρεσιν αὐτοῦ διανί- C prestigiis quibusdam usus : et preter alia nefanda, 


exata:, xai στρατεύει, xal πρὸς τὴν Ῥώμην χωρεῖ. 
'O δέ γε Μαξέντιος ἐπιπολὺ μὲν ἑντὸς χαθήῆστο 
τειχῶν, μὴ ἀντεπεξιὼν τοῖς πολιορχοῦσιν αὐτν, 
ὥστε xai διὰ voUto σχώµµατα κατ αὐτοῦ ὑπύ 
τινων» πεποιβαθαι. Ὀψὲ δέ ποτε ἀντιπαρετάξατο 
γοητείαις κεχρηµένος, xai δι ἀνατομῆς βρεφῶν 
µαντευόµενος, καὶ ἄλλα πράττων ἀθάμιτᾗ, ἃ δέος 
ἑνεποίουν τῷ Κωνσταντίνφ. ΑἉγωνιῶντι γοῦν διὰ 
καῦτα, τύπος αὐτῷ αταυρικὸς μεσούσης ἡμέρας δι’ 
ἁστέρων (1) ἐφάνη xas' οὐρανὸν, καὶ Υραφὴ περὶν 
«bv σταυρὸν (2) Ῥωμαῖϊκοῖς στοιχείοις, δι᾽ ἁστέρων 


ex infantium dissectione captatis auguriis. Quibus 
Constantino perterrito, et animo :estuanli, figura 
crucis ciréa meridiem stellis informata in colo ap- 
paruit : et seriptura circa erucem, Romanis litteris, 
el ipsa perstellas expressa, In hoc vince. Statim 
igituf cruce ex auro, ad formam quam viderat, 
facia, et exercitui suo praeferri jussa, commisso 
prelio Maxentium vincit, majore copiarum illius 
parte czxsa, czeteris in fugam versis; inter quos et 
ipse Maxentius pontem Milvium transiturus, equo 
lapso, in Tiberim przcipitatus, submergitur. Et 


Varie lectiones et not 


(99) Κα.ϊανδίων, Wolfius Καλαυδίων, perperam D naras; at Lactantius, in libro De mortibus persecuter. 


ediderat : ita enim a scriptoribus passim  appel- 
latur. 

(4) Ac decépur. V. p. 11,2 edit. ! 

(2) Περὶ τὸν σταυρόν. 1d ex Eusebio tradit Zo- 


PATROL. Gr. CXXXIV. 


scribit commonitum fuisse in quiele Constantinum, ut 
celeste signum Dei notaret in scutis atqueita prelium 
commiterel : fecisseque ut jussus eral, et. transver- 
sam X litteram, summo capite circumflexo, Christum 


35 


$095 


JOANNIS ZONAIUS 


1100 


hie illins fuit exitus. Cujus tyrannide Romani Hibe- A καὶ αὐτοῖς τυπουµένοις, xat φράζουσιν, Ἑν τούτῳ 


vati, portis apertis Constantinum splendide exce- 
perunt, ot liberatorem urbis letis acclamationibus 
celebrantes : decreta in foro statua, quam Hle ita 
Beri jussit, ut formam crucis manu teneret : edicto- 
que vetuiL ne , ob religionem, ii qui Christum pro 
Deo colerent, plecterentur. Sic Italia, et ipsa Roma 
ejus imperio adjuncta, cam Licinio, cui soror ejus 
nupta erat, imperinm tenuit. Is cum Maximini et 
filium et filiam occidisset, jam uterque alteri su- 
spectus, sublato altero, se solum imperio potiturum 
putabat, nemine alio id sibi vendicaturo. Λο non- 
nulli sic potitum esse Licinium parte Galerii asse- 
runt, socium ab illo ascitum, ut dictum est. Non- 
nulli, in Constantini gratiam, cum sororem ei de- 
spondisset, a militibus Cesarem salutatum, et ab 
ipso contra Maximinum missum, eoque victo et 
profligato, regno illius donatum esse, ea condi- 
tione, ut ne Christianos violaret : qua ille neglecta, 
non minus, ac potius magis, quam decessores &ui, 
in Christianos insanierit, nullo extreme crudeli- 
tatis genere pretermisso. $8 Ad alias igitur dissen- 
sionis eorum causas eliam banc accessisse. Proinde 
Constantinus, ducto contra Licinium exercitu, et 
&2:pe commissa pugna, denique vincit. Sed propter 
sororem reconciliatus, imperium ei certis condi- 
tionibus restituit. At ille, cum, ut homo perídus, 
pactis non stetisset, a Constantino denuo supera- 
tus, Byzantio et Chrysopoli captis, Nicomediam 
fugit. Tum soror Constantinum rogat ut marito 
reddat imperium; quo non impetrato, salutem 
illlus a fratre exorat. Itaque Licinius plebeio habita 
imperatorem adit, ac Thessalonice privatam vitam 
agere jubetur. Id factum accusabant milites, quod 
homini perfido, qui (cedera ssepius rupisset, parce- 
retur. Quare imperator eam rem per litteras ad 
senatus judicium refert. À quo alii eum militibus, 
ipsorum arbitratu traclandum, esse deditum, ac 
Thessalonice, aut prope Serras, nescio quo eun- 
tem, interfectum: alii, nec dum ibi degeret , quie- 
visse, scd tyrannidem affectasse tradunt, quo co- 
gnito imperator eum occidi jusserit. Ferunt Con- 
stantinum in przliis cum illo et Maxentio commis- 
sis, vidisse armatam equitem, siguum crucis pro 
vexillo ante aciem suam praferentem : ac rursus 
Adriauopoli, duos ei visos adolescentes, qui hostium 
phalanges caderent. ltem circa Byzantium nocta 
omnibus dormientibus, conspectum ab eo ignem, 
qui, fulguris instar, vallum exercitus sui collustra- 


víxa. Ἐκ χρυσοῦ «olvov αὐτίχα σχεδιάσας σταυ. 
ph» ((5), χατὰ τὸν φανέντα τύπον αὐτῷ, xal τοῦτον 
χελεύσας τῆς στρατιᾶς αὐτ.ῦ προπαρεύεσθαι τοῖς 
τοῦ Μαξεντίου συῤῥήγνοται xal ὑπερτερεῖ, ὡς τὸὺς 
πλείστους τῶν ὑπ' ἐχείνου στρατενοµένων ἀναιρι- 
θῆναι, τοὺς δὲ λοιποὺς εἰς φυγἣν ἀπιδεῖν, OR χα 
αὐτὸς ὁ Μαξέντιος συναποδιδράσχων, xal ἐν εἰ 
Ὑεφύρᾷ Ὑενόμενος τοῦ Τιδερίδος τῇ καλουµέῃ 
Μιλδίᾳ (4), σὺν τῷ ἵππῳ χατὰ τοῦ ποταμοῦ iu 
σθησε xal ἀπώλετο. Καὶ ὁ μὲν οὕτω διέφθαρτο. 0ἱ δὲ 
γε Ῥωμαίοι τῆς ἐχείνου τυραννίδος ἁπαλλαγέντες,τὰς 
πύλας τῆς Ῥώμηῃης ἀναπετάααντε  θλειδέζενιο sb 
Κωνσταντῖνον λαμπρῶς καὶ ὡς ἐλενθερωτὴν αὐθνεής 
πόλεως εὐφήμουν καὶ ἀπεσέμνυναν , udi οτήλην 
αὐτῷ iv τῇ ες Ῥώμης ἀγαρᾷ στῆθαι χονὺς 
ἑψηφίσαντο. 'O di, τὸ τοῦ φταυροῦ σηβεῖο ἔτι» 
χειρισμµένην τὴν στήλην αὐτοῦ πλασθήσεσίαι 
διετάξατο xal δόγµα δὲ ph χολάζεσθχι διὰ τὴν 
θρησχείαν τοὺς «hv Ἀρισιὸν σεδοµένευς ὡς θν 
ἐκπερώνηκεν. Οὕτω δὲ ual τῆς "xaxa; καὶ ey 
Ῥώμης αὐτῆς προστεθείσης τῇ βασιλείᾳ αὐτοὶ, 
αὐτός τε xal Λικίνιος ὁ ἐπ᾽ ἁδελφῆ γαμθρὶς eii 
χατελείφθησαν βᾳσιλεῖᾳ, 'O γὰρ Αικίνιος τόν t οὗ 
Μαξιμίνου υἱὸν καὶ τὴν θυγατέρα ἀπέκτνε, καὶ 
λοιπὸν ἑπάτερος τούτων «bv ἕτερον ὀπεθλέτιῳ' 
(usto γὰρ ἕχαστος, ποῦ ἑνὸς ἐπιλείποντος, ais 
μόνος ἔσεσθαι µόναρχος, μὴ ὄντος τοῦ ἀμφιοδγή- 
σοντος περὶ τῆς ἀρχῆς. Οἱ μὲν οὖν οὕτω «iv Λαί- 
C νιόν φασιν ἐγκρατῆ γενέσθαι τῆς Γαλλερίου µερίκς, 
κοινωνὸν παρ’ ἀκείνου προσληφθέντα, ὡς εἴρητει ’ 
οἱ δὲ τῆς τοῦ Κωνσταντίνου ἀδελφῆς περ αὐτοῦ 
σνζυγείσης αὐτῷ, λέγουαι τοὺς στρατιώτες 9 
Κωνσταντίνψ χαριζοµένους, Kalaapa αὐτὴν dw 
πεῖν, καὶ παρ’ ἐκείνου σταλῆναι αὐτὸν ei Meth 
ἀντιπαραταξζόμενον νενιχηκότι ὃ) ἐχεῖνον καὶ κετε. 
εροπωσάµένῳ, ἐκχωρῆσαι τῆς βασιλείας ἐχείνου, μὴ 
ἐνοχλεῖν Χριστιανοῖς ἐπισχήφανια, μὴ μέντοι ες 
ἐντολὰς τηρῆσαι αὐτὸν, ἀλλὰ λυττῆσαι πατὰ Χρισ." 
νῶν, οὐδὲν ἦτντον τῶν πρὸ αὐτοῦ, εἰ μὴ καὶ pde 
Πᾶσαν γὰρ ὑπερδολὴν ὑπεραλάσαι ὠμότητο: πρὸς 
Saw 0 αἰτίαις τῶν πρὸς ἀλλήλους διαφορῶν, xl 
ταύτην Ὑενάσθαι, Κινήσας οὖν navà Αεχινίου ly 
στρανιὰν ὁ Κωνσταντῖνος, xal πολλάχις αὐτῷ ο)” 
D ῥαλὼν, τέλος νικᾷ. Elsa. σπένδεται τούτῳ Κὰ civ 
ἀδελφὴν, καὶ chv ἀρχὴν αὐτὸν οὐκ ἂφείλετο, Q2 
ἐπὶ σννθήχαις αὖθις ταύτης αὐνῷ παρεχώρηευ d 
δὲ, ἄπιστος ὧν, οὐκ ἐτήρησε τὰς συµδάσει. "Ode 
xai πάλιν ὁ Κωνσταντῖνος αὐτῷ üxoMyner: μὶ 


Varie lectionos et note. 


iti scutis notasse. Sic enim legendus hic locus, ubi 
perperam Christo editio prlert. Atque exinde is 
mos obtinuit, ut in scutis militum pratorianoru và 
Christi monogramma, uti bic describitur, effinge- 
retur : quod ex musivo Justiniani Ravennensi, quod 
in Fumiliis Bysantinis damus, colligere est potis- 
simum. 

(3) Σχεδιᾶσας σταυρόν. Theophanes p. 11. 

(4) Μι1δία. Βονλδία, ita quatuor mss. Regii, et 


Wolfiani; Milvium scriptores vuigo vocant ; Νε 
vium, Lactantius in libro De morb. persecul. n. &3. 
Chronicon Alexandrinum Μουλυδίου γέφυραν bx 
bet. Damascenus Studita, homil. 83: πλησίον εἰς E- 
Àov γεφύριν ὅπου τὸ ὠνόμαζαν Φουλθίαν, Georgi 
Hamartolus in Chron. ms. iu Constantino M. ν 
δυσσεθὴς τύραννος θαρσήσας τοῖς σου δαΐμοσι, tH 
Tegupuoas τὸν παραῤῥέοντα ποταμὸν πολλεῖς vut, 
ἐξηλθε 


ν εἰς παράταξιν τοῦ πολέμον, 




















uw" — ww. ὂν bod νςο wm LJ 


* 


1101 ANNALIUM LIB. ΧΗΙ. 1104 


vucisac, εἴλε πότε τὸ Βυζάντιον καὶ τὴν Χρυδόπολιν. A fet. Quibns ostentis in eam sententiam adduce- 
'O δέ ye Aixivseg εἰς Νεκομήδειαν Éguys, xai ἡ bsiut, et créderet, ntiecestus illos rerum et victo- 
ἀδελφὴ τοῦ Κωνσταντίνου προσελθοῦσα τῷ ἁδελφῷ ία sibi divinitus offerri. 

Σδίετο ὁ πὲρ τοῦ ἀνδρὸς εηρηθῆναι αὐτῷ τὴν ἀρχήν. Ὡς 8b mwphc ποῦτο οὖκ ἔσχηχε τὸν ἀδελφὸν χατα- 
νεύοντα, περὶ th; ἐχείνου σωτηρίας προαῆγε «hv δέηδιν * καὶ ἔπεισε νὸν ὑμάίμονα. Ηρόσεισι τοἰνυ, 
αὐτῷ ὁ Διχίνιος ἐν ayfiuam ἴδιωτιιῷ, καὶ εἰς Θεσδαλονίχην διδερίθειν ἰδιωτεύων Χελεύεται. Καὶ ὁ 
δὲν ἐχεῖσε διῆγεν. Οἱ δέ γε δτρατιῶται Ἰτιῶντο σώζεάθάι ἰν Λικίνιον » ἄπίιστον φαγέντα πολ- 
λάχις, x«i παραθάτην τῶν συνθηκῶν * δι καὶ tf όυγκλήτῳ διὰ γραμράτων τοῦ βασιλέως ᾖᾗ περὶ 
εούτου ἀνετέθη βουλή. Τινὲρ μὲν οὖν «et; οτρβτιώτᾶις ἐκδοθῆναι πἀάρὰ τῆς Ἱερουσῖας ἱστόρησαν, ὃ 
σφίσι Pont ἐπὶ τῷ Λιχινίῳ διά Λράδάσθαι, χάχείνους ἐν θισσαλονέκῃ αὐτὸν ἀναιρῆσαι, $4 πλησίον 


Σεῤῥῶν (5), ἀπιόντα Άοι, "Άλλοι δὲ οὐδὲ ἐν Θισόάλονίκῃ ἀδτόν φασι διατρίδοντα Πρεμῆσαι, 
δὲ μελετᾷν xai τοῦτο Ὑνόντα «bv βασιλέα Κωνσταντῖνον στεῖλαι τους αὐτὸν ἀναιρήσοντας. 


τυραννίδα 
Λέγεται 


δὲ ἐν ταῖς αρὸς αὐτῶν µάχαις, f| ταῖς πρὸς Μαξέντιον, θεάσασθαί τινα δν Κωνσταντῖνον ἱππότην, καὶ 
ὠπλισμένον, 34b» τοῦ στωυροῦ τύπον ἂντὶ σημαίας ἐπιφερόμενὸν, xal τῆς αὐτοῦ προπορευόµενον παρα- 


τάτεως. Καὶ αὖθις δύο ὤφθησαν αὐτῷ νεανίαι ἐν 


φάλαγγας, Καὶ περὶ τὸ ἈΒυζάντον δὲ, 


νυκτὺς 


Ἀδριανοῦ πόλει τὰς τῶν ἑναντίων συγχόπτοντες 
παθευδόντων ἁπάντων, φῶς ὤφθη αὐτῷ 


περιαστράψαν τὸν τοῦ οἰχείου στρατεὐματὺς Ὑάραχά, Ἐκ τούτων οὖν εἰς ἔννοιαν ἐνήγετο τοῦ θεό» 


θεν αὐτῷ τὰς εὐτυχίας xal τὰς νίχάς ἹΠροδγίνεσδαι. 


B. Όὕτω δὲ µοναρχήσας ὁ Κωνσταντῖνος xe Β 


Φλάδιος ὀνομδδθη. Kal οὕτω πως ἑχᾷρημάλιζε 
Φλάδιες Κωνσταντῖνος xai àv. ᾿Ρώμῃ διῆγε, τῆς μὲν 
τῶν εἰδώλων θρῃσχεἰάς οὐα ἀποστὰφ, τὰ περὶ Χρι» 
τοῦ δὲ µυούµενος, παὶ ἤδη Ἱαραδεχόμενος. Σώς 
µατος (8) δὲ τυχὼν γὀσεροῦ, xal αλεῖσία Φφύοντος 
kx χαχοχυµίας καὶ ὕλης μοχθηρᾶς ἐξανθήματα, 
ὡς Mop ταῦτα παρὰ τῶν Ιἀτρῶν, xol λέπρᾳ δὲ 
παρειχάζεσθαι, καὶ τὴν τούτου δεραπείαν ἆπαγο- 
ρεύεσθαι" εὗρε τοὺς ἱερεῖς τοῦ ἐν τῷ Καπιτολίφ 
Δὼς οὖκ ἄλλως λέγοντας τεύξεαθαι θεραπεία 
αὐτὸν, εἰ μὴ iv. παίδων νηπίων ἀτμίζοντι ἔτι λού» 
σαιτο αἵματι. Αὐτίχα τοίνυν Ex. πάσης τῆς ὑπ 
ἐχεῖνον χώράς Guvixto τὰ νήπια, καὶ fpipa 
ὥριστο τῆς τούτων ὀφατῆς. Καὶ 6 βασιλεὺς ἄπῄει 
τότε, τῷ αἵματι τῶν παίδων λουσόμενος εἰς τὸ 
Καπιτώλιον. Αἱ δὲ τούτων μητέρες προϊόντος αὐτοῦ 
γοερὰς ἡφίουν quidc, xoi ὠλόλυζον. "Ov ἀχούσας 
ἐχεῖνὸς horto τί τοῦ θρήνου τὸ αἴτιον, καὶ μαθὼν 
τὰς μητέρας θρηνεῖν τῶν βρεφῶν, ὥσπερ Ex µέθης 
ἀνενεγχὼν, Τὸ μὲν εῆς πράξεως, εἶπεν, ἁἀνόσιο», 
πρόδη ον. ἅδηον δὲ γε €Ó ἀπότέλεσμα, el δὲ 
καὶ τοῦτο ἡἦν ἀναμφίδοῖον, κρεῖσσον «άσχεν) 
ἑμὲ talc »όσοις ταΛαιπωρδύμενο», ἢ εοσούεω» 
βΒρεφρῶν κατογηφιαῖσθαι Δκώαειάν, καὶ ῥομφαίᾳ 
λύπης τὰς τῶν µητόρων ἀὐτῶν 0wAdoo: ψυχάς. 
Καὶ ταύτα εἰπὼν ἐπανῆλθεν , ἁποδοθῆναι ταῖς 
ΒΠητράσι προστάξας τὰ νήπια, xeV χρήματα δὲ 
δοθῆναι αὐταῖς, ἵν' ἀντίῤῥοπον ἔξουσιν f) χαὶ διπλα- 


ll. Sic solus rerum potitus Constantinus, etiam 
Flavii sibi praenomen ascivit, et Romz vitam egit: 
nondum quidem simulacrorum deserto cultu, sed 
Cüristianz religionis mysteria paulatim admittens 
atque addiscens. Cum autem corpore esset morbido, 
quod e corruptione humorum plurimis scatebat pu- 
stulis, adeo ut euralone desperata, leprz a medicis 
lues illa compararetur : Capitolini Jovis sacerdotes 
responderunt, eum pristinam valetudinem non ali- 
tet teCuperaturum, quam si in sanguine infantium 
àdhue vaporante lavisset. Statim gitur ex omni 
Imperio collectis infantibus, czedis die constituta, 
it»perator dum in Capitolium , sanguine puerorum 
loturus ascendit, matres illorum lugubribus & vo- 
cibus ejulantes audit, quz sit fletus causa rogat: 
eaque cognita, velut ab ebrietate experrrectus : 
Facinoris, inquit, impietas est evidens, eyentus in- 
certus. Qui si vel exploratissimus esset , prestaret 
tumen me conflictari morbi molestiis, quam tot in- 
fantibus ad necem damnatis, gladio doloris matrum 
atimos diverbetare. His dictis recessit, et matribus 
suos reddi liberos jussit : addita pecunia, ut lziitia 
dolorem non tantum zquaret, sed duplo etiam vin-' 
ceret : non filiis tantum restitutis, sed pecunia 
quoque data. ffis peractis, noctu ei astare visi sunt 
duo viri, qui se Peirum et Paulum esse, Christi 
apostolos , profitentes, dicerent : Si οἱ corporis et 
animi sanitatem consequi vellet, Silvestrum epi - 
scopum esse accersendum, qui ét luem corporis 


σίονα viv χαρὰν, ὅτι τε QUwua và Exyova ἀπειλή- D depulsurus esset,et vitam intoritus expertem com- 


φασι, xai ὅτι Er τούτοις xal χρήματα προσειλήφασι. 
Ταῦτα δὲ διαπραξαμένψ, νυκτὸς αὐτῷ ἑδοξάτην 


municaturus. Experrectus imperator, episcopum 
reverenter accersi jubet, atque ad sanctum Sil- 


Varie lectioues et notes. 


5) Σεῤῥῶ». Ma quatuor mss. codd. Regii ; Wol- 
o5 aio ov. De Sérris uthe Matedonis, dixi ad 
Villbarduinum. u 

(6) Σώματος. Hzc et sequentia, ul et fictitiare 
Silvestri et Zambres de- Christo Goncertationem, 
εἰ de tauro suscitato narraliunculam, quam habent 
etiam Cedrenus, et Georgius Hamartolus in Chro- 
nico ms. Symeon Logoiheta in Chron. ms, ex Vite 


S. Silvestri consarcínatore a Combefisio edito hau- 
sit Zonaras : sive ille Eusebius sit Cesariensis, ut 
existimal latramnus menachus Corbeiensis, in lib. 
(οκίτα Grecer. ορροείία, gap. 5, sive alius recen 
tio, quod omnino reor. Habetur etiam ista Silve- 
3tri disputatio cum Judaeis in iv codicibus Re- 
giis. 


1403 


JOANNIS ZONAIUE 


i10 


vestrum : δίε mihi , inquit, episcope, au deos cola- Α ἄνδρε παρεστάναι διττὼ, Πέτρος εἶναι, xc Βαῦλος 


tis, qui Peirus εἰ Paulus nominantur. Respondet 
ille: Unus a nobis Deus agnoscitur : Petrus autem et 
Paulus suntejus famuli et ministri. Tum imperator, 
narrato ei somnio, arcanis nostre religionis in- 
struitur, baptizatur, et e sanciissimo illo balneo 
sanus et integer ascendit ; Christianis securitatem 
per przcones denuntiat ; templa eorum aperiri, et 
nova condi permitti ; ac vicissim, fanis fictitiorum 
deorum clausis, impune Christianismum quosvis 
amplecti sinit. Nam se vim quidem facturum esse 
nemini: qui vero ultro ad Christum se contulis- 
sent, eos se laudare profitebatur. Sic ille fidem 
Cliristianam suscepit, evangelico praeconio inva- 
lescente, et Christiani nominis hominibus adempto 
metu. C:eterum Judaei matrem in peratoris aggresai, 
deceptum eum esse asserunt, et pio facto facinus 
impium adjunxisse, simulacrorum destructionem, 
rem piam , fidem in Christum, impiam nomipantes. 
Solum enim eum verum esse Deum, quem ipsi co- 
Jerent : Jesum autem, nefarii illi, hominem malefi- 
cum, et prestigiatorem vocitabant. Mater hzc ad 
imperatorem refert. Is decrevit, ut Judzi qui ista 
'asserant, se et delectis e senatu quibusdam audien- 
tibus, cum Silvestro episcopo Rorbano et Christia- 
nis disputent, quo cognoscat, quidnam a Judzis 
afferatur. 5 Disputatum est, victoria ad Silvestrum 
inclinare visa. Tum Judzi Silvestrum disserendi 
acumine superiorem esse dicentes, signorum osten- 
tationem postulabant. Atque adeo quidam ex iis 
impestor, nomine Zambres, bovem afferri jubebat, 
in quo sui Dei potentiam se demonstraturum asse- 
rebat. Adducitur bos, accedit Zambres, insusurrat 
ei aliquid in aurem : ille, magno;et lamentabili mu- 
gitu edito, cum tremore et vertigine circumacius, 
concidit mortuus. Ea re gloriabantur Judai, Dei 


sui nomen non cepisse aures illius dicentes. Quid 


vero, inquit Silvester, qui id bestie dicit in aurem, 
verba sua mon audit ? cur et ipse non moritur? lbi 
Zambres: Jam nihil, inquit, opus est arguliis, et 
probabilitute verborum, sed. [actis. episcope. Si ergo 
taurum istum a te neci datum, Silvester ait, ipse 
Uhristi nomine in vitam revocabo : non majus quid- 
dum prastitisse, el magnam demonstrasse Christi po- 
tentiam videbor? Assentitur ille, et per salutem im- 
peratoris statim jurat, αἱ taurum revixisse videret, 
se confessurum Christum esse Deum. Silvester au- 
tem, oculis in coelum defixis et Domino invocato, 
prope taurum astat, sublataque voce clamat: Si 
Deus verus est, quem ego annuntio Christum, Surge, 
(eure, ac pedibus tuis insistito. Statim taurus sese 
commovens, exsilit. Qui aderant, maguum esse 
Silvestri Deum , exclamare : Judei, miraculo per- 
culsi, ad pedes viri sancli accidere, petere ut pla- 
earet sibi Deum, et baptismum impertiretur. Inelyta 
vero imperatoris mater, nondum instituta, erudiri 


λέγοντες οἱ ἁπόστολοι τοῦ Χριστοῦ, καὶ, Ei δωματιχῆς 
τε καὶ φυχικῆς, ἔλεγον, ὁγιείας Bode τυχεῖν, οὺν 
ἐπίσχοπον µετακάλεσαι Σίλδεστρον, κἀχεῖνός am 
καὶ τὴν λύμην ἀκέσεται τῆς σαρχὺς , χαὶ ζωῆς 
ἀνωλέθρου καταξιώσει σε. Ἐπὶ τούτοις ὁ βασιλεὺς 
τοῦ ὕπνου ἀνενεγχὼν, στέλλει τοὺς µεταπαμφομένας 
σὺν αἰδοῖ «by ἐπίσχοπον. Καὶ παραγενομένῳ τῷ 
ἱερῷ Σιλθέστρῳ , Eixé poi, ἔφη, ῥἐπίσχοκε, 
θρησχεύονται xap' ὑμῖν θεοὶ Πέτρος καὶ Παῦλος 
ὀνομαζόμενοι, 'O δὲ, Ec. ἡμῖν Θεὸς γιώσκεται, 
ἀπεχρίνατο, Πέτρος δὲ καὶ Παῦ.ος θθεράποντες 
ἐχείνου καὶ ὑπηρέται εἰσίν. "E&nc οὖν 6 βασιλεὺς 
διηγεῖται αὐτῷ τὸ ἐνύπνιον, καὶ τὸ χαθ᾽ ἡμᾶς περ 
αὑτοῦ μνεῖται µυστήριον, καὶ βαπτίζεται, Καὶ 
ἄνεισιν Ex. τῆς παναγοῦς χολυμόθήθρας ὑγιὴ; ὅλο, 
καὶ αὐτίκα ἄδειάν τε κηρύττει Χριστιανοῖς, wi 
τοὺς ναοὺς σφίσιν ἀναπετάννυσι, xal νέους ἑφίησι 
ἀνεγείρεσθαι. Κλείει δὲ τοὔμπαλιν τὰ τεμένη τῶν 
φευδωνύμων θεῶν , ἁδεῶς τε προσιένει θεσπίζει 
τοὺς θεσπιζοµένους τῇ πίστει τῇ τοῦ Xpuw. 
Βιάζεσθαι μὲν γὰρ οὐδένα ἔλεγε βούλεσθαι * τοὺς ὃ 
ἑχόντας τῷ Χριστῷ προατιθεµένους ἀποδέχεσθαι, Ὁ 
μὲν οὖν οὕτω τῇ πίστει τοῦ Χριατοῦ προσελήλυθε ’ 
τὸ χήρυγµα δ᾽ ἐπλατύνετο, καὶ παῤῥησίᾳ τοῖς Χρ” 
στωνύμµοις ἑδέδοτο. Ἡροσίασιν οὖν τῇ τοῦ βασιλέως 
μητρὶ Ἰουδαῖοι, ἡπατῆαθαι λέγοντες τὸν βασιλία, 
xai ἔργῳ θεοφιλεῖ ἔργον ἀναμίξαι θεοµισές. Bep» 
λὲς μὲν, τὴν τῶν εἰδώλων χκαθαίρεσιν ὀνομάζοντες 
6 θεομισὰ; δὲ , τὴν πίστιν τὴν εἰς Χριστόν ΄ p 
voy γὰρ εἶναι θεὺν ἀληθῃ τὸν παρ αὐτῶν Opt 
σχενόµενον’ τὸν Ἰησοῦν |δὲ ἄνθρωπον οἱ ἁλισήρο 
καχοῦργον ἀπεχάλουν xal γόητα. Αναφέρει ταῦ- 
τα ἡ µήτηρ τῷ βασιλεῖ xal υἱῷ * 6 δὲ διαλεχθτνει 
δεῖν ἔχρινεν ἐπ ἀχροάσει αὐτοῦ καὶ τῶν fij 
γερουσίας λογάδων , τοὺς «ταῦτα λέγοντας Ίο" 
δαίυς, τῷ Ῥώμης ἐπισχόπῳ ᾖΣιλθέαρψ xü 
τοῖς περὶ αὐτόν» ἵν' οὕτω Υνοίη, «iva τὰ τῶν "lov- 
δχίων εἰσὶν εἰσαγόμενα. Γέγονεν dj διάλεξις. ΄Ἔδυξαν 
οἱ λόγοι τοῦ ἱεροῦ Σιλθέστρου ἐπικρατέστεροι. Ex 
διαλεχτικῆς δυνάµεως ὑπερτερεῖν οἱ ουῤαῖοι civ 
Σίλθεστρον ἔλεχον, πηµείων ῥἐζήτουν ἐπίδειυ. 
Μᾶλλον 66 τις παρ αὐτοῖς Ὑόης ἀνὴρ Ζαμόρῖς 
καλούμενος βοῦν ἐνεχθῆναι ἡξίου, διὰ τούτου λέγων 
D µέλλειν ἐνδείξασθαι τὴν δύναμιν τοῦ οἰχείου θεοῦ. 
΄Προσηνέχθη ὁ βοῦς, πεπλησίακεν αὐτῷ ὁ Ζαμθρῖς, 
ὑπεψιθύριαέ τι αὐτῷ εἰς τὸ οὓς. Κάκεῖνος pia *! 
καὶ Ὑοερὸν µυχησάµενος, xai τρόµῳ συνδ.νηθεὶς 
καταπέπτωχε xai νενέκρωτο. HÜyouy ἐπὶ τούτῳ ol 
Ἱουδαῖοι, τὸ τοῦ σρετέρου θεοῦ ὄνομα μὴ ατίέγεὺ 
λέγοντες τὸν ἀχούοντα. Τί δὲ, φησὶν ὁ Σίλθεστροςι 
ὁ έχων τοῦτο τῷ (oq (7) πρὸς τὸ οὓς οὖν dxcót 
τοῦ «εγομένου; πῶς οὖν οὐ θνήσκοαικἀκείγος; 
Καὶ ὁ Ζαμθρῆς : Ob Aópor, ἔφη, σεροφῆς τε κοὶ 
πιθαγότητος ἄρτι χρεία, AA" ἔργων, ἐδίσκοαι. 
Εἰ οὖν τὸν παρὰ σοῦ νεκρωθάντα τοῦτον capo 


Varie lectiones et nota. 


(7) '0 Aéro τοῦτο τῷ ζώφ. Sic in uno ϱ mss. 


Regiis, in alio τοὐτφ. 








1105 


ANNALIUM LIB, XTIT. 


1106 


ὁ Σίδεστρος εἶπε, ζωώσω αὐτὸς tj τοῦ Χριστοῦ A se et baptizari flagitare : ac voti compos facia, 


ἐπιχλήσει, οὐκ ἄν τι µεῖζο δόξω ποιεῖν, xal 
µεγά Ίην ἁποδείξω εἡὖν δύναμιν τοῦ Χριστοῦ; 
Κάχεῖνος χατέθετο * xal χατὰ τῆς σωτηρίας τοῦ 
βασιλέως (8) εὐθὺς ἑἐξωμόσατο, εἰ τὸν ταῦρον ἴδοι 
ἀναθιώσαντα, τὸν Χριστὸν ὁμολογῆσαι θεόν. Καὶ ὁ 
Σ/λθεστρος εἰς oópavbv ἀτενίσα:, xa τὸν Κύριον 
ἐπ'.καλεσάμενος, ἕστη τοῦ ταύρου ἐγγὺς, xai τὴν 
σωνὴν ἑπάρας, ἑδόησεν * El θεὸς ἀ.ληδής ἐστιν, 
ὃν ἐγὼ αηρύττω Χριστὸν, ἔγειραι , ταῦρε, καὶ 
στῆθι ἐπὶ τοὺς πόδας σου. Λὐτίχα γοῦν χινηθεὶς 
ὁ -αὔρος ἀνέθορε. Καὶ οἱ παρόντες, Μέγας ὁ τοῦ 
Σιλθέστρου θεὺὸς, ἐξεθόήσαν. Ul Ἰουδαῖοι δὲ χατα- 
πλαγέντες τῷ θαύματι τοῖς ποσὶ τοῦ ἁγίου προ- 
έπιπτον xal ἱχέτευον ἱλεώσασθαι αὐτοῖς τὸν θεὸν, 


καὶ τοῦ Θεοῦ σφᾶς ἀξιώσαι βαπτίσματος xai f D 


ἀρίδιμος δὲ «o0 βασιλέως µήτηρ ἀμύητος οὖσα 
ὃξίου µυηθῆναι xal βαπτισθῆναι τυχοῦσα τοΐνυν 
τοῦ ἐφετοῦ, καὶ τὸν ἀληθῆ ἐήιγνοῦσα θ:ὸν, τοὺς 
τόπους οὓς οἱ ὡραῖοι πόδες Χρ.στοῦ, ὡς εἰρήνην 
εὐαγγελισαμένου, διώδευσαν, θεάσασθαι ἐπεθύμησε. 
Καὶ συμπαραλαδοῦσα τὸν θεσπέσιον Σίλθεστρον 
εἰς Ἱεροσόλυμα παραγέγονε. χαὶ τὸ τοῦ Κυρίου 
προσκυνῄσασα μνῆμα xai τὸν θεῖον εὐρηχυϊα σταυ- 
ϱὸν àv ᾧ προσεπάγη σωματικῶς ὁ Ob; ἡμῶν, 
ναούς τε δομησαμένη πολυτελεῖς, πρὸς τὸν υὸν xal 
βασιλέα ἐπανελήλυθεν. Υἱοὺς δ ἐκ Φαῦστης τῆς 
τρεῖς (9), 


vero Deo agnito, loea qua formosi Cliristi pedes, 
quippe pacem annunüire soliti, perambulassent, 
spectare cupere. Áscito igitur D. Silvestro comite, 
Hierosolyma proficiscitur : et sepulero Domini ado- 
rato, et sancta cruce inventa, cui Deus noster 
corpore suo affixus fuerat, et templis magno sum- 
ptu exstructis, ad flliam revertitur. Suscepit impe- 
rator e Fausta, filia Maximiani , tres filios, Con- 
stantinum, Constantium et Constantem : ac filiam 
Helenam, qux Juliano postea nupsit. Habuit ct e 
concubina filium nata maximum Crispum, qui Li- 
ciniano bello multa fortiter fecerat. Eum Fausta 
noverca, insano amore correpta, cum G ad conea- 
bitam pellicere nequivisset, apud patrem detulit, 
ut a quo adamaretur, sua pudicitia sepe sollicitata. 
Ob id crimen, capitis Crispum damnat pater, con- 
jugi obsecutus. Sed deinde veritate cognita, de 
ipsa quoque, cum ob impudicitiam, tum propter 
fllii cedem, poenas sumit. Nam in balneum vehe- 
menter calefactum introducta, sxstu prsfocatur. 
Cum autem Sarmatz et Gotthi provincias Remanas 
invasissent, ct Thracie partes. vastarent , Con- 
stantinus Maximus contra eus insurgit : ac Thracia 
occupala , commissoque pralio victis Barbaris, 
splendidissimum triumphum consequitur. 

τοῦ Μαξιμιανοῦ θυγατρὸς ὁ βασιλεὺς ἐγείνατο 


Κωνσταντῖνον xal Κωνστάντιον xal Κώνσταντα. Kai θυγατέρα Ἑλένην, fj τῷ Ἰουλιανῷ 


συνῴχησεν ὕστερον. Είχε δὲ xal ἐκ παλλακῆς υἱὸν ἕτερον Κρίσπον χαλούµενον, τῶν ἄλλων αὐτοῦ νέων 
πρεσθύτερον, ὃς xal παρὰ τῷ πρὸς Λικίνιον πολέµω πολλάχις ἠρίστευσε. Τούτῳ d μητρυιὰ Φαύστο 
' ἐπιμανεῖσα ἑρωτικῶς, ἐπεὶ μὴ εὐπειθοῦς ἐχείνου ἐτύγχανε, κχατεῖπε πρὸς τὸν πατέρα ὡς ἑρῶντος 
αὐτῆς xat βιάσααθαι πολλάχις ἐπιχειρήσαντος. Διὸ xal θάνατον ὁ Κρίσπος παρὰ τοῦ πατρὸς χατεκρίθη, 
πιισθέντος τῇ Υαμετῇῃ. Ὡς ὃ ἔγνω μετέπειτα ὁ αὑτοχράτωρ τὸ ἀληθὲς, xol τὴν γυναῖκα ἐκόλᾶσε, 
διὰ δὲ τὸ ταύτης ἀχόλαστον (10), καὶ τὸν φόνον τὸν τοῦ παιδός * εἰσαχθεῖσα yàp bv λουτρῷ dj Φαύστο 
σφοδρῶς ἐκκαυθέντι ἐχεῖ την ζωὴν βιαίως ἀπέῤῥηξε,. Σαρματῶν δὲ xoi Γότθων (11) κατὰ τῆς 
Ῥωμαίοις ὑπηχόου κεχινηµένων, xat τὴν θρᾳχῴαν μοῖραν ληϊζομένων, διανίσταται κατ αὐτῶν Κων- 
σταντῖνος ὁ μέγιστος * xaV τὴν θράχην χαταλαθὼν τοῖς Ἡαρδάροις συῤῥήγννται, xal xat' αὐτῶν ἴστησι 


λαμπρότατον τρόπαιον. 


Γ’. Κατὰ δὲ θεῖον χρησμὸν βουληθεὶς ἀνεγεῖραι C 


π,λιν, ὡς ἂν αὐτὴν ἐπὶ τῷ οἰχείῳ χαλέση ὀνόματι, 
πρότερον μὲν ἐν Σαρδικῇ χτίσαι ταύτην προέθετο * 
εἶτα ἐν Σιγαίῳ (τὸ δὲ τῆς Τρωάδος ἑστὶν ἀχρω- 
τἠριον), ἕνθα xal θεµελίους αὐτὸν χαταθαλέσθαι 
φασαί. Καὶ αὖθις kv Χαλχηδόνι τὴν πόλιν ἤρξατο 
ἀνιστᾷν. Λέγεται δὲ χαθίπτασθαι ἀετοὺς, xai τὰ 
τῶν ὀἰκοδόμων ἁρπάζειν σπαρτία * τὸν μεταξὺ 
δὲ διιπταµένους πορθμὸν, ῥίπτειν αὐτὰ χοτὰ τὸ 
Βυζάντιον. Τοῦτο γοῦν πολλάχις Ὑενόμενον ἁπηγ- 


lil. Urbem porro ex oraculo de suo nomine con- 
diturus, primum 1n Sardica exstruere in anime 
habuit, deinde in Sigzo. promontorio Troadis, ubi 
etiam fundamenta jecisse fertur. Denique Cbalce- 
done opere inchoato, aquilas devolasse memorant, 
fabrorunmque funiculos raptos, (íreto superato, 
juxta Byzantium dejecisse. Quod ssepius factum, 
et imperatori nuntiatum, cum non temere esse, 
sed a numine portendi aliquid videretur : ipse 
Byzantium se confert, locum contemplatur, pro- 


Varie lectiones et note. 


(8) Κατὰ τῆς σωτηρίας τοῦ Βασι.λέως. In. Vita D spi et Faustze, vide qux: commentatur Jocobus Got- 


S. Basilii Jun. n. h τὴν ὑγείαν τοῦ βασι- 
λέως. De hac juramenti formula vide quz adnota- 
vimus ad Cinnamum, p. 4835. 

(9) Υἱοὺς δὲ éx Φαύστης ἐγείνατο τρεῖς. Tres 
almarum surculos a terra surgentes, iu nummo 
;onstantini, tres illius fllios denotare apposite col- 

Jegit Tristanus, Artemidoro, lib, 1, cap. 79, qui 
principum liberos per ramos palmarum designari 
scripsit, quod etiam Àchmes tradit, cap. 256. 

(10) Διά τε τὸ ταύτης ἁκόλαστον. De cade Cri- 


tofredus ad Philostorgium, lib. 1n, cap. 4. 

(14) Γότθων, Victoriam a Constantino M. ex 
Gottbis celatam narrant Zosimus lib. n, p. 680: 
auctor Vit:e Constantini, lib. 1, cap. 8; et anonymus 
Valesianus, p. 474, 476, qui hanc ad annum 323 
referunt; ad hanc etiam spectant Ludi Gotthici in 
Kalendario Hervagiano et Bucheriano prid. Non. et 
5 Id. Febr. quo quidem mense confectum hoc bel- 
lum inde arguitur. 


108 


|. JOANNIS 30NARA . 


o8 


bat, mutat consüium, fabros Chalcedome illuc À γέλη sip βασιλεῖ, xai qux ἐδάχει vugalue viwolat 


irarsfert, urbem studiose condit, a se Constapti- 
xopolim vocat, e$ Matri. Dei consecrat. Urbe ad 
xt niensis Maii absoluta, natalem. ejus seu dedica- 
tiopem celehrat, anno ab orbe condito quinquies 
millesimo octingentesimo tricesimo octavo : cum, 
ut quidam tradidere, Valentein, mathematicorum 
ejus aatis principem, nataliliem urbis thema con- 
slitgere jussit, ul. cognosceret, quot anyuas dura. 
tura esset. Respondet ille, sexcentos nonaginta 
$0x, qui cum jam olim sint elapsi, nimirum aut 
falsa putanda est Valentis przedictio, et ars erroris 
liaud cxspers : aut illi anni iutelligendi erunt, qui- 
bas. instituta reipublicz ac status conservabantur, 
duw suus erat honos senatui, dum cives sub lcgi- 
Ama imperii poteslale florebant, non autem wa- 
nifeeta tyrannis deminorum publica sibi pro pri- 
vatia vindicabat, et ad suas voluptates couferebat, 
easque parum intecdum houestas, publica quibus- 
vis donando, nec pastorum instar subditos tra- 
endo, lana supervacua detondenda, οἱ lacte parce 
bibeudo : sed praedonum 1 instar oves mactando, 
οἱ carnes devorando, aut ipsas medullas exgugendo. 


vh Υινόµεναν, ἀλλά τι διὰ τούταυ «τὰ Below παρα- 
δηλαῦν. ᾿Ἐφίσταται oov αὐτὸς τῷ Ὀνζανεῳ ὁ 
αὐτοχράτωρ, τὰν 3Πόπον κπατασγοπῶν, ἀρέσχεται, 
µετατίθησι τὸν σχαπλν, pstáyer τοὺς τεχνίτας 
ἐκ Χαλκηδόνος ὀχεῖ, τὴν πόλιν φιλοτίµως οἰχοδομεῖ, 
Κωνσταντιναύκολιν αὐτὴν ἐπὶ τῷ ὀνόματι τῷ οἰχείῳ 
χαλεῖ, xai ἀνατίθησιν αὑτὴν τὸ Παρθένῳ xoi θεο- 
μήτορι. "Ηδη δὲ ἁπαρτιαθείσης τῆς πόλεως, χατὰ 
«ἂν ἑνδεχάτην τοῦ Μαΐου μηνὸς, τελεί τὰ ταύτης 
γενέθλια ἢ ἔγχαίνια, ἔτους ἑνιαταμένου πενταχ.ο- 
χιλιοστοῦ ὀχτακοσιοστοῦ τριαποστοῦ ὁγδόου. "Ox, 
ὥς τινες ἱστορήλασι, τὸν ἀστρονόμον Χαλέσας 0ὐά- 
λεντα (13), τῶν τότε περὶ τὴν τέχνην ταύτὴν ἑσχο- 
λαχότῳων τὸν ἀκχριδέστερον, ἑχέλενσεν ἐπὶ τῷ χε. 


p νεθλίῳ «X; πόλεως σνντάξαι θεµάτιαν, ἵν ὁπόσους 


μέλλει διαμεἶναι αὕτη yvoln ἐνιαντούς. Ὁ δὶ εἰς 
ἑξαχοσίους xaX ἑνενήχκοντα πρὸς τοῖς 86 ἑνιαυτοὺς 
διαρχέσαι αὐτὴν ἀπεφοίδασεν * οἶπερ ἤδη χαὶ παρ- 
εβόυίκεσαν mob πολλοῦ. Ἡ γοῦν ἑψευσμένην ὑπο- 
ληπτέον «ἣν τοῦ Οὐάλεντος πρόῤῥησιν, xe e 
µαρτηµένην τὴν τέχνην, f| ἑχεῖνα νοµιστέον (15) 
ἐχεῖνον εἰπεῖν τὰ ἔτη, àv ol; τὰ τς πολιτεία; 


Varie leetiones et note 


(12) OQvdJerra. ls. Vectius Valens nuncupatur, 
eujus laudantur περὶ ἐπεμθάσεως τῶν ἀστέρων Ἱῖ- 
bri, pr:eterea ejusdem ᾿Ανθολογία γενεθλιακὴ. Vide 
mostram Constantinopolim. Huc porro speotapt, 

wo scrihiL Zonaras, seu, ut alii Nolust, Michael 
,Iycas in Antapologetico ms. ad scriptum Manuelis 
Comneni imp. ad quemdam monachum missum, a 
quo reprehensus fuerat ob nirgtum circa astrologi- 


eas ct maibematicas disciplinas studium: Περιέχει : 


δὲ τὸ διαληφθὲν γράμμα, ὅτι τὰ τῶν ἀστέρων - 
µιτα τημεῖά εἰσιν ἀποδάσεων, οὐ μὴν καὶ ἐξ avhl- 
wc ἀποτελεσμάτων τινῶν πθιητιχά, Καὶ τηνι- 
καῦτα διαποροήµενοι λέγομεν, εἰ χατά vs τὴν τοῦ 
γράμματος περίληψιν οὕτως εἶχε καὶ τὰ τοῦ πράν 
γµατος τίνος ἕνεχεν ὁ Οὑάλης ἐκεῖνος ἐπὶ µέσου 
παρ᾽ ἁγίου μεγάλου μὲν, ὥς φασι, παρακληθεὶς 
«Κωνσταντίνου, τάασαρεσκαιδέχαταν ὃψ καριερῆσαι 
ἔτος ἐπὶ τῇ »αταθολῇ τῶν θεμελίων τῆς βασιλίδος 
ταύτης των πόλεων» εὔδηλον γὰρ ὡς sl τοσούτων 

ράτάσιν. ὥς τα μεῖναι 


φοίδασε, καὶ οὕτω Διημαρτημένην 
ἀποτελέσίματος ἔδειξεν᾽ εἰ δὲ d (d 


εἰ γὰρ οὕτω κατὰ vhv πόλιν ἔχειν ἔμελλε, χαὶ μά» 
την ἐχεῖνος τοσοῦτον ἑχαρτέρει χαιρὸν, 1 οὐχ οὗ- 


xai ἐἑλάχιστα συμπεριλαθεῖν' Σχεῖνος ἔφθασε μείνω 
τε χαὶ 


παρασημειώσεσι. Mn οὖν ἑάσῃς ἡμᾶς ἐπὶ τοσουτο 
xai 


διαπορεῖσθαι, 2 

da "M àxsira votucxéox. Sic eliam igperalo- 
rum Constantinopolitanorum sus stalis tyrannl- 
dem perstringit Áretas jn. Apocalypsin, cap. L' : 
Λείπεται οὖν ἑτέρῳ ὑπονοςεῖν Βαδυλῶνα εἰχότι Aur 
xai τίς αὕτη ; οὐχ ἄλλη, ἡ ἡ δωνσταντίνου, ἂν 1 
πάλαι δικαιοσύνη ἐχοσμήθη, νῦν δὲ ἐν αὐτῇ φονεὺ 
tai £x παραλλήλου ἁμίλλης, τῶν πολιτικων τοις EX- 
χλησιαστικοῖς ἐξισωθῆναι σπευδόντων, o ü 
οὐχ ἰσωθῆναι, εἰ uf) τις : αὐτῶν ἄρῃ τὸ ἀριστείονν 
εἰς µείξονα θείου θυμοῦ ἄναψιν. KL cap. Liv: Μη- 
τέρα δὲ τῶν πορνῶν χαλῷν, fjv ἂν βούλῃ πάλιν, tht 
τὴν παλαιὰν Ῥώμην, εἴτε την viav, εἴτε τὸν xat 
ρὸν τῆς ἀπιλημίας τοῦ Αντιχρίστου, οὐχ ἂν ἁμάρ- 
KU τοῦ OR n ἁμφότεραι τὸ κράτος ἂν 
έξα 


ντο τῶν ἄλλων σόλεων. 














1109 


ANNALIUM LIB. XII. 


119 


τηρεῖτο ἔθη, xal ἡ χατάστασις, xai ἡ γερουσία Α Sic urbs a pio illo imperatore in. veteris Byzantii 


τετίµητο, xal οἱ ταύτης Ίνθουν πολῖται, xe 
ἔννομος ἦν ἐπιστασία, τὸ χράτος δη τὸ βασίλειον * 
ἁλλ οὐχ ἄντιχρυς τυραννὶς, ἴδια τὰ κοινὰ τῶν 
χρατούντων λογιξομένων, x«i εἰς οἰχείας ἁπολαύ- 
σεις χρωµένων αὐτοῖς * xai τούτων ἑνίας οὐκ εὖα- 
γεῖς, xai δωρουµένων οἷς βούλονται τὰ ὀημόσια, 
καὶ οὐ ποιμένων τρόπον τοῖς ὑπηχόοις προσφεροµέ- 
νων, Χειρόντων τὸ περιττὸν τῆς τριχὸς, xal πι- 
φεισμένως ἑμφορουμένων τοῦ γάλακτος, ἀλλὰ δίχην 
λῃοτῶν αὐτὰ χαταθυύντων τὰ πρόδατα, xai τῶν 
σαρχῶν ἱμφορουμένων, Ἡ καὶ αὐτοὺς ἑχμυζόντων 
τοὺς μυελούς. 'H μὲν οὖν πόλις οὕτω παρὰ τοῦ 
εὐσεδοῦς ἐχείνου βααιλέως ἀνιῳκοδόμητο, κατὰ τὸ 
πάλαι Βυξάντιον. Τὸ δὲ Βυζάντιαν πόλις xai πρὠην 
ἐτύγχανεν, οὗ τῶν ἀνωνύμων Y) τῶν ἀσήμων, ἀλλὰ 
χαὶ πλήθεσι πολιτῶν εὐθηνουμένη, xai πλούτῳ, 
καὶ ἀνδρῶν Ὑενναιότητι, καὶ τειχῶν ἐρυμνότητι, 
καὶ τοφοῦτον, ὣς ἐπὶ τρεῖς ἐνιαυτοὺς ἐπὶ Σεδήρου, 
τοῦ ἓν 'Ῥώμῃ τῇ παλαιᾷ βασιλεύσαντος, παρὰ Ῥω- 
Μαΐίων πολιορχεῖσθαι, xal πολλὰ παρὰ τῶν πολιορ- 
κουµένων ὑποστῆναι αὐτοὺς, ὡς ἓν τοῖς περὶ Zevf- 
pov pot προϊστόρηται. Περὶ δὲ τῆς τῶν Βυξαντίων 
δυνάµεως, xal τῆς τῶν τειχῶν ὀχυρότητος, ταῦτα 
6 Δίων (14) ἐν τοῖς περὶ Σευήρου φησί » Τείχη δὲ 
τὸ Βυζάντιο" καρεερώτατα εἶχεν ' ὅ τε γὰρ 
θώραξ (18) αὐτῶν «ῑίθοις τεερασέδοις παχέσι 
συνφκοδόµητο, xJlat! xadxaiQ συνδουµένοις, 
καὶ τὰ évróc αὐτῶν xal χώµαάσι καὶ οἱκοδομή- 


solo condita est. Byzantium autem prius eiiam 
urbs fuit baud obscura, neque ignobilis, sed et 
frequentia civium florens, et opibus, et viris forti- 
bus, et moenibus permunitis, adeo ut sub Severa, 
qui vetere Roma imperabat, per triennium a Ro- 
manis obsideretur, ac multa tolerarent cives, sicut 
supra in Severo narravimus. Dion item de Byzan- 
torum potentia, et murorum (firmitate, in Severo 
ad hune scribit modum : Bysantium mania babuit 
robustissima : nam eorum lorica lapidibus quadratis 
crassis constructa. eral, et laminis ferreis eolligata : 
interiora et aggeribus et edificiis munita erani, ut 
omnia unus crassus murus esse viderentur. Inerant 
et mulia magne turres foras prominentes, el crebris 
fenestris adornatg. Pars. continenti obversa , ad. 
magnam exsurgebat altitudinem : que mare specta- 
bat, humilior erat, et portus. uterque intra menia 
catenis claudi poterat, eorumque berackia utrinque 
turres vultum eminentes sustinebant. Navigia vero 
habebant Byzantü quingenta, pleraque solitaria : 
quasdam eliam biremes , quarum nonnulle et in 
prora et in puppi gubernaculis αἱ gubernatoribua 
exornate erant, et duplis nautis, wi δὲ accedere et 
recedere possent , navibus non conversis, e$ hostes 
tam in recessu quam accessu vexarent. Adjicit Dion, 
vi turres 3 Thracia poria ad mare pertinuisse, 
quarum si quis aliam attigisset, tacita fuerit : sin 
in primam aliquid inclamesset, aut lapidem conje- 


paci ὠχύροκτο, ὥστε xal ἓν εεῖχος παχὺ τὸ C cisset, eam per machinam quamdam resonuisse, et 


xà» εἶναι δοχεῖν. Πύργοι τε z0440l καὶ μεγάλαι 
ἔξω τε ἐκχείμεγοι, καὶ θυρίδας πδριξ ἑπα.λή- 
ους ἔχοντες ἧσαν. Kal τὰ μὲν πρὸς τὴ» ἤπει- 
por τείχη ἐς µέγα ὕψοςρ ἧρτο. Τὰ δὲ πρὸς 0d- 
λασσαν ἧττον ὑγοῦτο, ol τε «ιμένες ἐντὸς τεί- 
χους ἁμφότεροι κ.ειστοὶ ἀ.ύσεσιν ἦσαν, xai 
al 5nJal αὐτῶν πύργους ἐφ᾽ ἑκάτερα πολὺ προ- 
ἔχοντας ἔφερον. Iota δ' ἦσαν τοῖς Βυζαντίοις 
πεντακόσια * τὰ μὲν π.εῖστα, μονήρη ' ἔστι 
δ᾽ d «αἱ δίκροτα, καί εισο αὐτῶν καὶ dx τῆς 
ἀρώρας xal ἐκ τῆς πρύμνης πηδά λα ἤσκητο, 
χα) κυδερνήτας ' ναύτας τε διπ.λοῦς εἶχον, ὅπως 
xal ἐπιπΛέωσι καὶ ἀναχωρῶσι μὴ ἁἀναστρεφό- 
µενοι, xal τοὺς évartlovc Ey τε τῷ αρόσαπ4φ 
χαὶ τῷ ἁπόπ.ῳ αὐτῶν σφἀ,ωσι, Πρὸς τούτοις 
ἑ-άγει ὁ Δίων, ὡς ἑπτὰ ἀπὸ τῶν Θρᾳχίων πυλῶν 
πύργοι κχαθεσιηχότες πρὸς τὴν θάλασσαν σαν : 
τούτων δ᾽ εἰ μέν τις ἅλλῳ τῷ «αροσέµιξεν, Ίσυχος 
fv. EL. δὲ δὴ τῷ πρώτῳ τι ἑνεδόησεν, f| xaX λίθον 
προσέῤῥιφεν, αὐτός τε ἑλάλει Ex τινος μηχανῆς xol 
τῷ δευτέρῳ τὸ αὐτὸ παρεδίδου mowly * καὶ οὕτω 
διὰ πάντων ὁμοίως ἑχώρει, οὐδὲ ἑπετάραιτον ἀλλή- 
λους, ἁλλ᾽ bv τῷ μέρει πάντες παρὰ τοῦ πρὸ αὐτοῦ 
ἕτερος τὴν τε φωνὴν χαὶ τὴν ἠχὴν διεδέχοντο. Τοι- 
αὗτη μὲν οὖν τοῦ Βυζαντίου πάλαι à πόλις ἑτύγ- 


eumdem sonum proxims tradidisse, donec omnes 
pervasisset : neque tamen aliam ab alia turbatam, 
sed per vices ab amnibus vocem et sonum exce- 
ptum. Ac talis olim Byzantina urbs fuit : sed incly- 
tus Constantinus eam in immensum auxit, templa 
inedificavit, et multis rebus adornavit : denique 
teretem illam columnam porpbyreticam, Roma, ut 
ferunt, allatam ín foro lapideis tabellis instrato, 
unde a Grsecis Placoton nominatur, erexit : juxta- 
que simmdaerum sneum, tum artificio mirabili an- 
tique manus pene viventis instar expressum, tum 
maguitudine insigni spectabile dedicavit. Eam sta» 
tuam Apollinis esee ferunt, Ilio & Pbrygis trans- 
latam. Sed divinus imperator ille, suum illi πο» 
men indidit, clavis quibusdam capiti insertis, qui 
corpus Domini salulifere eruci affixerant. Ea ad 
nostram quoque :iatem permansit integra, co- 
lumnz insistens : sed sub Alexio Comneno vehe- 
mentis venti impetu dejecta concidit : nec ipsa 
solum communita est, sed multos etiarn, qui casu 
illic erant, contrivit. PaHadium item Troja in [6- 
rum Placotum transtulit. Ita Constantinus Magnus 
cum aliis multis urbem adornavit, tum Dyzan- 
tium, quod prius Thracie Heraclem episcopatus 
erat, a Severo Perinihiis post captivitatem subje- 


Varie lectiones et not. 


(14) Δίων. Cujus verba expendimus in Byaaniii 


descriptione. 


45) Φώραξ. Murorum lorica, vulgo Cortina, at- 
". JA cmendavimus, ubi Wolfius frons verterat, 


τ/ 


ΗΗ11 


- JOANNIS ZONARAE- 


1! 


etum, ut in Severo expositum est, in patriarchatus A χανεν * 6 δὲ ἀοίδιµος Κωνσταντῖνος πολλαπλασίαν 


dignitatem restituit : Roma veteri ob :etatis pre- 
rogativam, et imperium inde huc translatum, prin- 
cipatu relicto. Erat eo tempore Byzantii episcopus 
Meirophanes, vir sanctissimus, fllius Domitii (frater 
is fuit Probi imperatoris) qui ob Christianz reli- 
gionis professionem, Roma Byzantium profectus, 
in episcopatus apicem evectus est. Post quem 


Probus alter, filius hujus, pontificium thronum - 


conscendit : ei Metrophanes, frater successit. 


αὐτὴν ἐξειργάσατο. Καὶ ναοὶ δὲ παρ᾽ αὐτοῦ ἓν ab: 
καθιδρύθησαν, xal πολλὰ πρὸς κόσμον) ταύτης γε- 
Ὑόνασιν. Ἐπὶ πᾶσι δὲ xai 6 χυνλοτερὴς xluv 
6 πορφυροῦς, ὃν ἐκ Ῥώμης (ὡς λόγος) χοµισθέντι 
χατὰ την ἁγορὰν ἕστησεν, ἡ χατέστρωται λιθίναις 
πλαθὶν (16), ἀφ᾽ ὧν καὶ Πλακωτὸν παρωνόµασται, 
χαὶ ἐπ αὐτοῦ χάλχεον ἑνίδρυσεν ἄγαλμα, θαῦμα 
ἰδέσθαι, διἁ τε τὴν τέχνην διά τε τὸ μέγεθος, 
Τὸ μὲν γὰρ πελώριο» fjv, ἡ δὲ ἀκρίδειαν ἑξείχνν 


χειρὺὸς ἀρχαίας μικροῦ πλαττούσης χαὶ ἔμπνοά * λέγεται δὲ χαὶ ᾿Απόλλωνος εἶναι στήλην τὸ ἄγαλ- 
pa (17) xal μετενεχθῆναι ἀπὸ τῆς ἐν τῇ Φρυγία πόλεως τοῦ Ἰλίου (48). 'O δὲ θειύτατος αὐτοχράτω, 
ἐχεῖνας εἰς οἰχεῖον ὄνομα τὸ ἄγαλμᾳ ἕστησε (19), τῇ χεφαλῇῃ τούτου τινὰς τῶν fuv ἐναρμοσάμενο, 
o! τὸ σῶμα τοῦ Κυρίου προσεπαττάλευσαν τῷ σωτηρίῳ σταυρῷ, ὃ xal µέχρις ἡμῶν διῄρχεσεν 
ἐπὶ τοῦ xlevo; ἑστηχός. Πέπτωχε δὲ µβασιλεύοντος Αλεξίου τοῦ Κομνηνοῦ, ἀνέμου πνεύσαντο; βιαίω 
τε Xol σφοδροῦ * χἀχεῖνό τε συντέτριπτο, xal πολλοὺς τῶν ἐχεῖ παρατυχόντων συνέτριψε. Καὶ ἡ 
Παλλάδιον δὲ ἀπὸ τῆς Τροίας µετήνεγχε, xal kv τῇ Πλαχωτῇ xai τοῦτο ἕστησεν ἁγορᾷ. "Άλλος τα 
σύν, ὡς εἴρηται, πολλοῖς τὴν πόλιν ὁ µέγας Κωνσταντῖνος ἑχόσμησε, καὶ πρότερον ἐπισκοτὴν ὃν i 
θυζάντιον τῆς θραχικῆς Ἡραχλείας, ὣς ὑπὸ Σευήρου τοῖς Περινθίοις ὑποτεθὲν μετὰ τὴν ἅλωσ, 
ὡς ἐν τοῖς περὶ Σευίρου ἱστόρηται, εἰς τιμὴν ἀν[γαγε πατριαρχικὴν (20), τῇ πρεσθυτέἐρᾳ Ῥώμῃ τὰ πρ- 
σθεῖα τηρήσας, διὰ τὴν πρεαδυγένειαν, καὶ τὸ ἐχεῖθεν τὴν βασιλείαν ἐνταῦθα µμετενεχθΏναι. UBv 
δὲ τότε τοῦ Βυζαντίου ἐἑπίσχοπος Μητροφάνης ὁ ἱερώτατος, υἱὸς Δομετίου, ἁδελφοῦ Πρόδου τοῦ 
βασιλέως γενόμενος, ὥσπερ 65 Δομέτιος ἐξ ἀπιστίας εἰς πίστιν μετενεχθεὶς, καὶ διὰ τοῦτο τὴν Ῥώμνν 
λιπὼν εἰς Βυζάντιον παρεγένετο, xai εἰς τὴν τῆς ἐπισχοπῆς ἀνηνέχθη περιωπἠν. Μεθ᾽ ὃν Πρόδις vi 
αὐτοῦ ἕτερος εἰς τὸν ἀρχιερατικὸν τοῦτον ἱδρύεται θρόνον, ὃν Μητροφάνης (21) 6 ἁδελφὸς διεδέξατοι 
IV. Sub hoc imperatore Arius Álexandrin:: Ec- B A'.. Ἐπὶ τούτου τοῦ αὑτοχράτορος καὶ ὁ "Apes; 





clesix: sacerdos, celehrabatur, qui Dei Filium et 
Verbum creaturam dicere non dubitavit : et alte- 
rius esse nature, nec Patri coeternum. Nec ipse 
tamen auctor hujus secta exstitit, sed Ürigenes, qui 
prater plurimas alias perversas opiniones, eliam 
unigenitum Dei Filium, conditum esse, et a natura 
paterna diversum ,- affirmavit : nec videre posse 
Patrem , quemadmodum nec ipse videri possit a 


της ἓν ᾽Αλεξανδρείᾳ Ἐκκλησίας ἱερεὺ., ἑγνρίζετο, 
χτίσμα τολµήσας εἰπεῖν τὸν ὙΥἱὸν τοῦ θεοῦ xd 
Λόγον, xal οὐσίας ἑτέρας, xal οὐ συναῖζιον τῷ 
Πατρὶ, οὐκ αὐτὸς γεννήτωρ τῆς αἱρέσεως γεγονώς. 
Πρῶτος μὲν γὰρ ἸὩριγένης πρὸς Bau πλείσαις 
δόξαις διεφθαρµέναις, xal τὸν μονοχενη Υἱὸν τοῦ 
θεοῦ χτιστὸν χαὶ ἀλλότριον εἶναι τῆς οὐσίας τῆί 
πατρικῆς εἰσηγήσατο. Καὶ μὴ δυνάµενον ὁρᾷν v 


Varie lectiones et note. 


(16) "H κχατέσερωεαι «Ίιθίναις xAaCir. Unde 

ópov πλακώματος vocat Nicephorus Presbyter in 
Vita nondum edita S. Andree propter Christum 
Sali. Vide qux annotamus in nostra Constantinopoli, 
lib. 1, de hoc Foro Constaniini. 

(17) 'Azxé.lAoroc ἅγα.Ίμα. Multa perinde ibidem 
obscrvamus de hac statua, ubi et quxdam atigi- 
mus de clavis Dominicis in eam immissis, non 
modo in caput, sed et in equi (renum : de quibus 
ita Nicephorus Presbyter in Vita nondum edita 
S. Andrez propter Christum Sali : Περιπατοῦντος 
τοῦ ὁσίου ἓν τῷ δηµρσίῳ φό,ῳ πλησίον τοῦ χίονος, 
ὃν ἐν µακαρίᾳ μνημῃ βεᾳσιλεὺς Κωνσταντῖνος ὁ ἐν 
ἁγίοις ἕστησεν, ἐν (p, φασὶ καὶ τοὺς τιµίους Ίλους 
τοὺς Év τῷ ζωοποιῷ τοῦ Κυρίου σώματι ἐμπαρέν- 
πας bv τῷ ἑπάνῳ τούτου ἱσταμένῳ ἀνδριάντι ἔθετο, 
πρὸς δόξαν τοῦ θ:οῦ, αχάέπην τε xal quiaxtifjotov 
τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων. Et Menxa ad 6 Mar- 
tii : 

n αὑτῇ ju£opa, ἡ s0pszot, τῶν ἁγίων Ίλων 
ανέντες Ίλοι βασιλέως τοῦ μὲν κράτους, 
"Aya pua χεῖνται τοῦ χαλινοῦ δὲ χράτους. 


Vide Teophanem p. 21. 

a Tov 'lAtov. Sic mss. omnes : at. Lambecius, 
seu Holstenius ad Codinum, De Orig. CP. n. 4, 
legendum contendit πόλεως τοῦ 'Ha:ov, seu  Helio- 
poleos, ex Julii Pollucis Chronico : Καὶ ἑπάνω τοῦ 
Κίονος ἔστησεν ἑαυτοῦ ἀνδρ.ἄντα, ἔκοντα ἐν τῇ αὐ- 


τοῦ χεφαλῇ ἀχτίνας C, ὅπερ χαλχούργηµα ἢγαίο 
ix τῆς Ἡλίου, πόλεως οὔσης τς Φρυγίας. 

(49) Elc οἰκεῖον ὄνομα τὸ áyaJpa ἔστησε. δν 
porphyretica columna, et statua ei imposito, plt- 
ribus egimus in Notis ad Alexiadem, p.583, οἱ is 
Constantinopoli Christ. lib. 1, sect. 34, n. 6. Illud 
duntaiat hic addere licet, anonymum, δε [nter 
tione S. Crucis, apud Gretzerum, scribere a Rom- 
nis hanc statuam confectam et erectam ob civesli- 
beratos a tyrannide Maximiani, hincque poslmo- 
dum ab ipso Constantino translatam Constantino 
polim. Ita ille, ubi de clavis. Dominicis: Tox 4 
ἑτέρους δύο ἐν τῇ στήλῇ ἔθετο, f|v οἱ Ῥωμαῖοι ὑπὲρ 
τῆς ἀπὸ Μαξιμιανοῦ τοῦ τυράννου ἐλευθεραι τν 
Κωνσταντίνῳ ἐποίησαν xai yàp ἂν ταύτην 9 
γοῦσα àv Κωναταντινουπόλει, καὶ iy τῷ piri 
xlovt τοῦ φόρου ἱδρύσασα. 

(20) Εἰς τιμὴν ἀνήγαγε πατριαρχικήν. Falsum 
quod ait patriarchatum Consiantinopolitanum 1 
Constantino M. erectum : hinc Metrophanem 9f 
zantinym episcopum infra patriarcham voca', " 
et Josephus /Egyptius, De concilio Ephesino, p. 8^ 
οἱ Damascenus Studita homil. 55. Vide nosir 
Constantinopolim. 2. s 

(21) Μητροφάνης. Consule, si libet, Acla 
Metrophanis et Alexandri edita a Gretsero, S. i 
phorum in Chronogr. p. 413, 4 ed. Synaxaria el t 
nea 2d iv Junii, quo illius Syaaxin celebra» 
Graci. 











1113 . ANNALIUM LIB. XIII. 11 
Πατέρα, xai αὐτὸν δὲ τὸν Yioy ἁόρατον τυγχᾶνειν A Spiritu, qux:e deliramenta ex improbo cordis sui 


εἰσῆγε τῷ Πνεόματι, ἐκ τοῦ πονηροῦ θησαυροῦ 
τῆς χαρδίας αὐτοῦ ἐξερευγόμενος ταυτὶ τὰ ἀπόφημα, 
ἁλλ᾽ σαν bv µόνοις γράμμασι χείµενα, σεσ[γηντό 
τε xaX οὕπω δεδηµοσίευτο * 6 "Apstoz δὲ εἰς πρού- 
πτον ταῦτα προήνεγχε, xal ἐπὶ tiv δωµάτων (39) 
ἐχήρυξε, xal πολλους εἰς ἀσέβειαν ὑπεσχέλισε, 


θορύδων τε χαὶ σχημάτων τὰς Ἐκχλησίας ἑνέπλη- . 


σεν. "O vob; ὁ εὐσεθέστατος βασιλεὺς ἐκεῖνος iv 
Ntxaiz τῇ Βιθννῶν συνελθεῖν τοὺς τῶν ἑἐπαρχιῶν 
ἀπισχόπηυς ἐχέλευσε, xai ἀθρο:ισθέντων τριαχο» 
σίων δέχα καὶ ὀκτὼ ἁγίων Πατέρων, ἐν οἷς ἦσαν 
χαὶ lepel; τινες καὶ διάχονοι, ἀλλὰ μέντοι xai 
μοναχοί. "Ote xal ὁ µέγας Αθανάσιος ἑχεῖ 
παρῃην τῷ τῶν διαχόνων ἔτι κχατειεγµένος ὢν 


τάγµατι. Kol αὐτὸς 6 Χριστιανικώτατος βασι- B 


σιλεὺς ἀφίχετο πρὸς τὴν Νίχαιαν, καὶ συγχαθίσας 
τοῖς ἱεροῖς Πατράσιν ἐχείνοις, ἑπέτρεψε ζητῆσαι τὰ 
παρὰ τοῦ Αρείου λεγόμενα , καὶ διαγνῶναι εἴ τι τῆς 
ὀρθῆς ἐχχλίνουαι δόξης. Οἱ δὲ xal ζητήσαντες, xat 
ἀχριθῶς ἑξετάσαντες τὸν μὲν Υν ὁμοούσιον xci 
δµότιμον χαὶ συναΐῖδιον ἐδογμάτισαν τῷ ΠἩατρί. Τὸν 
"Apstov δὲ xai τοὺς ὀμόφρονας ἑκείνῳ τῆς τῶν ὁρ- 
θοδόξων ὁμηγύρεως ἐξεκήρυξαν. "Hv δὲ τότε τῶν τὰ 
“Αρείου πρεσδευόντων, χαὶ ὁ Ηαμφίλου Εὐσέθιο; (25), 
τῆς Ev Παλαιστίνῃ Καισαρείας τυγχάνων ἐπίσχοπος, 
ὃς μετέπειτα λέγετα: ἀποστῆναι τῆς τοῦ ᾿Αρείου 
δόξης xai ὁμηγνωμονῆσαι τοῖς συναΐδιον τὸν Yibv xai 
ὅμ/, ούσιον τῷ Πατρὶ δογµατίζουσι, xal δεχθηναι παρὰ 
τῶν ἁγίων Πατέρων εἰς χοινωνίαν. Μᾶλλον μέντοι iv 
τῷ πραχτιχῷ τῆς πρώτης συνόδου xai ὑπερμαχῶν 
εὕρηται τῶν πιστῶν. Οὕτω μὲν οὖν ταῦθ᾽ ἱστορού- 
μενα παρά τινων εὕρηται. ᾽Αμϕίδολα δ᾽ ἐχεῖνος αὐτὰ 
δι ὧν ἐν τῇ ἐχχλησιαστινῇ Ἱστορίᾳ εὕρηται συγγρα- 


. ψάµενος, τίθησι. Πολλαχοῦ γὰρ tv τῷ εἰρημένῳ ovt- 


γράµµατι ἀρειανίζων χαταλαμδάνεται, αὑτίχα περί 

που τὴν ἀρχὴν τοῦ β.θλίου τὸν Δαδὶδ εἰσάγων λέ- 

yov:a * Αὐτὸς εἶπε, καὶ ἐγεγήθησαν' αὐτὸς ἐνθ- 

τείΊατο, xal ἐκτίσθησαν. Φησὶ τὸν μὲν Πατέρα 

zal ποιητὴν' ὡς ποιητὴν xal πανηγεµόνα voglts- 

σθαι βασιΆικῷ προστάτογτα νεύματι. Τὸν δὲ 
* Psal. ον, 5. 


thesauro eructat. Verum ea in solis chartis ja- 
cebant, tecta silentio, necdum vulgata : sed Arius 
in conspectum protulit, et in xdibus prxdica- 
vit, multis ad impietatem pertractis, et Eccle- 
siis tumultu ae dissensionibus impletis. Qua re 
cognita religiosissimus imperator provinciarum 
episcopos Nicez Bithyniz urbe convenire jussit. 
Congressis igitur cccxvnt sanctis Patribus, inter 
quos et sacerdotes nonnuli fuere, et diaconi, 
atquc etiam monacli : quim et Magnus Athana- 
sius, adhuc in classe diaconorum constitutus, 


ο ος aderat : ipse etiam Christiapissimus im- 


perator 9) Niezam venit, et sanctis Patribus asse- 
dit, et inquirere jussit, quid diceret Arius, ac 
dijudicare, nunquid a recta sententia aberraret. llli 
cum inquisivissent, et accurate rem excussissent : 
Filium ejusdem cum Patre nature, dignitatis et 
vternitatis esse decreverunt. Arium vero cum suis 
sectatoribus e ceetu orthodoxorum publico przco- 
nio ejecerunt. Arii sectam tum amplexabatur etiam 
Eusebius Pamphili C:esarez Palestine episcopus, 
qui post. descivisse dicitur ab Ariana opinione, 
ac consensisse cum iis qui Filium Patri cozter- 
num, ejusdemque naturz esse docent, ac a sanctis 
Patribus ad communionem receptum. In actis au- 
tem primi Concilii, etiam acriter deferidisse fideles 
traditur. Hxc sic a nonnullis exposita reperiuntur, 
qui ipse in ecclesiastica sua Historia magis ambi- 
gua facit, In quo scripto sepe Ario favere depre- 
henditur, ac statim in libri principio, Davidem ci- 
tans : Jpse. dizit, et facta sunt : ipse niandavit, el 
creata sunt !, ait, Patrem et factorem , pro condi- 
tore ac duce universi haberi, qni regio nutu imperet. 
Sed secundum ab eo divinum Verbum patria exsequi 
jussa. Post nonnulla item dicit: Hwic, ut Patris 
potentig et sapientie, secundas partes regni et impe- 
rii in omnes esse ereditas. Et pdulo post iterum : 
Ac esse naturam quamdam, que ante mundum vize- 
rit et substiterit, ac Deo et Patri universi in rerum 
factarum opificio ministrarit, et Solomon sub persona 


Varie lectiones et note. 


(22) ἘΕπὶ τῶν δωµάτων. Hesychius : δώµατα, D 


οἶχοι, οἰχήματα, etc. Ita doma usurpant aliquando 
Scriptores infimz latinitatis, Petrus Damiani, 1. v. 
epist. 11 ; liber Mirac. S. Mauri, cap. x ; Historia 
translat. S. Sebastiani, n. 18 ; Vita S. Aldegundis, 
cap. 5, etc. Est. etiam doma, tectum, vel atrium 
quod non tegitur , Papie Gloss. Gr. Lat. δῶμα, te- 
ctum, Atque hac notione in Orientalibus provinciis 
usurpari observat non semel S. Hieronymus, in 
quibus domata dicuntur, que Γοπιω solaria vel 
maniana vocant, id est plana tecta, que transversis 
trabibus sustentantur. Hoc vero Zonarz loco ào- 
paca pro ipsis aedibus privatis accipi debere ceu- 
suerim : tecta vertit Interpres. 

(25) Ὁ Παμφἰλου Εὐσέδιος. De Eusebio, et il- 
lius Árignismo, praster, Theophanem et aliquot e 
vetustioribus, agunt in primis Baronius, Scaliger 
sd Eusebii Chronicon, P: 431; Jacobus Guttofre- 
dus ad Philostorgium, lib. 1, cap. 11; Heuricus 


* 


Valesiusejusdem Eusebii lJistorice ecclesiastice editor 


etalii. Quz porro ut id probet Zonaras affert exeo- 
dem Eusebio, desumpta sunt ex lib. i, cap. 1, ubi δευ- 
τερεύοντα θεῖον λόγον etiam scribi in meliori- 
bus codicibus observat Valesius, ubi alii Θεοῦ, vel 
Θεὸν habent, Ex his porro Eusebii verbis non vi- 
dere se quid reprehendat Zonaras scribit idem Va- 
lesius ad cap. 3, quo probet Ariani dogmatis illum 
sectatorem fuisse. Hunc consule, si libet. Photius 
epist. 144 : Εὐσέθιος ὁ τοῦ Παμφίλου, εἴτε ξοῦλος, 
ese συνήθης, ὅτι μὲν ᾿Αρειανισμῷ ἑάλω, βοῶσι μὲν 
αὐτοῦ τὰ βιθλία, etc. Georgius Hamarteus ip 
Chronico ms. Περὶ τοῦ Παμφίλον Εὐσεδίου, ὅτι ἐν 
πολλοῖς αὑτοῦ συγγράμµασιν δείχνυται ᾿Αρειανὺς 
γνήσιος, εἰ δὲ xol ἐπαινεῖτει παρά τινων boosts 
αστικών ἀνδρῶν ὡς πολυμαθὴς xai πε, νῖστορ, xa. 
θάπερ καὶ Ὡριγένης καὶ ἄλλοι πολλοὶ τῶν EQ) τῆς 
Ἐχκλησίας ὄντων. 


1115 . 


JOANNIS ZONARAR - 


[16 


sapientie Dei ait : Dominis. condidit me principium Α τούτου δευτερεύοντα θεῖον Δόγον, ταῖς xatpuulie 


viarum suarum, elc. Deinde post alia plura inferi : 
Et super hec. omnia, sicut Dei Verbum, quod ante 
fvit, et anle secula. omnia factum est, venerabilem 
honorem a Deo Patre adeptum, adorari lanquam 
Deum. Hxc et alia demonstrant, Eusebium Ariana 
dogmata probasse. Nisi quis dicat, id opus apte 
conversionem ab ee fuisse conscriptum. Illud igitur 
sanclum coneilium dogina de eadem natura et 
selernitate Filii statuit, et divinum θ4εἱ Symbolum 
statim edidit, de Patris et Filii divinitate disse- 
rendo, non ultra illud progressum ς Cujus regni 
non eril iuis. Atque in illo deglit : Et in Spiritum 
sanctum, Nam theologia de Spiritu sancto, post in 
secundo. concilio contra Macedonium congregato, 
ea questione agitata, adjecta est. Αἱ imperator 
AQ per apostolis, Patrum concordia delectatus, 
dexuram eis porrexit, et quorumdam qui ob Ghri- 
αἱ confessionem netas in corporibus suis gerebant, 
mulilata illa membra et partes deosculatus est, 
eosque ob mutilationes illas beatos pronuntiavit. 
Libelles contra quosdam episcopos oblatos, neque 
legit, neque examinari passus est, sed in conspectu 
omnium igni obsumpsit, cum his verbis : Etiamsi 
ipse episcopum aliquem delinquentem viderem, pur- 
pura mea eum tegerem. Inde sanctos Patres in. ur- 
bem regiam a se conditam traduxit, ut eam faustis 
comprecationibus presequerentur, ei secundum 
patriarcham deligerent, sanctum Alexandrum. 
Nam inclytus Metrophanes obierat. Iis peractis, ad 
suam quemque paroeciam dimisit, honoribus et 
donis magniücis affectos. Imperateris mater sancia 
Helena graadis uatu (nam octogesimum aetatis an- 
num attigisse perhibetur) in celestes mansiones 
discessit : quam filius in ede sanctorum Apostolo- 
rum regaliter condidit. Suscepta contra Persas 
expeditione, triremibus Soteropolim defertur, qua 
nunc Pythia vocatur ; et natura calidis illius loci 
aquis ueus, ubietiam toxicum, a fratribus patre 
duniaxat eodem. natis temperatum, hausisse fer- 
iur. Unde Nicomediem profectus, diuturnitate 
morbi exstinetus est, annos quinque et sexa- 


C 


ginta natus, cum duo et triginta imperasset. Ei fi- 


lius Constantius, Antiochia profectus (nam ibi 
Persis repugnabat) cum adhuc viventem invenisset, 
magnifice parentavit, et in sanctorum Apostolo- 
rum ade, peculiari tamen portieu ad id edifieata, 
sepeliit. Memoratur autem inclytus hic. imperator 
pecuniam et citra delectum insumpsisse, οἱ mi- 
nori cum éelectu comparasse : ita ut ejue in lar- 
glendo studium megnifreentte nen tribuatar, sed 
conlra : verum temperandum est calamo, ne quam 
divino illi viro labem aspergam. Enimvero profa- 
nus ille Julianus, in libro de Cassribus, quasi per 
derisum  impensarum imperatoris religiosissimi, 
fiagit Merourium eum eo colloquentem, qusrere, 
gqu&nam sit. bon? regie nota ? Cui ille respondeat, 
]mperatori et habenda εἰ insumenda esse. multa. 
Fertur nec a studiis doctrinarum fuissc alienus, 


ὑπουργοῦντα ἐπιταγαῖφ. Καὶ µετά τινα Mya: 
Tovtor ὡσακεὶ τοῦ Παστρὸς ὑπάρχοντα δύναμιν 
καὶ σοφία», καὶ τὰ Ósvtepsia ες κατὰ κόνιω 
βασι.λείας καὶ ἀρχῆς ὀμπεπιστευμόνον. Καὶ o4; 
µε:᾽ ὀλίγα.. Καὶ ὅτι ἐστὶν οὐσία tic προχόσµις 
ἑῶσα καὶ ὑφεστῶσα, ἡ τῷ θεῷ καὶ Πατρὶ tr 
ὅἑων εἰς τὴν τῶν γεγητῶν δηµιουργίαν ὑπηρετη- 
σαµένη, xal ὁ Σολομών Aéyei προσώαπῳ͵' ες toi 
Θεοῦ σοφίας ' Κύριος ἔπτισέ µε ἀρχὴν ὁδῶν cb. 
τοῦ, χαὶ ἑξῆς,. Καὶ μεθ) ἕτερα πλείονα φάσκει' Καὶ 
ἐπὶ χᾶσι τούτοις, ola Θεοῦ Αὀγον προόντα xal 
πρὸ αἰώνων ἁπάντων οὐσιωμέγον, τὴν σεδάσµι 
vuv παρὰ τοῦ Πατρὸς elAngóta, προσκυγεῖσθα 
ὡς ἃν θεόν. Ταῦτα xai ἕτερα δὲ τοῖς ἀρειανίχουσι 
δόγµασι δειχνύουσιν ὀμόφρονα τὸν Εὐσέθιον, εἰ pi 
τις qal», πρὸ τῆς ἐπιστροφῆς αὐτῷ πονηθῆνει τοὐ- 
€wv τὴν συγγραφἠν. Ἡ μὲν οὖν ἁγία σύνοο; κα 
ὁμοούσιον καὶ αυναΐδιον ἐπὶ τοῦ Υἱου δογµατίσασα, 
καὶ τὸ θεῖον αὐτίχα τῆς πίστεως ἐξέθετο σύμθολο 
περὶ τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ θεολογήσασα lv αὐτῷ. 
Καὶ μέχρι τοῦ * Οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος, 
xal εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον, τὸ τούτου τέλος on. 
σαµένη. Ἡ γὰρ περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος θεολογὰε 
μετέπειτα προσετέθη ἐν τῇ δευτέρᾷ συνόδῳ τῇ; xti 
τούτου γενομένης ζητήσεως, 7) χατὰ λέχχεδονίω ουν 
ἤχτο,  δ' ἱσαπόστολος αὐτοχράτωρ ἐπὶ τῇ ne 
Πατέρων ὀμονοίᾳ ἡσθεὶς ἐδεξιοῦτο αὐτούς. Kil cow 
τῶν ὑπὲρ τῆς τοῦ Σωτῆρος ὁμολογίας φερόντων τὰ 
στίγµατα bv τοῖς σώμασιν , κατηαπάζετο τὰ πεπι- 
ρωμένα τούτων µέλη χαὶ µόρια, xal αὐτοὺς δ ες 
πηρώσεις αὐτῶν ἑμακάριζε, Δοθέντων δὲ λιδέλλων 
αὐτῷ κατά τινων ἐπισκόπων, οὔ τ᾽ ἀνέγνω τούτο:, 
οὔτ) εἰς ζήτηαιν Ίνεγχεν ἀλλ ἑνώπιο ἁπάνω 
πυρὶ αὐτοὺς ἀπετέφρωσεν ἐπειπὼν, ὅτι Kdr οὐτύ- 
ἅτης ἐγενόμη» ἀρχιερέως εινὸς dpapcárortet, 
τῇ πορφυρίδι µου ἂν αὐτὸν συγεχάλυψα. 'Eui- 
θεν εἰς τὸ παρ αὐτοῦ χτισθὲν βααίλειον ἅστυ v 
θείους ἐχείνου; μεταγαγὼν Πατέρας, καὶ τῆς t εὖ- 
φῶν εὐλογίας ἀξ.ώαας αὐτὸ, xal χειροτονηθηναι va 
ρασκευάσας kv αὐτῷ δεύτερον πατριάρχην͵ tb lun 
ἙΑλέξανδρον (ὁ γὰρ ἀοίδιμος Μητροφάνης μετήλλεξι 
τὴν ζωὴν), ἀφῆκεν ἕκαστον εἰς τὴν οἰχείαν ἀπελθεῖν 
παροικίαν, τιμαῖς τε xal δωρεαῖς μεγαλοπρερώς 


D αὐτοὺς φιλοφρονησάµενος. Ἡ δὲ τοῦ βασιλέως pit 


à µακαρία Ἑλένη εἰς γῆρας βαθὺ καταντήσαα 
(ὀγδοήχθντα γὰρ λέγεται Croat ἐνιαυτοὺς) πρὸς τὰς 
οὐρανίους ἀπῆρε μονὰς, fjv ὁ υἱὺς ἐν τῷ τῶν re 
ἁποστόλων ναῷ βασιλικῶς ἐθησαύρισεν. Ἐχενο 8 
χατὰ Περαῶν ἑκοτρατεύων τριβρεσι χομίξεται " 
«hv Σωτηβόκολιν, 4 νῦν óvopátssn: Πύθια xxi 9x 
ἐχεῖσε χρησάµενος αὐτομάτοις θερμοῖς ὅδασιν, E 
xal φάρμακόν τι πιεῖν δηλητήριον λέγεται παρὲ 
τῶν ἑτεροθαλῶν αὐτῷ χερασθὲν ἁδελφῶν, εἰς Nr 
µήδειαν παραγίνεται" ὅπου καὶ τετελεύτηχε, viris; 
be ἱκανὸν, ὁτῶν γεχονὼς πέντε πρὺς τοῖς oot 


:βααιλεύσας δ' ἐν οφύχων τριώκοντι πρὸς buts ln 


δεόντων 850 μηνῶν. "Ov ὁ υἱὸς Κωνσεάνιιο; ἐξ Ἂν 
τιοχείας παραγενόµενος (ἀχεῖ γὰρ fv τν Πίρε 











117 


ANNALEGM LIB. XIII. 


1118 


ἀντιμαχόκενος) ἔτι ζῶντα αὐρὼν (24), ἐκήδευσε µε- Α sed bis queque nen miporem impendisse operam, 


γαλοπρετῶς, καὶ kv τῷ τῶν Ἁγίων ΑἈκοφεόλων xac- 
έθετο legio , àv. Ιδιαζούσῃ µένται στοᾷ, fjv ἐπὶ τῇ 
ταφῇ ταῦ πατρὸς αὐτὸς ᾠχοδόμησεν. Ἱστόρηται δὲ ὁ 
ἀοίδιμος αὐτοχράτωρ ἐχεῖνας ἀφειδῶς τε τὰ χρή- 
pasa ἀναλίαχειν, xal ταῦτα πορίξειν ἑαυτῷ ἀφειδέ- 
στερον. "D; μὴ µεγαλοπρέπειαν χρίνεσθαι τὸ περὶ 
τὰς ὁσπάνας φιλάτιμαν, ἄντιχρως δέ’ ἀλλὰ μὲ τι 
φαῦλαν ἐρῶ περὶ τοῦ θείου ἐκείνου ἀνδρός. Ὅθεν xal 
ὁ ῥέδηλος Ἰαυλιανὸς iv τῷ περὶ τῶν Καισάρων Yu 
αὐτοῦ, ἀἁποαχώπτων ὥσπερ εἰς τὴν φὐσεθέστατον 
τουτονὶ βασιλέα διὰ τὸ πολωδάπανον, πλόττεναι τὲν 


quam areis ; itaque 11 et,in disserendo acutum 
exstitisse, ac nescio quam veluti msagicam oratio- 
nis illius vim aures hominum dermulsiase. Seribi- 
tur οἱ osor improhoprum fuisse : ac dieere solitus, 
imperatorem nemini omnium, ne suis quidem pro- 
priis membris, parcere debere, publica wanquilli- 
talis conservandae causa : et bumanus erga eos, 
qui a malitia diacederent. Menibrum eniqg grum 
ac putridum resecagndum, pe sana etiam iaficeret ; 
non autem id quod vel in integrum esset τοβ]ία- 
tum, vel certe eonsanesceret. 


"Eppv διαλεγόμενόν ol, καὶ τί ἂν sin γνώρισμα βασιλέως dyadoD πυνθηκόµανον' κὰκεῖγον eph; τὸ 
ἐρώτημα λέγοντα, q044à κεκτῆσθα χρῆται τὸν αὐτοκράτορα, καὶ ἀναλίσκειν xoAld. Λέγεται δὲ 
μηδὲ λόγων ἀνομίλητος εἶναι, ἀλλὰ καὶ περὶ τούτους ἑσπουδαχέναι, οὔ τι μεῖον πῶν ὅπλων. Κάντεῦθεν 
αὐτῷ τὴν γλῶτταν γενέσθαι πρὸς διάλεξιν εὔθιανον, καί τινας ἴυγγας προσεῖναι αὐτῇ, κατακηλούσας τὰς 
τῶν ἀγροατῶν ἀκοάς. ᾿Αναγέγραπ-αι δὶ xal µιαοκόνηρος eivai, καὶ εἰωθὰς λέγειν μηδενὺς τῶν ἁπάν- 
των τῆς τῶν χοινῶν πραγμάτων καταστάσεως Évtxtv τὸν κρατοῦντα φείδεσθαι δεῖν, ual αὐτῶν τῶν οἱ- 
κείων µμελῶν. Tol; δὲ µεταδαλλομάνοις ix παµηρίας φιλανθρώπως διατιθέµενος ἔλεγεν ὅτι τὸ νοσοῦν µέ- 
λος ἁποκοπτίον xoi σεσηπὰς, ἵνα ph xe τοῖς ὑγιαίνουσι λνμονεῖται' αὖ μέντοι τὸ ὑγιείας δη τυχὸν, 


ἢ xaX ὑγ:αζόμανον, 


Ε΄. Καὶ ὁ μὲν τρισόλδιος (35) βασιλεὺς ἐχεῖνος B. V. πιρργλιοτα ilo begtiasimo in Φίοθγηα taber- 


T^ τὰς αἰωνίους µετετέθη σχηνάς. "ul δὲ τῶν 
Ῥωμαίων ἡἠγεμονία (36) εἰς voug τρεῖς ἐχείνου 
παῖδας µεμέριστο ξύμπασα" ὡς μέν τινες συνεγρά- 
φαντφ. παρὰ τοῦ πατρὸς αφίαι διανεµηθαῖσα, ὡς δ᾽ 
ἕτεροι, καθ ἑαυτοὺς ταύτην αὐτῶν διολοµένων, 
μετὰ τὴν ἀποθίωαιν τοῦ πατρός. Οὕἄτω ἃ ἱστόρηται 
πραβᾶναι παρὰ Golsty ἡ Διανέμησις ^ τῷ μὲν Κών- 
αταντι προσχληρωθῆναι τὴν Ἰπαλίαν, καὶ τὴν "Pus 
μην αὐτὴν, τὴν Αφρικήν τε καὶ Σιχελίαν, καὶ τὰς 
λοιπὰς τῶν νήσων, ἀλλά μέντοι χαὶ τὸ Ἰλλυριχὰν, 
καὶ τὴν Μαχελονίαν, xaX σὺν τῇ ᾿Αχαῖϊᾳ τὸν Πελο- 
πόνηαον * τῷ Gb Κωνσταντίνῳ τὰς Κοττίᾳς "AXnAG 
σὺν ταῖς Εαλλίαις πραανεμηθῆναι (Κόττιαι δὲ (37) 
ὠνομάσθησαν ἀπὸ Κοττίου βασιλέως τῶν τόπων 
τούτων γενομένου), xal τὸ Πνροναῖον κλίμα, µέχρι 
τῶν Μαύρων τῶν τῷ πορθμῷ ἁιωρισμένων τῷ τοῦ 
ἘὨκεαναῦ ' τῷ Κωνσταντίῳ δὲ λάχας (28). γενέσθαι, 
ὅσα κατὰ vn» lav μοῖραν ἦσαν Ῥωμαίοις ὑπήχαα, 


naowla tramslato , imperium Romanorum inter 
tres iJius filiogest divisum , vel ab ipso, ut qu.- 
dam seribupnt : vcl, ee defuncto, ex ipsorum 
consensu, ad hunc modum. Constanti attributam 
esse Italiam , et Romam | ipsam , Africam , Sici- 
liam, cum reliquis insulis, atque etiam Illyricum, 
Macedoniam , et cum Acbaia Peloponesum. Con- 
stantino Alpes Cottias, quz nomem habere dicun 
tur a Cottio illius loci quondam rege, cum Galliis, 
et tractum Pyrenzi usque ad Manritaniam, Oceani 
angusto freto, diremptam ab IHispaniis. Constantio 


 eaobvenisse, quz in orientali parte Romane di- 


tionls erant, et Thraciam cum urbe paterna. Post 
hauc regnorum partitionem, Conslantius in Orien- 


C tem se contulit, od Persarum arma reprimenda. 


Nam eorum dux Sapores, audita Constantini Ma- 
gui inorte, Romanas provincias contipnenaibus po- 
pulationibus et direptionibus infesiabat. lnterea 


Varie lectiones et note. 


(24) "Ec: (orca εὑρών. Solus Zonaras Constan- 
tium Cesarem, qui tunc erat. Ántiochie, vivente 
sdhbuc !patre supervenisse scribit, eoque moriuo 
fuous magniüceniissimuymn duxisse, ul observat 
Henricus Valesius ad lib. ww Eusebii De Vita Con- 
stantini, cap. 7U. . 

(36) Καὶ ὁ μὲν. τρισό»θιος. Scribit Henricus Va- 
lesius in Notis ad lib. xv1 Marcellini, in Constan- 
tini filiorum Historia solito diligentiorem, (uisse 
Zonaram : quod viri doctissimi judicium hic appo- 
nendum duxi. 

(36) 'H δὲ τῶν Ῥωμαίων ἡγεμογίαι Partitio- 
nem imperii Conuantiniani inter illius filios ita 
prosequitur Scriptor Vite S. Artemii MS.: "Αρτι τοῦ 
μεγάλου Κωνσταντίνου τὸν βίον ἀπολιπόντος, εἰς 
τρεῖ; ἀρχὰς ἡ τῶν Ῥωμαίων ἑξουσία διεµερίσθη, 
τῶν vlov αὐτοῦ Κωνσταντίνου, Κωνσταντίου τε xe 


Ἑώνσταντος ταύτας διελοµόνων᾽ xai τῷ μὲν πρώτῳ 
Κωνσταντίνῳ αἱ ἄνω Γαλλίαι καὶ τὰ ἐπέχεινα "Αλ- 
πεων, af τε 


ρεττανικαὶ woo, καὶ ἕως τοῦ ἑσπε- 
56 


piov Ὠχεανοῦ κλῆρος ἑδόθησαν. Τῷ δὲ Κώνσταντι 


D ὑποτελῃ χαθίστησι. 


ὡς ὑστάτῳ αἱ χάτω Γαλλίαι, Ίγουν αἱ Ἰταλίαι, xal 
αὐτὴ ἡ Ῥώμῃ. Ὁ δὲ Κωνστάντιος ὁ δεύτερος τῶν 
Κωνσταντίνου υἱῶν, ὃς Ἂν ἐπὶ τῶν τῆς ἑῴας τότε 
πραγμάτων πρὸς τοὺς Πέρσας ἀγονιζόμενος, τὸ 
τῆς ἀνατολης σπάζεται µέρος, xai τὸ Βνζάντιον 
μετονομασθὲν εἰς Κωνσταντινούπολιν xal Νέαν ᾿Ρώ. 
μην, ποιεῖται βααίλειον, καὶ τὰ ἀπὸ ve) Ἱλλυρικοῦ 
µέχρι τῆς Προποντίδος ὀπέσα ὑπήχοα 'Ῥωμαίοις, 
τὴν τε Συρίαν xai Μεσοποταμίαν, xal Αἴγυπτον, xal 
τὰς νήσους ἁπάσας Y αὐτοῦ βασιλείᾳ xal πολιτείᾳ 

ide Constantinum, lib η De 
Themat. cap. 9 et aljos passira scriptores. 

(37) Κόττιαι δέ. De Alpibus Cotiiis, e& rege 
Cottio, illiusque regno multa habent Simlerus in 
Comment. de ibus ; Cluverius, lib. 1 Itelice 
enti. cap. 12 et 32, et alii passim. . 

(38) To Κωνσταντίφ δὲ Jáyoc. Eunapius, in 

desio, p-- 44 : Διαδεξάμενος δὲ ὁ Κωνστάντιος τὴν 

ασιλείαν, καὶ χληρωθεὶς, ἴσα γε ἐχληρώθη, τανια 
ἦν τὰ ἐξ Ἱλ)υριῶν εἰς τὴν Νεθίαν καθήκοντα. 


1119 


JOANNIS ZONARAE 


1129 


Constantinus cum Constante ob partitionem pro- À xal πρὸς τούτοις τὴν Θράχην σὺν τῇ πόλει τῇ κε- 


vinciarum expostulat, Ρείδηδ., ut aut parte regni 
sibi ccdat, aut partitio de integro institustar. Cum 
autem ille priore divisione niteretur , εἰ quae 
obvenerant tueretur , neque fratri vcl minimum 
concederet : Constantinus, armis arreptis, provin- 
cias Constantis invadit. Qui tum in Dacia agens, 
motu illo cognito, duces cum exercitu contra 
eum mittit, ipse mox cum majoribus copiis secu- 
turus. Qui missi eraut, cum parum a Coustantino 
abessent, insidias locant : pugnaque inita , fugam 
simulant. Quos , dum Constantini milites perse- 
quuntur, qui in insidiis collocati fuerant , a tergo 
iavadunt. Sic fugientibus 19 ctiam conversis , in 
medio duorum exercituum intercepti, magna ος 
parte cadunt, ipso etiam Constantino interfecto. 
Nam equo vulnerato, et ex vulnere efferato, sella 
excussus, multis vulneribus conficitur : neque voti 
compos factus, et quia injuriz fuerat auctor, pr:e- 
ter jacluram sui imperii vita etiam privatus. Sic 
occidentali regno ad unum Constantem devoluto, 
is etiam nefandis amoribus implicatus, et perver- 
sam vite rationem secutus, insidiis Magnenui mi- 
serabiliter periit : quem Magnentium e militum se- 
ditione, strictis jam gladiis in necem ejus ruen- 
tium, eripuerat. Dum hzc geruntur, Constantius 
in Oriente, cum Persarum rege Sapore pugnat, 
filio Narsci, verum ex ignobili muliere procreato. 
Nam ís e principe uxore tres filios susceperat, 


ερικῇ (29). Οὕτω δὲ τοῦ μερισμοῦ τῆς ἀρχῆς προ- 
θάντος, ὁ μὲν Κωνστάντιος εἰς thv ἐφαν ἐχώρησεν, 
ἑχστρατεύων χατὰ Περσῶν (30) Ὁ γὰρ τούτων 
ἡγεμονεύων Σαπώρης (31) τὸν θάνατον τοῦ μεγάλου 
γνοὺς Κωνσταντίνου, χατὰ τῶν ὑπὸ Ῥωμαίους τε- 
λούντων ἐπιὼν χαὶ ληϊ»όμενος οὐχ ἑπαύετο. Ὁ δὲ 
Κωνσταντῖνος τῷ Κώνσταντι ἐπεφύετο, τὴν διανέ- 
qnot τῶν χωρῶν αἰτιώμενος * xoi fj παραχωρῖσαι 
μέρους αὐτῷ τῆς ἀρχῆς ἀπαιτῶν, f) ἀναδάσασθαι τὰς 
βασιλείας ἄμφω ζητῶν. Ὡς δ᾽ ἐχεῖνος τῆς ἤδη Τε- 
γονυῖας διανεµήσεως εἴχετο, xal τῶν αὐτῷ Άρο- 
χληρωθέντων ἀντείχετο, xal οὐδὲ τοῦ βραχίστου 
παρεχώρει τῷ ἁδελφῷ, ὅπλα xav' αὐτοῦ Ἶρεν 6 


Β Κωνσταντῖνος xai ἐπῆλθε τῷ λάχει τοῦ Κώνστανις., 


Ὁ δὲ ἐν Ααχίᾳ ἀποδημῶν, xal τὴν χένησιν to 
Κωνσταντίνου μαθὼν, στράτευµα xat" αὐτοῦ πέμτει 
χαὶ στρατηγοὺς, xol αὐτὸς ὅσον ἤδη μετὰ πλείονος 
στρατοῦ ἐπιστῆναι ἑπαγγειλάμενος. Οἱ γοῦν 5εᾷ- 
φθέντε; ἐγγὺς τοῦ Κωνσταντίνου γενόµενοι λόχους 
χαθίζουσι * xa! συµθαλόντες αὐτῷ φεύχειν ὑπεχρί- 
νοντο. Τῶν δὲ τοῦ Κωνσταντίνου διωχόντων αὗτοὺς, 
ἐξόπισθεν αὐτῶν οἱ λοχῶντες αὐτοὺς Ἠενόμενοι, 
κατὰ νώτων αὐτοῖς ἐπιτίθενται. Καὶ ol. φεύτοντες 
ἐπιστραφέντες, µέσον περιέσχον αὐτούς. Καὶ πολὺ 
τῆς τοῦ Κωνσταντίνου διέφθαρτο στρατιᾶς, xàxsive; 
αὐτός. Τοῦ γὰρ ἵππου τρωθέντος αὐτοῦ χαὶ διὰ τὸ 
τραῦμα σφαδάκοντος καὶ ἀνασχιρτῶντος, ἐἑχπέπτωτχε 
t^e ἔδρας ὁ Κωνσταντῖνος καὶ ἀνηρέθη, πολλά δεξὰ- 


Adanarsem, Hormisdam, et tertium quemdam. C µενος τραύματα, οὔτε τυχὼν τῆς ἐφέσεως, xal ὅτι 


Defuncto Narseo, Adanarses natu inaximus in 
imperio succedit. Sed ex nimia crudelitate et inhu- 
manitate odio Persarum suscepto, regno excidit. 
Cujus atrocis ingenii specimen quoddam est profe- 
rendum. Aliquando patri ejus tentorium Babylone 
allatum est, e variis illius loci pellibus confectum. 
Quod modo extensum, dum Narses contemplatur, 
rogat Ádanarsem puerum adhuc, ut placeat? Tum 
ille : Ubi, inquit, regno potitus [uero, pulchrius ten- 
torium ex humanis pellibus conficiam. Sic ab ipsa 
infantia immanitatem suam declarabat. Eo igilur 
pulso, Sapori regnum est delatum : qui statim 
fratrem alterum oculis privat, Hormisdam vin- 
ctum fn custodia tenet. Ceterum mater, et uxor 
illius, custodibus pecunia delinitis, ad visendum 
cum admissze, limam illi dederunt, qua ferrea vin- 
cula dissecaret : et quid deinceps faciendum 
esset, monuerunt, paratis equis et fug: comitibus. 


ἀδίχων Ίρξε, xal τὴν οἰχείαν τῆς ἀρχῆς μοῖραν 
ἀποθαλὼν, xal αὐτὴν προσζημιωθεὶς τὴν ζωὴν. 
Καὶ γέγονεν ἡ τῆς ἑσπερίου λήξεως ἐπιχράτεια ὑγ' 
EA μὲν Κώνσταντι (22) βασιλεῖ. Elsa. κἀκεῖνος εἰς 
ἀλλοχότυυς ἐχχυλιαθεὶς ἔρωτας xal ἐχδεδιῃτημέντν 
ζωὴν ὑπὸ ἩΜαγνεντίου ἐπεδουλεύθη, xai ἀθλίως 
ἀπώλετο, Μαγνεντίου, ὃν ἐχεῖνος ix. στάσεως στρα- 
τιωτικῆς περιέσωσε Χινδυνεύοντα, Ίδη τῶν στρα- 
τιωτῶν χατ) ixclvou τὰ ξίφη Ἱρχότων, xal διαχει- 
ῥίσασθαι αὐτὸν ὡρμηχότων. 'O Κωνστάντιος X 
περὶ τὴν ἑῴαν διατρίδων τοῖς Πέρσαις ἐμάχετο, 
Σαπώρου (53) τοῦ ἔθνους, ὡς εἴρητσι, βασιλεύοντος" 
ὃς Ναρση μὲν ἦν υἱὸς, οὐ μέντοι ἐξ ἐπιασήμου γν- 
ναικός. Ἐκ Υὰρ τῆς πρωτευούσης τῶν αὐτοῦ γυναι- 


D κῶν τρεῖς ἐγένοντο τῷ Ναρσῇ παῖδες, ᾿Αδανάρατς 


καὶ Ὁρμίσδας xai τρίτος ἕτερος. Τελευτήσαντος 
δὲ Ναρσοῦ, ὁ πρεάθύτερος τῶν τριῶν τούτων ᾿Αδα- 
νάραης τῆς ἀρχῆς διάδοχος Υέγονεν. Ὡμὸς δὲ λίαν 


Varie lectiones et note. 


(29)Kal πρὸς τούτοις τὴν 8páxnv σὺν τῇ πό ει 
τῇ πατριχῇῃ. Errasse Victorem, qui Thraciam 
Constanti postremo ex Constantini filiis obvenisse 
scribit, pridem observatum ab aliis. 

(30) Κατὰ Περσῶν. Qui .Antiochiam cireumse- 
derant et ceperant, αἱ est apud Eunapium in /£- 
desio. 

($1) 'O Σαπώρης. De hac Saporis expeditione, 
ei Nisibi a Persis obsessa, agunt Philostorgius, 
& Wc. 24 ; Ammianus, Chron. Alexand. p. 6712, 
674, 676; Theophanes p. 28, 52, et alii passim. 


(32) 'Yg' ἐνὶ Κώγσταντι. Wes gestas a Constante 
scripsit Eustochius Cappadox Sopbista, ut est 
apud Eudociam Augustam in loniis mss. ἔχραφι 
i χατὰ Κώνσταντα τὸν βασιλέα, etc. ubi apud 
Suidam perperam omissa vox τά. 

(53) Σαπώρου. Vide Zosimum lib, rt, ubi et de 
Hormisd:» ad Constantium fuga, de qua etiam Av- 
mianus, lib. xvi, E 71. Narsei vero mentio est 
apud Eutropium, Theophanem, et alios. De Hor- 
inisda agimus pluribus in Constantinopoli, 





1121 


ANNALIUM LIB. XIII. 


1122 


τυγχάνων xal ἀπηνὴς, χἀντεῦθεν µισούµενος ὑπὸ A Deinde uxor ejus custodibus opiparam coenam 


τῶν Περσῶν τῆς βασιλείας ἐχπέπτωχεν. Εἰρήσθω 
δέ τι καὶ τῆς ἐκείνου γνωμιχῖΏς ὠμότητος γνώρισμα. 
Σχηνή ποτε τῷ πατρὶ αὑτοῦ διεχὀµίσθη ix Βαθυ- 
λῶνος, δέρµασιν ἐγχωρίοις (54) ποικιλώτερον εἰρ- 
Ὑασμένη. Ταύτην οὖν ἀκταθεῖσαν ἄρτι θεώµενος ὁ 
ἹΝαρσῆς Ἱρώτησε τὸν ᾿Αδανάρσην (54*), παιδίον ἔτι 
τυγχάνοντα, εἰ ἀρέσχει αὐτῷ ἡ σχηνή» 'O 5k ἆπε- 
xpivavo* E! κρατήσει τῆς βασιαείας, κρείετω 
ταύτης ποιήσει» ἐξ ἀνθρώπων δορᾶς. Οὕτω νη- 
πιόθεν ἑνέφαινε νὴν ὠμότητα. Τούτου τοίνυν οὕτω 
τῆς βασιλείας ἐχπεπτωχότος, Σαπώρης εἰς τὴν àp- 
Xhv ἀντεισῆκτο. Καὶ ὃς £000; τὸν μὲν ἕτερον τῶν 
ἀδελφῶν ἐξετύφλωσε. sby Ὁρμίσδαν δὲ δεσµήσας 
ἔμφρουρον εἶχεν. Ἡ δέ γε µήτηρ ἐχείνου xa ἡ γυνὴ 


apponit. Illi et epulis distenti, et mero obruti, in 
profundum somuum delabuntur. Quibus dormien- 
tibus, Hlormisdas et vincula rumpit, et castello 
elapsus, a Romanis honorificentissime suscipitur. 
At Sapor fuga ejus la:tari se ostendebat, ut metu 
ab eo imminente liberatus. Nam exsulem non modo 
dedi sibi non postulavit, sed uxorem etiam hono- 
rifice ad eum misit. Erat autem Hormisdas, et ma- 
gni 19 roboris, et jaculator adeo peritus, ut dum 
jaculum vibrabat, prediceret, qua parte hostem 
percussurus esset. Hic igitur Constantio contra 
populares suos navat eperam, multis equitum 
turmis prefectus. Verum Constantius imperator, 
sepe cum Persis congressus, inferior recedebat, 


Xpf past δεξιωσάµεναι τοὺς φρουροὺς, εἰς &nlaxa- D mulis suorum amissis : ceciderunt etiam Persarum 
ψιν ἐχείνου παρεχωρήθησαν εἰσελθεῖν. Καὶ εἶσελ- — plurimi, Sapore ipso vulnerato. 

θοὔσαι ῥίνην (55) αὐτῷ παρέσχον, ἵνα ταύτῃ τὰ σιδήρεα διακόψῃ δεσμὰ, ὑποθέμεναι xal ὅσα δέοι 
μετὰ ταῦτα ποιεῖν, ἵππους τε αὑτῷ xai τοὺς συναποδράσοντας ἑτοιμάσασαι. Εἶτα τοῖς φρουροῖς fj 
&x&ivou σύνευνος δεῖπνον παρέθετο δαφιλές. οἱ δὲ xal βρωµάτων ἑἐμφορηθέντες, xal τοῦ ἀκράτου axá- 
σαντες ἀχρατέστερον, ἑλήφθησαν Όπνῳ βαρεῖ. 'O δ᾽ Ὁρμίσδας κοιμωμµένων ἐχείνων, καὶ τὰ δεσμὰ 
τῇ ῥίνῃ διέχοφε, xai τῆς φρουρᾶς ἐξελθὼν ὤχετο, xai πρὸς τοὺς Ῥωμαίους ἀπέδρα, xal ὑπεδέχθη 
φιλοτιμότατα. Ὁ δὲ Σαᾳπώρης ἑῴχει τῇ φυγῇ ἐχείνου ἐφίδεσθαι, ola τὸν ἑξ ἐχείνου ἁποσχευασάμενον 
Φ46δον, οὗ µόνον ἐχδοθῆναί οἱ τὸν φυγάδα οὖκ ἐξεζήτησεν, ἁλ)ὰ xal τὴν γυναϊκα αὐτοῦ ἑντίμως ἐξέ” 
πεµψεν. "Hv δὲ ὁ Ὁρμίσδας xaX πολὺς «ἣν ἰσχὺν, καὶ ἀχοντιστῆς περιδέξιος ὡς ἐν τῷ πάλλειν κατά 
τινος τὸ ἀχόντιον λέγειν ὅπου βαλεῖ τὸν πολέμιον. Οὗτος τοίνυν τῷ Κωνσταντίῳ χατὰ τῶν ὁμοφύλων 
συνεστρατεύετο, ἄρχειν ταχθεὶς ἱππέων ἴλης πολλῆς. Ὁ βασιλεὺς δὲ Κωνστάντιος ἨΆπολλάχις τοῖς 
Πέρσαις συμδαλὼν τὴν Έττονα μοῖραν etye, xal πολλους τῶν οἰχείων ἀπέθδαλε, καὶ τῶν Περσῶν tk 


πλεῖστοι πεπτώχασι, xai αὐτὸς ὁ Σαπώρης ἑτέτρωτο. 


Q'. Οὕτω μέντοι τῶν ἐπὶ Πέρσας πολέμων συν- C 


εντχθέντων τῷ βασιλεῖ Κωνσταντίῳ, μαθὼν ταῦτα 
λαγνέντιος ὃς ix πατρὺς μὲν γεγένητο Βρε-τανοῦν 
Ev τοῖς προτίκτορσι δ᾽ ἑστρατεύετο, εἶτα xol χόµης 
ὠνομάσθη ταγμάτων δύο ᾿Ρωμαϊκῶν, τνυραννῆσαί 
τε χαὶ πρώην ἐπιθυμῶν , τότε μᾶλλον ἔθετο τῷ 
σχοπῷ, ὅτι ἀτνχοῦντα περὶ τὸν Περσιχὸν πόλεμον 
Έχουε τὸν Κωνστάντιον. Καὶ εὐχαιρίαν ἔχρινε τη- 
νιχαῦτα τοῦ ἐπιχεχειρηχέναι t3] τυραννίδι' xai πλα- 
σάµενος τὰ ἑαυτοῦ ἑορτάξειν γενέθλια àv Αὐγουστα- 
Alp τῇ πόλει (26) συνεχάλεσε τοὺς ἐξόχους τῆς 
πόλεως, τοῦ συμποσίου αὑτῷ συµµεθέξοντας, τοὺς 
μὲν xal συνίστορας αὐτῷ τοῦ σχοποῦ, τοὺς δὲ xal 
ἁμετύχους τοῦ σχέµµατος. Καὶ παρέτεινε τὸν πό- 
τον ἕως ἑσπέρας. Ἑξαναστὰς δὲ τοῦ συμποσίου, 
αἴφνης εἰς τὸν χκοιτῶνα εἰσέδραμε, xal πρόεισιν 
ἐχεῖθεν μετὰ βραχὺ iv σχήµατι βασιλείας oov 6o- 
ῥυφόροις πολλοῖς, ὃ τοὺς μὴ αυνειδότας αὐτῷ τὴν 
πρᾶξιν ἑτάραξεν. Ἐκεῖνος δὲ διαλεχθεὶς τοῖς παρ- 


VI. Cognitis autem adversis Persico bello Con- 
s$tantii rebus, Magnentius, patre Britanno natus, 
qui primum inter protectores militarat, deinde 
comes duarum Romanarum legionum appellatus 
fuerat, cum jampridem regni occupandi cupiditate 
vsiuare!, tunc magis eliam consilium suuin urge- 
bat, cum Persico bello rem male gerere Constan- 
tium audiret , opportunitatem optata perficiendi 
dari sibi ratus. ltáque per speciem «natalis sui 
celebrandi Augustoduni, primores civitatis ad 
epulas invitat, quosdam consilii sul conscios, 
nonnullos ignorantes, quid animi haberet : pro- 
ductoque usque ad vesperam convivio, surgit, et 
propere cubiculum ingressus, paulo post habitu 
regio cum multis satellitibus progreditur. Ea res 


D ignaros quid moliretur consternavit : sed oratione 


ad eos qui aderant habita, alios verbis, alios vi 
in suas partes traducit ; iisque comilantibus regiam 
ingreditur, pecuniam dilargitur, portis wrbis cu- 


Varie lectiones et note. 


(34) Ἐκ Βαθυ.ῶνος, Ó£puacir. éryoploic. De- 


pellibus Bab ylonicia dixi ad Joinvillam, dissertat, 
|, p. 1352, 154. 

(94) ᾿Ηρώτησε τὸν ᾿Αδαγάρση». At Zosimus, 
lib. 11, hanc crudelitatis indicem vocem Hormisd:e 
videlur tribuere, scribens (et ex eo Suidas in Map- 
σύας)ι cum forte in convivio supervenienti sibi op- 
timates non assurrexissent, minatum. Hormisdam 
se eis Marsyz supplicium irrogaturum : hujusque 
vocis memores proceres,. mortuo Narseo, Saporem 
in regnum substituisse, a quo mox Hormisda in 


vincula conjectus, poslea uxoris industria libera- 
tus, ad Constantinum transfugit. 

(55) 'Pirnv. Limam pisci immissam, ut est apud 
Zosimum, lib. n, et Suidain : Διὰ τῆς τοῦ ἴχθνος 
μηχανῆς ῥίνην εἰσενεγχοῦσα. 

(56) Ἐν Αὐγουσταλίῳ τῇ πό.ει. ια editio 
Wolfiana : at codd. Regii, ἐν Αὐγονστόλῳ, εἰ A2- 
γουστούλῳ praferunt : qua voce Augustodunum in 
AEduis innuitur , ubi purpuram induit Magnentius, 
uti habent Eusebius ct Aurelius Victot. 


149 


JOANNIS ZONARUE 


1121 


stodes adhibet : mandat, ut ingredi patiantür A οὔσι τοὺς μὸν ἔπεισε σννθἑσθἀι αὐτῷ, ἑνίους δέ 1: 


omnes, exire neminem, ne faeinus suum publiee- 
Mur. Siatim mittit qui Genstantem tollant, rei igna- 
rum. Eret ille venatione. tem eccupatus, cujus 
jesano studio (tenebatur. Idque, cum  articulari 
morbo perpetuo vexaretur, quem jiumoderatis 
.sibi veluptatibue νἰιῶφαο intemperentia coneiliaral : 
aui eliam per speciem venationis in silv&é 5ese 
abdebat, cum pucris et. adolescentulis, quos ob 
formam conquisitos in deliciis habere dicebatur : 
qui exquisitum in modum culti, avidos ejus oculos 
caus» silvas magis írequentabat, ut modestorum 
virorum consuetudinem -evitaret, Milites a Ma- 
gnentio missi, cam ad Rhodanum fluvium venis- 


sent, Constantem a venatu. dormientem occidunt, D 


interfectis eliam satellitibus, quos paucos circum 
se habebat. 1/44 Alii rem aliter narrant : euam 
seditionem conira se motam cognovisse ei a suis 
destitutum, depositis imperii insignibus in sacel- 
lum quoddam confugisse, et inde exiractum oc- 
cisumque esse regni anno decimo septimo, aetalis 
1ricesimo expleto. Feruut patrem ejus juseisse 
astrologos, infamis recens editi thema natalitium 
constituere, qui prater cetera illi praedicta, illud 
eliam adjecerint, eum in sinu avig interfectum iri. 
Jd, illa mortua, eui Constans elusit, uibilominus 
est eventu comprobatum, non frustrata astrolo- 
gorum pr:edictjone, quamvis obliqua. Nam in op- 
pidulo cui de imperatricis nomine factum erat 
nomen Helena, interfectus est, qui ut vilam pe- 
tulantem egerat, ita miserabilem ejus exitum vest 
sorlitus. Magnentius aulem, cum usurpato impe- 
rio feliciter successisse, eorum qui magistratus 
gerebant celeberrimum quemque c medio tollere 
studuit, missis ad eos sub nomine Constanus lit- 
teris, quibus illos ad se accerseret, eorumque 
plurimos in itinere per insidias interfecit, ne con- 
juratis quidem suis parcens. Ilo hac ad tyrauai- 
dem suam stabiliendam  agitante, Constantius 
morte fratris audita, anceps animi erat, utrum 
Persis Romavas provincias vastantibus resisteret, 
an ea re in presentia omissa, novitium tyrannum 
invaderet : tum fratris necem ulturus, lum occi- 
dentis imperium sibi vendicaturus. 


καὶ ἐθιάσατο. Kal συμπαραλαθὼν αὐτοὺς εὐθὺς εἰ- 


.sk βασίλεια ἔπεισι, xol διανομὰς χρηµάτον πτ- 


«υίητο. Taf; τε πύλαις τῆς πόλεως ἐφέθτηδε 9 
λακα; ἐνταλθέντας τοῖς μὲν εἰσιοῦνι «εν εἴσοδον 
αυγχωνεῖν, ἐξεέναι δὲ µηδένα φαραχωρεῖν, ἵνα μὴ 
τέως τὸ πολμηθὲν κηρυχθή. Καὶ αδείας ὀτέλλει c; 
τν Κώνσόταντα ἀναερήφοντας, πρινὴ Υνοίη τὸ τόλ- 
phus, Ὁ δὲ περὶ θήραν ἠσχόληιο. Καὶ γὰρ ἑνε- 
µήνει περὶ τὰ κυνηγόσια, xal εαύια ἀρθρίτιδ. 
προσπαλαίων διηνεχεῖ, fjv ἐξ ἡδονῶν ἀμετρίας ἑνύ- 
σησεν ἀχολάστως βιούς ' ἢ χαὶ ἓν προσχήᾳατ. ϐ{- 
pac, εἰς Ula; ἑγχατεδύετο μετὰ «ῶὼν tegi αὐτῶν 
μαιραχίσχων xal νεανίσκων, ol ἐπείνωῳ διὰ κάλλος 
συνελέγοντο xol φκείωντο, ἐπαλλωπίζοντῦ ve περ: 
εργότερον, xai λίχνοις σαν ὀφθαλμεῖς ἀκολασίας 
ἐμπύρευμα, χἀκείνῳ ἐτύγχανον. ὡς L£ystst, ααι- 
δικά. Αλλὰ xal ἐπὶ πλόον ταῖς Όλαις διέεριδεν, 
ἐχχλίνων τὴν μετὰ χοσµίέων ἀνδρῶν συνβαγωγήν. 
Παρὰ τὸν 'Pobavbv τοίνυν ποναρὺν οἱ παρὰ Me- 
Ὑνεντίου σταλέντες Ὑενόμενοι, μετὰ «bv θήραν 
ὑπιώττοντα τὸν Κώνσταντα διεχρήσαντο" xal cox 
ἑνείνῳ δὲ συνόντας ὀλίγους ὄντας ἀπέκτειναν (31). 
οἱ δὲ ph οὕτω φασὶ γενέσθαι τὸν ἐκείνου ἀναίρε- 
σιν΄ Ὑνῶναι ὃ) kxelvov τὴν κατ αὐτοῦ ἑπανάστασιν, 
χαὶ µονωθέντα (χαταλιπόντων αὐτὸν τῶν περὶ αὖ- 
τὺν) ναῷ προσφυγεῖν, κἀκεῖ τὰ τῆς βασιλείας παρά- 
σηµα ἀπεχδύσασθαι, χαχεῖθεν ἐχθληθέντα &vatpe- 
θΏναι, ἑπταχαίδεχα ἔτη ἀνύοντα παρὰ τῇ &pxi- τῆς 
δ' ἡλιχίας ἤδη παρεληλνθότα τεριαχηστόν. Λέγεται 
δὲ ἄρτι γεννηθέντος αὐτοῦ, ἐπιτρέψαι τοῖς ἆσ-ρολό- 
Yo τὸν πατέρα αὐτοῦ ἐπὶ τῷ τούτου γενεθλίφ 
ποιῆσαι θεµάτιον. Κάχείνονς πρὸς ἄλλοις ofc περὶ 
αὑτοῦ προειρῄκασι καὶ τοῦτο εἰπεῖν ὡς ἐν ταῖς 
ἀγχάλαις τῆς αὐτοῦ µάµµης ἀναιρεθήσεται. Ὅ 
θανούστς ἐχείνης, xal διέπαιζεν ὁ Κώνστας - τὸ & 
εἰς ἔργον ἀποθεδήχει, καὶ ἡ τῶν ἀσερολόχων οὐ 
διήµαρτε πρόῤῥησις, κἂν ὑπῆρχε Aot. "Ev γὰρ zo- 
λίχνῃ Ἑλένῃ καλουμένῃ εἰς ὄνομα τῆς βασιλίσσης 
ἐκείντς ὁ Κώνστας ἀνῄρητο' ὁ μὲν οὖν οὕτω βεδιω- 
χὼς ἀσελγῶς, οὕτως οἰχτρῶς ἑστέρητο τῆς ζωης. 
Ὁ δὲ Μαγνέντιας χατὰ ῥοῦν αὐτῷ τῶν τῆς {υραν- 
νίδος χωρησάντων πραγμάτων, ἑσπούδασε τῶν τὰς 
ἀρχὰς ἑχόντων τοὺς λογιµωτέρους ἐχ μέσου ποιί» 
σασθαι. Καὶ πλασάµενος γραφὰς πρὸς αὐτοὺς ὡς ix 


«,ὔ Κώνσταντος σταλείσας αὐτοῖς, µεταχαλουµένου δῃθεν πρὸς ἑαυτὸν, καθ ὁδὸν λοχῄσας, πλεΐίστους 
ἀπέχτεινε, μηδὲ τῶν οἰχείων φυνομοτῶν φειδόµενος, ἀλλὰ καὶ τούτους διαφθείρων. Καὶ ὁ μὲν ἓν 
τοιούτοις ἦν, ἑαυτῷ κρατύνων τὴν τυραννίδα, Te δὲ, Κωνσταντίῳ τὸν θάνατον πυθοµένφ ςοῦ ἁἀδελφοῦ, 
ἐμερίζετο ἡ διάνοια ἐννοουμένῳ πότερον ἂν i προτιµήσαιτο, τὸ Πέρσαις ἀντιχαθίστασθαι χείρουσι τά 
Ῥωμαίοις ὑπήχοα, ἢ τούτων, χατά γε τὸ παρὸν, ἀμελῆσαι,; καὶ χωρῆσαι χατὰ τοῦ τυραννήσαντος, ἵνα 
xoi τὸν τοῦ συγγόνου τίσηται qóvov, καὶ ἑαυτῷ πρασποιῄσηται τὰ ἑσπέρια. 


Varie lectiones et note 


(97) ᾽Απέκεειγαν. Nescio an ab hoc Constante 
imperatore mdificatz fuerint edes. ill magniücse 
Constantinopoli, qux τὰ Κώνστα appellabantur, et 
quarum merninit Scriptor ineditus Vitz S. Stepha- 
xni Junioris ; "Hv δὲ οὗτος οἰκῶν πρὸς τὸ τῆς βασιλι- 
κῆς δηµοσἰ2ς λεωφόρου πρανὲς, ἐν ᾧ ἵδρυται xai 


D ἐπιλέγεται τὸ Σταυρίον, && οὗ πρὸς 9b χάταντες µέ- 


poc; εἰσιν εὐμεγέθεις οἰκίδαι προσαγοαρευόµεναι τὰ 
Κώνστα. Monasterii τῶν Κώνστα, in ceaciliis men- 
tionem deri observamus in nosua Consteniopeli 
lib. τν, sect. 6, n. 26. 














1125 


ANNALIUM LIB. ΧΗΙ. 


1196 


Z'. Ταῦτα τοῦ Κωνσταντίου σχοποῦντος χαὶδια- Α VII. Sed Constantio hac deliberatione suspenso, 


μέλλοντος ὁ Σαπώρης, ἐπεὶ χἀχείνῳ πρὸς ἹὙνῶσιν 
ἦλθε τὰ συµθεθηχότα περὶ τὸν Κώνσταντα, ἐπιτί- 
θεται wp χδιρῷ, xal oov βαρεῖ στρατεύµατι καιὰ 
vy ὑποχειμένων Ῥωμαίοις ἔπεισι χωρῶν τε xal 
φόλεων, καὶ πολλὴν μὲν ἐληῖσανο χώραν, ἀλλὰ µέν- 
tot χαὶ φρούρια εἷλε, καὶ τέλος ἁπολιόρκει liv 
Νίσιθιν (58), f| πάλαι μὲν τῇ τῶν ᾽Αρμενίων διέ- 
ceps βασιλείᾳ, ἐπὶ δὲ Μιθριδάτου δᾳ Τιγρᾶνον τοῦ 
«iv ᾽Αρμενίων τότε χρατοῦννος fjv γαμόρὸς, καὶ 
ἐξ ἐχείνου «hv πόλιν εἰλήφει, ὑπὸ Ῥωμαίων ἑάλω 
πολιορχἰᾳ. Ἐν ταύτῃ γοῦν à Σαπώρης ἐλθὼν πᾶσαν 
ἐχίνησε μηχανὴν, ἵν αὐτῷ dj πόλις ἁλῷ, κριού; τε 
γὰρ προσῆγε «ol; τείχεαι, xal διώρυχας ὑπογαίους 
παποίητο, ἀλλὰ κρὸς πάντα γεννα(ίωςἀντικαθίσταντο 
ol πολιαρχούµενοι, xai tbv ποταμὸν /δὲ, ὃς διὰ µέ- 
σης ἔρῥιι τῆς πόλεως, µετωχέτευεν, ἵνα δίψει πιι- 
ζΚόμενοι οἱ τῆς πύλεως προδῷεν αὐτῷ τὴν πόλιν. 
Toi; δὲ ἀφθονία fjv ὑδάτων xal ix φρεάτων xat ἐκ 
πηγων. Ὡς ὃ) εἰς οὐδὲν αὐτῷ χατήντων ἀνύσιμον 
αἱ ἐπίνφαι, ἕτερόν πι αὐτῷ µεµηχάνητο. Ava- 
δραμὼν τὸν ποταμὸν, dq εἴρηται, διὰ τῆς κόλεως 
Eder, καὶ πρὸς φάραγγας γεγονὼς, ἔνθα à χῶρος 
δι οὗ διῄει, ἑστένωτο, ἀπέάώραξε οὸν τόπον παλ 
ἐπέσχε τὸ ῥεῦμα αὐτοῦ. Tou. ὁ) ὕδατος πλημμυρή» 
σαντος, ἀθρόον τὰ φραγνύντα τὸν 900 ὕδατος δίοδον 
ἐξειὼν ἀφῆχε τὸ ῥεῦμά χατὰ τῆς πόλεως. τὸ δὲ 
πολύν τε σεσωρενµένον xai οὖν βίᾳ οφοδρᾷ τῷ εἰ(- 
χει προσπεσὸν µέρος ἐχείνου κατέῤῥαξεν, Οὐύκ εὖ- 


θὺς δὲ ὁ βάρδαρος εἰσέδν τὴν πόλιν, ἀλλ ὡς Ίδης 


ἠλωθείσης αὐτῆς (ἐπεὶ xal αρὸς ἑφπέραν ὃν ὁ κχαι- 
ρὸς) εἰσαύριον παραλήφεσθαι τὴν πόλω, μή τινος 
ἀντ:θαίνοντος, ὑπερέθετο. Οἱ δ᾽ ἐν τῇ πόλει πρὸς 
μὲν τὸ ῥῆγμα τοῦ τείχους ἀθορνυθήθηεαν. Ὡς ὃ' 
εἶδον τοὺς Πέρσας ὑπερθεμένους τὴν εἴσοδον, ἄ0κ- 
vot την νύχτα διατελέσαντες πολυχειρίᾳ τὸν τόπον 
ὠχύρωσαν, τεἶχος ἑντὸς ἀνεγείραντες ἕτερον, ὅπερ 
ἕωθεν ὁ Σαπώρης ἰδὼν ἀμελείᾳ οἰχείᾳ τὸ ἀτύχημα 
ἐπεγράφετο, ἀλλ᾽ οὐδ οὕτω τῆς πολιορχίας ἀφί- 
στατο. Πολλά δὲ xai ἕτερα κανὰ τῆς πόλεως ἐπινοη- 
σάµενος, xal πλείστονυς τῶν οἰχείων ἀποθαλὼν (ὑπὲρ 
γὰρ τὰς εἴκοσι χιλιάδας κινδννεῦσαι λέγεται (59) τοῦ 
Περσικοῦ στρατεύματος πολιορχουµένης Νισίδεως) 
μετ) αἰσχύνης ἀνεχώρησεν. "Ηδη γὰρ χαὶ λάασαχέται 


«jj Περαίδι ἐπήλθοσαν, καὶ αὐτῇ ἑλνμαίνοντο. Κων- D 


στάντιος δὲ à βασιλεὺς τὴν μὲν Νίσιδιν χατωχύρωσε, 
καὶ τοὺς πολίτας αὑτῆς ἀνεχτίσατα, Αὐτὸς δὲ ἀνα- 
κωχῆς Ίδη τῇ épa γενομένης ἐχ τῶν Περαῶν x95; 
τὰ ἑσπέρια ὤρμῆσε. Kal οἱ ἀγγέλλεται Βετρανίων 
(40) κοινοπραγήσας τῷ Μαγνεντίῳ. Tov γὰρ παρ᾽ 


Sepor, qui et ipse Constantis casum cognoverat, 
occasionem urget, et cam ingenti exercita pro- 
vincias et urbes Romanorum invadit, longe lateque 
prudas sgens, castelfis etiam captis, denique Ni- 
sibin obsidet. Ea quondam ad Armeni» reguum 
pertinuit, sed sub Mithridate Tigranis regis Arme- 
niorum genero, qui tum fllam dotalem tencbal, a 
Romanis capta fuit. Hanc igitur Sapor aggressus, 
omnes ad expugnandum machinas adhibuit, aó- 
motis ad moros arictibus, actisque cuniculis. Sed 
qui obsidebantur, fortüiterad omnia resis'ebant. 
Cumque fiuvio, qui mediam arbem perfluit, alio 
-Merivato, ut oppidani siti coacti sese dederent, ex 
puteis et fontibus abunde illis aqua suppetente, 
nihil profecisset, ad aiiud convertitur. Regressue 
15 enim versus capu! ejusdem amnis, qua in con- 
v2libus ang usto alveo defluebat : loco illo obsepto, 
eursum inhibuit, et aquam stagnanlem, remoiis 
sggeribus confestim versus urbem emisit: que 
quia plurima collecta fuerat, magrnó impetu par- 
tem muri dejecit. Barbarus vero cum urbem non 
sistm inwaret, tum quia diei serom erat, tam 
quod jam expugnataim, postridie eitra dimicationem 
e6 aceepturum putabat : oppidani etsi ad ruinam 
muri consternali, tanen ut Persas diflerre ingres- 
sum viderunt, noctom Hiom egere insomnem, e* 
operatum multitudine novo eastrueto muro leeuti 
illum muniverunt, Quo Sapor mane conspecto, 
casum eum sug negligenthe asoribens, nihilo a6- 
cius oppugnatiopem urget, muitis aliis rationibes 
tentstis. Cum autem suorum plurimos amisisse 
(nam ad viginti millia Persarum sd Nisibin eeci- 
disse dicuntur), eum dedeoore discedit, quod Mas- 
sageto facta impressione Persiam vastarent. Con- 
siantius imperster, Nieibi wwnmita, et eivibus 
recreatis, Orienti a Persis jam induciis datis, 
versus Oecidentem progreditur, eum ei nuntiatur 
Vetranio colladere eum Magnentio. Erat is liiyri- 
earum legionum ux, cognitoque Magnentii motu, 
et esede Constantis, tytanrno haud cesserat, sed et 
ipse alibi tyrannidem occuparat : etsi per litteras 
se tyraeno resistere proftebatur, ipsamque Con- 
stantium ad illum prepero opprimendum evoecobat. 
Vetranio igitur et Magnentius certis conditionibus 
reesneiliati, ambo communiter legatos ad Con- 
stantium mittunt, petentes, ut armis positis prin- 
cipem honerem obtineret. Hec legsti, imperatorem 
circa Thraciz Horacleam adepti renuntíant, qui eb 
ie solicitus, noctu somnium hujesmodi «vidit. 


Varie lectiones et note. 


(58) Νίσιδιν. Vide Marcellinum, lib. xvii, p. 
498, 1 edit. qui ex Zenara illustratur. 

(99) Χωιάδας κιωδυνοῦσὰι A6reton, Κινδννεύειν 
pro ον bie penitur, ut alibi sepe, ut obser- 
vat W. 

(40) Βετρανίων. [ια emendavimus, cum Wolftus 
hic et infra Βρετανίων edidisset : sic enim tres mss. 
Regii praeferunt, quomodo etiam habent Zosimus, 


Joannes Antiochenus, Chronicon Alexandrinum, 
mummi veteres, et seriptores Latini. Eutropius 
vero Veterenionem, Philostorgias | O0ecepavíuva, 
voeant : qua ultima nemenclatara quemdam me- 
morat Ammianus sub eadem fere tempora, qui Zo- 
simo, lib. n, p. 72, Βρετανίων nuncupatur. 
Ἡρετανίων habet coder recentior Zonar, ut et 
Theophanes. Βριτανίων Athanasius, in Epist. ad 


1121 


JOANNIS ZONAR.E 


1198 


Patcem astare sibi putabat, qui filium Constantem A Ἰλλυρικοῖς ἄρχων οὗτος στρατευμάτων τυγγάνων 


manu tenens, ita sibi diceret : Constanti, en [ra- 
trem. tuum Constantem, multis. regibus oriundum, 
qui a tyranno casus est. Ejus necem te ulcisci opor- 
 febit, neque connivere ad imperii dilgcerationem et 
eversionem reipublice. Quare ad (yrannidem ever- 
tendam propera, neque inultum [ratrem esse patere. 
Constantius e somno experrectus, legatos in custo- 
diam dat, ipse stalim, nibil cunctatus, Sardicam 
pervenit. Vetranio improviso 16 imperatoris ad- 
ventu territus, Constantio ut domino procedit ob- 
viam, relictis prioribus consiliis, et pactis qus 
cum Magnentio inierat rejectis. Eum Constantius 
sincere admisit, etiam mensa sux adhibitum. Nam 
regni insignibus depositis, Vetranio plebeio habitu 
pedes imperatoris amplexus fuerat. Is vero bomi- 
nem amplexus patrem nominavit, porrectaque 
manu seume fulciens, cena: adhibuit, assignata ei 
Prusa urbe Dithynie iu qua habitaret, et przdiis 
unde viveret attributis. Ibi ille sex annis vitain 
molliter actam finiit. Ac Veiranionis hujusmodi 
fuit exitus. 


ρανγίδα xaüsAsir, καὶ uà περιϊδεῖν εὐν dOgdgóy 


ἀνεκδίκητον. 


xai μαθὼν τοῦ Μαγνεντίου τὴν ἀπανάστασιν χαὶ 
τὸν φόνον τοῦ Κώνσταντος, οὐχ ὑπεῖξε τῷ supawi- 
σαντι, ἀλλὰ xal αὐτὸς ἑτέρωθεν τυραννίδι ἐἔπιχι- 
χείρΏκε. Τῷ Κωνσταντίῳ δ᾽ ἐπιστέλλων ἔλεγε τῷ 
τυράννῳ ἀντικαθίστασθαι, xat αὐτὸν ἀφιχέσθαι εἰς 
τὴν ἐκείνου κατάλὺσιν χατήπειγεν (41). Ἐπὶ ov 
0fxatc οὖν ὁ Βετρανίων xal ὁ Μαγνέντιος ἀλλήληις 
σκειαάµεναι πρέσδεις ἄμφω κοινῶς πρὸς τὸν Κων- 
σιάντιον στέλλονσιν, ἀξιοῦυντες αὐτὸν κχαταθέσθτι 
τὰ ὅπλα, xol τὴν πρώτην ἔχειν τιμήν. Περὶ γοῦν 
τὴν τῆς θράχη: Ηράκλειαν ἑντυχόντες οἱ πρέσδεις 
τῷ αὐτοχράτορι τὰ μεμηνυμένα οἱ ἀπήγειλαν. 0 
δὲ àv φροντίδι διὰ ταύτα γενόμενος, νυχτὸς ἔπιι- 
νοµένης, ὁρᾷ τοιοῦτον ὕναρ. Ἐδόχει «bv motipe 
αὐτοῦ αὐτῷ παρεστάναι, τὸν υἱὸν αὑτου τὸν Κών- 
σ-αντα χατέχοντα τῇ χειρὶ xai λέχειν αὐτφ' Kur- 
στάντιε, lóob Κώνστας ó cóc dógAgóc, πο λῶν δὲ 
βασιλέων ἀπόγονος, ὡς ἐκ τυράννου διώκο, 
Ἁρή σε τοίνων τούτῳ τε ειµωρῆσαι καὶ τὴν dp- 
qv μὴ παρόγεσθαι διακοπτοµένην μήτε τὴν 
φο.]ιεείαν ἀνατρεπομένη». Σπεῦσαι δὲ τὴν tv- 
Ἐπὶ τούτοις διυπνισθεὶς ὁ Κωνστάν- 





τιος τοὺς μὲν πρέσδεις χατέσχε, καὶ φρουρᾷ παραδέδωκε. Αὐτὸς δ αὐτίχα μηδὰν µελλήσας εἰς Σαρ- 
διχὴν παραχγίνεται, χαὶ ὁ Ἠετρανίων τὴν ἀνέλπισοτιν ἐπιδημίαν πτήξας τοῦ Κωνσταντίου, ὡς δεσπόῃ 
αὑτῷ προὔπηντήκει, τάς τε προτέρας χαταλείφας βουλὰς, xai ἀθετήσας τὰς σννθήκας τὰς πρὺς May- 
νέντιον. Καὶ ὁ Κωνστάντιος δὲ αὐτὸν γνησίως προσήῄχατο xal ὁμοδίαιτον ἐποιῄσατο. Τὰ yàp τῆς Pe 
ela; ἀποδυσάμενος ὁ Βετρανίων Ὑνωρίσµματα ἐν ἰδύώτου στολῇ τῶν τοῦ βασιλέως ποδῶν ἐπελόθετ. 


Ὁ δὲ περιεπτύξατό τε τὸν Βετρανίωνα, καὶ πατἐρα ὠνόμασε. Καὶ χεῖρα ὀρέγων αὐτῷ xai ὑποστηρίταν 


πρεσθύτην 


ὄντα  σύνδειπνον ἐποιήσατο, εἶτα ἡ Προῦσα αὐτῷ (πόλις δ αὕτη τῶν Β.θυνῶν) εἰς χαῖ- 
οιχίαν ἀφώριστο, καὶ χωρία πρὺς χορηγίαν «τῶν ἐπιτηδείων ἀπονενέμητο. 


Ἔνθα τρυφῶν ἐπὶ E 


ἐνιαντοὺς, τὴν ζωὴν ἐξεμέτρησε, Καὶ τὰ μὲν περὶ Βετρανίωνα εἰς τοιοῦτον κατηντήχασι: τέλος. 


Vlll. Constantius autem imperator, 
Magnentium profectus est. Is Mediolani degens, 
fratrem  Decentium, quem Cesarem nominarat, 
ad Galliarum defensionem misit.1 Interea. Sapor 
oaportunitatem nactus, Orientem vastat, et magna 
preda paria, multisque captis domum revertitur. 
Sic imperator curis bostilibus utrinque circum- 
ventus, Gallum patruelem suum, el nomine Casa- 
ris dignatus, et Constantia sorore in matrimonium 
data, in Orientem ablegat. lta Gallus Cesar sa- 
lutatus, una cum urore Orientem petit, Con- 
$lantius bellum oentra Magneniiumn parat. Ne 
vero pugnis inleslinis οἱ multais caedibus Romani 
polluerentur, tyrannum ad pactiones provoean- 
dum esse censet. Missis igilur ad eum viris 
ilustribus, literis etiam exarstis, veniam illi 
pollicetur, si ab armis discesserit, et Gallias con- 
cedit, ut ejus regni finibus se contineat. Verum 
ille nibil modicum animo agitans, non aecepit 


contra C 


η΄. 'O αὐτοκράτωρ Κωνστάντιος πρὸς Mayviviti 
ὥρμητο. 'O δὲ ἐν Μεδιολάνῳ διῆγε, vb ἀδελιὸν 
Δεκέντιον ἀνειπὼν Kalcapa, καὶ στείλας αὐτὸν t; 
Ταλλίας φυλάξοντα. Ἐν τούτοις δ᾽ αὖθις ὁ Xarupts 
(4$) ἁδείας δραξάµενος τὰ περὶ Bu ἐπόρθησε, zt 
λείαν λαδών. Καὶ δορυαλώτους πολλοὺς ἐπανένεν: 
ξιν, Οὕτω δὲ ἑκατέρωθεν ὁ βασιλεὺς περιστοιχιζέ- 
µενος ταῖς ἐχ τῶν πολεµίων φροντίσι, Γἆλλον xi 
οἰχεῖον ἑξάδελφον πιµήσας τῇ ἀξίᾳ τοῦ Καΐσαρς 
(A3) xal τὴν ἑαυτοῦ ἀδελφὴν Κωνσταντίαν χατεγ- 
γυήσας αὐτῷ», εἰς τὴν ἐἔφαν ἐξέπεμψς, τὰς ἐφόδον 
τὰς Περσιχὰς ἀναχόπτοντα. Ὁ μὲν οὖν Γάλλος Ki- 
cap τοῦτον τὸν τρόπον ἀναῤῥηθεὶς ἐπὶ τὴν ἑῴσν 
ἀπῄει, xai τὴν σύζυγον ἑπαγόμενος. 'Ο δέ γι Κω 
στάντιος εἰς τὸν χατὰ ἩΜαγνεντίου ἐχώρπος πόλί- 
pov. Ἵνα δὲ p µάχαις ἐμφυλίοις καὶ σφαγαῖς di 
λήλων οἱ Ῥωμαῖοι µιαίνοιντο, δεῖν ἔχρινεν εἰς συµ” 
θάσεις τὸν τύραννον προκαλέσασθαι. Στέλλει tovw 
πρὸς αὐτὸν ἄνδρας τῶν ἐπιφανῶν, xal γράμμα 


Varie lectiones οἱ note. 


solit, De hoc Vetranione multa congesserunt Sca- 


liger ad Eusebium, Gotthofredus ad Philostorgium, 


Sant:mantius in Comment. Bist, et alii possim. 
(M) Κατήπειγεν. ΑΙ. ἐπέσπευδεν. . 
(43) Σαπώρης. Qui Saporinus dicitur Luvilero 

Calaritano, lib. 1 pro S. Athanasio : Ergo quia Sa- 

porinus, Persarum rex, nunc contra ie. gerit pra- 


lium. etc. Constantium alloquitur. . 

(49) Τιμµήσας τῇ ἀξίᾳ Καίσαρος. Constanil 
praeterea indito nomine, ut scribunt Victor, 3 
crates, Chronicon. Alexandrinum, ei Theophanes : 
seu Junioris  Constaniii, uti Ammonius episcop 
qui ea aate. vixit, u! 3psemet testatur, in lib. /^ 
vita et conversatione SS. Pachonii et Theo.ori, 1. ^ 








1199 


ANNALIUM LIB. XIIT. - 


1130 


& ἐγχαράττει αὐτῷ, συγγνώµην αὐτῷ διδοὺς ἐπὶ τῷ Α ea qua per etium a Constantio accipere poluisset. 


τολµήματι, εἰ τῶν ὅπλων ἁἀπόσχοιτο, xal παραχω- 
pov αὐτῷ τῶν Γαλλιῶν, ἵνα τούτων ἄρχῃ καὶ τού- 
τοις περιορίζηται. 30 δὲ οὐδέν τι φρονῶν µέτριον, 
"οὐ προσῄχατο τὰ παρὰ τοῦ Κωνσταντίου ἁπραγμό- 
νως αὐτῷ παρεχόµενα, ἀλλὰ τὸν πόλεμον εἴλετο, 
xal μᾶλλον σὺν τάχει πρὸς τοῦτον ἐχώρησεν, ὅτι 
Σιλθανὸς (44), εἷς τῶν αὐτοῦ ταξιάρχων, μετὰ πλή- 
θους ὁπλιτῶν, ἐκεῖνον λιπὼν, Κωνσταντίῳ προσ, 
30s τῷ αὑτοχράτορι. δη δὲ πλησιασάντων ἆλ- 
λήλοις, xa ἀντιστρατοπεδευσαμένων, 5 τε Κων- 
στάντιος τοὺς οἰχείους στρατιώτας λόγοιφ διήγειρεν 
εἰς ἀλχὴν, xal ὁ Μαγνέντιος τοὺς ἑαυτοῦ παρεχά- 
À€t ἄνδρας φανῆναι πιστούς τε χαὶ ἀγαθοὺς, πολλὰ 
σρίσιν ἑπαγγειλάμενος. ᾽Αντιπαραταξάμενοι δὲ, τὸ 
μὲν πλεῖστον τῆς ἡμέρας ἁπρακτοῦντες διήγαγον, 
μτδενὸς τῷ ἀντιπαρατεταγμένῳ µέρει ἐπεξιόντος, 
Ὁ δὲ Μαγνέντιος χαὶ γοητείαις ἐχρήσατο. Γυνὴ γάρ 
τις μάγος παρθένην αὐτῷ σφαγχιάσαι ὑπέθετο, xal 
οἵνῳ τὸ ταύτης αἷμα προσµίξαι xal δοῦναι τοῖς 
στρατιώταις αὑτὸ ἀπογεύσασθαι, ἐπὶ τούτοις ἑχεί- 
νης ἔπῳφδάς τινας εἰπούσης, xal δαιμόνων ἔπικα- 
λουμένης ἐπιχουρίαν. "Αρτι δὲ τῆς ἡμέρας χλινού- 
σης, συνεῤῥάγησαν ἀλλῆλοις τὰ στρατεύματα, xal 
πολλὰς τῆς μάχη; σχούσης μεταθολὰς, τέλος ἡ νίχη 
τῷ Κωνσταντίῳ ἐπεμειδίασε, xal µέχρι βαθείαςνυ- 
xtà« οἱ τοῦ Μαγνεντίου αυνεχύπτοντο χαὶ ἀπώλλυντο' 
οὕτω δὲ τῆς τοῦ πολέμου ῥοπῆς τῷ τυράννῳ συν- 
εγεχθείσης εἰς guytv ἐχεῖνος ἀπεῖδεν. "Iva δὲ μὴ 
τοῖς βασιλιχοῖς παρασήµοις φεύγων γνωρίζοιτο, 
ἀποτίθεται ταῦτα καὶ ἰδιωτιχὴν ἀναλαμθάνει στο- 
Àfjv. Καὶ τῷ βασιλείῳ ἵππῳ τὰ παράσημα ἐπιθέμε.» 
νος, ἄνετον ἀγῆχε τρέχειν αὑτὸν, ἵνα νοµίζοιτο πρὸς 
τῶν ὀρώντων τὸν ἵππον θέοντα τοῦ ἐπιδάτου χωρὶς, 
ἀνηρημένος αὐτὸς, xal μὴ χαταδιώχοιτο πρός τι- 
vo * ὁ μὲν οὖν οὕτω διέδρα. "Εωθεν Gb 6 Κωνστάν- 
τνος ἐπί τινος ἀναβὰς λόφου, καὶ τὴν παραχειµέ- 
νην πεδιάδα, ἁ)λὰ μὴν xal τὸν παραῤῥέοντα ποτα- 
μὸν νεκρῶν ὶδὼν Ὑέμοντα, εἰς φανερὰ χατήνεκτο 
δάκρυα, οὐ μᾶλλον διὰ τὴν νίχην ἠδόμενος, ὅσον 
διὰ τὸν τῶν πεσόντων δακνόµενος ὄλεθρον, Λέχε- 
ται γὰρ (45) ἐκ μὲν τῶν ἐχείνου, περὶ τριάχοντα 
πεσεῖν χιλιάδες, ἁπασῶν ἀριθμουμένων εἰς ὀγδοῇ- 
χοντα. Ἐκ δὲ τῶν Μαγνεντίου τριάχοντα καὶ ἓξ 
οὐσῶν χιλιάδων, διαφθαρῆναι τὰς εἴκοσι πρὺς ταῖς 
τέσσαρσιν. Αὐτίκα τοίνυν τοὺς μὲν ἀνῃρημένους 
τῶν πεσόντων ταφῆς ἀξιωθῆναι πάντας ἑχέλευσε, 
μὴ διακρινοµένων τῶν οἰχείων ἢἡ τῶν πολεμίων. 
Τοὺς δ᾽ ἔτι ἑμλινέοντα-, ἔπιμελείας τυχεῖν xaX la- 


εριχῆς θεραπείας. Διλδρὰς δὲ, ὡς εἴρηται, ὁ Ma-- 


γνέντιος τούς τε περισωθέντας ἐκ τῶν οἰχείων fj- 
θροιζε xal ἄλλους συνέλεχε ' xal αὖθις ἐπαναλαμ. 


δάνειν ἑαυτὸν ἐπειρᾶτο. Ἔστειλε δὲ xal πρὺς τὸν 


Sed bellum pati ργααίαπι, eo celerius aggressus 
est, quod Silvanus quidam ex tribunis illius, ab 
ipso ad imperatorem cum multis militibus de- 
fecerat. Cum prope ventum esset, castris ulrinque 
positis, et Constantius suos milites ad rem f[or- 
titer gerendam cohoriatur, et Magnentius suos 
item, ut sc viros fortes et fidos preeberent, multa 
pollicitus. Jam instructis ordinibus naximam 
diei partem ignavam Lransegere, neutris alteros 
sggressis. Magnentius etiam prestigiis usus est. 
Nam saga quaedam eum monuit, ut virginem 
immolaret, ejusque sanguinem vino mistum mi- 
libus gustandum preberet, 17 ipsa interim 
carmina quaedam recitante, et demonum opem 
implorante. Sed die jam inclinante, exercitibus 
congressis, cum diu ancipili marte pugnatum 
esset, victoria landem penes Constantium fuit, 
Magnen'ianis in multam noctem cxsis et pro- 
fligyatis. Tyrannus vero, hac plaga accepta, fugam 
arripit, ct ne agn»oscatur, plebeiam vestein sumit, 
οἱ equum suum regiis insignibus impositis, 50” 
]utum dimittit, : ut qui sessore vacuum currentem 
viderent, ipsum interfectum existimantes, non 
persequerentur. Sic ille effugit. Mane Constan- 
tium, cum tumulo quodam conscenso subjectam 
planitiem et praterfluentem amnem cadaveribus 
plena vidisset, in manifestas erupisse lacrymas 
ferunt, non tam victoria l:etatum, quam ob cz- 


C sorum interitum maestum. Nam cum ad octo- 


ginta millia haberet, ad triginta millia cecidise : 
de Magnentii triginta sex millibus, quatuoret viginu 
periise. Casos omnes s!atim sine discrimine, 
sive hos'es sive amici essent, sepeliri jussit, adhuc 
spirantes diligenter haberi et curari a medicis. 
Magnentius, ut dictum est, elapsus, reliquias suo- 
rum conquirendo, et alios asciscendo, vires 
recolligere satagebat, misso ad Constantium se- 
natorii ordinis ἱοραίο, quem jlle nomine legati, 
ad sua exploranda venisse ratus, non admisit. 
At Maguentius rursus episcopis missis veniam 
impetrare studet, ut pro milite imperatori navaret 
operam. Ad eam legationem nihil respondit Con- 
stantius, sed legatis re infecta dünissis, moto 
exercitu pergit, multis qui sub Magnentio mili- 
tarant ad eum confluentibus, ac semetipsos ct 
castella fidei illius committentibus. At Mognentius 
venia desperata, se ad bellum parat, et in Galliis 
copias colligit. Ut autem sollicitum redderet im- 
peratorem, et a sese alio adverteret : familiarium 
suorum quemdam mittit Antiochiam, qui Gallum 
tollat. Is quo minus suspectus esset, in 9905 cu- 
jusdam iugurio juxta Orontem fluvium divertit, 


Varie lectiones οἱ noto. 


(44) Σι16ανός. Chronicon Eusebii : Silvanus in 
Gallia res novas molitus vicesimo οείατο exstinctus 
est die. De Silvano agunt Victor Schotti, Ammia- 
nus, l. xv, Hieronym. in Chron., Theophan. etc. 


Ῥατποι, Gn. CXXXIV. 


(45) Λέγεται yap μεν. Euseb. Chron. Magnen- 
» dere vicis. in uo prelio Homane vires con- 


ciderunt. 


4 


36 


11?1 


JOANNIS ZONARJE 


113 


qui, ut quidam tradunt, olim Ophites dictus, post A Kwvatávtioy συγκλητιχόν τινα πρεοθεύσαντα, ὃν ὁ 


de nomine fllii Cambysis regis Persarum, in eo 
submersi, sic cognominatus est. lnsidiis jam Gallo 
comparatis, et multis legionariis sibi conciliatis, 
vesperi cum quibusdam rei consciis in vetula 
tugurio concaenaus, liberius de suis 18 consiliis 
colloquebatar , contempta anicula, ut minime 
curiosa, et ob senium ne intellectura quidem 
quid diceretur. At illa, ut apparet, acriore pre- 
dita ingenio, vel audire se illa dissimulat, sed 
memori: diligenter mandat omnia : cumque hoa- 
pes, vino gravis, jam obdormisset, «Jam egressa 
µαρυτίο, urbem intrat, ét omnia Caesari nuntiat, 
9 quo missi quidam insidiatorem comprehendunt, 
qui questionibus adhibitis, omnem fabulam re- 


Κωνστάντιος οἱηθεὶς τῷ τῆς πρεσθείας ὀνόματι χατα- 
σχοπήσοντα Ἠχειν, xal τὰ χατ᾽ αὐτὸν περιεργασί- 
µενον, περιώρησεν. Ὁ δὲ Μαγνέντιος ἐπισχόποις αὖθις 
εἰς πρεσθείαν ἐχρήσατο, συ γγνωμονηλῆναι ζητῶν iv 
ἐν στρατιώτου gol pa. τῷ βασιλεῖ συστρατεύσοιτο, "Aly 
οὐδὲν πρὸς «hv πρεσθείαν ταύτην ἀνταπεχρίνατο 
ὁ Κωνστάντιος. Αφῆχε δὲ τοὺς πρέσθεις ἀπράκτως 
ἐπανελθεῖν. Κάκεῖνος ἁπῄει χινήσας τὸ στράτευµε, 
καὶ πολλοὶ τῶν ὑπὸ Μαγνέντιον αὐτῷ προσῄεσαν, tv. 
τούς τε χαὶ τὰ φρούρια ἐγχειρίζοντες. Μαγγέντιος i 
ἀπογνοὺς τὸ τοῦ συγγνώµης τυχεῖν πρὺς πόλεµον ἧτα- 
µάζετο, xat àv Γαλλίαις διάγων πλήθη συνἠθροιν. 
"Iva δὲ φροντίσι περιδάλῃ τὸν αὐτοχράτορα, xal ἐς 
ἑαυτοῦ ἀντιπερισπάσῃ πρὸς ἕτερα, ἑπεμφέ τινα τῶν 


censet. Sic Gallus, evitatis insidiis, de illo et con- D ἑαυτοῦ οἰἐκείων εἰς Αντιόχειαν, ἀναιρήσοντα [άλλον 
siis supplicium sumit. Καὶ ὁ πεμφθεὶς, διὰ τὸ ἀνύποπτο», εἰς καλύθην τος 
χατέλυσε γραδς, παρὰ τῷ ὈΟῤῥόντῃ ποταμῷ πεπηγµένην, ὃς Ὀφίτης πρώην καλούμενος, ὥς tw 
ἱστοροῦσιν, ἙὈῤῥόντης ἐπεχλήθη μετέπειτα, τοῦ vloo Καμθύσου τοῦ Περσῶν µβασιλέως tlg αὐτν 
ἑμπετσόντος, καλουµέ»ου Ὀλῤῥόντου, "Hóm γοῦν ὁ παρὰ τοῦ Μαγνεντίου σταλεὶς τὴν χατὰ τοῦ Γάλλου 
ἑξαρτύσας ἐπιθουλὴν, xal πολλοὺς τῶν ἐκεῖ προσποιησάµενος ὁπλιτῶν, ἑσπέρας παρὰ τῇ τῆς ρα 
(46) καλύθῃ τῶν αυνιστόρων τιαὶ συνδειπ)ῶν, ἁδεέστερον αὐτοῖς ὁὀμίλει περὶ ὧν ἐθονλεύονο, 
χατχφρονῶν τῆς Υραὸς ὡς ἀπράγμονος, xol μηδὲ συνιείσης διὰ τὸ Ύτρας τῶν λεγομένων. Ἡ ἃ 
φύσίω;ς, ὥς ἔο.κε;, ἑντρ2χὲστέλας τυγ(ἀάνυσᾳ, ἔφχει μὲν umb! ἀκχούειν τῶν λεγομένων *. πάπα ü 
συνετήρει χαθ᾽ ἑαυτήν. Καὶ ἐπεὶ ὁ ξένος αὐτῆς οἰνωθεὶς ὕπνωσεν, ἐχείνη λάθρα τῆς κχαλύέης ὑτεξεὶ- 
θοῦσα παρὰ τὴν πὀλ.ν ἀφίκετο. Καὶ πάντα χαταγγἑἐλλει τῷ Καΐσαρι. Παρ οὗ σταλέντες τινὲς, ουν» 
έσχον αὐτοῦ τὸν ἐπίθουλον, ὃς ἐν ἀνάγχῃ καταστᾶς, τὸ ἅπαν δράµα ἑἐξέφηνε. Καὶ οὕτω τὴν ἐπιθου)ὴν ἡ 
Γάλλος διέφυγεν, ἐχεῖνον χολάσας xai τοὺς ἐχείνου συνίστορα». 

ΙΧ. His ita gestis, Magnentius denuo ad pu- ( ϐΘ’. Τούων οὕτω συμθεθηχότων, ὁ ἹΜαγνένις 


gnam paratus, commissoque przlio a Constantio 
victus, fugit. Sed milites fugw illius socii, cum 
nullam salutis spem reliquam viderent, super- 
vacaneum arbitrati pro homine desperato pericula 
adire, eum imperatori tradere decreverunt, Itaque 
diversoriuin ejus circumstantes, homiuem satel- 
Aum ritu custodiunt, ne clam  elabatur. Ma- 
gnentius sententia illorum cognita, ín angustias 
redactus inevitabiles, per desperationem, ut fertur, 
furiosi hominis facinora edidit, interfectis, quos 
circa se habuerat, cognatis et amicià. omnibus. 
Desiderio etiam fratri inultis vulneribus infliclis, 
nullo tamen ex eis lethali, denique seipsum sustulit, 
ne a satellitibus Constantio imperatori traditus 


pona diuturniore afficeretur. Decentius Cxsar D 


ab illo appellatus, cum in Galliis ad epem fratre 
ferendam se pararet, illius interitu cognito, spe 
abjecta, vitam laqueo (init. Desiderius autem 
cx vulneribus a fratre Magnentio acceptis recu- 
perata valetudine, ultro 5ο Constantio dedit. 
Sic Magnentii tyrannide eversa, quxcunque ille 
occuparat, ea etiam in Constantii potestatem vene- 
runt, uL paterno imperio integro solus pot retur. 
Ex co pacatus fuit Occidens, sed Orientales par- 
ws subturbatze. Nam Gallus rebus secundis elatus, 


αὖθις πρὸς μάχην ηὐτρέπιστο, xai συμθαλὼν td; 
τοῦ Κωνσταντίου ἡτεᾶται καὶ φεύγει. Ol γοῦν αὐτῷ 
συμφυγόντες στρατιῶται, ἔπεὶ µιδαμόθεν ἑώμν 
αὐτοῖς σωτηρίας ἑλπίδα περιλιπῃ, µάταιον xpivav- 
τες χινδυνεύειν ὑπὲρ ἀπεγνωσμένου ἀνδρὺς, ἐχδοῦ. 
ναι αὐτὸν τῷ βασιλεῖ ἑδουλεύσαντο. Καὶ περιστὀν. 
τες τὴν οἰχίαν ἔνθα κατήγετο, &v σχήµατι φρουρών 
ἑφρούρουν αὐτὸν, ἵνα μὴ λάθῃ σφᾶς ἐχφνγών. Ὦ, 
δ ἔγνω τὴν αὐτῶν διάνοιαν 6 ἨΜαγνέντιος, xi ἐν 
ἀφύχτοις ἔγνω ἑαυτὸν περιειλημμένον, KG. ἁπονοίαι, 
μεμηνότος ἔργον, ὡς λόγος, εἱργάσατο, τοὺς με 
ἑαυτοῦ πάντας αυγγενεῖς xaX φίλους ἀνηρηχὼς, εἷ-ε 
καὶ Δισιδερίῳ τῷ ἁδελφῷ πολλὰς πληγὰς διὰ ξίγονς 
ἐπήνεγχεν, οὐ μέντοι τις αὐτῶν θανάσιµμος ἦν. Καὶ 
ταῦτα πράξας xal ἑαντὸν ἀνεῖλεν, ἵνα μὴ παραδοΏὴ 
πρὸς τῶν αὐτὸν φυλασσόντων Κωνσταντίῳ τῷ a? 
εοχράτορι, xal χρονιώτερον κολασθῇ. Καὶ Δεχέντιον 
δὶ ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ὃν προεχειρίσατ Καίσαρα, ἓν 
Γαλλίαις ὢν, xal πρὸς τὶν ἁδελοὸν ἑτοιμαζόμεινν 
ἀφίξεσαι σύμμαχος, ὡς τὸν ἐχείνου ἐπύθετο bt 
θρον, ἀπογνοὺς ἁγχάνῃ ἐχρῄσατο. Ὁ δὲ κ:ρὰ 99 
Μαγνεντίου πληγὰς δεξάµενος ᾖἐχείνου ὁμαίρων ὁ 
Διτιδέριος, τὸν θάνατον ἐχφυγὼν xal ἀναῤῥωσθης 
ἀπὸ τῶν πληγῶν, τῷ Κωνσσαντίῳ προσῇλθιν ite 
λοντής. Οὕτω δὲ τῆς τοῦ Μαγνεντίου τυραννίέος bab 


Varie lecliones et nota. 


(40) Τῆς ypaoc. ld etiam attigit Ammianus, lib. 
Χιν : Áccenderat super his. incitatum propositum ad 
mocendum aliqua mulier. vilis, que ad palatium, 


4 
wt poposceral, iniromissa, insidias εἰ lotenier olv 
tendi prodiderat ab. militibus obscurissimis. 











i. 


ANNALIUM LIB. XIIT. 


1131 


θείσης, ὅσα ἐχεῖνος κατεῖχε, xoi va2va ὑπὸ τὸν A cum Antioen.am venisset, subditos suos aspere 


Κωνστάντιον γέχονε, xaX ὁλοχλήρου τῆς πατρικῆς 
ἀρχῆς μόνος γέγονεν ἐγκρατές. Τὰ μὲν οὖν ἑστέρια 
εἰρήνην ἦγονυ ἐντεῦθεν * τὰ δὲ τῆς ἑῴας ἑταράστετο 
μοίρας. ᾿0 Γάλλος γὰρ(17) τῷ εὐτυχήματι ἑπαρ- 
θεὶς, ἐπεὶ ἐν ᾽Αντιόχείᾳ ἀγένετο, βαρὺς τοῖς ὑπ 


αὐτὸν προσεφέρετο, χαχουµένοις πελυειδῶς πρὸς 


αὑτοῦ, ἔχοντος xal τὴν ὀμόζνυγον πρὸς τοῦτο αὐτὸν 
ἐρεθίζουσαν. Δείσας οὖν ὁ Κωνστάντιος μῆ χινηθεῖς» 
εἰς ἁποστασίαν οἱ ὑπ' ἐχείνου χαχούμενοι, xat ἐμ- 
Φυλίου πολέμου δεῄσῃ αὐτῷ, Δομετιανὸν (48), ἄνδρα 
ἐπιφανῃ τε χαὶ γηραιὸν, ἔπαρχον τῶν πραιτωρίων 
προχειρισάµενος εἰς ᾿Αντιόχειαν ἴστειλεν, ἔντει- 
λάμενος τῷ ἀνδρὶ ἐν ἀποῤῥήτοις εὐφνῶς πως τὸν 
Γἀλλον ὑπελθεῖν, καὶ τεῖσαι ἀφίξεσθαι πρὺς αὐτόν. Ὁ 


tractabat, ac multifariam vexabat. quam ad rem 


a conjuge etiam exstimulabatur. Veritas igitur Con- | 


stantius ne, populo ex malorum impatientia dc- 
ficiente, bello civili conffictandum esset, Domi- 
tianum, senem illustrem,  pratorio profectum, 
nüsit Antdocliam, cum arcano mandato, ut Gallo 
arte persuaderet, ut ad se veniret. Sed ille, 19 
profectus Antiochiam, rem sine ullo tractavit in- 
genio, aperte jusso Cesare ad imperatorem pro- 
fieisci, comminatus, ni pareret, se commeatus 
eorum qui illi parerent, detenturum, His ille, 
alioqui pronus in iram, com:inotus, przfectum 
detinet, et militibus custodiendum tradit. Fam 
rem Montio quzstore culpante, οἱ manifeste ty- 


δὲ el; 'Αντιόχειαν παραγεγονὼς, xat πάνυ ἀδεξίως τὸ D rannidis esse asserente, Cesar denuo iratus, 


πρᾶγμα µετεχειρίσατο, ἀναφανδὺν ἐπιτάξας τῷ 
Καΐσαρι πορεύεσθαι πρὸς τὸν αὐτοχράτορα, καὶ 
ἀπειλήσας εἰ μὴ πείθοιτο, τὰς σιτήσεις τῶν ὑπ' a5- 
τὸν ἐπισχεῖν. Τούτοις εἰς θυμὸν ἐκεῖνος παροξυνθεὶς, 
καὶ ἄλλως εὐχίνητος ὧν πρὸς ὀργὴν, χατέσχε τὸν 
ἔπαρχον xal φρουροὺς αὐτῷ στρατιώτας ἑἐπέστισε. 
ἩΜοντίου δὲ τοῦ κοιαίστορες αἰτιωμένου τὴν πρᾶξιν, 
xai εἰς cadi] τυραννίδα ταύτην ἀνάγεσθαι λέγοντος, 
ἔτι χαλεπίνας ὁ Καΐσαρ, ἀλλὰ χαὶ πρὸς τῆς γν- 
ναικὸς εἰ; ὀργὴν ἐξαφθεὶς ὡς χαταφρονούµενος, xal 


et' magis etiani ab uxore. inflammatus, quasi con- 
temneretüur : et qux»storem in vincula conjicit, 
οἱ ambos militibus tradit, qui utrumque per forum 
tractum et excruciatum , denique in flumen con- 
jectum.— suffocarunt. His (Constantius cognitis, 
misit, qui Gallum ad 5086 pertraherent. At illo 
premisit uxorem, fratrem placaturam, ϱ [η 
iinere ex morbo decessit. Cujus obitu cognito 
Constantius, Gallum statim dignitate privatum 
relegat; post etiam percussores contra illura mittit, 


Yarie lectiones et notae. 


(4T) 'O Γάλλος rap. Totam hanc Galli histo- C eopàv ποιησάµενος, ὅμως fievco πρόσω, τῶν δεδογ- 


riam sic persequitur scriptor Vite S. Αγιο, ine- 
^ ditus (*) : Ὁ δὲ Γάλλος τὴν του Καίσαρος ἀμφιασμέ- 
vog ἁλουργίδα, xaX ἤδη τῶν πρώτων τῆς βασιλείας 
ἀρξάμενος ἐπιθαίνειν βαθμῶν, οὐκ ἔμενεν ἐπὶ τῆς 
αὖ We γνώμης χαὶ πίστεως ἧς πρὺς Κωνστάντιο» 
ἐποιῄσατο, βασιλιχκώτερον τῶν πραγμάτων ἁπτό- 
ενος, X4: μετὰ πολλοῦ τοῦ θράσους xai τῆς ἁλα- 
ωνείας διαταττόµενος. Τοὺς yàp ἄρχοντας, o0; 
οὖν αὐτῷ ἐπέκομφε Κωνστάντιος, τῶν βασι)ικῶν 
«s xal πολιτικῶν πραγμάτων ὄντας διαιτητὰς, πὸν 
δὲ τῶν πραιτωρίων ὕπαρχον Δομετιανὸν (ὁ γὰρ 6a- 
λάσσιος ἑτεθνήχει) xal τὸν ἐπὶ τοῦ κοιαΐστωρος 
Μόντιον, διὰ τὸ pf] πειθαρχεῖν αὐτοὺς, καὶ ύπουρ- 
γεῖν ταῖς παραλόχοις αὑτου καὶ ἀχαθέχτοις ὀρμαῖς, 
cyo:vlot; τοῖς στρατιώταις τῶν ποδῶν αὐτῶν ἐξά- 
φασθαι παραχελέυσάµενο;ς, ἐπὶ τῆς ἀγορᾶς συ- 
" gnva« προσέταξε, xal ἀμφοτέρους ἀπέκτεινεν, ἄν- 
boa ἐν ἀξιώμασι διαπερίφαντας, καὶ παντὸς χέρ- 
δους xai λήμματος εὑρεθέντας 
fe πόλεως περιστείλας ἐπίσχοπος ἔθαψεν, αἰδε- 
lg; τὸ τῆς αὐτῶν ἀρετῆς ὑπέρθλητον. Ὁ δὲ Κων- 
στάντιος ἐπειδὴ τάχιστα ἐπύθετο τὸ συμδὰν, µετιά- 
πεµατον ὡς ἑαυτὸν ἐποιεῖτο τὸν Γάλλον. Ὅ δὲ εἰ- 
δὼς μὲν ὡς οὐκ ἐπ᾽ ἀγαθῷ τυγχάνει καλούμενος, ἓν- 
γοῶν δὲ πάλιν ὡς εἰ μὴ βούλοιτο ὑπαχούειν, πόλεμον 
ἀνάγκη ποιεῖν, ὅπλα πρὸς Κωνστάντιον kx τοῦ οὐθέως 
ἀράμενον, αἱρεῖται μᾶλλον τὰ τῆς εἰρήνης' καὶ τὴν 
γνναΐχα προαποστείλας ὡς τὸν Κωνστάντιον ἐχμει- 
λέξασθαι, xat αὐτὸς ἀπῄει αὐτόμολος b; τὸν xivbu- 
vov. Ἡ μὲν οὖν Κωνσταντίνα προτέραὶ ἐξώρμησε, 
προεντυχεῖν τῷ ἀδελφῷ, xai ὄτηθῆναι τούτου ὑπὲρ 
τοῦ ἀνδρὺς προθυµουµενη, τοῦ µή τι εἰ; αὐτὸν βου- 
λεύσασθαι ἀνήχὰστον. HAAS δὲ προθυµίᾳ περὶ τήν 
ὁδοιπόρίαν χρωµένῃ, εἰ νόσον ἑνέπέσε με-αξὺ πο- 
ρευοµένη, xai Βιθυνίας ἐπ.δᾶσλ, ἐν σταθαῷ tivi 
ταύτης | αλλιχκάνῳ λεγομένῳ ἀπέθανεγν. "0 δὲ Γάλλος 
καὶ τοῦτο παρὰ δέξαν αὐτῷ σνµδὰν, μεγάλην συµ- 


ένων οὐκ ἐξιστάμενος. Ἐπειδὴ εἰς Νωριχοὺς 

φίχετο πόλιν αὐτῶν Πντάδιῶνα χαλουμένην, ἓν- 
ταῦθα δῇ ἀπὸ Μεδ.ολάνου χαταπέµπεται στρατηγὸς 
Βαρματίων, ἐχεῖ τοῦ Κωνσταντίου τόῦ τηνικαῦτα 
τυγχάνοντος, ὃς τὸν Γάλλον ἀφαιρεῖται τῆς ἆλουρ- 
γίδος, καὶ εἰς ἰδιώτην µετασκευάσας, ἑξόριστον 
αὐτὸν εἷς τινα νῆσον τῆς Δαλματίας κατέστησε. Τεδ 
Γάλλου δὲ εἰς τὴν νῆσον ἀφιγμένου, Εὐσέδιος ὁ εὓ- 
νοῦχος, ὁ τὴν τοῦ πραιποσίτου τότε τιμὴν ἔχων, 
καὶ οἱ σὺν αὐτῷ πείθουσι Κωνστάντιον ὡς τάχιστα 
Γάλλον ποιῄσασθαι ἐχποδῶν. 'O δὲ πεισθεὶς πέµπει 
τοὺς ἀποχτενοῦντας αὐτόν. Καὶ Ίδη τούτων άφιχνου- 
µένων, πάλιν ὁ Κωνστάντιος εἰς ἔλεον µετεθλήθη, 
xai πέμπει διὰ ταχέων γράµµατα τὸν Γάλλον τοῦ 
πάθους ἀναχαλούμενο, ὁ δὲ Εὐσέδιος, χαν οἱ οὺν 
αὐτῷ, πείθουσι τὸν πεµφθέντα μαχιστριανὸν, μὴ 
πρότερον ἐπιστῆναι δεικνύντα τὸ γράμμα πρὶν ἂν 
πύθοιτο τὸν Γάλλον ἀνῃρημένον. Γένετο ταῦτα, xat 


ὑψηλοτέρους, οὓς ὁ p ὁ Γάλλος ἐπεθνήχει' ὁ δὲ Κωνστάντιος περὶ τοῖς 


πράγµασι δείσας μ] οὐχ οἷός τε ἣν μόνος ἁπάσης 
εἶναι τῆς ἀρχῆς byxpathe, ἄλλως τε xat τῶν Γα. 
λατῶν ὀξύτανκ δὴ bi ὁπότε προθυμηθτῖεν εἰς τὰς 
τυραννίδας ἐγειρομένων, διά τέ σώματος ἴσχυν, χαὶ 
χουφότητα φβρονημάτων, μετεμέλετο Ίδη τὸν Γάλ- 
λον ὑπεξελὼν, χαὶ λογιζόμενος τὸ συγγενὲς «οῦ 
ὀφνείου xai ἀλλογενοὺς ἀσφαλόστερον εἶναι μαχρῷ 
πρὸ» χοινωνίἰαν τῆς βασιλείας, Ἰουλιάνὸν τὸν ἆδει- 
φὸν τοῦ Γάλλου ἕχ τῆς Ἰωνίας μεταπεμφάμενθος. 
ἓν τῇ Μεδιολάνων Καίσαρα ἁἀναδείκννσι, xat τὴν 
Gs). cov αὐτῷ τὴν ἑαυτοῦ Ἐλένην εἰς Υάμον ἐχδούς» 
χχὶ τὰ πιστὰ πρὸς αὐτὸν πο,ησάµενος, τοῦτον μὲν 
ἐδέπεμφεν εἰς τὰς Γαλλίας, φύλακα τῆς ἑχεῖσε 
βασ.λείας ἑσόμενον. . 

(48) Aoyustiarór. De Domitiano et Montio missis 
ad Gallum Cesarem, agunt. Ammianus, lib. xiv j 
Philostorgius, lib. 11, cap. 58 ; lib. 1v. cap. 4, 
ει alii scriptores. . 


(") Edidit card. Aogelo Mai. Vide Patrolugi& tom. XCVI, col. 1263 B. . 


1135 


JOANNIS ZONATUE 


113 


a suis iueilatus, cujus rej cum ponituisset, per A αὐτὸν ὑπὸ δεσμοῖς ἑποιῄσατο τὸν κοιαΐστορα, x. 


alios c:dem ejus averti jubet. lis Galli inimici, 
2c potius Eusebius eunuchus, qui prepositi ma- 
gistratum curabat, homo apud Coustantium gra- 
tiosus, persuasit, ne Galli percussoribus poniten- 
' tiam imperatoris indicarent prius, quam hominetn 
czsum esse cognovissent. Sic ille interfectus est. 
Cum autem Trausrhenani Barbari Gallias infes- 
tarent, Silvanus, vir rei militaris peritissimus, 
οι optiuius imperator, ad eorum impctum re- 
tundendura mittitur. Sed impcralor, calumniis 
adductus (quibus sane pronas solebat aures praebere) 
strocia contra illum clam machinatur. Quo ille 
intellecto, ad defectionem impulsus, Caesaris 
habitum sibi usurpat. Verum brevis ille motus 


τοῖς στρατιώταις xal ἄμφω παρέδωχεν. Οἱ δὲ ἄμφω 
τῷ ἄνδρε συνδήσαντες, ἔσυραν διὰ τῆς ἀγορᾶς xi 
ἡχίσαντο χαὶ τέλος ἐνέδαλον εἰς τὸν ποταμὸν χαὶ διὰ. 
φθειραν. Ταῦτα μαθὼν ὁ Κωνστάντιος ἔκιμήε ες 
ἕλξοντας τὸν Γάλλον εἰς ἑαυτόν. 'O δὲ τὴν γυναῖχα 
προέπεμψεν ἐξευμενισομένην τὸν ἀδελφόν " ἣν Go. 
ποροῦσαν ἔτι τὸ τέλος Ex νόσου χατέλαθε τῆς ui. 
Γνοὺς οὖν τὸν τῆς ἁδελφῆς ὁ Κωνστάνττος θάνατον, 
αὐτίχα στείλας, Υνμνοῖ τὸν Γάλλον τοῦ ἀξιώμιτα:, 
xai ὑπερόριον τίθησιν, Eliza στέλλει καὶ τοὺς αὐτὶν 
ἀναιρήσοντας, παρὰ τῶν περὶ αὐτὸν εἰς τοῦτο ἐρι- 
θισθείς. Μετα μεληθεὶς δ’ αὖθις, ἑτέρους στέλλει τοῦ; 
εἴρξοντας τὴν ἀναίρεσιν ' οὓς ἀνέπεισαν οἱ τῷ Γά)ῳ 
ἐχθραίνοντες, xal μᾶλλον ὁ εὐνοῦχος Εὐσέθιος t 


fuit. Nam Ursicinus a Constantio missus, quosdam B τοῦ πραιποσίτου διέπων ἀρχὴν (49), καὶ µεγέε 


milites ejus pecunia corrupit, quurum opera su- 
blato Silvano, defectio sopita cst. Constantium 
ab Occidente Byzantium reversurum, legati. Per- 
sarum a Sapore missi circa Sirmium conveniunt, 
qui Mesopotamiam et Armeniam Persis restilui 
postulabant, ut ad quos ex proviniec a multis 
&eculis pertinerent : quo taudem desinereut bella 
gerere cum Románis. Sin minus, imperatori si- 
gnificabant, regem marte judice causam illain dis- 
ceptaturum. Ad ea rescripsit Constantius , mirari 
se, oblitum illum esse, quod Perse Macedonibus 
servierint, quibus per 90 HBomanos subactis, 
illorum etiam servi Romane ditionis facti sint. 
His Sapor inflanmatus bellum parat, Nisibin 


παρὰ τῷ Κωνσταντίῳ δυνάµενος, pl πρότερον 
ἀπαγγεῖλαι τοῖς τὸν Γάλλον ἐνταλθεῖσι κτανεῖν τὴν 
βασιλιχῆν µεταμέλειαν, πριν] ἂν γνὸῖεν ἀνηρημένον 
τὸν ἄνθρωπον. 0 μὲν οὖν ἀνῄρητο. Toy πέραν & 
τοῦ ᾿Ῥήνου Βαρθάρων tal, Γαλλίαις ἐπικειμένων, 
ἐχπέμπεται Σιλθανὺς ἀναχόψόων αὐτῶν τὰς ὁρμάς' 
&vhp στρατηγικώτατος xal ἄριοτος τὰ my. 
Διαθολαῖς δὲ xav' αὐτοῦ πιστεύσας ὁ βασιλεὺς (t: 
γὰρ ἐπιχλινεῖς τὰς ἀχοὰς πρὸς διαθολάς) ἔθυσσο 
δόµενε δεινὰ χατὰ τοῦ ἀνδρός. "O γνοὺς ἐχεῖνο; πρὺς 
ἀποστασίαν ἀπέχλινε, χαὶ σχῆμα Καίσαρος lav: 
περιέθετο * οὐχ ἐπὶ μακρὺν δὲ τῇ ἀποστασίᾳ ἐχρί- 
0310. Σταλεὶς yàp Οὑρσικῖνος ixsl xai χρίµασι 
τῶν ἐχείνου στρατιωτῶν τινας ὑποφθείρα.. ὃν Exii- 


confestim obsidet, eaque, cum nibil proficeret, C vov ἀνεῖλε τὸν Σιλδαν»ν, καὶ τὴν ἀποστασίαν xati- 


relicta, alias urbes tentat : ab illis etiain repulsus, 
Amidam tandem capit. 


παυσε. Tip μέντοι Κωνσταντίῳ ἀναζεύγνυντι ἀπὶ 
τῶν Ἑσπερίων, xai ἑπανιόντι πρὸς τὸ Βυνάντιον, 





ix τῶν Περσῶν πρέσδεις περὶ τὸ Σίρµιον συνηντήκασιν, ἁσταλμένοι παρὰ Σαπώρου, ἀπαιτοῦντος ἀπὸ» 
ῥοθῆναι Πέρσαις τὴν Μεσοποταμίαν χαὶ "Appevlav, ἵν οὕτω παύσαιντο 'Ῥωμαίοις μαχόμενοι. Ἱαύτα 
γὰρ τὰς χώρας ἀνέχαθεν ix προγόνων αὐτοῖς διαφἑρειν. El 6' οὗ πείθοιτο, δηλοῦντος τῷ αὐὑτοχιά- 
τ΄ρι, ὑπὸ τῷ "Apri δικαστῇ ποιῄσασθαι τὶν τῆς ὑποθέσεως ζήτησιν. Πρὸς ταῦτα ἀνταπέσεκὺεν 
αὐτῷ 6 Κωνστάντιος, θαυμάζειν εἰ ἐπελάθετο ὅτι Πέρσαι Μακεδόσιν ἑδούλευσαν, xal ὅτι Μαχεδόνων 
Ῥωμαίοις ὑποταγέντων, χαλ οἱ ἐχείνοις δουλεύοντες, ὑπήχοοι Ῥωμαίοις ἐγένοντο. Τούτοις ὁ Σαπώρης 
παροξυνθεὶς πρὸς πὀλεμον ἀπεῖδε, Καὶ αὖθις εἰς πολιορκίαν κατέστη Νισίθεως. Ὡς δ᾽ οὐδὲν ἑπέραινε 
xav αὐτῆς, ἀπέστη, xal ἑτέρων ἀπεπειρᾶτο,. Ὃς δὲ χἀκείνων ἀπεχρούσθη, sl; "Αμιδαν χατηντέχει 


xai ταύτης ἐχράτησε, 


* 


- Yarie lectiones et nota. 


(49) Εὐσέδιος τὴν τοῦ πραιποσίτου διέπων D sub Valentiniano, przpositi alii memorantur, Ur- 


ἀρχήν. Eusebii eunuchi, qui sub Constantio prz- 
positus fuit sacri cubiculi, ezedis Galli Caesaris 
aucioris, meminerunt passim scriptores, Ammia- 
nus Marcellinus, lib. xiv, xv, xvi, xvii ; Sozo- 
menus, lib. i1, c. 1; lib. v, c. 9; Philosjorgius, 
' lib. iv, cap. 1 ; Palladius, in Hist. Lausiaca; S. 


. Athanasius, Ad solitar. vitam agent. ; Julianus, Li-. 


banius, eic. Dignitas vero prepositi sacri cubiculi 
spectavit fere semper eunuchos, uti fuit Eusebius, 
qui Zonarz infra πρωτεύων τῶν βασιλικῶν εὐνοῦ- 
χων dicitur ; ità Rhodanus ἀχιευνοῦχος apyella- 
wur in Chronico Alexandrino, p. 700 : Καὶ τὸν 
πραιπόσιτον τοῦ παλατίου αὐτοῦ Pobavbv ὀνόματι, 
ἄνδρα δυνατὸν xai εὔπορον, xal διοιχοῦντα τὸ πα- 
λάτ.ον, ὡς πρῶτον ὄντα ἀρχιευνοῦχον. Prapositum 
palatii ipsius Rhodanum, virum potentem el divitem, 
qui palatium regebat, el princeps erat eunuchorum. 
Prater Eusebium sub Constantio, εἰ Rbodanum 


bicius et Liberius sub Constantino M. aped Co- 
dinum, Le orig. ; Eutherius sub Constantio, apud 
Amnmianum, lib. xvi et xx; Antiochus, Amanuus 
et Chrysaphius, sub Theodosio Juniore, apud Zo- 
naraui, et apud Victorem Tununensem, ei Macro- 
bius, in L. un. Cod. Th. de praepos. sacri cubi. ; 
Heraclius sub Valentiniano Juniore, apud eumdem 
Victorem, Calligonus sub eodem Augusto, apud 3. 
Ambros. ep. 5 ; Amantius sub Anaslasio Dicoro 
εἰ Justino, apud Marcellinum comitein, Tununea- 
sem, auctorem Chronici Alexandrini, eic. ; Eutro- 
pius sub Theodosio M. in |. 17. Cod. Th. de pe: 
nis ; apud Socratem lib. vi, cap. 5, οἱ alios. B 
Chrysoretus, in Synodico adversus Tiagadium 
lrengi, cap. 205, Sed de praepositi dignitate mulia 
congessit Jacobus Gouofredus ad tit, Cod. Theo. 
dc priepositis sacri cubiculi. 


1131 


ANNALIUM LIB. XIII. 


1133 


l' Κωνστάντιος δὲ μὴ οἷός τε ὢν τὴν ὅλην διευ- Α X. Constantius autem. cum tantum. imperium, 


θύνειν μόνος ἀρχὴν τοσαύτην οὖσαν, ὡς ἐξ ἄκρων 
σχεδὸν περάτων τῆς γῆς εἰς ἄχρα πέρατα χαταντᾷν, 
ἐξ ᾽Αθηνῶν τὸν τοῦ Γάλλου ὁμαίμονα τὸν Ἰουλια- 
vhv µεταχαλεαάµενος, Καΐσαρά τε ἀνεῖπε, xol 
Ἑλένην αὐτῷ τὴν οἰχείαν συνῴκισεν ἁδελφήν. Λέ- 
γεται δὲ τῇ μητρὶ αὐτοῦ κυούσῃ αὐτὸν ἐνύπνιον γενέ- 
σθαι χαὶ δόξαι τὸν Αχιλλέα τεχεῖν. Ἡ δὲ διυπνισθεῖσα 
καὶ τὸ ὄναρ διηγουµένη τῷ ἀνδρὶ, ἔτεχε τοῦτον pons? 
ὠδίνων σχΣδὸν ἐπ᾽ αὐτῷ πειραθεῖόα, χαὶ τεχοῦσα 
πρινἣ γνοίη, ὡς μέλλει τίχτειν. Ἐντεῦθεν ἐπ᾽ αὐτῷ 
µεγάλας ἐσχηχότες ἑλπίδας οἱ τούτου γονεῖς, Εὖσε- 
6ίῳ (50) τῷ Νικομηδείας αὐτὸν παραδεδώκχασι παρ᾽ 
αὑτοῦ μυηθησόµενον τὴν θείαν Τραφήν, Καΐσαρα 
65 τοῦτον ἀναγορεύσας ὁ αὐτοχράτωρ Κωνστάντιος, 
εἰς Γαλλία: ἑξέπεμφε μετ) ὀλίγων mávu στρατιωτῶν, 
ὡς ὑπόνοιαν ἑντεῦθεν ἐγγί[νεσθαι, ὅτι οὗ κοινωνὸν 
τῆς ἀρχῆς τὸν Ἰουλιανὸν ὁ Κωνστάντιος εἴλετο, 
ἀλλ' εἰς ἐπιθουλῆς αὑτῷ πρόφασιν τὸ σχΏμα περιέ- 
θαλε τὸ τοῦ Καΐσαρος, ἵν ὑπὸ τῶν πολεμίων δια- 
φθαρῇ, μὴ ἔχων δύναμιν πρὸς τὸν xacz' ἑχείνων 
πύλεμον ἀξιόχρεων. 'O δὲ ἀπελθὼν καὶ ἀγαθῇ 
τύχη (51) χρησάµενος συµδάλλει τοῖς πολεµίοις, xat 
ἀνελπίστως νιχᾷ. Καὶ αὖθις ἑαυτοὰς ἀναχτησαμένων 
«tv πολεµίων, προσμίγνυται αὐτοῖς, xal τρόπαιον 
ἵστησι, πολλῶν μὲν ἀναιρεθέντων, πολλῶν δ᾽ ἀπο- 
λομένων ἐν τῷ παραῤῥέοντι ποταμῷ, xal ζωγρη- 
θέντων οὐκ ἑλαττόνων. Ὅτε xal Evüexá φασι χιλιά- 
ta; αἰχμαλώτων «Ρωμαίων, τῶν τῆς αἰχμαλωσίας 
ἀπολνθῆναι δεσμῶν, Ἱττηθέντων τῶν πολεµἰων. 
Εἶτα χαὶ ᾽Αλαμαννοῖς πολεμήσας, xai κατὰ τούτων 
γὐτύχησε, xal δδηθέντων αὐτῶν, τῷ ἔθνει ἑσπείσατο, 
λύσαντι τῆς Δουλείας τοὺς παρ᾽ αὐτοῖς ὄντας δορυα- 
λώτους Ῥωμαίους. Τούτοις οὖν ὁ Καΐσαρ Ἰουλ.α- 
wh; ἐπαρθεὶς xol ὑπερφρονήσας, ὡς 5' ἔνιοι συνε- 
γράψαντο, ὅτι καὶ δεδ.ὧὼς; τὸν Κωνστάντιον facxat- 
νοντά οἱ διὰ τὰ εὐτυχήματα, μ] κατὰ τὸν ἆδελ' ὃν 
Γ άλλον xaX αὐτὺν ὑπεξαγάγῃ τοῦ ζην, εἰς ἀποστα- 
σίαν ἀπεῖδε, xal τινα; τῶν ὑπ αὐτὸν ταξιαρχῶν 
ὑπελθὼν δι ἐχείνων τὸ στρατιωτιχὸν παρεχίνησε, 
χαὶ συστὰν ἀνεῖπεν αὐτὸν Αὔγουστον. Elxa ξιφήρεις 
ἐπιστάντες αὐτῷ, ὡς διθεν pt; προσιεμένῳ τὴν της 
βασιλείας ἀνάῤῥησιν, ἠπείλουν διαχειρίσασθαι αὐτὸν, 
&l μὴ πείθοιτο. Οὕτω δὲ τάχα xal ἄχων τῇ τοῦ 
στρατιωτιχοῦ πλήθους ὑπείξας ὀρμῆ , mpocíxato 
τὴν ἀρχὴν. Ζητουμένου δὲ διαδήµατος (52) ἵν' αὖ- 
είχα τούτῳ ταινιωβείη, ἔχεῖνος μὲν μὴ ἔχειν ἑξ- 
ὤμνυτο. Τινῶν δὲ χύσµον αἰτούντων γυναικεῖόν τινΣ, 
ἵν ix τεύτων σχεδιασθείη διάδηµα, παρῃτήσατο 
τοῦτο 6 Ἰουλιανὰς, ὡς ἀπαίσιον οἰωνόν. Ἐπεὶ δὲ 
χρύσεὀν τις τῶν ταξιαρχῶν ἑφόρει στρεπτὸν (53), 


quod ab extremis terre finibus, fere in extremos, 
protendebatur, solus gubernare non posset , Galli 
fratrem Julianum Athenis accersitum, Czsarem 
appellat, sorore Helena in matrimonium data. Fe- 
runt matrem ejus uterum ferentem, in somnis sibi 
visam esse Achillem parere. Experrecta, dum 
somnium marito narrat, illum parit, pene sine 
doloribus, fetu edito priusquam se parituram sen- 
sisset. Hinc magna de illo spe concepta parentes, 
puerum Eusebio Nicomedi» episcopo in sacra 
Scriptura erudiendum tradiderunt. Sed Constan- 
tius imperator eum jam Caesarem, cum paucis 
omnino militibus in Gallias ablegavit, ut inde su- 
spicio nasceretur, Julianum non delectum esse 


B imperii collegam, sed ad dissimulandas insidias, 


babitu Cxsareo ornatum esse, ut paribus tanto 
bello copiis non instructus, ab hostibus czdere- 
tur. Cxterum Julianus, secunda fortuna usus, ho- 
$tes praeler spem vincit, eosdemque recuperatis 
viribus rebellantes, denuo fundit, ac tropieum 
erigit, multis cwsis, multis item in amne prater 
fluente submersis, captis baud paucioribus. Eo 
prolio victis hostibus, undecim inillia Romanoruta 
soluta vinculis captivitatis feruntur. Post ha:c con. 
tra Alemannos eliam re bene gesta, genti, pelen- 
tibus illis, pacem dedit, captivis receptis. Mis 
Ciesar Julianus ad superbiam clatus, aut, ut qui- 
dam auctores sunt, Constantium suecessibus suis 
invidentem veritus, ne, fratris Galli exemplo, vita 
privarelur, defectionem molitur, conctiliatis sibi 
tribunis aliquot, a quibus milites concitati, per 
conspirationem eum Augustum salutant, et strictis 
gladiis, imperii titulum repudiantem scilicet, cir- 
cumstantes, occisuros minantur, nisi obteinperet. 
Sic igitur, invitus forsitan, ad impetum multitudi- 
nis evitandum, accipit imperium. Cum autem dia- 
dema quzreretur, quo confestim coronari posset, 
atque ille sibi nullum esse juraret : quibusdam 
ornamenta muliebria petentibus, 91 ut inde con- 
ficeretur, recusante Juliano, ut mali ominis, tri- 
buni cujusdam torquem aureum, gemmis ornatum, 
capiti illius accommodant. Tum ille Pentadium 
magistrum imperatoriarum legionum cum aliis ad 
Constantium mittit, additis litteris, quibus se pur- 
gabat, quod imperii titulum non sponte admisissel, 
sed a militibus coactus, qui nan sub Cesare, sed 
sub imperatore militare vellent, quo digna suis 
laboribus opera pretia flagitare possint. Petere, ut 
imperii communionem ex usu reipublice futuram 
aquo animo pateretur : polliceri, se cursores equos 


Varie Jectiones et note. 


.(50) Ebcs6/o. Wuc spectant qux babet Euna- 
pius in Maximo : Καὶ ψιλωθέντος τοῦ γένους, 
( Constantini M.) Ἱουλιανὸς περιελείφθη µόνος, 
δι ἠλικίαν περιφρονηθεὶς, xal mpaórnta* εὐνοῦχοι 
2ὲ ὅμως αὑτὸν ἀμφεπόλευον βασιλιχολ, xaX παραφυ- 
λαχαί τινες σαν, ὅπως sl] Χριστιανὸς βεδαιός. 

1) Καὶ ἁγαθῇ εὐχῃ. Juliani felicitatem pre- 
dieat eliam Ammianus, p. 293: Felicitas ita 


eminuit, ut ipsis quodammodo cervicibus. fortune 
aliquandiu bonae gubernatricis evectus, viclortosis 
cursibus difficultates superaret. immensas. 

(52) Ζητουμένου δὲ διαδήµατος. [ία Marcel- 
linus, lib. xx, p. 160, 1 edit, preter Julian. ju 
Epist. ad Athen. et Libanium in Orat. funebri. 

(55) Xp/csov στερεπτὀγ. Certe torquis ille 
aureus, λίθους ἔχων χρυσοδέτους, potuit diadema, 


1139 JOANNIS ΖΟΝΑΒΑ 1140 


de more ex Hispania, et delectos e Galliis viros, A λίθους ἔχοντα χρυσοδέτους, τοῦτον AaÓóvte;, τῇ 
quotannis ei missurum. His litteris, se non impe- — &xe(voo προσήρμοσαν κεφαλῃ. "O δὲ Πεντάδιον τὸν 
ratorem scripsit, sed Caesarem, ne cas, inscriptione µμάγιστρν τῶν βασιλικῶν τάξεων σὺν ἑτέροις ἀπὲέ- 
offensus Constantius, abhjiceret. Quas cum acce- στειλε πρὸς Κωνστάντιον, Σπιστείλας αὐτῷ xaX àao- 
pisset, pr:e iracundia nihil respondit, sed expedi- Ἀλογούμενος, ὡς οὐχ ἑχὼν προἠχύη. πρὸς τὴν τῖς 
tione Persica militibus denuntiata, Leonam qux- ῥβασιλείας ἀνάῤότσιν, βιασθεὶς 8 ὑπὸ τῶν στρατιω- 
storem ad Julianum imnisit, cum eo per litteras τῶν, μὴ βουλοκένων στρατεύξσθαι ὑπὸ Καΐσαρι, 
expostulans, quod suam sententiam non exspe- ἁλλ᾽ ὑπὸ βασιλεῖ, Üv' ἔχοιεν ἐξ αὐτοῦ ἀξίας τῶν v5- 
ctassel : illi quam sibi turpius esse, quod Augusti νων τὰς ἁμοιθὰς ἀπαιτεῖν * γαὶ ἀξιῶν δἐξασθαι την 
Hiulum non ab eo eujus esset auctoritas, sed a τῆς ἀρχῆς κοινωνίαν, eig ὠφέλειαν ἑσομένην τῇ 
confuso militum tumultu accepisset : suadere, ut — *oActe[a. ἑταγγελλόμενός xe xal τοῦ; ἁμιλληττρίους 
abstineret, co quod nen rite consecutus esset, οἱ ἵππους ἐς Ἱσπανίας (58), ὡς ἔθος, καὶ τοὺς &£ztAÉxtOUS 
*ad pristinum habitum a se traditum reverteretur  ἄνδρας ἐχ τῶν Γαλλιῶν ἑτησίως στέλλειν αὐτῷ. 
Quzstori porro mandavit, ut cos qui illic promoti Ταῦτ' ἐπιστείλας, οὐ βασιλέα ἑαυτὸν ἓν τῇ ἐπιγραφῃ 
magistratus erant, polestafe privaret, ipsumque p προσεγράψατο, ἀλλὰ Καΐσαρα, ἵνα pit, τῇ imr pagi] 
praefectum praetorio ; alios vero quos ipse nomina-  προφοχθίσας à Κωνατάντιος, τὴν ἐπιστοὴν ἅπο- 
verat, in eorum locum subrogaret. Qu:zstor Juliano πάέμψητα,. Ταύτης τῷ βασι)λεῖ Κωνσταύὐτίῳ xopt- 
mandata imperatoris nuntiat, que erant: Meminisse αθείτης κατὰ την £v Κατπαδοχίᾳ Καισάρειαν δια- 
eumoportere, quantum Constantio deberet, nontantum τρίθοντι, ἐχεῖνος οὐ δὲν $52 ὀργῆς ἀπεχρίνατο. ᾽Αλλά 
quod Cesarem appellasset, sed. eliam, quod puerili τὴν μὲν στρατείαν xasX Περσῶ» τοῖς στρατιώταις 

etate parentibus orbatum apud se aluisset. llo vero ἑκήρυξε, πρὸς δὲ τὸν Ἰουλιανὸν Λεωνᾶν τὸν xotaí- 
— Quzsstori : Quis, inquit. ea etate mihi orbitatis au- στορα ἔστειλεν, ἐπιστείλας αὐτῷ καὶ altuoytvo; 
etr exsiilit? nonne parentum meorum ἐπίεγ[ευίο} ἔτ' μὴ ἀνέμεινε την Υνώμην αὑτοῦ, καὶ εἰς ὕδριν 
An ignorat ἐν] commemorandis, se re[ricare cica- — &xslvou. μᾶλλον f| ἑαυτοῦ ἀνάγων τὸ μὴ χρίσει τοῦ 
tricem, εἰ vulnus reddere atrocius? Lectisque litie- τὴν ἑἐξουσίαν ἔχοντος, ἀλλ' ἀτόχτῳ θορύδῳ στρατιω- 
ris, ad consilium imp»ratorii habitus deponendi, τῶν δέξασθαι αὐτὺν τὴν τοῦ Λὐγούστου χλήσιν" xal 
C:esareique resumendi, quiestori ait, se id factu- συμθουλεύων ἀποσχέσθαι τοῦ μὴ πρρσηχόντως Υε- 
rum, sed de consilio legionum. Tum qu:estor veri- νοµένου, καὶ εἰς τὸ πρότερον ἐπανελθεῖν σχῆμα, ὅ 
lus, ne re cum exercitu communicata, ipse a mili- παρ) αὐτοῦ εἴκηφε. Τῷ μέντοι κοιαΐστορι (55) 
tari turba  discerperétur, Julianum orat, ne id c ἑπέτρεφε καὶ τοὺς τὰς ἀρχὰς ἐχεῖσε ἀνύοντας, πα- 
faceret, mnndataque exséquendi spe abjecta, cum ραλύσαι τῆς ἑξονυσίας, καὶ αὐτὸν τὸν τῶν πραιτηρίων 
1yranni litteris, quibus imperatorem, ut qui fami- ἔπαρχον, ἑτέρους τε εἰς ταύτας ἑγκαταστῆσαι, οὓς 
liam suam multis injuriis onerasset, impudenter ἐπεῖνος εἰς ἑκάστην ὠνόμασεν. Απελθὼν οὖν ὁ χειαί- 
proscindebat, 44 additis minis, se ultorem eorum στωρ πρὸς τὸν Ἱρυλιανὸν, τοὺς λόγονς αὐτῷ το 
fore, qui conira jus οἱ fas occisi essent, discedit, Κωνσταντίου ἀπήγγειλεν. OmU" σαν ὅτι Ἔδει σε 
Μεμνῆσθαι ὅσων ὀφειέτης pot εἶ, ob [ιόνον ὅτι Kalcapa ἀνηγόρευσα, ἀῑ.' ὅτι καὶ ópgavev ἐν 
παιδικῇ γενόμενον ἡ.λικίᾳ ἀνεθρεψάμην, αὐτὸς προσ.]άξόµενος. 0 δ' ὑπολαθὼν τῷ xoxalozop: Ex, * 
Tíc δέ poi, ὦ βέΆτιστα, ἐν τοιαύτῃ ἠ.λικίᾳ clyv Ópgariur | Exijveyxev ; ij οὐχὶ τῶν ἐμῶν γονέων 
gorsóc ; Εἶτα οὺκ οἶδε τούτων ἀναμιμνήσκων µε, ἀναξαίνων τὸ τραῦμα καὶ χαΛλεπώτερον épyacó- 
µενος; Ἐπελθὼν δὲ χαὶ τὸ πρὸς αὐτὸν ἐπιστόλιον ὁ Ἰαυλ.ανὸς, πρὸς «iv συμθουλὴν τοῦ ἀποθέσθχι τὸ 
βασίλειον σχῆμα, χαὶ αὖθις ἑλέσθαι τὸ Καΐσαρος ' ἔφη πρὸς τὸν κοιαἰστορα, ὅτι Ποιήσω τοῦτο. d.Llà 
}1»ώμῃ τῶν στρατευμάτων». Ὁ δέ γς κοιαΐστυρ φοθηθεὶς, ὡς εἰ τοῖς στρατιώταις τούτο ἐκφήντιεν 
ὁ Ἰουλιανὸς παρὼν, αὐτὸς δ.ασπασαθίσεται πρὸς αὐτῶν, ἑδέετο μήτι τούτων τῷ στρατιωτικῳ χοινώσα- 
αθαι ὄχλῳ. ᾽Απογνοὺς μέντοι δυνἠσεσθαί τι τῶν αὐτῷ προστεταγµένων ἀνύσαι ὑπέστρεψε μετὰ γραµ- 
Μάτων (56) τοῦ τυρχννήσαντος, ἀναιδῶς ὀνειδιζόντων τὸν αὑτοχράτορα, xax ἐπιπληττόντων, ὡς πλεῖστα 
ἑξαμσρτόντα κατὰ τοῦ γένους αὐτοῦ, γαὶ ἀπειλούντων, αὑτὸν γενήσεσθαι τιμωρὸν τῶν ἀδίχως πα” 
θόντων. Καὶ ὁ μὲν ἁπῆτι πρὺς τὸν Κωνστάντιον. . 


Varie lectiones et notm. 


quo ejusce vi utebantur Augusti, recte effingere : D p. 170, de Leona : Utque. id facile. formido inten- 
primus aulem, uti scribit Zonaras, Constantinus — fatorum efficiens, velut. magnis viribus [retus. ia 
Magnus margaritis et lapillis diadema exornavit. — locum Florentii praefectum — prertorto Nebridinum, 
Vide Dissertat. xxiv, ad Joinvillam. p. 290. tum. questerem. ejusdem (Cesaris, promoverat, eic. 

(54) Ίππους ἐξ Ἱσπανίας. Julianus ipse ἵπ Et lib. xx, initio, de Juliano : Parvi igttur habitis, 
hac cpistola ad Constantium, apud Ammianum, — que per Leonam. Constantius scripserat, nulloque 
.. xx. p. 108: Equos prebebo curules Hispanes, — arbitrio ejus. promolorum suscepto, preter. Nebri- 
ri miscendos gentilibus atque scutariis adolescentes — dium, etc. . . 
[retos quosdam, etc. Equos Mispanos curules com- (58) Μετὰ γραμμάτων. Has minaces litteras 
rendant Vegetius, lib. 1ν Artis veterin. c. 6; lex — antea a Juliano missas scribit Marcellinus, lib. xx. 
4 Cod. Theod. de equis curulib., Symmachus, p. 169, 1 edit. tametsi longe probabilior Zonaras 
Claudianus, et alit. sententia. 

(55) TQ μὲν κοιαίστορι, Mareclhinus, lib. xx, 


αν 





114] 


ANNALIUM LIB. XIII. 


ο 


1142 


ΙΛ’, 'O τύραννο; δὲ πολλοὺς εἰδὼς bv τοῖς αὐτῷ Α ΧΙ. Tyrannus, cum se multos Constantii studio- 


συνοῦσι τὰ Κωνσταντίου φρονοῦντα-, πάντας ἐχεῖ- 
0:v ἑξήλασεν. Αὐτὸς δὲ πρὸς ἐμφύλιον ἠτοιμάζετο 
πὀλεμον. Ἐν τούτοις (57) xal ἡ αὐτοῦ yov] τελευτᾷ, 
ὡς μέν τινές φασι, τἶκτουσα παρ αὑτῷ, ὡς δ' 
ἕτεροι, ἤδη ἐκθεθλημένη. Ἐχεῖνος δὲ τοὺς στρατιώ- 
τας συναγαγὼν ἐπὶ τὸν ἐμφύλιον Σρέθιζε πόλεμον, 
xai συνεθούλευε δεῖν αὐτοὺς χατὰ τοῦ Κωνσταντίου 
χωρῆσαι, xat μὴ pévetv ἐχεῖνον κατ αὐτῶν ἐπελθεῖν, 
"Ηδη δὲ τὴν εἰς Χριστὸν ἑξομηωσάμενος πίστιν, ηὐ- 
λαθεῖτο διὰ τοῦτο τοὺς στρατιώτας, εἰδὼς σχεδὸν 
ξύμπαντας Χριστιανοὺς ὄντας. Ac) συσχιάζων τὴν 
ἑαυτοῦ χαχίαν ἕχαστον ἑχέλευε 0θρησκεύειν ὡς βού- 
λοιτο. Αὐτὸς δὲ τῆς γενεθλίου τοῦ Σωτῆρος (58) 
ἡμέρας ἑφεστηχνίας, εἰσηλθεν εἰς τὸν ναὸν, xa 
προσχυνήσας, ἴν ὀμόδοξος τοῖς στρατιώταις δοχῇ, 
ἁἀπῖτλθεν. Ἐπέστησε δὲ καὶ ταῖς ἀρχαῖς οὓς ἐχεῖνος 
ἐθούλστο * χαὶ οὕτως Πει πρὸς τὸν ἐμφύλιον πόλεμο». 
"Έλεγε δὲ μὴ κατὰ Κωνσταντίου χωρεῖν, ἀλλ ἐθέλειν 
εἰς ἓν συνελθεῖν τὰ ἑῷα στρατεύματα xal τὰ ἑσπέ- 
pta, Tv! ὁμοῦ γενόµενα τὸν αὐτῶν ἐχλέξωνται βασι- 
λεύσοντα. Ἠὔχει δὲ xol προεγνωχέναι τὴν ἡμέραν 


608, secum habere sciret, iis-pulsis omnibos, ad 
civile bellum sese parat. Interea et uxor ejus mo- 
ritur, ut quidam aiunt, adhuc mater familias, vel 
αἱ alii, jam repudiata. Convocatos igitur milites 
ad bellum intestinum concitat, suadens ut Con- 
stantii adventu non exspectato, ipsi ilum invade. 
rent. Cum vero jampridem christianam ejurasset 
fidem, verebatur ob id milites, quos fere omnes 
christianos esse norat. Tegende sus nequitie 
causa, liberum cuique facit, quamvis religionem 
colere, Natalique Salvatoris die, in templo adorat, 
ut consentire cum militibus videatur. Et mandatis 
magistratibus iis quos ipse probabat, ad bellum ci- 
vile proficiscens, se Constantium invasurum negat, 


B sed illud velle, ut orientales exercitus cum occi- 


dentalibus congressi, imperatorem sibi deligerent, 
Gloriabatur etiam se diem obitus Constantii somnio 
cognovisse, his versibus : 
Jupiter Augustos ubi fines intrat. Aquarii 
* Virgineoque sinu vicesima quinta recepit 
Poriio Fulciferum , Constantius Induperator 
Regnum Asie tristi superatus morte relinquet. 


καθ’ ἣν τεθνήξεται ὁ Κωνστάντιος" ἓν óvelpip αὐτην μυηθεὶς, δι᾽ ἐπῶν ταῦτα φραζόντων /’ 


Ζεὺς ὅταν (09) elc π.ατὺ τέρμα μολῇ κ.υτοῦ 'Υδροχόοιο, 
Παρθεγικῆς δὲ Kpóroc µοίρης βαίνῃ ἐπὶ πέμπτης 
Εἰκοστῆς, βασιλεὺς Κωνστάντιος Ἀσίδος αἴης 

Τέρμα φί ου βιότου στυγερὸν καὶ ἑπώδυνον ἕξει. 


Téüvnxs δὲ ὁ Κωνστάντιος τὰ plv τῶν Περσῶν λι- C Mortuus autem est Constantius, relicto bello Per« 


49 * ἐπεὶ καὶ ὁ ἐχείνων βασιλεὺς ἐπ᾽ οἴχου &ve- 
χώρησε ' κατὰ δὲ τοῦ τυραννῄσαντος ἐἑπιών. Φρον- 
τίσι 65 πολλαῖς συνεχόµενος, χἀντεῦθεν συλληρθεὶς 
πυρετῷ, χολή» τε ἀναγαγὼν µέλαιναν ἑτελεύτησεν 
ἓν Μόψου χρήνη (00) (κεῖται δὲ αὕτη κατὰ τὴν τοῦ 
Ταύρου ὑπώρειαν), ἐπὶ ερισὶν, ὡς λέγεται, µεμφό- 
µενος ἑαυτῷ, τῷ φόνῳ τῶν συγγενῶν ' (οὐ γὰρ τὸν 
1 άλλον µόνον ἀπέχτεινεν, ὡς εἴρηται ἤδη, ἀλλὰ xai 
τοὺς ἁδελφοὺς τοῦ οἰχείου πατρὸς) τῇ ἀναῤῥήσει 
τοῦ Ἰουλιανοῦ, χαὶ τῇ καινοτοµίᾳ τῆς πίστεως. "Hv 
δὲ ὁ αὐτοχράτωρ οὗτος εὐμενὴς μὲν τοῖς ὑπηχόοις, 
δικαιοαύνῃ ὃξ περὶ τὰς χρίσεις στοιχῶν. Περὶ τὴν 
δίαιταν ἑγχοατῆς, xal ἐν ταῖς τῶν ἡγεμονιῶν, xai 
ταῖς τῶν ἀξιωμάσων διανομαῖς, τοῦ προσῄχοντος 
στοχαξόµενος, µηδένα τῇ Ὑερουσίᾳ συντάσσων, ὃ; 
παιδείας µετείληκεν, οὐδὲ σχητο πρὸς τὸ λέγειν, 
καὶ δει γράφειν ἐμμέτρως τε καὶ πεζῶς. Περὶ 
δὲ τὴν πίστιν ὑπῆρχεν οὐκ εὐαγῆς οὗ γὰρ τῇ 
πατριχκῇ εὐσεθείᾳ ἑστοίχησεν, ἀλλὰ προσέθετο τοῖς 
Λρειανίζουσι (61), σπουδῇ τοῦ τῶν βασιλικῶν εὐὑ. 


sico, cum hostis etiam domum rediisset, tyrannum 
aggressurus. Sed curis multis »stuans, febri cor- 
ripitur, ac multa atra bile rejecta, ad Mopsi fon- 
tem (locus est ad Tauri radices) obit, trium, ut 
aiunt, se poenitere professus, czedis propinquorum : 
nec enim Gallum duntaxat, ut diximus, sed et pa- 
(ruos suos occiderat : collati in Julianum tituli, ot 
mulatz fidei. Fuit enim clemens erga subditos , 
squitatis in judicando servans, in victa tempe- 
rans, in mandandis imperiis et magistratibus decorj 
observans , neque in senatum quemquam admisit 
nisi eruditum, et in dicendi facultate ita exercita- 
tum, ut solutam ligatamque scriberet orationem. 
Caterum in.religione non fuit purus putus, neque 
patris secutus est pietatem , sed Arianis studuit, 
Eusebii cubiculariorum principis impulsu, Q9 et 
D. Alexandrum, post Metrophanem Nove Rome 
patriarcham electum , in societatem recipere 
Arium, atque illo abnuente, concilium indici jus - 
sit. Hujus dies cum instaret, Alexander vesperi 


Varie lectiones et note. 


ἑ (87) 'Ev τούτοις. lioc paulo intricatiora in 
versione immutavimus : scripserat enim Wolfius : 
]nterea et uxor ejus moritur, sive, ut quidam aiunt, 
adhuc maler(amilias ejus, sive ut alii, jam repu- 
diata. Ἐκβεθλημένη, expulsa ὁ palatio, interpre- 
tatus est llenricus Valesius. Decessit vero Helena 
postquam Julianus ab exercitu creatus erat Au- 
gustus, ul testatur ipse Julianus in Epist. ad 
Athen. 

(58) Τῆς P'evs0.tiov τοῦ Σωτῆρος. Ammianus, 
}. τι, ait. Julianum solemniter in Ecclesiam 
progressum [feriarum die, quem celebrantes mense 


Januario Christiani Epiphania dictitant. Vide Vale- 
siwm ad hunc locum, et utrumque nostrum Glos- 
sarium. 

(59) Ζεὺς ὅταν. Eosdem versus recitat etiam 
Zosimusy apud quem ita secundus legitur : Hag- 
θενικῆς 65 Κρόνος µοίρη Baivn ὁπὶ πέντε εἰκοστῇ. 
E (60) Εν Móyov κρή»ῃ. Vide Scaligerum ad 

useb. 

(61) Προσέβετο toic ᾿Αρειανίζουσι. Hinc Eu- 
scbius in Chronico, quibus consentiunt histerici , 
impielatem Arianam, Constantii imperatoris [ultam. 
prasidio, carceribus et variis afflictionum  tRodis. 


E 


1113 


JOANNIS ZONARAE 


I! 


sedem ingressus, pronus humi stratus, depreealur À νούχων πρωτενόντος Εὐσεδίου, ὅθεν xal siv θεῖων 


Deum, ne lupum (Arium intelligens) in mandram 
suam ingredi pateretur, aut se prius e vita tolleret. 
Hac ingenti cum dolore et lacrymis precabatur. 
Mane, concilio primum inehoando, Arius elato 
animo prodit. Sed inter eundum, ventre convulso, 
secedit ad alvum exonerandum el urinam redden- 
dam, ibique effusis una intestinis misere perit. 
Alexander autem patriarcha annis it: et xx sacer- 
dotio funcius, vitam cum morte eommutavit : in 
eujus locum ab orthodoxis suffectus est Paulus 
eonfessor. Sed Constantius Antiochia reversus, 
eum sede Constantinopolitana pellit, suffecto in 
ejus locum Eusebio Nicomedix episeopo, Ariana 
factionis. At sanctus Paulus cum se Romam con- 


'AMEav8pov, ὃς μετὰ τὸν ἱερὸν Μητροφάνην κα. 
τριάρχης τῆς Νέας ᾿Ῥώμης χεχειροτόγητο, Ἠνάγχα- 
(ev εἰς χοινωνίαν τὸν "Αρειον δἐξασθαι, ὁ ὃ ὁὁ 
κατένενε * διὸ καὶ σύνοδον ὁ βασιλεὺς συγκροτηῇ- 
ναι προσέταξεν. Ὥριστο οὖν τῇ συνόλῳ ἡμέρα, χαὶ 
6 ᾿λλέξανδρος xazà τὴν ἑσπέραν ἑχείνην εἰς τὸ v 
σιαστέρ.ον εἰσελθὼν, καὶ πρηνη καταθαλὼν ἑαυτὸν, 
ἐδέετο τοῦ Θε»ῦ ph παραχωρῆσαι τὸν λύχον, τν 
Λρειον ὅπλαδὴ, εἰς viv ποίμνην αὐτοῦ elsi», 
"H ἐμὲ πρότερον τῆς ζωῆς ἀπόλυσον, ἔλεγε. Ταῦτα 
περιπαθῶς ἠντιδόλει σὺν δάκρυσιν. Ἔωθεν οὖν pn 
τῆς συνόδου συν.σταµένες, xal ó "Αοειος ἀπγει μέγα 
φρονῶν. Καὶ ἀπιὼν νύττεται τἩν Υαστέρα πρὸς ἔχ' 
Χρισιν χοιλίας xai κύστεω:. Παρεχχλίνας τε "τς 


walisset, a papa Julio Constantinopolitanze sedi D (5o0, χεχάθιχεν ἀποσχυδαλίσασθαι τὸ περίττευµα᾿ 


restitutus, denuo fugatur a Constantio, et relega- 
τς, ab Arianis occiditur. Eusebio mortuo Mace- 
donius, cui ab oppugnando Spiritu. Pneumatoma- 
chi cognomen erat, ab Arianis in Νους ltomz 
sedem introducitur, qui per superbiam sacrosan- 
etum. D. Constantini corpus e Sanctorum Αροβίο- 
Jorum templo in sancli martyris AÁcacii sdem 
sacram intulit. Quo facto irritatus Constantius, cum 
im patriam urbem rediisset, Macedonium , qui 
unum annum in patriarchatu egerat, throno avul- 
sum relegat, Eudoxio Arianorum partium in eum- 
dem collocato, quem ille per decennium tenuit, 
el patris corpus.in zde' reposuit. Idem Constantius 
eiiam sanctorum apostolorum Andree et Luce 
sacrosancta corpora, per Alexandrie tum ducem, 
post illustrem Christi martyrem, Artemium, in 
patriaia. urbem translata, in Sanctorum Apostolo- 
rum zde intra sacrarium condidit, Uxorem habuit 
Eusebiam, forma celebrem illam quidem, sed ob 
maritum calamitosam, cum natura tum morhlis 
mollem, et ad venerem segniorem. Unde paulatim 
eontabescens, ante Constantium decessit, nullo 
unquam felu edito, et ut quidam dicunt, ueri 
deloribus alienata mente defeeit. Constantius et 
equitandi 94 et jaculandi peritus fuisse memora- 
wur, et in litteris ita eruditus, ut eliam versus 
componeret. 


C 


συνεξεῤῥύῃ δὲ τῇ χόπρῳ καὶ τὰ ἔγχατα τοῦ δειλαίω, 
βιαίως ἀποῤῥήξαντος vij» ζωήν. "O μέντοι πατριὰρ” 
χης Αλέξανδρος, εἴκοσι πρὸς τοῖς τριαν ἆρχερ 
τεύτας ἐνιαυτοὺς, μετήλλαξε τὴν Sov, καὶ ἀντειδ» 
άχθη παρὰ τῶν ὀρθοδόξων εἰς τὸν θρόνον τῆς Kuv- 
σταντινουπόλεως Παῦλος (62) ὁ Ομολογητής. Ἐπ' 
αμελθὼν δ ὁ Κωνστάντιος ἐξ ᾿Αντιοχείας µεθίστην 
τοῦ θρόνου αὐτὸν, xai ἀντιχαθίστησι τὸν Νιχομη” 
δείας Εὐσέδιον, αἱρεσιώτην ᾿Αρείου τυγχάνοντα, 0 
δὲ ἅχιος Παῦλος ιτῷ πάπᾳ τῆς Ῥώμης προσελθὠ» 
Ἰουλίῳ, καὶ ὑπ᾿ αὐτοῦ εἰς τὸν θρόνον ἁποχαταστὶς 
Κωνσταντιουπόλεως, χαὶ αὖθις ὑπὸ Κωνστατίου 
διώχεται. xal σταλεὶς ὑπερόριος, ὑπὸ Αρειανών 
ἀνοιρεῖται. Tou δ᾽ Εὐσεθίου θανόντος. ὃ Πνευμστό- 
μµάχος παρὰ τῶν ᾿Αρειανῶν εἰς τὸν τῆς Νέας "Pa 
µης θρόνον ἀνάγεται Μακεδόνιος (0ὅ), 0; ὑπερρρο: 
visa; µετήνεγχε τὸ ἱερώτατον σῶμα τοῦ ἐν kis 
Κωνσταντίνου ἐκ τοῦ τῶν "Αγίων ᾿Αποστόλων vati 
εἰς τὸ τοῦ ἁγίου μάρτυρος ᾿Αχαχίου θεῖον τεμένισμ.. 
Διόπερ ἑξώργιστο ὁ Κωνστάντιος, xal πρὸς ^h 
πατρικῆν πόλιν ἐπανελθὼν τὸν μὲν Μαχεδόνιον Es 
ἓν t ωκότα, τοῦ θρόνου χατέσπασε καὶ ὑπερώρισε, 
Καθίδουσε $' àv αὐτῷ τὺν Εὐδξιον τὰ τοῦ 'Ape'to 
πρεσθεύοντα, ἐπὶ δέχα ἑἐνεαυτοὺς ἀρχιερατεύσαντα, 
Μετεχόμισε 8 αὖθις τὸ σῶμα τοῦ οἰχείου πατρὰν εν 
τὸν τῶν Αγίων Αποστόλων ναόν. Οὗτος δ] o ὁ 
Κωνστάντιος, καὶ ὰὰ τῶν ἁγίων ᾽Αποστύλων ἱερό- 


τατᾷ αιώµατα ᾿Ανδρέου (64) τε χαὶ Aouxd Duk τοῦ δουχὸς Αλεξανδρείας, ὕστερον δὲ xai παλλινίχου μάῤ. 


Varie lectiones et note. 


omaes non sue Ῥατίίε episcopos perseculam seribit. D tinopoli lib. 1v, seet. 


Hinc etiam creberrims Luciferi Calaritani in 
Constantium expostulationes. 

(62) Παῦ.ῖος. Socr. 1. i1, c. 4, 5 ; Theodoret. |. 
19 €. 5. Sozom. 1. n, €. 3; Niceph. I. 1x, c. 4 ; 
Theophan. p. 31, 32 ; Menza οἱ Synaxaria ad 6. 
Novembr. 

(65) Μακεδόντος, Vita ms. S. Pauli Patr. Cons- 
tantinopol. de Macedonio : Οὕτω τοίνυν ταῖς 
«àv Χριστιανῶν σφαγαῖς ὁ τῆς Ἐκκλησίας ἐχθρὸς 


τοῖς ἐκχλησιαστικοῖς θράνοις E yxafibpustar χαθ'. 


ὃν 04 Χαιρὸν χαὶ Κωνστάντιηως τὴν Μεγάλην ix- 
κλησίαν, ἔπώνυμον δὲ αὐτῇ fy toU Θεοῦ Σοφία, νεουρ- 
1st. 

$5 'Avüpéov. De hac translatione reliquiarum 
SS. Andree et Luc agimus in nostra Constan- 


5. m cujus quidem S. Ae 
hoc loco inciderimus, oper? 
pretium videtur monere lectorem in eodem a 
eademque sectione, n. 5, perperam s 
Andre τῆς K plssuns, vel ἓν Kplse:, inler 20€ 
ejusdem apostoli repositam, cum is sil Andres, 
qui sub Copronymo multa ob cultum sacr 
imaginum passus a tyranno, in urbe morluus 6» 


dre» mentionem cum 


lilius vitam descripsit Metaphrasles, festum n 
agunt Greci 17 Octobr. Huic. igitur. sancto | i 
drez :dem Constantinopoli exstruxit. Theodo 


Raulena protovestiaria, ut ibidem monemus. e 
autem fRaulzna gens, a sui primordio, €x Frans 
nostris orta, quod pluribus docuimus 1n Penis 
Alexiadem Annzam, pag. 239. Unde eo liben 2 
hic describendi videntur Maximi Planodis mon 








1145 ANNALIUM 118. XIIT. 1116 


τυρος Αρτεμίου (65), εἷς το Ίεχτρφον ἀνεχόμισεν ἄστυ ' xal ἐν τῷ ναῷ τῶν 'Aylov Αποστόλων ἀπεθησαύ- 
«Ge, τοῦ θωαιασττρίου ἑντός. Γαμετὴ δὲ ἦν αὐτῷ Εὐσεδία, ἡ ἐπὶ κάλλει γέγονε περιδόητος. Περὶ δὲ τὸν 


Varie lectiones et ποίς, 


chi, 
versus aliquod in hancce :edem scripti, in. quibus 
Theodore stemma prosequitur, haud ingrato forte 
jectori parergo, cum ad urbis maxima descrip- 
tionem, quam nuper dedimus, pertineant. Hos au- 
tem eruimus ex codice Thuanzo, ubi huncce tilu- 
Jum prafferunt. 


Εἰς τὸν vaóv τοῦ Ἁγίου ᾿Ανδρέου (1) pues Aereiot, 
ἀνέγειρεν αὐτῷ ἡ πρωτοδεστειαρία. 


Πειθοµένη σε δόµοιαιν ἓν οὑρανίοισιν ἀληθῶς 
Ψνγὴ ναιετάειν, ᾿᾽Ανδρέα χλεινότατε, 

Καὶ τῷ σώματι octo νεὼν ἐδομήσατο τὀνδε, 

,' Κάλλεσιν οὐρανίοις ἓν χθονὶ λαμπήμενον, 
H πᾶσαις bv θη)λυτέρῃσι σοφἡθεοδώρα., 
᾽Αμϕοτέρων τε λόγων χύδος ἀναφψαμένη 
"Ἡς γενέτης μὲν ἕην Καντακουζηνὸς Ἰωάνντς, 
Μήτηρ δ᾽ Εὐλογίη ἀξίη εὐλογίης. 

Σύγγονος οὖσα Παλαιολόγου Μιχαὴλ βασι)τος, 
OO γόνος ᾿Ανδρόνιχος πλεῖον ἄνακτος ἄναξ. 

Κοινωνὸς βώτου δὲ Ῥαοὺλ πέλεν Ἰωάννης, 
Τιμῆν εἰληφὼς πρωτο/εστιαρίου. 

Ach χηροσύνην .. . . ἕστερξεν ἁμέμπτως, 
ΈἜντρεφε νωλεµέως Χριστὸν iv ἑνδέεσι. 

Δόγματος ὁρθοτόμοιο χάριν πάθεν ἄλγεα πολλὰ, 
Τίμα xaX φιλίην ὣς ctc ἑφημερίων. 

Τοίη t^ τοιῷδε, τοίονδε σοι εἴσατο υηὸν, 
Ανδρέα, xai σὺ χάριν πλούσιον ἀντιμέτρει. 


Ejusdem iambi in eamdem S. Andree edem. 


Ἔπιγραφαὶ δηλοῦσι τὰς τῶν πραγμάτων, 
Καὶ τῶν προσώπων ἐν γραφαῖς παραστάσεις, 
Ἐπιγραφῇ δίδωμι κἀγὼ µανθάνειν, 
Τίς χαὶ τίνων πέφυχα xal τίνος τύχης. 

H χλῆσις οὖν uot τυγχάνει θεοδώρΣ, 

Κανταχουζηνὴ χαὶ Παλαιολογίνα, , 

Κομνηνὴ, Ῥσούλαινα, πρὸς δὲ τοῖς ἔφυν 
Καντακουςηνοῦ θυγάτηρ Ἰωάννου, 
Κομνηνοφνοῦς ἀγγελωνυμουμένον, 

O; Ἰωαννίχιος £x µονοτρόπων 

Στολῆς ἐχλήθη, πάντα συμμµεθαρμόσας. 

v δ) οὗτος αὐτοὺς υἱοδοῦς Ιωάννου 

Σεβαστοκράτορος τε φυλῆς τ᾽ ἀγγέλων, 
Πορφυρογεννήτου δὲ nat; θεολώρας 

Hv οὗτος αὖθις, f δὲ malc Αλεξίου, 
Τοῦ καὶ μεγάλου Κομνηνοῦ βασιλέως, 
Μήτηρ δέ µοι καύχηµα πασῶν µητέρων, 

Hv ἡ Κομνηνἡ xai Παλαιολογίνα, 

Ερηνικήτις Εἱρήνῃ φερωνύμως, 

Όμαιμος οὖσα Μιχαἡλ βασιλέως 
Παλαιολόγου τοῦ Κομνηνοῦ γνησία, 

*Hv εὐλογίαν Ex στολῆς µονοτρόπων 
Mud aor οὐδὲ τοῦτ ἀπειχότως. 

v 6 ἂρ ἐχε[νη ὃ άσηµος ἐγγόν 

Παλαιολόγου δες τότου «1 Αλεδρυ, 
Καὶ βασιλίσσης Εἰρήνης τῆς ἀγγέλου, 
Θυγατρὸς Αλεξίου τοῦ βασιλέως * 
Καὶ σὐζυγός uot Κομνηνὸς Ἰωάννης 
Ῥαοὐλ ὁ Δούχας, ἄγγελος, Πετραλίφας, 
Πρωτοδεστιάριος ἐχ τῆς ἀξίας, 

Ἔχεῖθεν ἔλχων πατρόθεν xaX μη:ρόθεν 
T6 τοῦ γένους ῥίζωμα σειρὰν χρυσέαν, 
O0ev κατῆγον xai γονεῖς ἐμοὶ γένος. 
᾿Αδελφιδῆς δ᾽ ἦν οὗτος υἱὸς τοῦ Δούχα 
"Avaxto; Ἰωάννου, τοῦ καὶ Βατάτζη. 


Jambi alii in idem argumentum. 


Αν ὡς μεταλλεὺς τοῦ γένους µοι τὰς φλέδας 
Ἰχνοσχοπῶν τις ἱστορεῖν γνώµην ἔχῃ, 


viri inter Grzcos recentiores celeberrimi, A 


Οὐ ψηγµάτων σύστημα λεπτῶν΄θλράσει, 
Σχευῶν δὲ συχνῶν ἠλίχων χρυσηλάτων 
Ei; ταὺτὸ συµφόρηµα πάμπλουτον γάριν, 
Καὶ χρυσέας δ' ἂν εὐχλεεῖς σειρὰς μάθοε, 
”λλλων ἀπ᾿ ἀρχῶν συμπλακίσας clc μίαν, 
Ἐξ ὃς ἐμαιώθην τε χαὶ τὸ φῶς ἕγνων, 
Λῶρον θεοῦ λαχοῦσα τοῦτο µυρίον, 


y Καὶ θεοδώρα συγχατωνοµααµένη * 


Πατρὺς γὰρ πηὐμοίρησα συντόμως φράσαι 
Κανταχουζηνῶν £x. γένους Ἰωάννου 
Κομνηνοφυοῦς ἀγγελωνυμουμένου, 
"Oc Ἰωαννάκισς ix µονοτρόπων 
(Xo) ἐχλίθη, πάντα συμμµεθαρµόσας * 
θυγατριδοὺς δὲ χλεινὸ- ἣν Ἰωάννου, 
Τοῦ φύλονἀνάγοντος εἰς τοὺς ἀγγέλους 
᾽Ανημμένου τε τῶν σεθᾳστῶν τὸ χράτος, 
"Qv αὖ προάγει πρὸς τὸ φῶς θεηδώρα 
Ἡ πορφυρανθὴς θυγάτηρ ᾿Α)εξίου 
Κομνηνάνακτος τοῦ μεγάλου σὺν δίΧῃ᾽ 


B — Macho δέ uot χαύχηµα πασῶν μητέρων, 


"Hv ἡ Κομνηνὴ xat Παλαιολογίνα 
Εἱρηνιχή τις Εἱρένη φερωνύμως, 
Ὅμαιμος οὖσα Moya βασιλέως 
Παλαιολόγου τοῦ Κομνηνοῦ, πλὴν ὅσον 
Μείζων ἑχείνῃ κόσμος ὄφθη τῷ κράτει, 
"H «dv ἑχείνη τὸ κράτος τοῦ συγγόνου. 
Ταύτην προσεῖπον ἐχ στολῆς µονοτρόπων 
"Qc εὐλογίας ἀξίαν Εὐλογίαν. 

Αλεξίου ὃ) ἣν ἑγγόνη τοῦ δεσπ/του 
Παλαιολόγων χατίοντος ἐκ γένους, 

Καὶ βασιλίσσης Βἱρήνης ' fj 6 a0 πάλιν 
Ἠνθηχε πατρὸς γνησίως Αλεξίου 
ΣχΏπτρα χρατοῦντος ἐκ ένους τῶν ἀγγέλων, 
Πατρὸς μὲν οὖν μητρός τε ταῦτά uot χλέας. 
El δ' ἀτρ;χῶς τὴ xal τὰ συζύγου λέχειν, 
Κομνην, οὗτος ἣν 'Ραοὺλ Ἰωάννης, 
Σέμνωμα Δουχῶν, ἄγγελος, Πετραλίφας, 
"0; ἀρετῆς εἴληφεν ἆθλῶν ἀξίαν 

Πρὸς τῶν χρατούντων πρωτοδεστιάρἰου. 
Ἐχεῖθεν ἔλχων πατρύόθεν xai µητρόθεν 
Τὸ τοῦ γένους ῥίξωμα, xaX πᾶσαν χάριν, 
“00εν χατῖγον xal γονεῖς ἐμοὶ γένος. 
᾽Αδελφιδῆς δ᾽ ἣν οὗτος υἱὸς τοῦ Δούχα 
΄Ἀναχτος Ἰωάννου, τοῦ xal Βατά-ζπ. 


(65) KaA.vixov μάρτυρος Αρτεμίου. Ut tum 
primum repertze sint SS. Andrese οἱ Lucze reliquis, 
et in urbem allai, ita narrat. scriptor Vitze ejus 
dem S. Artemii ineditus (a) : Ὡς δὲ ἐν "Obpuoot; 
ἑτύγχανε Υεγονὼς (Constantius), ἔνθα π΄λιν κτίσας 
'Abpiavb; ὁ βασιλευς τὴν ἑαυτοῦ χαταλέλοιπε τῷ 
τόπῳ προσηγορίαν, ἐπύθετο πρὀς τινος τῶν ἐπισχό- 
πων ὡς τὰ σώματα τῶν τοῦ Χριστοῦ ἁποστόλων "Ave 
δρέου τε xal Λουχᾶ £v Αχαϊα τεθαμμµένα τυγχάνου» 
ctv, Ανδρέου μὲν ἐν Πάτραις, Aovxd δὲ ἐν θήδαις 
ες Βοιωτίας. ὪὪς οὖν ᾗ κουσεν ὁ βασιλεὺς ταῦτα 
Κωνστάντιο:. ἤσθη τε τῷ λόγῳ, καὶ ἐπὶ µέγα ὀδόῃ - 


D σε, xal πρὸς τοὺς παρόντας ἔφη Καλέσατέ pot τὸν 


φίιον ᾿Αρτέμιον: τοῦ δὲ ταχέως παραγενοµένου, 
Συγχαίρωσοι, ἔφη, ἀνδρῶν ἁπάντων θεφιλέστατε, 
*0 δὲ πρὸς αὐτόν' Καὶ ene µοι χαίρων, ὦ βασιλεῦ, 
διὰ παντὸς, val µή ποτέ σε τῶν λυπηρῶν τι Χατά» 
λήψοιτο. Kat ὁ βασιλεύς: Ζητεῖ; δέ τι χαριέστερον, 
à φίλων ἄριστε, τῆς τῶν σωμάτων τῶν τοῦ Χριστοῦ. 
ἁποστόλων εὑρέσεως; Καὶ ὁ péya; Αρτέμιος Τίς 
xai πόθεν, ὦ δέσπντα, ὁ τοῦτον ἡμῖν τὸν θᾳσαυρὸν 


᾿φανερώσας τὴν τήµερον; Καὶ ὁ Κωνστάντιος 'O τῆς 


Ἀχαῖας, ἔφη, ἐπίσχοπος, ὁ νῦν ἐφορεύων ἐν Πά- 
τραις * ἀλλ’ ἄπιθι, ἀνδρῶν ἄριστε, xal xb τάχας àv 


(a) Epigramma!a hiec, mendosissime edita, emendavit Boivinas ad Gregoram ex codd. Coislin, Ejus emendatio- 


bihus usi sumus. Epi 


(5) Patrologice tom. XCVI, col. 1265 C. 


111 


JOANNIS ZONARUE 


TUS 


γαμετὴν ἠτύχησε, μαλθακόν ὕντα, xal và. πρὺς ἀφροδίτην νωθέστερον, Ux νόσων τε xal ix φύσεως. 00: 
κατὰ βαχὺ φθίνουσα , τοῦ Κωνσταντίου προτέθνηκεν, ἅπαις διὰ βίου µείνασα d; δὲ τινες λέγχουσι, xai 
μητρημανίας (00) νοσγματι περιπεσοῦσα ἐξέλιπαδ. Λέγεται δὲ xal πρὸς τὸ ἱππεύειν xal ἀχοντίζειν nip. 
Σέξι: ὁ Κωνστάντιος εἶναι, xaX λόγοις ὠμιληχέναι (07), ὡς καὶ ἔπος δύνασθαι συντιθέγαι. 


ΧΙ. Obitu. Constantii uuntiato, legiones Julia- A 


num ketis acclamationibus Augustum consaluta- 
runt. Verum ille regio habitu mutato, et lugubri 
sumpto, tristitiam pra se ferens, ob inrperatoris 
funus, de more publicum luctum indixit. Deinde 
Byzantium profectum, et senatus οἱ populus ob- 
viam progressi , faustis ominibus in regiam de- 
duxerunt. Πα suscepta imperii administratione, 
cum Constantii corpus (conditum, id est, in πο 
Sanctorum Apostolorum) ab illius legionibus iu 
curru Constantinopolim deduceretur, amoto diade- 
niate obviam egressus idque prosecutus est. Multos 
aulicos sustulit, multos relegavit, bonis eorum 
confiscatis. Ae c:leris imperii curis, etiam juris 
dicundi munus adjunxit. Cum autem aliquando 
q"odam peculatus reo, qui crimen negabat, pro 
tribunali sederet, dicente accusatore : Quis. illius 
criminis ponas dalit, si rco infirias ire proderit ? 
respondit : Et quis insons erit , si accusatori, cri- 
: mine non probato, fides habeatur ? Respondit. et 
legatis, a variis gentibus ad Constanüum missis, et 
legiones recensuit, et magnam parterm ἱπρογα- 
torii comitatus dimisit. Cum tonsorem quxrerct, 
el ad eum Constantii tonsor sumptuoso ornatu 
accessisset : tonsorem se quizesivisse, non senato- 
rem, dicens, dimisit hominem. Coquum itein 
imperatorium in splendidiore veste quam pro 
minis'erio conspicatus, suo coquo qui pro artis 
conditione ornatus erat, accersi'o, eos qui aderant, 


rogal : utrum. coquo similem judicent? qui cum C 


vilius cultum dixissent, alterum repudiavit. Hzc 
faciehat gloriolm causa, ut frugi homo et germanus 
philosophus haberetnr, Donativo militibus dato, 
bellum Persicum apparabat. Rerum potitus firma- 
tque imperio, statim in evidentem paganismum 
erupit. Nam christianismum (ut supra dictum 
est) jam ante abjurarat, neque tamen proferre in 
publicum impietatis partum 2usus fuerat. Fertur 
enim, cum imperii cupiditatem tanquam ignem 
$ub cineribus alerct animo, vates et prasstigiatores 


ΙΒ’. ἸΑγγελθείσης δὲ Ἱουλιανῷ τῆς τοῦ Κων. 
σταντίου τελευ-ῆ-, τὰ μὲν στρατεύματα Αὔγουσω 
αὐτὸν ἀνευφήμησαν, ἐχεῖνος δὲ τὸ βασιλικὸν él. 
Ψας σχῖμα, xal πενθῆρει λαδὼν, σχυθρωκάζων 
Gro. Καὶ δηµότιον ἐπὶ τῷ τελευτῄσαντι βᾳασὺεῖ 
xat' ἔθος πεποίηκε πένθος. Εἶτα ἐπὶ τὸ Βνοάντο 
ὥρμησε' xat οἱ προσυπέντησε (08) xal ἡ σύγλττι: 
χα) ὁ δηυος, καὶ σὺν εὐφήμοις φωναῖς προηλθεν εἰς c 
βασίλεια, xal τῆς τῶν κοινῶν διοικήσεως ἥψατο, Τὸ 
6 τοῦ Κωνσταντίου σῶμα τὸ σὺν ἑχείνῳ στρι- 
τιωτικὸν, καὶ οἱ ἄρχοντες, Em Αχῆματο; εἰς Kov. 
σταντινούπολιν διεκόµισαν' ᾧ ὁ ἹἸουλιανὸς por 
υπήντησε καὶ προέπεµγε, περιελόμενος τς xe 
φαλῆς, τὸ διάδηµα (09). Κατετέθη δὲ 6 τοῦ τελεν- 
τήσαντος νεχρὸς αὑτοκράτορος Lv εφ τῶν 'Aylu 
Αποστόλων ναῷ, Πολλοὺς δὲ τῶν περὶ τὰ βασΏε 
ὁ Ἰουλιανὸς τοὺς μὲν ἀνεῖλε, τοὺς δὲ ὑπερώρισε xi 
τῶν οὐσιῶν ἀπεστέρησε. "aig δὲ λοιπαῖς τῆς ῥᾳ1- 
λείας διοιχήσεσι, καὶ τὸ δικάνειν συνέταττε, Di 
γοῦν δικάζων τινὶ χεχλοφέναι χατηγορουμένῳ δηµό. 
σια χρήματα, xal τὴν xXortv ἀρνουμένῳ, ἐπεὶ ὁ 
κατήγορος, Tíc, ἔφη, Bac iAso, ἐπ ἐ)κ.λήμαει Car 
ὑπόσχῃμ. εἰ ἐξ ἀρνήσεως ozsAotrco οἱ ἀἰσιώμεγοι, 
ἐχεῖνος ἀνταπεχρίνατο Καὶ τίς ἔσται ἀγαίτιος, 
εἰ ἐ1έγχων rev πιστεύοι»το οἱ κατήγεροι, 
Ἐχρημάτιτε δὲ xal πρέσθεσιν, ix. διαφόρων lw 
σταλεῖσι πρὸς «hw Κωνστάντιον. Καὶ τὰ στρατεν- 
pata δὲ ἐπεσχέπτετο xal ἐξήτανε * τὸ πολύ τε ttj 
βασιλιχῆς θεραπείας ἀπεπέμφατο. Κουρία [9 
τε ζητήσας, ὡς προσῆλθεν αὐτῷ τοῦ Κωνσωτο 
χουρεὺς πολυτελῶς ἑσταλμένος, «ουρέα ζητεῖν εἶπεν, 
ἀλλ) οὐ ουγκλητικὺν, xai αὐτὸν ἀπεπέμφαιο, Καὶ 
μάγειρον δὲ τῶν βασιλικῶν ἐν ἐσθῆτι λαμαρίῃ 
τῆς ὑπουρχίας αὑτοῦ θεασάµενος, xal τὸν leve 
μετεπέμφατο μάχγειρον χατὰ μάχειρο ἑσταλμίνον 
xa: Πρετο τοὺς παρόντας πότερον αὐτῶν κρίνοιεν ἂν 
μαγείρῳ προσεοιχέναι; τῶν δὲ τὸν εὐτελῶς εἰπόντον 
ἑσχευασμένον, παρητήσατο τὸν λοιπόν. Tous ὃ 
ἐποίει δόξαν «θηρῶν ἐκ τοῦ δοχεῖν ἀπέριττο, yl 
ὄντως φιλόσοφος. "Tol; στρατιώταις δὲ Gras 


Yarie lectiones et note. 


Κωνσταυτινουπόλει go: τὴν τούτου ἀνακομιδὴν ποίη- D mereatur. disertus, etc. 


σον. Ταῦτα ἀχούσας παρὰ βασιλέως ὁ μέγας 'Apzé- 
pioz, την ἐπὶ τοὺς ἁποστόλους 655v ἑπορεύστο, τὰ 
τούτων ἀναχομισόμενος ἅγια * λείφῴανα. ἃ δὴ xol 
µάλα Οαυμασίως ἀνακομισάμενος. ἐν τῷ παρὰ τοῦ 
Κωνσταντίου àx βάθρων ἑξο,χοδημηθέντι ναῷ, ἐπὶ 
τῷ τῶν ἁπο7τήλων ὀνόματι. παρὰ τῷ τοῦ πατρὸς 
τάφῳ ταῦτα κχτέθετο. Καὶ γέρας τε αὐτῷ τῆς λει- 
τουργίας ó βασιλεὺς, δεηθέντων τῶν ἐπισχόπων, τὴν 
τῆς Λ]γύπτου παρέσχε ἀρχίν. 

(66) Μητροµαγίας. Philostorg. lib. 1ν, eap Τ. 

(67) Kal «όγοις ὠμ';.Ίηχέναι. 1d de. Constantii 
eruditione prz csteris testatur Lucifer Calaritanus 
| b. Moriendum esse pro Dei lilio, p. 529 : Nossuwmus 
tur.tum sacras scientes litteras, noster sermo est com- 
niknis; contra vester politus, ornatus, qui ctiam dici 


63) Kai ol προϊπήντησε. Marcellinus, lib. xut 
uud Esceptus igitur tertio Iduum  Decembriem 
verecundís senatus. officiis, et populurium enum 
plausibus , stipatusque armalorufa et fogatort 
agminibus, velut acie ducebatur. instrucla, εἰδ. - 

(69) Τῆς xepaAne τὸ διάδη(να. M ipsum M 
dunt Philostorgius, |. vi, c. 6, ct alii quos ad € 
laudat Gottofredus. mi 

(70) Κουρέα. Marcellinus, lib. xxt : paria 
iisdem diebus, ul ad demendum imperatoris Μη 
tonsor venire preceptus, introiret quidam ami i 
vestitus ; quo viso, Julianus obsiupuil ; Ego, X» 
non rationalem jussi, sed lonsorem acciri. 
cratem et Cedrenum, 














1149 


ANNALIUM LIB. ΧΙ]. 


1150 


ypt uasa, εἰς τὸν χατὰ Πε ρσῶν ἑτοιμάζετο πόλεμο». A consuluisse : Num eo potiturus esset? quorum cor- 


Αὑτοχράτωρ δὲ γεγονὼς, xaX ἑαυτῷ τὴν ἀρχὴν xpa- - 


τυνάµενος, αὐτίχα ti; προῦπτον ἑξεῤῥάγη Ἑλλτ- 
v σµόν (11). Ἐξωμόβσατο μὶν γὰρ χαὶ πρότερον, 
ὧς εἴρηται, τὰ Χριστιανῶν *. οὗ phy el; τοὐμφανὶς 
Ev pr Eat την ὠδῖνα τῆς ἀσεβείας ἑτόλμησε, Λέγεται 
Y^pi12) ὅτι ἔρωτα τρέχων τῆς ῥασιλείᾳχς, xai dx 
ὑπὸ σποδιᾷ τοῦτον πρύπτων iv τῇ duyf, µάντεσι 
προσῄει χαὶ Υόησιν, el τοῦ χράτους τεύξεται πυν- 
θανόμενος. Καὶ παρ᾽ ixelvov δ.έφθαρτο χαὶ µετήνε- 
t5 εἷς Ἑλληνισμόν. Τνχὼν δὲ τοῦ χράτους τοῖς 


ἁεφίχτοις χρίµασι τοῦ θεοῦ, πολλοὺς εἰργάσατο. 


μάρτυρας. Οὕτω γὰρ ἐξεμάνη κατὰ Χειστιανῶν, 
ὧς χαὶ χωλύειν αὐτοὺς µαθηµάτων µετέχειν (75) 
"Ἑλληνιχῶν, μὴ δεῖν λέγων μύθους αὐτὰ ὀνομάζον- 
τάς τὰ xai διαθάλλοντας τῆς ἐξ αὐτῶν ὠφελείας 
ἑταπολαύειν, xa* δι αὐτῶν ὀπλίσεσθαι xat' αὐτῶν, 
"ΌὉθεν τῶν παίδων τῶν Χριστωνύμων εἰργομένων 
µετιέναι τοὺς ποιητὰς, ὁ ᾽Απολλινάριος (15) λέγεται 
εἰς τὴν τοῦ Ταλτῆρος ὀρμτθῆναι παράφρασιν, xal 
ὁ μέγας ἓν θεολογίᾳ Γρηγόριος, εἰς τὴν ποίησιν τῶν 
ἑπυν, (vw ἀντὶ τῶν 'Ελληνικῶν µαθηµάτων ταῦθ’ 
ol dot µανθάνοντες, τήν τε γλῶσσαν ἑξελληνίζωνται 
xal τὰ µέτρα διδάσχωνται. Οὗτος καὶ τὸν ἐν Ἱερο- 
σολύμοις (75) ἀνεγεῖραι ναὺν τοῖς Ἰουδαίοις ἐπ- 
&- prie. Κἀχείνων σπουδῇ πολλῇ xal µεγάλαις δαπά- 
ναις τῆς οἰχοδομῆς ἁρξαμένων, χαὶ ὀρύττειν τὴν 
γην εἰς χαταδθολὴν θεμελίων ἐπιχειρρύντων, πῦρ 
λέγεται τῶν ὀρυγμάτων ἁθρόον ἀναδιδόμενον χατα- 


ruptelis, ad gentilium impietatem est relapsus. 
Voti compos factus, arcano Dei 98$ consilio, mul- 
tos martyres reddidit, Nam tanto furore fuit erga 
Christianos percitus, ut eis Grzcas disciplinas in- 
tercideret : neque enim decere, quas pro fabulis 
traducerent, ex eis utilitatem capere, et armis 
inde petitis oppugnare. Cum igitur nominis chrí- 
siiani pueri lectione poetarum prohiberentur , fet- 
tur Apollinaris Psalterii parapbhrasim aggressus, 
et magnus in theologia Gregorius versus coepisse 
scribere, ut pueri pro Grzccis disciplinis illa dis- 
centes, eL. Grace lingus et carminum peritiam 
consequerentur. ldem  Judeis Hierosolymitani 
templi ipstaurandi potestatem dedit: qui cum 
multo studio et magnis sumptibus zdificationem 
aggressi, ad fundamenta jacienda terram effode- 
rent , copiosus iguis e fossis erupisse perhibetur, 
et operarios combussisse, ut a structura desistere 
cogerentur. Eusebium eunuchum, ut Galli frateis 
perimendi auctorem, occidit, reliquos eunuchos pa- 
latio exegit. Cum. aliquando juxta Chelcedonem 
ambuleret, urbis ilius episcopus Maris, hominem 
pestilentem et Christi desertorem , eum vocavit. 
Αι ille patientiam simulans : Abi, inquil, miser , et 
oculorum tuorum. cladem deplorato ; nam lippitu- * 


dine laborabat. Tum Maris : Gratias , inquit, ago, 


Servatori meo ChriMo, quod eam mei rationem ha- 
buit, ut ne tuam impiam el impudentissimam [aciem 


φλέγειν τοὺς σχάπτοντας, ὡς ἀναγχασθῆναι αὐτοὺς C. intuerer. Persis bellum illaturum Tarsi  jllustri 


^f; οἰχοδομῆς ἁποσχέσθαι. Εὐσέδιον 63 τὸν εὐνοῦ- 
Xov ὡς τὸν φόνον τοῦ ἀδελφοῦ αὐτοῦ τοῦ Γάλλου 
χατεργασἆάμενον ἔχτεινε, καὶ τοὺς ἄλλους πάντας 
εὐνούχους τοῦ παλατίου ἐξήλατε. Διιόντα δὲ ποτε 
τὸν παραθάτην περὶ Χαλχηδόνα, ὁ ταύτης ἑἐπίσχο- 
πος 1ίάρις (76) ἀλάστορα αὐτὸν xaX ἀρνησίχριστον 
ἑχάλει. Ὁ δὲ τὸ ἀνεξίκαχον προσποιούµενος, Απιθι, 
εἶπε, ταλαΐπωρε, καὶ dxoxAalov σου τῶν ὁὀμμά- 
των τἡν πήρωσιν * 1v γὰρ πάσχων ταύτην ἐξ ἐπι- 
χύσεως. '0 δὲ, Εὐχαριστῷ τῷ Σωτῆρί µου Χριστῷ, 
ἀντεπήνεγχεν, ὅτι µου προεμηθεύσατο μὴ ἰδαῖν 
σου τὸ ἀσεδέστατον» xal ἀγαιδέστατον πρόσ- 
ὠ5οΥ. Κατὰ Περσῶν δὶ τὴν στρατιὰν χινῄσαν χατἠν- 


urbe Cilicie, convenit Artemius sacerdos /Escula- 


| pii, cujus templum /Egis erat, celebri et ipsa 


ejusdem provincie urbe, columnas ab eo petens, 
quas Christianorum antistes cx ea πάς abstulisset, 
ac suam zdem illis inzdificasset, eodem restitui : 
id desertor ille, statim sumptibus episcopi ficri 
jubet. Pagani, cum magnis sum;libus et laboribus 
unam columnam deimolili essent, et usque ad 
limen januz ecclesi? cum machinis pertraxissent, 
ac longo tempore ulterius promovere non possent, 
ea relicta discesserunt : quam episcopus post Ju- 
liani interitum facillime levatam, in pristinum 
locum reposuit. Julianus cum Antiochie Daphnen 


Varia lectiones et nola. 


(11) Αὐτίκα εἰς προύατον ἐξεῤῥάγη "EJAnri- D Proinde is est hierophan.es, quem vatem οἱ prae- 


cqór. Eunapius in Maximo : Πεμφθεὶς δὲ Καΐσαρ 
ks Γαλατίας, οὐχ ἵνα βᾳσιλεύῃ τῶν ἑχείνῃ µόνον, 
ἁλλ ἵνα kv τῇ βασ.λείᾳ διαφθαρῇ, παρὰ δόξαν ἅπα- 
σαν ἐχ τῆς τῶν θεῶν προνοίας ἀνήνεγχεν, πάντας 
μὲν λανθάνων ὅτι θεραπεύει θεούς. 

(72) Λέγεται γάρ. Ex his illustratur Eunapius 
in Maximo : Τότε δὲ ὁ μὲν Ἱρυλιανὰς tip θειοτάτῳ 
ἱεροφάντων συγγενόµενος, xat τῆς ἐχεῖθεν σοφίας 
ἁἀρυσάμενος χανδὸν, ὁ μὲν ὑπὸ τὸν Κωνστάντιον 
ἁ πήγετο σφοδρῶς, ὡς παραθασιλεὺς εἰς τὸν Καΐσα- 
pa. Infra : 15v ἱεροφάντην µεταχαλέσας ix. τῆς 
Ελλάδος, x2! σὺν ἐχείνῳ τινά µύόνοις γνώριµα δια- 
σεραξάµενος, ἐπὶ τὴν χαθαίρεαιν ἠγέρθη τῆς Κων- 
σταντίου τυραννίδος. Mox : Ὡς δ' οὖν χαθεῖλε τὴν 
ευραγνίδα Κωνσταντίου, καὶ τὸν ἱεροφάντην ἀπέ- 
πεμφεν ἐπὶ τὴν Ἑλλάδα, καΏάπερ θεόν τινα, 


stigiatorem vocat Zonaras. 
(73) Μαθημάτων μετέχει’. Socrat. ]. m, c. 1t, 
14 ; Theodoret. |. i1, c. 8 ; Niceph. lib. x, cap. 4, 


. 25. 
(74) Απο.]ιγάριος. Soctat. lib. i, ο. 14. — 
(73) Οὗτος xal τὸν ἐν Ἱεροσο-ύμοις. Philo- 

storgius, lib. vii, cap. 9 οἱ 14: Socrates, lib. 1, 

cap. 17: Tbeodoret. l. 11, c. 17; Sozomen. l. v, 

c. 21; Nicephor. ]. x, c. 532; ltufinus, |. 1, ο. ὀδ, 

59, preter Ammianum, Jib. xxii; Ambrosium, 

epist. 29, ad Theodosium ; Chrysostomum, Grego- 

rium Nazianzenum, etc. 
(70) Mdpic. Seu Mápq; uti ab áliis nuncupatur . 

id hausit a Socrate, ]. iu c. 10; Sozoimeno, |. v, 

€. 4, el aliis scriptoribus ecclesiasticis. 


151 


JOANNIS ZONAR.E 


1122 


[requentaret, in qua. semulacrum Apollinis miri- A τησεν εἰς Ταραὺν της Κιλιχίας πόλιν ἑτιφανῖ : 


fieze artis dedicatum erat, crebroque sacrilicaret : 
Antiocheni victimarium, non imperatorem ad se 
venisse per jocum dicebant : et quia promissam 
alebst barbam, hircum nominabant, 90 et ad 
nectendos funes aptam essc diceliant. Hle vieissim 
corum stultitiam , mollitiem et delicias perstrin- 
gens : Λο πι, inquit, Antiochenis barbam"meam. ad 
[unes nectendos. prebere, ne manus. illorum. cjus 
asperitate allerantur : cdita etiam contra illos ora» 
tione, qux Antiochica seu Misopogon, a barbe 


ódio, inscribitur. Αι Daphnzo Apollini integras . 


hecatombas,. oraculi iinpetraudi ergo , immolabat. 
Ut autem mutur erat simulicrum, aditui , Silen- 
tii causa quaesita, respondent, ob cadavera illie 
sila tacere statuam. Eraut enim illic cum aliorum 
martyrum, jum sancii Babyle reliquie condit. 
O:nnes igitur inde removeri cum jussisset , noetu 
e sedes οἱ statua, Daphne de coclo tacta conflagra- 
runt. Eam calamitatem Christianorum | insidiis 
acceptam ferens ho:uo pestilens , per furorem ec- 
clerias eorum claudi jubet, magaum Artemium 
[ro Clristiono, supplicio afficit, cum ei Calli cz- 
des crimini daretur. Item presbyteri Eugenius οἱ 
Macarius martyrii coronas ab illo acceperunt : 
neenon legati e. Persia ad eum missi Manuel , Sa» 
bel, Ismael, ct alii multi. 


ἔνθα γενοµένψ Αρτέμιος προσῇῄλθεν 6 τοῦ "Aaxir- 
πιοῦ ἱερεύς. "Hv γὰρ ἐν Aiyal; (πόλες δὲ καὶ αὗται 
τῆς Κιλιχίας περίφημος) Ασχλητιοῦ ἱερὸν, xe 
ἔτησεν αὐτὸν τοὺς Χίονας, o0; ἔτυχεν ἀφελόμενος 
ἐν τούτου τοῦ ἱεροῦ ὁ ἀρχιεραεὺς τοῦ λαοῦ ttv Xov 
στιανῶν , xal ἑἐπο.ιχκοδομῄσας αὐτοῖς οἴκεῖον ναὺ», 
ἀποκαταστῆσαι αὖθις τῷ ἱερῷ τοῦ ΑἈσχληπιου. K» 
ὁ παραθάτης αὑτίκα τοῦτο γενέσθαι πρασέταξε bazá- 
ναις τοῦ ἐπισχόπου. Μόλις οὖν οἱ Ἕλληνες xat πόνοι; 
πολλοῖς xal ἀναλώμαπι πλείστοι; E.a τῶν x:6vn 
καθξλόντες, xal µέχρι τῆς φλιᾶς τῆς πύλες τῖς 
ἐχκλησίας σὺν µηχανήμασιν ἀγαχόντε:, xol χρὀ.» 
mo) περαιτέρω προενεγκεῖν ἐχεῖνον οὖκ  tboyf- 
θησαν ΄ χαὶ χαταλιπόντες αὐτὸν ἀνεχώρτσαν. Tci 
δὲ ἸΙουλιανοῦ θανόντος, αὖθις σὐτὸν ὁ ἑπίσχοτο: 
ἀνορθώσας, ῥᾷστα εἰς tbv τόπον τὸν ἑαυτου kzzvi- 
γαγε. Vevopévou δὲ τοῦ Ἰουλιανοῦ εἰς ᾿Αύτιόχειαν, 
xal συνεχῶς προϊόντος εἰς τὸ τῆς Δάρντς χωρίον (11), 
ἐν ᾧ τοῦ ᾽Απόλλωνος ἄγαλμα, Epyov τι περὸς τέχνεν 
θαυμάσιον, ἵδρυτο, xaX θυσίας αὐτῷ ποιοῦντ.ς, e 
Αντιοχεῖς ἁποσχώπτοντες εἰς αὐτὸν, Θύτην ἕε- 
Υον (8), xai οὐ βασιλέα σφίσιν ἐπιδημῖσαι. Ks: 
διὰ τὸ χαθειµένον ἔχειν ἐχεῖνον τὸν πώγωνα, τρά- 


' yov αὑτὸν ὠνόμαζον (79) οἱ αὑτοὶ, xal πρὸς σχοίνωι 


πλοχὴν ἔλεγον αὑτὸν ἐπιτήδειον. 'O δὲ ἀντετισχώ- 
πτων αὐτοῖς εἰς βλαχείαν χαὶ θρύψιν xai τρυφερό 


τητα ἔλεγε M παρέχει τοῖς Ανειοχεῦσι τὸν πώγωνα εἰς σχοίνων π.λοκὴν, ἵνα μὴ τῇ τούτο 
τραχύσητι θ.1ιδεῖεν ul χεῖρες αὐτῶν: πρὸς οὓς καὶ λόγον ἔγραψεν ὃς ἐπιγέγραπται ᾽Αντιοχιχὸς, 8 Μι 
σοπώγων (80). Ἔθυς δὲ τῷ Δαφναίῳ ᾿Απόλλωνι ἑκατόμδας ὅλας, χρησμὸν ὁττῶν ἐξ αὐτοῦ. "Dz ὃ i» 
τὸ εἴδωλον Exstvo Χωφὸν, οἱ γἑωχόροι τὴν αἰτίαν τῆς σιωπῆς ἁπαιτούμενοι, διὰ τοὺς ἐχεξ χε:µένοις 
γεχροὺς σιωπᾶν τ) ἄγαλμα ἔλεγον. "σαν γὰρ ixel ἑτέρων τε μαρτύρων κείµενα λείψανα, xai τοῦ ἱερ;- 
μάρτυρος δὲ Βαδύλα (81). Πάντας τοίνυν µετατεθῆναι ἐχεῖθεν προαέταξεν ὁ Ἱουλιανός. "f; à 
μετηνέχθησαν, σχηπτὸς ἑνσκήψος νυχτὸς τῇ δάφνῃ xal τὸν vabv καὶ τὸ ἄγαλμα ἀπετέφρωσε». Οἰτθεὶς 
οὖν ἐξ ἐπιδουλῆς Χριστιανῶν γενέσθαι τὸν ἐμπρησμὸν ὁ ἁλάστωρ ἐχεῖνος, καὶ ἐχμανεὶς, τὰς τῶν 
πιστῶν ἐχχλησίας ἀπέκλεισεν. Ὑπ' αὐτοῦ xai ὁ μέγας Αρτέμιος (gl') ἐχολάσθη μὲν ὡς Χρ.στιανός 
ἐπήνεχτο δὶ αὐτῷ αἰτίσμα ὁ τοῦ Γάλλου qévo;, καὶ οἱ πρεσθύτεροι Εὐγένιος καὶ Μακάριος ὑπὸ τοῦτο, 
χολασθέάντες τῶν παρτυριχῶν στεφάνων κατηξιώθησαν ' xal ol ix Περσίδος πρὸς αὐτὸν σταλέν:ς 








πφεσθείας χάριν, Μανουὴλ, Σαθὲλ (82), καὶ Ἰσμαὴλ, καὶ πολλοὶ ἄλλοι. 


XII. Moto contra Persas exercitu ,^ principio 


ΙΓ’. Σερατεύσας δὲ (86) κατὰ Περσῶν, πρότερ» 


Varie lectiones et note. 
(77) Elc τὸ τῆς Δάρνης χωρίον. Nummos Con- (1 extentaus. angustos, εἰ barbam. pre ae {εγεκε hic- 


stantini argenteum ununt, zreum alterum, qui 
Constantiniane Daphnes nomina praeferunt, qui- 
dam ad Daphnen, amaonum — illud et ambitiosum 
, Antiochie suburbanum, uti loquitur Ammianus, lib. 
Xix, referri debere putant. Alii contra Daphnen 
castrum in Mosia ad ripam Danubii a Constantino 
exstructum, et a Justiniano rezdificatum, ut au- 
ctor est Procopius, lib. v De edif., cap. 7, a quo 
dicti balistarii Daphnenses, et Constantini Daphnen- 
965, de quibus Notitia imperii. Sed de Daphnensi 
palatio et luco, atque adeo Apollinis fano, multa 
commentatus est Jacobus Gottofredus ad |. 2 Cod. 
η. de aquzeductu. . 
(8 θύτην ἔ.1εγον. Ammianus, l. xxii, de Julia- 
no : Victimarius pro sacticola dicebatur, ad crebrita- 
teu hostiarum. alludentibus mulis. Ta. Helpidium 
comitem rerum privatarum sub eodem Juliano 
€1dlem de causa θύτην vocatum observat Philo- 
storgius, l. γι, ο. 10. . . 
(79) Tpdyov αὐτὸν ὠνόμαζον. Ammianus : Vi- 
delantur enim ut Cecrops, homo brevis, humeros 


cinanm, 

(80) ᾽Αγτιοχικὸς ἢ Μισοπώγων. Ammianus: 
Volumen composuit invectivum, quod  Antiochense, 
vel Misopogonem appellavit, probra civitatis infeusa 
menle dinumerans, addensque veritati complure. 

(81) ᾿Ἱερομάρτυρος τοῦ  Ba66Ja. Philoetorg.as, 
lib. vit eap. 8et 12; Niceplinrus, ]. x, cap. 99 
Thcophanes, pag. 42, ctc. 

(81*) 'O uéyac '"Aprépioc. Dux Alexandria, cujes 
rursum meminit in Constante, ut et Chronica 
Alerandr. p. 690; Theodoretus, l. 15, c. 17; e 
Niceph. 1. x, cap. 11. Πας festum agunt Grec 
90) Octob. Vide qux supra ex illius Vita obsena- 
mus in Constantio, et nostram CP. in zdibes 
sacris. 

(82) Marovi1, Za66A, etc. Vide Μοπαα et 5/8: 
axaria ad 17 Junii, quo horum sanctorum festum 
celebrant Gr:ci, οἱ quz observamus in »osia 
Constantinopoli, ubi de sacris zdibus. 

(85) Σερατεύσας 68. Joannes Malcla ex Chronico 
Eutycliani Cappadocis : Κατελθὼν ὁ αὐτὸς par 


ν 








1153 


ANNALIUM LIB. XIIT. 


1154 


μὲν ηὐτύχησε, xal πόλεις εἷλέ τινας, xal πολλοὺς A rem bene gerit, et quibusdam urbibus expugna- 


ἀνεὶλέ, xal λείας πολλῆς χαὶ αἰχμαλώτων ἐχράττσε, 
xai Ἠτησιφῶντα ῥἑπολιόβκει. Εἶτ᾽ ἀθρόον τῶν 
πραγμάτων αὐτῷ εἰς τὸ χεῖρον περιτραπέντων, αὐτός 
τε καὶ τοῦ, στῥατεύματος τὸ πλέον ἀπώλετο. Ob γὰρ 
Ηέρσαι ἀπογνόντες καὶ εἰς ὄλεθρον ἑαυτοὺς περιφανΏ 
συνωθεῖν ἑἐδονλεύοντο, ἵνα τι χατεργάσωνται τοὺς 
᾿Ρωμαίως ὅδινόν. Αύω γοῦν iv σχήµατι αὐτομό- 
Aw (84) τῷ βασιλεῖ προσεῤῥύησαν, xat νίκην αὐτῷ 
xatà Ηερσῶν, αἱ ἔποιτο αὐτοῖς, ἐπηγγέλλοντο. 
Ἐάυαι γὰρ αὐτῷ τὸν ποταμὸν συνεδούλευον, xal 
τὰς τριήρεις ἃς ἐπήγετο καταχαῦσαι, xal τὰ ἅλια 
πλοία τὰ φορτηΥὰ, ἵνα μὴ τούτοις οἱ πολέμιοι χρἠ- 
σωνται * αὐτῶν δ᾽ Ἠγουμένων δι) ἑτέρων ὁδῶν δια- 
γαγεῖν τὰ στρατεύματα  ἀχινδύνως τε καὶ bv ὁλί- 
You τὰ τῆς Περασίδος Χχατειληφέναι ἑνδότερα, xal 
εὐμαρῶς χνυριεῦσαι αὐτῆς. Τούτοις φρενοθλαθώῶς ὁ 
ἁλιτήριος ixelvo; πεισθεὶς, xal ταῦτα πολλῶν λεγόνα 
των (85) αὐτῷ, xal αὑτοῦ τοῦ Ὁρμίσδου, δόλον 
εἶναι τὸ πρᾶγμα, πὺρ ἑνέδαλε (86) ταῖς νανσί’ xal 
πλὴν δυοχαίδεχα, τὰς πάσας χατέχαυσεν. "σαν δὲ 
τριἠρεις μὲν ἑπταχόσιαι, φορτηγοὶ δὲ τετραχόσιαι. 
΄Ηδη δὲ ἐχείνων ἑχκτεφρωθεισῶν, Enel πολλοὶ τῶν τα- 
ξιαρχῶν ἑνέδραν xal δόλων ἑνίσταντο elvat τὰ παρὰ 
τῶν αὐτομόλων ἐχείνων λεγόμενα, μόλις που κατένευ- 
σεν ἑτασθῆναι (87) τοὺς ψευδαυτοµόλους * ot ἐκδοθέν- 
τες βασάνοις ἐξέφηναν «b ἀπόῤῥητον, Οἱ μὲν οὖν οὕτως 
ἁ πατηθῆναί φασι τὸν Ἰουλιανόν. Οἱ δὲ ἀπειπάμενόν 
φασι πρὺς τὴν Κτησιφῶντος πολιορχίαν δι’ ὀχυρότητα, 


χαὶ ὅτι xal τῷ στρατεύµατι τὰ ἀναγχαῖα ἐπέλιπον, C 


ἑπανόδου pvnoÜ0nvai* ἀπιοῦσι δὲ ἐπιφανῆναι τοὺς 
Πέρσας ὄπισθεν, xol τοὺς οὐραγοῦντας ταράττειν * 
τοὺς Γάλλους (88) à ὀπισθοφυλαχοῦντας, ἀντιτάξα- 
σθαι τοῖς πολεµί.ις Υενναιότερον, καὶ πολλοὺς αὐτῶν 
ἀνελεῖν, οὐ τῶν τυχόντων µόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν 
παρ’ ἀχείνοις ἐπιφανῶν. Ἐνδείᾳ δὲ τῶν ἐπιτηδέίων 
οἱ ᾿Ρωμαῖοι σφοδρῶς ἐπιέξοντο. Ἱουλιανὸς δ᾽ ἐν 
ἀπορίᾳ τοῦ τί δεῖ πράττει» xal ὅθεν Exaviévat χρεὼν 
χαταστὰ:, esso διὰ τῆς ὀρεινῆς τὴν πορείαν movf- 
σχσθαι. Ἴουτο οἱ Πέρσαι χατανοίσαντες, xal εἰς 
ταὑτὸν ἀθροισθέντες, τοῖς ᾿Ῥωμαίοις ἐπέθεντο, xal 
κατὰ μὲν τὸ εὐώνυμον χέρας ἑκράτουν ol Ῥωμαῖοι" 
κατὰ δὲ γε τὸ δεξὼν ἠλαττοῦντο. "O γνεὺς Ἴουλια» 
vba ἀμύνειν τοῖς ἠττωμένοις Ἠπείγετο. Ἔτνχε ὃδ 


tis, multis interfeetis. multis captis, magnaque 
preda paria, Ctesipbontem obsidet. Tum subito 
conversa in deterius fortuna, et ipse et maxima 
pars exercitua perit. Nam Pers: quidem, desperata 
salute, ruere in manifestum interitum destinarant, 
ut cladem aliquam Romanis inferrent. Itaque duo 
pro transfugis ad imperatorem se conferunt, vi- 
ctoriam Persarum pollicentes, si omisso fluvio, et 
wriremibus, cricrisque navibus onerariis quas 
addusisseL incensis, ne hostibus usui essenl, ipsos 


. sequeretur. Nam per alias vias exercitum tradu- 


cturos, ut sine discrimine et compendio in Persidis 
intima penetrarel, caque facile potiretur. ilis sce- 
lestus iHe vesano animo persuasus, quamvis multi 


B atque ipse lHormisda dolum subesse dicerent, 


e 


ignem injicit navibus, omnes, duo:!ecim exceptis, 
cremat , cum triremes  septingente, onerariis 
quadringente essent. lis jam in cineres redactis, 
cum multi ex. tribunis asseverarent— illa dolo 
dici a traus'ugis , vix tandem consensit, ut. quacs- 
lio de iis haberetur, qui in tormentis 9" arcanum 
confessi sunt. Quidam igitur sic deceptum esse 
ferunt Julianum. Alii dicunt desperata Ctesiphon- 
tis ob munitiones expuguatione, cum exercitus 
etiam penuria commeatus laboraret, reditum 
adornasse: abeuntes, Persas a tergo invasisse ct 
extremum agmen turbasse. Gallos autem qui in 
subsidiis essent, furliter restiiisse hostibus, et 
multos eorum czcidisse, nec plebeios duntaxat, 
sed proceres etiain. Sed quia Romani commeatus 
inopia vehemente? premerentur, Julianum inopeui 
consilii, quid agendum , el qua redeundum essct , 
tandem per montana iler iptendisse. Quo Persas 
animadverso, coactis in unum copiis Kowanos 
invasisse, qui in sinistro cornu superiores, in . 
dextro viucerentur. Julianum igitur suis laborau- 
tibus opem laturum, in conlertos hostes irruisse, 
et thorace cum ob pondus ium ob zstivi solis 
ardorem exuto, basta in latere percussum. Fertur 
autem, vehementi orto turbine , acrem illic densa 
caligine fuisse oppletum , ingentique pulvere a 
tantis exercitibus excitato, scivisse neminem ne- 
que ubi esset, neque quid ageret : ambiguum et 


ξιὰ βάρις καὶ τν ix τοῦ ἡλίου φλόγωσιν (θέρους D illud fuisse, unde Lasta qus Julianum icerat, 


Varie lectiones et note. 


λεὺς Ἰουλιανὺς μονὰς ts', ἐπὶ τὰ Περσικὰ µέρη διὰ 


τοῦ Εὐφράτου εἰσῆλθε, xal ἐπικρατῆς Ὑενόμενος, 
xai νιχήσας, πάντας παρέλαθεν, ἕως τῆς πόλεως 

τησιφώντος, ἔνθα xal ὁ βασιλεὺς Περσῶν ἐχάθη- 
το, &x&lvou φεύγοντος ἐπὶ τὰ µέρη τῶν ἠερσαρμε- 
νίων. . 

(84) "Ev σχήµαει αὐτομόλων. Chron. Eusebii : 
Ubi a quodam simulato perfuga ad deserta  perdu- 
-tus eum [ame el siti Apostata perdidisset exercitum, 
μέ inconsultius a suorum erraret, ogminibus, ab 
»bvio forte hostium equite conto ilia perjossus interitu. 
&dde Philostorgium, l. vi, c. 15; Theodor. ]. ii, 
-. 90 ; Sozomen. ]. vi, c. 4, et Gregor. Nazian. 1, 
;trnÀAtT. 


(85) Kal ταῦτα xoAAov Aeyórtov. Ammianus, 


lib. xxiv ; Parvi habitis vetantium dictis. 

(86) Hop ἐνέδα.ῖε. ldem Marcellinus : SubJectis 
ignibus exuri cunctas jusserat naves, prater minores 
xu, quas pro[uturas pagendis pontibus disposuit vehi 
carpentis. 

(87) Kacérevcer ἑτασθῆναι. Idcm Marcellinus 
ait (ortos perfugas aperte (asso se fe[ellisse. 

(88) Τοὺς I'áAAovc. Huc spectant quie de Gallis 
Juliano miliiantibus habet Ammianus, lib. xxv: cum 
Id pro muliis nosse sufficiet, exhortatum eum sim- 
plici concione militem Gallicanum, pruinis assuetum 
εί Rheno, pexagratis spatiis regionum extentis, per 
Tepentem Assyriam adusque confinia traxisse Me- 

orum. 


* 


1155 


JOANNIS ZONARJE 


1148 


venisset, ab a!iquove suorum; an ab hoste , an di- A γὰρ ἣν ὥρα) τὸν θώραχα ἑκδυτάμενος. Ἐν µέσοις o» 


vinitus emissa : nam et hzc, celebrantur. Quare 
aiunt, eum manantem ex vulnere sanguinem 
manu exceptum, in aerem sparsisse, Cum hoc 
dieto : Satiare, Nazarene. Ita ille, quemadmodum 
impie vixerat, sic animam violenter eructavit , 
cum biennium imperasset. Cadaver ejus milites 
Tarsum perlatum | in suburbio humarunt, cujus 
monumento hoc epigramma inscriptum fuit : 


Rez bonus et scis hellator fortis in arimis 
Julianus jacet hc ad. Cydni fluminis uudas : 
Dum [erus Euphrates οἱ Peraica te'a crueuti 
Μαγιΐ opus ceptosque negani inire triumphos. 


τοῖς πολεμίοις Ὑενόµενος, δόρατι βάλλεται κατὰ si; — 
πλευρᾶς. Λέγεται δὲ ὅτι τότε σφο)ροῦ ἐμπνεύσαντος | 
πνεύματος, ἀχλὺς βαθεῖα τοῦ ἀὲ;.ος τοῦ ἐχεῖ χατετε:. 
62310 (τὰ γὰρ πλήθη τῶν στρατευμάτων nobili. 
νουν xojtopv;v, ὡς μηδὲ γινώσχειν, οὐθ' Oxo dit 
οὔθ) ὅ τι πράττοιεν) ἄδηλον δὲ εἶναι ὅθευ ἡ aic 
πλήξασα αἰχμὴ κατ ἐχείνον ἐδέδλητο, εἴθ orbe; 
τῶν αὐτοῦ (89), εἴθ᾽ ὑπὸ πολεµίον, εἴτ' Ex θευτέρε; 
δυνάµεως (90) ' ἄδετα: γὰρ καὶ ταῦτα. à qua 
αὐτὸν Ex τοῦ χαταῤῥέοντος τοῦ τραύματος αἵματ, 
xol δεξάµενον τῇ χειρὶ καὶ τοῦ ἀέρος wn 
κατασχεδάσαντα, εἰπεῖν. Ιζορέσθητι, Ναζωραϊει!. 
Καὶ ὁ μὲν οὕτως ἀσεδῶς ζήσας βιαίως τὴν dt 





ἐξτρεύξατο, βασιλεύσας Έτη δύο. Τὸ δὲ σῶμα αὐτοῦ ἡ στρατιὰ cl; Tapsbv τῆς Κιλιχίας χοµίσασ: Ενα | 

àv προαστείῳ (92) τῆς πόλεως ᾿ οὗ τῷ τάφῳ xai τόδε τὸ ἐπίγραμμα ἐπεγράφη * 
Κύδνῳ ἐπ᾽ ἀργυρόεντι ἀπ᾿ Εὐφράταο (95) ῥοάων 
Περσίδυς ἐκ }αἷης ἀτελευτήτῳ ἐπὶ Epyo - 
Kwricac στρατι]ν τὸ δὲ IovAiaréc .ldxye capa 
Αμϕέτερον, βασιλεύς τ) ἀγαθὲς, x(arepóc c αἱχμητής 


Post in reginam urbium translatum est. Gloriz cu- p Ὕστερον δὲ ἀνεχομίσθη εἰς τὴν βααιλίδα τῶν z7 


piditate infflammatus fuit, levibus etiam e rebus 
laudis captator : errantem admoneri se ab amicis 
a:quo ferebat animo : omnis generis disciplinis eru- 
ditus, prassertim vulgo minus cognitis. In victu ita 
temperans, ut et naturalia illa, ructus, inquam, et 
spuia fere evitaret. Dicebat enim, philosopho, 28 
si fieri posset, ne respirandum quidem esse. Aiunt 
eum in somnis Antiocha vidisse juvenem quem- 
dam flavo capillo, qui diceret, ei in Phrygia 110 
riendum esse. Ictum igitur, iis qui aderant roga- 
tis quomodo locus ille vocaretur , ut appellari 
Phrygiam audiert, exelamasse : O sol, Julianum 
perdidisti Preterea ferunt, obitum. ejus, eodein 
quo periit die, Antiochi fuisse cognitum. Nam 


Varie lectiones et roto. 


λεω» (94). "Hy 9' &xeivoz περὶ δέξαν ἑπτωαμεν., | 
xai ἐπὶ τοῖς τυχοῦσιν ἑπαινεῖσθαι βουλόμενος i. 
Ἐφ' οἷς 6 ἐσφάλλετο, διορθούµενος παρὰ τῶν τών 
οὐχ ἤχθετο. "Hv δὲ xat παντοδαπῆς σοφίας μετ; 
χὼς, καὶ μάλιστα τῆς περιττοτέρας (06)* zip à 
τὴν δίχιιαν (07) ἐγκρατῆς, ὥστε xol τὰ quzu 
ταῦτα δ.αφυγγάνειν, ὡς μάλιστα, ἐρυγὰς xii 1, 
ἐχκρίσεις τὰς διὰ στόματος. Ἔλεγε  yptyn vo 
Φφιλέσοφον, εἰ οἳύν τε, μηδὲ ἀναπνεῖν. Φασὶ oa 
ἐν Αντ οχκείᾳ ὕντα ὄναρ ἰδεῖν, ξανθὸν τὸν 102 
νεανίαν εἰρηχότα αὐτῷ ὡς "Ev Φρυγίᾳ τν 
σε δεῖ. Ὅτε γούν ἐπλήγη, ἤρετο τοὺς παρόντες i 
ὁ τόπος χαλεῖτο. Ὡς δ' ἤχουε Φρυγίαν (98) αν 
σθαι αὐτὸν, ἀνέχραξεν, "D TjÀw, ἀπώ]εσας hr. 





(89) ΕΙθ' ὑπότινος τῶν αὐτοῦ. Amwmianus,l. ϱ ᾽Αμϕότερον βασιλεύς τ’ ἀγαθὸς χρατερός τᾱ- 


xxv: Audierant enim ipsi quoque referentibus trans- 
fugis, rumore jactato incerto, Julianum telo cecidisse 
ltomano. lta ctiam Philostorg. |. vii, c. 19; Socrat. 
1. ut, c. 18, ctc. 

(90) Εἴτ' ἐκ θειοτέρας δυγἁµεως. Tangit hoc 
loco Zonaras quorumdam scriptorum, de quibus 
egimus in stemmate Constantiniano, sententiam, 
Julianum scilicet a sancto Mercurio lancea perlos- 
Sui, tradentium ; in quibus prasstat legere Joan- 
ncm Malelam Antiochenum, a quo hausit quz lha- 
bet Chronicon Alexandrinum. Georgius Hamartolus 
in Chron. ms. Πλανώμενος οὖν ὁ Xab;, xai σ;όδρα 
διαφθειρόµενος, εὗρον ἐξάπινα xelpevoy τὸν θεῄλα- 
τον’ ἐξ ἀφανοῦς γὰρ &xóvttov φέρουσιν xav' αὑτοῦ, 
χα) διὰἠ τοῦ βραχίονος εἰς τὴν πλευρὰν διαδραμὸὺν 
ε:σέδνυ, ἐξ fic πληγῆς τὸν Blov χατέστρεφεν, ἀδήλου 
τοῦ ἀνελόντος αὑτοῦ γενομένου” xal τὸν μὲν "ijv. δι- 
χαίαν ἐχείνην ἑπενεγχόντα πληγὴν, οὐδδὶς ἔγνω 
Γρ yai τῆς σήμερον ὅμως δὲ, εἴτε ἄνθρωπο;, εἴτε 

(Ύελ.ς τοῦτο δέδραχε, τοῦ θείου νεύματος ὑπηρέ- 
της Υέγονεν. 

(91) Κυρέσθητι, Natopais. lta codd. omnes. Αἱ 
Philostorgius hzc ad solem jactasse verba ait. 

(92) Προαστείῳ. Zosimus, lib. 10, p. 753 : "Ev 
τινι "Tapacü προαστείῳ. Inscriptonem. vero sepul- 
cri paulo aliter recitat idem Zosimus : 


Ἰουλιανὺς µετὰ Τίγριν ἀγάῤῥοον ἐνθάδε χεῖται, 


D tenacius utebatur. Namque in pace vica. n? 


[ωσάν 

(95) Εὐρράταο. Ita codex Regius : alii tres E- 
«ρῆταο. | 

(94) Elc τὴν Bac:A(6a πόλεων. Cbronicn n. 
ab Adamo ad Leonem Philosoph. 'Azexis 
αὖθις εἰς Κωναταντινούπολιν, xal ἑτέθη bbs odi 
τοῦ Ἰ.θ ανοῦ ἓν λάρναχι πορφυρέῳ xvi pes 
μετὰ Ἑλένης τῆς θυγατρὲς τοῦ Κωνσταντίνα 
γυναικὺς αὐτοῦ. 

(95) 'Exi τοῖς τυχυῦσιν ἐπαιγεῖσθαι fcvle 
µεγος. ΔΙΠΗΠΙΙΔΠΙ6, lib. xxv de Juliano: Vulg pla 
aibus (σίκς, laudum etiam ez minimis reu uit 
perans appetitor, elc. 

(96) Καὶ μάλιστα τῆς zepircorápac, lone 
Studiosus cognilionum omnim. 

(97) Περὶ δὲ τὴν δίωιταν. Ammianns: Bx r* 
tem lemperantia genus crescebat in maj, jn 
parcimonia ciborum οἱ somni, quibus domi. (rit 


sarumque Lenuitas erat recte noscentibus admiruMh 
etc., ubi pluribus iu Juliani praclaras anim dont 
excurrit. | 

(98) Φρυγίακ. ᾿Ασίαν habet hoc lece bare 
Malela Antiochenus ex Eutychiáuo n 





chronographo, qui Juliani expedilioni inte 
cujus verba recitat etiaw Chronicon Alesasdrint. 
ubi tamen pro 'Acía, codex editus "Palla v!" 





-t 


1151 [ 


ANNALIUM LIB. XIII. 


1153 


Juavór. Λέγεται δὲ χατ αὐτὴν τὴν ἡμέραν χαθ ἦν A quendam paganum, ejusdemque cum desertore re- 


ἐτελεύτησεν, bv ᾿Αντιοχείᾳ γνωσθῆναι τὸν θάνατον 
αὐτοῦ. Έινὰ γὰρ τῶν τῆς τάξεως τοῦ ἑχεῖσε διχα- 
στηρίου, Ἕλληνα χἀχεῖνον, καὶ τῆς αὐτῆς θρησχεία: 
τῷ παραθάτῃ, διανυκτερεύοντα περὶ τὴν φυλαχὴν 
τοῦ ἀρχείου συνθῄχην ἀστέρων iv οὐρανῷ θεάσα- 
σθαι, γράμματα ἑἐχτυποῦσαν, λέγοντα * Σήμερον ἐν 
ΗΠκρσίδι ἸΙου.ιανὸς ἀναιρεῖται. Σηµειωθείσης οὖν 
τῆς ἡμέρας, μετὰ ταῦτα ἑἐγνώσθη ὅτι κατ ἑχείνην 
τὴν ἡμέραν ἀνῄρητο. Καὶ ὁ μὲν τριάχοντα πρὸς ἑνὶ 
Busca; ἐνιαντοὺς, οὕτως, ὡς εἴρηται, ἀπεθίω. 'O 
ἁ Ρρμὴν ἔσχε πρὸς εὐπιστίαν τὸ ὅραμα. 

(M. Τελευτήσαντος δὲ Ἰουλιανοῦ, digo χοινῇ 
Ιοδιανὸς εἰς τὴν αὐταρχίαν προὐκέκριτο, τότε χι- 
λιλρχῶν, &vijp εὐσεθὴς, υἱὸς Βαρωνιανοῦ (99) χρη- 
µατίσαντος χόμητος. 'O δ' bv «ἣν βασιλείαν ázavat- 
νύμενος * xat τὴν αἰτίαν ἑρωτηθεὶς, ἐξεθόησε Χρι- 
στιαγὸς εἶναι, καὶ μὴ ἀνέχεσθαι βασιλεύειν στρατοὺ 
ἑλληνίζοντος. Καὶ εὐθὺς ὁμοφώνως ὡς Ex συνθή- 
pato; ἅπαντες ἀντεδόησαν εἶναι Χριστιανοί. Καὶ 
οὕτως ἐκεῖνος δεξάµενος τὴν ἀρχὴῆν, τοῖς Πέρσαις 
ἑσπείσατο, οὗ προσηχούσας Ῥωμαίοις σπονδὰς (1) 
ἐς ἀνάγχης πεποιηλώς. Τῆς γὰρ Νισίθεως χαὶ Σ.Υ- 
γάρας πόλεων περιφανῶν ἐξέσ-η αὐτοῖς, µετοιχίσα» 
τοὺς χατοίκους τῶν πόλεων ὑφ᾽ ὧν θρηνούντων xal 
ἀνέδην ἐθιασφγμεῖτο. Αλλά xal χωρῶν αὐτοῖς πολ- 
λῶν παρεχώρησε, xal διχαίων ᾿Ῥωμαίοις ἀνηχόντων 
ἀνέκαθεν. Καὶ ὁμήρων δοθέντων ἑκατέρωθεν, οὕτως 
ἐθεδαιώθησαν αἱ σπονδα[. Ἐντεῦθεν ἀνατευγνύον- 
τες οἱ Ῥωμαῖοι σπάνει τῶν ἀναγχαίων περιπεπτώ- 
κασιν, ὡς μηδὲ ὕδατο; εὐπορεῖν. Miu γοῦν εἰς 
ttv τῆς Κοίλης Συρίας ᾽Αντιόχειαν ὁ Ἰοδιανὸς χαταν- 
τῆσας, τοὺς τῶν Χριστιανῶν ἱερεῖς (2), ὅσοι τε ἐπὶ 
Κωνσταντίου καὶ ὅσοι ἐπὶ τοῦ παραθάτου τῶν ix- 
χλησιῶν ἐξηλάθησαν, εἰς αὐτὰς ἑπανήγαχε, xol πρὸ 
τῶν Άλλων, τὸν µέγαν ᾿Αθανάσιον (5) ἐπὶ Αλεξάν. 
δρειαν. "EZ Αντιοχείας τε εἰς Gagobv γεγονὼς, xai 
τὸ μνῆμα χοσµήὴσας (5) τοῦ Ἰουλιανοῦ ἐπανῄει * 
χαὶ εἰς τὴν ΄Αγχυραν τῆς Γαλατίας γενόμενος, 
κἀκεῖθεν ἀπάρας, xal σταθμὸν προελθών, εἰς Δαδά- 
στανά (5) τε χαταλύσας, αἱφνίδιον τετελεύτηχεν * 
ὡς μὲν ἔνιοι συνεγράφαντο, ἁ,τιφυεῖς μύχητας δηλη- 
τηρίους (6) φαγών ΄ ἣν γὰρ λιτὸς περὶ δίαιταν ' ὡς 
&' ἕτεροι, χειμῶνος ὄντος, ἓν οἰχήματι (7) χατέδαρθε 
νέον ἐμπεπλασμένῳ χονίᾳ. Καὶ διὰ τὸ τοῦ ψύχους 
πολὺ ἀνθράχων ἀναφθέντων ἑντὸς, ἀτμὶς ἐκ τῆς 
xov(ag πυρουµένης ἀνεδύθη πο)λὴ, xal δι αὐτῆς 


C 


ligionis, cx ordine judicum illius loci, cum justia 
pr.etorium excubaret, congeriem stellarum in colo 
vidisse, quz litteras. informaret. in hanc senten- 
tiam : Jlodie Julianus in Persia occiditur. Notato 
tempore postea coguitum est, eodem die fuisse in- 
terfectuin. Vita excessit anno :elatis tricesimo pri- 
mo. ls vero cui per astra ejus obitus significatus 
fuerat, visionis i'lius occasione veram religionem 
est zmplexus. 

δὲ διὰ τῶν ἀστέρων τὴν ἐχείνου προμυηθεὶς τελευτὴν, 


B X:V. Juliano mortuo, consensu omnium, Joviano 


defertur imperium, qui tum tribunus militum erat, 
vir pius, Varroniani comitis filius: quod cum re- 
cusaret, causam rogatus, se Christianum esse ex- 
clamat, neque imperare posse pagano exercitui. 
Tum omnes, consentientibus vocibus, quasi ex 
composito reclamant, se esse Christianos. Sic ille 
accepto imperio, cuin Persis pacem fecit, neces- 
sariam magis quam deeoram. Na Nisibi et Sin- 
gara urbibus illustribus eis cessit, civibus alio 
translatis, a quibus plurantibus citra verecundiaui 
maledictis incessebatur. Provincias item multas οἱ 
jura antiquitus ad Roinanos :pertinentio, eis con- 
cessit. Datis utrinque obsidibus firmata pace, Ro- 
mani inde discedentes, penuria rerum necessaria- 
rum conf(lictati sunt, adeo ut aqua etiani deficeren- 
tur. Jovianus cum :gre Antiochiam Coelesyria 
pervenisset, quotquol Christiani sub Cons:antio ct 
Juliano Ecclesiis pulsi fuerant, cos restituit, ac 
pra cxteris Magnum Athanasium Alexandriam re- 
vocavit. Antiochia Tarsum profectus, ornato Ju- 
líani sepulcro, Ancyram, Galatize urbem, se contu- 
lit: inde iter unius diei progressus, Dadastanis 
repente obiit, cum (ut alii scribunt) recentes fun- 
gos venenatos comedisset (vili enim viclu usus est); 
ut alií, hiberno tempore in couclavi teclorio re- 
cens inducto 29 obdormisset. Nam cum οὐ fri- 
goris acrimeniam carbonibus intus accensis ma- 
gnus vapor e calce ssiuante exsiilisset, eo dor- 
miens aine sensu mortis suffocalus est, vino gra- 
vis. Multo enim mero usus esse fertur. Neque 
uxor ejus obitum anteverlit, etsi ei obviam cum 
regio comitatu et filio Varroniano progressa. Jovi- 
niani morte consternati miljtes Nicram occupant, 
de imperatore creaudo deliberantes. Aliis autem 


Varie lectiones ct note. 


(99) Βαρωνιανοῦ. Marcellinus, lib. xxv: Erat 
enim Varroniani nolissimi comitis filius. 

(1) Οὐ προσηαούσας Ῥωμιίοις σπογδάἁς. Vide 
Adnotata ad Marcellinum, lib. Axv, ab llenrico Va- 
lesio, p. 5U9, 1 edit. ubi etiam de Nisibi Persis 
reddita, Syri: propugaculo. 

(3) Tor Χρισειανῶν lepsic. Philostorg. l. vni, c. 
5; socrat. 1. 1n, c. 20; Theodor. l. iv, c. 11; So- 
10411 l. vi, 6. 9. 

(2) ᾽Αὐανάσιον. Socrat. 1. 10, c. 20: Theodor. 
4. av, cap. 11; Sozoimen, ], vi, cap, 5; Vita S. Atha- 
Lasii, etc. 


(&) Τὸ μνῆμα χοσµήσας. Ammianus, l. xsv, 
p. 305, 506; Socrat. |. 14, cap. 22, Philostorg. |. 
vit, ο. 1; Theodor. ]. iv, cap. 4; Sozom. |. iv ; 
cap. 6. 

(9) Elc Δαδάστανα. Qui locus Bithysiam distin- 
uit et Galatas. Ammian. Theodoret. |. iv, cap. 
, etc. 

(6) Μύκητας 6n.1ntnplovc. Similia habet ex ve» 
teri scriptore Suidas. At Chrysostomus hom. 15 
in Philip. δηλητηρίοις qgapuáxeu exstinetum tradit. 

(7) Ἐν οἰχήματι. Mta Ammianus, p. 2089; Philo- 
storgius, |. viri, cap. 8. 07 


1159 


JOANNIS ZONARJB 


"y 


alios nominantibus, plures in Sallustium prztorio A ἀπεπνίγη χοιµωµενος, uf" αἰσθόμενος τῆς πνημο. 


przfectum consenserunt. Verum ille excusata xtate 
venuit. Cum ejus filium postularent, non conces- 
sit, tanto imperio cum ob ziatem tom ob simpli- 
eitatem ingenii ratus imparem. Sed una cum cxte- 
ris Valentinianum, tum absentem , imperatorem 
nominat. Jovianus de religione recte sensit, hene- 
fica voluntate przditus, quamvis vini et libidinum 
intemperantia vinceretur. Statura corporis fuit 
excelsa, litterarum non rudis. Cum aliquando Ju- 
lianum acclivem locum ascendentem ut tribunus 
comiítaretur, fimbriam purpurz ejus calcavit : tum 
ille, sive ex hoc conjiciens eum imperii fore suc- 
cessorem, sive oraculo quodam edoctus, dixit: 
Utinam vero, licet sis homo. lIroperavit non integros 
mienses octo. Corpus ejus Byzantium perlatum 1η 
Sanctorum Apostolorum sde sepultum est, ubi 
post uxor eliam ejus Charito est sepulta. Obiit 
annos natus 1t et xxx. 


vtc, ἐξ olvou καρηδαρῶν (8). Πολλῷ γὰρ λέγεται 
χεχρῆσθαι ἀχράτῳ. Καὶ οὐδὶ { γυνὴ αὐτοῦ ἔφθη 
τοῦτο θεάσασθαι» xal ταῦτα εἰς ὑπάντησιν αὐτοῦ 
προελθοῦσα μετὰ βασιλικῆς προπομπῆς, ow τῷ 
vii αὐτοῦ Βαρωνιανῷ. θανόντος μέντοι τοῦ "lae 
vou, oi στρατιῶται σχυθρωπάζοντες, shy N- 
χαιαν (9) κατειλήφασι, xai Ὑεγονότες ἐχεῖ περὶ 
βασιλέως ἐθουλεύονιο. Καὶ οἱ μὲν τόνὸε, οἱ δὲ sb 
ὠνόμαξον, οἱ πλείους δ' ἐπὶ τῷ Σαλουστῳ (10) 
ὑπάρχῳ τῶν πραιτωρίων τυγγάνοντι ὠμοφώνησ. 
'0 δὲ ἀπηνήνατο, τὸ γῆσας εἰς παραἰτησυ τρι- 
6αλλόμενος. Αἰτουμένων δὲ τὸν τούτου υἱὸν, di 
χατένευσε, διὰ νεότητα xoa γνώμης ἀφέλειω xp 
va. ἐχεῖνον πρὸς ἀρχὴν τοιαύτην ἀνεπιτήδειον. 3i 
μετὰ τῶν ἄλλων καὶ αὐτὸς ὁ Σαλούστιος βασιό 
χαὶ ἁπόντα τὸν Οὐαλεντινιανὸν ἑφηφίσατο. Ὁ µένικ 
Ἰοδιανὸ, εὐσεθὴῆς ἂν (11) περὶ τὸ ὄόγμα, xac áp 
θοθελής (,2). Οἴνου δ' Ίττητο xal ἀφροδισίων' ri 


τὴν τοῦ σώματος ἀναδρομὴν εὐμήχης ἐτύγχανε, xal γραμμάτων οὐκ ἄπειρος (10). "ς ὀπίσω τὰ 
τοῦ Ἰουλιανοῦ πορκυόµενος ὡς χ'λίαρχος, ἐν τόπῳ χατάντει προΐοντος, ἑπάτησε τὸ χράσπεὀν τς 
πορφυρίδος αὐτοῦ. 'O δὲ civ! ἓχ τούτου διάδοχον αὐτοῦ τὸν ἹΙοδιανὸν ἑτεχμήρατο, εἴτ ix parts 
ἔγνω τοῦτό τινος, εἶπεν ' Αἴθε δὲ (14) κἂν ἄνθρωπος. "Hp&£e δὲ οὐδ' ὅλους μῆνας ὀχτώ. Ὁ pira 
νεχρὸς αὐτοῦ εἰς τὸ Βιζάντιον ἀναχομισθεὶς (15), ἓν τῷ τῶν Αγίων Αποστόλων ἑτάφη vag. Όσα 
μετὰ ταῦτα συνετάγη αὐτῷ χαὶ ἡ qvvh αὐτοῦ Χαριτώ. "Ἔθανε δὲ ὁ Ιοδιανὺς τρίτον ἄγων τῆς lih 


χίας ἔτος ἐπὶ τρ.ακοστῷ. ΄ 


XV. Valentinianus igitur, hoc modo (ut dictum C 


est) ereatus imperator, cum adductus et procla- 
malus essel, regium ornatum sumpsit. À quo cum 
Sallustius eam pro navata in electione opera gra- 
tiam repeteret, ut praffecturze molestiis liberare- 
tur: Eone, inquit imperator, (antam mihi rerum 
molem imposuisti, ut eam tu ne attingeres quidem? 
Oriundus erat ex Pannonia Valentinianus. Cum 
autem vir pius esset, a Juliano relegatus fuerat, 
et deinde revocatus, ac tribunus numeri factus. 
Mic et robore multum valuit, ct summus justitize 
cultor fuit. [taque multos tum magistratibus prz- 
ditos ut injurios multavil, cum diceret a principe 
hr primis justitiz: flagitari curam. Valentem fra- 


ΙΕ’, Οὕτω μὲν οὖν, ὡς εἴρηται, Oüalevtouas 
ἑφήφιστο βασιλεύς. ᾿Αχθεὶς δὲ χαὶ ἀναῤῥηθεὶς xal di 
βασιλικὰ περιέθετο σύμόδ-λα. Ὁ δέ Τε Σαούσιή 
ὅτι σπουδὴν ἐνεδείξατο ἀναῤῥηθῆναι αὐτὸν, auf 
fiet τῶν τῆς ἑπαρχότητος ἀνεθῆναι φροντίδων. Kil 
ὁ βασιλεύς: Διὰ τοῦτό µοι, εἶπε, τουούτωγ αβά- 
γμάτων ἐπεφόρτισας ὄγκον, y^ αὐτὸς unb ἐν 
ἁπτοιοτούτου ; Ὥρμητο δὲ 02αλεντινιανὺς ἐκ De 
vlaz. "Hv δ' εὐσεδὲς τὰ πρὸς Θεόν - δὸ xai ὑχερ 
αὐτὸν Ἱουλιανὸς χατεδίχασεν * εἶτα τριδοῦιον ie 
0,159 (16), τῆς ὑπερορίας ἀναχλιθέντα txolrais 0)" 
τος xai τὴν ἰσχὺν γενναιότατος καὶ τὴν ΥνὼμΏ) Ἡ 
δ.χαιότατος. Διὸ xal τῶν ἀρχὰς τότε μετιόντων 591: 
λοὺς ὡς ἀδικοῦντας ἑτιμωρήσατο, tiv xao 


trem imperii consurtem ascitum, Orienti przpo- py λέγων ἀπαιτεῖσθαι πρὸ τῶν ἄλλων δικαιοσύνη: 8/0’ 


Yariw lectiones et noto. 


(8) "E£ οἵνου xapnCapóv. Ammianus ; Edoz et 
sino venerique indulgens. 

9) Την Nixaiar. Eunapius in legat. Βαλεντινια- 
vou ἀνάῤῥησις ἐν Νικαίᾳ ττς Βιθυνίας ίνεται. 

10) Σα-ουστίῳ. Zonarz consentit Zosimus : 
αἱ Marcellinus, lib. xxv, non tunc temporis, sed 
post Juliani morlem imperium omnium consensu 
delatum esse Sallustio scribit. Vide Valesium ad 
eumdem scriptorem, p. 305; et Jacobum GqJtofre- 
dum ad cod. Theod. in Prosopogr. 

(414) Εὐσεδὴς ἦν. Aumuian. Christiane — legis 
idem s!udiosus. 

(12) ᾽Αγαθοθε.λής. Ammian. Magisque benevolus, 
Erat Jovianus vasta proceritate et ardua, adeo ut 
diu nullum indumentum regium ad. mensuram | ejus 
aptum inveniretur, inquit Ammianus : /ncurvus ta- 
iuen, uL idem testatur. 

(19) Γραμμάτων οὐκ ἄπειρος. Ammian. Medio- 
criter erudilus. 

(14) Εἴθε κάν. Cedrenus: Eide, x3v γοῦν ἄνθρω- 


τος. Qua ita vertit Xylander. Esto dummodo hcg? 
sit."AL tres mss, legii αἴθε praferont. Sed bac 
quid sibi velint, se nescire fatetur Wolfius Ρο 
ego plane scio. wl 
(45) Bvtdreiovr ἁνακομισθείς. Aamiams, 
xxvi, p. 322; Philostorg. 1. vui, c. 8. . 
(f6) Τριδοῦνον ἁἀριθμοῦ. Chronicon ΑΙ" 
num, de Valentiniano : Πέμψας εἰς Xeluplp. 
ποιέσας αὐτὸν Exel τριδοῦνον ἀριυμοῦ. Locum $^ 
lula notavit apud Zonaram Wolfias ut mendosss. 
αἱ ἀρ:θμὸς hoc loco idem valet quod muneri V 
cohors. Palladius in Vita Chrysostowt, p. 3 um 
τις ἀφηγούμενος ἑνὸς ἀριθμου. Occurnit ap d 
dem p. 84; Sozomenus, ]. 1, 7: Τὰ 'Pugotw s 
γµατα, ἃ vov ἀρι)μοὺς χαλοῦσιν. Adde mn 
ad 7 Maii, Novell. 85 c. 4; Nicephor. l. !5 e 
eic. Numeri militares apud Latinos scriptores i 
currunt passim, uti indicavimus ad Alexiad. p. 3^ 
et in Gloss. med. Gracit. 





1101 


ANNALIUM LIB. XIII. 


i 


1109 


εἰἶξειν. Οὗτος χοιυωνὸν τῆς βασιλείας Οὐάλεντα (17) À suit, ipse in Occidente degens sepius de Barbaris 


τὸν ἁδελφὸν προσελάθετο, χαὶ την ἑῴαν μοῖραν ab τῷ 
πιστεύσας αὑτὸς ἓν τοῖς Ἑσπτερίοις διέτριθε, xal 
πολέμους χατὰ Βαρδάρων συγχροτίέσας πολλοὺς, 
τρόπαια xav ἐκείνων ἑστήσατο. Elyc δὲ πρὸ τῆς 
Βασιλείας υἱὸν κεκλημένον Γρατιανὸν, ὃς αὐτῷ ἐχ 
τῆς γαμετῆς Zevipag ἐγένετο: ὃν xai ἀνηγόρευσεν 
αὐτοχράτορα. Ἔγημε δὲ xal δευτέραν γυναῖκα, ἔτι 
περιούσης xal τῆς προτέρας (18). Ἰουστίνα (19) ἓν 
ἡ δευτέρα, &E ἧς καὶ τὸν νέον ἐγείνατο Θὐαλεντινια- 
νὸν, καὶ θυγατέρας Ἰούσταν, Γράταν xoi Γάλλαν. 
Ἐπὶ τούτου, τελευτήσαντος Εὐδοξίου (20) τοῦ xaxo- 
δόξου τῆς Νέας Ῥώμης ἀρχιερέως, ἀντεισήχθη Δη- 
µόφιλος ὁμόδοξος τυγχάνων τῷ mpb αὐτοῦ» ὃς ἐπ' 
ἔτεσι δώδεχα τῆς Ἐκχλησία: ἐκράτησεν. Οὗτος ὁ 
βασιλὲὺς καὶ τὸν µέγαν ᾽Αμόρόσιον (21) ἐπίσχοπον 
τῆς Μεδιολάνων προεχειρίσατο πόλεως. Μαθὼν δὲ 
περὶ τοῦ ἁδελφοῦ Οὐάλεντος ὅτι τῆς Ἀρειανιχῆς 
ἀντιποιεῖται αἱρέσεως, xal πάντας βιάζει ταύτῃ 
συντίθεσθαι, διὰ γραμμάτων ἐπιπλήττει αὐτὸν xol 
ἀποστῆναι παραινεῖ τῆς αἱρέσεως. 'O δὲ τοῦ οἰχείου 
θελήµατος οὐχ ἀφίστατο, xal μᾶλλον κατὰ τῶν ὁρ- 
θοδόξων ἐξηΥριαίνετο. Ῥοδανὸς (22) δέ τις πραιπ΄- 
σιτος παρὰ Οὐαλεντινιανῷ µέγα ἠδύνατο, Κατὰ τού- 
του προσΏλθε γυνή τις Βερνίχη (23) χαλουµένη τῷ 
βασιλεῖ Οὐαλεντινιανῷ, ἁδιχίαν ἐπεγχαλοῦσα τῷ 
πραιποσίτῳ. Ἐρευνήσας οὖν ὁ αὐτοχράτωρ xal γνοὺς 
ph ψεύδεσθαι τὴν γνναῖχα, προσχαλεσάµενος τὸν 
πραιπόσιτον, θεραπεῦσαι χεχέλευχε τῇ γυναικ) τὸ 
ἀδίχημα. Κἀχεῖνος τῇ ποῤῥησίᾳ τῇ πρὸς τὸν βασἰλέα 
θαῤῥῶν οὐδένα λόγον ἔθετο τῆς ἁδιχουμένης. Προσ- 
Ώλθεν οὖν χα) αὖθις τῷ βασιλεῖ fj vuv, xat ὃς μαθὼν 
μή τινα φροντίδα τῆς γυναικὸς τὸν πραιπόσιτον θέ- 
σθαι, αὐτίχα γυμνοῖ μὲν ἐκεῖνον τοῦ ἀξιώματος : 


χελεύει ὃδ δεθέντα ἐν τῷ θεάτρῳ περιαχθῆναι, áyüvog ἱππιχοῦ ἀγομένου, χηρύχων 


wiumphavit. 80 Filium Gratianum antc imperium 
e Severa susceptum, imperatorem appellavit. 
Priore uxore adhuc superstite, alteram duxit Ju- 
stinam, ο qua Valentinianum Juniorem genuit, et 
filias Jusiam, Gratam et Gallam. Sub hoc, Eu- 
doxio, secus quam nomen sonat, male de religione 
sentienti defuncto, successit in Nove Roma ponti- 
ficatu Demophilus, cum dccessore suo consentiens, 
qui Ecclesiam annos xn gubernavit. Idem hic im- 
perator magnum Ambrosium etiam Mediolani epi. 
scopum designavit; cum autem cognovisset, Valen. 
tem fratrem Arianam fovere seclam, εἰ cogere 
omues illi assentiri, per litteras objurgatum ab 
instituto dehortatur. Verum ille suo indulgens ani- 
mo, magis eliam contra recte sentientes exaspe- 
rabatur. Rhodanus quidam prepositus, homo apud 
Valentinianum admodum gratiosus, a muliere qua- 
dam, Berenice nomine, apud imperatorem cujus. 
dam injurix accusabatur. Qui cum, quaesita re, cri- 
men verum esse comperisset, mulieri saüis(leri ju- 
bet. Verum ille gratia. imperatoris fretus, nullam 
illius rationem babuit. Quod muliere denuo con- 
questa, praepositum illico dignitate privatum et 
vinctum ludis Circensibus in theatro circumduci 
jubet, precedentibus preeconibus, et proclamanti- 
bus cum in mulierem admissum facinus, tum iu- 
peratorii edicli contemptum, et his factis illico 
comburi. Talis igitur illius fuit exitus, omnibus 
ejus opibus, imperatoris litteris, mulieri concessis. 
Obiit imperator in Galliis degens, vita longa usus : 
vixit enim annos octoginta quatuor, imperavii un- 
decim, relicto fllio Gratiano, imperii Occidentalis 
successore. | 

αὐτοῦ προαγόν- 


των (24), xai τὸ εἰς τὴν γυναῖκχα βοώντων ἀδίχημα, χαὶ τοῦ βασιλικοῦ χελεύσματος τὴν mapaxofjv* xat 
μετὰ τὴν meptayoyhv xot τὸ κήρυγμα ἑχεῖ παρευθὺ καυθῆναι αὐτόν. Καὶ ὁ μὲν τοιοῦτον εὕρατο τέλος: 
Ἡ δὲ πᾶσα ἐκείνου περιουσία τῇ γυναιχὶ διὰ βασιλείου παχραχεχώρητο γράμματος. ὮἘξέλιπε δὲ ὁ βασιλεὺς 
οὗτος, ἓν Γαλλίαις διάγων, ἀπολαύσας χρόνου paxcou* ἐθίω γὰρ ἔτη πρὸς τέσσαρσιν ὀγδοήχοντα (25), ἕν- 
δεχα τούτων βασιλεύσας ἐνιαυτοὺ:, καὶ τὸν υἱὸν Γρατιανὸν τῆς βασιλείας τῶν ᾿Εαπερίων διάδοχον 
χαταλελοιπώς. | 

IG'. Οὐάλης δὲ τῶν ἀρειανιζόντων ὑπερμαχῶν ὡς D— XVI. Valens Arianorum defensor ει affensor, 
ὁμογνώμων αὐτοῖς, τοὺς ὀρθοδόξους ἁδίωχε, xal —o:thodoxos persequebatur, et in uxoris Domnina 
πολλὰ ἐπήνεγχεν αὐτοῖς τὰ δεινὰ, τῇ οἰχείᾳ συζύγψ — gratiam, multis malis afficiebat. Cum emm ali- ; 


Varie lectiones et note. 


(17) Οὐάλεντα. Qui Βάλης dicilur Eunapio in 
Maximo : in legat. Οὐάλης. 

(48) "Ec. ae love TC xal zpotépac. Vide qua 
de hisce binis Valenüniani nuptiis observamus in 
Familiis Augustis Dyzant. quibts hec addo, id 
etiam perhiberi a Theodoro Siudita, ]. 1, epist. 24, 
apud Baronium, an. $08, n. 44. - 

(19) Ἱουστίνα. Ariana. Sulpitius de Vita S. 
Martini, l. 1i de Valentiniano : Ad. animum illius 
immitem ac superbum uxor accesserat Ariana. For- 


tunatus, lib. 11. 
Instat ad hec uxor, cui tunc erat Arrius auctor. 


(20) Εὐδοξίου. Socrat. l. 1v, cap. 15; Sozomen. 


T heodorit. etc. . 
(21) Αμόρόσιον. Socrat. l. 1v, €. 25; Sozom. 1. 


Ῥλτποι, Ga. CX XXIV. 


vi, cap. 24; Niceph. 1l. Σι, c. 32; Paulinus, in 
Vita Ambros. Theophan. p. 51. 

(22) Ῥοδαγός. ld ipsum pluribus narrat Chro- 
nicon Alexandrinum, p. 700. 

(23) Bepríxn. Πτα mss. Βερενίχη ἵπ Chron, Ale- 
tandr. 

24) Ππρύκων αὐτοῦ προαγόγτων. Vide Cujac. 
" vi Otservat. cap. 6, et Gottofred. ad 1. xin, $ 
6 D. de jurejur. Ubi de hoc more traducendi reos 
cum voce praeconis scelus indicantis, vel tituluin 
seu genus criminis ascribendi. 

(25) ᾿ΟΥδοήκοντα πρὸς véccagcw. Sic mss. 
omnes. AL Viclor in Épitome et Ammianus, lib. 
xxx, Valentinianum aiunt mortuum anno ztatis 55. 
Socrates vero et Sozomenus an. 54, quoniodo 
emendandos codices Zonarz censent plerique. 


JT 


1163 


JOANNIS ZONAR.E 


1104 


quando Nicomcedix agentem legati ex ecetu. ortho- A Δομνίΐνχ πειθόµενος (26). Καὶ ποτε ἓν Νιομηδείᾳ 


doxorum, viri sacerdotes octoginta convenissent, 
cos omnes una cum navi qua venerant, comburi 
jussit : itaque cozflagrarunt omnes in mari mcdio, 
una cum navi, que tamen usque ad Dacybizam 
duravit. lorum etiam magnus in theologia Grego- 
rius meminit, his verbis: Presbyterorum exustiones 
marine. Neque vero orthodoxos tantum suppliciis 
31 afficiebat, sed et pulsis episcopis recte sen- 
tientibus, omnes ecclesias Arianis attribuebat. Fe- 
runtur qui catholica Nicena Ecclesia ejecti fue- 
rant, vere pietatis studiosi, Basilium Magnum ac- 
cessisse, qui pre eis legatus ad Valentem profectus, 
cum nihil impetrasset, dixerit: Judicium hujus 
controversie , imperator, Deo est permittendum. 
Claudatur. templum accurate, Ariani foris stantes, 
precentur. Deum. Id si utro eis. patuerit, habento. 
Sin minus, concedatur et nobis precari Deum. Quod 
si valve ultro. aperte fuerint, statuendum erit, 
sanctam «dem a Deo nobis esse attribulam. Sin ea 
πες nobis aperta fuerit, sic etiam ad Arianos perti- 
neto. Placet imperatori conditio, consentit, zedes 
Niczna undique clauditur. Precantur Ariani Deum : 
cum «alis diu nugati essent, xdes non aperitur. 
Sero tandem digressis haereticis, et orthodoxis, 
magno Basilio duce, preces auspicatis, statim 
claustris et vectibus ruptis valve patefactze fideli- 
bus ingressum przbuerunt. 19 paganis sacrificandi 
potestatem dabat, et Judwis studebat. Solis recte 
sentientibus adversabatur. Cum autem Scythe 


provincias Thraciam et Macedoniam incursarent, C 


magnus pater Isascius ei contra illos proficiscenti 
equo occurrens, Redde, inquit, imperator, ortho- 
doxis ecclesias, et scito te victorem rediturum. Sin 
contra Deum militaris, inde non reverteris. Mis 
commotus homo impius, custodiri jubet virum 
Sanctum donec redierit. Tum ille: Si redieris, 
.nquit, non locutus est per me Deus. Post, Valens 
in somnis virum videt, sibi dicentem : 

thp Ἰσαάχιος ἐφ᾽ ἵππῳ αὑτῷ ἑντνχών» ᾽Απόδος, 


διάγοντι προτῆλθον αὐτῷ εἰς πρεσθείαν bx τοῦ τῶι 
ὀρθοδόξων συστήµατος ἄνδρες ἱερατιχοὶ (27) ὀγδοί 
xovta, οὓς ἅπαντας σὺν τῷ πλοίῳ δι’ οὗ ἐχημίζοντο 
γαυθῆναι προσέταξε. Καὶ χατεφλέχθησαν tivi; iv 
μέσῃ τῇ θαλάσσῃ οὖν τῇ vt, ἄχρι Δαχυθίζης (88) 
διαρκεσάσῃ. "Qv xal ὁ μέγας ἓν θεολογία Γρτγί- 
g:oc (29) µέμνηται, λέγων. Πρεσθυτέρων ἐμαρη. 
σμοὶ θα.]άττιοι. Οὐ µόνον δὲ τοὺς ὀρθοδόάξους ἐχό. 
λανεν, ἀλλὰ xal τὰς ἐχχλησίας ἁπάσας ἀπένειμε 
τοῖ; Ἄρεια, οἷς, τοὺς ὀρθοδόξους ἔπ.σχόπους ἐχδιώ- 
xuv αὐτῶν. Λέγεται γοῦν (50) xal τῆς ἐν Naa'g 
καθολιχῆς Ἐκκλησίας ἐχδιωχθέντας τοὺς τοῦ ὁρθ.ῦ 
δόγµατος τῷ μεγάλῳ προσελθεῖν Βασι)είῳ, χἀχεῖνον 
πρεσθεῦσαι περὶ τούτων πρὸς τὸν Οὐάλεντα, τὸν 5 


B μὴ πείθεσθαι, καὶ τὸν µέγαν Φάναι Βασίλειον ὡς 


Επιτρεπτέον τὴν περὶ τούτου κρἰσιν, ὦ fucile, 
τῷ Θεῷ, καὶ κ«εισθήτω μὲν ἁσφα.1ῶς d γαές᾽ 
ἑχτὸς ἑστῶτες ol τὰ ᾿Αρείου φρονοῦντες δείσθω- 
σαν τοῦ Θεοῦ. Kal εἰ μὲν αὐτομάτως αὐτοῖς 
dvoiy0 4 ὁ vaóc, ἑχέτωσαν αὐτόν * εἰ δὲ μὴ ἁγιι- 
Til, ἐπιτρεπτέον xal ἡμῖν δεηθῆγαι τοῦ θεοῦ. Καὶ 
εἰ uix αὑτομάτως ἀἁγαπετασθῶσιν αἱ θύραι, γεµι» 
στέον ἐκ Θεοῦ προσκ.Ίηρωθηγαι ἡμῖν τὸ θεῖου 
τεµέγισμα; εἰ δὲ οὐδ' ἡμῖν τὸ ἱερὸν ἁγοιγῇ, καὶ 
οὕτως ἀγείσθω αὐτὸ τοῖς ἀρειαγίζουσιν. "Hgtss 
ταῦτα τῷ βασιλεῖ, xal γενέσθαι ταῦτα ἐπέτρεφιν. 
Ἐχλείσθη οὖν πάντοδεν ὁ ἐν Νιχαίᾳ ναός. Ἐδέον 
οἱ 'Apstavol τοῦ θεοῦ, χαὶ Ἰδολέσχουν Ey! lxvi: 
à δὲ ναὺς οὐχ ἠνέφχτο. ᾿Οψὲ δέ ποτε τῶν αἱρετιχὼν 
µεταστάντων, οἱ ὀρθόδοξοι τοῦ μεγάλου Βασιείώ 
προηγουμένου αὐτῶν τῆς δεήσεως Ίρξαντο" χεὶ 
αὐτίχα τῶν χλείθρων διαῤῥαγέντων χαὶ τῶν μοχλών, 
αἱ πύλαι διέστησαν ἀπ᾿ ἀλλήλων, xo τῆς εἰσδυ 
τοῖς πιστοῖς παρεχώρησαν. Οὗτος ὁ βασιλεὺς Ἕλληιι 
μὲν ἑἐδίδου θυσίας ποιεῖν, καὶ Ἰουδαίοις προσέχειτο' 
τοῖς ὃ ὀρθόφροσι µόνοις ἀντέχειτο. Σχυθῶν δὲ sl 
8p2xpav xai Μαχεδονιχὴν χατατρεχόντων χύρᾶνν 
ἐξῄει τούτοις ἀντιταξόμενος. Ὅτε xal ὁ μέγας 53’ 
ἔφη, τὰς ἐχκ.λησίας τοῖς ὀρθοδόξοις, à βασιλεῦ, 





καὶ ἴσθι ὡς ἑπανήξεις γεγικηκώς εἰ δὲ xarà Θεοῦ στραιεύῃ, οὐκ ἐπανήξεις ἐκεῖθεν. Ὡργίσδ 
ἐπὶ τούτοις ὁ δυσσεδέστατος βασιλεὺς, xal φρουρεῖσθαι προστάττει «bv ἅγιον ἕως ἐπανελεύσεται, 'U δὲ 
El σὺ ὑποστρέψεις, ἔφη, οὐ AeAdAnxev ἐν ἐμοὶ ὁ Θεός. Καὶ tv ὀνείρῳ δὲ ἐθεάσατο 6 Οὑάλης ἄνδρα 





τινἁ λέγοντα αὐτῷ * 


Miser ad Mimanta magnum iter capessito 
Citus: hic te seva mortis opprimet dolor. 


Táxoc βάδιζε πρὸς Migarca (51) τὸν péyar, 
"r'vüa µόρος σε δεινὸς ἁρπάζει cdar. 


Experrectus, percontatur quis sit Mimas? Ibi qui- D Διυπνιαθεὶς οὖν ἐπυνθάνετο τίς ἂν εἴη ὁ Mipac; Kil 


dam homo doctus (nam tales eo tempore, utinam 
nunc e:iam, in regio comitatu et familiaritate erant) 


τις τῶν Ἰόγοις ἑσχολαχότων (τοιοῦτοι γὰρ τοῖς ῥ3- 
σιλεῦσι συμπαχᾳρωμµάρτουν τε xat ὠχειοῦντο, ὡς c 


Varie lectiones et nota. 


(26) Δομγίγαπειθόμανος. Theodorit, 1. 1v, c. 11. 

(21) "Ανδρες ἱερατιχοί, Socrat. |. iv, ο. 15 ; So- 
zom. |. vi, c. 14; Theodor. |. iv, c. 22; Niceph. |. 
xi, c. 46. 

(38! "Αχρι Δαχυδίζης. Nicetas lib. v Thesaur. 
orthod. fidei, cap. 94, qui rem narrat, Dacidizen 
vocat, et maritimz Dithynize locum esse ait. 

(29) Γρηγόριος. Orat ad οἱ, episcopos. 


(50) Λόγεται γοῦν. Istius miraculi memoriam 
agunt Grzci 19 Januarii. Menzea : ᾽Ανάμνησις p5T7 
στου θαύματος, ὅτε ὁ µέγας Βασίλειος διὰ npoito- 
χῆς ἀνέῳξε τὰς πύλας της χαθολικῆς Exxi165 
καὶ παρέθετο αὑτὴν τοῖς ὀρθοδόδοις. 

(51) Πρὸς Μίµατα. Versus alii apud Àmniauum, 
lib. xxxix, p. 988 : Ἐν πεδίοισι Μίµαντος: 





1165 


ANNALIUM LIB. XIII. 


1166 


xai vüv ) ἔφη αὐτῷ ὄρ”ς εἶναι τῆς "Acla, τὸν Μίµαντα A respondet, esse montem Α:ἰ) ad mare situm, cujus 


πρὸς τῇ θαλάσσῃ χείµενον. Τούτου δὲ xal τὸν Ὅμη- 
pov (52) ἓν ᾿Ὀδυσσείᾳ μεμνῆσθαι λέγοντα, Παρ' 


Ἠνεμόεντα Μίμαντα. Καὶ ὃς ἔφη: Τίς oír μοι 


ἀνάγκη τὸ ὄρος τοῦτο κατα-αθεῖν, χἀχεῖσε 0α- 
γεν ; Στρατεύσας οὖν χατὰ τῶν Σχυθῶν, καὶ περὶ 
τὴν Opáxnv αὐτοῖς συμδαλὼν αἰσχρῶς ἠττήθη, xal 
φεύγων ἐν οἰχήματι χατεχρύφθη * παρ) ip ἀχυρώδης 
σεσώρευτο συρφετός. Τῶν οὖν Σκυθῶν (55) μετὰ τὴν 
ἧτταν τοῦ βασιλέως τὴν χώραν ἐχείνην ληϊζομένων, 
καὶ ἐμπιπρώντων xal τὰς οἰχίας, κἀγεῖνο τὸ οἴχημα 
κατεπέπρηστο, καὶ Οὐάλης διέφθαρτο ἓν αὐτῷ. 'O 
μέντοι ἅγιος Ἰσαάχιος (54) καθειργµένος τὴν χατά- 
Φλεδιν τοῦ Οὐάλεντος ἐγνώχει τῷ Πνεύματι, xal εἶπε 
τοῖς παρατυχοῦαιν ἐχεῖ ὡς Οὐάλης ἄρτι θνήσχει διὰ 
πυρός. Σηµειωθείσης οὖν τῆς ημέρας, ἐγνώσθη μετὰ 
ταῦτα ph πλανηθῆναι τὸν ἅγιον. Μετὰ δὲ τὴν τῶν 


Βαρθάρων ἐκεῖθεν ὑπαναχώρησιν, τὸ σῶμα τοῦ Ba-- 


σιλέως ἀναξητούντων τινῶν, εὑρέθη τάφος Bv τῇ 
οἰχίᾳ iv ᾖπερ ἐκεῖνος ἑχέκαυτο, παλαιοῦ τινος ἔχων 
ἐπίγραμμα * ᾿Ενταῖθα Mlpac Μακεδὸν' στρατηγέ- 
της. Τούτῳ τῷ βασιλεῖ ἐπανέστη Προκόπιος 5 ἀντφις 
Ἰουλιανοῦ (55), καὶ ἐχράτησε τοῦ Βυζαντίου. Προδο- 


st; δὲ παρὰ τῶν οἰκείων, xai προσδεθεὶς Ex τῶν 


σχελῶν δύο δένδροις βίᾳχ χλιθεῖσι, τῶν δένδρων ἀνς- 
θέντων, διεσπάσθη ὁ δείλαιος. Καθῃρέθη δὲ τότε xal 
τὰ τείχη τῆς πόλεως Χαλκηδόνος, ὡς τῶν αὐτῆς πο- 
λιτῶν τὰ Προχοπίου φρονούντων. ὧν καθαιρουµέ- 
vtov, εὑρέθη πλὰξ ἐν τοῖς θεµελίοις αὐτῶν, ἔχουσα 
νεγραμµένα ταυτ/; 


et Homerus in Odyssea meminerit, ac ventosum 
appellet. Tum ille, Et que me, inquit, necessitas 
urget , ut montem illum occupem , ibique moriar? 
Congressus autem circa Thraciam cum Scylh:g 
tu"piter succubuit, ei in fuga domum quamdam in- 
gressus, in acervo palearum sese abdidit, in qua, 
cum Scythz post victoriam $9. prxdas e provincia 
agerent, villasque incenderent, ct ipse conflagravit. 
C:eterum ejus interitu sanctus Isaacius in carcere 
per Spiritum cognito, iis qui aderant, dixit, Va- 
lentem jam incendio perire. Die illo adnotalo, 
postea compertum cst, virum sanctum non errassc. 
Post Barbarorum discessum cum imperatoris cor- 
pus quareretur, inventum est in iis zedibus ubi 


ῦ combustus fuerat, sepulcrum cum hac inscriptione: 


Hic Macedo Mimas duz est situs. Seditionem contra 
hunc imperatorem movit Juliani consobrinus Pro- 
copius, Byzantio occupato, sed proditus a suis, 
duabus arboribus vi inclinatis pedibus annexus, 
atque iterum dimissis, laceratus est miser. Tum 
Chalcedonis etiam diruta sunt menia, quod cives 
Procopii partes essent sectati, qu: cum dirueren- 
tur, tabula reperta est, cum hac inscriptione : 

Nymphis in sacra choreas agitantibus urbe 

Undique per vicos, festa exsultunte corona, 

Daínea cum murus gemitu custodiet egro, 

Tum vero gens dira, potens, numerosa, jeroci 

Robore praedita, Cimmerii [reta vecta per liri 

Et Scythiam εσυὶς et Mysida deprimet armis, 


Threiciumque ingressa solum spe freta furente, 
In sua [ata ruens, tristem mittetur ad Orcum. 


"AAJ ὅτε δἡ Νύμφαι ἱερὸν κατὰ ἅστυ χορείη», 
Τερπόμεναι στήσονται ἑθστερέας κατ ἁγυιὰς, 
Kal c&iyoc Aovrepotct πολύστονον ἔσσεται ἄ.Ίχαρ, 
Αἡ τότε uvpla gua πο.υσπερέων ἀνθρώπων 
"Αγρια µαργαίνοντα καχὴν ἐπιειμένα ádAxtyy, 
Ἴστρου Κιμμερίοιο πόρο» διαθάντα σὺν αἰχμῇ. 


Καὶ Σχυθικὴν éA£ce« χώραν, xal Mocióa 
Gpnixinc δ᾽ ἐπιέάντα σὺν ἑλπίσι μαινομ 


tav. 


Αὐτοῦ xev βιότοιο τό.Ίος κα) πότµον &xlo xot. 


Ὁ μὲν οὖν Οὐάλης τῇ τῶν τεικῶν τῆς Χαλχηδόνος 
ὕλῃ εἰς οἰχοδομὴν ὁλκοῦ ἐχρίσατο Όδατος (ὃν ἀγωχὺν 
ἡ δημώδης ὀνομάξει quvh) χαὶ τοῦτον Οὐάλεντα 
ἐπωνόμασε, δι’ οὗ πεποίηκεν εἰς τὴν πόλιν ὕδωρ εἰσ- 
ἀγεσθαι, ἵν ἀφθονία ὑδάτων εἴη αὑτῇ xa πρὸς χρῆ- 
σιν ἄλλην xal πρὸς λουτρά. Ὁ δὲ τῆς πόλεως ἕπαρ- 


Valens materia Chalcedonii muri ad aquzductum 
usus est, quem Valentem nominavit, ut urbi aqua- 
rum copia tam ad alios usus, tum ab balnea sup- 
peteret: et urbis prefectus, Nymph:zeum, in loce 
qui Taurus dicilur, ad testandum gratum animum 
ob ductiles aquas, zdiffeavit. Hzc consecuta est 


χος Νυμφαῖον (509 ἐν τῷ καλουμένῳ Ταύρῳ xat- p Barbarorum impressio, ut in tabula scriptum erat, 
Vari& lectiones et note. 


(62) Τὸν Ὅμηρον. Odyss. v : 
Ἡ ὑπένερθε jloto, παρ᾽ Ἀνεμόεντα Μίμαντα. 


(55) Τῶν οὖν Σκυθῶν. Eunapius in. Maximo: 
"0 τε γὰρ βασιλεὺς iv µεγάλῃ τῶν Σχυθῶν μάχῃ, 
£:vov τινὰ Ἱφανίσθη τρόπον, ὥστε οὐδὲ ὁὀστέον εἰς 
ἀναίρεσιν ἀνευρέθη. 

(54) Ὁ μέντοι dyioc. Ἰσαάλχιος. Pridixerat 
etiam Maximus Sophista Valentem imperatorem 
post promiscuam et multiformem omnium cedem, 
novo et inusitato mortis genere exstinctum iri, in- 
humatum, et sepulcri honore carentem. Idem Eu- 
napius in Maximo. 


(35) Προκόπιος ὁ ἀνεψιὸς "IovAuvobs. Ammia- 


nus, lib. xxvi, p. 518 : Insigni genere Procopius in 
Cilicia natus et educatus, ea consideratione, qua pro- 
pinquitate JuJianum postea principem contingebat, a 
primo gradu eluxit. Vide Philostorg. I. ix, c. 5. 
Socrat. [. iv, ο. 5; Sozomen. I. vi, c. 8; Zosim. I. 
Y, p. 976 ; Themist. Orat. 9, etc. 

(96) Νυμφαῖον. De quo ut et de aquzduciu Va- 
lentis, pluribus egimus in Constantinopoli Christi. 
Jib. 1, sect. 15 et 16. Utrumque attigit et pr:edicat 
Themistius, orat. 11, nuper edila in Decen- 
nali ejusdem Valentis, p. 151 : Πυνθάνομαι χοῦν 
αὐτὸν πολυπραγμονεῖν μεθ) ἡδονῆς τὸν ἀριθμὸν 
τῶν νυμφῶν χαὶ τὴν πορεία», ὅπως σου ἑἐξηγουμένοι 
καὶ ὁδηγετοῦντος, αἱ μὲν EvOsv, αἱ δὲ ἔνθεν, ic. 
αναστᾶσαι, ξεναγῶνται ἐπὶ τὸν Ἡόσπορον, etc. Infra: 





1161 


JOANNIS ZONAR.E 


1168 


qui et Thraciam populati sunt, et post in ea perie- A εσχευάχει, τὰς Ex. τοῦ τῶν ὑδάτων ὀλκοῦ χάριτας 


runt. Sub hoc Valente feruntur Libanius rhetor, 
el Jamblichus Procli magister, divinatione galli 
gallinacei quzsivisse, quis post Valentem impera- 
turus esset ? Ea porro hujusmodi esse perhibetur. 
Littere viginti quatuor pulveri inscribuntur, et 
cuique granum tritici ei ordei imponitur, dcinde 
gallus, recitatis quibusdam carminibus dimittitur, 
et e quibus litteris grana sumpserit, ez litterze 
393 inter sese juncte, rem quaesitam declarare 
putantur. Quod cum et illi fecissent, gallum ex 
litteris th, e, o, d, grana legisse viderunt. Ambigua 
tamen habita est significatio; nam vel Theodosius, 
vel Theodorus, vel Theodotus designari putabatur. 
Ea re cognita Valens, multos iis nominibus przdi- 
tos, sivi suspeectos, sustulit, ipsis etiam divinatori- 
bus quxsitis. Cujus sxvitia formidata, Jamblichus 
hausto veneno, ut quidam tradunt, sibi conscivit 
necem. Fuit enim Valens inexorabilis iracundis», 
unde dicere solebat : Qui ab ira facile dimoveretur, 
«umdem et α justitia facile dimoveri. Imperavit an- 
108 xiii €t menses 1v, dignum impietate sua interi- 
tum conseculus. 

6λιχο:, φάρμακον δηλητήρων πεπωχὼς, 


&x τούτου παραδειχνύς. Οἷς εἴπετο xal fj τῶν Bag- 
θάρων ἐπέλευσις χατὰ τὰ γεγραμμµένα ἐν τῇ πλαχὶ, 
ol ἑλτῖσαντο μὲν τὴν θράχην, περὶ δὲ αὐτὴν χατηνα- 
λώθησαν Όστερον. "Exi τούτου δη τοῦ Οὐάλεντος 
λέγεται Λιδάνιος (57) ὁ σοφιστῆς, χαὶ Ἰάμθλιχος ὁ 
Ἡρόχλου διδάσχαλος, ἀλεχτορομαντείαν (38) ποιῄσαι, 
ζητοῦντες γνῶναι τὸν μετὰ τὸν Ὀὐάλεντα βασ:λεύ- 
σοντα. Ἡ δὲ τοιαύτη, ὡς λόγος, ἑστίν. Ἔν χόνει 
τὰ εἴκοσι τέσσαρα γράφονται γράµµατα, xal τούτων 
ἑχάστῳ σαἶτου xóxxo; 1| χριθῆς ἐπιτίθεται. Εἰτ᾽ 
ἁλέκτωρ ἀφίεται, ἑπᾳδ,μένων ἐπὶ τούτοις τινῶν 
ἐπῳδῶν, xai κατασχοπεῖται ἐκ τίνων στοιχείων 
λαμθδάνει χόκχους. Καὶ ταῦτα συντιθέµενα δῄλωσιν 
ποιεῖσθαι τοῦ ζητουμένου δοξάζετα:. Τοῦτο τοίνυν 
χἀχεῖνοι τότε ποιέσαντες εἶδον λαθόντα τὺν ἀλέχτορα 
τὸν àv τῷ θῆτα xóxxov, τὸν ἓν τῷ &, τὸν v τῷ ο, 
xai τὸν ἐν τῷ δ. Ἔδοξεν οὖν ἀμῃρίδολον τὸ δηλ.ύ- 
µενον. 'H γὰρ Θεόδωρον ἑἐδόχει δηλοῦν fj Θεοδόσιον 
$ Θεόδοτον. Τοῦτο μαθὼν ὁ Οὐάλης πολλοὺς τῶν 
τοιούτοις χαλουµένων ὀνόμασιν ὑποπτεύσας ἁπώλε- 
σεν. Ἐζήτει δὲ xaX αὐτοὺς τοὺς τὴν µαντείαν ποιή. 
ααντας. "O0sv τὴν Exelvou δείσας ὠμότητα ὁ Ἰάμ- 


ὥς τινες ἱστορήκασιν, ἑαυτὸν τοῦ (fjv ὑπεξήγαγεν. *Hv yàp 


δυσπαραίτητος τὰς ὀργὰς (59) ὃ Οὐάλης: ὅδεν xal ἔλεγεν ὡς 'O ταχὺ µετατιθέµεγος τῆς ὁργης, καὶ 
τοῦ δικαἰου ἂν µετάθοιτο εάχιστα. θὗτος ἔτη βεδασίλευχε δέχα ἐπὶ τριοὶ, xal μῆνας τέσσαρας xal 


ἀξίως τῆς οἰχείας ἀσεθείας διέφθαρτο. 

ΚΤΠ. Gratianus autem Valentiniani fllius, et 
junior Valentinianus illius frater, Romano imperio 
potiti sunt : solus enim Gratianus a patre impera- 
tor appellatus, ut jam expositum est, cum morti 


IZ'. Γρατιανὺς (40) δὲ 6 υἷὸς Οὐαλεντινιανοῦ, καὶ 
Οὐαλεντινιανὸς ὁ νέος ὁ τούτου ὁμαίμων, τῆς "Pu- 
μαϊχῆς ἀρχῆς γε}όνασιν ἐγκρατεῖς  µόνος μὲν vip 
6 Γρατιανὸς παρὰ τοῦ πατρὺς ἀνεῤῥήθη, ὥσπερ ἤδη 


Varie lectiones et note. 


Καὶ οὔτε πέτραι αὑτὰς ἀνείργουσιν, οὔτε συνάγχη. C. ρεύει. xal 6 σωτὴρ, xal ἡ Πανάχεια. 


οὔτε ὁρῶν κορυφαὶ Πλιδάτων, οὓτε χρημνοὶ &-op- 

ῶχες, οὔτε Papayts ἀφεγχεῖς * ἀλλὰ is piv iab 
ραμοῦσαι, τὰ δὲ χαὶ μετέωροι διαπτᾶσαι, αυνεφοί- 
τησᾶν τα εἰς ἕνα χῶρον, xa Ἱσπάσαντο ἀλλήλας, 
καὶ ἔθεντο ὁμολογίαν συμπορεύεσθαι εἰς τὸν νεὼν 
τὸν τῷ ὀνόματι Κωνσταντίνου, τῷ δὲ ἔργῳ Οὐάλεν- 
τος fón * τὴν γὰρ αἰτίαν ἑκάστου ἑνδίκως οὐχ ὁ 
ἀπαρξάμενος ἀναφέρεται, ἀλλ ὁ τελειώσας. τὸ 
πρότερον δὲ, ὡς ἔοιχε, ψευδώνυμος ἣν * καὶ ἐχρώ: 

εθα Hi τοῦ ὕὅλδου προσηγορία κχουφολογοῦντες. 
δε οὗ δὲ ἡ c χορηγία, kat ἡ oh φιλοτιµία, τὰς νύμ- 
φας ἡμῖν εἰσχαλεί, χαὶ εἰσοικίζει, οὐχ ὅλδιοι µόνον, 
ἀλλὰ χαὶ ερισόλθιοι ηδη. Ubi νεὼν τὸν τῷ ὀνόματι 
τοῦ Κωνσταντίνου, templum Constantini nomine 
donatum, Nyinphzum videtur appellare, quod ejus- 
modi ὑδρεῖα, seu aquarum receptacula, Nymphis 
dicata, templi vicem obtinuerint : in illud porro 
aquas aquaductus Valentiniani  deductas : velle 


quod priusConstantini nuncupabatur, cum ejusinodi D 


Nympha in urbe complura is zdificaverit, quae 
ad quatuor recenset vetus urbis Descriptio. 1d 
sane indicat Tlemistius dum aquaductus Valentis 
aquas εἰς ἕνα χῶρον convenisse ail, easque εἰσ- 
ωχίσαι, qui quidem .[ocus vel si mavis domus, 
non alia est, nisi fallor, a Nympbhzo. Vix enim pu- 
teni per. τὸν νεὼν Κωνσταντίνου, urbem Constanti- 
nopolitanam intelligi. Eadem porro verboruin 
formula wtitur idem Themistius orat, 45, quo loco 
3 Valente conditum Aquaductum describit, cujus 
aqui, iuquit, θυρανλοῦσι περιµένουσα. τὸν àpyn- 
f&vr,v, ὅπως ἂν ἐχείνου ξενίκοντος εἰς τὸν νξὼν σρὠν 
κατασχηνώσειαν, Ey ᾧᾠπεἒρ αὐτῷ καὶ Ηφαιστος συγχο- 


(37) Λιδάγιος. Qua hic de Libanio et Jambli- 
cho narrat Zonaras, habet etiam Cedrenus : sed 
vereor ne ea ad Maximum Sophistam referri de- 
heant. Scribit enim  Eunapius aliquot ex aulicis 
conjurationem iniisse adversus Valentem, ex nescio 
quo vaticinio, cujus interpretationem . acceperant 
ab eodem Maximo, ejusce artis peritissimo, statim- 
que, quod ille predixerat, coujuratos detecta 
conspiratione, morti datos ab imperatore, abreptum 
quoque Maximum, et Antiochiam ubi tum degebat 
impeftalor, transmissum, ibique a Festo Preside 
jugulatum, ita, ut ad. Maximi czdem pertineant 
quie sequuntur apud Zonaram : Ἐξήτει xal αὐτοὺς 
τοὺς τὴν µαντείαν ποιῄσαν-α;. Yide Anunianui, 
lib. xxix. 

(58) 'AAexcopoyarcts(av. Eadem habet Cedrenus. 
Vide Valesium ad Ammianum, p. 38&y. ct Delirium, 
lib. ιν Disq. magic. qua'st. 7, sect. 9. 

(99) Δυσπαραίτητος τὰς ὀργάς. Ammianus: 
Injuriosus alias et iracundus. 

(40) Γρατιαγός. De Gratiano id libet. hoc loco 
adnotare quod de illo scribit Georgius Haimnartolus 
in Chronico ins., Gratianum imperatorem τοσοῦτον 
χαὶ εὐσιόχως xal ἐπιποιὺ τοξεύειν, ὡς Aíys:v 
τινὰς, τὰ Γρατιανοῦ βέλη Φφρένας ἔχειν. Quo 
spectant ista Victoris in Epit : Fwit autem Gratia- 
nus literis haud mediocriter instrucius ς carmen 
facere, ornate loqui, explicare controversias, rhetorum 
more, nihil aliud die noctuque ngere, quam spicalis 
meditari, summaque voluptatis αἰνίκαφκε aris ετε- 
dere ferire sibi destinata, 











1109 


ANNALIUM LIB. XIIT. 


1170 


Ἱστόρηται. Ὅτε δὲ ὁ Οὐαλεντινιανὸς ἐτελεύτησεν, Α paternz non adesset, juniorem etiam Valentinianum 


οὐ παρῖν οὗτος ἐπὶ τῷ θανάτῳ τῷ τοῦ πατρός. Ἡ 
γοῦν στρατιὰ τηνιχαῦτα xal τὸν νέον Οὐαλεντινια- 
νὸν βαπιλέα ἀνεῖπε τετραέτη τότε τυγχάνοντα. Ἐκ- 
ανελθὼν δ᾽ éx τῆς ἀποδημίας ὁ Γρατιανὸς τοὺς μὲν 
στρατιώτας ἑχάχισε, xal τινας αὐτῶν xal ἑκάχωσε, 
Χρλάσας τοὺς τῆς τοῦ ἀδελφοῦ πρωτουργοὺς àvap- 
ῥήσεως, ὡς ἅτερ γνώμης αὐτοῦ βασιλέως ὄντος 
ἄλλον ἀναγορεύσαντας. 'Τὸν δὲ ἁδελφὸν αὐτοῦ σνυν- 
άρχειν οὗ παρῃτήσατο, ἀλλὰ κοινωνὸν τῆς βασι- 
λείας προσεἰλετο. Οὗτος ὁ βασιλεὺς τὸν πατέρα 
ἑξήλωσεν εἰς εὐσέδειαν. "0θεν χαὶ τῷ θείῳ Οὐάλεντι 
συμμαχίαν αἰτῆήσαντί ποτε xoxX Σχυθῶν ἐξ αὐτοῦ 
οὗ παρέσχετο, γράφψας αὐτῷ, ὡς OU δεῖ τῷ ἐχθρῷ 
τοῦ θεοῦ συμμαχεῖν. Τοῖς δ' ἐξελαθεῖσι ποιµέσι 
τῶν oixeluv ἐχχλησιῶν διὰ δόγματος boxe τὴν εἰς 
αὗτὰς ὑπονόστησιν. Τῶν Σχυθῶν δὲ (44) μετὰ τὴν 
τοῦ Οὐάλεντος ἦτταν ἐξογχωθέντων τὸ φρόνηµα, καὶ 
τὴν *& θράχην ληϊξομένων, xal τὰ περὶ αὐτὴν, xol 
ἀκαθέκτων ὄντων, τὸν ἐξ Ἱσπανίας µετεχαλέσατο 
Θεοδόσιον (ἡ δὲ ᾿Ἱσπανία (43) τῆς Εὐρωπαίας 
Ἱθηρίας ἑστὶ πόλις ἡ διαφορωτάτη τῶν àv. αὐτῇ) 
ἄνδρα γενναιότατόν το xal εὐσεδέστατον. Τοῦτον 
οὖν προχειρισάµενος στρατηγὸν μετὰ στρατιᾶς χατὰ 
τῶν Βαρθάρων ἐχπέπομφεν ' ὃς συμθαλὼν αὐτοῖς 
xa vuxfjsac τρόπαιον Πρατο, πλήθους μὲν Σχυθιχοῦ 
κατασφαχγέντος ἓν τῷ πολέμῳ πολλοῦ, τῶν δὲ λοιπῶν 
εἰς φυγὴν τραπέντων, xax τῶν μὲν ἀπολλυμένων ἐν 
τῷ χαταλαμδάνεσθαι, τῶν 8 ὑπ ἀλλήλων διαφθα- 
ῥρέντων ἐν τῇ φυγῇ. Πάντων τοίνυν σχεδὸν τῶν 
Βαρθάρων ἑχείνων ἁπολωλότων [τὴν στρατιὰν ἐχεῖ 
χαταλείψας ὁ θεοδόσιος αὐτὸς πρὸς τὸν Γρατιανὸν 
ij; νίχης ἦχεν αὐτάγγελος &v Παιονίᾳ τότε διάγοντα. 
Απαγγείλας δὲ τὴν νίκην τῷ βασιλεῖ, xal τὸν τῶν 
Βαρθάρων εὐαγγελισάμενος ὄλεθρον, Ἀπιστεῖτο διά 
«ε τὸ τοῦ ἔργου ταχὺ χαὶ τὸ δυσµαχώτατον τῶν 
Σχυθῶν. Ἐπεὶ ὃ᾽ ἔγνω τὸ ἁληθὲς, xol τὴν τῶν Bap- 
6ápuv φθορὰν ὁ αὐτοχράτωρ πεπληροφόρητο, xal 
ἐθαύμασε τὸν ἄνδρα τῆς τε ταχυτῆτος xal τοῦ ápi- 
σίεύµατος ἕνεχα xal ἐπῄνεσεν. "Ηδη δὲ xoi τῆς 
Οὐάλεντος μοίρας προσκτηθείσης abt μετὰ τὴν 
ἐχείνου φθορὰν, ἀπιδὼν πρὸς τὸ ἄπειρον σχεδὺν τῆς 


imperatorem salutavit exercitus, quadrimum adhuc 
puerum. Qua de causa peregre reversus, milites acri 
ter insectatus est : quosdam etiam auctores fraternae 
salutationis supplicio affecit, quod se, qui imperator 
esset, non consentiente, alium elegissent. Neque 
tamen recusavit, quominus fratrem iniperii consor- 
tem haberet, eumque collegam ascivit. Paterna pic- 
tatis mulus fuit, et aliquando Valenti patruo contra 
Scythas opem petenti, ncgatis auxiliis respondit : 
Non esse cum Dei hoste societatem belli coeundam. 
Pastoribus ejectis, decreto reditum in suas Eccle: 
sias concessit. Cum autem Stythz post cladem Ya- 
lentis elati successu rerum Thraciam finitimaque 
loca vastarent, et coerceri nullo modo possent, 
Theodosium Hispanum accersit (est autem Hispania 
Europez Iberize urbs prostantissima), virum for- 
tissimum et religiosissimum. Hunc igitur ducem 
delectum, ablegat contra Barbaros, qui przlio 
victor, magnam Scythice gentis multitudinem cz- 
dit, ceteris in fugam conjectis, qui vel a victoribus 
deprehensi, vel a sese invicem obtriti perierunt. 
Barbaris igitur illis fere omnibus interfectis, Theo- 
dosius exercitu illic relicto, ipse vietori: nuntius, 
ad Gratianum tum in Pannonia degentem contendit. 
Nec tamen victoriam 944 suam, et Barbarorum in- 
teritum nuntianti, fides habita est, cum ob rei gestae 
celeritatem, tum ob Scytharum summam rei mili- 
taris peritiam. Cum autem veritatem cognovisset 


C imperator, deque internecione Barbarorum plane 


constaret, viri celeritatem admiratus est, et rem 
bene gestam laudibus prosecutus. Jam quia Valentis 
etiam partem post illius interitum consecutus, prc- 
videbat, se tam immensam tanti imperii molem 
sustinere solum non posse : Theodosium Nove 
Rome imperatorem appellat, partim, ut ejus in- 
dustriam remuneraretur, partim quod neminem ad 
imperii societatem magis idoneum judicabat. Tra- 
dito igitur illi universo Oriente et Thracia, Occi- 
dentem sibi reservavit : et in Gallias profectus, 
anno imperii post obitum patris sexto, fraude ducis 
Andragatbii occiditur. 


ἀρχῆς, xal συνιδὼν ὡς οὐχ οἷός τ ἂν εἴή αὐτὸς μόνος τὴν τοσαύτην ἰθύνειν ἀρχὴν, βασιλέα τῆς Νέας 
Ῥώμης ἀναγορεύει τὸν Θεοδόσιον, ἅμα μὲν τῆς ἀριστείας αὐτὸν ἀμειθόμενος, ἅμα δὲ xal µηδένα κρί- 
vac ἕτερον elc χοινωνίαν τῆς ἀρχῆς τούτου χρείστω ἑσόμενον, Τὴν γοῦν Ἔφαν ἅπασαν καὶ τὴν θράκην 


αὐτῷ ἀναθέμενος ἑχεῖνος ἑαυτῷ ἀπεχλήρωσε τὰ 'Esmépta. 
δόλῳ ὑπ ᾿Ανδραγαθίου τοῦ στρατηγοῦ, βασιλεύσας μετὰ τὲν 


τοὺς ἕξ. 


Καὶ ἐπὶ τὰς Γαλλίας γενόμενος, ἀνῃρέθη 
τοῦ πατρὺὸς αὐτοῦ τελευτὴν ἐπὶ ivtav- 


IH'. Τοῦ δὲ Γρατιανοῦ τελευτήσαντος, κατελείφθη D — XVIII. Gratiano defuncto , Occidentalis imperii 


βασιλεὺς αὐτοχράτωρ τῶν Ἑσπερίων ὁ Νέος Οὐα- 
λεντινιανὸς, µήπυ μηδὲ πρύσηδος γεγονώς. "Og 
ὑποφθαρεὶς παρὰ τῆς μητρὸς Ἰουστίνης Αρειανι- 


potestas in Valentinianum Juniorem impuberem 
adhue, collata est : qui paulatim a Justina matre 
Arianis favente corruptus, illorumque dogma am- 


αγ leetiones et nota. 


(41) Tor. Σχυθῶν δὲ. Sed et scribit Eunapius in 
legat. ad ipsam usque Constantinopolim venisse 
Scythas: "Ηδη γὰρ xaX τὴν Κωνσταντινούπολιν 
χατέτρεχον, καὶ τοῖς τείχεσιν ἠνώχλουν περ'καθί- 
μενοι, 


(42) 'H δὲ ᾿Ισπανία. Ita codd. Regii, etsi mani- 
festo errore. Nam Hispanie nomine nulla urbs 
occurrit, ita ut in eo erraverit Zonaras, quod llispa- 
niam ab Iberia distinxerit, cum Theodosius ex 
ltalica Hispaniz urbe ortus fucrit. 


1,11 


JOANNIS ZONARJE 


1172 


plexus, orthodoxis adversatus est. Cum autem AÀ ζρύσης, τῷ τῶν Ἀρειανῶν συνέθετο δόγµατι, xo 


Maximus contra eum insurrezisset, regnum affe- 
ctans, et praeliis aliquot vicisset, Theodosio scribit, 
ut secum agatur, et auxilia petit. Cui ille respon- 
dit, non esse inirandum, si servus sediliosus eo 
domino sit superior, qui suum Dominum repudiet, 
el creaturam ac servum appellet Conditorem, pari 
et natura et dignitate cum Patre preditum. Sed 
suppetias profectus, Maximum comprehensum $up- 
plicio affecit, una ci&n duce Ándragathio, qui Gra- 
tianum fraude occiderat. Post, Eugenius eiiam 
mota seditione regnum affectavit : qua Valenti- 
nianus peterritus, laqueo sibi necem conscivit. 
Theodosius autem bellum contra illum suscepit. 
Ac Thessalonies contumeliose acceptus, prefecto 
per seditionem populi, quibusdam de causis ortam, 
interfecto, in presentia ad populi motum conni- 
vendum ratus. Post equestre certamen indixit: 
populum in ilcatro congregatuin, circumdedit le- 
gionibus, qua ad quindecim millia sagittis et 
jaculis. confecerunt. Sic expleta iracundia, Medio- 
lanum digressus, a magno Ambrosio propter Thessa- 
lonicensium czdem objurgatus, ingressu ecclesiz 
prohibetur: 385 neque prius admittitur, quam 
lege sanxisset, ne capitales sententi;e ante diem 
tricesimum ratz essent. ld factin. ob imperatoris 
animum ad iracundiam protiorem, ut illo spatio 
lenita ira, sententias recognosceret, ac legitimas 
conürmaret, ab iracundia forsan profectas, abro- 


τοῖς ὀρθοδόξοις ἀντέχειτο., ἙἘπαναστάντος οὖν τεῦ 
Μαξίμου (43) αὐτῷ xal τυραννίδι ἐπιχειρήσαντος, 
xal ἐν µάχαις ὑπερτερήσαντος, ἔγραψε πρὸς τὸν βα- 
σιλέα θεοδόσιον (44) τὰ συµθάντα, συμμαχίαν 
αἱτούμενος. Κάχεῖνος ph δεῖν θαυμάζειν ἀντέγρα- 
Ψεν, εἰ ὁ δοῦλος ὑπερτερεῖ, δεσπότου χατεξαναστὰς, 
τοῦ τὸν οἰχεῖον ἀθετοῦντος Δεσπότην, xal κτίσμα 
καὶ δοῦλον καλοῦντος τὸν Κτίστην τὸν χαὶ τῷ Πατρὶ 
ὁμοούσιον xal ὁμότιμον. Απελθὼν δὲ εἰς συμμαχίαν 
αὑτοῦ, τόν τε Μάξιμον συλλαδὼν ἀνεῖΏε χα) τὸν 
στρατηγὸν ᾽Ανδραγάθιον, ὃς ἐδολοφόνησε τὸν Ερα- 
τιανόν. Εἶτ᾽ αὖθις Εὐγένιος (45) ἑπανέστη χατὰ τοῦ 
jou Οὐαλεντινιανοῦ, καὶ τυραννίδι ἐπέθετο. ἄρδτθες 
οὖν Οὐαλεντινιανὸς, ἀἁγχόνῃ τοῦ βίου ἑαυτὸν ὕπεξ- 
ἠγαγε. Καὶ μαθὼν τοῦ Εὐγενίου (46) τὴν τυραννίδα 6 
Θεοδόσιος ἐξεστράτευσε χατ) αὐτοῦ. Καὶ εἰς Θεσσαλο- 
νίχην (47) ἐλθὼν μετὰ τοῦ ατρατεύµατος, ἐχεῖνος μὲν 
ὑθρίσθη ὑπὸ εῶν θΘεσσαλονιχέων. ὁ δὲ ἔπαρχος 
ἐφονεύθη, στασιάσαντος τοῦ δήµου δι αἰτίας Σινάς. 
Τότε μὲν οὖν ἐπὶ τῇ τοῦ λαοῦ κινήσει ἔδοξεν ἄνεξι- 
χαχῆσαι ὁ βασιλεύς. Μετὰ δὲ ταῦτα ἐππιχὸν ἀγῶνα 
ἑχήρυξε, καὶ τοῦ λαοῦ ἀθροισθέντος ἐπὶ τὸ θέατρον, 
περιέστησεν αὐτοῖς τὰ στρατεύματα, xat χατετύ- 
ξευσαν τὸν δῆµον xal χατηχόντισαν, ὥστε θανεῖν ἐξ 
αὐτῶν ἄχρι τῶν πεντεκαίδεχα χιλιάδων. Kol οὕτως 
ἐχπλήσας ὁ Θεοδύσιος τὸν θυμὸν, ἐχεῖθεν ἀπάρας, 
εἰς τὴν πόλιν τῶν Μεδιο)άνων ἀφίχετο. Ὅπου καὶ 
ἠλέγχθη παρὰ τοῦ μεγάλου ᾽Αμθροσίου διὰ την τῶν 


garet. Eugenium tyrannum in Galliis pr:elio victum (C θεσσαλονιχέων σφαγὴν, xal εἰσελθεῖν εἰς τὴν ix- 


εἰ captum, occidit. Habuit uxorem privatus adhuc, 
Placillam, matronam piam, modestam et paupe- 
rum amantem, quam suscepto ex ea llonorio et 
Arcadio Augustam appellavit. Ea post adeptum 
hioperium defuncta, Gallam magni Valentiniani 
fiiia. duxit. Interea dum imperalor in Occidente 
versatur , Juda'i, conciliato et annuente Honorato, 
urbis przfecio (nam paganus erat), magnificam in 
foro zrario synagogam: exstruunt. Sed urbana mul- 
tiludo ea re irritato, prefecto maledicit : illo male- 
dicia negligente, synagogam igne injecto eremat, 


χλησίαν οὐ συγχεχώρητο, xal οὐ πρότερον ἐφῆχεν 
αὐτῷ τὴν εἰς τὸ θεῖον τέμενος εἴσοδον, εἰ μὴ vó tov 
ἔθετο (48), τὰς ψήφους τὰς φονιχὰς μὴ πρότερον 
ἐχδιδάζεσθαι, πρὶν ἂν παρέλθοιεν μετὰ τὴν φῆφον 
ἡμέραι τριάκοντα. Τοῦτο δ ἐποίησε διὰ τὸ τοῦ βααι- 
λέως ὀξύῤῥοπον πρὺς θυμὸν, ἵνα διὰ τῶν εριάχοντα 
ἡμερῶν τοῦ θυμοῦ χατακορεαθέντος, ἀπαθῶς ἔπι- 
σχέκτηται τὰς ψήφους, xal τὰς μὲν ἐννόμους χοροῖ, 
τῶν δὲ δι ὀργὴν ἴσως ἑφψηφισμένων ἀργίαν χατα- 
ψηφίζηται. Τῷ δὲ καὶ τυράννῳ Εὐγενίῳ συµµίνας 
ἐν ταῖς Γαλλίαις ὁ θεοδύσιος νικᾷ τε αὐτὸν xal συλ» 


Varie lectionés et note. 


(43) Μαξίμου. De quo ita. Sulpitius, lib. n de 
Vita S. Martini : Maximus imperator rempublicam 
qubernabat, vir omni vita predicandus, si ei vel dia- 
dema non legitime, tumuwltuante. milite impositum 
repudiare, vel armis civilibus abstinere licuisset. Sed 
siagnum imperium nec sine periculo renui, nec sine 
armis potuit teneri. Vide Socrat. v, c. 11 ; Tüeodor. 
J. v. c. 15: Sozog. |. vit, c. 12. 

(44* θεοδόσιν. Georgius Hamartolus in Chro. 
nico ms. : θεοδύσιος σὺν τάχει πολλῷ τῷ βασιλεῖ 
τροπαιοφόρος παραστὰς, θείᾳ dew τ) βασιλιχὸν 
δ.άλημα προθάλλετρε, Γρατιανοῦ χειροτονοῦντος 
αὐτὸν, καὶ κοινἠν τινα χαὶ Οαυμαστῖν περιεθλήθη 
πορφύραν, ὡς ἀρχα:ότατος βασιλεύς: καὶ ἐπειδὴ 
τοὺς ὤμους αὐτοῦ ὑπὲρ ὄνθρωπο"» ὑψηλοὺς ὄντας 
διαρόρου βασιλέως χλαμύδας ἑνδύειν οὐχ ἐδύναντο" 
πάντας γὰρ ὑπερέχων τῷ µεγέθει, πᾶσαν ἑἐσθῆτα 
δ.ὰ τὺ Όψος μ.χκρὰν απέφτν:' τέλος τῇ Κωνσταντί- 
νου πορφυρίδι κοσιηθεὶς ἐξέλαμφεν, ix τετραγώ- 
νου ἁρμοσάσης αὐτῷ. De Theodosii vero statura, 
idem testatur Victoris Epitome : Fuit autem Theo- 


dosius moribus et corpore Trajano similis, quantum 
scripta veterum el picturas docent : sic eminens status, 
membra eadem, par cesaries, etc. 

a5) Εὐγένιος. Socrat. |. v, c. 34, Theodor. 1. 
v, c. 24, Sozom. 1. vit, c. 22. 

(46) Εὐγενίου. Απ ab hoc Eugenio, vel alio quo- 
dam ejusdem nominis nobili Constantinopolitano, 
appellationem habuerint Porta, et Tractus ejusdem 
urbis, disquisitum in nostra Constantinopoli, lib. t, 
sect. 4, n. 1; et lib. u, sect. 16, n, 35. Meminit 
praterea Tráctus Eugenii Ptochoprodromus in ver- 
Sibus politicis Grecobarbaris contra Hegumenum 
ex cod. Reg. GM 

λλλος ὁρᾷ εἰς Πέραμαν, ἄλλος εἰς τ' Εὐγσνίου. 
Meminit etiam Sguropulus in Hist. concilii Floren- 
tini sect. 4, cap. 1. 

(41) Elc 8cccaorbov. Theodori. I. v, c. 11; 
So20m. |. vii, ο. 24 ; Rufin. ] u, c. $8; Paulinus 
in Vo:xa S, Ambros. Theophan. etc. . 

(43) Νόμο» ἔδετο. L. 15 Cod. Theod. de poenis; 
|. 20 Cod, Gust. eod. tit. 





1173 


ANNALIUM LIB. ΧΙΙ. 


1114 


λαμθάνει χαὶ ἀναιρεῖ. Οὗτος ὁ βασιλεὺς ἰδιωτεύων A Praefectus rcm ad imperatorem przscribit, qui eam 


εἶχε γυναῖχα εὐσεθῃ τε xal σώφρονα xal φιλόπτω- 
xo» τὴν Πλαχίλλαν, ἐξ ἧς αὐτῷ ἐγεννήθησαν 'Ap- 
κάδιος καὶ ᾿Ονώριος ' fjv xal Αὐγούσταν ἑποίησε. 
Μετὰ δὲ τὴν βᾳσιλείαν θανούσης αὐτῆς, ἔγημε 
Γάλλαν τὴν τοῦ μεγάλου Οὐαλεντινιανοῦ θυγατέρα. 
. Ἀποδημοῦντος δὲ τοῦ βασιλέως εἰς τὰ ᾿Εσπέρια, 
ol Ιουδαίοι τὸν τῆς πόλεως ἔπαρχον Ονωράτον 
δεξιωσάµενοι Χτίζουσι συναγωγὴν (49) iv τοῖς 
Χαλχοπρατείοις πολυτελῆ, ἐκείνου παραχωρήσαντο; 
Tv γὰρ τὰ "Ελλήνων πρεσθεύων. Ὁ δὲ τῆς πόλεως 
δῆμος ἀγανακτήσας ἐπὶ τούτῳ ἐθλασφήμει τὸν 
ἔπαρχον * xai ὃς ἐν οὑδονὶ λόγῳ τὰ τῆς βλασφημίας 
πεποίητο. Mh φέρων οὖν ὁ λαὸς, πῦρ ἑνίησι νυκτὸς 
τῇ συναγωγῇ, xai ταύτην ἐμπίπρησι (60). Γράφει 
οὖν τῷ βασιλεῖ θεοδοσίῳ περὶ τούτου ὁ ἔπαρχος. 
Καχεῖνος ὀπιτιμᾷ τοῖς τολµήσασι τὸν ἑμπρησμὸν 

fe συναγωγῆς ἕχτισιν τῶν ἀναλωμάτων τῶν εἰς 
αὐτήν" xal ἐφίητιν αὖθις χτισθῆναι αὐτὴν. Τοῦτο 
μαθὼν ὁ μέγας ᾽Αμϕθρόσιος, τοῦ βασιλέω; τῇ πόλει 
Ν]εδιολάνω» ἑνδημοῦντος , xal χατά τινα τῶν Δεσπο- 
τιχῶν ἑορτῶν εἰς τὴν ἐχκλησίαν ἁριχομένού Πρξαιρ 
£ye:v* "Iva εἰ, βασιεῦ, τὸν ἐξ ἰδιώτου σε βασι- 
δα ποιήσαντα, xal τὴν οἰκείαγ ἐγχειρίσαωτά 
σοι ποίµμνην, καὶ ἣν τῷ. ἑαυτοῦ ἐκτήσατο αἵματι, 
xal ταιγιὠσαγτά σου τὴν κεςαἰὴἡὴν αὐχμῶσαν 
πρώην, αὐτὸς ὑδρίζεις, τοὺς ἀθετοῦγτας αὐτὸν 
τῶν ἐπεγγωκότων προτιµοτέρους τιθέµεγος, xal 
δίχας εἰσπράττων ὑπὲρ Ἱουδαίων Ἀριστιανοὺς, 


xul Blar αὐτοῖς ἑπάγω», ἐν µέσῃ τῇ πόχει, ἐν (c 


ᾗ κηρύττεται ὁ Χριστὸς, καὶ προσκυ»εῖται σταυ- 
ρὺς, συ»αγωγὴ» οἰκοδομῆσαι toic Χριστοκτό- 
γοις, Καὶ ὁ βασιλεὺς πρὸς τὸν ἔλεγχον αἰδεσθεὶς, 


audaciz ponam statuit, ut sumptus synagogx per- 
solverent, eamque Judzis instaurare liceret. IIoc 
magnus Ambrosius cognito, cum quodam Dominico 
festo imperator Mediolanensem ecclesiam ingrede- 
retur, sic exorsus est : Cur, imperator, eum qui te ex 
privato regen;fecit, suo grege tibi commisso, qui caput 
tuum prius squalidum diademate exornavit, tu contu. 
meliis afficis, eos a quibus ille rejicitur, iis preferendo 
a quibus colitur, vi etiam illata, ut in media urbe, in 
qua Christus colit'e , et crux. adoratur, synagogam 
Christi interfectoribus edificent ? Ea reprehensione 
verecundatus imperator ; Numquid, inquit, episcope, 
in republica bene constituta plebi concedenda est quid- 
vis temere εἰ impudenter audendi licentia ? At ne illud 
quidem, inquit D. Ambrosius , concedendum est, ut 
Judaei in medio Christiane urbis synagogns habeant, 
et blasphemis precibus piorum aures obtundant ? Νε 
vero islud decreveris , sanctissime imperater.. llis. 
lenitus Theodosius, Byzantiis remisit multam, et 
Judeos intra urbem regiam habere synagogam 
vetuit. Cum autem Antiochenis nova tributa imnpe- 
rasset, populus ob exactionis novitatein indignatus, 
prioris ejus uxoris imagines in foro sitas rcvellit, 
et in publicis viis traxit. Ob id facinus ille iratus, 
urbem et privilegiis privavit, et vicine 36 Laodi- 
ce: subjecit, comminatus etiam civibus, quos uti- 
que male tractasset, nisi Flavianus archiepiscopus 
Antiochenus legatione suscepto, imperalorem mi- 
tigasset. Quo tempore vir summus Joannes Chry. 
sostomus, Ántiochene Ecclesie presbyter adhuc, 
eas orationes scripsit, qua Slatuyarum titulum prz 
se ferunt. 


ἔφη, Kal ÓOócousv, ὦ ἐπίσκοπα, toic δήµοις ἀἁτάκτως καὶ ἀναιδῶς ἐν εὐνομουμέναις πὀλεσι 
ὅσα βού.ἲονται δρᾷν; 'AAA' οὐδὲ τοῦτο δοτέον, à βασιἀεῦ, ὁ ἱερὸς ᾿Αμθρόσιος ἀντεπήνεγχε, τὺ 
συναγωγὰς ἔχειν τοὺς Ἱουδαίους ἓν µέσῳ πόλεως εὐσεδθοῦς, καὶ βλασφήμους εὐχὰς ἀναπάμ- 
πει’ ἐπ᾿ ἀχροάσει θεοσεδῶν. Mi] cO γε τοῦτο θεσπἰσάις, ὀρθοδοξότάτε Αὔγουστα. Τούτοις ὁ Geobó- 
eto; μαλαχθελς, τοῖς Βυζαντίοις ἀνῆχε τὸ ἐπιτίμιον, xol συναγωγὴν ἐντὸς τῆς βασιλίδος τῶν πόλεων 
τοὺς Ἰουδτίους ἔχειν ἀπείρηχε. Τοῖς ᾿Αντιοχεῦσι (51) δὲ φόρων ἐπιταχθέντων νέων, χινηθεὶς ὁ δηµος εἰς 


Varie lectiones et note. 


(19) Zvrayorv. Vide nostram CP. ubi de 5yna- 


ng3. 

6 (50) Καὶ ταύτην» ἑμπίπρησι. Jdem Deiparse 
&1cram, in loco ubi erat Synagoga Judeorum, a 
Theodosio Juniore, alii a Marciano et Pulcheria 
sedificatam tradunt : de qua multis egimus in 
nostra Constantinopoli, lib, n. seet. 2, n. 9, ubi 
observavimus summa veneratione habitam, tum 
o^ zonam Dciparz in ea asservatam (unde a nostris 
urbem obtinenlibus vulgo appellabatur Eeclesiu 
S. Marie de Cinctura, vel de Cintura, ut doce- 
mur ex [Ínnocentio IU PP. lib. in, epist. 50, 58, 
59, et 69, tum etiam ob imaginem Servatoris, quam 
τωῦ Αντιφωνητοῦ appellabant, ct aliam  Deiparz 
in eam xdem illatam, quam sanctus Gerinanus, 
patriarcha Constantinopolitanus in suo itinere llie- 
rosolymitano, ex ejusdem sanctissime Virginis 
archetypa imagine ἁχειροποιήτῳ, columnz templi 
a sanctissimis apostolis Petro et Joanne, Lyddz, 
sive Diospoli, in Pakestina in honorem ipsius 
adhuc superstilis exstructi, vivis coloribus divini- 
tus impressa, euravitin tabula quadam depingi, 
quaque circa Qnem imperii Leonis Isauri, cum ab 
codem sancto Germano jam morti vicino, ob per- 


secutionem Iconomachicam alto mari imposita esset, 
miraculo prorsus stupendo, Constantinopoli Romam 
troitsnatans, pervenit ad Papam Gregorium IIl, et 
similiter post integros centum annos, cessala ea- 
dem persecutione, sub imperatrice Theodora, 
Theophili imp. vidua, eodein miraculoso transna- 
tationis modo, ultro ac sponte sua remigravit Con- 
stantinopolim, ubi im templo Chalcopratiano col- 
locata, et Ῥωμαία cognominata, summam venera- 
tionem, et solemnem memoriz reditus sui celebra- 
tionem, quotannis die octaya Septembris promeruit. 
Historiam narrat anonyiwus ms . Cur autem "Popaía 
haec imago dicatur, docemur in Gloss. med. Grz- 
cit. in ᾿Ῥωμαῖον μάρμαρον. Addendum praterea 
videtur, Svnaxaria mss. Observare, die Dominico 
post Natalem Domini, celebrari festi SS. Josephi, 

eipare, Jacobi, et Davidis Prophetz eorumque 
Synaxin. "Ev τῇ &y ωτάτῃ ΜΕεΥάλῃ ἐκχλτσίᾳ, xai 
ἐν τῷ ᾿Αποστολείῳ Ἰαχώ΄ου τοῦ ἀδελφοθέου , Ev6ov τοῦ 
σεδασµίου οἴκου τῆς ὑπεραγίας Θεοτόκου τῶν Χαλ- 
χοπρατίων. ' 

(51) Τοῖς Α»τιοχεῦσι. Sozomg |. vu, ο. 25; 
Theodor. l. v, c. 49. 


1115 


JOANNIS ZONAR £ 


1156 


ἀγανάκτησιν διὰ τὸ χαινὸν τῆς εἱστράξεως, εἰκόνας τῆς προτέρας Ὑαμετῆς τοῦ βασιλέως Θεοδοσίου Ev 
τῇ ἀγορᾷ τῆς πύλεως αὑτῶν ἱσταμένας χατέσπασε, καὶ ἔσυρεν ἓν ταῖς δηµοσίαις ὁδοῖς. Ac ὅπερ ὀργι- 
σθεὶς ἐχεῖνος τά τε τῆς πόλεως ἀφείλοτο δίκαια, xal τῇ ἐκ γειτόνων Λαοδιχείᾳ ταύτην ὑπέταξε, χαὶ τοὺς 
αὐτῆς πολίτας Ἠπείλει διαθῆσειν καχῶς. Καὶ δ.έθετο ἂν, εἰ μὴ ΦλαΖιανὸς ὁ τότε τῆς Αντιοχείας ἀρχιε- 
ρεὺς τῷ βασιλεῖ προσελθὼν ἑἀπρέσδευσε, xai ἐνδοῦναι αὐτὸν πεποίηκε τοῦ θυμοῦ. "Ote xal à cá 
µε-ας Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, τοὺς ἐπιγραφομένους Ἀγδριάντας λόγους αυνἐγραψε, τῆς Αντιοχέων 


Ἐχχλησίας τυγχάνων πρεσθύτερος. 


XIX. Tunc etiam Gregorius reram divinarum A ᾖθ'. Τότε xoi ὁ πολὺς ἓν θεολογίᾳ Γρηγόριος, 


peritissimus , qui pridem orthodoxos clam in 
Sancte Anastasia zde ob hzreticorum impuden- 
tiam et audaciam, docuerat: post apertas or- 
thodoxis a Theodosio ecclesias , palam Filium 
ejusdem cum Patre naturz, ei sanctum Spiritum 
cum utroque adorandum et glorificandum przdi- 
cavit. Nam Macedonius, qui, ut dictum est, exiguo 
tempore patriarcha Constantinopolitanus fuit, non 
ferebat, ut Spiritus vel Deus nominaretur, vel 
pari cum Patre Filioque potentia, eademque 
natura praeditus diceretur : quam ob rem jussu 
imperatoris secundum concilium est indictum, 
CL divinis Patribus in urbe imperatoria congre- 
gatis, quorum in disputationibus principes fuere, 
theologus et magnus Gregorius Nyssenus episco- 
pus, et sanctus Amphilochius, lconiensis Ecclesiz 
praeses, qui Spiritum sanetum, et Deum esse sta- 
tuerunt, et Patri Filioque potentia et dignitate 


χεχρυµµένως πρώην διδάσκων τοὺς ὀρθοδόξους &v 
τῷ τῆς ᾽Αγίας Αναστασίας ναῷ (52) διὰ τὴν τῶν 
αἱρετιχκῶν ἀναίδειαν xal θρασύτητα, τοῦ βασιλέως 
Θεοδοσίου τὰς ἐχχλησίας τοῖς ὀρθοδόξοις ἀνειχότος, 
παβῤῥησίᾳ τόν τε Yibv ὁμοούσιον ἑκήρυττε τῷ Πατρ), 
xai τὸ ἅγιον Πνεῦμα θεὸν ἀμφοῖν συμπροσχυνούµε- 
voy xa! συνδοξαζόµενον. Ὁ γὰρ Μαχεδόνιος, ὃς καὶ 
πατριάρχης ἐπ ὀλίγον, d; ἤδη ἱστόρηται, τῆς Κων- 
σταντινουπόλεως Ὑέγονε, θεὸν αὐτὸ λέγεσθαι οὖκ 
ἠνείχετο. ἀλλ) οὐδ' ἰσοσθενὲς τῷ Πατρὶ καὶ τῷ Yl, 
οὔτε μὴν ὁμοούσιον. Aib καὶ ἡ δευτέρα τότε συγχε- 
χρότητο σύνοδος (53) τοῦ βασιλέως προστάξαντος, 
ἑχατὸν πεντήῄχοντα ουναθροισθέντων Πατέρων θεο- 
φόρων ky τῇ βασιλενούσῃ τῶν πόλεων, ὧν προεξῖρ- 
χεν ἐν τοῖς ἀγῶσιν ὁ θεολόγος καὶ ὁ μέγας Γρηγό- 
proc (54),ὁ Νύσσης ἐπίσχοπος, xai ὁ ἱερὸς Αμϕιλόχιας 
τῆς Ἰκχονιέων προεστὼς Ἐκκλησίας, ot τὸ Πνευμα 
τὸ ἅγιον καὶ θεὺν ἑδογμάτισαν, καὶ τῷ Πατρὶ xal 


Varie lectiones et note. 


(52) "Ev τῷ εἲῆς ἁγίας 'Araccacíac vaQ. Geor- 
giis Hamartolus in. Chronico ms. : Ἐπὶ θεοδοσἰον 
τοῦ μεγάλου Γρηγόριος ὁ Θεολόγος εἰς τὴν νῦν ix- 
κλησίαν Αναστασίας τῆς μάρτυρος εὐχτήριον οὖσαν 
μιχκρὸν, τοὺς ὀρθοδάξους ἑδίδαξεν. Αναστασίας δὲ 
τὸν μέγαν οἶχον ὁ ἱστορῶν φησι ὀνομάζεσθαι, f) διὰ 
τὴν τῆς ὀρθῆς πίστεως ἀνάστασιν, fj διὰ τὸ γυναῖκα 
ἐγχύμενα πεσοῦσαν ἄνωθεν τελευτῆσαι * κοινῆς ὑπὸ 
τῶν ὀρβοδόξων» γενομένης εὐχῆς ἀναστῆναι τὴν τε- 
/evtficasav. Hujusce porro zdis meminit przlerca 
suctor ms. Vitz S, Isaacii monachi ex monasterio 
Dal[inati, ubi de S. Gregorio Theologo : Ἐπισυνάχει 
καὶ ἐπιστηρίψει xbv λαὺν διὰ τῆς διδαχῆς αὐτοῦ ἐπὶ 
τὴν ὀρθόδοξον πίστιν. ὅπερ εὐκτήριον μετὰ ταῦτα 
Àx βασιλιχῆς φιλοτιµίας μεγαλυνθὲν ᾿Αναστασίαν 
ὠνόμασαν. Eamdem etiam Ανάστασιν interdum ap- 
pellari ibidem docuimus, qua appellatione dona- 
tur ab Inuocentio 1 PP. lib. xi, epist. 48, 49, 
50, 52,52, 55, in qua collegium canonicorum erat, 
dum Urbem Franci nostri obtinebant. Sed de bac 
μή pluribus egimus in nostra Consiantinopoli, 
lib. iv, sect. 17, n. 5, quam, ex Scriptoribus ibi 
laudatis, iu majorem amplitudinem instauratam a 
S. Marciano, qui Leone M. imperante vixit, dixeram, 
friusquam incidissem in vitam ms. ejusdem S. 

larciani, ex qua docemur, S. Marciauum S. Aua- 
sSlasiz; z;dem sacram erigere cogitautem, emisse 
domum amplissimam in medio urbis foro sitam a 
quadam vidua Antiochena, Nico appellata, duobus 
aureorum millibus. At cum illam facti peeniteret, 
pactum ultro Marcianum dissolvisse : tum vero ad 
s*dem olim a Gregorio conditam, el sanctam Ana- 
stasiam seu potius Áuastasiim appellatam, et in 
Domnini porlicibus sitam, animum appellentem, 


eidem zdi aliam S. Anastasiz marlyri sacram ad- . 


jungere decrevisse : Τὸν μὲν fiv xal παλαιὸν 
ἐχεῖνον vaby ἐπὶ τοῦ προτέρου σχήματος χατα- 
λείπων, (v! οὕτω μᾶλλον εἰς θέαν ἅπασι χείµενος, 
τρανώτερον ἡ γλῶττα thv τοῦ Θεολόγου προφητείαν 
ἀναχηρύττῃ " ἄλλον δὲ αὐτῷ ἐπεχείρει µέχιατόν τε 
χαὶ Ἀλλλιστον,. χυκλούμενον Gtoal; ποιχίλαις, προ- 


αυλίοις τε ἅμα χαὶ ὑπαίθροις διαλαθών. priorem 
illam edem in eadem qua erat forma relinquens. ut 
cum ita omnibus conspicua esset, Theologi prophetiam 
clarius lingua publicaret, aliam eidem adjunctam 
exzedificavit, amplissimam et eleqantissimam, porti- 
cibus variis circumdatam, vestibulis el atriis univer- 
sum opus comprehendens: tum quanta. intus magpi- 
flcentia, quautoque ornatu nituerit pluribus descri- 
bit, ut et Enczniorum pompam et apparatum. Fuit 
autem isla Anastasia, quam φὰρμακολυτβίαν vo- 
cant, ut ibi docemus. Eadem Vita ms. s. Marciant 


6 de eadem S. Anastasia : 'H xal μάλιστα ἑναργὼς 


τοῖς σπουδαιοτέροις ἐν αὐτῷ διαφαινοµένη μετὰ τον 
συνῄθους σχήματος xal τοῦ εἴδους, οὐκ ὄναρ µόνον, 
ἀλλὰ xal ὕπαρ, πάθεσἰ τε χαὶ δαίµοσι καὶ νοσήµα- 
σιφυγῆς αἰτία χαθίστατο, φαρμαχείαις τε xat ἄλλοις 
καχοῖς φαρµακόν ἐστιν ἀτεχνῶς ἅμαχον. Porro 
nescio an ad eumdem S. Marcianum, et ejus πάθη 
sacram pertineant Maximi Planudis iambi, hoc ti- 
tulo: Εἰς τὸν ναὺν τῶν ἁγίων Μαρχιανοῦ καὶ Ma 

τυρίου, quos bic apponam, quia necduin ediü : 


Τολμᾷς καθέλχων καὶ θεὸν boxiv σέδειν, 
Σαυτὸν λέληθας κτίσματος φύσιν σέδων, 
Οὐ κτίσμα ταυτὸν xat Ocbc µή πω τόσον 
Ἔξω φρενῶν πέσοι τις, ὡς εἶποι τόσοι, 
Μεμνημµένος σου τοῦ θεηλάτου µόρου. 


Iambi alii ejusdem : 
Καχῶς 'Apsltp ταυτά πεφρονηχότος, 
"Ανδρες φονῶνται πλῆρες αἱμάτων στίφος, 
Καλώς θεοῦ προὔπεμφαν ὑμᾶς εἰς δόµονς" 
Καὶ Υὰρ θεοῦ μὲν οἶχος ὑμᾶ: ἀμφέπει, 
Toi; δ᾽ οἶχος ἅδου xal τὸ puplov σχότος. 


(53) Δευτέρα σύνοδος. Socrat. ]. v, cap. 8; So- 
zom. Ἱ. vii, c. 7, 8, eic. ; Chron. Alex. p. 706. 

(54) Γρητόριος. Socrat. 1. v, c. 7: Sozom. I. 
vu, c. 5; Niceph. k xu, c. 7; Theoph. etc. Ut 
porro Gregorius Theologus a Grzecis effingatar, do- 
ceut Menza et Synaxaria ad 25 Januarii. 


1177 


ANNALIUM LIB. XIII. 


1118 


τῷ Υἱῷ ὁμοσθενὲς xai ὁμότιμον, τὸν τε Μαχεδόνιον À parem, Macedonio et ejus sectatoribus catholica 


xa τοὺς ὁμοδοξοῦντας αὐτῷ τῆς χαθολικῆς Ἐκχκλη- 
σίας ἐξέχοψαν (56), καὶ εἰς τὸ ἅγιον σύμόολον τὸν 
περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος προσέθεντο συγγραφὴν 
ἀπὸ τοῦ xal εἰς τὸ Πγεῦμα τὸ ἅγιον μέχρι τέλους. 
xai τὰ lv τῇ πρώτῃ συνόδῳ δογµατισθέντα ἔπεδε- 
δαίωσαν. "Ότε xal τινες τῶν ἐπισχόπων βασχήναντες 
τῷ θιεολόγῳ τοῦ θρόνου χάριν τῆς Κωνσταντινουπό- 
λεως, οὗ χανονιχᾶς εἶπον αὐτὸν ἐπιδεθηχέναι τοῦ 
005vou, ὡς ἑτέρῳ πρότερον ἐπιχηρυχθέντα. ^ A0 
καὶ τὸν Συντακτήριον ὁ ἅγιος συγγραφάµενος xol 
δηµοσίᾳ ἀνεγνωχὼς ἐξέστη τοῦ θρόνου χαὶ εἰς «hv 
οἰχείαν πατρίδα τὴν Ναζιανζὼ ἐπανῆλθε, Κεχειρο- 
τόνητο δὲ τῆς Κωνσταντινουπόλεως πατριάρχης 
Νεκτάριος (56), συγχλητικὸς ἀνὴρ, xai πολιτικὰς 
ἀρχὰς Ἰνυχώς. Τότε καὶ ὁ θρόνος (57) τῆς νέας 
Ῥώμης δευτέραν τάξιν ἔλαχε, μετὰ τὴν πρεσδυτέραν 
Ῥώμην ταχθεὶς, καὶ τῶν ἑτέρων δὲ προχριθείς. 
Αλλά χαὶ ὁ μέγας ᾽Αμϕιλόχιος (58) τότε Ἰξίου τὸν 
βασιλέα ἐξελαθῆναι τῆς πόλεως τοὺς ᾿Αρειανοὺς, 
οἷα τὸν YlRy τοῦ θεοῦ βλασφημοῦντας, fj τέως μὴ 
παραχωρεῖσθαι συνάξεις ποιεῖν. Ὡς δὲ vor πρὸς 
τοῦτο ἑώρα τὸν Θεοδόσιον, φυλάξας χαιρὸν, ὅτε xal 
ὁ ᾿Αρχάδιος συνεδριάζων ἦν τῷ πατρὶ, εἰσῆλθε, xol 
τῷ μὲν θεοδοσίῳ τὴν προσήχουσαν ἀπένειμεν ὡς 
βασιλεῖ χαὶ πρὀσρησιν xal προσκύνησιν * πρὸς δὲ τὸν 
"Apxábiov ἁμελῶς οὕτως ἔφη Χαίροις καὶ σὺ, xac 
δίον. Χαλεπήναντος δὲ τοῦ βασιλέως ἐπὶ tfj. τοῦ υἱοῦ 
καταρρονήσει, εἶτά φησιν ὁ ἅγιος Eb μὲν ἄνθρωπος 


Ecclesia ejectis, et in sanctum Symbolum inserta 
clausula illa, quz incipit e£ in Spiritum sanctum 
usque ad finem, primique concilii decretis confir- 
matis. Sed quidam episcopi thronum Constantino- 
poleos theologo invidentes, negarunt eo rite poti- 
tum, qui prius alteri delatus esset. Quare vir 
sanctus scripta oratione, qua Syntacterion inscri- 
bitur, ac publice recitata, Nazianza in patriam 
rediit. Fuerat autem patriarcha designatus Necta- 
rius vir senatorius, et civilibus functus magistrati- 
bus. Tunc Nove Romz sedes secundum ordinem 
sortita est : post Romam veterem collocata, στ- 
lataque eczteris. Tune et Magnus Amphilochius 
ab imperatore postulavit , ut Ariani, in Dei 
Filium maledici, urbe pellerentur, aut saltem 
conventus agitare prohiberentur. Cum autem 
segnem ad id videret esse Theodosium, captae 
to tempore, quo eliam $77 Arcadius patri in 
concilio assidebat, Theodosio quidem convenien- 
tem bonorem babuit, ut imperatori, cum verbis 
tum gestibus: ad Arcadium autem simpliciter ita 
dixit, Salve et tu, fili. Imperatore autem filii 
contemptum graviter ferente, vir sanctus: Tu, 
inquit, cam homo sis, tui filii neglectum iniquo 
animo tulisti. Deum vero non existimas abominari 
eos et odisse, qui Filio ejus unigenito maledicunt, 
neque irasci iis qui eos in catu orthodoxorum 
versari, ac multos corrumpere patiuntur. Admira- 


G»,tiy τοῦπαιδὸς ἀτιμίαν τοῦ coU πράως οὐκ fivey- 0 tus igitur viri sancti artificium , decreto conven- 


Μεες. Ole: δὲ τὸν Θεὸν τοὺς τὸν ἐκείνου µονογενῆ 
Haa β1ασφημοῦντας μὴ βδελύτεεσθαί τε xal 
ἀπεχθάγεσθαι, μηδ ὀργμίῶσθαι κατα τῶν ἐκχω- 
ρούντων ἑκαίνους toic ὀρθοδόξοις συναναστρέ- 
φεσθαι καὶ διαφθείρει’ zoJAJAoUc ; θαυμάσας οὖν 
ἐπὶ τῇ µεθόδῳ τοῦ ἁγίου ὁ βασιλεὺς, δόγµατι τοὺς 
τῶν αἱρετικῶν συλλόγους χεχώλυχε. Τὸν τελευταῖον 
δὲ τυραννήσαντα χαθελόντι Ἑὐγένιον τούτῳ τῷ βα- 
σιλεῖ, fj τῶν Ῥωμαίων ἀρχὴ περιελήλυθε ξύμπασα, 
καὶ ἀνηγόρευσε τοὺς δύο νυἱοὺς αὐτοῦ βασιλεῖς. θέλων 
δὲ μετασχεῖν αὐτοὺς χαὶ τῆς bv λόγοις παιδείας xal 
τῆς ἓν ἤθεσιν, àx. Ῥώμης Ίγαγε τὸν µέγαν ᾿Αρσένιον 
τῆς ἐχεῖ Ἐχχλησίας ὄντα διάχονον, ἐπὶ λόγοις τε 
καὶ ὀρετῇῃ περιδόητον ' καὶ αὐτῷ τοὺς παΐῖδας παρ- 
έδωχε, μὴ ὡς βασιλεῦσιν αὐτοῖς, ἀλλ ὡς ἰδιώταις 
καὶ τοῖς τυχοῦσι προσφέρρτθαι ἐντειλάμενος, xal 
µαστίξειν εἰ ἀμελοῦντας ὀρῴφη, f) παρεξιόντας ει τοῦ 
καθίκοντος, xai ὡς οἰχείοις τούτοις χεχρῆσθαι παισἰ. 
Tip; δὲ μεγάλης ἹἸξίωσε ἀὺν ᾿Αρσένιον (ὔ9) xal 
χρήµασι χατεπλούτισεν. "0 δὲ τοὺς παῖδας παραλα- 
6üv ἐχείνους μὲν ἐπὶ θρόνων ἐχάθιζεν, αὐτὸς δ 


ticula bareticorum sustulit. Amoto autem postremo 
tyranno Eugenio, toto Romano imperio potitus, 
duos fllios suos imperatores appellavit, quos cum 
litteris et moribus erudiri vellet, magnum Arse- 
nium, Roms Ecclesie diaconum, virum et erudi- 
tione et virtute celebrem aecersit, fllios tradit, cum 
eis non ut imperatoribus , sed vut plebeiis et 
vulgaribus agere jubet , flagris etiam adbibitis, si 
negligentes eos esse, aut ab officio decedere vide- 
rit, et plane pro suis filiis tractare. Ac magnum 
Arsenio honorem habuit, magnamque pecuniam 
donavit. Is pueris in sellas collocatis, cum stans 
munere preceptoris fungeretur, imperator ali- 


quando de improviso ingressus, ut pueros seden- - 


tes, Arsenium stantem deprehendit, pueros asta- 
re, Arsenium sedentem docere jussit, quod ab eo 
tempore illi observarunt. Arcadius sutem plagis 
aliquando ob delictum acceptis iratus, insidiss 
preceptori comparat, de eo occidendo assidue co- 
gitans, percussore subornato. Sed Arsenius, consi- 
lio ejus cognito, clam regia egressus, Scetin se 


Varie lectiones et note. 


(55) Τῆς καθο.ικῆς Ἑκκλησίας ἐξέκοψαν. Tta 
eedem Sophianam  indigitat, ut Nicephorus Con- 
stantinopolit. in Breviario sub fin. προόδου κατὰ 
τὸ εἰωθὸς ἐπὶ τὴν χαθολιχὴν ᾿Εχχλησίαν γενομένης, 
ὑπατείαν ἐποίῆσαν. Vide Gloss. med. Grecit. iu 
Καθολιχ/ῇ. 


(50) Νεχεάριος. Socrat, 1. v, ο. 6; Sozomen. |. 


vit, c. 7. 

(57) Τότε ὁ θρόνος. Vide Allatium, De consen 
utriusque Eccl. Morinum, Marcam, et al. passim. 

(58) 'Augutóxioc. Theodorit. 1. v, c. 16 ; Socrat. 
J. vit, c. d Niceph. 1. xti, c. 8, 9. 

(59) Ἀρσένιον. Cedren. p. 522, $28. De Arsenii 
sanctitate agunt non semel scriptores ecclesiastici. 


-- 


1179 JOANNIS ZONAR.E 1130 
in vitam solitariam contulit, ibique, instar angell A ἑστηχὼς ἐπλήρου τὴν ὀδιδαεχαλίἰαν αὐτοῖς. Ka: 
vixit, Theodosius autem imperator eum diligenter ποτε ἀβρόον αὐτοῖς ὁ βασιλεὺς ἐπιστᾶς, καὶ τοὺς piv 
inquisitum nusquam reperit, et Mediolani ex «καθηµένους εὑρὼν, ἱστάμενον δὲ τὸν ᾿Αρσένιον, 
morbo moritur, anno imperii decimo septimo, — $yaváxtrnst, xal τοὺς μὲν παῖδας τῶν θρόνων ἑἐς- 
supra menses quinque , eo inter duos filios diviso. αναστήσας, Χαθίσας δὲ τὸν ᾿Αρσένιον, οὕτω διδἀ- 
Arcadio nova Roma attributa est cum finitimis σχεῖν αὐτοὺς διετάξατο,. Καὶ ἦσαν ἕκτοτε οἱ μὲν 
regionibus et Orientali parte; Honorio, Roma vetere παρεστῶτες τῷ διδασχάλῳ, 6 δὲ διδάσχων καθήµε- 
ceterisque Occidentalibus provinciis assignatis. voc. Ποτὰ τοίνυν παρασφαλέντι τῷ 'Apxaóup μά- 
τιγας ἑνέτεινεν ὁ διδάσκαλος. Ὁ δὲ μηνιῶν διὰ ταύτας αὑτῷ ἐπιδουλὴν σνντίθησι κατ αὑτου καὶ 
χτεῖναι τὸν ἄνδρα διεµελέτησε, xal τὸν σφαγέα ἠτοίμαζε. Γνοὺς δὲ τὸ μελετώμενον ὁ Αρσένιος, 
láüpa τῶν µβασιλρίων ὑπανεχώρησε" xal εἰς την Σχῆτιν ἀπελθὼν, τὴν μονήρη ζωὴν ὑπῆλθε καὶ 
ἰσάγγελος vévove. Πολλὴν δὲ αὐτοῦ θέµενος ζήτησιν ὁ βασιλεὺς Θεοδόσιος οὐκ ἔγνω ὅποι γῆς idv. 
Νοσήσας δ᾽ οὗτος ὁ βασιλεὺς iv Μεδιολάνοις (60) µετήλλαξε τὴν ζωὴν, ἑπτακαίδεχκα ἔτη τὴν βασι- 
λείαν ἰθύνας, ἐπὶ πέντε μησίἰ . µερίσας δὲ ταύτην τοῖς δυσὶν υἱέσιν αὐτοῦ, καὶ τῷ μὲν ᾿Αρχαδίῳ ci» 
Νέαν ἀπονείμας Ῥώμην, xal τὰ περὶ αὐτὴν, καὶ τὸ ἐἔφον «jua, τῷ ᾿Ονωρίῳ δὲ τὴν πρεσδυτέραν ᾿Ρώμην 


προσχληρώσος xai τὰ ᾿Κσπέρια ὁπόσα Ῥωμαίοις Ίσαν ὑπήχοα. 
XX. Imperio Romanorum sic inter Tbeodosii fl- B — K'. Οὕτω διανεµηθείσης τοῖς τοῦ Θεοδοσίου vcl; 


lios diviso, suam uterque partem gubernabat. Cum 
autem rescissent, magnum Arsenium Scetbhi vitam 
agere solitariam, 98 sepissime per litteras ab eo pe- 
tierunt, ut vota pro ipsis faceret, Áreadio privatim 
a viro sancto, veniam petente, ob structas illi etiam 
insidias, donsto illius anni tributo ZEgyptio, quo 
suo arbitratu uteretur. At ille rescribere imperato- 
ribus noluit, sed legatos eis renuntiare jussit, se 
precari Deum ut illis veniam det, atque efficiat, 
ut voluntati ejus pareant : sibi vero, qui jam mun- 
do esset mortuus, nul]ji usui esse pecuniam. Ar- 
" cadius urbem :ediflcavit in Thracia, quam Arcadio- 
polim nominavit. In Xerolopho columnam erezit, 
i1 qua suam statuam collocavit. Nectario Constan- 
tinopalitano patriarcha mortuo, Joannem Chry- 
sestomum  Ántiochia accersitum, nove Rome 
patriarcham designat. Sed cum Areodius tardus 
csset justoque mollior. ab uxore Eudoxía regeba- 
tur, muliercula ferocula, et ex avaritia injustissi- 
ma : cujus cupiditas cum a magno illo patre inbi- 
beretur, aliquando etiam objurgaretur, iracundia 
inflammata, virum sanctam ulcisci studet , οἱ 
Alexandrinum Theophilum improbitatis sus nacta 
ministrum, Arcadio persuadet, ut virum sanctum 
releget. Sic ille ejectus ecclesia, relegatur. At po- 
pulus urbanus, partim lugere, partim non sine 
seditione tumultuari. Quo tardus ille Arcadius 
cognito , Joannem celeriter revocari jubet. Revo- 


τῆς τῶν Ῥωμαίων ἡγεμονίας, Ίρχε τῆς olxsfac µοί- 
pac ἑχάτερος, xal γνόντες ὡς bv τῇ Σχήτει µονάζων 
ἣν ὁ µέγας Αρσένιος, πλειστάχις αὐτῷ ἑπεστάλ- 
xagw εὔχεσθαι ἀξιοῦντες ὑπὲρ αὐτῶν. Ὅ δὲ γε 
Αρχάδιος xal ἰδίᾳ τῷ ἁγίῳ ἐπέστειλε, παρακαλῶν 
συγγνώµην νεῖμαι αὐτῷ ὅτι αὐτῷ ἐπεδούλευσε, χα) 
ἑπέτρεπε λαθεῖν αὐτὸν τὸν τῆς Αἰγύπτου mist; 
δασμὸν τοῦ ἔτους ἐκχείνου, xaX χρῄσασθαι ὥς αὐτῷ 
Tbe βουλῆς. Ὁ δὲ μέγας Αρσένιος ἀντεπιστεῖλαι 
μὲν τοῖς αὐτοχράτορσιν οὖκ ἠθέλησε, τοῖς δ᾽ εἰς 
αὐτὸν ἀποσταλεῖσιν εἰπεῖν αὐτοῖς ἑνετείλατο , ὅτι 
'O θεὺς συγχωρήσοι ὑμῖν, χαὶ τὰ αὐτοῦ πρᾶττειν 
ποιῆσοι θελήµατα. ἐμοὶ δὲ ἤδη νεχρωθέντι τῷ x^- 
σμῳ τὰ χρήματα ἄχρηστα. Οὗτος ὁ βασιλεὺς Αρ- 
χάδιος ἓν τῇ θράχῃ πόλιν οἰχοδομήσας ΑἈρκαδιού- 
πολιν (61) αὑτην ἐἑπωνόμασε. Καὶ τὸν tv τῷ Στρο 
λόφῳ (62) ἀνήγειρε xlova, χαὶ ἐπὶ αὐτῷ ἀνδοιάντι 
οἰκεῖον ἑνίδρυσε. Τοῦ πατριάρχηυ δὲ Κωνστα»τινο»- 
πόλεως Νεκταρίου θανόντος, τὸν χρυσοῦν τὴν γλῶτ- 
ταν Ἰωάννην t£ ᾿Αντιοχείας τῆς µεγάλη: µεταστει- 
λάμενος πατριάρχην τῆς Νέας Ῥώμης προθάλλεται. 
Νωθὴς δὲ Ov καὶ «hv γνώμην πέρα τοῦ δέοντος 
μαλθαχὸς ὁ ᾿Αρχάδιος, ὑπὸ τῆς γαμετῆς χατείχετο 
Εὐδοξίας, 'H δὲ ἣν γύναιον ἰταμὸν xal χρημάτων 
ἠττώμενον ἔρωτος, χἀντεῦθεν χαὶ ἁδιχώτατον. "08ev 
παρὰ τοῦ μεγάλου τούτου Πατρὸς ἀναχοπτόμενον 
τῆς ὁρμῆς, ἔστι δ᾽ οὗ καὶ ἐπιτιμώμενον, Ἱρέθιστο 
εἰς ὀργὴν, χαὶ ἀμύνασθαι «bv ἅγιον ἔσπευδεν. Εὖ- 


catus, Eeclesiz redditur. Sed quia vir invicti ani- [) ροῦσα δὲ xal τὸν ᾿Αλεξανδρείας Θιόφιλον «Tc κα- 


mi, linguam contra injustos aeuere non desiste- 
bat, Eudoxia imperatriz, qua conciones de inja- 
titia ad sese accommodaret (, nam a suapte con- 
"scientia arguebatur).inframmato contra magnum 
Patrem animo, rursus (ut quz: intercessere omit- 


xlac αὐτῆς συνεργὸν, πείθει τὸν ᾽Αρχάδιον ὅπερ- 
ορίαν τοῦ ἁγίον χαταφηφίσασθαι. Καὶ ὁ μὲν τῖς 
ἐχχλησίας ἐκθέδλητο χαὶ ἀπήγετο ὑπερόριος - 6 ck 
τῆς πόλεως δη poc, ol μὲν ἐθρήνουν, οἱ Ob ἑστασίαζον. 
*O γνοὺς 6 νωθὴς. Αρχάδιος στέλλει χατὰ εάχ-ς τὸν 


Varie lectiones et note. 


(C0) Ἐν Μεδιολάνοις. lins corpus relatum 
Constantinopolim ab Arcadio filio. Chronicon ms. 
ab Adamo ad Leonem Philosophum : Τὸ σῶμα 
αὐτοῦ ᾿Λρχάδιο; ἐν τῇ πόλει ἀποχομίσας, χατατίθη- 
σιν iv τῷ ἠρώῳ, ὅπερ àv ἁγίοις ὁ Κωνσταντῖνος 

τεσχεύασε εἰς ταφήν. Vide Chronicon. Alexandr. 
an. 1 Arcadii, Cedrenum, etc. 


(61) ᾿Αρχηδιούποίο. Theopnanes an. 9 Arcad. 
Cedren. p. 324. 

(62) Ἐν τῷ ZnpoAó;«. Ia scriptores Byzantini, 
preterea Chronicon ms. Georgii Hamartoli, de 
Arcadio : "Oq τὸν xlova τοῦ Enpológox» στήσας Ex»- 
τῷ, τὸν ἑαυτοῦ xaflboussv ἀνδ/ιάντα. Vid. nostram 
Constantinopolim, lib. n. 


181 


ANNALIUM LIB. XTIT. 


113? 


"Koévvny ἀνακαλούμενος, xal ἐπαναχθεὶς αὖθις A tam) marito quem veluti capistro quovis trahebat, 


éàTsb/0n τῇ ἐχκλησίᾳ. Ὁ δὲ ἀδούλωτος ὧν, χατὰ 
τῶν ἁδιχούντων τὴν γλῶτταν κινῶν οὐχ ἑπαύετο. 
*H δὲ βασιλὶ; Εὐδοξία τὰς περὶ ἀδιχίας διδασκαλίας 
ἑαυτῇ προσαρµόττουσα (Ίλεγχε γὰρ αὐτὴν fj συν- 
είδησις τοιαύτην οὖσαν) ἑμηνία, xal τοὺς θυμοὺς 
ἐξέχαιε κατὰ τοῦ μεγάλου Πατρός. Καὶ πάλιν (iva 
τὰ iv µέσῳ παρ) πείθει τὸν γαμέτην, ἕλχουσα 
τοῦτον ὥσπερ ἐκ φορθιᾶς, ὑπερορίαν τοῦ ἁγίου xa- 
ταφηφίσασθαι. Καὶ ὁ μὲν εἲς ἐχχλησίας ἐξώσθη 
τυραννιχῶ;, xai εἰς χώρας κινδυνώδει; ἀπήγετο, 
elc τε ποῤῥωτάτω κΧειμένας ἑσχατιὰς, πολλῶν πει- 
ῥαθεὶς κατὰ τὴν ὁδὺν δνσχερῶν τε xa ἀλγεινῶν 
& τῆς ἐχείνου χρυσέας γλώττης ἐν ἐπιστολαϊς ἕξ- 
εστιν ἀχούειν διηχουµένης. Καταντήσας 9 εἰς Kov- 


persuadet ut virum sanctam releget. Qui sic 
tyrannice pulsus Ecclesia, in provincias periculo- 
sas abducitur, et loca remotissima a congressa 
hominum , multas expertus difficultates et mole- 
8lias in itinere, qua in epistolis auream ejus 
linguam narrantem audire licet. Perductus pri- 
mum Cucusum, inde Pityuntem , denique Comana 
(oppidulum id esi) illic vitam cum morte commu- 
tavit, natus annos ri pontificatu Urbis Regiz 
funetus aano v cum dimidio. Verum numen non 
dormitavit, sed celeriter est aggresvum miserrimam 
illam imperatricem. Nondum enim iribus a 
Chrysostomoi 399 obitu mensibus elapsis, violenta 
morte periit. Nam eum parturiret, intra uterum 


κουσὸν, xáxsiüev εἰς Πιτυοῦντα ἀπαγήμενος, iv p maternum ezstincto fetu οἱ computrefacto, acerri- 


Κομάνοις γενόμενος, (πολίχνιον δὲ τοῦτο [65] ) ἑκεῖ 
«hv ζωὴν ἐξεμέτρησεν, ἑτῶν γεγονὼς δύο τε χαὶ 
πενεήχοντα, ἀρχιερατεύσας δὲ τῆς βασιλίδος τῶν 
πόλεων Ev πέντε πρὸς τῷ ἡμίσει. Οὐκ ἑἐπενύσταξε 
μέντοι dj θεία δίχη, ἀλλὰ ταχέως µετῆλθε τὴν τρι- 
τάλαιναν ἑκείνην βασίλισσαν. Οὕπω γὰρ τρεῖς παρ- 
ηλθον μῆνες μετὰ τὸν θάνατον τοῦ Χρυσοστόμου 
Πατρὸς, χαὶ βιαίῳ περιπέπτωχε pópy. Ἐωτούσης 
γὰρ ο) ἔμθρνον τέθνηχε, xai ὠδῖνες ἐχείνην συνεῖ- 
xov δριμεῖχι ' διαφθαρέντος δ᾽ ἕνδον üxelvou, xa 1) 
νηδὺς τῆς βασιλίσσις διέφθορεν ix τῆς σήψεως, 
xai οὕτως ἁθλίως (64) µετήλλαξε τὴν ζωήν. Too 
μέντοι ΧΚρυσοῤ/ήμονος ἀχείνου Πατρὸς ἐχδληθέντος 
τῆς Ἐκκλησίας, ἀντεισῆχτο Ἀρσάχιος (65), χαὶ ἐπὶ 


mis affecta doloribus, utero una corrupto, misera- 
biliter mortua est. Cbrysostomo Ecclesia ejecto, 
substitutas est Ársacius, qui biennium episcopatu 
functus obiit. Ei successit Atticus. Eudoxiam de- 
funetam | Árcadius imperator non longo tempore 
post, secutus est, cum post obitum patris impe- 
rasset annos duodecim οἱ ires menses, cum 
aliquof diebus. Columna qua in Pittaciis crecta 
est, Eudoxiz opus esse dicitar. Moriens Arcadius 
filium suum Tbeodosium, qui Junior dicitur, vel 
ad discrimen avi, vel quia defuncto patre puer 
septennis erat, imperii successorem reliquit. Sed 
de hoc tum agemus, ubi res ab Honorio gestas 
breviter exposuerimus. 


δύο ἐπισχοπήσας ἑ |ιαυτοὺς, ἔθανε» μεθ) ὃν κεχειροτόνητο ᾽Αττιχός (66). Tro 5' Εὐδοξίας προτεθνη- 
xulag τοῦ ὁὀμευνέτου xal αὐτοχράτορος, xal αὐτὸς οὐ μετὰ μακρὸν ἐπανῆλθεν αὐτῇ ὁ ᾿Αρχάδιος, βα- 
σιλεύσας μετὰ θάνατον Θεοδοσίου τοῦ οἰκείου πατρὸς, ἔτη τεσσαρεσκαϊΐδεκα καὶ μῆνας τρεῖς